WEEK
Ringselvenweg 2, 6002 SW Weert eert www.crematoriumweerterland.nl 0495 54 52 08
0495 53 33 22
51 •
JAARGANG
95 • 23
DECEMBER
2021
Nieuw in ons assortiment
24 uur per dag bereikbaar
TV en AUDIO
www
eert
Made in Germany
Aandacht voor haar FOLLEA®
Nederweert • Tel. 0495-625714
KNIPART haarwerken, Nederweert Hannelore Fiers 06 57583970 www.knipart.nl
Een tragisch Nederweerts kerstverhaal uit 1883
Voor al uw Loonwerk, Grondverzet & Container verhuur
Ridder, held en bedelaar Matthijs Ridder, de man die driemaal werd begraven
o.a. Grondbewerking - Zaaien - Oogsten - Maaien - Houtversnipperen Diverse containers voor het afvoeren van; • Puin • Zand • Snoeiafval
• Hout • Restafval • Etc.
op r en verko k verhuu rs Tevens oo gcontaine van opsla
www.stals-weert.nl • 06-83174109 • info@stals-weert.nl
Letsel opgelopen door toedoen van een ander? Kijk voor meer info op:
www.teunissenletselschade.nl Teunissen Letselschade • Kraan 10a • 6031 RX Nederweert T: 0495-633600 • info@teunissenletselschade.nl
Wij wensen iedereen hele fijne feestdagen en een mooi en vooral gezond
2022 Pannenweg 231, 6031 RK Nederweert Telefoon: 0495-63 26 25 - www.drukkerijvandeursen.nl
Voor een uitvaart of crematie in uw eigen g stijl j • Dag en nacht bereikbaar
• Persoonlijke begeleiding • Meer dan 30 jaar ervaring Groenewoudlaan 4, 6004 VE Weert Patersveld 19, 6001 SN Weert Tel 0495 - 54 38 15 - Fax 0495 - 54 61 84 E-mail info@uitvaart-vangansewinkel.nl www.uitvaart-vangansewinkel.nl
Senioren Menu voor € 14,50
Bij Gasterij de Brabander Sluis 13, 0495-663 466 wel reserveren
PANNENWEG 117 NEDERWEERT T (0495) 631 224 | WWW.KESSELS-INSTALLATIES.NL
Redactie-adres: Pannenweg 231 Postbus 2724 6030 AA Nederweert tel. (0495) 63 26 25 info@drukkerijvandeursen.nl www.drukkerijvandeursen.nl www.facebook.com/ drukkerijvandeursen Hoofdredacteur: Huib van Deursen Afhaaladressen: cldgroep, Leveroy Phicoop, Ospel Jumbo, Nederweert Bruna Gommans, Nederweert Gemeentehuis, Nederweert Drukkerij van Deursen, Nederweert
KERKSTRAAT 36 NEDERWEERT
Wat heeft het voor zin om een ‘Nederweerts kerstverhaal’ te wijden aan een man die van zijn 73 levensjaren slechts welgeteld één dag in Nederweert heeft doorgebracht? En daar vlak voor Kerstmis 1883 kwam te overlijden? Die niemand in Nederweert kende, en die daar op zijn beurt ook door niemand gekend werd? De aanleiding om dat tóch te doen ontstond in 1979. In het gemeente-archief van Nederweert bevond zich een doos ongeordende archiefstukken (dat kon toen nog). Daarin zat een opgevouwen, gescheurd en incompleet briefje. Bij bestudering bleek het een 19e-eeuws uittreksel uit het militaire stamboek van een zekere Matthijs Ridder uit ’s-Gravenhage. Op het oog had het document geen enkele relatie met Nederweert en de inventarisator van het archief had het om die reden waarschijnlijk ook terzijde gelegd. Ik werd mateloos gebiologeerd door dat stuk papier, maar het zou nog jaren duren voordat ik mijn tanden in het bijbehorende onderwerp zou zetten. Wat begon met dat verscheurd briefje als toevalsvondst, ontvouwde zich vervolgens als een voor mij fascinerende speurtocht door diverse Nederlandse en buitenlandse archieven. Daardoor werd het mogelijk om het veelbewogen leven van Matthijs Ridder, meermalen gelauwerd oorlogsheld en bedelaar, stukje bij beetje aan de vergetelheid te ontrukken. Dit verhaal is daarvan het het relaas, dat een internationale ontdekkingsreis in de archieven combineert met een uiterst tragisch kerstverhaal. Waarvan de echo’s doorklinken tot in het moderne Nederweert. ALFONS BRUEKERS Proloog In de regenachtige en winderige nacht van 20 op 21 december 1883 wordt in de Zuid-Willemsvaart bij Sluis 14 in Nederweert gedregd. Men haalt een levenloos lichaam uit het water. Uit papieren die men op zijn lichaam vindt, blijkt zijn naam Matthijs Ridder, dat hij een gepensioneerde Oost-Indisch militair is en ook het feit dat hij enkele dagen eerder ontslagen is uit de opvang voor invalide militairen in Bronbeek bij Arnhem. Zijn reisbestemming is onbekend. Buurtonderzoek wijst uit dat hij aangekomen in Nederweert op doorreis was en bij een bakker de weg heeft gevraagd. Vermoedelijk misleid door de duisternis raakte hij te water en verdrinkt hij ter plekke. De plaatselijke en provinciale bladen maken in de dagen er na melding van het noodlottige ongeval. In de overlevering in Nederweert is vele jaren later sprake van een verdronken sluiswachter uit Den Haag, maar dat blijkt na onderzoek feitelijk niet geheel juist. Ridder is weliswaar een Hagenees maar geen sluiswachter. De locatie van zijn noodlottige levenseinde, Sluis 14, zal het misverstand hebben veroorzaakt.
Het noodlottige ongeval van Matthijs Ridder in Sluis 14. Tekening van Jan van Riet (2021). Na een carrière als militaire held en bedelaar eindigt hij in een naamloos graf in Nederweert. Het leven van de man die maar liefst driemaal op rij begraven werd.
Alleen de bakker die bij Sluis 14 woont, heeft Ridder in levenden lijve gezien. Maar verder zal niemand in deze gemeente hem nog ooit leren kennen, want zijn kennismaking met Nederweert heeft Ridder met de dood moeten bekopen. Als niet-katholiek wordt hij volgens de formele regels in eerste instantie begraven op de Algemene Begraafplaats, op een uithoekje van het kerkhof bij de St. Lambertuskerk van Nederweert. Daarmee lijkt een eind te zijn gekomen aan zijn verhaal en dreigt het dossier voor eeuwig gesloten te worden. Niets blijkt minder waar, want zijn noodlottige ongeval zal een lange nasleep krijgen.
De eerste jaren De hoofdpersoon van dit verhaal, Matthijs Ridder, ziet het levenslicht in ’s-Gravenhage op 5 februari 1810. We noemen hem voor het overzicht vanaf nu Matthijs II, want de familie Ridder hecht traditioneel nogal aan terugkerende voornamen. Zijn wieg staat in het Nederlands-Hervormde gezin van Willem Ridder (vanaf nu: Willem II) en Barendina Haakmeester. Het geboortehuis staat in de Katerstraat, een van oorsprong zeventiende-eeuws zijstraatje van de Paviljoensgracht, gelegen ten zuiden van het stadscentrum van de Hofstad. Er wonen daar opvallend veel metselaars, timmerlieden en andere bij de bouw betrokken ambachtslieden.
Het is mogelijk gebleken om ver door te dringen in de levensloop van Matthijs Ridder. Belangrijke gegevens over zijn militaire loopbaan zijn namelijk bewaard gebleven in het Stamboek van Onderofficieren en Manschappen van het Koloniaal Militair Invalidenhuis Bronbeek, in de archieven van het Ministerie van Koloniën, de Nederlandse Landmacht, justitie en het gemeente-archief van Nederweert. Daaruit laat zich het veelbewogen leven van Matthijs Ridder, held en bedelaar, minutieus reconstrueren. Inclusief de aanloop naar zijn laatste, dramatische levensdag in Nederweert op 21 december 1883. En zelfs daarmee is het verhaal nog niet af, want nog vele decennia na zijn onfortuinlijke dood zal Ridder ongewild en anoniem een rol blijken te spelen in het collectieve geheugen van de Nederweertenaren. Tot en met het gesol met zijn stoffelijk overschot.
Willem II’s grootvader, ook Willem Ridder genaamd en vanaf nu Willem I te noemen, trouwt vóór 1749 in de Rooms-Katholieke schuilkerk aan de Oude Molstraat in Den Haag met Maria Catharina Streuvers. Er zijn drie kinderen uit dit huwelijk bekend, die ook allen katholiek gedoopt zijn. Later in de achttiende eeuw moeten leden van de Ridderfamilie zijn overgestapt naar de Nederlands Hervormde religie.Van de zoon van Willem I Ridder, Mathijs I Ridder, weten we dat hij de beroepen van leidekker en loodgieter uitoefent. Hij trouwt in oktober 1781 zowel voor de RoomsKatholieke kerk als voor de wet met Anna Helmsloot, die dan net 20 jaar oud is geworden. Bij de jonge bruid waren door hem op dat moment al twee buitenechtelijke kinderen verwekt, Maria Catharina Ridder (geboren in 1779) en Jacoba Ridder (1781). ‘Een ezel stoot zich geen drie keer
aan dezelfde steen’, zal het jonge stel gedacht hebben. Want voordat het derde kind (Willem II Ridder) zich in 1784 aandient is het koppel netjes getrouwd (ze zijn dan nog steeds katholiek), waarbij de eerste twee kinderen door het huwelijk automatisch gewettigd worden. Willem II Ridder, geboren in 1784, is net als zijn vader loodgieter van beroep. Hij krijgt omgang met zijn volle nicht. Zij heet Barendina Haakmeester (ook: Hakmeester) genaamd en is een half jaar ouder dan Willem II. Beiden komen uit een familie van ‘kleine’ ambachtslieden. Barendina’s vader, Aalbertus Haakmeester, is schoenmaker. Komend uit een hervormd ‘nest’ doet zij in 1802 belijdenis binnen de Nederlands Hervormde kerk. De relatie van neef en nicht zal in familiekringen wel enige fronsende wenkbrauwen hebben veroorzaakt. Zo’n nauwe familierelatie is ofschoon niet verboden voor gehuwden wel hoogst ongebruikelijk en ook het verschil in gezindte tussen beiden is in die tijd natuurlijk geen trivialiteit. De familieverhoudingen zullen wel helemaal op de proef zijn gesteld als Willem II Ridder en Barendina een voorechtelijk kind krijgen, Willem genaamd (vanaf nu Willem III Ridder), in 1807. Bij diens doop zijn de beide ouders van Barendina getuige, maar niemand van vaderszijde, van de Ridderfamilie. De reden zal zijn dat de Ridder-familie katholiek was en dus een peetouders van een Nederlands-hervormd kind kunnen zijn. De geboorte van het onwettige kind leidt overigens wel op 6 november 1807 voor de moeder (en niet voor de vader) tot een disciplinaire maatregel met schorsing als lidmaat van de Nederlands Hervormde Kerk ‘wegens ontugt’. De onecht geboren Willem III Ridder overlijdt reeds op vierjarige leeftijd in 1811.
Op 9 september 1809 trouwen Willem II Ridder en Barendina Haakmeester alsnog. Dat doen ze voor de wet zoals dat heet, dus ten overstaan van de schepenen op het Haagse stadhuis. Dat gebeurt in aanwezigheid van de schepenen Blok en Pauw en stadssecretaris Carré. Van een huwelijk voor de kerk is geen sprake, omdat Willem Rooms-Katholiek is en Barendina Nederlands Hervormd. Zij is op dat moment al enkele maanden zwanger van haar tweede kind. Dat kind blijkt later een zoon, Matthijs II Ridder genaamd, die wordt geboren op 5 februari 1810 en op 18 februari daaropvolgend wordt gedoopt in de Grote Kerk van Den Haag. Vader is ook bij die doop van de partij en de predikant tekent expliciet aan in het doopregister dat ‘de moeder derzelv haar kind ten doop heffende’ was’. Daarmee tot uitdrukking brengend dat de vader (nog steeds) katholiek is en dus kerkrechtelijk gezien geen partij is bij de doopheffing. Moeder zelf is wél hervormd en hoort er ook weer helemaal bij omdat zij al eerder dat jaar is ontheven van de kerkelijke maatregel wegens ontucht. De dopeling, Matthijs II, die de hoofdpersoon van dit verhaal zal worden, wordt vernoemd naar zijn grootvader Mathijs I. De jonge Matthijs II Ridder is pas vijf jaar als zijn grootvader op 60-jarige leeftijd komt te overlijden. Het is dan april 1815, politiek en militair gezien een rumoerige tijd, zeker in het bestuurcentrum Den Haag. Een paar weken eerder is het Koninkrijk der Nederlanden gesticht en is Willem Frederik van Oranje-Nassau koning geworden. En ondertussen maken Nederlandse, Engelse, Franse en Pruisische troepen zich op om in juni 1815 keizer Napoleon de genadeklap toe te dienen in wat later de geschiedenisboekjes in zal gaan als de Slag bij Waterloo. Ook aan het familiefront is het turbulent, want een jaar later (op 22 maart 1816) overlijdt vader Willem II Ridder en en blijft moeder Barendina achter met haar zesjarige zoon, die zijn vader dus nauwelijks gekend zal hebben. Hoe het vanaf dan verder gaat met zijn moeder Barendina en zoon Mathijs II Ridder is in nevelen gehuld. Het enige dat over zijn jeugd bekend is, is het weinig schokkende gegeven dat hij de lagere school bezoekt. We veronderstellen dat Matthijs bij zijn moeder-weduwe is blijven wonen. Vast staat in elk geval dat zij niet meer hertrouwd is. In militaire dienst Over Matthijs vernemen we pas weer voor het eerst in 1829. Als negentienjarige wordt hij –als beroepsmilitair – op 1 juli van dat jaar ingelijfd bij het Nederlandse leger. Hij wordt dan vrijwillig fusilier bij de 5e Afdeeling van het Wapen der Infanterie. Hij tekent een contract voor zes jaar en krijgt bij aanvang een handgeld van 10 gulden. Zijn signalement bij indiensttreding is bewaard gebleven: ‘lang 1 met. 6 dec. 2 cent. – mill, aangezigt ovaal, voorhoofd rond, oogen blaauw, neus gewoon. Mond gewoon, kin rond, haar bruin, wenkbrauwen bruin, merkbare teekenen: geene.’ Het is dan de vooravond van de Belgische Opstand die uiteindelijk zal leiden tot de definitieve afsplitsing van België en Nederland. Al vrij snel komt Matthijs Ridder in daadwerkelijke militaire actie. Lees verder op pagina 2 en 3.
Het Metalen Kruis dat Ridder kreeg voor zijn deelname aan de Tiendaagse Veldtocht in 1831.
