ACHTERGRACHT 29
1
Achtergracht 29 Amsterdam Beeldverslag van de restauratie van een grachtenpand Report of the reconstruction of a canal house Een uitgave van / published by Architectenbureau Vroom Maart 2017 / March 2017 Contact / contact Architectenbureau Vroom Vijzelgracht 6 sous 1017 HR Amsterdam T 020 6208132 info@vroomarch.nl www.vroomarch.nl 2
3
4
5
INHOUD
INDEX
Inleiding
8
Introduction 8
Historie
12
History 12
Twee Huizen In Een
16
Two Houses In One
16
Het Achterhuis
20
The Annex
20
Opname
24
Survey 24
Schetsontwerp 28
Preliminary Design
Uitvoering 48
Construction 48
Fundering 54
Foundations 54
Herstel gevel
Wall Restoration
58
28
58
Dak 70
Roof 70
Gevelopeningen 78
Facade Openings
Badkamers 88
Bathrooms 88
Lift 102
Elevator 102
Trappen 108
Stairs 108
Houtafwerking 120
Woodwork 120
Bel-etage 128
Piano Nobile
Keuken 136
Kitchen 136
Tuin 142
Garden 142
Natuursteen 148
Natural Stone
148
Oplevering 150
Hand Over
150
6
78
128
Het bestaande stucwerk is van de wanden afgebikt en de nieuwe leidingen zijn ingefreesd, november 2015. The existing stucco has been chipped and the cables are milled, November 2015..
7
INLEIDING
INTRODUCTION
In de zomer van 2014 kregen wij een telefoontje van Julia en Piet met de vraag of wij een huis met hen wilden bekijken. Debby en Stefan gingen naar de Achtergracht 29, een leuk huis van vijf verdiepingen. Julia en Piet zagen het al helemaal voor zich: hier konden ze wonen aan de gracht met een tuin, de hele familie ontvangen en samen oud worden. Belangrijk punt waren wel de steile trappen in het pand. Een lift zou uitkomst bieden, maar het kon hen niet worden gegarandeerd dat dit ook vergund zou worden. Eerlijk gezegd werd de aankoop in eerste instantie door ons afgeraden vanwege de bereikbaarheid en de wens hier tot hun oude dag te blijven wonen. Een dag later kregen we te horen dat ze het pand hadden aangekocht en ons als architect wilden. Deze twee enthousiaste Amerikanen bleken meteen verliefd op dit grachtenpand en hadden er alle vertrouwen in dat het goed zou komen. De lift was de grote uitdaging van dit project: hoe deze in te passen in een monumentaal pand. In overleg met Monumenten & Archeologie werd op de positie van de bestaande trapgaten een compacte lift geplaatst tussen voor- en achterhuis. De gehele afwerking is op hoog niveau gedaan en details zoals het in ‘open boek’ gelegde marmer in de hoofdbadkamer en de domotica kenmerken de perfectie van deze verbouwing.
In the summer of 2014 we got a call from Julia and Piet, who wanted us to look at a house with them. Debby and Stefan went to Achtergracht 29, which turned out to be a nice five-story house. Julia and Piet were already looking forward to enjoying life in this canal house with a garden, having the whole family over and growing old here. The steep staircases were an issue. While an elevator would solve the problem, obtaining the building permit was far from certain. At first we discouraged them from buying this house, considering the accessibility and their intention to spend their golden years here. The next day they told us they had bought the building and wished to retain our services as architects. These two eager Americans had set their sights on this canal house and were confident it would work. The elevator was the main challenge in this project: how could we integrate it into this monumental edifice. After consulting Monuments & Archeology, a compact elevator was positioned in the existing stairwells between the front and rear sections of the house. The sophisticated workmanship featured ‘open-book’ marble in the master bathroom and domotics. These examples highlight the perfection of this remodeling project.
8
9
10
1940 (bron: Beeldbank, gemeente Amsterdam) 1940 (source: Beeldbank, gemeente Amsterdam) 11
HISTORIE
HISTORY
De rond 1660 gegraven Achtergracht verbond oorspronkelijk de Reguliersgracht met de Amstel. In 1684 kocht Matthijs Hovius een pakhuis met erf aan deze gracht. In 1718 werd het pakhuis door Hovius zijn erfgenamen verkocht aan Barent Comman. Laatstgenoemde verkocht het pakhuis zeven jaar later aan Gerrit Emmerik (meestermetselaar en makelaar), Gerrit de Haas (meestertimmerman), Wijnand Stand (schipper op Utrecht) en Coenraad van der Wouw (commissaris van het Utrechtse Veer). Volgens de transportakte kocht het viertal ‘een packhuijs ende zijn erve met het getimmerde woonhuijs gemaakt in het packhuijs’, alsmede ‘het erft daarneevens […] met het getimmerte daaropstaande’. Na de koop werd de bebouwing afgebroken en vervangen door woonhuizen. Achtergracht 29 kwam tot stand als onderdeel van een vierling met halsgevels (de nummer 27 t/m 33) en werd in 1726 verkocht aan Arent Bloker voor een bedrag van 8400 gulden. Meerdere malen werd Achtergracht 29 verbouwd. Het achttiende-eeuwse casco en de negentiende-eeuwse toevoegingen vormen samen het belangrijkste deel van de bouwgeschiedenis. Vanuit de context van het pand hebben deze bouwfases een hoge architectuur- en bouwhistorische waarde.
Dug around 1660, Achtergracht initially connected Reguliersgracht with the Amstel River. In 1684 Mathijs Hovius purchased a warehouse with a yard along this canal. The heirs of Hovius sold the warehouse to Barent Comman in 1718. Seven years later Comman sold the warehouse to Gerrit Emmerik (a master mason and realtor), Gerrit de Haas (a master carpenter), Wijnand Stand (a captain on the Utrecht route) and Coenraad van der Wouw (Commissioner of the Utrecht Ferry). The deed of transfer reflects that the four purchased ‘a warehouse and yard with a timber residence built in the warehouse,’ as well as ‘the corresponding yard […] with the timber structure on it.’ Following the purchase, the structure was demolished, and dwellings were built in its place. Achtergracht 29 figured in a quartet of neck gables (numbered 27 through 33) and sold to Arent Blokker for 8,400 guilders in 1726. Achtergracht 29 was remodeled several times. The eighteenth-century structure and nineteenth-century additions are the most important part of the architectural history. In the context of this building, these construction stages are of great architectural and constructive-historical value.
12
Plattegrond van Amsterdam (bron: Gerrit de Broen, 1744) Map of Amsterdam (source: Gerrit de Broen, 1744) 13
14
1959 (bron: Beeldbank, gemeente Amsterdam) 1959 (source: Beeldbank, gemeente Amsterdam) 1989 (bron: Beeldbank, gemeente Amsterdam) 1989 (source: Beeldbank, gemeente Amsterdam)
15
TWEE HUIZEN IN ÉÉN
TWO HOUSES IN ONE
In 1883 werd het pand gesplitst in een onder- en bovenwoning, waarbij de bestaande ingang werd aangepast tot een portiek met dubbele entree. Tegen de bouwmuur werd een steektrap aangebracht voor de ontsluiting van de bovenwoning. Ook op de bovenverdiepingen werden nieuwe trappen toegevoegd, die in bestaande ravelingen werden geplaatst. Het bovenhuis kreeg een extra verdieping door het bestaande zadeldak op te vijzelen. De oorspronkelijke klokgevel werd hierbij gesloopt en de gevel werd onder een rechte lijst gebracht. De oude gevelopeningen van de zolder -nu van de tweede verdieping- werden vergroot. Naast de wijzigingen aan het casco werden ook de afwerking en indeling gewijzigd. De vertrekken op bel-etage, eerste en mogelijk ook tweede verdieping kregen eigentijdse vensterlambriseringen, haardpartijen, suitescheidingen en stucplafonds met ornamenten. Deze negentiende-eeuwse wijzigingen werden bij latere verbouwingen gedeeltelijk weer ongedaan gemaakt. Er verdwenen enkele scheidingswanden, schouwen en suite betimmeringen. Ook werd de entreehal weer tot één ruimte gemaakt en werd de achterkamer groter gemaakt door de gangmuur te verwijderen. Tenslotte werd de kelder van het hoofdhuis uitgediept en van een betonnen bak voorzien. Het uitstek werd vergroot met uitbreidingen aan de achterzijde en een extra verdiepingslaag. Voor de nieuwe steek- en spiltrappen werden nieuwe ravelingen aangebracht in de bestaande balklaag. De buitengevels werden bekleed met houten rabatdelen.
In 1883 the building was divided into two homes, one below and the other on top. The entrance was adjusted to a portico comprising a double front door. A straight staircase was built against the parting wall, leading to the top residence. New staircases were built on the upper floors as well, inserted into the existing trimmings. Jacking up the gable roof added a story to the top residence. The original bell gable was demolished, and the wall was placed under a straight frame. The old window frames in the attic – now on the second floor – were enlarged. In addition to the changes to the frame, the finishing and layout were altered. The rooms on the piano nobile and on the first and possibly the second floors were given contemporary window paneling, hearth arrangements, en-suite partitions and ornamented stucco ceilings. These nineteenth-century modifications were in part reversed during later remodeling jobs. Some of the partition walls were removed, as were some mantelpieces and suite paneling. The entrance was restored as a single space, and the rear room was enlarged by removing the corridor side wall. Finally the cellar in the main house was deepened, adding a concrete container. The annex was expanded by extending the rear and adding a layer. New trimmings were inserted in the supporting beams for the new straight and spiral staircases. The exterior walls were covered with timber tongue-and-groove boards.
