Page 1

POR TFO L I O +cv


ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Γκιόκα Δήμητρα 19/07/1992

Τόπος διαμονής: Ιουλιανού 33, 54634, Θεσσαλονίκη Στοιχεία επικοινωνίας: E-mail: dimitra_gk@outlook.com Τηλέφωνο: 6971576042


ΒΑΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 10/201901/2020

Φοίτηση στο Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο (ΕΑΠ) στο Σύντομο πρόγραμμα σπουδών με τίτλο: Χωρικός Σχεδιασμός: Σύγχρονες Τάσεις και Ζητήματα αιχμής

02/2019

Αποφοίτηση από το τμήμα Αρχιτεκτόνων μηχανικών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας | Βαθμός πτυχίου: 8.67

02/201506/2015

Φοίτηση στο Universidade Lusiada de Lisboa, πρόγραμμα Erasmus+

06/2010

Αποφοίτηση από 1ο ΓΕΛ Κουφαλίων | Βαθμός πτυχίου: 19

ΕΠΑΓΓΕΜΑΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ 05/201909/2019 08/201609/2016

Αρχιτέκτονας Μηχανικός στο αρχιτεκτονικό γραφείο Ταβλίκος Β. Σπυρίδων [Αντικείμενο ενασχόλησης: Τακτοποίηση αυθαιρέτων | Έκδοση ΠΕΑ | Αποτύπωση κτιρίων ] Πρακτική άσκηση στο αρχιτεκτονικό γραφείο “E2 Architects”, Θεσσαλονίκη [Αντικείμενο ενασχόλησης: Τακτοποίηση αυθαιρέτων | Σχεδιασμός | Γραφιστική επιμέλεια ]

ΓΝΩΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΞΕΝΕΣ ΓΛΩΣΣΕΣ

Autodesk Autocad 2016

Ελληνικά

Rhinoceros 5

Αγγλικά

Vray

Γερμανικά

Adobe Photoshop CS6

Πορτογαλικά

Adobe Illustrator CS6 Adobe In Design CS6 Adobe Premiere Pro CS6 Microsoft Office


ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΕ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ 11/2012 10/2013

Εθελόντρια ξεναγός στο Open House Thessaloniki, Θεσσαλονίκη

03/2012

Εθελοντική συμμετοχή στη διοργάνωση της έκθεσης Imagine the city: Volos 2012, Βόλος

ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΕ ΕΚΘΕΣΕΙΣ 07/2013

Imagine the city: Aegina 2013, Αίγινα

ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΕ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ | ΣΥΝΕΔΡΙΑ 11/2019

Mapping the city, Workshop, Θεσσαλονίκη

05/2017

Κοινά και κοινωνική και αλληλέγγυα οικονομία, Συνέδριο, Θεσσαλονίκη

12/2016

Πολιτικές στέγασης και πρακτικές κατοίκησης σε συνθήκες έκτακτης ανάγκης, Ημερίδα, Βόλος

11/2016

Geopeotics urban laboratory group: the city as a dream of presence, Workshop, Αθήνα

05/2016

Art in progress, Workshop, Πάτρα

02/2014

Cut cities, Workshop, Λισαβόνα

ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΕ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥΣ 12/2017

Πρόκριση στο διαγωνισμό Solar Decathlon Europe 2019, Budapest, συμμετοχή με την ομάδα του Διεθνούς Πανεπιστημίου, International Hellenic University

ΛΟΙΠΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ Ψηφιακή Φωτογραφία | Μεταξοτυπία | Σκίτσο | Ραπτική


Α1.

±0.0 : στρατηγικές επέμβασης στα ανενεργά ισόγεια

Α2.

The Hub

σ. 20-25

Bed Urbanism

σ. 26-29

Multicomb

σ. 30-35

Α3. Α4. Α5. B1.

σ. 8-19

Αστικό Ξεφλούδισμα

σ. 36-39

Προσεγγίζοντας την άστεγη πόλη

σ. 40-43


Α1.