Vervolg voorpagina. In 1830 is hij deel van de Hollandse verdedigingsmacht van de citadel van Den Bosch en in de jaren daarna is hij op pad met het zogenaamde ‘Mobiele Leger’. Hij neemt in 1831 deel aan de Tiendaagse Veldtocht, door Koning Willem I bedoeld als expeditie om de Belgische Opstand gewapenderhand te onderdrukken. Voor zijn deelname aan die veldtocht wordt Ridder op 28 maart 1832 gedecoreerd. Als drager daarvan mag Matthijs zich vanaf nu Ridder van het Metalen Kruis noemen. Dit onderscheidings-teken werd vervaardigd uit het metaal van twee Belgische kanonnen die tijdens de Slag om Hasselt door de ‘Hollanders’ zijn buitgemaakt. Als zijn zesjarig contract er op zit gaat hij op 23 oktober 1835 met verlof. Hij gebruikt dan de in die tijd populaire en winstgevende praktijk die er uit bestaat om zich als remplaçant te verkopen. Rijke jongelui die geloot hadden om in dienst te moeten maar dat niet wilen, kunnen tegen royale betaling een remplaçant of vervanger inhuren. Matthijs Ridder vervult zo vanaf 4 mei 1836 de dienstplicht bij de 10e Afdeeling Infanterie in de plaats van een zekere Casparens F.H. Haanebeek uit Den Haag bij het Korps Infanterie dat gelegerd is in Veere. Dat is een zoon van de schatrijke Haagse wijnhandelaar Frederik Hendrik Haanebeek. Een broer van Casparens, Carl Adolph Hanebeek (1821-1906) zal jaren later bekendheid verwerven vanwege zijn intensieve correspondentie met Theo van Gogh, broer van de wereldberoemde schilder Vincent van Gogh. Daarna doet Ridder in juni 1841 hetzelfde vervangingswerk nog eens voor een andere persoon bij het 9e Regiment Infanterie, Johannes M.J. Vether. Dat is een zoon van de bemiddelde en veelzijdige artistieke Goudse middenstander Hendrik Hermanus Vetter (1791-1865). Die staat zowel als apotheker, deurwaarder, schilder, tekenaar, lithograaf en commissionair bekend staat. Zoon Vetter, die dus door Matthijs Ridder uit militaire dienst wordt gehouden, sterft reeds in 1851 in Delft, ongehuwd en met als beroep het opmerkelijke ‘Gedelegeerde der eerste klasse van de Nederlandsche Staatsloterij’, hetgeen zoveel wil zeggen als lotenverkoper. Er moet iets speciaals zijn voorgevallen, want nog diezelfde maand wordt het remplaçantschap opgeheven. Hij tekent een contract als beroepsmilitair voor zes jaren bij de 3e Divisie van de ‘Landmagt’ waar hij zich op 29 juni 1841 vervoegt. In 1842 en 1843 volgen diverse overplaatsingen zoals op 7 mei 1842 naar de 3e divisie van het Depot der Landmacht. In de herfst van 1844 wordt Ridder onverwacht uit dienst ontslagen wegens lichaamsgebreken. Het stamboek spreekt over ‘een gedeeltelijke belemmering van het gezichtsvermogen aan beide ogen, opgelopen in en door de dienst’, zonder dat we het bijbehorende verhaal weten. Vanaf dat moment is hij blijvend visueel beperkt. Hij krijgt als compensatie een eenmalige invaliditeitsvergoeding van 45 gulden. Eerder dat jaar is zijn grootmoeder (van moederszijde) genaamd Magtilda Ridder overleden. Zij sterft op 22 februari 1844 in het Nederduijtsch Gereformeerd Diaconiehuis van Den Haag, in de leeftijd van 93 jaar. Onbekend is of Matthijs aan haar sterfbed heeft gestaan. In de penarie Na zijn ontslag uit militaire dienst in 1844 heeft Matthijs Ridder, gehandicapt door zijn visuele beperking, een leven als landloper en bedelaar geleid. Omdat dat soort praktijken bij wet verboden zijn volgen er allerlei sancties, die op hun beurt sporen in de archieven hebben achtergelaten. Zodoende is een reconstructie te maken van de periode van 1844 tot 1849 waarbij Ridder regelmatig in de penarie blijkt te zitten en wegens zijn levenswandel wordt gedetineerd in strafkoloniën in oostelijk Nederland,
in Ommerschans en Veenhuizen. Dat zijn twee in het begin van de 19e eeuw gestichte bedelaarsstrafkolonien van de zogenaamde ‘Maatschappij van Weldadigheid’. Bedelaars, landlopers en andere ‘onwilligen’ worden er gehuisvest en gedwongen tewerkgesteld. Het betreft hier particuliere instellingen. Mensen die anders in de gevangenis terecht zouden komen, krijgen hier een tweede kans. Om te voorkomen dat alleen ‘lastige mensen’ naar de strafkoloniën zouden worden gestuurd, is er vanaf 1843 een gerechtelijke veroordeling nodig. De koloniën krijgen een enorme omvang en worden in 1869 door de Nederlandse overheid overgenomen. De administratie van de koloniën is goed bewaard gebleven en daarin kunnen we het spoor van Matthijs Ridder vrij goed vervolgen. Op 16 juni 1845 wordt Ridder na een veroordeling vanuit Den Haag getransporteerd naar Ommerschans. Daar verblijft hij in dwangarbeid tot eind november van dat jaar waarna overbrenging naar Veenhuizen volgt. Op 16 juni 1846 wordt hij daar ontslagen. Daarna moet hij onder andere enige tijd in Rotterdam hebben verbleven, en van daaruit wordt hij op 2 maart 1847 opnieuw naar Ommerschans gebracht. Maar al na 11 dagen gaat hij weer door naar Veenhuizen waar hij anderhalf jaar gedetineerd zal blijven. Vrijlating volgt op 24 november 1848 en de administrateur van de kolonie tekent daar bij aan dat hij in militaire dienst naar de ‘O[ostelijke] Bezittingen’ zal gaan. Dat zal men in Nederland een goede oplossing hebben gevonden bij deze recidivist die steeds op de rand van de maatschappij en de kleine criminaliteit verkeert. Als vrijwilliger naar Indië Eenmaal vrijgelaten in Veenhuizen maakt Matthijs Ridder zich op om naar Nederlands-Oostindië te gaan. Op 29 november 1848 meldt hij zich aan als vrijwilliger voor het Indisch leger. Zijn slechte zichtvermogen is dan blijkbaar geen onoverkomelijke handicap of misschien is het zelfs deels weer verbeterd. In elk geval tekent hij een contract voor zes jaren en daarbij zal hij dan later bij inscheping een handgeld van 40 gulden ontvangen. Het ontvangen van het handgeld en het vervolgens verlaten van de haven is het onvermijdelijke ‘point of no return’ voor mogelijke spijtoptanten. In het voorjaar van 1849 besluit het Ministerie van Oorlog dat al vanaf maart van dat jaar drie transporten met elk ongeveer 120 manschappen naar Oost-Indië zullen vertrekken. Omdat er een ernstig gebrek is aan uit Indië terugkerende officieren, wordt het commando van de transporten opgedragen aan eerste luitenant A.J. Zencker van het 1e Regiment Infanterie, en aan twee van zijn collega’s van het Werfdepot. Het is de bedoeling dat de officieren na deze tijdelijke opdracht van de overbrenging van de troepen weer naar Nederland zullen terugkeren. Ridder meldt zich dan bij het Koloniaal Werfdepot in Harderwijk. Dat legeronderdeel houdt zich bezig de werving en opleiding van rekruten voor het koloniale leger. In zes weken tijd worden zij daar klaargestoomd voor de dienst. Harderwijk heeft van het begin af een slechte reputatie: het ‘gootgat of riool van Europa’ wordt het genoemd, waar maatschappelijke verschoppelingen uit alle windstreken in minder dan geen tijd hun handgeld er doorheen jagen. Het zijn gouden tijden voor kroegen en bordelen, maar hun aanwezigheid is een gruwel in de ogen van de overwegend streng-christelijke inwoners van Harderwijk. Ook al omdat een niet onaanzienlijk deel van de rekruten uit buitenlanders bestaat, met name Belgen, Duitsers, Zwitsers en Fransen. Op 5 mei 1849 gaat Ridder met een fregat op transport vanuit het Nieuwe Diep (de marinehaven bij Den Helder) naar Batavia waar hij drieëneenhalve maand later op 23 augustus van boord gaat. Het schip heet de ‘Barend Willem’ en de schip-
per of kapitein zijn naam luidt Jan Willem Retgers, een man met een indrukwekkende staat van dienst. Bevelhebber van de militairen aan boord is de luireeds genoemde eerste lui tenant A.J. Zencker. Met hem zal Matthijs verbonRidder een verbon gedenheid hebben ge voeld want beiden hebben zij aan zij gevochten tijdens de Belgische Opstand en ook beiden zijn gedecoreerd met het Metalen Kruis. Volgens de scheepslijst zijn er aan boord drie officieren en 160 militairen. Eén van de leden van die laatste groep is Matthijs Ridder. Het verloop van de reis laat zich vrij goed reconstrueren. Want hoewel er nog geen telefonie en telegrafie bestaan, is er een intensief postaal berichtenverkeer in de vorm van zogenaamde ‘Scheepstijdingen’, uitgewisselde brieven tussen de schepen en handelsposten, zodat het thuisfront nauwkeurig op de hoogte wordt gehouden. Uit de diverse berichten in de Nederlandse kranten is op te maken dat de reis zeer voorspoedig verloopt. Uit de eveneens bewaard gebleven passagierslijst blijkt zijn nieuwe militaire stamboeknummer dat hem bij aankomst in Batavia wordt toegewezen: 29059. Volgens de stamboekbeschrijving heeft hij een ovaal aangezicht, rond voorhoofd, blauwe ogen, normale neus en mond, ronde kin, bruin haar en wenkbrauwen en verder geen opvallende kenmerken. Ridder wordt geplaatst bij het 13e Bataljon Infanterie. Zijn militaire curriculum vitae vermeldt dat hij in de periode 1850-1855 elk jaar betrokken is bij militaire krijgsverrichtingen op West-Borneo. Daar speelt op dat moment de zogenaamde ‘kongsi-oorlog’. Duizenden Chinezen hebben zich op Borneo gevestigd en exploïteren daar de goudmijnen. Dat gebeurt door middel van hechte familiebedrijven of vennootschappen, die kongsi’s werden genoemd. Het woord kongsi heeft dan nog niet de negatieve associatie die het tegenwoordig heeft. Het probleem is dat de familie-kongsi’s coalities vormen en zo een ministaat of republiekje creëren en het Hollandse gezag ondermijnen. Dat reageert met een aantal strafexpedities waarvan de eerste plaatsvindt in september 1850 door de Hollandse garnizoenen en een detachement artillerie, in totaal 650 manschappen. Vermoedelijk is Ridder één van hen. Hoewel veel Chinezen worden gedood en de kongsi’s een zware klap wordt toegebracht, blijft het onrustig. In mei 1854 wordt vanuit Batavia een tweede strafexpeditie georganiseerd, de zogenaamde Monteradoexpeditie bij Sambas en Pontianak. De expeditie wordt uitgevoerd door het 13de bataljon (dat van Matthijs Ridder) en de helft van het 7de bataljon met in totaal 2200 manschappen onder aanvoering van Andresen. Het kongsi-systeem wordt afgebroken en vanaf november 1854 zijn de Chinese gemeenschappen weer onder controle, worden versterkingen afgebroken Zodra zijn eerste zesjarige contract er op zit, tekent Ridder op 15 mei 1855 voor een verlenging van zijn Indisch dienstverband, waarbij hem 60 gulden handgeld wordt uitgereikt. Korte tijd later, op 30 november, krijgt hij de Bronzen Medaille voor trouwe dienst uitgereikt. In november 1859, zijn tweede periode is dan al vergevorderd, wordt hij overgeplaatst naar het 1e Bataljon Infanterie. Tegen het einde van zijn contract wordt hij op 20 april 1861 opnieuw onderscheiden, ditmaal met de Zilveren Medaille voor trouwe dienst. Een gouvernementeel besluit van 2 oktober van dat jaar behelst dat hij een pensioen van 90 gulden extra zal mogen ontvangen, dat betaalbaar wordt gesteld na terugkeer in Nederland. Hij heeft dan in totaal twaalf jaar als militair in Indië in actieve dienst doorgebracht. De terugtocht naar Nederland volgt in het volgende jaar. Op 13 maart 1862 gaat hij aan boord van het schip Allegonda Jacoba naar Nederland onder kapitein B.C. Deurholt uit Oude Pekela. Het is een nog betrekkelijk nieuw koopvaardijschip (type barkschip) voor de grote vaart dat was gebouwd voor rekening van de Rotterdamse rederij Schloss & Co en in 1857 te water werd gelaten op de scheepswerf van Ary Pieter Hoogendijk & Co in Capelle a/d Ijssel. Het schip had een lengte van 40 meter en een diepgang van 6 meter. De terugreis duurt bijna vier maanden. Op 11 juni wordt St. Helena aangedaan, waarna hij op 8 juli van dat jaar op de rede van Texel arriveert. Korte tijd la-