16
Uitbreiding van het pand waarbij de klokgevel is vervangen voor lijstgevel (bron: J.A Hullman, 1883)
Voorgevel bestaande toestand (bron: M.M.Minderhoud, februari 2012)
Expansion of the house where the bell-shaped gable has been replaced by a timber cornice-front (source: J.A. Hullman, 1883)
Front facade, existing condition (bron: M.M.Minderhoud, februari 2012)
17
Verbouwing van het perceel (bron: J.A Hullman, 1883) Remodeling of the house (source: J.A. Hullman, 1883)
18
Dubbele entree, 2014 Double entrance, 2014
19
HET ACHTERHUIS
THE ANNEX
Het pand Achtergracht 29 kwam in 1726 tot stand als een pand met een hoofdhuis van 4 lagen en een achterhuis met 3 lagen en vermoedelijk een zadeldak. In 1883 is het hoofdhuis verhoogd met 1 laag waarbij het achterhuis ook werd verhoogd met 1 laag. In latere wijzigingen is het achterhuis in de diepte en hoogte verder uitgebreid. Sporen hiervan zijn zichtbaar in de materialisatie van de gevel. De gevels zijn deels opgebouwd uit metselwerk en uit houtbouw. In de metselwerk gevels zijn verschillende stenen gebruikt wat duidt op verschillende bouwtijden. De buitenzijde werd afgewerkt met pleisterwerk. In de twintigste-eeuw zijn de gevels bekleed met isolatie en rabatdelen. Tijdens de uitvoering is bij het verwijderen van deze rabatdelen een deel van het originele blokkenpatroon tevoorschijn gekomen. Omdat de oude gevel achter de rabatdelen in een slechte staat verkeerde is een groot deel van de gevel verbeterd en hersteld. Vervolgens zijn er isolatieplaten aangebracht en daaroverheen plaatmateriaal met pleisterwerk. Op basis van het patroon in de oude gevel is een blokkenpatroon aangebracht in het nieuwe pleisterwerk. Ditzelfde blokkenpatroon is ook doorgezet in de achtergevel van het hoofdhuis.
In 1726 Achtergracht 29 emerged as a building comprising a four-story main residence and a three-story annex, presumably covered by a gable roof. In 1883 a level was added to the main residence, as well as to the annex. In subsequent modifications, the depth and height of the annex were further enhanced. This is visible in the materials used in the wall. The wall construction combines brickwork and timber. The different stones in the brick walls suggest that they were built at different points in time. The exterior had a plaster finish. In the twentieth century the walls were covered with insulating materials and tongue-and-groove boards. In the course of removing some of these tongue-and-groove boards, part of the original checked pattern emerged. Because the old wall behind the tongue-and-groove boards was in poor condition, a large part of the facade was improved and restored. Insulation plates were then attached and subsequently covered by plastered sheet material. Based on the pattern of the old facade, a checked pattern was applied in the new plaster. This same checked pattern continues in the rear wall of the main house.
20
Ca. 1726
1883
2014
Reconstructie achterhuis. (bron: David Derksen. 2014) Reconstruction of the annex (source: David Derksen, 2014)
1999
2014
Drie gevelaanzichten van het achterhuis. Three different elevations of the facade of the annex.
2016
21
22
Voorgevel bestaande toestand (bron: M.M.Minderhoud, februari 2012) Front facade, existing condition (bron: M.M.Minderhoud, februari 2012) Achtergevel bekleed met rabatdelen, 2014 Back facade finished with tongue-and-groove boards, 2014
23
OPNAME
SURVEY
Het pand verkeerde bij aankoop in uitgewoonde staat. De algemene staat van het gebouw (casco) was met uitzondering van een groot aantal houten onderdelen redelijk goed. Uit de bouwkundige opname werden meerdere mankementen aan het pand gevonden:
At the time of purchase the building was dilapidated. The frame of the building was in fair condition, except for several wooden sections. The architectural survey revealed multiple shortcomings in the building:
-- De fundering van het hoofdhuis toonde vochtschade; -- Op het dak was asbesthoudende beplating aangebracht aan de buitenzijde van de spanten; -- Het zinkwerk van de goten en dakkapellen verkeerde in slechte staat; -- De hardsteen trap vertoonde scheuren in de treden; -- De gevels van het achterhuis waren uit verschillende perioden met verschillende materialen opgebouwd en slecht onderhouden waardoor het geheel instabiel was; -- Het pleisterwerk van de achter- en zijgevels verkeerde in slechte staat; -- Een groot deel van het houtwerk van de ramen en kozijnen vertoonden houtrot door waterschade; -- In een aantal ruiten zaten barsten. Synchroon aan de bouwkundige opname werd begonnen aan het ontwerp.
24
-- The foundations of the main residence had moisture damage; -- On the roof the plating on the exterior of the trusses contained asbestos; -- The zinc elements in the ducts and dormers were in bad condition; -- The steps in the hard stone stairway were cracked; -- The walls of the annex were built in different periods of different materials and had been poorly maintained, making the structure unstable; -- The plaster from the annex and side walls was in poor condition; -- Much of the timber in the windows and window frames had rotted from water damage; -- Several windows were cracked. While the architectural survey was still in progress the design stage was started.
Bestaande toestand, 2014 Existing condition, 2014
25
26
27
SCHETSONTWERP
PRELIMINARY DESIGN
Nadat de bestaande toestand goed in kaart was gebracht kon worden gestart met de ontwerpfase. In eerste instantie werd een programma van eisen opgesteld en vlekkenplan gemaakt, om zo alle gewenste functies letterlijk een plek te geven in het pand. Om tijdens het ontwerp proces gemakkelijk keuzes te maken is het pand getekend in het 3D programma ‘SketchUp’. Deze 3D beelden geven een zo realistisch mogelijk beeld van het nieuwe ontwerp. Plattegronden en doorsneden geven goed de indeling weer, maar niet de ruimtelijkheid en de positie van de ene ruimte ten opzichte van de andere ruimte. Met name in de voorlopig ontwerpfase is dit van belang. Het werken in 3D bleek handig om de niveauverschillen tussen het hoofd- en achterhuis in kaart te brengen en om de variatie in verdiepingshoogte te laten zien. In een latere fase zijn deze modellen gebruikt bij de kleurkeuze voor het binnenschilderwerk. Voor wat betreft het schetsontwerp voor Achtergracht 29 werd de verdeling al snel duidelijk: atelier in het souterrain, wonen op de bel-etage, slapen op de eerste verdieping en logeren op de tweede verdieping en zolder. Hierna kon gestart worden met de precieze indeling en afwerking.
Once we had assessed the current state, we started the design stage. The first step consisted of listing the needs and drafting a zoning plan to assign a space to all the desired functions in the building. The building was visualized in the SketchUp 3D program to facilitate decision-making during the design process. These 3D images convey the new design as realistically as possible. Maps and cross sections depict the layout but not the spatial quality or how spaces were positioned with respect to one another. This is especially important in the provisional design stage. The 3D system was convenient for identifying differences in levels between the main house and the annex and visualizing the effect of the variation in ceiling height. Later on these models were helpful in selecting the colors to paint the interior. In the draft sketches for Achtergracht 29 the layout soon became clear: studio in the basement, living area on the piano nobile, bedroom on the first floor and guest rooms on the second floor and attic. Afterwards the layout was specified, and finishing touches were applied.
28
Voorstel voor het nieuwe ontwerp gevisualiseerd in een 3D-model Proposal of the new design visualised in a 3D-model.
29
30
Souterrain Basement
Bel-etage Piano nobile
Tussenverdieping Mezzanine
Eerste verdieping First floor
Tweede verdieping Second floor
Zolderverdieping Attic
Doorsnede BB Section BB
31
Souterrain Basement
32
Bel-etage Piano nobile
Tussenverdieping Mezzanine
Eerste verdieping First floor
Tweede verdieping Second floor
Zolderverdieping Attic
33
34
35
1000
achtertuin 950-P
TUIN-3
zij-tuin 1520-P 1710
2580
TUIN-2
S.04
bijkeuken 6.7m2 2450-P
Si
Si
incl. betonplint in afwasbare verf
afwasbaar schilderwerk achter werkblad
m.v.
Sh
S.06
Ⓐ alle wanden
vw
S.07
ca. 1586
kookplaatje
kk
TUIN-3 TUIN-1 Sh
ca. 2940
S.05
RAL 7038
1.6m 1.1m
Ⓐ trap sous>tuin
Si
wand achter reservoir stuc- en schilderwerk witjes tot plafond
coating op betonplint Sh
Sg
S.06
1.1m
toilet Sg 1.1m2
Sh
platformlift
S.05
100
hal 1.8m2
Sb
1200
Sb,c
UTP
Sb
Sc
Sb
Sb
Sc
Sb
Sc
Sb
Sc
Sb
14720
370
S.08
1000
B-S-5 (830mm)
B-S-4 (830mm)
Sh
860
S.07 agregaat + besturing lift
860
kastwand en -deur in zelfde kleur als binnenwanden marmer vloertegels doorleggen in kast
S.04
atelierruimte 25.7m2 2450-P
Sb
Sb
Sb
Sb
Sc
Sb
Sb
Sc
Sb
Sf
Sa
Sb
Sa
S.01
Sd
S.02
hal 2.6m2 B-S-53 (780mm)
Ⓐ deur B-S-1 en B-S-2 ongeschilderd Sd
m.k.
