Page 1

Smartphoneboekje

Op zoek naar

Met QR codes en links naar 14 online data posters en 55 muziekvideo’s. Over een landelijk representatief onderzoek naar schoonheid in Nederland.

Schoonheid|NL


© 2013 Marius Hogendoorn, Utrecht, Nederland Uitgave Project Beauty, Postbus 10 013, 3505 AA Utrecht Titel Op zoek naar schoonheid Ondertitel NL Trefwoorden schoonheid, onderzoek, cultuur, Nederland ISBN 978-94-92009-00-5 NUR 600 Druk 2.0 Concept Marius Hogendoorn Vormgeving Marius Hogendoorn, Eva Spierings, Frans Willem Pompe Illustraties Voor (1, 2, 3, 4): Denny Mastrogiorgio, Ken Hodge, Karel Appel, Mark Justine Corea Achter (1, 2, 3, 4): Rus, Hendrik Dacquin, Shaun Dunmall, Project Beauty Rug: Ashley Van Haeften Opening: Int Schüssler, schilderijen (www.int2art.nl) Hoofdstukken : Marius Hogendoorn, fotografie Appendix: Katja Wentz, Kalachakra, wandkleed, Kirvani Textile Art (www.kirvani.com) © 2013. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd bestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enige andere manier, zonder voorafgaande toestemming van de uitgever. Ondanks alle aan de samenstelling van dit boek bestede zorg kunnen de uitgever en de auteur niet aansprakelijk worden gesteld voor eventuele schade als gevolg van enige fout in deze uitgave.


Op zoek naar schoonheid | in Nederland |

Marius Hogendoorn

Uitgave op basis van Uitgave op basis van het project


“Schoonheid is het slagveld waar God en Satan met elkaar worstelen om het hart van de mens”

Fyodor Dostoyevsksi


1.

Vooraf

Hoe te gebruiken

Dit boekje is ontstaan uit een onderzoek waar 1081 Nederlanders aan hebben deelgenomen. Zij beantwoordden vragen het mooie maar ook vaak lastige Een paar tips over wat je kunt doen metover de Schoonheid ‘Schoonheid’. inwoord dit boekje: Vragen zijn vaak belangrijker dan antwoorden. Bij vragen begint iets, het zijn • Je kunt sommige van de vragen beantwoorden en denkopeningen. Een antwoord sluit ook iets af. Zeker als het gaat om het ontdekken welke rol schoonheid in je eigen leven speelt. verschijnsel schoonheid, want dat is zo ongeveer het meest persoonlijke onderwerp dat er bestaat. •   Op de pagina’s met meerkeuzevragen raden welke optie door welk de Nederlandse bevolking is gekozen. Wat zegtpercentage het ons als van we weten dat 21,0% van de Nederlanders iets dat al is gebruikt mooier vindt dan iets nieuws? Zeker informatief, maar verder? Als het • omSchoonheidsdilemma’s met vrienden bespreken en schoonheid gaat is statistische kennis over ‘de gemiddelde Nederlander’ zo een elkaar betermisschien leren kennen. voor enkeling wel interessant, maar vaak niet meer dan dat.   gaatgebruiken over wat ons daarom pagina’s vooral over verschillen. • Schoonheid De QR-codes dieraakt. op deEn sommige staan. EnZij juist die verscheidenheid staat in dit boek centraal. Want van pygmeegeven toegang tot online gevisualiseerd data en muziekvideo’s zeepaarden tot bankstellen en van geboorte tot aan dood: alles heeft die het verhaal vertellen van de schoonheid van Nederland. een eigen schoonheid. Zo blijkt volgens 'ons'.


nekiurbeg et eoH diehnoohcS ed tem neod tnuk ej taw revo spit raap neE :ejkeob tid ni ne nedroowtnaeb negarv ed nav egimmos tnuk eJ .tleeps nevel negie ej ni diehnoohcs lor eklew nekkedtno

rood eitpo eklew nedar negarvezuekreem tem s’anigap ed pO .nezokeg si gnikloveb esdnalredeN ed nav egatnecrep klew

ne nekerpseb nedneirv tem s’ammelidsdiehnoohcS .nennek nerel reteb raakle oz

.naats s’anigap egimmos ed po eid nekiurbeg sedoc-RQ eD s’oedivkeizum ne atad dreesilausiveg enilno tot gnageot neveg jiZ .dnalredeN nav diehnoohcs ed nav nelletrev laahrev teh eid


Vooraf

Dit boekje is ontstaan uit een onderzoek waar 1081 Nederlanders aan hebben deelgenomen. Zij beantwoordden vragen over het mooie maar ook vaak lastige woord ‘Schoonheid’. Vragen zijn vaak belangrijker dan antwoorden. Bij vragen begint iets, het zijn denkopeningen. Een antwoord sluit ook iets af. Zeker als het gaat om het verschijnsel schoonheid, want dat is zo ongeveer het meest persoonlijke onderwerp dat er bestaat.   Wat zegt het ons als we weten dat 21,0% van de Nederlanders iets dat al is gebruikt mooier vindt dan iets nieuws? Zeker informatief, maar verder? Als het om schoonheid gaat is statistische kennis over ‘de gemiddelde Nederlander’ voor een enkeling misschien wel interessant, maar vaak niet meer dan dat.   Schoonheid gaat over wat ons raakt. En daarom vooral over verschillen. En juist die verscheidenheid staat in dit boek centraal. Want van pygmeezeepaarden tot bankstellen en van geboorte tot aan dood: alles heeft een eigen schoonheid. Zo blijkt volgens 'ons'.


'De Schoonheidsboom' Samengesteld uit 187 afbeeldingen die voor de deelnemers aan het Beauty Project weergeven wat voor hen de persoonlijke verbeelding van schoonheid is.


