Joanna Bątkiewicz-Brożek, Jezus do duszy

Joanna Bątkiewicz­‑ Brożek

Jezus do duszy Modlitwy i immaginette o. Dolindo

wstępem opatrzył

ks. prof. Robert Skrzypczak

Wydawnictwo Esprit

Copyright © Joanna Bątkiewicz-Brożek 2021 Copyright © for this edition

by Wydawnictwo Esprit 2021 All rights reserved Na okładce: obraz autorstwa Lucii Altomare Imprimatur: K uria Metropolitalna w Krakowie nr 305/2021 z 9.02.2021 r. bp Janusz Mastalski, wik. gen.; ks. dr Stanisław Szczepaniec, cenzor Cytaty z Pisma Świętego podano za: Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu. Biblia Tysiąclecia, wyd. 4, Poznań 2003 Redakcja: Magdalena Kolanko Korekta: Monika Nowecka ISBN 978-83-66407-46-6 Wydanie I, Kraków 2021 Druk i oprawa: CPI Moravia Wydawnictwo Esprit sp. z o.o. ul. Władysława Siwka 27a, 31-588 Kraków tel./fax 12 267 05 69, 12 264 37 09, 12 264 37 19 e­‑mail: sprzedaz@esprit.com.pl ksiegarnia@esprit.com.pl biuro@wydawnictwoesprit.com.pl Księgarnia internetowa: www.esprit.com.pl

W szkole modlitwy ks. Dolindo

Ksiądz Giacomo Pappalardo w 1997 roku przebywał u krewnych w Neapolu. W niedzielę wybrał się do kościoła św. Paschalisa w dzielnicy Chiaia, by odpra‑ wić Mszę Świętą. Od pięciu lat był kapłanem, pro‑ boszczem małej parafii w diecezji Rieti, zaczął też pracę w dykasteriach watykańskich. Za chwilę mia‑ ła się rozpocząć Eucharystia. Do zakrystii należało przejść przez nawę główną obok ołtarza. Nieopodal dostrzegł siedzącego starszego kapłana w sutannie: okrągłe okulary na nosie, różaniec w ręku i wypeł‑ niona torba u nogi. Zbliżył się do niego. Postanowił wykorzystać okazję.

– Mogę się wyspowiadać? – zapytał.

Ksiądz spojrzał na niego przez swe okulary łagod‑ nym, ale pełnym radości wzrokiem i odparł: – Aniołeczku, nie jest zbyt późno? Zdaje się, chcesz teraz odprawiać Mszę Świętą.

5

– To prawda – przyznał Pappalardo.

– Czym się zajmujesz? – usłyszał od sędziwego du‑ chownego.

– Zacząłem pracę w Kongregacji Spraw Kanoniza‑ cyjnych – zaczął wyjaśniać.

– A więc może zrobisz ze mnie świętego?

Młody ksiądz pomyślał, że to żart, więc odpowie‑ dział: – Jest pewien warunek do spełnienia: trzeba wcześ‑ niej umrzeć.

– Och, to drobiazg – odparł starszy kapłan, wciąż uśmiechając się do niego.

Po Mszy Pappalardo usiłował odnaleźć tamte‑ go księdza, ale nikt go nie widział ani przed Mszą, ani później. Po latach pewna kobieta opowiadała mu o ks. Dolindo Ruotolo. Dotąd nic o nim nie sły‑ szał. Gdy pokazała mu zdjęcie, poczuł zimny pot na plecach. To tamten kapłan, z którym rozmawiał przy ołtarzu w 1997 roku. Wiele rzeczy się zgadza‑ ło: okreś­lenie „aniołeczku”, którego użył, okrągłe, charakterystyczne okulary oraz torba, która wyda‑ wała się wypełniona kamieniami. Przecież wielu ne‑ apolitańczyków pamięta torbę, którą nosił w ręku ks. Ruotolo. „Mam w niej grzechy moich peniten‑ tów” – wyjaśniał. I ten kojący uśmiech, wewnętrzna radość, udzielający się spokój…

6

Czy Kościół stanie się pozytywną siłą w historii, czy nie, to tylko pośrednio zależy od jakości dokumen‑ tów i sprawności organizacji. Ważniejsza jest obec‑ ność świętych wnoszących do wspólnoty coś nowego i żywego. Przyszłość chrześcijaństwa zależy od ludzi, którzy radzą sobie z koniecznością oddzielenia w so‑ bie plew i ziarna i tym sposobem dostarczają innym jasności, jakiej nie można dojrzeć w samych tylko słowach. Skuteczność ewangelizacji zależała i wciąż zależy od ludzi, którzy słowo przemieniają w życie. „Ocalenie Kościoła może przyjść i przychodzi tylko z jego wnętrza – mówił niegdyś kard. Ratzinger. – Nie jest ono uzależnione od dekretów hierarchii. Papież Jan Paweł II niejednokrotnie powtarzał, że «Kościół dzisiejszy nie potrzebuje nowych reformatorów. Koś‑ ciół potrzebuje nowych świętych»”1. Kluczową kwestią dla Kościoła nieustannie konfrontującego się z kry‑ zysem duchowym ludzkości zdaje się to, czy istnie‑ ją święci, którzy są gotowi dokonać czegoś nowego i żywego. Inaczej, bez owego radykalnego wezwania do świętości, Kościół zamiast wnosić w świat zaczyn Ewangelii, sam w sobie odbije jego kryzys.