Se
S.01
S.02
36
wand: sauswerk zuiverwit (RAL 9010)
kozijnen geve
wand: sauswerk "duifblauw" (RAL 5014)
ramen/deure
wand: sauswerk agaatgrijs (RAL 7038)
plinten (140m
wand: sauswerk "celery" (NCS S-1020-G70Y)
trap - treden
wand: sauswerk "kitchen blue" (NCS S-4010-R90B)
trap - trapboo
100
binnendeuren
aftimmerwerk
wand: sauswerk "zand grijs" (NCS S-4005-Y50R) S.03
Souterrain Basement
kozijnen binn
Se hydrofoor
2685
balken
wand: sauswerk grijswit (RAL 9002)
Ⓐ deur B-S-3 RAL 9001
Sd
Algemene kle plafond
wand: sauswerk crèmewit (RAL 9001)
Ⓐ leuning blanke lak Ⓐ trap sous>bel RAL n.t.b.
bergruimte 1.4m2
Sa Sb,c
entree atelier 6.8m2
C.V.
S.03
B-S-1 (930mm)
B-S-2 (930mm)
Sb
wand: sauswerk verkeerswit (RAL 9016)
9350
Sc
belending nr. 31
Sb
Sf
belending nr. 27
Sc
telegrijs (RAL 7045)
1305
grijs aluminium (RAL 9007)
trap - stootbo
trap - leuning
* Algemene k
architectenb
SCHIL
ADRES Vijzelgracht 6 sous • 10
Gallerij, souterrain Gallery, basement
37
Bel-etage Piano nobile 38
Woonkamer, bel-etage. Living room, piano nobile.
39
2580 280
2300 1.04
1.05
m.v.
1k
1k
1.1m
wd 1.1m
1k
ca. 2940
wm 1k
700 1k
1.06
1k
kleedkamer 9.1m2 4870+P Ⓐ trap 1e>achterhuis
1k
1100
RAL 7038
1.05
hal 0.9m2
1j
1m
860
platformlift
1k 1j
1200
1.06
860
100
1j
UTP
ca. 1470
1i
3770
1.04
slaapkamer 16.2m2
1f,g,i 1g
14890
1h 1f,h,i 1f
balken zelfde kleur als ruimte 1.02 1f,i
B-1-3 (ca. 666mm)
1d
hal 1.7m2
Ⓐ trap 1e>2e
stootborden kaal schuren
1a
1a
2200
1.03
badkamer 5.4m2 1d
1a Ba
1c
1b,c
1c
(Ba)
B-1-2 (ca. 666mm) 1b UTP CAI
2590
3490+P
wand: sauswerk crèmewit (RAL 9001)
balken
wand: sauswerk grijswit (RAL 9002)
kozijnen binn
wand: sauswerk zuiverwit (RAL 9010)
kozijnen geve
wand: sauswerk "duifblauw" (RAL 5014)
ramen/deure
wand: sauswerk agaatgrijs (RAL 7038)
plinten (140m
1c
wand: sauswerk "celery" (NCS S-1020-G70Y)
trap - treden
wand: sauswerk "kitchen blue" (NCS S-4010-R90B)
trap - trapboo
UTP
1.01
3400
1.02 4270
1.03 870
wand: sauswerk "zand grijs" (NCS S-4005-Y50R) telegrijs (RAL 7045)
Eerste verdieping First floor 40
Algemene kle plafond
binnendeuren
aftimmerwerk
slaapkamer 13.9m2
1c
kozijn van vloer tot plafond
wand: sauswerk verkeerswit (RAL 9016)
1c
1.02
1c
spil+kast RAL 9001
1a
B-1-1 (ca. 756mm)
200
413
m.v.
r.m.
B-1-5 (ca. 512mm)
afschot
600
balken handhaven bestaande kleur NIET schilderen
balken zelfde kleur als ruimte 1.02
1.01
1d
1d
nieuwe strijkbalk
1i
2200
wanden badkamer in beton cire
1e
910
1d
96
B-1-4 (830mm)
grijs aluminium (RAL 9007)
trap - stootbo
trap - leuning
* Algemene k
architectenb
SCHIL
ADRES Vijzelgracht 6 sous • 10
Zitkamer, eerste verdieping. Sitting room, first floor.
41
900
900 2.04 m.v.
toilet 0.8m2
B-2-6 (ca. 796mm)
1.1m
RAL 9002 afwasbaar schilderwerk achter werkblad (tot bovenkastjes)
2j
2j
1.6m
2.05
kitchenette 6.2m2 7440+P
2.06
2j
4010
Ⓐ afwasbare schilderwerk
1060
2m
2.06
2.05
2j IC 2j 2a
B-2-5 (600mm)
Ⓐ trap 2e>achterhuis
stootborden kaal schuren
2l
kast
2l
2.07
2a
m.v.
UTP
ca. 1470
2a 2h 2h,i
3770
2i
2g,i 2g 2a
2.04
B-2-3 (830mm)
B-2-4 (830mm)
2a
Ⓐ trap 2e>zolder
2e 2f
stootborden kaal schuren
2.01
hal 5.8m2
2a
2f
2a
2200
kast badkamer
2.03
badkamer 5.4m2 m.v.
2f
r.m.
B-2-7 (ca. 370mm)
2f
IC 2a 2a 1a
(1a)
2b
B-2-2 (830mm)
spil+balustrade RAL 9001
2200
3a
450
belending nr. 31
kier dichtzetten
slaapkamer 11.8m2
ca. 1200
Ⓐ deur B-2-4
14960
2a
B-2-1 (ca. 666mm)
2.02
3500
slaapkamer 14.7m2 6350+P
2c
2b
balken
wand: sauswerk grijswit (RAL 9002)
kozijnen binn
wand: sauswerk zuiverwit (RAL 9010)
kozijnen geve
wand: sauswerk "duifblauw" (RAL 5014)
ramen/deure
wand: sauswerk agaatgrijs (RAL 7038)
plinten (140m
wand: sauswerk "celery" (NCS S-1020-G70Y)
trap - treden
wand: sauswerk "kitchen blue" (NCS S-4010-R90B) 2.01
2460
2.02
100
4270
760
2.03 950
trap - trapboo
wand: sauswerk "zand grijs" (NCS S-4005-Y50R) telegrijs (RAL 7045)
Tweede verdieping Second floor 42
binnendeuren
aftimmerwerk
2b,c
UTP
Algemene kle plafond
wand: sauswerk crèmewit (RAL 9001)
2d
2b,d
wand: sauswerk verkeerswit (RAL 9016)
grijs aluminium (RAL 9007)
trap - stootbo
trap - leuning
* Algemene k
architectenb
SCHIL
ADRES Vijzelgracht 6 sous • 10
Slaapkamer, tweede verdieping. Guestroom, second floor.
43
5180 4140 3.04
3.03 sonos
UTP
4560
3c
sonos
3.01
zolder 27.8m2 9500+P
Alle spanten+sporen zijn kaal geschuurd
badk. 2.2m2
3d
leuning en spijlen) 9670
3a
Ⓐ traphek (baluster,
1510
3.02
(2a)
3.02
ca. 800
3e
3.05
700
3a
ca. 1100
m.v.
100
3f
belending nr. 31
100 600 100
3f
ca. 993
wanden badkamer in beton cire
B-3-2 (ca. 830mm)
3a
3e
B-3-1 (ca. 830mm)
blanke lak
wand: sauswerk verkeerswit (RAL 9016) wand: sauswerk crèmewit (RAL 9001)
balken
wand: sauswerk grijswit (RAL 9002)
kozijnen binn
wand: sauswerk zuiverwit (RAL 9010)
kozijnen geve
wand: sauswerk "duifblauw" (RAL 5014)
ramen/deure
wand: sauswerk agaatgrijs (RAL 7038)
plinten (140m
wand: sauswerk "celery" (NCS S-1020-G70Y)
trap - treden
wand: sauswerk "kitchen blue" (NCS S-4010-R90B)
trap - trapboo
3a,b,c
3140
ca. 1650
3b
460
UTP
3.01 1210
935 4710
1210
44
binnendeuren
aftimmerwerk
wand: sauswerk "zand grijs" (NCS S-4005-Y50R) telegrijs (RAL 7045)
Zolderverdieping Attic
Algemene kle plafond
grijs aluminium (RAL 9007)
trap - stootbo
trap - leuning
* Algemene k
architectenb
SCHIL
ADRES Vijzelgracht 6 sous • 10
Slaapkamer, zolderverdieping. Guestroom, attic.
45
Kleurenoverzicht van de verschillende radiatoren. Color overview of the different radiators.
