2017 aw jaarverslag

JAARVERSLAG 2016

JAARVERSLAG

1

2016 VANOP DE EERSTE RIJ

1 Belangenbehartiging

6

2 Netwerking

26

3 Dienstverlening

40

4 Organisatie en structuur

62

5 Duurzaamheidsverslag 2016

71

6 Socio-economische gegevens

74

‘Moeten we na jaren hard werken echt nog eens langs de kassa gaan om op de meerwaarde die we realiseren belastingen te betalen? Wij vinden dat kmo’s al genoeg betalen!’

4

VOORWOORD

ONDERNEMERS ZITTEN BIJ ONS ALTIJD OP DE EERSTE RIJ Wat een jaar was 2016. Economisch varen we zeker de juiste koers. Tegen 2018 zouden er in ons land 140.000 jobs bijkomen. De groei versnelt, de werkloosheid daalt, het geld en grondstoffen zijn goedkoop. Dit resultaat is zeker te danken aan de goede cijfers van de Europese economie. Maar ook de taxshift en de indexsprong, twee beslissingen van het eerste uur van de regering Michel I, dragen bij tot die omstandigheden. Willen we echter niet van deze koers afwijken, dan zal deze regering de rangen moeten sluiten en gebruikmaken van de economisch gunstige wind om nú hervormingen door te voeren.

Maar helaas was 2016 op een aantal vlakken ook een vreselijk jaar.

Terreurdreigingen en aanslagen – ook heel dicht bij huis – deden ons allemaal naar adem happen. De vluchtelingenstroom nam ongeziene proporties aan. Het gemor hierover zwol zienderogen aan. De gevolgen bleven niet uit. Wat niemand voor mogelijk achtte, gebeurde: de Britten stappen uit de EU. We zullen de komende jaren aan den lijve ondervinden wat dat betekent voor handel en economie.

Dat slecht nieuws tot onzekerheden leidt, hoeft niet gezegd. En aan onzekerheden hebben ondernemers een bloedhekel.

Zeker als op het ‘thuisfront’ plots de hervorming van de vennootschapsbelasting door sommige partijen gekoppeld wordt aan de invoering van een meerwaardebelasting. Excuseer? Stond dit ergens in een regeerakkoord? Moeten we na jaren hard werken echt nog eens langs de kassa gaan om op de meerwaarde die we realiseren belastingen te betalen? Wij vinden dat kmo’s al genoeg betalen!

Bovendien kan het niet zijn dat er altijd naar de inkomstenkant van de balans gekeken wordt om de begroting in evenwicht te brengen. Het is tijd om de uitgavenkant

onder de loep te nemen. En dat is ook wat we aangeraden hebben aan de gemeente Zwijndrecht. Die dacht in de luwte van de kerstperiode de bedrijven op haar grondgebied een extra factuur van enkele miljoenen euro's te bezorgen. Maar dat was buiten ons gerekend. Antwerps gouverneur Berx schrapte het aangepaste belastingreglement na een klacht van onze Kamer. De gemeente zal haar huiswerk opnieuw moeten maken. En zo hoort het.

Wij gaan het komende jaar álle lokale belastingen scherp bewaken.

Dit was niet het enige fiscale succes dat we realiseerden. De stad Antwerpen maakt het eindelijk mogelijk dat bedrijven voortaan ook tax-on-web kunnen gebruiken. De stad besliste bovendien dat vestigingen met een oppervlakte kleiner dan 50 m², vrijgesteld worden van een aantal hinderlijke stadsbelastingen. Deze maatregel zal zeker ademruimte geven aan startende ondernemingen. Het aantal jonge starters zit dan ook in stijgende lijn in stad en regio.

Nog een dossier waar de violen eindelijk gestemd zijn: na een jarenlange stellingenoorlog is er finaal een uitweg voor de impasse in het Oosterweeldossier.

Uiteraard staan we morgen nog steeds in de file, maar er is tenminste uitzicht op beterschap. Ondertussen zoekt onze bereikbaarheidsmananger mee naar constructieve oplossingen om het fileleed voor u en uw medewerkers te verzachten en u naar de meest geschikte kanalen te leiden om de modal shift te realiseren.

Want dat is een van onze drie kerntaken: uw belangen verdedigen om het ondernemen makkelijker te maken. Maar we doen nog veel meer, dat ziet u in dit jaarverslag vanop de eerste rij.