1 Raport o stanie wiary. Z ks. kardynałem Josephem Ratzinge‑ rem rozmawia Vittorio Messori, przeł. Z. Orszyn, Kraków–War‑ szawa–Struga 1986, s. 35.

7

Gdy do słynnego spowiednika z San Giovanni Rotondo, o. Pio, przyjeżdżali pielgrzymi z Neapolu, ten nieco zirytowany mówił: „Czemu przyjeżdżacie do mnie, skoro macie świętego u siebie?”. Przybyłe‑ mu zaś do niego w odwiedziny ks. Dolindo powie‑ dział: „Całe niebo mieści się w twej duszy. Było tam od zawsze, jest teraz i pozostanie na wieki”2. Ojciec Pio, jak przyznał postulator generalny franciszkanów Niepokalanej, nazywał ks. Dolindo „świętym aposto‑ łem Neapolu”3. Święci pojawiają się najpierw w ludz‑ kich sercach, potem na ołtarzach. Wystarczy zagad‑ nąć o ks. Dolindo mieszkańców dzielnicy, w której tamten żył i działał. Wszyscy, którzy go pamiętają, są przekonani o jego świętości. To samo intuicyjnie wyczuwają Polacy licznie zdążający do grobu kapła‑ na z Neapolu i chętnie sięgający po poświęcone mu książki dostępne w naszym języku. Wyczuwają świę‑ tość na odległość. Ich zmysły zostały wcześniej prze‑ budzone świadectwem życia papieża Jana Pawła II, 2 O. V. da Casacalenda (red.), Padre Pio da Pietrelcina. Testi‑ monianze, Edizione Alinari Baglioni 1970, s. 145–148; G. Ruoto‑ lo, L. Regolo, Święty w mojej rodzinie. Życie ks. Dolindo Ruoto‑ lo we wspomnieniach jego bratanicy, przeł. ks. R. Skrzypczak, Kraków 2020, s. 121.

3 Postulacja Generalna Franciszkanów Niepokalanej, Ksiądz Dolindo Ruotolo. „Święty Kapłan” (O. Pio), przeł. M. Serejska­ ‑Wróbel, Warszawa 2016, s. 31.

8

kard. Stefana Wyszyńskiego czy też ks. Jerzego Popie‑ łuszki. Świętość jest dziełem sztuki Boga, jest chrztem w dojrzałej postaci. „To klasyczne pojęcie świętości” – usłyszałem od księdza prałata Vittoria Formentiego wskazującego palcem grób ks. Dolindo. Odkąd uzdro‑ wienia z guza mózgu doznała jego bratanica z Me‑ diolanu, nie przestaje zgłębiać historii tego neapo­ litańskiego kapłana i rozczytywać się w jego pismach.

Jedni ks. Dolindo z całego serca kochają, inni go szcze‑ rze nie znoszą, wręcz nienawidzą. Ci drudzy zrobili‑ by wszystko, by świat o nim zapomniał. „Ależ, ojcze, zarzuty się nie potwierdziły, wszystkie zostały odda‑ lone” – rzekł ks. Dolindo w 1921 roku do komisarza Świętego Oficjum, gdy kongregacja ta zamierzała wymierzyć mu najcięższe kary i zmusić do milcze‑ nia. „Owszem – odparł ks. Paolucci – ale przełożeni od pierwszych chwil odnieśli złe wrażenie… Obawia‑ ją się czegoś nowego w Kościele”4. „Zwróćcie uwagę na to, że wszędzie wnoszę rewolucję”5 – stwierdził w innym miejscu ks. Dolindo.

Książka, którą czytelnik trzyma w ręku, jest konty‑ nuacją poszukiwań i ustaleń czynionych w sprawie 4 Amore, Dolindo, Dolore. Pagine autobiografiche del sacerdote Dolindo Ruotolo, Casa Mariana Editrice, Napoli 2001, s. 164–165.

5 Tamże, s. 153.

9

ks. Dolindo Ruotolo przez Joannę już od dłuższego czasu. Przed czterema laty opublikowała jego bio‑ grafię, owoc dziennikarskiego śledztwa, pod tytułem Jezu, Ty się tym zajmij!. Nie trzeba chyba przytaczać dowodów, jak wiele dobrego sprawiła tamta książka.

Obecna książeczka jest rodzajem wtajemniczające‑ go w modlitwę podręcznika sporządzonego w opar‑ ciu o inspiracje i wskazania świętego kapłana z Nea‑ polu. Kto się w nią wczyta, pozna siłę duchową tego szczególnego księdza. Jest on potężnym reflektorem zapalonym przez Boga naszemu pokoleniu. Jego sło‑ wa i życie mają moc budzenia ludzi ze snu ducho‑ wej śmierci, z dna rozpaczy, z mroku odrętwienia.