ter zet Matthijs Ridder in Amsterdam weer voet op Nederlandse bodem. Van detentie naar detentie Indiëveteraan Matthijs Ridder duikt korte tijd na zijn Indië-avontuur weer op in de archieven wanneer hij zich op 13 augustus 1862 vanuit Den Haag in Vught vestigt. Hij is dan volgens de inschrijving reeds gepensioneerd militair en woont in een kosthuis in de Vlasmeer bij een zekere Mechelien van der Velden. Deze weduwe is winkelierster en verschaft onderdak aan onder andere oud-militairen. Ridder verblijft hier een half jaar in het gezelschap van Jacobus Bekker uit Haarlem, Johannes Koenes uit Dokkum en Johannes Fredericus Putter uit Rotterdam, net als hijzelf ook gepensioneerde militairen. In Vught verblijft hij tot 27 januari 1863, wanneer hij wordt uitgeschreven naar Den Bosch. Een paar weken later overlijdt zijn hospita van der Velden. Ridder, die inmiddels de 50 gepasseerd is, komt vervolgens in een turbulente fase waarin hij al bedelend op diverse plaatsen in Nederland met justitie in aanraking komt. Deze fase van zijn leven kenmerkt zich er door dat hij meer tijd áchter de tralies (of althans in gedwongen internering) doorbrengt dan in vrijheid. Verder speelt zijn gezondheid hem bij vlagen grote parten. Van april 1863 tot november 1864 verblijft Ridder in het Koninklijk Tehuis voor Oud-Militairen, Bronbeek bij Arnhem. Zijn reden van vertrek daar is niet duidelijk, maar waarschijnlijk heeft hij ook hier niet kunnen aarden. Het lijkt het er op dat hij vanaf dat moment in zijn levensonderhoud voorziet door te bedelen van deur tot deur, maar dat is in strijd met de wet. Daarvoor wordt hij dan ook opgepakt en op 5 januari 1865 gedetineerd in Grave, van waaruit hij vijf dagen later wordt overgebracht naar de strafgevangenis van Den Bosch. Daarmee vangt een lange, onrustige periode aan waarbij Ridder met grote regelmaat van woonplaats wisselt, door bedelarij in zijn levensbehoeften ziet en diverse malen voor korte tijd in gevangenissen en strafinrichtingen verblijft. Weer vrij gelaten uit de gevangenis van Den Bosch krijgt Ridder medische klachten. Zijn het oude krijgswonden of problemen met zijn gezichtsvermogen die hem nu opspelen? Een uitgebreide inschrijving in het patientenregister van het Amsterdamse Buitengasthuis beschrijft zijn ontslag op 12 juni 1865 na een opname van 26 dagen, en wederom op 30 oktober 1865 na 16 dagen verpleegd te zijn geweest. Uit de inschrijving zijn verder nog nieuwe details op te maken, zoals het feit dat zijn vader inmiddels overleden is en loodgieter van beroep was. Matthijs Ridder eigenlijke woonplaats is op dat moment Wageningen. De reden van zijn ziekenhuisopname is echter niet bekend. Zijn pensioendossier rept echter over ‘ouderdomsgebreke’ en dat suggereert dat het om anders dingen gaat dan zijn in militaire dienst gekwetste zichtvermogen. Na zijn ontslag uit het ziekenhuis valt Ridder terug in zijn oude stiel van bedelarij. Daarvoor wordt hij, afkomstig zijnde van Arnhem, vanaf het begin van 1867 tot 18 mei 1868 opnieuw opgesloten in Ommerschans. Die instelling zal hij inmiddels op zijn duimpje gekend hebben. De kosten van zijn opname worden mede betaald uit zijn militaire pensioen, en worden voorgeschoten door de boekhouder van de Nederlands-Hervormde diaconie in ’s-Gravenhage. Een tweede opname in het Amsterdamse Buitengasthuis volgt in juli 1868, voor een periode van vijf dagen en met wederom onbekende medische reden. Op 2 januari 1869 wordt hij in Rotterdam opgepakt en op 8 januari voor de vierde maal in successie geplaatst in Ommerschans. Daar verblijft hij een aaneengesloten periode tot 20 januari 1871. Pas vanaf dat moment kan hij weer over zijn pensioen beschikken. Maar er is nog meer goed nieuws. Tijdens zijn gedwongen verblijf in Ommerschans wordt aan Matthijs Ridder bij resolutie van 15 november 1869 het zogenaamde ‘Expeditiekruis’ of Kruis voor Krijgsverrichtingen uitgereikt, vanwege zijn deelname aan de militaire expedities op Borneo tussen 1850 en 1854. Op zich een bijzondere combinatie: gevangen en gelauwerd tegelijkertijd. Daarna zijn we de verblijfplaats van Matthijs Ridder enige tijd uit het oog. Zal hij nog contact hebben gehad met zijn moeder, Barendina Ridder-Haakmeester in Den Haag? Zij overlijdt op 24 mei 1871 in haar woonplaats, na ruim 55 jaren weduwschap. Of Matthijs bij haar sterfbed is geweest blijkt
uit geen enkele bron. Wel is bekend dat hij op 21 juli 1873 verhuist van Utrecht naar Rotterdam. Die laatste stad wisselt hij op 5 september 1873 voor Wageningen. In de zomer van 1876 wordt hij in Zwolle opgepakt wegens bedelarij. Hij wordt tot anderhalf jaar detentie in Ommerschans veroordeeld. ‘Voor de vijfde maal’ tekent de administratie van de bedelaarskolonie daarbij aan; we horen hem bijna zuchten over deze recidivist. Vrijlating volgt op 27 december 1877. Korte tijd later wordt hij enige tijd opgepast in het Invalidenhuis te Leiden, maar nadere details daarover ontbreken. Een jaar later is het weer raak. Op 9 december 1878 wordt hij in Breda gevonnist tot een straf van veertien dagen hechtenis. Interessant detail uit het dossier is de vermelding van zijn lichaamslengte (die blijkt nu 1,60 m te bedragen), het feit dat hij een ‘gebogen neus’ heeft en vooral ook zijn beroep op dat moment; timmerman. Nog op relatief hoge leeftijd, om precies te zijn tussen zijn 68e en 72e levensjaar, komt Matthijs Ridder opnieuw in aanraking met justitie. De aanleiding is nog steeds bedelarij. Op 26 mei 1879 wordt hij in Den Bosch gevonnist. Hij krijgt één maand gevangenisstraf en wordt daarna op 25 juni naar het bedelaarsgesticht Ommerschans gestuurd dat hij zich nog zal hebben herinnerd van vóór zijn Indiëtijd. Daar wordt hij op 4 juli 1879 opgenomen en exact twee jaar later ontslagen. Zijn strafblad vermeldt nu opvallend genoeg dat hij 1,65 m lang is, grijze haren en een grijze baard draagt. Van beroep is hij nog steeds timmerman en hij is ongehuwd. Hij heeft naar eigen zeggen lager onderwijs genoten en was als laatste woonachtig in Wageningen. In 1881 en 1882 worden uit de pen-
uiteindelijke reisdoel en reisbestemming is. Een dag later, in de nacht van 20 op 21 december, vraagt hij de weg in Nederweert bij de bakker die naast Sluis 14 woont. Dat is het laatste moment dat hij levend gezien wordt. Er staat die nacht een stevige zuidwestenwind en het regent licht. De bakker aan wie Ridder de weg de vraagt is Coenrardus Hubertus Holten, gehuwd met Hendrina Verstegen. Deze heeft zich juist een jaar eerder pal naast Sluis 14 aan de ZuidWillemsvaart gevestigd in een splinternieuw pand. Hij is zoals gezegd eigenlijk bakker van professie, maar later ook herbergier en logementhouder. Zijn klanten zijn de honderden schippers die jaarlijks het kanaal bevaren en in Sluis 14 geschut moeten worden. Zo’n plek met gedwongen oponthoud vormt de basis voor veel commercie bij Sluis 14 en al helemaal bij de stroomopwaarts gelegen Sluis 15 aan de rand van de dorpskern van Nederweert. Holtens nering ontwikkelt zich gunstig. Zijn in 1884 ingediende verzoek om vergunning tot het schenken en verkopen van sterke drank wordt echter geweigerd omdat het aantal etablissementen in Nederweert van gemeentewege te groot wordt geacht. Dood en begraven In de ochtend van 21 december 1883, omstreeks 9.30 uur wordt het levenloze lichaam van Matthijs Ridder gevonden nabij Sluis 14. Hij blijkt verdronken te zijn in het koude kanaalwater. De arts die de lijkschouwing verricht, ontdekt geen sporen van geweldadigheden. In de beurs die de ongelukkige bij zich draagt wordt een bedrag van 37 ½ cent aangetroffen. Ook draagt Ridder identiteitspapieren bij zich alsmede pensioengegevens en een bewijs van ontslag uit Bronbeek de dato 5 december. Dat is een ge-
Een tragisch Nederweer
Ridder, held
Matthijs Ridder, de man die sioenkas van het leger betalingen gedaan aan Matthijs Ridder zodat hij eten kan kopen. Hij schijnt zich op dat moment in Ede te bevinden. Op 15 september 1881 wordt aan Ridder namens de Minister van Oorlog nog een uittreksel van zijn inschrijving in het militaire stamboek uitgereikt, maar van het doel daarvan is verder niets bekend. Wellicht heeft het te maken met zijn pensioenaanspraken Van eind 1882 zit hij opnieuw in gevangenschap, ditmaal in Breda, wederom wegens bedelarij. Hij is dan afkomstig van Moerdijk. Van daaruit wordt hij op 4 januari 1883 voor de zevende maal in successie op transport gezet naar de strafinrichting in Ommerschans De inschrijving in Ommerschans dateert overigens pas van 13 januari. Vanuit Ommerschans dient hij in juni een verzoek tot overplaatsing in bij de commandant van het Militair Invalidenhuis Bronbeek bij Arnhem. Er ontstaat dan wat formeel geharrewar omdat Ridder daarvoor een militaire dienststaat moet kunnen overleggen en die heeft hij niet. De administratie van de landmacht mag pas een kopie afgeven als de commandant van Bronbeek daar om verzoekt. Dat geschiedt aldus en op 7 september 1883 wordt Ridder uit de Ommerschans ontslagen. Daags daarna volgt zijn inschrijving in Bronbeek. Op 10 november krijgt hij daar verlof voor een uitstapje naar Arnhem en op 5 december verlaat hij Bronbeek definitief, op eigen verzoek maar met helaas onbekende reden. Zal het zwerversbloed weer zijn gaan kriebelen? Hoe dan ook, zijn laatste tocht zal hem in Nederweert gaan brengen. Laatste levensdagen Vanaf het moment dat hij op 5 december 1883 Bronbeek verlaat, zwerft de legerveteraan Ridder door het zuiden van Nederland. Een van zijn laatste sporen laat hij na in Eindhoven waar hij een bedrag van 2 gulden van de gemeente krijgt uitgereikt, waarschijnlijk een aalmoes voor deze zwerver. Maar dat blijkt geen echte liefdadigheid want dat bedrag wordt op 19 december weer door de pensioenorganisatie van het leger aan de burgemeester van Eindhoven gerestitueerd. Vermoedelijk is hij vanuit Eindhoven meteen doorgereisd naar Nederweert, hoewel nooit meer duidelijk zal worden wat zijn
luk bij een ongeluk voor burgemeester Vullers van Nederweert, die zich dankzij deze gegevens nog dezelfde dag tot de commandant van Bronbeek wendt om aanvullende inlichtingen. Het gemeentelijke apparaat draait op volle toeren. In het rapport dat burgemeester Vullers de volgende dag, 22 december, samen met het verslag van de lijkschouwing naar de Officier van Justitie in Roermond stuurt, uit hij het vermoeden dat het slachtoffer door het duister misleid is en in het kanaal is gevallen. Dezelfde dag wordt het overlijden van Ridder op het gemeentehuis van Nederweert aangegeven door sluiswachter Josephus van Heugten en door kantonnier Johannes Lammers. Enkele dagen later laat de burgemeester brieven uit gaan naar de ambtenaar van de Burgerlijke Stand en het college van Burgemeester en Wethouders van Den Haag, om hen te verwittigen van de dood van Ridder, wiens laatst geregistreerde woonplaats blijkbaar de hofstad was. Inmiddels is ook de aanvullende informatie uit Bronbeek beschikbaar en de burgemeester zendt die onverwijld door naar de Commisaris van de Koning. Op basis van de door de burgemeester opgevraagde inlichtingen blijkt dat Ridder niet katholiek is maar Nederlands-Hervormd. Dat vormt een formeel obstakel om hem op de katholieke begraafplaats ter aarde te bestellen en dat moet dus gebeuren op het separate, zogenaamde ‘algemene’ gedeelte. In de buurt van de kerk is sinds vele jaren een klein gedeelte in de zuidhoek afgeschermd als algemene begraafplaats voor overledenen van andere gezindten. Dat kwam bijna nooit voor in Nederweert maar volgens de Begraafwet van 1869 was het hebben van zo’n voorziening nu eenmaal wettelijk voorschrift. Volgens de wettelijke bepalingen mocht een begrafenis niet vroeger dan 36 uren na het moment van overlijden plaatsvinden. In het geval van Ridder kan de begrafenis dan op zijn vroegst in de avond van 22 december zijn geweest. Maar om dat dit in de winter na zonsondergang is, zal de feitelijke teraardebestelling op 23 december hebben plaatsgevonden. De volgorde der handelingen lijkt daarmee in overeenstemming te zijn:
De 73-jarige Matthijs Ridder verdrinkt op 21 december, de overlijdensaangifte vindt plaats op 22 december; de begrafenis naar alle waarschijnlijkheid op 23 december. De begrafenis geschiedt van gemeentewege en veel publiek zal er wel niet bij aanwezig zijn. Geen familie, en geen kerkelijke gezagsdragers in elk geval. Wel de gemeentelijke doodgraver, en wellicht staan ook de bakker Holten en sluiswachter Van Heugten van Sluis 14 aan de grafkuil. Het overlijdensregister (annex begraafboek) van de roomskatholieke St. Lambertusparochie van Nederweert bevat geen enkele vermelding over Matthijs Ridder. Wel lezen we daar dat op 15 december 1883 een zekere Anna Catharina Stultiens wordt begraven, en daaropvolgend Thomas Hubertus van den Boogaert op 25 december. De teraardebestelling van Matthijs Ridder moet tussen die twee data zijn geweest maar wordt niet genoemd door pastoor Lambert van de Winkel. Dat is verklaarbaar, aangezien Ridder niet-katholiek is en dus niet in aanmerking komt voor een begrafenis op het Rooms-Katholieke kerkhof van Nederweert-Dorp. Matthijs Ridder wordt de eerste nietkatholiek die in Nederweert sedert decennia begraven wordt, in wat waarschijnlijk ook niet bepaald het meest representatief ogende stukje van de begraafplaats is. De al decennia lang niet meer gebruikte algemene begraafplaats is onverwacht weer nodig en verdient blijkbaar een opwaardering. Daarom wordt er in 1883 nog van gemeentewege geïnvesteerd in de opwaardering van dat stukje begraafplaats. Haastje repje moet de begraafplaats in orde worden gemaakt voor de teraardebestelling van Matthijs Ridder. Timmerman P.J. Nijskens factureert op 24 december een poort voor het gemeentelijke
kerkhof getrokken. Het gemeentebestuur staat daar positief tegenover en is zelfs bereid 650 gulden te doneren onder voorwaarde dat het kerkbestuur dan meewerkt door het afstaan van een stukje grond om een nieuwe algemene begraafplaats te creëren. Daar ontstaat enige discussie over met pastoor Kerbosch. Die meldt in mei 1898 dat de metselaars in de startblokken staan om met de omheiningsmuur van het nieuwe gedeelte te beginnen, maar dat hij er bij nader inzien niet voor voelt om een stukje aan de gemeente beschikbaar te stellen. Dat valt nogal koud op het dak bij het gemeentebestuur. Pastoor Kerbosch licht zijn standpunt toe met als argument dat hij die algemene begraafplaats ‘daar’ (dat wil zeggen: bij zijn kerk) niet wil hebben en dat er bovendien ook geen plek voor is. Verder doet hij aan het gemeentebestuur de suggestie ‘dat er hier of daar in de heide wel eene plaats daarvoor te vinden is’. Een typisch geval van not in my backyard, dus. Kerbosch heeft duidelijk niet veel op met andere religies en uit zijn voorkeur voor de heide als locatie voor de overleden andersdenkenden spreekt weinig barmhartigheid van deze kerkelijke herder. Matthijs Ridder is dan weliswaar een kleine tien jaar voor zijn aantreden als pastoor in Nederweert begraven, maar het moet hem een doorn in het oog zijn geweest dat er niet-katholieken begraven liggen in de schaduw van de St. Lambertuskerk. Hetzelfde zal het geval zijn geweest met zijn gevoelens over de schippersdochter Altje Ijlder van Kooij, die als kind van NederlandsHervormde huize op 7 februari 1886 een natuurlijk dood sterft in Nederweert. Ook zij wordt begraven op de door Kerbosch verfoeide algemene begraafplaats naast ‘zijn’ kerkhof. Raadsleden Gubbels en Coumans zijn