±0.0 : στρατηγικές επέμβασης στα ανενεργά ισόγεια

Διπλωματική εργασία | Φεβρουάριος 2019 Τμήμα Αρχιτεκτόνων μηχανικών Π.Θ. Επιβλέπων: Μητρούλιας Γιώργος Ομάδα εργασίας: Γκιόκα Δήμητρα | Ξανθοπούλου Μαρία Oι πολυκατοικίες εξακολουθούν να αποτελούν το κυρίαρχο μοντέλο αστικής κατοίκησης, με το επίπεδο του ισογείου, ωστόσο, να απαξιώνεται και να ερειπώνει σταδιακά. Οι λόγοι της εγκατάλειψης μπορεί να διαφέρουν και ανάμεσα σ΄ αυτούς μπορεί να είναι η κρίση, η αποδυνάμωση του μικρομεσαίου εμπορίου ή/και το υποβαθμισμένο αστικό περιβάλλον της εκάστοτε περιοχής.Η εγκατάλειψη αυτή, οδηγεί στη σταδιακή υποβάθμιση του αστικού περιβάλλοντος και λειτουργεί απωθητικά ως προς τη χρήση του περιβάλλοντα δημόσιου χώρου. Ωστόσο, το ισόγειο, ως η ακμή του κτιρίου που συναντά το δρόμο, είναι αυτό που έρχεται σε άμεση οπτική επαφή με τους χρήστες της πόλης. Η ανθρώπινη κλίμακα στην πόλη έχει πιο άμεση επαφή με τον ισόγειο χώρο του κτιρίου, σε σχέση με τα υπόλοιπα τμήματά του. Εδώ αλληλεπιδρά η ζωή του μέσα και του έξω. Όταν το σημείο αυτό είναι ενεργό αυτόματα το πεζοδρόμιο και ο δρόμος γίνονται πιο φωτεινά, η επαφή του μέσα και του έξω αυξάνει περισσότερο την κίνηση και, γενικότερα, επίπεδο του δρόμου αποκτά ένα πιο φιλόξενο χαρακτήρα. Στα πλαίσια αυτής της διπλωματικής επιχειρείται η δημιουργία ενός προγράμματος που σχεδιάζει, και οργανώνει, την προσωρινή ενεργοποίηση των ανενεργών ισογείων χώρων για κοινόχρηστη χρήση προς όφελος τόσο των ενοίκων των πολυκατοικιών όσο και των κατοίκων της γειτονιάς. Εστιάζοντας στην ισχυροποίηση του αισθήματος του κοινού χώρου σε ένα κτίριο ή στη γειτονιά, πέρα από την σχεδιαστική επίλυση προτείνει και έναν τρόπο οργάνωσης και διαχείρισης των χώρων από τους ίδιους τους χρήστες. Οι λειτουργίες και οι χρήσεις που θα παραλαμβάνουν, προκύπτουν από τις ανάγκες, τις επιθυμίες και τις πρωτοβουλίες των χρηστών, οπότε η σχεδιαστική επίλυση επικεντρώνεται στη «μεταβλητότητα» τους, χωρίς να προτείνεται μια σταθερή εσωτερική διαμόρ-[Pt1: https://issuu.com/dimitra_gk/docs/section_1] [Pt2: https://issuu.com/dimitra_gk/docs/gkioka_d-xanthopouφωση. lou_m]


διάγραμμα εννοιών

πλάνο εφαρμογής προγράμματος


i. Ανάλυση περιοχής μελέτης Η περιοχή μελέτης ανήκει στο δημοτικό διαμέρισμα της Παναγίας Φανερωμένης, στη Β’ κοινότητα του Δήμου Θεσσαλονίκης. Μετά από επιτόπια έρευνα που πραγματοποιήθηκε (10-11/2018) εντοπίστηκαν 73 ιδιοκτησίες ανενεργών ισόγειων χώρων , σε ακτίνα 8 οικοδομικών τετραγώνων, οι οποίες προηγουμένως λειτουργούσαν ως εμπορικά καταστήματα ή μικρά εργαστήρια. Σύμφωνα με μαρτυρίες των ίδιων των κατοίκων, αλλά και των ιδιοκτητών, το μεγαλύτερο ποσοστό αυτών σταμάτησε τη λειτουργία του κατά τη διάρκεια της τριετίας 2010-2013, και ως αιτία αναφέρθηκε το ξέσπασμα της κρίσης του 2010 και οι οικονομικές δυσχέρειες που επήλθαν εξαιτίας αυτής. Έκτοτε η γειτονιά άρχισε να υφίσταται μια σταδιακή υποβάθμιση, αύξηση της εγκληματικότητας και ερήμωση του δημόσιου χώρου. Τα σημάδια παραμέλησης είναι εμφανή, κάτι που οδηγεί τους κατοίκους στο να αποφεύγουν να κινούνται σε αυτή και να επιλέγουν άλλες, πιο κεντρικές, περιοχές για να καλύψουν τόσο τις καθημερινές τους ανάγκες, όσο και τις ανάγκες τους για εκπαίδευση και ψυχαγωγία.

1.

2.

3.

*

τα ανενεργά αυτά καταστήματα αποτυπώθηκαν σχεδιαστικά και στη συνέχεια συντάχθηκε ένας πλήρης κατάλογος με τα βασικά στοιχεία των χώρων και με τα αντίστοιχα αρχιτεκτονικά τους σχέδια.Ο κατάλογος αυτός πρόκειται να λειτουργήσει ως βασικό εργαλείο καθ’ όλη τη διάρκεια που το πρόγραμμα το οποίο προτείνεται είναι σε ισχύ.

4.

τοπογραφικά περιοχής 1. βυζαντινά τείχη 2. σημέια πρασίνου 3. πεζόδρομοι-χωματόδρομοί 4. οδικοί άξονες 5. κτηριακοί όγκοι

5.