Pandemia, która znienacka rozlała się na wszystkie kontynenty, pogrążyła świat w atmosferze strachu przed śmiercią, zbudowała dystans, zgasiła nadzieję. Jak wiel‑ kie szkło powiększające ujawniła od dawna narastający w świecie kryzys. Jan Paweł II przestrzegał przed „mil‑ czącą apostazją człowieka sytego, który żyje tak, jak‑

by Bóg nie istniał”6. Benedykt XVI rozwinął ten temat: Prawdziwe zagrożenie dla Kościoła leży w świato‑ wej dyktaturze pozornie humanistycznych ideo­­logii. Współczesne społeczeństwo formułuje wiarę 6 Jan Paweł II, Adhortacja „Ecclesia in Europa”, 9.

10

Antychrysta, której nie można przeciwstawić się bez bycia ukaranym społecznym wykluczeniem.

Dlatego czymś jak najbardziej naturalnym jest lęk przed tą duchową siłą Antychrysta, i naprawdę po‑ trzeba pomocy modlitwy całej diecezji i Kościoła powszechnego, by się temu oprzeć7.

Już przed siedemdziesięcioma laty abp Fulton Sheen przestrzegał: Zadaniem „księcia tego świata” jest wmówić nam, że nie ma innego świata. Logika Szatana jest pro‑ sta: jeśli nie ma nieba, nie ma też piekła; jeśli nie ma piekła, nie ma i grzechu; jeśli nie ma grzechu, to nie ma sędziego, a jeśli nie ma sądu, to zło jest dobre, a dobro jest złe… To jest pokusa nowej re‑ ligii bez krzyża, liturgii, bez przyszłego świata.

Stworzy anty­‑Kościół, który będzie małpowaniem Kościoła, ponieważ on, diabeł, jest małpą Boga.

Będzie on miał wszystkie cechy Kościoła, ale bę‑ dzie pozbawiony jego boskiej treści. Będzie to mi‑ styczne ciało Antychrysta, które na zewnątrz bę‑ dzie przypominało Mistyczne Ciało Chrystusa8.

7 P. Seewald, Benedetto XVI. Una vita, Milano 2020, s. 1203.

8 F. Sheen, Communism and the Conscience of the West, New York 1951, s. 22–23.

11

Ksiądz Dolindo już od dawna widział symptomy psucia się naszej cywilizacji i przed tym prze­strzegał: Świat pogrąża się coraz bardziej w przepaści bez dna. Dobrzy jakby osłabli, źli są coraz bardziej hardzi. Hańbę ciał gnijących w grzechu przedsta‑ wia się jako chwałę. Umieramy, Maryjo, umieramy nową śmiercią… Świat jest jałowy i Kościół jest ja‑ łowy, dlatego ludzie obojętnieją! Nie wznosi się do Boga głos przebłagania, ale senny, leniwy głos nudy, który brzmi, jakby miał nie przetrwać tysiąca lat!9

I w innym miejscu: „Zło, pokusy świata to góry lodowe, z którymi zderza się dusza i, jeżeli nie po‑ dąży w przeciwnym kierunku, zaczyna dryfować w stronę śmierci. Śmiercionośną górą lodową jest niedowiarstwo”10. „Oślepieni wieloma błędami, wyja‑ łowieni w niewierze, która czyni was chorymi, nie ma‑ cie już wiary w potęgę Boga. Mieliście objawić Jego po‑ tęgę, mieliście Go uwielbić w świętości, a tymczasem wątpicie we wszystko i szukacie siebie samych”11.

9 Ks. D. Ruotolo, Tak widziałem Niepokalaną, przeł. Siostry Franciszkanki Niepokalanej, Kraków 2020, s. 298, 302.

10 Kwiatki księdza Dolindo, przeł. M. Serejska­‑Wróbel, Warsza‑ wa 2017, s. 175.

11 Ks. D. Ruotolo, Tak widziałem Niepokalaną, dz. cyt., s. 79.

12

Co w takiej sytuacji robić? Wzmóc ideologiczną ofensywę czy też beznadziejny moralizm? Przebrać się w postmodernistyczne szatki i udawać przyjaźń ze światem albo wycofać się z niego i zaryglować w ka‑ tolickiej niedostępnej fortecy, usiłując ocalić stan posiadania nadszarpniętego głosami krytyki i zę‑ bem czasu katolickiego dziedzictwa? Sędziwy Bene‑ dykt XVI, rozmyślając nad przyczynami aktual­nego kryzysu duchowego ludzkości, przypomniał sobie, jak kiedyś słynny szwajcarski mistyk i teolog Hans Urs von Balthasar napisał do niego w liście: „Nie zakładaj z góry Boga w trzech Osobach: Ojca, Syna i Ducha Świętego. Nie zakładaj, ale uobecniaj Go!”12.