46
Kleurenpalet binnenschilderwerk Color palette for paintwork inside
47
UITVOERING
CONSTRUCTION
Na een aanbesteding met drie aannemers werd het werk gegund aan Aannemersbedrijf Leguit en Roos. Op 7 juli 2015 werden de contractstukken ondertekend voor de restauratie en herindeling van Achtergracht 29 voor een aanneemsom van 589.782,06 euro. Op 13 juli 2015 werd gestart met het werk. De bouw nam volgens planning negen maanden in beslag: van sloop tot aan afbouw. Dit was een prestatie op zich, aangezien tijdens de uitvoering een aantal onvoorziene zaken aan het licht kwamen. Nog voor de bouwvak werd gestart met steigerwerk en stut- en sloopwerk. Om de asbestbeplating van het dak te kunnen verwijderen werd een complete tent-constructie bovenop het dak gecreĂŤerd. Direct na de bouwvak werd gelijktijdig gestart met werkzaamheden aan de kap en fundering van het achterhuis. Leguit en Roos nam de ruwbouw, installaties en een deel van de afbouw op zich. Voor het schilderwerk, de afwerking vloeren/trappen en de inrichting van de keukens werd rechtstreeks met derde partijen gewerkt. Dit vergde in de laatste fase de nodige afstemming.
After requesting estimates from three contractors, the services of Aannemersbedrijf Leguit en Roos were retained. On 7 July 2015 contracts were signed for the restoration and reorganization of Achtergracht 29 for a total sum of 589,782.06 euros. On 13 July 2015 the work was started. Construction was scheduled to take nine months, from demolition to finishing. This was quite a feat, since during the construction several unanticipated matters came to light. Scaffolding, supporting structures and demolition were set up before the construction industry holiday. To remove the asbestos plating from the roof, a complete tent structure was erected on the roof. Immediately following the construction industry holiday, work started on the annex roof and foundations simultaneously. Leguit en Roos was in charge of the building shell, installations and part of the finishing. Painting, finishing floors and staircases and equipping the kitchens were entrusted to third parties. This required careful coordination in the final stages.
48
Steigers, augustus 2015. Scaffolding, August 2015. 49
Bel-etage tijdens de sloopfase, augustus 2015. Piano nobile during the demolition phase, August 2015.
50
Eerste verdieping tijdens de sloopfase, augustus 2015. First floor during the demolition phase, August 2015.
51
Souterrain tijdens de sloopfase, augustus 2015. Basement during the demolition phase, August 2015.
52
Eerste verdieping tijdens de sloopfase, augustus 2015. First floor during the demolition phase, August 2015.
53
FUNDERING
FOUNDATIONS
De fundering van het hoofdhuis was in 1999 vernieuwd waarbij de vloer werd verlaagd om meer stahoogte te realiseren. Destijds is gekozen om het achterhuis op het oude niveau te behouden en dit deel werd niet gefundeerd. Om ook het achterhuis een goede basis te geven en om de vloerniveaus gelijk te kunnen trekken is besloten bij deze restauratie dit alsnog uit te voeren. Op basis van de oude tekeningen en constructie gegevens heeft onze constructeur een plan gemaakt dat aansloot bij de constructie van het hoofdhuis. De betonnen vloer werd gesloopt en de grond werd uitgegraven tot het gewenste niveau. De bestaande bouwmuren van het achterhuis bleken in armoedige staat te verkeren. Om die reden was er niet zozeer sprake van het maken van kassen, maar werden de bouwmuren rondom de gewenste kassen aangemetseld. Er werden in totaal zes palen (Ă˜ 169mm, lengte 12,25m) aangebracht tot aan de eerste zandlaag. Een liftput en pompput waren niet nodig, wat de werkzaamheden vereenvoudigde. Voor de constructieve en waterkerende plinten werd dezelfde hoogte aangehouden als van de plinten in het hoofdhuis.
In 1999 the foundations of the main house had been replaced, at which point the floor was lowered to create more headroom. At the time the annex was kept at its existing level, and its foundations were not replaced. To ensure a solid base in the annex and align the floor levels, the foundations of the annex were replaced during this restoration. Based on the old sketches and construction data, the structural engineer drafted a plan compatible with the construction of the main house. The concrete floor was demolished and the soil dug out to the desired level. The parting walls of the annex turned out to be in deplorable condition. Instead of making sockets, parting walls were therefore built around the desired sockets. Altogether six piles (Ă˜ 169 mm, length 12.25 m) were inserted down to the first sand layer. The elevator shaft and sump pump were unnecessary, thereby simplifying the work. The constructive and water damming plinths were positioned at the same height as the ones in the main house.
54
Doorsnede bestaande toestand, souterrain in het achterhuis. Section existing condition of the basement in the annex.
Doorsnede nieuwe toestand, souterrain in het achterhuis. Section new condition of the basement in the annex.
55
Constructie detail fundering achterhuis (bron: Evers Partners, maart 2015 Construction detail foundation annex (source: Evers Partners, March 2015)
56
57
HERSTEL GEVEL
WALL RESTORATION
De gevels van het achterhuis zagen er op het eerste gezicht redelijk uit. De gevels waren geĂŻsoleerd en bekleed met Western Red Cedar. Na demontage van enkele planken bleek dat alles was aangetast door vocht. Het pakket dat in 1999 was aangebracht was zo dicht en niet-dampdoorlatend, dat het vocht uit de woning geen weg naar buiten kon vinden met schimmel en houtrot als resultaat. Onder de gevelbekleding kwam een lappendeken tevoorschijn van metselwerk en houtinvullingen, uitgevoerd in verschillende fasen en vaak met inferieur materiaal. Alle houten onderdelen moesten worden vervangen. Dit moment werd aangegrepen om meer eenheid aan te brengen. De gevels van het souterrain, de bel-etage en de tussenverdieping werden hersteld in metselwerk. Voor de verdiepingen daarboven werd gebruik gemaakt van houtskeletbouw. Doordat de volledige gevelopbouw moest worden vervangen konden ongelukkige aansluitingen worden verbeterd. De herstelde gevels van het achterhuis werden voorzien van isolatie aan de buitenzijde en afgewerkt met pleisterwerk. Ter decoratie werd het blokkenpatroon aangebracht, dat bij de ontmanteling tevoorschijn was gekomen.
At first the annex walls seemed to be in fair condition. They were insulated and covered with Western Red Cedar. Removing some boards, however, revealed that moisture damage was everywhere. The treatment applied in 1999 was so dense and impenetrable that all moisture from the home was blocked there, causing mold and wood rot. Beneath the wall, we found a brick and timber patchwork, done at different stages, often using substandard material. All wooden sections had to be replaced This was an opportunity to unify the appearance by restoring the basement, piano nobile and mezzanine walls as brickwork. On the floors above a timber frame construction was placed. Replacing the entire wall structure also allowed us to even out awkward joints. The restored annex walls were insulated on the exterior and finished with plaster. The checked pattern that emerged during the dismantling process was applied for decoration.
58
59
o.k. nok
Vliering
2210
13800+P
Zolder
2090
c
11590+P
3150
9500+P
2e Verdieping
3490+P
belending nr. 31
gevelopening verplaatsen
1e Verdieping
3490
houten gevelbekleding verwijderen en vervangen door stucwerk (zoals #27)
belending nr. 27
belending nr. 31
belending nr. 27
2860
6350+P
Bel-Etage
Maaiveld
1230
Souterrain
1220
PEIL=0 1230-P
2450-P
60
Achtergevel
Zijgevel achterhuis
D
61
Bestaande toestand, februari 2014. Existing condition, February 2014.
62
Herstelwerkzaamheden gevel, november 2015. Restoration of the facade, November 2015.
Isolatie aangebracht, december 2015. Insulation applied, December 2015.
Stucwerk aangebracht en geschilderd, juni 2016. Plaster applied and painted, June 2016.
63
64
65
66
augustus 2015 August 2015
september 2015 September 2015
februari 2016 February 2016
67
De gevel van het achterhuis. Facade of the annex.
68
Gevel achterhuis na herstel. Facade of the annex after restoration.
69
DAK
ROOF
Het dak is in een eerdere verbouwing geĂŻsoleerd waarbij gebruik gemaakt is van asbest houdende beplating. Tijdens een latere verbouwing is het dak nog een keer geĂŻsoleerd en is het asbest niet verwijderd. Waarschijnlijk vanuit het oogpunt van een kostenbesparing is de nieuwe isolatie laag over het bestaande dak gelegd. Volgens de hedendaagse richtlijnen moet al het asbest worden verwijderd. Dit had tot gevolg dat heel het dak gedemonteerd moest worden tot aan de spanten. Asbest saneren hield in dat er een luchtdichte tent over het dak werd gebouwd, waarbij door middel van onderdruk de asbesthoudende stofdeeltjes binnen werden gehouden. Het beeld van de volledige vrije zolderverdieping zorgde ervoor dat op het laatste moment de plannen voor deze verdieping werden gewijzigd. in plaats van 2 aparte slaapkamers met tussengelegen badkamer werd gekozen voor een volledige vrije verdieping met open vliering en slechts 1 losstaand blokje in het midden t.b.v. cv-kast en mini-badkamer. Ook bood deze ontmanteling de gelegenheid om de geschilderde spanten en sporen kaal te schuren. Dit was een hartewens van de opdrachtgevers en paste perfect in het plaatje van de kaal te schuren vloeren en binnendeuren.
The roof was insulated during a previous remodeling round using plating containing asbestos. During a later remodeling, the roof was insulated again, without removing the asbestos. Presumably to curtail costs, the new insulating layer was simply applied over the existing roof. Current regulations require that all asbestos be removed. This meant dismantling the entire roof, down to the trusses. Extracting asbestos requires covering the roof with an airtight tent, using vacuum to keep all asbestos particles inside. Seeing the vast open attic led to a last-minute change in plans for this area. Rather than building 2 separate bedrooms with a bathroom in between, the space was left open, exposing the attic, with a separate unit in the center comprising central heating and a tiny bathroom. The dismantling exercise also provided an opportunity to sand down the painted trusses and rafters. This longing on the part of the clients tied in beautifully with the image of sanded down floors and inner doors.