rts kerstverhaal uit 1883
en bedelaar
e driemaal werd begraven
den zich de nog vrije jonge graven van twee niet-katholieken (Matthijs Ridder, overleden in 1883 en Altje Ijlder van Kooij, 1889). Hun grafplekken vallen in de uitbreidingszone van het parochiekerkhof maar zolang zij daar liggen kan dat stukje van de begraafplaats op 29 juni niet gewijd worden. Daarvoor is herbegraving nodig, maar die kan pas hebben plaatsgevonden ná 12 augustus. Het is niet reconstrueerbaar welke modus operandi kerken gemeentebestuur hiervoor kiezen. De meest waarschijnlijke uitleg is dat een klein gedeelte van het parochiekerkhof (namelijk het stukje waar Ridder en Ijlder van Kooij begraven liggen) buiten de wijding wordt gehouden, en dat de herbegraving later dat jaar plaatsvindt, al dan niet in combinatie met een ‘inhaal-wijding’ bij de kerk. Bovendien geeft de wet hiertoe de mogelijkheid. De Begraafwet 1869 schrijft namelijk voor (artikel 23) dat pas na tien jaar, en met toestemming van de eigenaar van het graf, de overblijfselen van lijk en kist geroerd mogen worden, mits ze elders in de openbare begraafplaats begraven zullen worden. In geval van Ridder ligt het eigenaarschap bij de gemeente, in het geval van het kind Ijlder van Kooij ook. Het is buitengewoon jammer dat de gemeentelijke administratie over die jaren zeer onvolledig bewaard is gebleven. Geen enkele vermelding van (de kosten van) herbegraving is daardoor vindbaar. Toch leidt het geen twijfel dat herbegraving heeft plaatsgevonden. Het wettelijke criterium van 10 jaar in acht nemend moet dat dan in 1899 (namelijk tien jaar na de begrafenis van Ridder) zijn geweest. Het feit dát de overledenen zijn overgebracht naar Schoor wordt zowel door latere papieren bronnen, mondelinge overlevering en opgegraven stoffelijke resten bevestigd. Die redenering volgend, wordt Matthijs Ridder in 1899 voor de tweede maal begraven. Vermoedelijk dus in 1899 wordt het stoffelijk overschot van Ridder in Schoor herbegraven in de heide van Schoor, aan de oever van een grote waterplas. Hier heeft het gemeentebestuur inmiddels een ongebruikt stukje heide ingericht als algemene begraafplaats. Het is omheind met palen en prikkeldraad, heeft een klein houten lijkenhuisje en een toegangspoort met het bord ‘Algemene Begraafplaats’. Tijdens de Tweede
Artist’s impression van het Andersdenkendenkerkhof aan de Schoordijk. Acryl op papier, Jan van Riet (2021). kerkhof. Vervaardigd uit ‘tweeduims eikenhout’ en voorzien van hang- en sluitwerk van smid Mathijs Hermans. De reeds genoemde Begraafwet 1869 schrijft voor dat de begraafkosten van (aan zee, of in dit geval in een waterweg) aangespoelde lijken gedekt moeten worden uit de daarbij gevonden goederen of gelden, en voorzover dat te weinig is ten laste van de gemeente zullen komen. In het geval van Ridder wordt in zijn kleren slechts 37½ cent gevonden, een bedrag dat natuurlijk volledig ontoereikend is voor een begrafenis. Het is dus wel duidelijk wie daarvoor de beurs moet trekken: dat is het gemeentebestuur van Nederweert. Na zijn dood Een lange rust is Matthijs Ridder na zijn veelbewogen en turbulente leven niet gegund op zijn laatste rustplaats. Wat is er aan de hand? Het kerkbestuur van de St. Lambertusparochie klopt in 1898 aan bij het gemeentebestuur van Nederweert. Men wenst het kerkhof bij de kerk te vergroten en van een nieuwe (stenen) omheiningsmuur te voorzien en vraagt daarvoor van het gemeentebestuur een subsidie. Het stukje grond dat voorheen tot algemene begraafplaats heeft gediend, wordt dan bij het vergrote
verontwaardigd over de suggestie van de pastoor om voor de nieuwe algemene begraafplaats naar de heide te gaan. Zij merken op dat andersdenkenden toch ook recht hebben op een fatsoenlijke begraafplaats ‘want het zijn toch ook menschen’. Na rijp beraad kiest de gemeenteraad ervoor om de kerk in het midden te laten en wordt besloten om de subsidie beschikbaar te stellen aan het kerkbestuur en op de gevraagde tegenprestatie niet terug te komen. Men gaat noodgedwongen op zoek naar een ander terrein binnen de gemeente. Men vindt dat na afweging van enkele alternatieven in het zuiden van de gemeente, in een heideveld op de noordoever van het Schoorwater of Roevenderpeel. Hoewel de gemeentelijke en kerkelijke dossiers daarover in alle talen zwijgen, moet er toen iets bijzonders hebben plaatsgevonden. Op 29 juni 1898 vindt de kerkelijke inzegening van het nieuwe gedeelte van de katholieke begraafplaats bij de St. Lambertuskerk plaats. Pas in de gemeenteraadsvergadering van 12 augustus valt het besluit om een nieuwe algemene begraafplaats aan te leggen in Schoor. In die tussenperiode zit men met een probleem. Bij de kerk bevin-
Wereldoorlog in 1941 roven de Duitsers het prikkeldraad van de omheining voor oorlogsdoeleinden. In de jaren daarna raakt het terrein in verloedering en wordt het zelfs als vuilstortplaats gebruikt. Het gemeentebestuur besluit in 1959 om de status van algemene begraafplaats, die op de oude plaats in de volksmond een ongure en sinistere connotatie heeft, formeel op te heffen en daarvoor een nieuw terrein in de plaats te stellen bij de St. Lambertuskerk in het dorp. In 1966 worden in opdracht van het gemeentebestuur enkele ontgrondingswerkzaamheden uitgevoerd op de plek van de voormalige algemene begraafplaats aan de Schoordijk. Die werkzaamheden zijn nodig om het terrein geschikt te maken als vuilstortplaats. Daarbij
worden door H. van Riet (in de lokale volksmond beter bekend als ‘Harrie van Letjes Zjang’), als chauffeur in dienst bij de gemeente, menselijke stoffelijke resten aangetroffen. Deze worden vervolgens herbegraven op de begraafplaats bij de St. Lambertuskerk. Volgens een andere bron betreft het een tweetal skeletten. Het ene wordt in een nieuwe kist gedeponeerd en het andere, dat in vergevorderde staat van ontbinding verkeerde, wordt na een tijdelijke verblijf in de gemeentelijke opslagplaats eveneens herbegraven bij de St. Lambertuskerk. Daar is inmiddels een nieuwe algemene begraafplaats gecreëerd, op de hoek van de Kerkstraat en de Kapelaniestraat. Een derde bron vermoedt dat de best-geconserveerde skeletvondst uit 1966 de resten van zelfdoder Peter S. zouden zijn, die hier in 1931 ter aarde is besteld. Het andere moet dat van Matthijs Ridder zijn geweest. De derde begravene, Altje Ijlder van Kooij, is immers bij haar overlijden minder dan twee jaar oud, zodat het niet voor de hand ligt dat haar stoffelijk overschot een kleine eeuw later nog intact en herkenbaar zal zijn geweest. In de volksmond van Nederweert heeft lange tijd een gerucht gecirculeerd dat bij de herbegraving een rol zou zijn gespeeld door de plaatselijke studentenvereniging St. Petrus Canisius. Deze sterk cultureel en religieus geëngageerde groep jongeren zou zich sterk gemaakt hebben voor een piëteitsvolle herbegraving van de stoffelijke overschotten uit Schoor, althans dat van Peter S. omdat diens overlijden dan nog het meest vooraan in het geheugen ligt. Als er sprake is geweest van zo’n handeling dan zal dat in samenspraak met het gemeente- en het kerkbestuur moeten zijn gebeurd. Epiloog Het leven van de uit een Haags arbeidersgezin geboortige Matthijs Ridder (1810-1883) kenmerkt zich door uitersten. Wegens zijn militaire prestaties als dienstplichtige in de BelgischNederlandse oorlog en langdurige diensten als beroepsmilitair in Nederland en Nederlands-Indië wordt hij meermalen onderscheiden en mag men hem een gelauwerde veteraan noemen. Hij doet zijn achternaam eer aan. Maar even zozeer is onrust een constante factor in zijn leven. In het leven buiten de orde en regelmaat van de militaire dienst houdt hij het maar zelden langer dan een jaar op de dezelfde plek uit. Met zijn visuele handicap en nauwelijks rondkomend van een karig militair pensioen bevindt hij zich decennialang aan de randen van de maatschappij. Ondanks herhaaldelijke pogingen kan hij niet aarden in het militaire opvangtehuis in Bronbeek bij Arnhem en slaat hij kriskras aan het zwerven door vrijwel geheel Midden-Nederland. Die praktijk brengt hem regelmatig in contact met justitie. Meer dan eens verblijft hij in gevangenissen en in de strafinrichting van Ommerschans. Mede door die tumultueuze levensgeschiedenis laat zijn leven in binnen- en buitenland zich beter reconstrueren dan dat van menige andere zwerver, bedelaar of dakloze. Voor de zoveelste keer weggegaan uit het opvanghuis in Bronbeek, arriveert hij vlak voor Kerst 1883 op doorreis naar een onbekende bestemming in Nederweert. Het zal de laatste halte van zijn lange reis blijken zijn. In het nachtelijk duister komt hij daar in de nacht van 21 op 22 december ten gevolge van een ongeluk om door verdrinking in het koude water van de Zuid-Willemsvaart. Daarmee komt een einde aan het 73-jarige leven van Ridder, held en bedelaar. Onbekend en onbemind als deze klaarblijkelijk niet-katholiek is, wordt voor hem van gemeentewege in allerijl een begraafplek in ongewijde grond in orde gemaakt. Enkele jaren later wordt hij herbegraven in een afgelegen gebied in de heide van Nederweert. In vermoedelijk 1966 vindt herbegraving plaats bij de St. Lambertuskerk. Na een leven van onrust, talloze omzwervingen in Nederland en na maar liefst drie keer begraven te zijn geweest, heeft Matthijs Ridder dan eindelijk rust gevonden in de schaduw van de St. Lambertuskerk. In een tot op de dag van vandaag anoniem graf van de man die driemaal werd begraven.
Stichting Land van Horne
Hoe belangrijk goede zorg is, besef je als je het nodig hebt.
Start in 2022 een opleiding
Het beste voornemen voor het nieuwe jaar!
Wij wensen jou een succesvol 2022! En succes kan komen met een opleiding in de zorg: er zijn opleidingsmogelijkheden voor alle niveau’s en voor (bijna) alle leeftijden. Met je diploma op zak start jouw toekomst met een betekenisvolle baan, een goed salaris en prima ontwikkelingsmogelijkheden. Volg een opleiding vanuit de praktijk: werken (met een salaris) en daarnaast studeren. Deze variant heet de BeroepsBegeleidende Leerweg (BBL). Je kunt ook de BeroepsOpleidende Leerweg (BOL) volgen. Dan ga je naar school en doe je praktijkervaring op tijdens stages. Wij hebben mogelijkheden voor beide varianten. Voor meer informatie kijk op werkenbij.landvanhorne.nl
Diabetesverpleegkundigen Najat Aichi en Ellen Stas
adviseren cliënten én collega’s
In hun werk staat de vraag centraal wat iemand nodig heeft om de diabetes zo goed mogelijk te regelen. Ellen Stas beschrijft hoe ze te werk gaan: “We geven informatie en begeleiden cliënten. We starten met medicatie en stellen deze waar nodig bij. Alles om ervoor te zorgen dat waardes goed blijven en dat een cliënt zo min mogelijk klachten van zijn diabetes heeft. Daarnaast geven we ook advies, scholing en begeleiding aan de medewerkers die de medicatie of insuline toepassen.” Lees over de ervaringen van Najat en Ellen op www.werkenbij.landvanhorne.nl/het-verhaal-van
Nieuwe uitdaging?
Ben jij een tr trotse otse zor zorg gpr prof ofessional essional en ben je toe aan een nieuw nieuwe e uitdag uitdaging ing in een inspir inspirer erende ende omgeving? omgeving? Kijk op werkenbij.landvanhorne.nl.
����l� ���� , ����l� �������
Dankwoord Een woord van dank aan Jan van Riet die enkele fraaie illustraties vervaardigde. Voor hun hulp ben ik verder Peter Witlox, serviceverlener in het Gemeente-archief van Nederweert, en Jonathan Verweij, Hoofd Kenniscentrum van het Koninklijk Tehuis voor Oud-Militairen en Museum Bronbeek zeer erkentelijk. Tevens dank aan Jos Jonkers, Niek Jansen, Gerard Kessels en Theo Schreinemachers voor door hen verstrekte informatie.
Stichting Land van Horne | Werthaboulevard 3 6001 HZ Weert | 0900 333 55 55
23
Wij wensen u fijne feestdagen en een gezond 2022 eden * Dierenbenodigdh lon ssa Wa & n alo ms * Tri * Kinderspeelgoed ikelen * Huishoudelijke art 8, Neder
2021
e l l o v r e e f s n e E kerst 2021
NEDERWEERT
Geenestraat
D E C E M B E R
Wij willen ieder een hartelijk bedank en voor het in ons gestelde ve rtrouwen de laatste 15 ja ar.
nco.com
de 03 63rt@petse - 32rwee | 0180 | nede -500rt391 Nederwee estra atat8 8,| 0495 estra de Geen Geen
Fijne feestdagen en een gezond en gelukkig 2022 Hendria en Ram
ona
Bollen Modescho
enen
Kerkstraat 45b Nederweert tel. 0495-6267 26 17 www.b w ollenmode schoenen.
VERTROUWD EN DICHTBIJ
nl
Versiertips voor een feestelijke e kersttafel k Tijdens de feestdagen maak je werk van een mooi versierde tafel. Met een leuk servies,
verschillende stijlen en kleuren (zoals groen, roze en beige).
creëer je de mooiste kersttafel!
Zorg voor kleine details Schoonheid zit vaak in de details. Steek daarom bijvoorbeeld een klein takje eucalyptus, een bloemetje of wat maretak bij je servet, voeg schijfjes komkommer of citroen toe aan het water, zet wat kleine kerstboompjes neer of zorg voor nog meer sfeer met enkele rondslingerende dennenappels.