Działalność pisarska i śledcza autorki tej książki, jak i moje doświadczenie związane z popularyzowaniem postaci i przybliżaniem pism ks. Dolindo pokazują ogromną siłę oddziaływania tego proroka z Neapo‑ lu na wyobraźnię i oczekiwania wielu osób, zagonio‑ nych i zmęczonych, zarówno wierzących, jak i nie‑ dowiarków, identyfikujących się z Kościołem, jak i jego zagorzałych krytyków. Księdza Dolindo nazy‑ wałem nieraz „aparatem tlenowym” dla dzisiejszego 12 Benedykt XVI o przyczynach kryzysu Kościoła [PEŁNY TEKST PO POLSKU], „Polonia Christiana” 18 maja 2020, https://www.pch24. pl/benedykt­‑xvi­‑o-przyczynach­‑kryzysu­‑kosciola--pelny­‑tekst­ ‑po­‑polsku-,67491,i.html#ixzz6kCF4JegY [dostęp: 26.01.2021].

13

rozpędzonego i zestresowanego konsumenta produk‑ tów soft and light, który nieustannie żyje w zadysz‑ ce i na duchowym głodzie. Tymczasem ks. Dolindo widział konieczność budzenia w ludziach wiary, po‑ trzeby odzyskania prostej ufności do Boga. Mówił: To wielki błąd, jaki popełniamy w formacji wierzą‑ cych: mówimy o rzeczach wzniosłych, mistycznych, bez fundamentu… Kiedy głęboko pozna się Boga, nie w sposób suchy, teoretyczny, ale w namaszcze‑ niu Duchem Świętym, dopiero wówczas można otworzyć Mu drzwi serca, dopiero wtedy można Go przyjąć. I dopiero wtedy Pan sam pracuje nad duszą. Zrozum to dobrze: sercom brakuje wiary, także naszym sercom, także Bogu poświęconym.

Właśnie wiary! Dusze są do głębi zatrute, są puste, nieświadome, pełno w nich przesądów, tajemnych buntów, niezmiernej pychy. Właśnie wiarę trzeba w nich wzbudzić i można to robić tylko zgodnie z nauką Kościoła i z życiem liturgicznym13.

Wielokrotnie słyszałem od Grazii, bratanicy ks. Do‑ lindo, słowa, które powtarzał jej stryj: „Ludzie nie 13 Kwiatki księdza Dolindo, dz. cyt., s. 72–73, zapisek z czerwca 1922 roku.

14

widzą Boga, bo Mu nie ufają, ale zaledwie zaczniesz Mu ufać, będziesz Go widział”. On sam pisał: „O, gdy‑ byśmy mieli wiarę, jakie nieograniczone horyzonty otwierałyby się przed naszą duszą!”14.

Nie trzeba zakładać wiary w ludziach, ale ją budzić.

Temu służy właśnie dziedzictwo słowa i myśli świę‑ tego kapłana z Neapolu, wzbogacone świadectwem jego życia. W repertuarze ks. Dolindo był wielki wa‑ chlarz duszpasterskich i ewangelizacyjnych pomy‑ słów. Poza codziennym przepowiadaniem z pasją sło‑ wa Bożego w różnych kościołach, organizowaniem przenikniętych świadectwem zakochania się w Bo‑ skim przesłaniu katechez biblijnych po domach, po‑ zyskiwaniem dusz ludzkich przez konfesjonał, sięgał on po bardziej oryginalne sposoby zbliżania ludzi do miłości Boga: ewangelizację na placach i ulicach, duszpasterstwo parasola w dni deszczowe, rozdawa‑ nie obrazków z tekstem napisanym na odwrocie czy też prowadzenie rozległej korespondencji z wieloma osobami. Uczył ludzi modlitwy, pokuty, praktykowa‑ nia Ewangelii na co dzień, ufności Bogu w chwilach choroby i zagrożenia, odwoływania się do chrześcijań‑ skiej nadziei życia wiecznego w momencie próby i ża‑ łoby. O tym wszystkim jest ta książeczka. Jej autorka 14 Tamże, s. 48.

15

Joanna Bątkiewicz­‑Brożek kładzie przed nami wiele tekstów, modlitw, instrukcji, napomnień, zachęt i ka‑ techez spisywanych i wygłaszanych przez ks. Dolin‑ do, tworząc coś w rodzaju małego podręcznika ini‑ cjacji chrześcijańskiej.

Istotnym elementem każdej chrześcijańskiej ini‑ cjacji jest gruntowne wprowadzenie w modlitwę. Do‑ piero praktyka modlitewna pozwala przejść osobie wierzącej z fazy zewnętrznego przysłuchiwania się słowom Jezusa do intymnej relacji z Nim. Kto posią‑ dzie sztukę modlitwy, zyska ogromną duchową siłę.