κτιριακοί όγκοι

είσοδοι πολυκατοικιών

ανενεργά καταστήματα

καταστήματα σε λειτουργία


ii. Σχεδιαστική πρόταση Τα κοινά δεν μπορούν να σχεδιαστούν καθώς δεν μπορείς να προβλέψεις τις διαφορετικές καταβολές και επιθυμίες του πλήθους που αποτελούν τους χρήστες του. Στην περίπτωση αυτή ο σχεδιασμός οφείλει να στηρίζεται σε μια ανοιχτή τυπολογία, με γνώμονα την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη μεταβλητότητα και προσαρμοστικότητα του χώρου. Η σχεδιαστική επίλυση αφορά επεμβάσεις οι οποίες δεν επηρεάζουν την εσωτερική οργάνωση των χώρων και γίνονται με γνώμονα τους τρεις παρακάτω άξονες: αφαίρεση, αντικατάσταση, προσθήκη. Ο στόχος ήταν να διατηρήσουμε το υφιστάμενο ύφος του χώρου και με βάση τα κατασκευαστικά του χαρακτηριστικά να γίνουν μικρές επεμβάσεις, οι οποίες κρίθηκε ότι θα βελτιώσουν τη λειτουργικότητα του. Αντίστοιχα, ο σχεδιασμός του εξοπλισμού κινήθηκε στη βάση της ελάχιστης υποδομής και την εύκολης αποθήκευσης. Για το λόγο αυτό σχεδιάστηκαν έπιπλα τα οποία «απλώνονται» και «μαζεύουν» στο χώρο, ακολουθώντας τις αρχές της μεταβλητότητας του χώρου.

1.

[1] Προσθήκη [ οπτική ενοποίηση των καταστημάτων προς ενεργοποίηση με την τοποθέτηση μεταλλικών κατασκευών στις προσόψεις οι οποίες μπορούν να φέρουν α. πίνακα ανακοινώσεων β. θέσεις για στάση ποδηλάτων 3. θέσεις για στάση πεζών] [2] Αντικατάσταση [ σύνδεση με την είσοδο της πολυκατοικίας με την αντικατάσταση των ενδιάμεσων τοίχων από μεταβαλλόμενους τοίχους με περιστρεφόμενα πάνελ] [3] Αφαίρεση [σύνδεση όμορων κατσατημάτων, ΓΟΚ 2012 αρθρο 23] [4] Προσθήκη [δημιουργία εξώστη, μεταλλικής κατασκευής, στα καταστήματα με ύψος >4,5 μ.]


2.

3.

4.


1.

2.

3.

[1] Τραπέζια [2] Καρέκλες [3] Εξέδρα [4] Βιβλιοθήκη - Αμφιθέατρο [5] Διαχωριστικό πάνελ [6] Διαχωριστικό - Κουρτίνα [7] Μαλακά υλικά

4.


5.

7.

6.


iii. Ενδεικτικά παραδείγματα χρήσεων

Θεατρικές παραστάσεις

Εργαστήρια χειροτεχνίας


Μαθήματα ξένων γλωσσών

Προβολές ταινιών


Α2.

The hub

Αρχιτεκτονική σύνθεση III-V | Σεπτέμβριος 2016 Τμήμα Αρχιτεκτόνων μηχανικών Π.Θ. Επιβλέπων: Παπαδόπουλος Λόης Ομάδα εργασίας: Βάχλα Θεανώ | Γκιόκα Δήμητρα | Κλαουδάτου Μαρία-Αιμιλία Το Hub λειτουργεί ως ένας ευέλικτος, πολυχρηστικός χώρος ο οποίος σχεδιάστηκε για να φιλοξενεί ποικίλες δραστηριότητες πολιτιστικού, ψυχαγωγικού και εκπαιδευτικού χαρακτήρα καθώς και χώρους εργασίας, και συνεργασίας, όπως ατομικά γραφεία και αίθουσες συνεδριάσεων. Παράλληλα, παρέχει τη δυνατότητα διανυκτέρευσης στους επισκέπτες οι οποίοι είτε λόγω εργασίακών απαιτήσεων, είτε για άλλους λόγους, βρίσκονται σε μια συνθήκη μετακίνησης και έχουν ανάγκη από ένα χώρο που μπορεί να συνδυάσει την εργασία με τον ύπνο. Συνολικά, στον χώρο αυτό εντάσσονται: •κυλικείο •χώρος υποδοχής-γραμματεία •εκθεσιακό χώρο •καφέ-εστιατόριο •ατομικά γραφεία •αίθουσες προβολών •αίθουσες συνεδριάσεων •δωμάτια διανυκτέρευσης •χώρους υγιεινής Για το σχεδιασμό και τη μορφολογία του κτιρίου χρησιμοποιήθηκαν κάποιες βασικές χαράξεις οι οποίες προέκυψαν από τη μορφολογία του οικοπέδου, τη θέση του στον αστικό ιστό και τις επιδιωκόμενες συνδέσεις. Από τις χαράξεις αυτές ορίστηκαν αρχικά τα όρια του κλιμακοστασίου, το οποίο λειτουργεί ως σημείο αναφοράς για το κτίριο, γύρω από το οποίο άρχισαν να «ξεδιπλώνονται» οι υπόλοιποι χώροι .