70
71
72
73
Demontage van het bestaande dak zodat het asbest verwijderd kan worden, juli 2015. Disassembly of the existing roof so that the asbestos can be removed, July 2015.
Spantconstructie na demontage, juli 2015. Truss structure after disassembly, July 2015. 74
Opgeslagen dakpannen, deze worden hergebruikt tijdens de opbouw van het nieuwe dak, juli 2015 Stored roof tiles, these will be reused with the construction of the new roof, July 2015. 75
Detail tekening nieuw dak Detail drawing new roof
76
77
GEVELOPENINGEN
FACADE OPENINGS
In de uitvoeringsfase bleek dat de schuiframen in de voorgevel al meerdere malen waren hersteld. Het raamhout werd bijeen gehouden door stalen hoeklijntjes. Daarnaast was het hout vervormd waardoor er geen goede kierdichting meer was en een aantal van de schuiframen moeilijk te schuiven waren. Ook was er een aantal ruiten met scheuren. Omdat een aantal ramen in slechte staat verkeerde is gekozen het raamhout van alle schuiframen aan de voorzijde te vervangen. In de nieuwe ramen is gebruikt gemaakt van speciaal gelaagd monumenten glas wat een hogere isolatie waarde heeft dan het bestaande glas. Met de beperkte dikte van het glas kan deze perfect ingepast worden in sponningen conform de bestaande detaillering. Doordat het nieuwe glas geleverd wordt met een klassieke vertekening is het nauwelijks zichtbaar dat er ander glas is toegepast.
During the construction process, the sliding windows in the front facade turned out to have been repaired several times. The casements were being held together by steel angle bars. In addition, deformations in the wood resulted in air leaks between the window and the frame which were impossible to seal properly, and several of the sliding windows became difficult to slide open and shut. Several window panes were cracked. The poor condition of some windows was cause for replacing the casements of all sliding windows at the front. The new windows were made of special layered monument glass, which insulates better than the glass present. The limited glass thickness inserts perfectly in grooves to accommodate the details present. Because the new panes featured a classic distortion, the insertion of new glass panes is hardly visible.
78
merk 3.01
merk 2.01
merk 2.02
merk 2.03
merk 1.01
merk 1.02
merk 1.03
merk 0.01
merk 0.02
merk S.01
merk S.02
merk 0.03
merk S.03
79
ALLE MATEN IN HET WE architectenbureau
80
Kozijnstijl tijdens herstel, het rotte deel van het kozijn wordt schuin afgezaagd zodat het makkelijk te verwijderen is, november 2015. Window frame during reparair, the rotten part is sawn of diagonal so it can be removed easily, November 2015.
Kozijnstijl na herstel, het nieuwe deel van het kozijn wordt op maat gezaagd en aangeheeld, november 2015. Window frame after repair, the new window frame part is sawn to size and fitted, November 2015.
81
De nieuwe schuiframen worden geschilderd. The new sliding windows are painted.
82
83
84
85
Bestaande toestand, verticaal detail. Existing condition, vertical detail.
86
Nieuwe toestand, verticaal detail. New condition, vertical detail.
87
BADKAMERS
BATHROOMS
Een belangrijk onderdeel van het programma van eisen was de wens om iedere slaapverdieping te voorzien van een eigen badkamer. Met dit in gedachten zijn er uiteindelijk 3 badkamers en 2 toiletten ontworpen. De afmetingen zijn sterk bepaald door de structuur van het monumentale pand, waarbij de bouwmuren en bestaande trappen bepaalden hoeveel ruimte er beschikbaar was voor de badkamers. Het gastentoilet bevindt zich in het souterrain. De hoofdbadkamer is als en-suite uitgevoerd naast de hoofdslaapkamer. Op de 2e en 3e verdieping zijn gasten badkamers ontworpen met op de bovenste verdieping van het achterhuis nog een klein toilet. De materialisatie van deze ruimten is op elkaar afgestemd met als basis marmer op de vloeren en witjes op de wanden. In de hoofdbadkamer is gekozen voor beton cire op de wanden. Daarnaast is hier in plaats van de 400x400mm marmer tegels gekozen voor 4 grote marmer vloerplaten, die in ‘open boek‘ zijn gelegd. Leuk detail zijn de nisjes en kastjes die in alle vijf de ruimten op maat zijn ontworpen om optimaal gebruik te maken van de beschikbare ruimte.
High on the list of requirements was building a bathroom for each bedroom level. With this in mind 3 bathrooms and 2 toilets were introduced. The measurements derive from the structure of the monumental building, in which the parting walls and staircases present determined the space available for the bathrooms. The half bathroom is located in the basement. The master bathroom is built en-suite off the master bedroom. On the 2nd and 3rd floors, we designed guest bathrooms, with an additional small toilet on the top floor of the annex. We coordinated the materials used in these spaces, with marble as the base for the floors and white tiles on the walls. The walls in the master bathroom feature polished concrete. In addition, the 400 x 400 mm marble tiles have been replaced with 4 large marble floorboards, laid out in open-book format. The nice coves and cupboards have been tailor made for each of the five rooms to ensure optimal use of the space available.
88
89
90
91
Hoofdbadkamer, eerste verdieping Master bathroom, first floor
92
93
Badkamer “Jack-and-Jill”, tweede verdieping Bathroom “Jack-and-Jill”, second floor
94
95
Badkamer mini, zolderverdieping Bathroom mini, attic 96
97
98
Toilet, souterrain Toilet, basement
Toilet, achterhuis 2e verdieping Toilet, annex 2nd floor
99
Gasten badkamer met witjes op de wanden, tweede verdieping Guest bathroom tiled with whites, second floor
100
Hoofdbadkamer met beton cire op de wanden, eerste verdieping Master bathroom with polished concrete on the walls, first floor
101
LIFT
ELEVATOR
Omdat de bestaande trappen in het hoofdhuis vrij steil waren, was de wens ontstaan om een lift te maken tussen het souterrain en de eerste verdieping. Het is vrij uniek om in een pand als deze een lift te maken, omdat een lift veelal een groot oppervlak nodig heeft en niet binnen de smalle ravelingen van een grachtenpand past. De bestaande trappen tussen het hoofd- en achterhuis en de bijbehorende ravelingen boden uitkomst. De kruipdoor-sluip-door trappetjes, die in de voorgaande jaren waren aangebracht, werden allemaal verwijderd. Zo ontstond de mogelijkheid om het souterrain, de bel-etage, de tussenverdieping en de eerste verdieping met elkaar te verbinden. Het type lift werd mede bepaald door de afmetingen van de bestaande ravelingen. Er is uitvoerig onderzoek gedaan naar een zo klein mogelijke lift. Uiteindelijk is de keuze gemaakt voor een lifttype van Astralift, waarvoor een sparing nodig was van slechts 0,86 bij 1,20 meter. Deze paste precies in het bestaande trapgat. Door voor een platformlift -zonder cabine- te kiezen kon het beschikbare oppervlak zo efficiënt mogelijk gebruikt worden en was het ook mogelijk om te variëren met de positie van de deuren. De bestaande trappen in het achterhuis vormde een verwarrend geheel. Door de toevoeging van de lift is de verticale ontsluiting van het achterhuis eenduidiger en toegankelijker.
Because the stairways in the main house were pretty steep, we were asked to build an elevator from the basement to the first floor. Installing an elevator in this type of building is unusual, as elevators tend to require a large surface and do not fit inside the narrow trimmings of a canal mansion. The staircases between the main house and the annex and the related trimmings there provided the necessary accommodation. The creepy-crawly stairways built in previous years were all removed, making it possible to connect the basement, piano nobile, mezzanine and first floor. The elevator type was selected based largely on the measurements of the existing trimmings. We searched far and wide for the smallest possible elevator, ultimately selecting an Astralift that needed a recess of only 0.86 by 1.2 meters. It fit snugly within the stairwell already present. Using a platform lift – without a booth – maximized efficient use of surface space and allowed the doors to be positioned in various ways. The staircases present in the annex were very confusing. Adding the elevator simplified and facilitated vertical disclosure of the annex.
102
103
104
105
106
Detailtekening platformlift. Detail drawing of the elevator.
107
TRAPPEN
STAIRS
Uitgangspunt voor de trappen was het handhaven en herstellen van de bestaande trappen en vernieuwen van de trappen die in de afgelopen decennia waren toegevoegd. De trappen in het hoofdhuis tussen de bel-etage, eerste, tweede en zolderverdieping waren monumentaal en konden niet worden aangepast in op- of aantrede. Deze trappen worden volledig kaal gehaalden zowel de treden als de stootborden zijn kaal geschuurd. Onder de treden is LED-verlichting aangebracht. De spil en de trapbomen werden wel geschilderd. Bijpassend bij de afwerking van deze trappen werd ook kaal hout voor de leuningen gekozen. Het werd een combinatie van geschuurde bestaande leuningen en nieuwe leuningen in een zelfde profilering. Speciaal voor kleinere kinderen werd bij de steilste trappen een kleine ronde kinderleuning geplaatst op 50cm boven de treden. Tussen het souterrain en de bel-etage en ter plaatse van het achterhuis zijn nieuwe trappen aangebracht. Er was de ruimte om voor beter beloopbare steektrappen te kiezen. Ook hier werd onder de treden LED-verlichting gemaakt. Afwijkend van de bestaande trappen is hier voor schilderwerk in een opvallende kleur gekozen: agaatgrijs voor de trappen in het achterhuis en lichtroze voor de trap van souterrain naar bel-etage.