Toteż większa część tej książki poświęcona jest prze‑ kazywaniu tej umiejętności. W starożytnym katechu‑ menacie Kościół wprowadzał swych przyszłych wier‑ nych w arkana modlitwy, posługując się pięknymi, ewangelicznymi katechezami Jezusa o nocnej wizy‑ cie przyjaciela proszącego o chleb, o natrętnej wdo‑ wie, która wymogła na bezdusznym sędzim wzięcie jej w obronę, czy o wytrwałej walce naszego Pana z lękiem w Getsemani. Uczył modlitwy na stojąco, na kolanach, twarzą przy ziemi, z rozłożonymi ręka‑ mi – ta ostatnia postawa była szczególnie zalecana przez ks. Dolindo. Uważał, że Bóg nie może przejść obojętnie wobec kogoś, kto przyjmuje pozycję ciała przypominającą Mu sposób, w jaki umierał na Krzy‑ żu Jego Syn. Katechumeni poznawali siłę modlitwy 16

odmawianej za dnia oraz w nocy, podejmowanej we wspólnocie Kościoła i w samotności. Uczyli się, na czym polega sekret modlitwy nieustannej. Ta ksią‑ żeczka jest wspaniałym wprowadzeniem w modlitwę pod przewodnictwem ks. Dolindo. Słowa mistyka z Neapolu uczą czytelnika sztuki patrzenia, słuchania, zawierzania, wołania, uniżenia się, uwielbienia, wy‑ trwałości i cierpienia. Chodzi bowiem o to, by mod‑ litwa łączyła się z życiem, a życie stawało się modli‑ twą. Dopasowuje się ona do różnych stanów duszy ludzkiej, uświęcając ją Bożą obecnością i otwierając na pełne ufności przyjmowanie Bożej woli.

Jeszcze przez wiele lat ludzie będą odkrywać skarby i perły ukryte w życiu i pismach ks. Dolindo. Kolejne pokolenia będą sięgały po duchowy pokarm, który przygotował ten święty i pokorny kapłan. Tymcza‑ sem niech czytelnik tej książki zazna kojącej przy‑ jemności przebywania z zakochanym w Jezusie i Ma‑ ryi prorokiem przewidzianym na nasze trudne czasy.

Niech się przekona, co takiego Bóg „zakrywa przed mądrymi i roztropnymi, a objawia prostaczkom” (por. Mt 11, 25). Ja się o tym przekonuję nieustannie dzięki wiadomościom przesyłanym mi życzliwie przez miłośników tego neapolitańskiego proroka: „Donoszę z przyjemnością, że dwuletni Antek słu‑ chał koncertu o. Dolindo przez ponad pół godziny 17

w skupieniu. Rodzice zadziwieni”; „Przez modlitwę do niego mój tata poszedł do spowiedzi po prawie trzy‑ dziestu latach”; „Zaraz jak żona zapadła w śpiączkę po wylewie, modliłem się modlitwą o. Dolindo, bo – jak pomyślałem – «inaczej zwariuję». Oddałem to Jezu‑ sowi – wielokrotnie. Dzień przed jej śmiercią stwier‑ dziłem: «Aż głupio mi to mówić, ale czuję tak niewy‑ obrażalny pokój serca…»”. Gdy kończyłem pisanie tego wprowadzenia, zadzwonił proboszcz ze Śląska: – Trzyletni Mikołaj choruje na zanik mięśni.

– Co mogę dla niego zrobić? Powierzę go opiece ks. Dolindo.

– O to właśnie chcieliśmy nieśmiało poprosić.

Sprawę niezwłocznie przekazałem ks. Pasquale‑ mu Rea, proboszczowi kościoła, w którym spoczy‑ wa ciało „apostoła Neapolu”. Imię chłopczyka, wypi‑ sane na specjalnym bileciku, spoczęło na sarkofagu Sługi Bożego. Ten ubogi kapłan wciąż nam przypo‑ mina, że istnieje wiara, która góry przenosi. ks. Robert Skrzypczak

Jezus do duszy

Opublikowane tu słowa Jezus do duszy pochodzą z unikatowych przekazanych autorce immaginette kilku córek i synów duchowych ks. Dolindo Ruotolo, a także z prywatnego archiwum autorki. Ich kopio‑ wanie, powielanie i rozpowszechnianie w jakiejkol‑ wiek formie i na jakimkolwiek nośniku, w Internecie, w publikacji drukowanej bądź w inny sposób wyma‑ gają pisemnej zgody zarówno autorki, jak i Wydaw‑ nictwa Esprit.

Umieszczone na okładce zdjęcie obrazu Jezusa na‑ malowanego na zlecenie ks. Dolindo Ruotolo: Copy‑ right by Anna Laporta Mając na uwadze dekrety papieża Urbana VIII, au‑ torka podkreśla, że fakty opisane i przedstawione w tej książce mają charakter świadectwa wiary. Au‑ torka w żaden sposób nie uprzedza osądu Kościoła w jakiejkolwiek sprawie.