Βασικές χαράξεις οικοπέδου | Χάραξη ορίων κλιμακοστασίου

Σύνδεση του πεζοδρόμου επί της Σόλωνος με την Αθανασίου Διάκου

Γενικές χαράξεις κατόψεων επιπέδων

Η μορφολογία του κάθε επιπέδου προκύπτει από τις αρχικές βασικές χαράξεις, ενώ η εσωτερική διαμόρφωση των χώρων γίνεται με σημείο αναφοράς το κλιμακοστάσιο


β

β

α’

α’

3ος όροφος

β’

β’

β

α

β

α

7ος όροφος

α’

α’

2ος όροφος

β’

β’

β

α

β

α

6ος όροφος

α’

α’

1ος όροφος

5ος όροφος

β’

β’

α

α β

β

α’

α’

ισόγειο

α

β’

β’

α

κατόψεις

4ος όροφος


τομές τομή α-α΄

τομή β-β΄


δυτική όψη


ανατολική όψη

κατόψεις


Α3.

Bed Urbanism

Αρχιτεκτονική σύνθεση IV-VI | Σεμπτέμβριος 2016 Τμήμα Αρχιτεκτόνων μηχανικών Π.Θ. Επιβλέπων: Αντονάς Αριστείδης Ομάδα εργασίας: Γκιόκα Δήμητρα

Το δωθέν οικοδομικό τετράγωνο, το οποίο εδράζεται στο κέντρο της Αθήνας, λειτούργεί ως η υποδομή για να παραλάβει ένα νέο είδος κατοίκησης, η οποία βασίζεται στην έννοια του εφήμερου. Ο χώρος αναπτύσσεται με βάση τα έπιπλα που τον απαρτίζουν και μεταβάλλεται ανάλογα με τον αριθμό των χρηστών που κατοικούν κάθε φορά στο συγκρότημα. Δημιουργείται έτσι ένα τυπολογίο χώρων και αντικειμένων,δυναμικά εξελίξιμων.


κύρια είδοδος από το επίπεδο του ισογείου

Τρόπος λειτουργίας Ο κάθε επισκέπτης του κτιρίου οφείλει για να εισέλθει σε αυτο να περάσει απο τον χώρο εγγραφής (κύρια είσοδος), απο όπου μέσω αυτόματων διαδικασιών παραλαμβάνει την “κάρτα χρήστη”, η οποία ανάλογα με τον αν επιθυμεί να γίνει μόνιμος κάτοικος ή αν επιθυμεί απλά να εισέλθει σε αυτό του επιτρέπουν αντίστοιχες ενέργειες. Στην περίπτωση που κάποιος θέλει να κατοικήσει σε αυτό έχει τη δυνατότητα να παραλάβει μέσω του χώρου των αποθηκών το “kit του κατοίκου” το οποίο περιλαμβάνει κάποια βασικά αντικείμενα, απαραίτητα για τη διαμονή του σε αυτό. Στη συνέχεια αφού επισκεφθεί τον όροφο διαμονής του, παραλαμβάνει τη σκάλα για το κρεβάτι του, ενώ μπορεί παράλληλα να κάνει χρήση ατομικού γραφείου ή οποιουδήποτε άλλου κινητού εξοπλισμού*, ο οποίος βρίσκεται στις αποθήκες. Το συγκρότημα διαθέτει επίσης μια δευτερεύουσα έισοδο, η οποία όμως ενδύκνειται κυρίως για επισκέπτες (ή κατοίκους που διαθέτουν ήδη “κάρτα χρήστη”). *τα στοιχεία όλων των χρηστών καταγράφονται στο σύστημα που βρίσκεται στο “σκληρο δίσκο” του συγκροτήματος, το κέντρο διαχείρησης του.

*

στον «κινητό εξοπλισμό» περιλαμβάνονται, εκτός από τη σκάλα: ατομικό γραφείο, τραπέζι με πάγκουςκαθίσματα, καναπέδες. όλα είναι σχεδιασμένα έτσι ώστε να είναι εύχρηστα και να καταλαμβάνουν ελάχιστο χώρο κατά την αποθήκευση τους (μετατρέπονται σε επιφάνειες, οι οποίες στοιβάζονται στα ράφια των αποθήκών).

οι προσόψεις καλύπτονται από ένα μεταλλικό πλέγμα το οποίο προσδένεται στην πλάκα του κάθε ορόφου.το πλέγμα αυτό έχει καθαρά προστατευτικό χαρακτήρα, για την ασφάλεια του συγκροτήματος.


τυπολογία κύριου χώρου διημέρευσης-διανυκτέρευσης

τυπολογία λουτρών

τυπολογία κουζίνων


Α4.