Mix en Match borden in verschillende maten en kleuren Een voor-, hoofd- en nagerecht serveer je telkens in een ander bord. Ga voor een verrassingseffect en kies niet enkel voor een servies met verschillende groottes, maar ook voor
(Her)gebruik kerstballen als tafeldecoratie Uiteraard versier je je kerstboom met de leukste ballen en slingers, maar al die feestdecoratie misstaat ook zeker niet op tafel. Een setje kerstballen in de broodschaal? Of een vrolijke bal op je bord? Dat is alleen maar leuk toch!
glanzend bestek en originele tafeldecora atie. Een lekker menu is uiteraard een goede start, maar de kleine details maken het plaatje compleet. Met deze tips
Strik je bes beste servies In plaats van het bestek links en rechts van de borden neer te leggen, kan je het vrolijk verpakken met een cadeaulint of een koordje eromheen. Een servet of een takje groen maakt het geheel nog feestelijker. Het lijkt dan bijna alsof het eerste cadeautje al gegeven is!
Dit jaar ook weer voor elk wat wils!
De lekkerste vleeswaren voor uw fees tmaal!
Va an n Brussel, ke
urslager Muntpassage 38 - 6001 GM Weert Telefoon 0495 - 54 19 54
le inwoners Wij wensen al rt de van Ne rwee feest, een zalig kerst ing che jaarwissel een fantastis en gelukkig nd zo ge n ee en
Wij wensen u een fijne kerst en een gezond , gelukkig en ve rwarmd 2022. Onze sho wroom en magaz ijn zijn gesloten van 25-12-21 t/m 09-01-22. Voor dringende storingen zijn wij altijd bereikbaa r. Vanaf maandag 10-01-2022 is iedereen weer aanwezig. Peelsteeg 7a | 6031 NN Neder weert T 049 info@wielcoolen 5 - 631927 .nl | www.wielc oolen.nl
2022
Wij wensen u fijne dagen en ee n goed geknip t 2022. Maak onlin e uw afspra ak via
Elke laatste zondag van de maand op en
Hele fijne fe estdagen ge wenst! Langstraa
t 61, Weer t - Tel. (04 95) 460 44 1
GIGA GROTE K TUINVE RZORGIN G GIELE N
• Ontwe rp Omdat uw tuin • Aanleg uw thuis moet zijn! • Onderh oud • Bestra ting • Beplan ting • Bomen leien • Bomen rooien • Vijvers • Waterp artijen • Berege ningssys temen
Stad 21,
6035 AT
www.tu
VOOR BED RI & PARTICUL JF IER Te vens onde rhoudscontra cten
De beste wensen e een groe n izaam 2022!
Ospel •
inverzor
0495 - 6
ginggie
3 19 32
len.nl
alen in r t s j i j l i W 2022? uari in Weert
18 jan rt Start 17+ ederwee uari in N n ja 0 2 n e E cursus De ONLIN januari! start op 19
nk.nl ns@fitensla
erte DR Weert evelien.m 30, 6004 lank.nl • Heuvelweg www.fitens • 8 65 06-30929
Goedkoop
Hele fijne
kozijnen, de uren, rollu garagepoor iken, ten etc. ko pen van hoge kw aliteit!
Interesse? Vraag een gratis offer te
Kijk op on
aan.
ze website www.kwalit : eitsdeuren enkozijnen .nl
HORIZONTAAL: 1 zoetwatervis, 5 geestelijke, 12 poliep, 19 Koreaanse trommel, 21 borgmoer, 24 hekel, 28 hoofddeksel, 30 september (afk.), 31 Romeins keizer, 33 volwassen, 34 niet gesloten, 36 winkel, 37 witte plek op het voorhoofd van een paard, 38 psalm (afk.), 40 kansspel, 42 aanzien, 44 voorzetsel, 46 maniak, 47 grote plaats, 48 razernij, 49 bewijs, 50 dominee (afk.), 51 kalm!, 53 ijshockeyschijf, 55 snavel, 57 slaginstrument, 59 haspel, 60 afkeer, 61 eindje sigaret, 62 fortuin, 63 slungel, 65 deurklink, 66 lichamelijk niet in orde, 68 latei, 70 verwikkeling, 71 hooiberg, 73 noodoproep, 75 jaargang (afk.), 76 riviertje bij Utrecht, 77 doosvormige bergplaats, 79 oosterlengte (afk.), 81 ijzer (afk.), 82 betaalmiddel, 84 deel van een boom, 86 iemand die een hoedanigheid niet meer bezit, 87 zangnoot, 88 deel van het lichaam, 90 platte steen, 91 bergpas, 92 vogel, 93 twitterbericht, 96 automerk, 97 heer (afk.), 99 vertrek, 101 gelofte, 102 bergweide, 104 Belgische gemeente, 106 kloosteroverste, 108 landtong, 110 luchtige televisieserie, 112 vijver, 113 maart (afk.), 115 ad interim (afk.), 117 bergplaats, 118 salvo titulo (afk.), 119 titel, 120 Anno Domini (afk.), 121 circa (afk.), 122 via, 124 European Train Control System (afk.), 126 bakvloeistof, 128 boerderijgrond, 129 leertijd, 131 aantekening, 132 vruchtbare plaats, 133 slogan, 135 gisping, 138 proefversie, 141 avondjapon, 143 matrijs, 147 technische post bij autoraces, 151 vogel, 155 voorvoegsel, 156 nummer (afk.), 157 hijswerktuig, 158 zuilengang, 160 slang, 161 Academisch Ziekenhuis (afk.), 163 vlug, 165 Alpha en Omega (afk.), 166 bezittelijk voornaamwoord, 168 de dato (afk.), 170 muzieksoort, 172 inwoner van het Baskenland, 173 hemellicht, 174 opbergruimte, 176 schootcomputer, 179 spat, 181 bijzonder tijdelijk kader (afk.), 183 voortgezet onderwijs (afk.), 184 trage vrouw, 186 geldstuk, 187 valse melding over een niet bestaand virus, 188 vrouw van Abraham, 190 stroomgeul, 191 ruthenium (afk.), 193 strijd, 195 werknemersverzekering, 196 verpaupering, 199 muzieksoort, 200 spijsverterend sap, 202 gladakker, 205 inwoner van Europa, 208 bloeddruk, 209 spade, 210 pauselijke regering, 211 doping, 212 conditietraining, 213 spoedeisend, 215 ontsteking aan de vinger, 216 mythologische godheid, 219 namiddag (afk.), 220 nauw, 222 reeds, 224 sadomasochisme (afk.), 225 Europese hoofdstad, 226 zoete lekkernij, 228 van de (afk.), 229 Chinese afstandsmaat, 230 bijt, 232 reukwater, 233 voorzetsel, 234 dansfeest, 235 vaat, 237 politieke partij, 238 magneetband, 240 gewrichtsontsteking, 242 streling, 243 cost, insurance and freight (afk.), 245 rivier in Arabië, 246 aquariumvisje, 247 toorts, 249 woedend, 252 reeks, 253 huidopening, 255 adres op het internet, 256 bijwoord, 257 internationaal (afk.), 259 kever, 260 idem (afk.), 261 kilometer (afk.),
262 vader, 264 indische saus, 266 stoomschip (afk.), 268 deel van de Bijbel, 269 uitroep van afkeuring, 270 getijde, 271 stap, 272 klier van een vis, 274 coup, 277 glittertje, 281 stuf, 284 drinkbeker, 287 wiek, 291 kleur, 294 sierplant, 296 smeerlap, 298 stralenkrans, 300 kloof, 301 iemand die niet op tijd is, 304 bankketen, 305 belasting, 307 stannum (afk.), 308 s’il vous plaît (afk.), 310 avondmaal, 311 perceel, 312 muzieksoort, 313 uitroep, 314 workstation (afk.), 315 pluspunt, 317 godshuis, 319 muziekinstrument, 322 contanten, 323 akkoord, 324 sujet, 325 tweede toon, 327 neon (afk.), 328 persoonlijk voornaamwoord, 329 teken van aarzeling, 331 persoon, 333 rubidium (afk.), 334 deel van de dag, 336 opwekkend middel, 337 proef, 338 holmium (afk.), 339 in casu (afk.), 341 Romeinse bestuurder van Gallilea, 343 ambtskleed, 345 likeur, 347 kind zonder ouders, 348 bak, 349 jaarboek, 352 beslist, 353 onbeweeglijk, 355 natriumcarbonaat, 357 gespannen, 359 goudsmidsgerei, 360 militaire parachutist, 361 kanarie, 362 voorzetsel, 363 United States (afk.), 364 kenteken van Roemenië, 365 en andere (afk.), 366 bromium (afk.), 367 emotioneel quotiënt (afk.), 369 voorzetsel, 370 Secret Intelligence Service (afk.), 371 ceintuur, 373 kunstleer, 375 kraagplooi, 377 kussentje, 378 scheepstouw, 379 lager technisch onderwijs, 380 Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (afk.), 382 vermanende toespraak, 384 kilovolt (afk.), 386 gallium (afk.), 387 vluchtige vloeistof, 389 reserve (afk.), 390 sprookjesfiguur, 391 voormalig eiland in het IJsselmeer, 393 bloedwei, 394 bolgewas, 395 moeder, 396 van links naar rechts (afk.), 397 als de Ieren, 399 in oprichting (afk.), 401 laatsleden (afk.), 402 opbergblik, 403 onder andere (afk.), 404 uitroep, 405 omwenteling, 407 gedekte tafel, 408 het waken, 411 leesteken, 416 gezamelijke edellieden, 422 tankstation, 426 masker, 428 smalle plank, 429 boeddhistische taal, 430 spuitje, 431 internationaal standaardboeknummer (afk.), 433 soort ritme, 434 geul, 436 de toestand van het koken, 438 bepaald (afk.), 440 koude lekkernij, 441 bloembed, 442 metalen staaf, 443 stalafval, 444 rug, 446 schuif, 448 bestijging, 450 lokkende blik, 452 Nederlandse omroep, 453 jus,
454 broedplaats, 455 praktijkgeval, 456 balie, 458 horde, 460 plaats in Limburg, 462 inkeping, 464 onmin, 465 coupe, 466 hemellichaam, 467 onderdrukking, 468 jeuk (medische term), 469 evangelist. VERTICAAL: 1 zitvlak, 2 voormiddag (Eng.), 3 alles verloren hebbend, 4 zekering, 6 regeringsstelsel (afk.), 7 Europeaan, 8 heldendicht, 9 kortschrift, 10 voegwoord, 11 redactie (afk.), 12 vroeg, 13 landbouwwerktuig, 14 vreselijk, 15 bouillon, 16 gymastiektoestel, 17 deel van de Bijbel, 18 bewegend, 19 slaapplaats, 20 United Nations (afk.), 21 foto-opname, 22 bult, 23 Internet Protocol (afk.), 24 bagger, 25 methylethylketon (afk.), 26 trekdier, 27 graansoort, 29 defect, 32 steenmassa, 35 spelhandeling, 36 dreun, 37 zonder geld, 39 goedzak, 41 Optical Character Recognition (afk.), 43 onbepaald voornaamwoord, 45 strafwerktuig, 47 groente, 48 paling, 49 praatvogel, 50 kussentje, 52 zangvogel, 54 Katholieke Universiteit (afk.), 56 Bond van Grote en Jonge Gezinnen (afk.), 58 milliliter (afk.), 59 kiloWatt (afk.), 60 houten halsjuk, 61 persoonlijke lening (afk.), 62 kadaver, 64 flop, 67 zoogdier, 69 dichtgenaaide zak, 71 maximaal (afk.), 72 bolwerk, 74 schuimwijn, 77 boom, 78 warempel, 80 windvrije, 83 hoofdwoord, 85 bovenlijf, 87 albinobunzing, 89 niet één, 92 openbare functie, 94 hoogstaand, 95 geschikt, 98 nippertje, 100 mentaliteit, 103 loterij, 105 term uit de Indische keuken, 107 vader, 109 niet alleen, 111 hoe, 112 slachtoffer, 113 malheur, 114 boekomslag, 116 een beetje, 121 bemanning, 123 evenredig deel, 125 schors, 127 laxeermiddel, 128 honderd jaar, 130 watervogel, 134 zintuig, 136 erfelijkheidsdrager, 137 junior (afk.), 138 krat, 139 scheur, 140 paardenslee, 142 barium (afk.), 144 als boven (afk.), 145 doorgangsheffing, 146 omlijsting, 148 existentie, 149 ten name van (afk.), 150 muziekteken, 152 vader, 153 zeehond, 154 High Definition Television (afk.), 157 voorbij, 158 dierenverblijfplaats, 159 graan, 162 dadelijk, 164 heffing, 167 arbeidsinkomen, 169 tweezang, 171 christelijk geboortefeest, 172 kist met gaatjes, 173 avondmaaltijd, 174 zee-inham, 175 horizontale as, 177 bierglas, 178 jolijt, 180 frisheid, 182
Ook dit jaar hebben wij weer ‘n puzzel. Na goede oplossing van kruiswoordraadsel, kunt u de uiteindelijke oplossing invullen in het onderste diagram. Onder de goede inzendingen worden 10 cadeaubonnen verloot t.w.v. € 10,--. Zend de oplossing die u gevonden heeft vóór 6 januari 2022 naar ons kantoor, Pannenweg 231, 6031 RK Nederweert. De prijswinnaars worden bekend gemaakt in het Weekblad van donderdag 13 januari 2022.