Kiedy te zapiski zostaną zgromadzone i opublikowane, wiele dobra wyleje się na dusze. ks. Dolindo Ruotolo o immaginette

Mozart w sutannie Tytułem wstępu

O wiele cenniejsza jest dusza, która żyje Jezusem i przekazuje Jego blask swoim życiem, aniżeli setki dusz, które spalają się w jakichś działaniach całkowicie zewnętrznych. Módlcie się, bądźcie coraz bardziej uduchowieni, żyjcie Bogiem, a Jezus będzie przez was docierał do dusz, które Go jeszcze nie poznały1. ks. Dolindo Ruotolo

Warszawa, 27 wrześ­nia 2020 roku, wspomnienie św. Wincentego a Paulo2. W archikatedrze św. Jana Chrzciciela w półmroku i delikatnej poświacie 1 Cytat z kopii manuskryptu w prywatnym archiwum autorki.

2 W zgromadzeniu założonym przez francuskiego kapłana ks. Dolindo przyjął święcenia kapłańskie i tam spędził dwana‑ ście lat życia. Musiał przymusowo opuścić zgromadzenie laza‑ rystów 11 maja 1908 roku. Od tej pory nigdy nieinkardynowany

25

niebieskich i czerwonych reflektorów, pod goty‑ ckimi łukami sklepienia świątyni w napięciu wpa‑ trujemy się w twarze ubranych w czarne smokingi postawnych Śpiewaków Ojca Dolindo3. Za chwi‑ lę po raz pierwszy od śmierci mistyka z Neapolu, a może i dłużej, zabrzmią tony, jakie ten wielki ka‑ płan XX wieku nosił w sercu. Światowa premiera dwóch Messe Solenne i Requiem skomponowanych przez ks. Dolindo ma miejsce nie pod Wezuwiu‑ szem, na rodzinnej ziemi mistyka, ale nad Wisłą, w Polsce, nad grobami wielkich synów naszego na‑ rodu4. W katedrze św. Jana spoczywa między inny‑ mi ciało kard. Stefana Wyszyńskiego czy kard. Au‑ gusta Hlonda. To ważny moment, na który czekałam z drżeniem w sercu. Przez pryzmat pism, zapisków, komentarzy, jakie wyszły spod pióra ks. Ruotolo, od lat próbowałam rozczytać kapłańskie serce jed‑ nego z największych – w moim przekonaniu – sy‑ nów Kościoła. Czekałam jeszcze tylko na tę chwilę.

do diecezji, powtarzał: „do końca życia pozostanę misjonarzem św. Wincentego a Paulo”.

3 Zespół powołany specjalnie na potrzeby koncertu muzyki ks. Dolindo. W jego skład weszli zawodowi muzycy, którzy są członkami renomowanych polskich zespołów chóralnych.

4 Koncert można odsłuchać w Internecie dzięki nagraniu i trans‑ misji TV Trwam.

26

Muzyka bowiem jest odbiciem duszy, tego, co w niej najskrytsze. Kompozycje, które usłyszeliśmy, głębo‑ ko mnie poruszyły: popłynął z nich potężny pokój (i wiele osób obecnych wtedy w katedrze mówiło potem o podobnym doświadczeniu). Jak to moż‑ liwe – myślałam – że tak bardzo szarpany cierpie‑ niem człowiek, raniony przez Kościół, od przełożo‑ nych w zgromadzeniu wincentyjskim po komisarzy Świętego Oficjum, przez rodzinę, opuszczony, zdra‑ dzony przez duchowe dzieci, oskarżany i opluwany, nosił w sercu i duszy taki pokój i tyle dobra? Ocean.

Zamknęłam oczy i zanurzyłam się w niebie serca mojego ojca duchowego. I nie chciałam się z niego wynurzać.

Cierpię straszliwie, ale dzięki łasce Bożej nie tra‑ cę pokoju w żadnym wymiarze – przemknęły mi przez głowę słowa ks. Dolindo. – Spokój nie ozna‑ cza radości. Można przeżywać największe cierpie‑ nia i jednocześnie być zanurzonym w potężnym pokoju, kiedy powtarza się Panu: „niech będzie Twoja Wola!”5.

5 Sac. D. Ruotolo, Don Dolindo e il S. Ufficio. Lettere da Roma, Apostolato Stampa, Napoli­–Riano­–Sessa Aurunca 1975, s. 67.

27

Szczytem doświadczenia piękna było dla mnie Kyrie zarówno z Uroczystej mszy pasterskiej (Mes‑ sa Solenne Pastorale F­‑dur), jak i Mszy ku czci Naj‑ słodszej Matki (Messa Solenne Mater Dulcissima As­‑dur), zupełnie jakby było modlitwą do stojące‑ go przed kompozytorem żywego i realnego Chry‑ stusa. Utwory powstały w czasie, kiedy ks. Dolindo był odsunięty od ołtarza, nie mógł sprawować Eu‑ charystii. Komponował wtedy i grał jako organista do Mszy. Przeżywał ją głęboko. Na koncercie każ‑ dy z utworów brzmiał, jakby mistyk całym sobą chciał oddać cześć miłości Boga, który przelewa krew na ołtarzu. Powalające jest zderzenie piękna, subtelności muzyki ks. Dolindo z tym, co przeżywał w samym Kościele. Widzę sceny przesłuchań przed Świętym Oficjum, surowość, drwiny, badania psy‑ chiatryczne, które odzierały go z godności… A on nosił w sercu pokój. Trwały, niezniszczalny pokój.