Multicomb

Αρχιτεκτονική σύνθεση VII | Φεβρουάριος 2016 Τμήμα Αρχιτεκτόνων μηχανικών Π.Θ. Επιβλέπουσα: Τροβά Βάσω Ομάδα εργασίας: Βάχλα Θεανώ | Γκιόκα Δήμητρα | Μαριάνοβιτς Μύρνα

Η παρούσα αρχιτεκτόνική σύνθεση πραγματεύετι την έννοια του ξενοδοχείου και την προσωπική μετάφραση του σε μια χωρική εγκάτάσταση τοποθετημένη σε μια προβλήτα στο λιμάνι του Βόλου. Το ξενοδοχείο ως έννοια, εμπεριέχει το στοιχείο της προσωρινότητας, καθώς η μονιμότητα αφαιρεί την ιδιότητα του ξένου, αφού συντελεί στην προσαρμογή, την ενσωμάτωση και εν τέλει την αφομοίωση, στις νέες συνθήκες-περιβάλλον. Εφόσον, λοιπόν, οι κτιριακές αυτές δομές πρόκειται να φιλοξενήσουν οποιονδήποτε μπορεί να θεωρηθεί «ξένος», βασική επιδίωξη είναι η δημιουργία μιας μεταβλητής δομής. Για την επίτευξη αυτής της ευελιξίας, διαχωρίζονται οι δημόσιες από τις ιδιωτικές λειτουργίες, με τις πρώτες να στεγάζονται στα σταθερά, κεντρικά τοποθετημένα κτήρια, καθώς αυτά, χρησιμοποιούνται από οποιονδήποτε, ανεξάρτητα αν είναι ή όχι κάτοικος του οικοπέδου, ενώ οι ιδιωτικές στα τμήματα εκατέρωθεν. Η επέκταση, και αντίστροφα η συρρίκνωση, των τμημάτων αυτων εξαρτάται από τον αριθμό, και τις ανάγκες, των ατόμων που θα φιλοξενούνται στις κατοικίες. Για την κτιριακή σύνθεση χρησιμοποιήθηκε η λογική του χτενιού η οποία είναι εμφανής από τη μορφή που αποκτά το οικόπεδο. Το κεντρικό, δημόσιο τμήμα, λειτουργεί όπως η «πλάτη της χτένας», ως σταθεροποιητικό δηλαδή, στοιχείο, στο οποίο βασίζονται οι προεξοχές της, τα συμπλέγματα των μονάδων κατοίκησης. Τα συμπλέγματα αυτά, δηλαδή τα «δοντάκια του χτενιού» μεταβάλλονται συνεχώς, απελευθερώνοντας ή δεσμεύοντας έδαφος.


χώροι πρασσίνου χώροι υποδοχής-μεταφορών

χώροι εστίασης αγορά χώρος υποδοχής

πλατείες

εκπαίδευση

εκπαίδευση

ανάλυση περιοχής μελέτης

χώροι ψυχαγωγίας-πολιτισμού

κοιτώνες διανυκτέρευσης

ψυχαγωγία-πολιτισμός

αποθήκες

αγορά-εμπόριο

κατοικίες

διαγράμματα ανάπτυξης οικοπέδου-κτιριακού όγκου

ανάπτυξη μονάδων κατοίκησης:

α. εκατέρωθεν των αξόνων σύνδεσης πυρήνων-αποθηκών [μεγαλύτερη πύκνωση κοντά στους άξονες]

β. κατά μήκος των δύο βασικών αξόνων κίνησης, με κατεύθυνση προς τους πυρήνες [μεγαλύτερη πύκνωση κοντά στους άξονες]

πυρήνες κατακόρυφης κίνησης | μεταφορά στις κατοικίες εξωτερικοί πυρήνες κατακόρυφης κίνησης | μεταφορά στους ορόφους του κεντρικού τμήματος κίνηση κατά μήκος της μεγάλης διάστασης του οικοπέδου κίνηση κατά μήκος της μικρής διάστασης του οικοπέδου γ. συνδυασμός διαγραμματων


0

τμήμα κάτοψης ισογείου

υτική όψη

τμήμα κάτοψης 1ου ορόφου

τμήμα κάτοψης 2ου ορόφου

10 20

50

100μ


master plan minimum κατάστασης

master plan ενδιάμεσης κατάστασης

0

10

20

50

100μ


κάτοψη κατοικιών

ανάπτυγμα σύνδεσης πυρήνων-κατοικιών

κάτοψη πυρήνων


Α5.