1. Opening

1

2. Schoonheid

7

3. Ervaring

11

4. Gevaar

23

5. Man - Vrouw

33

6. Tijd

43

7. Geluk

53

8. Essentie

61

9. Hoop

67

10. Samen

77

Bijlage

79


1. Opening

1


2


Over denken Denken gaat vanzelf, is af en toe zelfs lastig te stoppen. We denken vaak, aan van alles. En aan nog wat. Maar willen wij dat ook? Of kunnen wij niet anders dan doorgaan met het oplossen van de puzzels die ons brein ons voorschotelt? Spelen we wel genoeg met onze gedachten, bijvoorbeeld door te denken aan iets waar we grĂ Ă g over nadenken? Iets waardoor denken lijkt te verdampen en moeiteloos tot stilstand komt? Aan iets moois, het maakt niet uit wat. Want - ook al klinkt het misschien een beetje gek - je kunt daar blij van worden: als je zo nu en dan aan iets moois denkt. En dan vooral aan het moois dat we al hebben, ook al is het maar een droom. Stil staan bij wat wij zelf als schoonheid zien is tijd nemen en aandacht geven aan wat in ons leven echt belangrijk is, om het even wat dat dan ook mag zijn. Zo bieden onze eigen antwoorden op de vragen die hierna voorbij komen ons een spiegel van waar het in ons eigen leven vooral om draait. Wel iets om even bij stil te staan en zorg aan te besteden.

3


4


Opbouw De vragen in dit boekje zijn om zelf te beantwoorden. Of voor een goed gesprek met vrienden. Zij zijn ook voorgelegd aan 1081 Nederlanders. Hun antwoorden zijn op vier manieren verwerkt: • De cijfers die grote lijnen aangeven, aantallen en procenten*) die misschien iets zeggen over ‘de staat van schoonheid’ in de Lage Landen. • De eigen woorden van de deelnemers die zijn meegegeven in alle toelichtingen op open vragen. Het detail wint het hier van algemeenheden. De kernwoorden zijn verwerkt in de illustraties met ‘woordwolken’, de volledige antwoorden in symbolen. Een moderne smartphone met scanapplicatie en internetverbinding kan deze via de afgebeelde QR-codes openen en vergroten. • De beelden die men meestuurde om dat te zeggen waarvoor woorden niet toereikend zijn. Zij zijn verwerkt door de pagina’s heen en in de 'beeldboom' die bij de inhoudsopgave is afgebeeld. • En tenslotte: de geluiden. Veelsoortige trillingen die voor rillingen zorgden. De QR-codes in de muzieknoten bevatten links naar clips op YouTube. Zij geven toegang tot de muziekfragmenten die voor de deelnemers gelden als hun hoogtepunten van schoonheid. *) In de bijlage zijn alle antwoorden opgenomen.

5


6


2. Schoonheid

7


8


In taal Het is maar een woord. Maar dan wel een behoorlijk populair woord: ‘schoonheid’. Natuurliefhebbers, kunstenaars, creatieven, priesters en predikanten, maar ook kappers en nagelsalons, iedereen kan er over mee praten. Wij zelf dus ook. En graag zelfs, want over schoonheid raken we niet snel uitgepraat. Tenminste, dat hopen we dan... Want als het niet lukt, als het in ons leven ontbreekt, dan is dat behoorlijk moeilijk. Soms zelfs pijnlijk. Het is een nogal ‘breed’ woord. Het gaat over van alles en nog wat. Misschien is het daardoor ook een beetje onduidelijk. Want wat blijft er van de betekenis over als we er toch allemaal wat anders onder verstaan? Over smaak valt niet te twisten, zo was het toch? Aan het vastprikken van de betekenis van schoonheid kunnen we dan beter helemaal onze handen niet vuil maken. Te vaag. Onduidelijk en toch wezenloos populair. Vreemd, of juist daarom ook logisch? "Een hoer van een woord, het vraagt om misbruikt te worden. Iedereen gaat er mee op de loop." Het waren de woorden van een communicatiespecialist. Maar blijkbaar is het toch geen onbruikbaar woord. Het wil namelijk maar niet uitsterven. Het ‘misbruik’ lijkt eerder toe te nemen. Tijd voor een inventarisatie.

9


10


3. Ervaren

11


12


Weten en anders weten We weten van alles over de schoonheid van wetenschap, maar er is wat weinig wetenschap over schoonheid. “Wat ga je studeren? Schoonheidskunde?� Nou nee. Het is een mooie illusie. Wetenschap gaat over waarheid. Dat is vaak afstandelijk specialiseren op een goed afgeperkt kennisveldje. Het domein van de schoonheid is daarvoor net iets te grenzenloos. We kunnen ons uiteraard wel verdiepen in een stukje van de taart. Bij kunstgeschiedenis bijvoorbeeld, waar het gaat over de historie van artistieke creaties. Of bij de esthetica, de filosofische afslag die nadenkt over de essentie van de kunst. Maar ook de sociale wetenschappen hebben belangstelling. Zo vraagt de evolutionaire psychologie zich af of ons brein vooral dingen mooi is gaan vinden die te maken hebben met overlevingsdrang en kijkt de sociale psychologie naar de rol van schoonheid bij menselijke interactie. En voor sociologen is schoonheid vooral boeiend als het gaat om de maatschappelijke gevolgen van de normen die mensen hanteren voor mooi en net niet mooi genoeg. En dan hebben we nog de biologie, en de wiskunde. En zelfs de wetenschapsfilosofie. Want kennis zelf kan toch ook mooi zijn?


14


Wat is het mooiste dat je het afgelopen jaar is overkomen?