Autorijschool de Peel
wenst iedereen prettige kerstd agen en een gelukkig nieuw Schoor 43 Nede jaar. rweert, tel
. 0495-633369 / 06-44 92 42 63 rinyvdpeel@gm ail.com
informant, 183 afwas, 185 kans, 186 gerecht, 187 op welke wijze, 188 scharnier, 189 snel, 192 aspotje, 194 Nederlandse Radio Unie (afk.), 195 koon, 197 plant, 198 zangnoot, 199 salvo honore (afk.), 200 cultureel gebouw, 201 per expresse (afk.), 203 systeem op internet om de verbindingen te testen, 204 lidwoord, 206 ondernemingsraad (afk.), 207 watervogel, 210 bewusteloosheid, 214 nat rijstveld, 217 Indiase munt, 218 eenheid (eng.), 221 kleur, 223 lafbek, 227 niet klaar, 229 lantaarn, 231 stoornis, 234 woonwijk, 236 houding, 237 opvarende, 239 deeltje, 241 het ‘ik’, 244 misser, 247 bosje haar, 248 halfjaar, 250 van geringe breedte, 251 plant, 253 paskamer, 254 delfstof, 258 stuurs, 261 braaksel, 263 bijbelse figuur, 265 weken voor de kerst, 267 alleenzang, 269 versterkte plaats, 273 briefje, 274 dierlijk orgaan, 275 cum suis (afk.), 276 hogere technische school (afk.), 277 steek, 278 in voce (afk.), 279 strop, 280 concreet, 282 uitgesloten aansprakelijkheid (afk.), 283 hectoliter, 284 bazige vrouw, 285 extase, 286 gehoororgaan, 288 halfgeleiderlampje, 289 en (Fr.), 290 brok, 291 beroep, 292 informatietechnologie (afk.), 293 deel van de voet, 294 loopvogel, 295 ieder, 297 kilovoltampère (afk.), 299 jongensnaam, 300 wedloop, 302 kleine reeks ingestudeerde handelingen, 303 waterplant, 306 plezier, 309 kerkvorst, 311 Chinese bladgroente, 312 surplus, 315 kranten en tijdschriften, 316 op leeftijd, 318 keel-neus en oortarts (afk.), 320 titel, 321 verenverlies, 323 franje, 324 heidemeertje, 325 niet slim, 326 heilige, 328 arbeid, 330 helium (afk.), 332 soortelijk gewicht (afk.), 335 radon (afk.), 336 cerium (afk.), 337 zevende toon, 338 hectoliter, 340 astma, 341 brand, 342 wild rund, 344 voorjaarsgroente, 346 wilde vrucht, 348 vaderlandsvriend, 350 toevluchtsoord, 351 Duits vrachtschip, 352 muziekinstrument, 354 doorzetter, 356 geschil, 358 breuk, 364 gebruik, 368 vruchten, 370 gebak, 372 houtsoort, 374 borrel, 376 bezigheden buitenshuis hebbende (afk.), 377 soort look, 381 doosvrucht, 382 waardeloos ding, 383 vief, 385 messias, 386 bloemenslinger, 387 Arabische vorst, 388 ringtone, 390 flatgebouw, 392 bouwval, 395 vogel, 396 glinstering, 398 tabak, 400 familielid, 402 ijzeren mondstuk, 406 kwab, 407 halsdoek, 408 afkerig van iets, 409 vogel, 410 kunstmatige inseminatie (afk.), 411 bagger, 412 voorzetsel, 413 maaltand, 414 met betrekking tot (afk.), 415 met name (afk.), 417 decibel (afk.), 418 eikenschors, 419 het roeren van een cocktail, 420 nokbalk, 421 dwaler, 423 voor elkaar!, 424 blind zoogdier, 425 haardijzer, 427 godendrank, 428 raam, 429 kwastenreiniger, 430 wacht, 432 rijstwijn, 435 indianentent, 437 beklemming, 439 huisdier, 441 daarstraks, 442 Turkse titel, 443 eega, 444 sleepnet, 445 wapen, 447 speelgoed, 449 voorzetsel, 451 biljartstok, 453 zangnoot, 454 Nomen Nescio (afk.), 455 compagnon (afk.), 456 langspeelplaat, 457 tasto solo (afk.), 459 titel, 461 op dit moment, 463 computer.
t Factoverrkyoopovaun ttale fels,
WOONACCESSOIRES Kerkstraat
��ns� � ���� ��estda�� � � � �� �e� ���� �� ja�� ���� ��z�n��� i� �� �����!
rt 14 Nederwee
����l� ���� , ��� �l� �������
KERSTPUZZEL 1
2
3
4
28 38
39
51
40
63
79 88
7
41
64
8
9
10
42
43
54
55
115 122
82
94
95
109
137
138
156 170
126
143 159 174
144
237
145
242
175
176 189
262
274
275
276
277
278
295
315
314
316
328
329
341
306 317
330
244
342
343
281
360 364
282
283
298 309
320
344 353
370
284
285
321
322
408
409
410
411
429
453
346
266
288
289
290 301
291
385
292
293 303
312
313
324
325
337
326
338
339
349
367
374
416 432 444
417
418
456
457
399
126
400
431
150
251
345
280
169
248
125
78
216
341
421
447
422 435
448 459
423
424
425
436
323
226
66
342
385
416
116
337
Kleurrijk 2022 Ahrensburgerstraat 32 - 6034 RX Ned erweert-Eind Magnesiumstraat 22 - 6031 RV Nederw eert Tel. 0495-622628 Fax 0495-624896 Mob. 06-22932270 roland@schildersbed rijfrolandvandeuren. nl
31 242
022 help
449 460
461
387
32
326
343
469
229
8
460
454
331
427 438
451 462
320
36
466
440
131
439 452
463 469
171
401
426
450
en wij u gr bij elke aag klus!
406
437
468
265
400
405 420
458
02 1
393 398
434
467
381
ZONW ER ING SCREEN S ROLLUI KEN HORREN
Bedankt voor 2
388
392
419
446
raamde coratie schuifk as ten vloeren deuren beveili ging mengv er f
Ook in 2
376
387
433 445
369
380
404 415
368
375
Persbelangen MR0162
1
358 362
397
455
205
351
357
386
414
327 340
350
356
391
413
268 273
302
379
466
68
267
272 287
373
443
465
254 259
348
372
www.vanderasdonk.nl | Banmolen 19 | 5768 ET Meijel 077-4662322 | info@vanderasdonk.nl
241 246
347
431
454
464
253
366
412
442
229
361
430
441
440
252
265
403
407
240
336
390
428
239
323
335
Wenst u fijne feestdagen en een gelukkig en groen 2022!!!
221
228
311
396
402
207
258
355
384
395
195 206
220
300
354
383
394
183
194 205
167
182
213
286
378
389
193
166 181
234
299 310
334 345
371
382
180
204
153
227
365
377
192
152 165
271
333
359
151 164
219
264
308
352
363
263
297
319
150
179
203
251 257
280
332
149
245 250
279
318
178
238
307
331
148 163
134
233
296
305
304
162
212
270
294
121 128
191
211
114
120
133
202
256 261
106
127
190 201
100
113
218
249
269
99
105
147
226
255 260
78 87 92
177
217
243 248
71 77
98
161
232
247
70
86
146
160
210
236
50
132 142
KLUSKENS
27
62
119 125
26
49
112
188
231
25
61
85
104 111
209
235
24
: Verkoopadres erweert ed N – 7 r Pannenweg 12 ag 27 decembe nd rstdag) & maa ke e (2 26 ag nd zo uur 10.00 – 16.00 p via: Online verkoo belcreaties luskens.Meu /K om .c ok bo Face
37
69
103
200
225
23
48
97
187
224
22
91
141
216
21
60
96
199
215
230
47
84
173
198
20 36
59
83
158
186 197
223
19 35
76
140
172
208
222
139
157
171
185
214
46 58
131 136
196
18 34
68
124
155
184
17
118
130
169
45 57
110
117
135
168
16
90
123
154
15
67
102
129
14
75
81
108 116
13 33
44
66
74
101 107
12 32
56
89
93
11
31
65
73 80
6 30
53
52
72
5 29
Stichting Land van Horne | Werthabo ulevard 3 6001 HZ Weertt | 0900 333 55 55
(Online) eks kasten rechtstre ellen (tv-)dressoirs & od -)m rs t. Nieuwe (beu van de fabrikan ge kortingen! tegen ho
Kerkstra at 16 Ne derwee rt • 04 95 62 63
09 • ww w.hubodu ijts.nl • info@hub oduijts.n l
.j .j
N GEEN TDAAG RSTD KERS E KE JNE IJ WENSEN U FI JN WIJ W 22 18 20 20 G IG EDDI OE PO RSSP OR OO VO EN EEN V
l 15 l 15
Naaldboom met lampjes en kerstballen zorgt voor gezelligheid
Samen rond de kerstboom
STICHTING GEZONDHEID & ONTSPANNING NEDERWEERT 2022 gezond 2022 al een gez vooral feesttdagen en voor prettige fees enstt u prettige Wens Roeven 4 6031 RN Nederweert • 0495-585013 • WWW.SGO-NEDERWEERT.NL
vernieuwend dec
Kerst 2021
oratief
Fijne Feestdagen Deco-Nova erweert 51 • 6031 RV Ned l Magnesiumstraat onova@deconova.n 95) 546 001 • E dec (04 F • 000 546 T (0495)
l
www.deconova.n
VERBOUWINGEN
- NIEUWBOUW
- ALLROUND TIMM
ERWERK
VAKKENNIS, BET ROUWBAARHE KLANT TEVRED ID EN ENHEID HOOG VAKKENNIS IN HET VAAND , BET UWBA EL! KLANT TEVREDVAKKRO ENNIS,ARHEID EN EN
BETROUWBAAR HEID EN KLANTTEVREDE NHEID HOOG IN HET VAANDEL!
Samen rond de kerstboom. Zo ziet voor veel gezinnen het ideale kerstplaatje eruit. Gezelligheid met de familie rond de versierde naaldboom. De kerstboom is niet meer weg te denken uit onze huiskamer. Sterker nog, de traditie van de kerstboom is alleen maar gegroeid. Want ook in parken, tuinen en dorpscentra zien we tegenwoordig grote verlichte bomen. Zijn er eigenlijk regels voor het moment waarop je een kerstboom mag plaatsen? Dat verschilt van streek tot streek! In Nederland en België hebben we de ongeschreven afspraak dat de kerstboom pas in huis komt als Sinterklaas op 6 december het land heeft verlaten. Vervolgens wordt de boom versierd met ballen, lampjes,
ND ER S.N L | 06
Wanneer ruim je de boom dan weer op? Volgens de regels pas op 6 januari met ‘driekoningen’. Maar veel Nederlanders vinden het meteen na de jaarwisseling wel genoeg geweest. Iedereen bepaalt dat zelf. Over het gebruik van de spar als kerstboom zijn veel verhalen in omloop. Algemeen is de theorie dat het gebruik haar oorsprong vindt in de ‘boomcultus’ van de oude Germanen. Zij vereerden bomen en de spar nam daarbij een bijzondere plaats in omdat deze boom het hele jaar door groen blijft. Dat moest wel bijzonder zijn, zo werd gedacht. Het gebruik van de kerstboom met Kerstmis stamt uit Duitsland. In Nederland zijn we er een paar eeuwen geleden pas mee begonnen.
Houte n rame Hoeuntekunnko stzi sto n en d n, zijne euren jnfeko n, • alle (KOM so O KEU • overk orten beg R) lazing a pping daken e n / ca / dakka pellen rports / • alle / dakra voo timm men erwerk rkomende e n verbo uwing in nieuwbo en en uw / onde rhoud Denk tm organ ee, ontwerp iseert t, , ontz orgt uw pro ject.
W Wijj w Wi WuW ween nssen .SeCfeeHstRE en fijn VnEN dage en -P eenEN Den ERgeS.zoN goed ndL2022! EN -PE
WW W.SC HR EV
sterren, engelenhaar en zo mogelijk een piek in de top.
-20627642 | NE
DE RW EE RT
ok in 2022 t jullie huis o a d n se n e w Wij uis mag zijn. een heerlijk th
De kerstboom zorgt voor veel gezelligheid in huis.
erstdagen! k e m r a w u st wen ig 2022!! k k lu e g n e e n e
ING | SANITAIR ELECTRO | GAWALO | VERWARM E ENERGIE SERVICE & ONDERHOUD | DUURZAM PANNENWEG 117 NEDERWEERT ELS-INSTALLATIES.NL T (0495) 631 224 | WWW.KESS Nederlanders kijken uit naar schaatsen op natuurijs
Hopen op een vorstperiode Echte liefhebbers hebbers kijken er naar uit. Zodra het ‘s nachts gaat vriezen, stijgt de spanning met de dag. De schaatsen worden uit het vet gehaald en de weersvoorspellingen nauwlettend gevolgd. nauwle
Voor veel Nederlanders is er niks mooiers dan schaatsen op natuurijs. Maar dat is niet altijd mogelijk. Vorige winter was het bijvoorbeeld behelpen met extreem hoge temperaturen. Gelukkig kunnen we dan nog op het kunstijs terecht. Nederland telt veel mooie banen. Toch zweren veel mensen bij natuurijs. Schaatsen is een typisch Nederlandse sport. Waarschijnlijk werd er al in de Middeleeuwen geschaatst. Die traditie zijn we nooit kwijtgeraakt. Wanneer het ijs dik genoeg is, worden er overal in Nederland natuurijsbanen geopend. Ook
worden er tal van toertochten en schaatswedstrijden op natuurijs georganiseerd. En als zich echt een vorstperiode van betekenis aandient, komen in Friesland de ‘rayonhoofden’ bij elkaar. Om de voorbereidingen te treffen voor de Elfstedentocht. Want de tocht der tochten blijft iets bijzonders. Wanneer is natuurijs eigenlijk goed genoeg om op te schaatsen? Zwart ijs zonder sneeuw kan betreden worden bij een dikte van minimaal zes centimeter. Voor KNSBtoertochten, waaraan grote groepen schaatsers deelnemen, is tien centimeter ijs vereist. En
voor de Elfstedentocht zelfs achttien centimeter. Of het deze winter gaat lukken…. we wachten het af.
Voor veel Nederlanders is er niks mooiers dan schaatsen op natuurijs.
Arabesque
GemeenteContact
samen groots, samen doen!
Livestream gemist? Op dinsdag 14 december vond via Nederweert24 een livestream plaats over de nieuwe manier van afval inzamelen. Gemist? Dan kunt u de uitzending terugkijken via onze website. Veel belangstelling Een groot aantal inwoners keek mee en stelde vragen via WhatsApp. In de studio werden deze beantwoord. Onze hartelijke dank voor de input. Inloopuurtje Budschop Voor inwoners van Budschop was er afgelopen zaterdag een inloopuurtje in de kerkvoorziening. Tussen 10.30 en
Donderdag 23 december 2021 Wekelijkse informatierubriek van de gemeente Nederweert Gemeentehuis, Raadhuisplein 1, Postbus 2728, 6030 AA Nederweert Telefoon: 0495-677111 E-mail: info@nederweert.nl Internet: www.nederweert.nl @GemNederweert Facebook.com/GemeenteNederweert
11.30 uur konden ze terecht voor uitleg over de pilot met de tariefzakken en het scheiden van afval. Deze week valt bij iedereen de afvalkrant in de bus.
Nieuwe locatie voor Open inloop Ospel
De leden van de stuurgroep. V.l.n.r.: Peter Lenders, Niek Creemers, Martin Houben, Peter Willekens en Maurice Brouns. Jan van Riet ontbreekt op de foto. Foto: Nederweert24
Een bijzondere ontdekkingsreis Stuurgroep Bengele Beweegt hield koers ging het soms misschien wel langzaam”, aldus Peter Lenders. “Maar juist dan is het van belang dat je met elkaar het gesprek blijft voeren.” Peter Lenders heeft er vertrouwen in dat de regiegroep het goede werk voortzet. “Het was een constante ontdekkingsreis”, vult Peter Willekens aan. De stuurgroep heeft altijd koers gehouden. Het gaat daarbij om de invulling van het gebied voor de lange termijn.
Dit jaar nam een regiegroep het stokje over van de stuurgroep Bengele Beweegt. Bijna 5 jaar zetten de leden van de stuurgroep zich in voor het project. Aan het einde van het jaar blikken ze terug. Met een goed gevoel. “Het was een spannende en bijzondere ontdekkingsreis, een zoektocht die vanuit betrokken inwoners steeds meer vorm kreeg”, aldus de stuurgroepleden. Bengele Beweegt is de verzamelnaam voor het gebied rond sportpark De Bengele en de groenstrook die ook bekend staat als het voormalig OLS-terrein. Het gebied ligt aan de westkant van Nederweert. Twee initiatieven gaan samen Er waren twee initiatieven. Stichting de Uijtwijck wilde er graag een beleef-, ontmoet- en doepark realiseren. Stichting de Bengele Beweegt wilde de samenwerking tussen de gebruikers van het sportpark verbeteren en bijdragen aan een breed sport- en beweegaanbod. Omdat de gebieden aan elkaar grenzen en beide stichtingen bijna dezelfde doelen nastreefden, besloten ze samen te gaan. Burgerinitiatief Peter Willekens, Peter Lenders, Niek Creemers, Maurice Brouns, Jan van Riet en Martin Houben maakten jarenlang deel uit van de Stuurgroep Bengele Beweegt. Volgens Niek Creemers is Bengele Beweegt misschien wel hét voorbeeld van een burgerinitiatief: “Je hebt met een
aantal mensen een idee. Dat geef je vorm. Je wordt enthousiaster, de plannen worden groter. Gaandeweg kom je er dan achter dat je beter kunt samenwerken, omdat je het niet alleen kunt.”