Αστικό ξεφλούδισμα

Αρχιτεκτονική σύνθεση-Μάθημα επιλογής | Φεβρουάριος 2014 Τμήμα Αρχιτεκτόνων μηχανικών Π.Θ. Επιβλέποντες: Γαβρήλου Έβελυν | Πανηγύρης Κωστής Ομάδα εργασίας: Βάχλα Θεανώ | Γκιόκα Δήμητρα | Χαρχαλάκη Μαρία | Ζακοπούλου Ναταλία

Το σύγχρονο αστικό περιβάλλον των ελληνικών πόλεων χαρακτηρίζεται από πυκνή δόμηση και έλλειψη ελεύθερων χώρων πρασίνου. Βασικά συστατικά του στοιχεία είναι το οικοδομικό τετράγωνο και οι εκάστοτε πολυκατοικίες που εντάσσονται σε αυτό. Το «Αστικό Ξεφλούδισμα» αφορά μια νέα προσέγγιση των στοιχείων αυτών, μέσω της απελευθέρωσης χώρου τόσο όσο αφορά την πολυκατοικία, όσο και το οικοδομικό τετράγωνο συνολικότερα. Ως περιοχή μελέτης έχουν οριστεί δύο οικοδομικά τετράγωνα τα οποία βρίσκονται στην περιοχή Γκύζη, στην Αθήνα. Η λογική επεξεργασίας τους αφορά την αφαίρεση δύο ενδιάμεσων ορόφων από τις πολυκατοικίες, από την οποία προκύπτει μια «νέα» ενδιάμεση ζώνη στην οποία εντάσσονται λειτουργίες και χρήσεις οι οποίες αποκόπτονται από τον ιδιωτικό χώρο, ενώ παράλληλα προστίθενται άλλες οι οποίες αφορούν το σύνολο των κατοίκων του οικοδομικού τετραγώνου. Ενδεικτικά παραδείγματα είναι οι χώροι αποθήκευσης, σημεία για το άπλωμα των ρούχων, η δημιουργία κοινόχρηστων αστικών κήπων και οι κοινόχρηστες βεράντες. Οι λειτουργίες αυτές διασπείρωνται κατά μήκος όλου του επιπέδου, ενοποιώντας τις διάφορες πολυκατοικίες.


ενδεικτική όψη ενδιάμεσου τμήματος

σκίτσο αρχικής ιδέας

διαγράμματα «ξεφλουδίσματος»

ογκοπλαστικό οικοδομικών τετραγώνων


οδός Μομφεράτου

οδός Σούτσου

οδός Καλλιγά

οδός Ραγκαβή


όψη επί της οδού Καλλιγά

όψη επί της οδού Παπαρηγοπούλου

όψη επί της οδού Ραγκαβή

όψη επί της οδού Μομφεράτου


Β1.

Προσεγγίζοντας την άστεγη πόλη

Ερευνητική εργασία | Σεπτέμβριος 2018 Τμήμα Αρχιτεκτόνων μηχανικών Π.Θ. Επιβλέπωντες: Λυκουριώτη Ίριδα Ομάδα εργασίας: Γκιόκα Δήμητρα Τις τελευταίες δεκαετίες, και ιδιαίτερα μετά το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης του 2010, διαπιστώνουμε μια ραγδαία αύξηση του φαινομένου της αστεγίας σε όλο το δυτικό κόσμο, αλλά και στην Ελλάδα συγκεκριμένα.Κάτω από ένα καθεστώς άκρατου οικονομικού φιλελευθερισμού, όπου προωθείται η ατομικότητα και ο καταναλωτισμός, οι κοινωνίες βιώνουν μια οικονομική αλλά και κοινωνικηηθική κρίση, καθώς το κράτος πρόνοιας καταρρέει και οι ανθρώπινες σχέσεις διαταράσσονται. Προκειμένου να γίνει κατανοητό το πως διαμορφώθηκε η σημερινή πραγματικότητα και τα αίτια που οδήγησαν στην σημερινή κρίση στέγης, έγινε μια προσπάθεια ανάλυσης των εξελίξεων που αφορούν τόσο την πόλη και την κατοικία όσο και την κοινωνία σε ευρύτερο πλαίσιο, τα τελευταία χρόνια.Η αναδρομή αυτή και η ανάλυση του γενικότερου κοινωνικο-πολιτικού πλαισίου αποσκοπεί στο να γίνει αντιληπτό ότι τόσο η ευρύτερη κοινωνική κατάστασή, όσο και το φαινόμενο της έλλειψης στέγης συγκεριμένα, παρ’ όλο που πρόκειται για πολυπαραγοντικές σχέσεις έχουν τις ρίζες τους στην γενικότερη νεοφιλελεύθερη πολιτική που προωθείται.Δεδομένου ότι πρόκειται για αλληλοεπηρεαζόμενες σχέσεις, τα όρια μετάβασης από το ένα στο άλλο γίνονται, πολλές φορές, μη διακριτά. Αυτό συμβάλλει στο να γίνει πιο κατανοητή η παραδοχή ότι μιλάμε για ένα δυναμικό πεδίο σχέσεων όπου τίποτα δεν λειτουργεί αυτόνομα και ανεξάρτητα, αλλά υπάρχει μεγάλη σύνδεση μεταξύ τους. Mε βάση τα παραπάνω, διερευνάται η σχέσης της πόλης με τους άστεγους, τόσο από την ρυθμιστική πλευρά της ίδιας, όσο και από την οπτική των ίδιων των ανθρώπων που διαμένουν σε αυτή. Κατ’ επεκταση