16


Welke vorm van schoonheid komt het dichtst in de buurt van wat je het belangrijkst vindt in je leven? 1e o o o o o o o o o o o o o o o o o o

2e keus o mooie kleding o een religie (christendom, islam, boeddhisme of anders) o persoon/ partner (b.v. een knappe ‘goodlooking’ partner) o huis (bv. mooie inrichting en gebruiksvoorwerpen) o techniek (bijv. auto) o kunst o persoon/partner (mooi karakter) o aandenken/herinneringen (bijv. foto’s) o symbolen (bijv. beeldje, edelsteen of amulet) o sieraden o voedings- of genotmiddelen (b.v. lekker eten of drinken) o muziek o kennis (bijv. studeren of boeken) o de natuur o sport o reizen o stilte o anders, te weten: ………………………

17


18


Wat mooi was Toen en straks, we hebben een verleden en een toekomst, en geklemd daar tussenin ligt het heden, dat vluchtige, ongrijpbare en tijdloze moment dat het 'nu' heet. Kijken we vanuit daar terug, dan doen we iets bijzonders: we brengen iets weer tot leven. Als ons wordt gevraagd om stil te staan bij het mooiste dat ons in het leven tot nu toe is overkomen, of dat we het afgelopen jaar hebben meegemaakt, dan zoeken we ons geheugen af naar gebeurtenissen die we nu als heel bijzonder ervaren. Dan komen er ook dingen boven die toen lang niet altijd gemakkelijk waren, waar we soms zelfs tegenop zagen. Maar het nu geneest vaak het toen, en zal dat ook met het straks doen. De dingen worden soms (nog) mooier dan we ze durven te dromen. Schoonheid vinden we in liefde en vrijheid: in de geboorte van kinderen of het vinden van een partner en in het genieten van een vakantie. En is dat er even niet, dan kan een ontmoeting met een pygmeezeepaardje ons ook een moment geven waarin alles op zijn plek valt. Dit alles wel met dank aan onze gezondheid, want wij beseffen terdege dat we leven in een lichaam dat ons lang volgt.

19


20


Wat is het mooiste dat je ooit is overkomen?

21


22


4. Gevaar

23


24


Idealen Dromen van wat nog niet is, van wat hopelijk ooit nog eens komt. Van wat we willen hebben, bereiken of meemaken. We dromen in alle toonaarden. Over gerechtigheid, en ook over schoonheid. Sommigen dromen over samen, anderen over zichzelf. Sommigen gaan op pad, anderen op jacht. Mooi is goed. Nou niet dus. Tenminste niet in elke vorm, of op ieder moment. Mooi is soms ook moeilijk en zelf gevaarlijk. Niet alle schoonheid maakt gelukkig. Sommige vormen houden het bij een belofte. Wel een mooie, vaak zeer verleidelijke belofte. Maar toch niet meer dan dat. "Voor de mooiste", stond er op de gouden appel die de Griekse godin Eris de zaal in wierp waar het huwelijksfeest werd gevierd waarvoor zij niet was uitgenodigd. De legende wil dat het feest bijna ten einde kwam door de rel die dit tussen de andere godinnen veroorzaakte. Want zelfs zij wilden nog mooier zijn. Als het om schoonheid gaat balanceren wij tussen verwondering en verleiding. Verwondering opent het moment, verleiding vernauwt de toekomst.

25


26


Wat voor schoonheid is wanneer gevaarlijk?

27


28


Verbazen anderen zich wel eens over dingen die jij juist heel erg mooi vindt? o nee, (vrijwel) nooit o ja, enkele keer o ja, vrij vaak

Is het wel eens voorgekomen dat iemand anders zich onzeker of bang voelde door dat wat jij eigenlijk juist het mooiste vindt? o nee, (vrijwel) nooit o ja, enkele keer o ja, vrij vaak

29


30


Verbaas je je wel eens over dingen die andere mensen juist heel erg mooi vinden? o nee, (vrijwel) nooit o ja, enkele keer o ja, vrij vaak

Word je wel eens onzeker of zelf bang door iets wat iemand anders juist het mooiste vindt? o nee, (vrijwel) nooit o ja, enkele keer o ja, vrij vaak

31


32


5. Man - Vrouw

33


34


On-deelbaar Man. Vrouw. Eenheid in verscheidenheid? Het is vaak niet zo simpel. Want als het om schoonheid gaat struikelt het evenwicht nogal eens. Mooi zijn is niet gelijk verdeeld. Zeker niet als we ‘op het eerste gezicht’ ook laten meetellen. Dan hoort mooi meer bij vrouw dan bij man, zo vinden veel vrouwen ook zelf. Een gevoelige kwestie, omdat de gang naar een hij-zijbalans hierdoor soms ruw wordt verstoord. Er bestaat duidelijk geen gelijkheid tussen mannen en vrouwen als het om schoonheid gaat. Mannen kunnen genieten van vrouwen, Omgekeerd hebben vrouwen dit minder. Met dank aan die evolutie zullen we maar zeggen. Maar of dat nu een verzachtende verklaring is.... Bovendien is uiterlijke schoonheid niet gelijk verdeeld. Dat is maatschappelijk een beetje onverantwoord. Want zeg nu zelf: is het rechtvaardig dat sommigen van ons soms minder makkelijk op hulp kunnen rekenen, alleen vanwege wat we dan heel onverantwoord ‘vormfouten’ noemen? Verschillen zijn mooi, maar ongelijkheid is van een andere orde. Een (schrale?) troost: ouder worden maakt ons gevoeliger voor andere vormen van schoonheid. We worden dan ook gelukkiger.

35


36


Wat is typisch iets dat vrouwen mooi vinden?

37


38


Wat is typisch iets dat mannen mooi vinden?