Nieuwe rolverdeling Toen de gemeenteraad dit jaar het zogenaamde ontwikkelperspectief Bengele/Uijtwijck vaststelde, zorgde dat voor een andere rolverdeling. Voortaan is er één regiegroep. Daarin zit een vertegenwoordiging van de binnensportverenigingen, de buitensportverenigingen, de Uijtwijck en de gemeente Nederweert. Maurice Brouns zal zitting nemen in de regiegroep, zodat kennis vanuit het verleden geborgd blijft. De stuurgroep zal ophouden te bestaan.
Stuurgroep hield koers De stuurgroep die uiteindelijk ontstond, bestond uit vertegenwoordigers van Bengele Beweegt, verenigingen/organisaties, de initiatiefnemers van het doepark en de gemeente. De stuurgroep merkte al gauw dat alles met elkaar verbonden is. “Als je aan de ene kant van het gebied iets wil, heeft dat gevolgen voor een andere gebruiker. Daardoor
Aan de basis gestaan De leden van de stuurgroep zijn allemaal maatschappelijk betrokken en lid van een of meerdere verenigingen. Daar gaat het werk door. De ontwikkelingen rond Bengele Beweegt blijven ze met grote belangstelling volgen, in het achterhoofd wetende dat zij mee aan de basis stonden van de toekomst van het gebied.
Het ontwikkelperspectief voor Bengele Beweegt gaat uit van een omgeving waar sport, spel, bewegen, onderwijs en ontspanning met elkaar verbonden zijn.
Onderzoek verkeer en parkeren in centrum De blauwe zone bij de Jumbo wordt niet uitgebreid en het Raadhuisplein blijft beschikbaar om te parkeren. Om een goed beeld te krijgen van de gevolgen van alle veranderingen in het centrum van Nederweert, vindt er in 2022 een nieuw verkeer- en parkeeronderzoek plaats. Volop ontwikkelingen in centrum De bouw van het centrumplan bereikte onlangs het hoogste punt. Zodra het gebouw is opgeleverd, wordt de openbare ruimte, waaronder de parkeerplaatsen, ingericht. Ook de uitbreiding van de supermarkt Jumbo, in de toekomst Albert Heijn, vordert. Kortom, volop ontwikkelingen in het centrum. Dat heeft invloed op de verkeersstromen en het parkeren. Blauwe zone De eigenaar van supermarkt Jumbo had gevraagd om een uitbreiding van de blauwe zone bij zijn filiaal. Het college werkt nu niet mee aan dat verzoek.
Vanwege de uitbreiding van de supermarkt wordt wel een aantal nieuwe parkeerplaatsen aangelegd in of nabij het centrum. De aanleg van deze extra parkeerplaatsen betrekken we bij de resultaten van het parkeer- en verkeeronderzoek. Goede balans Om een goed en representatief beeld te krijgen, vindt dit onderzoek plaats nadat de herinrichting van de openbare ruimte voor het grootste deel is afgerond. Ook de maatregelen rond corona spelen een rol in het aanbod van verkeer en parkeren. “Het doel is om uiteindelijk te komen tot een goede balans in het aantal parkeerplaatsen en een verdeling in kort en lang parkeren”, aldus wethouder Koolen. Het onderzoek heeft niet alleen betrekking op de parkeerplaatsen bij de supermarkten, maar op het gehele kernwinkelgebied. Hieronder vallen bijvoorbeeld ook de Lambertushof en het Antoniusplein.
Parkeren in kernwinkelgebied Parkeren in Nederweert is op alle openbare parkeerplaatsen voor iedereen gratis. De (loop)afstanden zijn over het algemeen kort. Op een aantal locaties is een blauwe zone ingesteld. Daar is de duur van het parkeren beperkt. Dat doen we onder meer om lang parkeren te voorkomen. Voor het gehele kernwinkelgebied geldt dat er alleen maar geparkeerd mag worden in de parkeervakken en niet op straat of op de stoep. Helaas gebeurt dit nog te vaak. Ook dit zullen we meenemen in de verdere uitwerking van het parkeeronderzoek in 2022. In overleg met de omgeving “Mochten er veranderingen plaatsvinden op het gebied van kort en lang parkeren in het centrum, dan doen we dit in overleg met de Ondernemersvereniging Nederweert (OVN), omwonenden en andere belanghebbenden”, aldus wethouder Koolen.
Per 4 januari krijgt de Open inloop Ospel & Ospeldijk een nieuwe locatie. De inloop verhuist van Aan Stad-thoês naar brasserie Vrienden van de Peel aan het Aerthijsplein 3 in Ospel. Openingstijden De open inloop is elke dinsdag van 10.00 tot 11.30 uur en elke donderdag van 14.00 tot 16.00 uur open. Op donderdag van 14.00 tot 15.00 uur is er een medewerker van de gemeente aanwezig om uw vragen op het gebied van werk, inkomen, hulp en ondersteuning te beantwoorden.
Activiteiten U bent van harte welkom voor een kop koffie, gezelligheid en ontmoetingen. In Haaze-Hoof kunt u ook aansluiten bij onder andere koersbal, eetpunt Ospels Uitje, kaarten en biljarten. Meer informatie Voor meer informatie gaat u naar www.ospels-steunpunt.nl, of bel met Gerrie van Hoof: 06 - 511 390 08. Graag tot ziens!
Brasserie Vrienden van de Peel
Een lichtpuntje voor positiviteit Wat in de Scandinavische landen groots wordt gevierd, deed het college van B&W op de maat van Nederweert. De feestdag van Sint Lucia, waarin de overwinning van het licht op de duisternis wordt gevierd, markeert het begin van de kerstperiode. En omdat we in deze donkere dagen wel een lichtpuntje kunnen gebruiken, gingen burgemeester en wethouders vorige week op pad. Op pad voor de mensen in onze Nederweerter samenleving die onvoorwaardelijk voor een ander klaarstaan of eenvoudigweg wat positiviteit kunnen gebruiken in deze pandemie. Waardering lijkt af te nemen Burgemeester Op de Laak: “Waar we in de eerste coronagolf nog applaudisseren voor de zorg, lijkt de waardering voor de mensen in onze samenleving die ons zorg bieden en voor onze veiligheid waken, enigszins af te nemen. En ook de jeugd, die vanwege de beperkende
maatregelen veel moet inleveren, verdient onze blijvende aandacht.” Ander aandacht geven brengt blijdschap Reden voor burgemeester en wethouders om de onverminderde waardering te onderschrijven met een bezoek. Gewapend met een schaal heerlijke lekkernijen en een kaars als symbool voor het lichtpuntje, bezochten zij zorgprofessionals zoals de buurtzorg van Groene Kruis, de ambulancepost en de teststraat. Ook gingen ze op bezoek bij de wijkagenten, de brandweer en de middelbare school in Nederweert. Burgemeester Op de Laak: “Aandacht geven aan een ander brengt blijdschap. Dat zie je, dat voel je. Het doet de ander goed. Het doet jou goed. Laten we in Nederweert positiviteit blijven stimuleren, uitgaan van mogelijkheden, zoeken naar creatieve oplossingen en in verbinding blijven met elkaar. Ik kan het van harte aanbevelen.”
De burgemeester en wethouder Koolen op bezoek bij de medewerkers van de teststraat. Foto: gemeente Nederweert
uitvaartbegeleiding
Parochie O.L. Vrouw Onbevlekt Ontvangen Ospel Parochies Groot Nederweert
Nederweert Sint-Lambertus Ospel O.L. Vrouw Onbevlekt Ontvangen Nederweert-Eind H.-Gerardus Majella Budschop St. Rochus Leveroy H-Barbera
Parochie Sint-Lambertus Pastoor R. Schuffelers: pastorie Schoolstraat 2, 6031 CW Nederweert, gesprek met pastoor volgens afspraak (tel. 631 317); emailadres: pastoor@kerknederweert.nl Parochiecentrum: Kerkstraat 58, 6031 CJ Nederweert, kantooruren maandag 10.0011.00 uur voor het bestellen van HH. Missen, afhalen van doopbewijzen enz. (tel. 625 887): e-mailadres: administratie@kerknederweert.nl Daarnaast kunnen misintenties, adreswijzigingen en/of andere parochiezaken als volgt gemeld worden: Telefonisch pastoor 0495-631317. Een briefje in de brievenbus: pastorie Schoolstraat 2; of brievenbus parochiecentrum Kerkstraat 58. per e-mail: administratie@kerknederweert.nl Ook kunt u gebruik maken van invulformulieren, die u op de website https://www. kerknederweert.nl/?page_id=1448 aantreft. Website: https://www.kerknederweert.nl IBANNUMMER: NL80RABO.0135.5072.27 Liturgische kalender van 23 december 2021 tot en met 1 januari 2022. DONDERDAG 23 december H. Johannes van Kenty, priester 9.00 uur H. Mis VRIJDAG 24 december 9.00 uur H. Mis 24 december Kerstavond Geen H. Mis ZATERDAG 25 december Hoogfeest van Kerstmis 9.30 uur H. Mis, voor alle overleden leden van de familie Reijnders en uit dankbaarheid voor het bereiken van de 91e verjaardag.
(Door de aangescherpte coronamaatregelen zijn er tot nadere berichtgeving geen diensten in onze mooie Kapel!!) Gelezen in het intentieboek van onze kapel. - Moeder Maria, even rust bij U, om al onze lieve familieleden te gedenken, en een kaars van altijddurende bijstand voor al mijn kennissen . - Moeder Maria, help ons petekind dat hij sterk mag zijn met het grote verlies van mijn lieve vader. - Maria, ik steek een kaarsje aan voor al mijn dierbaren, en voor een speciaal persoon. Iets om over na te denken: Blijf niet stilstaan bij het verleden, maar concentreer je geest op het huidige moment en de toekomst. De Kapel van Schoor is altijd de gehele dag open en iedereen is er van harte welkom, ook om de mooie kerststal en kerstversiering te bewonderen!!!!
Parochie H. Gerardus-Majella Pastoor R. Schuffelers tel. 631317. Contactadres: Lenie Mackus Tjongerstraat 3 tel. 626380 / 06-22617907 e-mail: leniemackus@gmail.com website: www.parochies-beno.nl IBAN nummer: NL96RABO 0135507715 Kerkdiensten Kerstmis Helaas kan er op kerstavond 24 december geen dienst zijn. ZATERDAG 25 december KERSTMIS: 10.00 uur Woorddienst. ZONDAG 26 december 2e Kerstdag: 11.00 uur H. Mis MISDIENAARS 26 december: Lois Beerens en Niek Wijen. LEZER 26 december: Annie Jonkers
Zondag 26 december Tweede kerstdag H. Familie, Jezus, Maria en Jozef 9.30 uur H. Mis
ST. GERARDUS KAPEL De kapel is overdag geopend van 9.00 tot 17.00 uur, zodat u in de gelegenheid bent om een kaarsje op te steken.
Maandag 27 december H. Johannes, apostel en evangelist Geen H. Mis
BEZOEKEN KERSTSTAL 1e en 2e Kerstdag is de kerk open tot 17.00 uur voor een bezoek aan de kerststal.
DINSDAG 28 december HH. Onnozele Kinderen, martelaar 9.00 uur H. Mis
De parochiecommissie wenst iedereen een vredige Kerst.
WOENSDAG 29 december H. Thomas Becket, bisschop en martelaar Geen H. Mis DONDERDAG 30 december 9.00 uur H. Mis VRIJDAG 31 december H. Silvester I, paus 9.00 uur H. Mis ZATERDAG 1 januari 2022 10.00 uur H. Mis
Sint Rochusparochie Budschop Contactpersoon: Pastoor R. Schuffelers, Schoolstraat 2 Tel 631 317 Fax 632 453 Banknummer Sint Rochusparochie: Rabo-bank: NL97RABO 0135506824 Voor inlichtingen of intenties telefoon: 06 506 018 03. E-mail:miagubbels12@gmail.com Kosten H.Mis € 27,50 Koster: Bert Verheggen, tel. 632 684. Vrijdag 24 december 2021, KERSTAVOND, geen H.Mis In verband met coronarichtlijnen van het Bisdom zijn er na 17.00 uur geen H. Missen. Zaterdag 25 december 2021 1e KERSTDAG. H. Mis om 11.00 uur H. Mis voor het geestelijke en tijdelijk welzijn van de parochie. Lector: Mariet van Geleuken Misdienaar: Bert Verheggen Collectant: Piet Wullems Zondag 26 december is er geen H. Mis in Budschop. Voor missen elders zie kerkberichten St. Lambertusparochie. CORONAREGELS I.v.m. de strenge coronamaatregelen zijn er na 17.00 uur geen H. Missen.
Kapel O.L. Vrouw van Lourdes in Schoor Voor inlichtingen en of intenties 0495 625288 of 06-11485769 Kerkbijdrage Rabo rek. nr. NL81 RABO 0135 5092 46 Vrijdag 24 December (Kerstavond) (Geen dienst in onze Kapel) Zaterdag 25 December (Hoogfeest van Kerstmis 1e Kerstdag) (Geen dienst in onze Kapel) Zondag 26 December (2e Kerstdag) (Geen dienst in onze Kapel) Zaterdag 1 Januari 2022 (Nieuwjaarsdag) (Geen dienst in onze Kapel) Zondag 2 januari (Geen dienst in onze Kapel).
“Vrede komt niet voort uit het gelijk, maar uit de liefde voor de ander!”