The main objective here was to maintain and restore the existing stairs and to renew the staircases added in recent decades. The stairs in the main house between the piano nobile, first, second and attic levels were designated as monumental, which prevented us from adjusting the risers or treads. These stairs were stripped bare, and both the steps and the risers were sanded down. LED lights were placed underneath the steps. The post and wall stringer did receive a coat of paint. These staircases were completed with banisters made of unfinished wood. Banisters already present were sanded and combined with new banisters in the same profile. A little round children’s banister was added at 50 cm above the steps on the steepest flights of stairs to accommodate small children. Between the basement and the piano nobile and at the annex, new stairs were built. This area was spacious enough to fit more manageable straight flights. LED lights were placed under the steps here as well. Unlike the staircases already present, these were painted in more vivid colors: agate gray for the staircases in the annex and light pink for the flights leading from the basement to the piano nobile.
108
109
110
111
112
Detail tekening van een traptrede met LED verlichting. Detail drawing of a stair tread with LED lighting.
113
114
115
ca. 50
kinderleuning, rond Ø25mm, hoogte 500mm vanaf trede, uitvoeren in 2x losse leuning
225
ca. 500
2860
ca. 900
kinderleuning, rond Ø25mm, hoogte 500mm vanaf trede, uitvoeren in 3x losse leuning
1920
2e verdieping
204.3
6350+P
1e verdieping
3490+P 1695 houten leuning, hoogte 900mm vanaf trede, uitvoeren in 3x losse leuning
Vooraanzicht trappen
kinderleuning, rond Ø25mm, hoogte 500mm vanaf trede, uitvoeren in 3x losse leuning
2820
770
2020
ca. 500
kinderleuning, rond Ø25mm, hoogte 500mm vanaf trede, uitvoeren in 2x losse leuning
2860
ca. 900
ca. 500
ca. 900
houten leuning profiel zoals bestaand bij overige trappen hoogte 900mm vanaf trede, uitvoeren in 2x losse leuning
trap 2e verdieping -> zolderverdieping
1920
880
204.3
225
1695
2e verdieping
6350+P
1e verdieping
3490+P 1695
Vooraanzicht trappen trap 1eZijaanzicht verdiepingtrappen -> 2e verdieping 2020
2.4
770
houten leuning, hoogte 900mm vanaf trede, uitvoeren in 3x losse leuning
13.6
20
39
19.9
Ø25
leuningdrager uitvoeren als bestaande leuning
11.9
2820
trap 2e verdieping -> zolderverdieping
ca. 500
2860
ca. 900
42.1
kinderleuning, rond Ø25mm, hoogte 500mm vanaf trede, uitvoeren in 3x losse leuning
11.9
ca. 40
11.9
Bestaand profiel ca. 40x70mm
Rond profiel Ø25mm
Doorsnede trapleuning 1:2
880
1695
ALLE MATEN IN HET WERK TE CONTROLEREN 204.3
architectenbureau Omschrijving:
trap 1e verdieping -> 2e verdieping
1e verdieping
3490+P 1695
Vooraanzicht trappen Zijaanzicht trappen
2.4
20
13.6
770
2020
42.1
39
19.9
trap 2e verdieping -> zolderverdieping
Ø25
leuningdrager uitvoeren als bestaande leuning
11.9 11.9
ca. 40
11.9
Bestaand profiel ca. 40x70mm
1695
Rond profiel Ø25mm
Doorsnede trapleuning 1:2
880
116
Vroom
BESTEKFASE NIEUWE TOESTAND/ BESTEKBOEK BT-13 overzicht kindertrapleuningen
ALLE MATEN IN HET WERK TE CONTROLEREN
Projectnummer:
2014468
Detailnummer:
DE-15 Versie:
A
Schaal:
1:20/1:2 Getekend:
MvL+DH Laatste datum:
30-03-2015
ADRES
TELEFOON
INTERNET EN E-MAIL
Vijzelgracht 6 sous • 1017 HR Amsterdam
020 620 8132
www.vroomarch.nl • info@vroomarch.nl
Oude toestand, februari 2014. Old condition, February 2014.
Nieuwe toestand, juni 2016. New condition, June 2016.
117
118
119
HOUTAFWERKING
WOODWORK
Een groot deel van de vloeren in het pand is lange tijd bedekt geweest met tapijt. In de sloopfase van de uitvoering zijn alle afdekkingen verwijderd om de originele vloeren goed te kunnen controleren. Een flink aantal van de vloerdelen bleek beschadigd, doordat bijvoorbeeld delen waren weggezaagd ten behoeve van leidingwerk of door houtrot. In de meeste gevallen konden de bestaande vloerdelen worden hersteld met kleine inlegstukken. In sommige gevallen moesten vloerdelen in hun geheel worden vervangen. In beide gevallen werd hierbij gebruik gemaakt van oude vloerdelen die qua maat en kleur het beste pasten. In het achterhuis bleken de vloerdelen van aanzienlijk slechtere kwaliteit. Om die reden is hier voor een parketvloer gekozen. Net als bij de trappen is voor zowel de vloeren als de paneeldeuren gekozen om deze uit te voeren in kaal hout. De deuren zijn kaalgeschuurd en ontlakt en verder onbehandeld gelaten. Voor de vloeren werd een proefstuk opgezet om te kunnen kiezen tussen lakken of oliĂŤn. Hier is gekozen om de vloeren te voorzien van een combinatie van was en olie.
Much of the floor surface in the building was long covered by carpeting. During the demolition stage, all coverings were removed to examine the original floors. Several floor sections were damaged, for example because panels had been sawed out to make space for pipelines or because of wood rot. In most cases the floor sections already present were repaired by adding small inserts. In some cases entire floor sections needed to be replaced. In both situations old floor parts were used, that were the closest match in size and color. In the annex the floor sections were of far poorer quality, and parquet flooring was laid. As with the stairs, unfinished wood was used for both the floors and the panel doors. The doors were sanded down and stripped but received no additional treatment. A test floor section was set up to decide whether to cover them with varnish or oils. The floors were finished with a combination of wax and oil.
120
121
De vloeren worden machinaal geschuurd, maart 2016. The floors are being sanded with machinery, March 2016. 122
Houten vloer van de zolderverdieping nadat deze geschuurd is, maart 2016. Wooden floor of the attic after being sanded, March 2016.
Lak / Varnish
Proefstuk om te bepalen of de vloeren gelakt of geolied worden. Sample to determine whether to varnish or oil the wooden floors.
Olie / Oil
123
124
125
126
127
BEL-ETAGE
PIANO NOBILE
De bel-etage is de hoofdverdieping van het pand. Hier liggen van origine de entree en belangrijkste vertrekken, met een verdiepingshoogte die hier beduidend hoger is dan op de andere verdiepingen. Bij eerdere verbouwingen waren er al een flink aantal wijzigingen aangebracht. De schouw aan de voorzijde was verwijderd, net als de ensuite tussen voor- en achterkamer en de wand tussen de gang en achterkamer. Desondanks was de originele structuur nog goed te zien door de beide ornamenten plafonds en de marmer tegels op de vloer. De ornamenten plafonds waren in de loop der tijd meerdere keren geschilderd, waardoor de details minder scherp waren geworden. Door deze overtollige verflagen zorgvuldig te verwijderen werden de details weer goed zichtbaar. Hierna zijn de scheurtjes en oneffenheden gerepareerd. Het aanzicht van dit ontlakte en gerepareerde plafond stond de opdrachtgevers aan. Om die reden is gekozen het ornament aan de voorzijde ongeschilderd te laten als ware dit een omgekeerd vloerkleed aan het plafond. De haard in de achterkamer werd gedemonteerd en verwijderd. In plaats daarvan werd een antieke bourgondische schouw geplaatst en de boezem in breedte aangepast. De plavuizen voor de bestaande haard werden verwijderd en vervangen door een kleinere natuursteen plaat en de vloerdelen rondom werden aangeheeld. Ook werden de kapotte marmer tegels gerepareerd en werd 1 tegel vervangen door een nieuwe ‘oude‘ tegel in vergelijkbare kleur en formaat.
The piano nobile is the main floor in the building. This is where the original entrance and the main rooms are. Ceilings are significantly higher than on the other floors. Several changes had been made during previous remodeling rounds. The mantelpiece was removed from the front, as was the en-suite between the front and back rooms and the wall separating the corridor from the back room. Still, the original structure remained clearly visible, thanks to both ornamented ceilings and the marble tiles on the floor. The ornamented ceilings had been repainted several times before, obscuring the details. These superfluous coats of paint were carefully removed to make the details visible again. Next the small cracks and imperfections were repaired. Our clients were delighted to see this stripped and repaired ceiling. Therefore it was decided to leave the ornamentation at the front unpainted, like a reverse carpet on the ceiling. The hearth in the back room was dismantled and removed, replacing it with an antique Burgundian mantelpiece and adjusting the width of the chimney breast. The tiles from the existing hearth were removed and replaced with a smaller natural stone plate, and the surrounding floor sections were inserted. The broken marble tiles were repaired and 1 tile was replaced with a new ‘old’ tile, which had a comparable color and format.