39


40


Zijn er in grote lijnen verschillen tussen wat mannen mooi vinden en wat vrouwen mooi vinden? o ja o nee

Waarop is het begrip schoonheid meer van toepassing: op mannen of op vrouwen? o mannen o vrouwen o beide in gelijke mate

41


42


6. Tijd

43


44


Vertikken Er staan punten in de tijd, als maatstreepjes op een liniaal. We hebben ze daar zelf neergezet. Waar de eerste staat, dat is een punt van discussie, maar over de plek van de tweede zijn we het wel eens: die staat iets verderop. Een seconde heet dat heel toepasselijk. Dat herhaalt zich daarna, voorlopig vrij eindeloos. Bij zestig punten dreigen we de tel kwijt te raken; we zetten er een wat dikkere punt: een minuut heet dat. Vroeger waren de punten ook hoorbaar, ze tikten weg. Soms zijn ze ook zichtbaar, op stationsklokken. Niet dat het helpt, maar die staan er altijd even bij stil als er weer ĂŠĂŠn verdwijnt. Schoonheid en tijd zijn geen onbekenden, ze komen elkaar al heel lang tegen. Het is niet altijd een makkelijke ontmoeting: af en toe omhelzen ze de ander, maar vaak draait het uit op worstelen. Het zou geven en nemen moeten zijn, maar dat lukt meestal niet zo. "Tijd heelt alle wonden", zo heet het, maar het proces gaat helaas gepaard met rimpelingen. Voor schoonheid zit er vaak niets anders op dan zich aan te passen. Een beetje verongelijkt blijft zij soms achter, neemt wat afstand en kiest een nieuwe voornaam: 'Echte'.

45


46


Welke uitspraak is het meest van toepassing op het mooiste ding of de mooiste gebeurtenis in je leven? o is iets dat ik al bezit of al heb meegemaakt o is iets dat ik nog niet bezit of heb meegemaakt o is iets dat ik waarschijnlijk nooit zal bezitten of meemaken o is iets dat je niet kan bezitten of meemaken

Wat is mooier? o iets nieuws o iets dat al is gebruikt o weet niet

47


48


Was er vroeger meer schoonheid in 'de wereld' dan tegenwoordig of wordt 'de wereld' juist mooier? o vroeger meer, nu minder o nu meer dan vroeger o maakt niet uit, blijft gelijk

Wat gebeurt er over het algemeen op den duur met een mooie ervaring? o deze wordt minder mooi o deze blijft even mooi o deze wordt mooier

49


50


Wat gebeurt er over het algemeen als je een mooi voorwerp een tijdje in je bezit hebt? o dit wordt minder mooi o dit blijft even mooi o dit wordt mooier

Wat gebeurt er over het algemeen als je een mooi persoon langer kent? o deze wordt minder mooi o deze blijft even mooi o deze wordt mooier

51


7. Geluk

53


54


Wel zijn Schoonheid wordt vaak op een voetstuk gezet; het is volgens velen een onmisbare grondstof voor het leven. Maar heel af en toe waagt iemand het toch om haar status wat te verlagen, ten gunste van een nog hoger gelegen goed. "Schoonheid is slechts een belofte van geluk.", noteerde de Franse schrijver Stendhal, terwijl hij nadacht over een vergeefse liefde. Iets heeft geluk voor op schoonheid: het is te hebben, Want als we geluk hebben, dan zit het ìn ons. Bij schoonheid ligt dat minder eenvoudig. Dat kan ook aan de buitenkant hangen, of aan een muur. Het kan ook in een woord zitten, of in een bos. Aan geluk kan worden gewerkt, zo leert de positieve psychologie. Schoonheid overvalt ons meer. En tegelijk willen we het ook graag kunnen maken. We zijn dan alleen allemaal met wat anders bezig. De één met de liefde, een ander met een nieuwe bikini, weer een ander met een set nieuwe velgen voor zijn auto en een volgende gaat op zoek naar de stilte in zichzelf. Ieder op een eigen manier op weg naar die zelfde belofte. Eenheid in verscheidenheid in optima forma.

55


56


Als je iets moois in je bezit krijgt, of je komt erbij in de buurt, wat voor gevoel krijg je dan? o o o o o o o o o o o

rustig bedroefdheid gelukkig blij verwachtingsvol hebberig bezorgd euforie opgewonden compleetheid / acceptatie anders, te weten: ................

Maakt schoonheid gelukkig? o o o o

ja soms wel, soms niet nee weet niet

57


58


Hoeveel schoonheid ontbreekt er nog in je leven? o niets, ik heb een heel mooi leven o een beetje. mijn leven kan nog wel wat moois gebruiken o veel. ik mis de schoonheid in mijn leven

In hoeverre ben je van mening dat je zelf invloed hebt op de mate van schoonheid in je leven? o heb zelf veel invloed o heb zelf enige invloed o heb weinig tot geen invloed

59


60


8. Essentie

61


62


Kracht Schoonheid. Het brengt ons in beweging brengen als we tot stilstand zijn gekomen, het nagelt ons aan de grond als we op hol zijn geslagen. Zowel fysiek als mentaal. Een basis-natuurwet zegt dan: een stabiele toestand verandert als energie wordt toegevoegd. Laten we zeggen: de Kracht van Mooi. Krachten doen zich voor tussen deeltjes in velden, het afstoten en aantrekken zit daar in de huisregels. In het veld van schoonheid zijn wij het die, afhankelijk van onze lading, toenadering zoeken of wegbewegen. Uit onze bewegingen leiden anderen af hoe we heten, wie we zijn. Maar ook zelf kunnen we wat van leren. Wat beweegt iemand die geraakt wordt door een glimlach? En wat raakt iemand die in beweging komt voor een gevecht? Kunnen we dat echt ontdekken? En nog voordat we er een mening over hebben? Over de willen moeten we het eens worden, aan rechtvaardigheid willen we werken, en bij schoonheid willen we in de buurt zijn. Dus zijn we pad, naar binnen of naar buiten.