Taki pokój może mieć tylko człowiek wypełniony bez reszty Bogiem.

Ksiądz Dolindo jednak – na co zwrócił mi uwagę ks. prof. Robert Skrzypczak, pomysłodawca koncer‑ tu; także z wielkim przejęciem i zachwytem zatapiał się w dźwiękach pozostawionych przez mistyka – jako kompozytor w ani jednej muzycznej strofie nie uderza w mocne tony, nie wychodzi przed szereg.

28

W jego kompozycjach nie ma ani jednego solowe‑ go przebiegu. „Partia organów jest skromna i pełni rolę akompaniującą”6. Nigdy nie chciał się wyróż‑ niać. Chował się przede wszystkim za Chrystusem.

Dlatego tak obficie dawał innym nie siebie, a Jezusa.

Trudno uchwycić swoje doznania w słowa, ale ni‑ gdy przedtem, słuchając muzyki, nawet chorałów gregoriańskich, nie doświadczyłam takiego piękna.

W warszawskiej archikatedrze wylał się obficie bal‑ sam na każdy zakątek mojej duszy. Jestem przeko‑ nana, że muzyka ta jest jednym z narzędzi w rękach Boga. Usłyszane przez nas kompozycje „często przy‑ naglały dusze do modlitwy i miłości” – pisze ks. Do‑ lindo w liście do Laury de Rosis, jednej ze swoich córek duchowych. Jest wtedy rok 1916. Kapłan ma już za sobą trzy zawieszenia w czynnościach ka‑ płańskich, jest po pierwszym procesie przed Świę‑ tym Oficjum. I na swoim koncie ma około tysiąca stron nut.

Muszę je pogrupować w kilka zeszytów – pisze do Laury. – Jest tam wszystko, co potrzeba, by wy‑ chwalać Jezusa i Maryję czy to w kościołach, czy w salach koncertowych, wszędzie. Choćby tylko 6 Cytat z folderu wydrukowanego z okazji koncertu.

29

jedna osoba zachwyciła się tym i wyniosła z tego korzyść, to powinienem się tym cieszyć7.

Muzyka ks. Dolindo (dodam, że on nigdy nie odbył studiów muzycznych – jest więc niedocenio‑ nym za życia i teraz Mozartem w sutannie!) zdra‑ dza jego silną więź z Jezusem Chrystusem. Jak on ją tkał? Jak można w poturbowanym sztormami życiu osiągnąć taki stan nieba w duszy?8 Być za ży‑ cia – jak mówił to o ks. Dolindo sam o. Pio – „całym błogosławionym”? Życie o. Dolindo było po prostu Eucharystią. Nie przeżywał jej, wyłącznie celebrując Ofiarę w czasie Mszy, na ołtarzu. Bo przecież przez ponad osiem‑ naście lat było mu to zabronione. „Jego spotkania ze Słowem, tym, które stało się ciałem i stało się Eu‑ charystią, były tak intensywne, że przetransformo‑ wały serce ks. Dolindo, przemieniły je w żyjące nie‑ bo (cielo vivente), z którego obficie wylewał się bez 7 Cytat z listu do Laury de Rosis, 19 sierpnia 1916 roku [w:] D. Ruotolo, Epistolario, vol. 1, Lettere a Laura de Rosis, Aposto‑ lato Stampa, Napoli–Benevento 1991, s. 341.

8 Ojciec Pio w czasie spotkania z kapłanem z Neapolu w 1953 roku, kiedy ten poprosił stygmatyka o spowiedź, rozpo‑ starł szeroko ramiona i powiedział: „Dolindo, tobie spowiedź jest niepotrzebna, jesteś cały błogosławiony, w twej duszy jest niebo!”.

30

ustanku zapach Chrystusa (sensus Christi), miłość Chrystusa”9.

To niebo wylało się na nas w czasie koncertu w war‑ szawskiej archikatedrze. To niebo wylewa się z pism natchnionych o. Dolindo, a także – albo przede wszyst‑ kim – ze spisanych jego dłonią, z inspiracji Ducha Świętego, modlitw i listów oraz dziesiątek tysięcy immaginette. Zdecydowana ich większość powsta‑ wała przed Najświętszym Sakramentem.

Z radością zatem dzielę się po raz pierwszy z pol‑ skim czytelnikiem częścią tych słynnych obrazków.

Od czytelników, uczestników rekolekcji opartych na duchowości ks. Dolindo czy też od napotkanych przy grobie mistyka w Neapolu pielgrzymów słyszę o „głodzie” immaginette. A one, od samego począt‑ ku mojej drogi z o. Dolindo, niemal same wpadają mi w ręce. Jakby ktoś mi je podsuwał…10

9 Fr. G.M. Allegra, Dolindo, mio testimone Fedele [w:] Sac. D. Ruo‑ tolo, „Fui chiamato Dolindo, che significa dolore…”. Pagine di au‑ tobiografia e di scritti di carattere autobiografico, vol. 1, Aposto‑ lato Stampa, Napoli–Benevento–Riano 1989, s. 416.