128
129
Bel-etage met ongeschilderd ornament als ‘omgekeerd vloerkleed‘ op het plafond Piano Nobile with unpainted ornamentiation as a ‘reversed carpet‘ on the ceiling
130
131
132
133
Schouw bestaande toestand, mei 2014. Fireplace existing condition, May 2014
134
Schouw verwijderd, februari 2016. Fireplace removed, February 2016.
2000
A
B
B
nieuw te plaatsen antieke schouw (door derden, via Piet Jonker)
175
175 175
1520
1180 1005 595
C
235
C
bestaande opening schouw vergroten
150
249.3
Vooraanzicht
249.3
150
120 1
Doorsned
A
Ontwerp voor de schouw. Design of the fireplace.
277.5
277.5
nieuw te plaatsen an (door derden, via Pie
35
630
320
boezem verbreden to
310
Resultaat van de schouw, mei 2016. Result of the new fireplace, May 2016.
551.4 1350
297.5
Doorsnede BB
965 1560
297.5
135
KEUKEN
KITCHEN
In de historie van het pand is de keuken meerdere malen van positie veranderd. De wens van de opdrachtgevers was om de keuken terug te brengen naar het niveau van de bel-etage. De ruimte in het achterhuis was kleiner dan in het souterrain, maar met aanzienlijk meer daglicht, een betere verbinding met woon-/eetkamer en direct gelegen aan de tuin. Samen met Sense Keukens werd de keuken precies op maat ontworpen aan de hand van beschikbare ruimte, de maatvoering van de pui in de achtergevel en de positie van de nieuw te maken lift. Met alle benodigde apparatuur zoals koelkast, vriezer, magnetron, oven, quooker en vaatwasser werd het ondanks de beperkte ruimte een volwaardige en efficiĂŤnte keuken. De deurtjes en ladefrontjes werden uitgevoerd in een prachtige zachtblauwe kleur. Het werkblad werd uitgevoerd in composiet met de kookpitten op het blad en een spatrand. Rondom het keukenblok en de spatrand werd de wand verder afgewerkt met witjes. Om het plafond zo hoog mogelijk te houden was er geen ruimte voor inbouwspotjes en werd gekozen voor flexibele wandverlichting boven het werkblad.
Over time, the kitchen has been repositioned several times. Our clients wanted the kitchen to be returned to the piano nobile. In the annex this level was less spacious than the basement, but it had considerably more daylight, connected better to the living and dining area and offered a view of the garden. Working with Sense Keukens, the kitchen was custom designed, based on the space available, the dimensions of the rear façade, and the position of the new elevator that was built. Equipped with all the necessary appliances, including a refrigerator, freezer, microwave, oven, Quooker and dishwasher, the kitchen was full scale and efficient, despite the limited space. Doors and drawer fronts were painted a lovely soft blue. The counter top was made of composite, comprising the burners on the surface and a corresponding plinth. Around the kitchen unit and the plinth the wall was tiled with whites. The ceiling was kept as high as possible, leaving no space for recessed spotlights. Instead, adjustable wall lights were positioned over the counter top.
136
Visualisatie van de keuken op de bel-etage (bron: Sense keukens) Visualisation of the kitchen on the piano nobile (source: Sense keukens)
137
900 600 vaatwasser
lade
lade
vw
ca. 1540 600
600 ca. 40
600
ca. 40
705
300 900 50
lade
25
705 900
25
vw
2775 600 900
lade
650
560
400
400
UTP
(deur)
950 ca. 270
houten lat thv onderdorpel tot voorzijde metselwerk tot stijl deur
ca. 290 aangepast kozijn
aangepast kozijn
1m
UTP
1850
ca. 1560 ca. 290
ca. 290
180
radiator Zehnder NOVA verticaal h=1800/b=354
vaatwasser
gootsteenkastje
lade
lade
lade
lade
lade
(deur)
gootsteenkastje
lade
lade
lade
architectenbureau
architectenbureau
KEUKEN KEUKEN2014468 Vroom Vroom 1:50/1:20 2014468 1:50/1:20 - keukenblok (door derden, -BESTEKTEKENING keukenblok Sense Keukens) (door derden, Sense Keukens) DH DH BESTEKTEKENING DE-01 DE-01 NIEUWE TOESTAND TOESTAND - hoge kast (door derden,-NIEUWE Sense hoge kast Keukens) (door derden, SenseA Keukens) keuken bel-etage keuken bel-etage A 26-01-2016 26-01-2016 - extra werkblad (door derden, - extraSense werkblad Keukens) (door derden, Sense Keukens) Projectnummer:
vaatwasser
Omschrijving:
Omschrijving:
Detailnummer:
(deur)
ADRES
ADRES
TELEFOON
Vijzelgracht 6 sous • 1017 HR Amsterdam
Vijzelgracht 020 620 6 sous 8132 • 1017 HR Amsterdam
Schaal:
Projectnummer: Detailnummer:
Getekend:
Laatste datum:
INTERNET EN E-MAIL
Versie:
TELEFOON
Schaal:
Getekend:
Laatste datum:
INTERNET EN E-MAIL
www.vroomarch.nl020 • info@vroomarch.nl 620 8132
www.vroomarch.nl • info@vroo
(deur)
1800
merk 0.04 1800
merk 0.04
50
houten lat thv onderdorpel tot voorzijde metselwerk tot stijl deur
Versie:
ALLE MATEN IN HET WERK ALLE TE MATEN CONTROLEREN IN HET WERK TE CONTROLEREN
lade
950
radiator Zehnder NOVA verticaal h=1800/b=212 diepte afhankelijk van type
aangepast kozijn
300
ALLE MATEN IN HET WERK ALLETE MATEN CONTROLEREN IN HET WERK TE CONTROLEREN
radiator Zehnder NOVA verticaal h=1800/b=354 lade
950
radiator Zehnder NOVA verticaal h=1800/b=212 diepte afhankelijk van type ca. 2170
schacht
aangepast kozijn
(deur)
lade
schacht
houten lat thv onderdorpel tot voorzijde metselwerk tot stijl deur
KEUKEN KEUKEN 1m Keukens) UTP 1m UTP - keukenblok (door derden, - keukenblok Sense (door derden, Sense Keukens) - hoge kast (door derden, - hoge Sense kast Keukens) (door derden, Sense Keukens) - extra werkblad (door derden, - extra werkblad Sense Keukens) (door derden, Sense Keukens)
400
400
multicolor LED-strip
houten lat thv onderdorpel tot voorzijde metselwerk tot stijl deur
900 50
1m
1800
(deur)
1800
merk 0.04
950
multicolor LED-strip
merk 0.04
950
schacht radiator Zehnder NOVA verticaal h=1800/b=212 diepte afhankelijk van type
ca. 2170
schacht radiator Zehnder NOVA verticaal h=1800/b=212 diepte afhankelijk van type
lade
ca. 1560 ca. 290
vw
ca. 1560
incl. "blinde" ophanging aan wand incl. "blinde" ophanging aan wand lente afhankelijk van breedte leidingschacht lente afhankelijk van breedte leidingschacht
50
1850
1850
Werktekening van de keuken op de bel-etage. radiator Zehnder NOVA verticaal radiator Zehnder NOVA verticaal VERVALLEN h=1800/b=354 VERVALLEN h=1800/b=354 multicolor LED-strip LED-strip Technical drawing multicolor of the kitchen on the piano nobile. los werkblad (door derden, via Sense los Keukens) werkblad (door derden, via Sense Keukens)
300
lade
300
ca. 1560
vw
keuken (via Sense) hoogte blad op 950mm
2775 900 600
1850
kk 650
300
600 900 vaatwasser
keuken (via Sense) hoogte blad op 950mm lade
180
650 90
25
onderdorpel op 20mm boven hoogte aanrechtblad * houten lat thv onderdorpel tot voorzijde metselwerk
950
(deur) 705 900
25
onderdorpel op 20mm boven hoogte aanrechtblad * houten lat thv onderdorpel lade tot voorzijde metselwerk
950
(deur) 705
lade gootsteenkastje
gootsteenkastje 2775
2775
ca. 270
ca. 270
♥
♥
lade lade
keuken (via Sense) spatrand ca. 270mm hoogte blad op 950mm (tot onderzijde kozijn) zelfde materiaal keukenblad * stopcontacten in midden
180
ca. 40
lade
VERVALLEN VERVALLEN los werkblad (door derden, via Sense los werkblad Keukens) (door derden, via Sense Keukens) incl. "blinde" ophanging aan wand incl. "blinde" ophanging aan wand lente afhankelijk van breedte leidingschacht lente afhankelijk van breedte leidingschacht
138
ca. 270 950
900 ca. 535
vriezer 600 (laden)
kk
lade
kk 560
lade
650
kk
ca. 40
560
560
vriezer 600 600 (laden)
300
ca. 1540 600
vaatwasser
lade
lade 900
60090
300
vaatwasser lade
ca. 1540
lade
90
(deur)
spatrand ca. 270mm spatrand ca. 270mm (tot onderzijde kozijn) (tot onderzijde kozijn) zelfde materiaal keukenblad zelfde materiaal keukenblad * stopcontacten in midden * stopcontacten in midden lichtpunt lichtpunt onderdorpel op 20mm boven onderdorpel op 20mm boven hoogte aanrechtblad hoogte aanrechtblad * houten lat thv onderdorpel * houten lat thv onderdorpel witjes witjes tot voorzijde metselwerk tot voorzijde metselwerk * aanbrengen na plaatsen spatrand * aanbrengen na plaatsen spa keuken spatrand(via ca.Sense) 270mm hoogte blad op kozijn) 950mm (tot onderzijde zelfdelade materiaal keukenblad * stopcontacten in midden
gootsteenkastje lade
oven ca. 1540
300
(deur)
gootsteenkastje
lade
180
oven
90
ca. 65
lade
(deur) lade
ca. 2100
lade
vriezer (laden)
ca.900 535
apothekerkast
(deur)
koelkast