Veel leesplezier!

Stéphane Verbeeck Voorzitter

JAARVERSLAG

5

BELANGENBEHARTIGING Onze regio is een van de belangrijkste tandwielen van de economie. En tandwielen moeten regelmatig gesmeerd worden. Wij doen dat als Kamer door uw stem te laten horen aan de beleidsmakers. We treden met hen in dialoog om het beleid zo goed mogelijk af te stemmen op uw noden. Op die manier werken we samen aan een bedrijfsvriendelijke regio.

BELANGENBEHARTIGING

U LEGT POLITICI OP DE ROOSTER.

ONDERNEMERS AAN TAFEL MET JAMBON [Direct contact] In december schoof vice-eersteminister Jan Jambon aan tafel met de leden van de Kamer. Hij sprak met hen over het sociaal-economisch beleid en de veiligheidsmaatregelen van de regering. De aanwezigen kregen ook de kans in dialoog te gaan met de minister.

Koen Maertens @koenmaertens 22 november. @wbeke start met ondernemersverhaal van @Zembro na #Siliconvalley trip als introductie @kvkaw

BOEKVOORSTELLING JOHN CROMBEZ [ondernemerschap stimuleren] In september kreeg de Kamer sp.avoorzitter John Crombez over de vloer.

Eerder in 2016 poneerde Crombez in zijn boek ‘Ctrl+Alt+Del’ een aantal vernieuwende voorstellen om ondernemerschap te stimuleren en de samenleving eerlijker te maken.

In navolging van dit boek ging Crombez dan ook graag in debat met de aanwezige ondernemers om zijn ideeën verder af te toetsen.

ZOMERSTAGE POLITICI [Politiek op de werkvloer] Tijdens het zomerreces namen dertien politici uit de regio AntwerpenWaasland, deel aan een parlementaire stage bij Antwerpse en Wase ledenbedrijven. Veel politici zijn in het parlement bezig met dossiers die een directe impact hebben onze ondernemingen. Daarom wordt hun de kans geboden om ook op de bedrijfsvloer te ervaren hoe het gesteld is met onze ondernemingen en wat de uitdagingen zijn.

ALMACI IN DEBAT [Over ondernemerschap] In maart gaf Groen-voorzitster Meyrem Almaci een toelichting over het ‘Doeners-plan’ dat de partij begin 2016 lanceerde. Hiermee wil ze zich meer richten naar ondernemers. De aanwezigen leerden onder andere dat er een aantal raakvlakken zijn met ons Routeplan 2020. Toch was het publiek kritisch voor de voorzitster. ‘Want het beleid om multinationals weg te jagen, treft zeker ook de kmo’s die vaak toeleverancier zijn.’

CEO’S IN DIALOOG [Met stad Sint-Niklaas] Vanuit de vraag van het stadsbestuur van Sint-Niklaas om meer in dialoog te treden met bedrijfsleiders brengt de Kamer halfjaarlijks de CEO’s van de top 20 bedrijven uit de stad samen voor een overleg. Op de agenda stond onder meer een terugkoppeling mobiliteitsdossiers Sint-Niklaas (Oostelijke tangent, Blue Bike, ...), het EFRO-dossier ‘Portaalsite voor ondernemers’, energiecoaches, de resultaten van het leertraject ‘Lead Companies - Van familiebedrijf tot multinational’ (2012-2015), de website www.bereikbaarwerk.be en employer branding van de stad Sint-Niklaas.

WOUTER BEKE OP DE KAMER [Over het huidige ondernemersbeleid] Eind november mochten we Wouter Beke, voorzitter CD&V, ontvangen op de Kamer. Hij slaagde erin tijdens zijn uiteenzetting een globaal beeld te scheppen van het huidige ondernemersbeleid en voor welke uitdagingen onze economie staat.

Beke sprak verder onder meer over de pensioenhervoming en legde uit hoe een disruptieve economie voor een disruptieve samenleving zorgt.

JAARVERSLAG

9

BELANGENBEHARTIGING

SAMEN HOUDEN WE DE DRUK OP DE KETEL. MOBILITEIT

MOBILITEITSDOSSIERS [Hoog op het lijstje] We staan nog altijd lang en vaak in de file. De Kamer bleef in haar vele politieke contacten en in haar perscommunicatie pleiten voor de snelle realisatie van de derde Scheldekruising. We reageerden tegen een mogelijk nieuw referendum over het OosterweeltracĂŠ en we bepleitten keer op keer de snelst mogelijke oplossing binnen een budgettair kader waarbij mobiliteit en leefbaarheid worden verzoend.