63


64


Wat is voor jou het mooiste? o een ding / voorwerp o een persoon (man / vrouw) o een ervaring / gebeurtenis

Welke van de volgende twee begrippen heeft voor jou het meest te maken met schoonheid? o opwinding o rust o kan niet kiezen / beide

65


66


9. Hoop

67


68


Na nu Dromen mag. Dromen is als spelen met een blokkendoos vol vredige of verleidelijke verbeeldingen. We kunnen er eindeloos mee schuiven. Om te kijken of we een passend plaatje vinden voor de morgen die hopelijk ooit nu wordt. Het is als vliegen, maar dan zonder vleugels. Veel van de dromen waar we onszelf in zien spelen gaan over leven. Om het te maken, om het te delen, of gewoon om het simpelweg nog wat langer gebrekloos te kunnen blijven leven. Hoe simpel en tegelijk hoe gecompliceerd kan dat soms zijn? Dromen kunnen geven en nemen. Geven doen ze als we dromen in verbinding met ons nu. Als er - hoe dun ook - nog een draadje loopt tussen vandaag een ooit. Als ze perspectief bieden, zoals dat vaak plechtig heet, de grondstof voor hoop. Ze kunnen ook nemen, of beter: ze ontnemen soms het zicht op de werkelijkheid. Dat kan leuk zijn voor even, maar lastig bij langere duur. Wanneer we ons zelf er in verliezen. Dan worden het vluchtheuvels van verlangen. Daarom vragen dromen ook iets: ze vragen om eerlijkheid en lef. Eerlijkheid om ze binnen te gaan en lef om ze weer te verlaten.

69


70


Wat is het mooiste dat je in je leven ooit nog hoopt mee te maken?

71


72


Zorgen voor morgen Het is een bijzonder verschijnsel, 'schoonheid'. Wij vinden zelfs dat de wereld er wat beter van kan worden. Dat wil zeggen, als we met z'n allen af en toe bij wat langer stil zouden staan bij zaken als de natuur of bij respect voor elkaar. En wat minder bij uiterlijkheden. Die zijn misschien wel goed voor ik en nu, maar voor wij en straks hebben we er niet zo veel aan. Dè wereld is natuurlijk wel een beetje een vreemd geval, want wie kent hem? Hij is in ieder geval een stuk groter dan mijn wereld, en omvat daarmee ook veel onbekende anderen. Het is ook zo duidelijk één wereld en niet een pakketje van allerlei afzonderlijke wereldjes die naast elkaar leven; het is er één die we moeten delen. Zou het daardoor komen dat wij harmonie nogal hoog in het vaandel hebben als we zo aan morgen denken? De bijdrage die wij van schoonheid verwachten lijkt een soort grootste gemene deler van onze gezamenlijke dromen: dat wat wij onszelf en elkaar graag toewensen, de voorwaarden om ook met velen straks te kunnen genieten van dat waar wij nu blij van worden. Voorwaarden voor wat we zouden kunnen noemen: mooi leven.

73


74


Op welke manier kan meer aandacht voor schoonheid een bijdrage leveren aan de wereld?

75


76


10. Samen Met z’n 1081-en is dit boekje tot stand gekomen. Want zoveel Nederlanders deden mee en gaven antwoorden op de soms heel persoonlijke vragen die de basis vormen van het Beauty Project. Met hun vaak ontroerende en vertederende verschillen creÍerden zij de eenheid van dit boekje, een eenheid die een beeld geeft van wat schoonheid zoal teweeg kan brengen. Met elkaar maakten zij het Beauty Project NL tot een uniek onderzoek. Waarvoor 1081 x dank.

77


78


Bijlagen

79


Zo dachten 1081 Nederlander begin 2011 over de schoonheid in hun leven: [Pag. 17: Welke vorm van schoonheid komt het dichtst in de buurt van wat je het belangrijkst vindt in je leven? persoon/partner (mooi karakter): 47,5% / aandenken/herinneringen (bijv. foto’s): 7,5% / de natuur: 7,1%/ een religie (christendom, islam, boeddhisme of anders): 5,8% / stilte: 4,2% / muziek: 3,5% / persoon/ partner (b.v. een knappe ‘goodlooking’ partner): 3,4% / reizen: 3,0% / huis (bv. mooie inrichting en gebruiksvoorwerpen): 2,4% / sport: 1,9% / kennis (bijv. studeren of boeken): 1,6% / techniek (bijv. auto): 1,0% / kunst: 0,7% / voedings- of genotmiddelen (bijv. lekker eten of drinken): 0,6% / symbolen (bijv. beeldje, edelsteen of amulet): 0,3% / mooie kleding: 0,1% / sieraden: 0,1% / anders, te weten: 9,4%] [Pag. 29: Verbazen anderen zich wel eens over dingen die jij juist heel erg mooi vindt? Nee, (vrijwel) nooit: 26,6% / Ja, enkele keer: 62,5% / Ja, vrij vaak: 10,8%] [Pag. 29: Is het wel eens voorgekomen dat iemand anders zich onzeker of bang voelde door dat wat jij eigenlijk juist het mooiste vindt? Nee, (vrijwel) nooit: 69,9% / Ja, enkele keer: 27,6% / Ja, vrij vaak: 2,5%] [Pag. 31: Verbaas je je wel eens over dingen die andere mensen juist heel erg mooi vinden? Nee, (vrij-wel) nooit: 25,5% / Ja, enkele keer: 61,5% / Ja, vrij vaak: 13,0%] [Pag. 31: Word je wel eens onzeker of zelf bang door iets wat iemand anders juist het mooiste vindt? Nee, (vrij-wel) nooit: 75,8% / Ja, enkele keer: 22,0% / Ja, vrij vaak: 2,3%] [Pag. 41: Zijn er in grote lijnen verschillen tussen wat mannen mooi vinden en wat vrouwen mooi vinden? ja: 76,7% / nee: 23,3%] [Pag.41 Waarop is het begrip schoonheid meer van toepassing: op mannen of op vrouwen? mannen: 2,2% / vrouwen: 41,4% / beide in gelijke mate: 56,3% ] [Pag. 47: Welke uitspraak is het meest van toepassing op het mooiste ding of de mooiste gebeurtenis in je leven? is iets dat ik al bezit of al heb meegemaakt: 58,2% / is iets dat ik nog niet bezit of nog gaat meemaken: 20,7% / is iets dat ik waarschijnlijk nooit zal bezitten of meemaken: 11,2% / is iets dat je niet kan bezitten of meemaken: 9,9%] [Pag. 47: Wat is mooier? iets nieuws: 25,2% / iets dat al is gebruikt: 21,0% / weet niet: 53,8%] [Pag. 49: Was er vroeger meer schoonheid in 'de wereld' dan tegenwoordig of wordt 'de wereld' juist mooier? vroeger meer, nu minder: 37,7% / nu meer dan vroeger: 11,8% / maakt niet uit, blijft gelijk: 50,4%] [Pag. 49: Wat gebeurt er over het algemeen op den duur met een mooie ervaring? deze wordt minder mooi: 11,3% / deze blijft even mooi: 71,6% / deze wordt mooier: 17,1%] [Pag. 51: Wat gebeurt er over het algemeen als je een mooi voorwerp een tijdje in je bezit hebt? dit wordt minder mooi: 22,8% / dit blijft even mooi: 69,4% / dit wordt mooier: 7,8%] [Pag. 51: Wat gebeurt er over het algemeen als je een mooi persoon langer kent? deze wordt minder mooi: 12,8% / deze blijft even mooi: 57,4% / deze wordt mooier: 29,9%] [Pag. 57: Als je iets moois in je bezit krijgt, of je komt erbij in de buurt, wat voor gevoel krijg je dan? gelukkig: 50,2% / blij: 48,9% / opgewonden: 20,5% / compleetheid-acceptatie: 13,2% / rustig: 12,7% / euforie: 7,3% / verwachtingsvol: 7,0% / bezorgd: 2,5% / hebberig: 2,2% / bedroefdheid: 0,9% / anders: 2,7%] [Pag. 57: Maakt schoonheid gelukkig? ja: 19,9% / soms wel, soms niet: 60,2% / nee: 16,0% / weet niet: 3,8%] [Pag. 59: Hoeveel schoonheid ontbreekt er nog in je leven? niets, ik heb een heel mooi leven: 37,2% / een beetje. mijn leven kan nog wel wat moois gebruiken: 52,4% / veel. ik mis de schoonheid in mijn leven: 10,5%] [Pag. 59: In hoeverre ben je van mening dat je zelf invloed hebt op de mate van schoonheid in je leven? heb zelf veel invloed: 38,0% / heb zelf enige invloed: 50,3% / heb weinig tot geen invloed: 11,7%] [Pag. 65 Wat is voor jouw het mooiste? een ding of voorwerp : 1,3% / een persoon (man / vrouw): 60,5% / een ervaring of gebeurtenis: 38,2%] [Pag. 65: Welke van de volgende twee begrippen heeft voor jou het meest te maken met schoonheid? opwinding: 14,2% / rust: 59,8% / kan niet kiezen, beide: 26,1%] [pag. 75: Kan meer aandacht voor schoonheid iets bijdragen aan de wereld? ja: 62,8% / nee: 37,2%]