vriezer (laden)magnetron
magnetron apothekerkast
600
oven koelkast
binnenwand tot plafond
ca. 2100
oven
enwand plafond
(deur)
♥
kast
(deur)
♥
magnetron apothekerkast
kast
lichtpunt
witjes witjes * aanbrengen na plaatsen spatrand * aanbrengen na plaatsen spatra
ca. 535 600 ca. 65 ca. 2100
magnetron apothekerkast
koelkast
600 ca. 535 ca. 65
koelkast
binnenwand tot plafond
lichtpunt
aanzicht balk
900
enwand plafond
ca. 65 kast aanzicht balk
ca. 2100
kast
600
aanzicht balk
aanzicht balk
(deur)
gootsteenkastje vaatwasser
lade
lade lade
(deur)
gootsteenkastje
lade
lade
lade
vaatwasser lade
lade lade
architectenbureau Omschrijving:
architectenbureau
Vroom
BESTEKTEKENING NIEUWE TOESTAND keuken bel-etage
Projectnummer:
2014468
Omschrijving: Detailnummer:
DE-01
BESTEKTEKENING NIEUWE TOESTAND Versie: keuken bel-etage A
Vroom 1:50/1:20 Schaal:
Getekend:
DH
Laatste datum:
Projectnummer:
2014468
Detailnummer:
DE-01 Versie:
26-01-2016 A
ADRES
ADRES TELEFOON
INTERNET EN E-MAIL
TELEFOON
Vijzelgracht 6 sous • 1017 HR Amsterdam
Vijzelgracht 020 620 6 8132 sous • 1017 HR Amsterdamwww.vroomarch.nl • info@vroomarch.nl 020 620 8132
Schaal:
1:50/1:20 Getekend:
DH
Laatste datum:
26-01-2016 INTERNET EN E-MAIL
www.vroomarch.nl • info@
139
140
141
TUIN
GARDEN
Voor de inrichting van de tuin werd de hulp ingeroepen van Pieter Hessels. Het werd een combinatie van klinkers rondom het achterhuis, donkergrijze tegels voor de terassen, een lattenschutting naar de tuin van de buren en meerdere cortenstalen details zoals de kleine fontein en vuurkom. Voor de beplanting werd gekozen voor Japanse esdoorns en rhododendrons met daartussen hartlelie, mannetjesvaren, Chinese anemoon en Pachysandra. In de cortenstalen bakken werd Japanse holpijp geplant. Het terras aan de keuken lag precies op de overgang tussen woning en tuin. De exacte uitvoering werd in samenspraak bepaald. Het bestaande houten terras werd verwijderd en vervangen door een nieuwe constructie omkleed met cortenstaal. De zwevende trap werd hierbij de eyecatcher. Ook de betonnen treden vanuit het souterrain naar tuinniveau werden omkleed met datzelfde cortenstaal.
Landscaping the garden was entrusted to Pieter Hessels. The result was a combination of pavers surrounding the annex, dark gray tiles for the patios, a slat fence along the adjacent garden and several corten steel features, such as the little fountain and bowl. The foliage included Japanese maple trees and rhododendrons, interspersed with plantain lilies, male ferns, Chinese anemones and Pachysandra. Japanese water horsetail was planted in the corten steel flower boxes. The deck and kitchen were exactly where the house ended, and the garden began. In the arrangement that was decided following mutual consultation, the existing timber deck was removed and replaced it with a new corten-steel structure. The floating stairs were the eye catcher. The small concrete steps leading up from the basement to the garden were coated with that same corten steel.
142
Visualisatie van de tuin (bron: Pieter Hessels Landscape Design) Visualisation of the garden (source: Pieter Hessels Landscape Design)
143
144
145
146
147
NATUURSTEEN
NATURAL STONE
Terwijl binnen in het pand de laatste hand werd gelegd aan de vloeren en het schilderwerk werden ook buiten de laatste puntjes op de “i“ gezet. Al tijdens de bouwkundige opname waren er scheuren en breuken in de natuursteen stoep geconstateerd. De natuursteen trede werd losgehaald om te bekijken waarom de trede gescheurd is en wat de beste wijze van herstel zou zijn. Na het loshalen bleek dat de trede alleen op de uiteinden op een muurdam ruste, waardoor het afgebroken middelste deel niet meer gedragen werd. Dit deel was ingeklemd tussen de twee andere stukken van de trede. Door een latei te plaatsen onder de trede kon het geheel weer op zijn plaats gezet worden, waarna de losse stukken natuursteen aan elkaar gelijmd werden.
As the floors and coats of paint in the interior spaces were being completed, the finishing touches were applied outside as well. During the construction survey it was noted that the natural stone step was cracked and torn. The natural stone step was removed to examine why it was torn and to determine the best way to repair it. Upon removing it, only the far ends of the step turned out to be supported by a brick pier. As a result, the broken middle section was no longer supported and was wedged between the two other parts of the step. A prop and lintel was inserted under the step to reposition it, after which the pieces of natural stone were glued back together.
148
149
OPLEVERING
HAND OVER
Op 19 april volgde de officiĂŤle oplevering van dit werk. Op een aantal opleverpunten na was het werk van de aannemer klaar. Vanwege de werkzaamheden van de derde partijen duurde het werk nog wel even voort. In april werden de keuken en kitchenettes geplaatst en de schouw op de beletage. In april+mei was APFA bezig met de vloeren en IJmond met het binnenschilderwerk. In de eerste week van juni was het zover en verhuisden onze opdrachtgevers naar Achtergracht 29. Na de zomer kwam nog een leuke verrassing. Om alle partijen te bedanken die aan deze restauratie hadden meegewerkt, organiseerden Julia en Piet een Open Huis. Ook geĂŻnteresseerde omwonenden werden uitgenodigd. Het atelier in het souterrain werd omgetoverd tot feestruimte en iedereen kon vrij rondlopen om alle kamers te bewonderen. Een prachtige afsluiting van een prachtig project.
The official handover date was April 19th. Except for a few handover issues, the contractor had completed the job. Because of work being done by third parties, operations continued. In April the kitchen and kitchenettes were installed, as well as the mantelpiece on the piano nobile. In April and May APFA was doing the floors, and IJmond was painting the interior. In the first week of June the house was ready, and our clients moved to Achtergracht 29. After the summer came another nice surprise. To thank everybody involved in the restoration works, Julia and Piet hosted an Open House, inviting interested neighbors as well. The basement studio was the scene of the festivities, and everybody was free to walk through the house and admire all the rooms. What a wonderful conclusion to this magnificent project!
150
151
152
153
Achtergracht 29 Amsterdam, Beeldverslag van de restauratie van een grachtenpand Achtergracht 29 Amsterdam, Report of the reconstruction of a canal house Een uitgave van / published by Architectenbureau Vroom Maart 2017 / March 2017 Architect / architect Ir. Wolbert Vroom Projectleider / projectmanager Ir. Debby Heilker-Lamerigts Redactie / editorial Ing. Marijn Bouwman Ir. Debby Heilker-Lamerigts Ing. Matthew van Lint Vertaling / translation Ms. Lee Mitzman 3D-visualisatie / 3D-visualisation Ing. Matthew van Lint Fotografie / photography Ir. Debby Heilker-Lamerigts Architectenbureau Vroom Contact / contact Architectenbureau Vroom Vijzelgracht 6 sous 1017 HR Amsterdam T 020 6208132 info@vroomarch.nl www.vroomarch.nl 154
Bronnen en geraadpleegde literatuur / sources and literature - Gemeente Amsterdam Stadsarchief - Kadaster - D. Derksen, (2014). “Notitie met betrekking tot Achtergracht” Hoofdaannemer / contractor Leguit & Roos B.V. Projectleider: Gideon Roos Uitvoerder: Jur Pronk Werkvoorbereider: Muus de Groot Constructeur / structural engineer EversPartners ingenieursbureau B.V. Onderaannemers / subcontractors Astralift platformlift Benelec elektra en domotica Knook loodgieterswerk, verwarming, water, riolering en sanitair Simon Kroon ornamenten plafond bel-etage en buiten schilderwerk De Koning stukadoorwerk Via eStudio bv levering Béton Ciré Putter schilders schuren kapconstructie Waalpaal fundering achterhuis Dapper en Harder leverancier natuursteen Care Tegelwerk tegelzetter Meubelspuiterij Purmerend meubel en interieur spuiterij Derden / third parties Erco verlichtingsarmaturen souterrain en lichtadvies Piet Jonker / Paul Spronk levering en montage schouw bel-etage Pieter Hessels / Groengroep tuinarchitect en tuininrichting Sense keukens keuken leverancier Van Apeldoorn & Faber Hout schuren houten vloeren en bestaande trappen IJmond binnen schilderwerk 155
156