Parochie H. Barbara Leveroy Website: www.clustertabor.nl Bankrekeningnummer: NL15RABO01284.00.625 Bankrekeningnummer kerkbijdrage: NL47RABO01284.02.474 Opgave misintenties Tel. 0495-651 237 Overige parochiezaken Tel. 0495-652 054 Bij overlijden Tel. 0495-652 054 Week van 24 dec. 2021 – 1 jan. 2022 Besloten Kerstgezinsviering Vrijdagmiddag 24 december 16.00 uur: Kerstgezinsviering in onze parochierkerk. Deze viering in samenwerking met de liturgiegroep, wordt verzorgd door kinderen met muziek en zang met als thema “Een kerst gevuld met klavertjes vier”. Zaterdagmorgen 25 december 1ste Kerstdag Er is geen eucharistieviering in onze parochiekerk. Zondagmorgen 26 december 2e Kerstdag 09.30 uur: De eucharistieviering zal opgeluisterd worden door een groep van de jeugdfanfare “Forever Young”. Als zwd. voor Harrie van den Beuken, Als jrd. voor Lies van den Beuken-van de Schoor, Als hgm. voor Pastoor Nijhof, Als hgm. voor Liny van Roij-Leunissen en Pierre Wullems, pater Tjeu Baetsen, Voor de overledenen van de fam. Schreurs, Als maandd. voor Pierre Wijers en Mia Wijers-Baetsen v.w. haar verjaardag en voor de overledenen van de fam. Wijers-Cleutjens Mededelingen: • In verband met de coronamaatregelen en we rekening moeten houden met de 1,5 meter afstand is het nodig om u aan te melden voor het bijwonen van de dienst op 2e kerstdag om 09.30 uur. Aanmelden kan bij Ria Klaessens per telefoon 0495-652054 of per e-mail parochieleveroy@gmail.com. Hier kunt u ook terecht voor verdere informatie. • Een groep van de jeugdfanfare “Forever Young” zal op 2e kerstdag 26 december de eucharistieviering opluisteren • De kerngroep van de parochie H. Barbara wenst u allen een Zalig Kerstfeest en een Voorspoedig en Gezond 2022 • Op de volgende zondagen in 2022 zal er een eucharistieviering worden gehouden in onze parochiekerk telkens om 09.30 uur - Zondag 9 januari - Zondag 23 januari • U kunt iedere dag de Maria-kapel bezoeken voor een persoonlijk gebed of om een kaarsje op te steken.
Pastoor A. Koumans, OMI Ospel O.L. Vrouwestraat 53 6035 AN tel/fax 631307 website: www.parochieospel.nl e-mail: parochieospel@gmail.com In spoedgevallen boodschap inspreken. Spreekuren: pastoor: dinsdag + donderdag 10.30-12.00 pastorie: maandag t/m vrijdag 10.30-12.00 IBAN rekeningnummers NL73 RABO 0140 3005 11 en Gezinsbijdrage NL94 RABO 0140 3018 79 KERKDIENSTEN 24 december - 1 januari. Vrijdag 24 december, 10.00 – 12.00 Kerstcommunie voor de zieken. 21.00 Nachtmis, Heilige Kerstavond, een nachtmis zonder kerkbezoekers, maar wel te volgen via Nederweert24 en Ospel Actueel. Marion Koumans, Nora Koumans, Sjaak en Maria Koumans-de Seriere du Bizournet, voor kerstvrede in de wereld Zaterdag 25 december, Hoogfeest van Kerstmis, geboorte van de Heer, 08.30 Dageraadsmis: kerkbezoek wel toegestaan, voor kerstvrede in de wereld. 10.00 Hoogmis, kerkbezoek wel toegestaan, Sjra Reemers (verjaardag) en overleden familieleden, voor kerstvrede in de wereld. Zondag 26 december, Feest van de H. Familie Jezus, Maria en Jozef, 10.00 Hoogmis, ghm Pierre Kiggen; ghm levende en overledenen van de familie Hermans Kiggen, zwd Thea Kiggen-Swaans. Vrijdag 31 december 2021, Oudejaarsdag (geen viering). Zaterdag 1 januari, Nieuwjaarsdag, 10.00 Hoogmis, als dankdienst voor weldaden in 2021 en om heil, zegen en vrede in 2022. MISDIENAARS: Vr. 24 dec. 21.00 Tom en Wout Dirks; Za. 25 dec. 08.30: Willem, Pieter en Ceciel Tullemans; Za. 25 dec. 10.00: Tom en Wout Dirks; Zo. 26 dec. 10.00: Rick van Hulsen; za. 1 jan. 10.00: koster. OVERLEDEN: Op 10 december jl. overleed Mia Beerens-Stultiens, 94 jaar, Stad 6G. Moge zij rusten in vrede. KERSTNACHT: Aan het licht gekomen. In deze nacht komen we samen om te luisteren naar het oude verhaal van de geboorte van een kind en naar de belofte die deze gebeurtenis in zich draagt: God wil met ons verbonden zijn. Elk jaar klinkt de vreugdevolle belofte: “Vandaag is voor jullie de Redder geboren. Hij is de Messias, de Heer”. Vannacht mogen we ervaren dat God dichtbij ons is. Vannacht mogen we horen dat er voor ons een weg is, vanuit de duisternis naar het licht, naar Gods licht dat ons tegemoet straalt in een klein mensenkind. KERSTMIS: Leven in Gods licht. Vannacht kwamen we samen met engelen en herders om de geboorte van Jezus, als kind in een kribbe, te vieren. Vanmorgen staan we stil bij wat dit goede nieuws van Jezus’ komst voor onze wereld betekent. De evangelist Johannes vertelt dat Jezus licht en leven is komen brengen. Als wij ons laten raken door zijn boodschap en het licht in ons laten schijnen, helpt ons dat om in de duisternis van deze wereld zich te houden op het goede en het ware, op een toekomst waarin de liefde van God voelbaar is tussen mensen. Dat is de vreugdeboodschap die ons op deze eerste kerstdag wordt toegezegd. WEER GEEN KERSTCOLLECTE: De opbrengst van de kerstcollectes is altijd bestemd voor de centrale verwarming van de kerk. De parochie mist opnieuw deze inkomsten, evenals de weekend collecte opbrengsten vanwege de corona maatregelen. Bovendien begint de cv-installatie gebreken te vertonen en zal restauratie/vernieuwing ? heel binnen kort noodzakelijk zijn. Uw kerst cv-bijdrage is dus erg belangrijk en welkom, ook al moet u de behaaglijke warmte van de kerstnacht weer missen. Wellicht geeft de thuis-nachtmis u toch het gevoel om de parochie niet in de kou te laten staan ! U kunt het laten blijken bij een bezoek aan de kerststal. In deze omstandigheid is ook deelname aan de Kerk/gezinsbijdrage belangrijk. Wie het 4e kwartaal of de gehele bijdrage 2021 nog niet overmaakte herinner ik hier vriendelijk aan. Met dank voor uw afdracht via NL94 RABO 0140 3018 79. BEZOEK AAN DE NIEUWE KERSTSTAL: Op 1e en 2e kerstdag is de feestelijk versierde kerk tot 16.00 uur geopend voor een bezoek met (klein)kinderen of een stil moment bij de nieuwe en beter hanteerbare kerststal. Zoek even de rust op, luisterend naar kerstliederen. Ga de kerk binnen via de hoofdingang en verlaat de kerk via de zijingangen. En draag bij drukte uw mondkapje. Wees welkom ! Een woord van dank aan dhr. Jan Vossen en kleinzoon Daan, bouwers van de nieuwe kerststal, en aan de fam. Triepels voor het leveren van de kerstbomen. ZALIG KERSTFEEST: Bij alle onzekerheid en een uitzonderlijke situatie wens ik u allen mede namens de parochie commissie en de parochie vrijwilligers - een ZALIG KERSTFEEST, een mooie jaarwisseling en een goede gezondheid voor een gezegend 2022 toe. Tevens een woord van dank voor alle medewerking, die de parochie en ik persoonlijk in het voorbije jaar hebben mogen ontvangen. Dat ook het komende jaar zegen mag rusten op het werk in de parochie. Dan kunnen we samen een levende geloofsgemeenschap vormen. Pastoor A. Koumans, OMI.
Samen met jullie geeft uitvaartbegeleiding van den Boom zorgvuldig vorm aan een persoonlijk afscheid. Zodat jullie met een goed gevoel kunnen terugkijken. Nederweert-Ospel | 0495 625 356 | www.uitvaartvandenboom.nl
Groene Kruis Postbus 694, 5900 AR Venlo www.groenekruis.nl
Vae hebbe kinnis genome van ut overleij-je van oze aod prins
Groene Kruis Thuiszorg Telefoon: 088 - 61 088 61
Thieu Knapen
Groene Kruis Ledenorganisatie Telefoon: 088 - 61 076 54
In 1995 ging prins Thieu same met zieën prinses Trudy veurop in de Ni-jwieërter vastelaovendj.
Voeding en Dieet Telefoon: 088 - 610 19 64 van 8.30 – 16.30 uur.
Vae winse Trudy en de femilie hieël völ sterkdje met dit groeëte verlees.
Vrijwilligers Palliatieve Terminale Zorg (VPTZ) Telefoon: 06 44 34 98 10 van 8.30 – 17.00 uur
Ammaol ein, ammaol Pin.
Groene Kruis maakt deel uit van De Zorggroep www.dezorggroep.nl
Bestuur en lede V.V. De Pinmaekers Ni-jwieërt
ZOEKERTJES
Aod prins Thieu is niet mieër Bedreufdj hebbe vae kinnis genome van ut overleij-je van aod prins
Thieu Knapen In 1995 ging prins Thieu III veurop bi-j V.V De Pinmaekers. Vae winse Trudy en de femilie hieël völ sterkdje met dit verlees. N.A.P.P (Ni-jwieërter Aod Prinse Perti-j)
Via sociaal media ontvangt u constant reclame valt het nog wel op! Vanaf nu ook in het weekblad voor Nederweert, zoekertjes tegen een aantrekkelijke prijs. Iets te koop/huur of te koop/huur gevraagd, personeel gezocht. Plaats een zoekertje voor slechts € 10,00 incl. BTW maximaal 15 woorden. Aanleveren stuur een mail naar info@drukkerijvandeursen.nl Vergeet niet uw telefoonnummer of waar men kan reageren in uw advertentie te vermelden.
JAN kiest Marcel Vossen als lijsttrekker
GEVRAAGD LEGPUZZELS Legpuzzels van 100 tot 500 stuks voor de deelnemers van zorgboerderij Bosserhof 06-241 819 57
De leden van JAN hebben fractievoorzitter Marcel Vossen gekozen als lijsttrekker voor de komende gemeenteraadsverkiezingen op 16 maart 2022. Met Marcel heeft JAN een ervaren kopman, die zich al jaren inzet voor Nederweert en haar inwoners. “Ik ben enorm trots dat ik de lijst van JAN mag aanvoeren en hiervoor het vertrouwen heb gekregen van onze leden. Ik heb er heel veel zin in!”, geeft Marcel aan.
Reparatie en verkoop keukenapparatuur • wasmachines • drogers • etc • Peter Eilers Tel. 06-24184996 www.petereilers.com info@petereilers.com
Marcel is vanaf 2004 lid van de gemeenteraad. Daardoor heeft hij veel kennis van zaken opgebouwd. Standpunten van JAN worden samen met leden van JAN op basis van argumenten bepaald. Daarbij staat wat er leeft bij plaatsgenoten voorop. Vossen: “Alles wat we doen, doen we in het belang van Nederweert en haar inwoners.” Wonen en werken in Nederweert Marcel kwam al op jonge leeftijd met de politiek in aanraking door zijn vader Thieu Vossen. Deze stond mede aan de basis van de partij JAN en is ook raadslid geweest. Samen met zijn vrouw Jessica en dochters Jamie en Danique woont Marcel aan de Montgomerystraat in Nederweert. Hij is werkzaam als bedrijfsleider bij WWD Metaal in Nederweert. En zijn grootste passie naast de politiek is de sport taekwondo. Belang van Nederweert staat altijd voorop JAN heeft de afgelopen vier jaar als
SKO Onzekerheid Het oude jaar wordt afgesloten met een onvermijdelijk afscheid, vreugd en verdriet achterlatend, misschien ook dankbaarheid. wie weet?
grootste coalitiepartner bestuursverantwoordelijkheid genomen. Dit wil JAN de komende periode graag voortzetten. Bestuursvoorzitter Ralf Jonkers is blij met de keuze van Vossen als lijsttrekker: “Marcel is bevlogen, enthousiast en altijd positief kritisch ingesteld. Een echte JAN-ner dus!”
Een nieuw jaar dient zich aan maagdelijk en verwachtingsvol. Verlangend naar een nieuw begin, wordt het oude een herinnering.
Kandidatenlijst Naast Marcel staat er nog een aantal andere kandidaten te popelen om Nederweert te mogen vertegenwoordigen in de gemeenteraad. Binnenkort maakt JAN bekend wie deze kandidaten zijn.
Hoop doet leven, zo zegt men. Met een blik gericht op 2022 ijveren voornemens om voorrang maar is volharding gewenst. Het nieuwe jaar wordt ingeluid, vol goede moed begonnen, hopend op wat geluk en vreugd met een sprankje dankbaarheid. Wie weet?
Weekblad digitaal lezen? www.drukkerijvandeursen.nl
Waar hoop is, ligt de toekomst. Resi Faessen www.schrijverskringospel.nl
Live online kerstshow Resto VanHarte en Albert Heijn Ook tijdens kerst zullen beperkende coronamaatregelen gelden, waardoor er weinig mogelijk is als het gaat om mensen ontmoeten en samen gezellig de feestdagen vieren. Daarom organiseert Resto VanHarte in samenwerking met Albert Heijn een grote live online kerstshow voor iedereen die anders alleen is met kerst of gewoon op zoek is naar gezelligheid. Aanmelden is eenvoudig en gratis via www.restovanharte.nl/ liefdevollekerst. Iedereen is van harte welkom. De grote live online kerstshow De online kerstshow is op kerstavond op 24 december vanaf 18.30 uur. Via je pc of tablet wandel je zo het vir-
Wij zijn op zoek naar een (t)huis!
tuele kerstdorp binnen, waar Angela Groothuizen je warm ontvangt en meeneemt naar een avond vol gezelligheid, verrassende workshops en live muziek. Deelnemers leren kerstversieringen maken, een heerlijk kerstmenu koken en leren nieuwe mensen kennen. Het kan allemaal in het gezellige kerstdorp.
Een fijne hoek- of twee-ondereenkapwoning in ons mooie Nederweert zou super zijn, maar een woning in Ospel, Nederweert-Eind of Weert mag natuurlijk ook.
Aanmelden kan via www.restovanharte.nl/liefdevollekerst. Na aanmelding ontvangt elke deelnemer een link per mail om deel te nemen aan het programma. Voor problemen bij aanmelding of vragen is er een helpdesk. Die is te bereiken via liefdevollekerst@restovanharte.nl of bel 0900 9003030.
Mochten jullie je huis willen verkopen of kennen jullie buurtbewoners die van plan zijn het huis te verkopen, dan horen wij dat graag!
eeneigenthuis@outlook.com 06-519 530 33 (Roy) na 17.30 uur
Kiest u voor gebaande paden of vaart u uw eigen koers ? Geuns Uitvaartbegeleiding heeft oor voor uw wensen en oog voor details. Bent u alternatief of traditioneel, modern of klassiek: samen geven we de uitvaart de ‘kleur’ die u wenst. Wij blijven onafhankelijk, want… waar u ook verzekerd bent, u kunt altijd een beroep op ons doen. We bespreken, verzorgen en begeleiden persoonlijke uitvaarten en alle formaliteiten eromheen.
ŏ
Vogelsbleek 18/A
ŏ
6001 BE WEERT
ŏ
(0495) 549 630
ŏ
www.geuns.nl
ŏ