1[ 2[ 3[ 4[ 5[ 6[

a. b. c. d. e.

Marco Borsato - Vlinders Henk Westbroek - Zelfs je naam is mooi De Dijk - Onderuit Blof - Gelukkig Guus Meeuwis - Brabant

a. b. c. d. e.

Vivaldi - 4 jaargetijden J.S. Bach - Brandenburger concerten Beethoven - "Alle Menschen wirden Bruder." Handel - Ave Maria Mozart - Requiem

a. b. c. d. e.

Rolling Stones - Angie Eagles - Hotel California Pink Floyd - Another brick In the wall U2 - With or without you Pearl Jam - Black

] ] ]

a. b. c. d. e.

Cindy Lauper - Time after time Vicky Brown - Stay till the morning Vanessa Williams - Colors of the wind Jon Anderson - Song of seven Bette Midler - The rose

]

a. b. c. d. e.

Ravel - Bolero Rimsky Korsakov - Sheharazade Smetana - Die Moldau Andre Rieux Saint Saens - Danse macbre

a. b. c. d. e.

Johny Cash - I walk the line John Lennon - Imagine Neil Young - Human hiway James Morisson - Better man Leonard Cohen - Dance me to the end of love

] ]


De afbeeldingen van de antwoorden die zijn opgenomen in dit boekje zijn verkrijgbaar als posters.


7[ 8[ 9[ 10 [ bijlage

[

] ]

a. b. c. d. e.

Ramses Shaffy / Liesbeth List - Pastorale Rob de Nijs - Het werd zomer Angela Groothuizen - Niets blijft Wende Snijders - Laat me Robert Long - Liedje voor als ik er niet meer ben

a. b. c. d. e.

Enya - Only Time Allegri - Miserere Deuter - Henon (Sha) Enigma - Sadness Carl Orff - Carmina Burana

a. b. c. d. e.

Ede Staal - Hogeland Boudewijn de Groot - Verdronken vlinder Ge Reinders - Blaosmuziek Griet Wiersma - It fryske hynder Harry Jekkers - De wonderen

a. b. c. d. e.

J.S Bach - Weihnachtsoratorium Beethoven - Symfonie n° 9 Chopin - Etude Op.10 No.1 Berlioz - Les nuits d'été Gustav Mahler - Symfonie n° 9

] ]

a. b. c. d. e.