10 Ponieważ nie były one źródłem zysku, lecz formą apostola‑ tu, częściowy przychód ze sprzedaży tej książki przeznaczę na wsparcie rodzącego się w wielkich bólach i trudnościach (ale wierzę, że prowadzi to ręka Boża) Dzieła i Apostolatu o. Dolin‑ do w Polsce.

31

Wiele z immaginette to swoiste rozmowy Jezusa z duszą. Jezus mówi do duszy (do osoby), a ona czę‑ sto piórem ks. Dolindo odpowiada. To przepiękna w swojej naprawdę unikatowej prostocie lekcja dialo‑ gu z Bogiem według ks. Dolindo. Dobrze jest zwrócić uwagę na proporcje: za każdym razem Jezus mówi do duszy zdecydowanie więcej. Dusza słucha, odpo‑ wiadając zwykle jednym skromnym zdaniem…

Więcej o samych immaginette i ich historii napi‑ szę nieco dalej. Mogę nadmienić tu jedynie, że pracu‑ jąc nad ich przekładem, ale i nad wyborem drogich sercu modlitw ks. Dolindo – szczególnie tych, które odmawiał jako kapłan – szukając wskazówek doty‑ czących przeżywania na przykład sakramentu spo‑ wiedzi i często długie wieczory próbując rozczytać miniaturowe rękopisy ks. Dolindo, doświadczyłam potężnego Bożego pokoju. Niech ten pokój i niebo, jakie nosił w duszy o. Dolindo, wyleje się też na Cie‑ bie, Czytelniku, przez tę małą książeczkę…

Joanna Bątkiewicz­‑Brożek 6 października 2020 roku, w 138. rocznicę urodzin ks. Dolindo Ruotolo

Spis treści W szkole modlitwy ks. Dolindo (ks. prof. Robert Skrzypczak) 5 Mozart w sutannie. Tytułem wstępu 25 Najświętsze Oblicze według ks. Dolindo 33 „Ty jesteś Dolindo – Jezus” 43 Jezus do duszy, czyli immaginette 63

Jezus do duszy. Maryja do duszy 77 Modlitwy ks. Dolindo Ruotolo (wybór) 117 „W naszym domu je się chleb i Wolę Bożą”.

Wprowadzenie do modlitwy zawierzenia 121 Modlitwy zawierzenia 143 Kandelabr z najczystszego złota. Różaniec i „spec­‑Różaniec” zawierzenia ks. Dolindo 157 Strategia demona i modlitwa (za) kapłanów 181 Kapłańskie modlitwy ks. Dolindo (wybór) 205 O wyjątkowo skutecznej nowennie ks. Dolindo 237 „Aniołeczku, otwórz swoje serce!” Przygotowanie do sakramentu spowiedzi według ks. Dolindo 247 Każdy dzień jak mała Kalwaria, czyli o modlitwie wynagradzającej 263 „Ewakuujesz się z tej ziemi”, czyli modlitwa za grzeszników 269 Bibliografia 283

Sekret modlitwy ks. Dolindo Ruotolo Ksiądz Dolindo Ruotolo mawiał, że modlitwa ma nie‑ zrównaną siłę. Jego głęboka, osobista relacja z Bogiem, którego nazywał najlepszym przyjacielem, zaowoco‑ wała powstaniem 220 tysięcy immaginette – małych obrazków, na których kapłan zapisywał słowa „Jezusa do duszy” lub „Maryi do duszy”.

Joanna Bątkiewicz-Brożek zebrała i opracowała wie‑ le proroczych przesłań, które ks. Dolindo przekazy‑ wał wiernym za pomocą immaginette. Te poruszające słowa także dla nas mogą się stać duchowymi rada‑ mi i konkretnymi wskazówkami do rozwiązania trud‑ nych sytuacji.

W książce znajdziemy ponadto liczne modlitwy – między innymi o nawrócenie, o dobrą spowiedź, za kapłanów – które zostawił nam sługa Boży z Neapolu.

JOANNA BĄTKIEWICZ‑BROŻEK – ur. w 1976 r., żona Grzegorza, mama

Basi, Eli i Wojtka. Ukończyła filologię romańską na Uniwersytecie Jagiellońskim, studia podyplomowe z teologii na Wydziale Teo‑ logicznym Uniwersytetu Śląskiego oraz Studium Postulatorskie przy Kongregacji ds. Świętych w Rzymie. Współpracuje z waty‑ kańskim portalem „Vatican Insider”. Autorka pierwszej biografii o. Dolindo, Jezu, Ty się tym zajmij! O. Dolindo Ruotolo. Życie i cuda nagrodzonej Feniksem w 2018 r. Od kilku lat bada życie sługi Bożego z Neapolu.

ISBN 978-83-66407-46-6

9

78 8 3 6 6 4 074 6 6

cena 34,90 zł (5% VAT) esprit.com.pl