«H αστεγία δεν υπάρχει επειδή το σύστημα αποτυγχάνει, αλλά επέιδη δουλεύει» Peter Marcuse


αναλύεται το πως ο χωρικός αποκλεισμός προωθείται και αποτυπώνεται στο πεδίο της πόλης, μέσω νομοθετικών ρυθμίσεων και σχεδιαστικών πρακτικών, αποθώντας τους «περιττούς» πληθυσμούς και όσους δεν εξυπηρετούν τα συμφέροντα του κεφαλαίου.Αντίστοιχα,εξετάζεται το πως οι ίδιοι οι άστεγοι προσπαθούν μέσω των τακτικών που εφαρμόζουν να αντιπαρέλθουν αυτή τη συνθήκη και να διαμορφώσουν την καθημερινότητα τους, προκειμένου επιβιώσουν στον αστικό χώρο. Συμπεράσματα Ο δημόσιος χώρος αποτελεί στην ιδεατή του μορφή έναν χώρο σύμπραξης, αλληλεπίδρασης και ελεύθερης έκφρασης. Οι πολιτικές ωστόσο που προωθούνται, τόσο σε τοπικό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο, οι οποίες έχουν στόχο την εμπορευματοποίηση του, μετατρέπουν τους δημόσιους χώρους γύρω μας σε κέντρα κατανάλωσης και ψυχαγωγίας, με γνώμονα την αισθητική τους αναβάθμιση. Το φαινόμενο της αστεγίας εκφράζεται κατά βάση στον αστικό χώρο. Οι άστεγοι διαθέτουν ως μοναδικό χώρο διαβίωσης το δημόσιο χώρο της πόλης. Η ύπαρξη των αστέγων στο πεδίο της πόλης κινείται, πλέον, παράλληλα με τους ρυθμούς της, χωρίς αυτό να γίνεται πολλές φορές αντιληπτό. Ένας παράλληλος κόσμος που ξεδιπλώνεται μέσα από αυτοσχέδια καταλύματα, συσσίτια και κέντρα υποδοχής. Η χωρική αυτή διάσταση του φαινομένου είναι ιδιαίτερης σημασίας. Οι πολλαπλές εκφάνσεις του αποκλεισμού που βιώνουν αυτά τα άτομα αποτυπώνονται χωρικά και διαμορφώνουν νέα πεδία εντός της πόλης. Η πρώτη περίπτωση αποκλεισμού είναι αυτή που τους στερεί τον προσωπικό χώρο και η οποία τους εξωθεί στο πεδίο της πόλης. Εκεί, ο αποκλεισμός προωθείται και αποτυπώνεται χωρικά μέσω της παραγωγής απαγορευτικών χώρων και χώρων αποκλεισμού.Στην περίπτωση αυτή οι «μη συμβατοί» χρήστες, δηλαδή αυτοί οι οποίοι δεν εξυπηρετούν τα επιχειρηματικά συμφέροντα των πόλεων και δεν συμβάλλουν ενεργά στην παραγωγή κεφαλαίου ως άνεργοι ή μη ιδιοκτήτες, στους οποίους ανήκουν και οι άστεγοι, απωθούνται, ή αντίστροφα εγκλωβίζονται σε τόπους, προκειμένου να μην «μολύνουν» την εικόνα της πόλης.