Bach - Mattheus passie Marco Borsato - Rood Celine Dion - I'm alive U2 - One Kyteman - Sorry

]


Abba, Adamo, AirSupply, Andre Hazes, Andre Rieu, Andrea Boccelli, Andrea Bocelli, Andrew Lloyd Webber, Angela Groothuizen, Anouk, Arvo Pärt, Bach, Barney McKenna, Dubliners,BBoy Daniele, Beatles, Beethoven, Bellamy Brothers, Berlioz, Bette Midler, Billy Joel, Bing crosby, Blackfoos, Blof, Blue Nile, Bob Marley, Bohmischer Traum, Bon Jovi, Boudewijn de Groot, Brian Adams, Buena Vista Club, Carl Orff, Caro Emerald, Celine Dion, Chopin, Cindy Lauper, Coldplay, Dana Winner, David Bowie, de Dijk, Deuter 'Henon, Direct, DJ Tiesto, Drukwerk, Eagles, Ede Staal, Elvis Presley, Enigma, Enya, Eric Clapton, Fat Freddy's Drop, Fleetwood Mac, Foreigner, Frans Bauer, Franz von Suppé, Freek Bartels, Ge Reinders, Genesis, George Bizet, Grieg, Griet Wiersma, Gustav Mahler, Guus Meeuwis, John Cale, Handel, Harrie Jekkers, Helen Shapiro, Henk Westbroek, Iron Maiden, James Morisson, Jamie Culumn, Jannus, Jeroen van der Boom, Joh. de Heer, Jjohan Strauss, John Lennon, John Miles, John Rowles, Johny Cash, Jon Anderson, Josh Groban, Kamelot, Kane, Kayak, (2) (1) Kelly Familly, Kim Walker, Kyteman, LA The Voices, Lady Gaga, Laura Jansen, Lee Towers, Franz Lehar, Leo Delibes, Leonard Cohen, Leonard Cohen, Linkin Park, Loreena Mcennitt, Mantovani, Marco Borsato, Maria Callas, Marieke Rigterink, Marijke Groenendaal, Mark Knopfler & Chet Atkins, Melanie Safka, Metallica, Michael Jackson, Mike Oldfield, Miriam Makeba, Miserere, Mozart, Mumford & Sons, Muse, Nancy Griffith, Nazareth, Neil Daimond, New London Coral, Nightwish, Noa, Nonnenkoor, Normaal, Opera, Paul Mcarty, Pavarotti, Pearl Jam, Pink Floyd, Queen, Radiohead, Ravel, Reinhart Mey, Rene Beverwijk, Rimsky Korsakoff, Rita Hovink, Rob de Nijs, Robbie Williams, Robert Long, Rodriguez, Roger Glover, Roger Waters, Rolling Stones, Roxette, Rush, Saint Saens, Schubert, Shaffy/List/Nijgh, Shostakovich, Smetana, Snowpatrol, Sons of Korah, Steven Seagal, Teo Torriatte, The Cranberries, The Righteous Brothers, Thierry Amiel, Timi Yuro, Tina Turner, Tjaikowski, U2, Van Dik Hout, Vanessa Williams, Verdi, Vicky Brown, Vivaldi, Wende Snijders, Zuchero. YouTube® is een geregistreerd handelsmerk van Google, Inc


De muziek van de schoonheid Welke muziekstukken waren voor de deelnemers aan de Nederlandse uitvoering van het Beauty Project typerend als het gaat om schoonheid? Meer dan 200 muziekstukken werden genoemd, waarvan er 55 verwerkt zijn in de QR-codes in dit boekje. Genoemd werden componisten en uitvoerende artiesten als Vivaldi, J.S Bach, Ravel, Enya, Johny Cash, Rolling Stones, Cindy Lauper, Ramses Shaffy, Marco Borsato en Ede Staal. Door welke andere muziekstukken en -nummers werden Nederlanders het meest geraakt? De volledige lijst is opgenomen in de YouTube playlist(s)* van het project. Deze zijn bereikbaar via de QR-codes op de pagina links. *) Een YouTube playlist kan maximaal 200 nummers bevatten.


Facebook速 is een geregistreerd handelsmerk van Facebook Inc.


En hoe gaat het verder? Het Beauty Project startte rond 2007 met een pilot in samenwerking met het tijdschrift Happinez. In 2010 volgde de eerste nationale peiling in Nederland. De volgende stap ging richting het Verenigd Koninkrijk en Ierland. Daar is het project uitgevoerd in 2012. Op de Facebookpagina van de Nederlandse aflevering van het Beauty Project wordt met enige regelmaat verslag gedaan van nieuwe stappen. Daarnaast verschijnen daar berichten over leuke, opvallende en wetenswaardige nieuwtjes over wat schoonheid zoal teweeg kan brengen. Op de hoogte blijven? De Facebookpagina is bereikbaar via de QR-code op de pagina links.


Geld Een deel van het bedrag dat u heeft betaald voor dit boekje wordt bestemd voor een bijzonder doel dat samenhangt met het thema van dit boekje: de beleving van schoonheid. Er is gekozen om met dit geld een kenniscentrum te steunen dat zich richt op het ontwikkelen van een methode waarmee het welzijnsniveau van een land in kaart wordt gebracht: het Gross National Happines (GNH) Centre in Bhutan. Het is gebruikelijk om landen met elkaar te vergelijken op basis van hun economie. Een belangrijke maatstaf die hiervoor wordt gebruikt is het zogenaamde Bruto Nationaal Product (BNP). Dit BNP geeft vooral het niveau van welvaart weer en zegt weinig over de mate van welzijn. Het GNH Centre in Bhutan ontwikkelt een alternatieve eenheid die tegenwicht biedt aan de eenzijdige focus op welvaart van het BNP: het Bruto Nationaal Geluk (BNG). Met de aankoop van dit boekje steunt u onderzoek en ontwikkeling van het GNH Centre. www.gnhbhutan.org / www.grossnationalhappiness.com


Maak je eigen boekje 'Op zoek naar schoonheid | NL' is gemaakt aan de hand van de antwoorden van de 1081 Nederlanders. Zij vulden de vragenlijst in en gaven antwoord op de persoonlijke vragen over hun omgang met schoonheid. Velen gaven aan dat zij plezier hadden beleefd aan het invullen van de vragen en soms zelfs tot nieuwe inzichten waren gekomen over de rol van schoonheid in hun leven. De online vragenlijst van het Schoonheidsonderzoek kan nog steeds worden ingevuld. Het is ook nu mogelijk om een heel persoonlijk boekje te maken waarin je eigen antwoorden letterlijk of met gekleurde markeringen zijn opgenomen. Je creĂŤert zo een heel eigen boekje bestellen: 'Op zoek naar schoonheid met <jouw naam> | NL'.

Cadeau Het is ook mogelijk om een vriend of vriendin uit te nodigen om hun schoonheid te onderzoeken. 'Op zoek naar schoonheid met < ..... >' is online ook als cadeau te bestellencadeau. www.opzoeknaarjouwschoonheid.info


www.b-u-t.net/today/


App met aandacht voor schoonheid: 'b-u-t today' Sta elke dag even stil bij het het mooie dat er is gebeurd. De app 'b-u-t today' helpt hierbij door op op een zelf in te stellen tijd aan het einde van de dag hier even aandacht voor te vragen. We lopen snel, werken hard, zorgen veel, denken diep. En als we omkijken is het meestal om te zien wat er mis is ging en wat we dus beter hadden kunnen doen. Natuurlijk, er gaat ook wel eens iets goed, denken we dan, maar het kan altijd beter. Al hollend hebben we zo meestal nauwelijks tijd en aandacht voor wat er wèl goed is om ons heen. Jammer, want ze zijn er wel, die mooie dingen. En we knappen er zo van op als we daar wat vaker bij stil staan. Daarom deze app: als ruggesteuntje bij meer aandacht voor het mooie in het leven. In de 'PrivÊ' modus biedt de app ruimte om de bijzondere momenten vast te leggen in een eigen dagboek. In de modus 'Delen' is het bovendien mogelijk om deze momenten te delen en om bijzondere schoonheidsmomenten te ontvangen van andere gebruikers van de app.


Ook verkrijgbaar als gedrukt boekje ´Op zoek naar schoonheid | NL' is ook online te bestellen als cadeauboekje. Het houdt de lezer een spiegel voor waarmee hij of zij kan kijken naar de betekenis en de plek die schoonheid inneemt in zijn of haar leven. Via de vele QR-codes die in de publicatie zijn opgenomen krijgt de lezer met een smartphone toegang tot een grote rijkdom aan aanvullende informatie op internet. De links openen onder meer webpagina's met afbeeldingen van de posters die op basis van de onderzoeksresultaten zijn gemaakt. Ook zijn via de scancodes direct de tientallen YouTube-muziekclips te beluisteren die voor de deelnemers aan het project het toppunt van schoonheid vormden. www.opzoeknaarschoonheid.info


Kindle 速 is een geregistreerd handelsmerk van Amazon Inc. iTunes 速 is een geregistreerd handelsmerk van Apple Inc.


Ook verkrijgbaar eboek ´Op zoek naar schoonheid | NL' is ook als eboek te downloaden in de Apple iTunes store. De meer dan honderd links geven toegang tot een grote rijkdom aan aanvullende informatie op internet. De links openen webpagina's met afbeeldingen van de posters die op basis van de onderzoeksresultaten zijn gemaakt. Ook zijn via de links direct de tientallen YouTube-muziekclips te beluisteren die voor de deelnemers aan het project het toppunt van schoonheid vormden. www.opzoeknaarschoonheid.info


In de serie ... Het Beauty Project is inmiddels behalve in Nederland ook uitgevoerd in het Verenigd Koninkrijk en Ierland. Op termijn verschijnen daarover aparte uitgaven. In voorbereiding zijn op dit moment: • Seeking beauty | United Kingdom • Seeking beauty | Scotland • Seeking beauty | Wales • Seeking beauty | Norhern Ireland • Seeking beauty | Ireland Bezoek voor een actueel overzicht van de gepubliceerde uitgaven de website van het Beauty Project: www.b-u-t.org Ook zijn sommige uitgaven in de serie als eboek verkrijgbaar.


De basis Deze publicatie is gebaseerd op een deel van de vragen uit het schoonheidsonderzoek: het Beauty Project. De volledige vragenlijst is online toegankelijk via deelname aan het onderzoek: www.b-u-t.org/projects/NL/

Reacties en vragen info@b-u-t.org

Met dank Deze uitgave is tot stand gekomen met ondersteuning van: • •

NETQ, online enquête tools voor marktonderzoek en sociaalwetenschappelijk onderzoek, Utrecht. Blauw Research, full-service marktonderzoeksbureau, Rotterdam.


â&#x20AC;&#x153;Laat schoonheid je verrassen.â&#x20AC;? Met herinnering aan de op 4 januari 2008 overleden Ierse dichter filosoof John O'Donohue.


Schoonheid, een puzzel. Een sta stil-, ga zitten- en neem-de-tijdboekje. 'Op zoek naar schoonheid | NL' gaat over de betekenis en beleving van het moeilijke maar ook mooie woord 'schoonheid'. Waar gaat het over en wat doet het ons? Deze en vele andere vragen over dit boeiende fenomeen staan centraal in dit boekje.

Wat zijn onze eigen antwoorden als het gaat om de rol van schoonheid in ons leven?” Voor wie op pad wil gaan en deze zoektocht aan durft geeft dit boekje een serie uitdagende kruispunten, zoals: “In hoeverre ben je van mening dat je zelf invloed hebt op de mate van schoonheid in je leven?” en “Maakt schoonheid gelukkig?”. Onze eigen antwoorden op deze en de vele andere vragen die hier worden gesteld laten zien hoe wij zelf in het leven staan. Want dat is het wat ons eigen beeld van schoonheid ons toont: een spiegel. 'Op zoek naar schoonheid | NL' kwam tot stand dankzij de openhartige medewerking van 1081 Nederlanders: hun antwoorden zijn verwerkt in deze uitgave. Zij laten zien hoe Nederland omgaat met schoonheid.

Op zoek naar schoonheid | NL [full version]  

Op zoek naar schoonheid. Een boekje vol met vragen. Vragen die een spiegel vormen om te onderzoeken welke rol het mooie maar soms ook las...

Op zoek naar schoonheid | NL [full version]  

Op zoek naar schoonheid. Een boekje vol met vragen. Vragen die een spiegel vormen om te onderzoeken welke rol het mooie maar soms ook las...

Advertisement