Οι ίδιοι οι άστεγοι ωστόσο, πέρα από παθητικοί δέκτες, υπάρχουν στην πόλη και ως ενεργά υποκείμενα.Οι ίδιοι είτε ατομικά, είτε συλλογικά πολλές φορές, επιδρούν και ανακατασκευάζουν το χώρο της πόλης προκειμένου να διαμορφώσουν τη δική τους πραγματικότητα.Στην καθημερινή τους πορεία εντός της αναπτύσσουν δίκτυα και αξιοποιούν τα υλικά αγαθά και τις παρεχόμενες υπηρεσίες , με στόχο να ανταπεξέλθουν και να βελτιώσουν, στο βαθμό που αυτό είναι εφικτό, τη δυσμενή κατάσταση στην οποία βρίσκονται. Η υπόλοιπη κοινωνία από την πλευρά της διατηρεί μια παθητική, εάν όχι απαξιωτική, στάση. Οι αντιλήψεις που επικρατούν κινούνται σε δύο κατευθύνσεις οι οποίες επηρεάζονται και διαμορφώνονται από την προπαγάνδα στα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Η πρώτη από αυτές αφορά την αναπαραγωγή στερεοτυπικών αντιλήψεων και τη σύνδεση της αστεγίας αποκλειστικά με την ατομική υπαιτιότητα και με παραβατικές συμπεριφορές. Ο φόβος του «Άλλου» επικρατεί και οδηγεί στην ανάγκη αυτοπροστασίας. Από την άλλη υπάρχει και μια πιο «ευαισθητοποιημένη» αντίληψη, η οποία όμως και πάλι δεν οδηγεί στην ανάληψη ενός ενεργού ρόλου από την πλευρά του μη-άστεγου. Σπάνια κάποιος αντιλαμβάνεται τους άστεγους ως ισάξια και ισότιμα μέλη της κοινωνίας και να τους απεθύνει το λόγο ή να προσπαθεί να τους προσεγγίσει. Γενικότερα υπάρχει μια έντονη επανάπαυση από την πλευρά της κοινωνίας και μετάθεσης της ευθύνης στις ανθρωπιστικές οργανώσεις, προκειμένου να απαλύνουν, τα κοινωνικά αίτια της φτώχειας και της συρρίκνωσης των δημόσιων προνοιακών θεσμών. Ωστόσο, όπως διαπιστώσαμε, πρόκειται για μια πολιτική έκτακτης ανάγκης- διαχείρισης η οποία δεν καταφέρνει να συμβάλλει ουσιαστικά στην καταπολέμηση του φαινομένου. Η δράση των διαφόρων οργανώσεων λειτουργεί, συνήθως, πυροσβεστικά παράγοντας νέα αδιέξοδα.Θα ήταν συνεπώς αφελές να θεωρήσουμε ότι οι κοινωνικές πολιτικές καταπολέμησης του αποκλεισμού, οι οποίες περαιώνονται σήμερα μόνο μέσα από αυτές τις οργανώσεις, έχουν ως στόχο την απαλοιφή του. Αντίθετα θα λέγαμε ότι προσπαθούν μέσω της χρήσης και εφαρμογής παροδικών μέτρων είτε να αποκρύψουν τα αίτια του φαινομένου, είτε να καλλιεργήσουν ένα

αίσθημα ανεκτικότητας όσων αφορά το φαινόμενο, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην αναπαραγωγή του. Αυτό στο οποίο καταλήγουμε είναι ότι δεν πρέπει να θρέφουμε αυταπάτες ότι ακόμη και αν υπήρχε ένας καθολικός ορισμός και μια ακριβής ποσοτική καταμέτρηση των αστέγων, τόσο σε τοπικό, όσο και σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο, θα συνέβαλε ουσιαστικά στην αντιμετώπιση και στην επίλυση του φαινομένου.Η σημερινή κρίση, όπως την αναλύσαμε, οδηγεί σε μια αντίφαση.Αυτό που συμβαίνει είναι μια παράλληλη αυξητική τάση των άδειων κτιρίων και κατοικιών και του αριθμού των αστέγων.Είναι οξύμωρο συνεπώς να μιλάμε για έλλειψη στέγης ενώ γύρω μας υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός κτιριακού αποθέματος, που βρίσκεται σε κατάσταση αχρησίας. Το ίδιο το σύστημα παράγει, συντηρεί και αναπαράγει, την αστεγία και προωθεί την ανάπτυξη ακραίων μορφών κοινωνικών ανισοτήτων, οι οποίες δεν αφορούν μόνο το ζήτημα της στέγασης αλλά το σύνολο της ύπαρξης του ανθρώπου ως κοινωνικό και πολιτικό ον. Κρίνεται συνεπώς απαραίτητο να αντιληφθούμε τα άτομα αυτά ως ισάξια μέλη της κοινωνίας τα οποία έχουν ίσα δικαιώματα με όλους τους υπόλοιπους. Μέσω της κατανόησης του πως οι ίδιοι ως δρώντα υποκείμενα προσπαθούν ανταπεξέλθουν, και να αντιπαρέλθουν, τη συνθήκη στην οποία βρίσκονται, ίσως συμβάλει στην αποτίναξη του κοινωνικού στιγματισμού, ο οποίος έχει αρνητικό πρόσχημα, και στην ανάπτυξη μιας ουσιαστικότερης αντιμετώπισης του φαινομένου. Αυτό μπορεί να συμβεί μόνο εάν κατανοήσουμε τα βαθύτερα αίτια και αποτάξουμε στερεοτυπικές αντιλήψεις. Μόνο τότε, ίσως, καταφέρουμε να διαμορφώσουμε, μαζί με τα ίδια τα υποκείμενα που βρίσκονται σε αυτή τη συνθήκη, τις κατάλληλες βάσεις για διεκδίκηση βασικών δικαιωμάτων τα οποία δεν συνδέονται μόνο με το χώρο της κατοικίας, αλλά και με την ύπαρξη μας καθημερινά εντός της πόλης, και της συνολικότερης ύπαρξης μας ως κοινωνικά και πολιτικά υποκείμενα.

[https://issuu.com/dimitra_gk/docs/gkioka_d]


Profile for Dimitra Gkioka

Architecture Portfolio |Gkioka Dimitra  

Architecture Portfolio |Gkioka Dimitra  

Advertisement