Maar ook de lokale mobiliteit laten we niet los. We volgden onder meer de stand van zaken op in het op- en afritten complex E17 en N47 in Lokeren en bepleitten het dossier Oostelijke tangent (de verbindingsweg tussen E17 en N70 Singel in Sint-Niklaas). Maar ook werden op onze vraag in het zuidelijke Antwerpse havengebied doorstromingsmaatregelen genomen. In onze regio is er ook meer aandacht voor vrije doorgang van collectief vervoer bij wegenwerken en worden verkeerslichtenregelingen aangepakt.

10

MOBILITEITS- EN BEREIKBAARHEIDSMANAGER VAN START [Brug tussen bedrijven en mobiliteitsknopen] Midden februari 2016 ging bij de Kamer een mobiliteits- en bereikbaarheidsmanager aan de slag.

Hij vormt de schakel tussen AntwerpsWase ondernemingen en het grote scala aan overheidsinstellingen die infrastructuur beheren, mobiliteitsinitiatieven nemen en informatie verstrekken. Hij helpt knelpunten bespreekbaar te maken, zoekt mee naar constructieve oplossingen en leidt bedrijven naar de meest geschikte kanalen om de modal shift te realiseren. 95 informatie- en interventiedossiers werden in 2016 opgestart.

MOBILITEITSBIJEENKOMSTEN [1.200 ondernemers] Niets zo frustrerend als niet op de hoogte zijn van werkzaamheden voor uw bedrijfsdeur. Daarom nam het mobiliteitsluik steevast een plek in tijdens het programma van de Lokale Ondernemersnetwerken. Daarnaast organiseerden we samen met diverse overheden informatiebijeenkomsten over infrastructuurwerken en mobiliteitsoplossingen. Samen met Alfaport en het Havenbedrijf, gingen we intensief in gesprek met havenbedrijven via dialoogsessies.

Een zoektocht naar knelpunten en oplossingen. Via 19 diverse bijeenkomsten bereikten we ruim 1.200 individuele ondernemers.

Tim Van der Schoot @timvanderschoot 6 december.

Hoe kunnen we haven bereikbaar houden? Hot topic tijdens 3e sessie Bereikbare Haven @PortofAntwerp @kvkaw #Alfaport

MODAL SHIFT [Kamer en stad Antwerpen werken samen] Onze Kamer werkte in 2016 nauw samen met de stad Antwerpen om alternatieve woon-werkverplaatsingen bij ondernemingen te stimuleren.

De verkeerssituatie in Antwerpen zorgt door de vele wegenwerken voor een moeilijk bereikbare stad.

Het stadsbestuur ontwikkelde een specifieke werkgeversaanpak binnen het project Slim naar Antwerpen. Onze Kamer werkte met het team Slim naar Antwerpen samen om dat aanbod afgestemd en gericht naar bedrijven te brengen.

JAARVERSLAG

11

Wij creëren chemie die batterijen doet houden van dansen.

De vraag naar energie stijgt aan een razendsnel tempo.

Om ervoor te zorgen dat de wereld aan die vraag kan blijven voldoen, creëren we samen slimmere manieren om energie te vergaren en te genereren. Bijvoorbeeld door de voetstappen op de dansvloer te gebruiken om de telefoons van feestgangers op te laden. Als ons dagelijks leven helpt om de planeet van energie te voorzien, dan is dat omdat we bij BASF chemie creëren.

Ontdek onze visie op wecreatechemistry.com

DIGITAAL INZICHT IN DE WERKEN [Opgepast wegenwerken!]

Bedrijven krijgen sinds maart 2016 beter zicht op de veelheid aan werkzaamheden in onze regio. Sinds dan geeft ons digitaal initiatief antwerpen-waaslandmobiel.be bedrijven een overzicht van wat waar te gebeuren staat en wat de gevolgen zijn, afgestemd op de noden (timing, hinder, omleidingen en ontsluiting bedrijventerreinen). In 2016 werden zo’n 90 serviceberichten geplaatst. Die fungeren meteen als doorverwijskanaal naar broninfo van ruim 15 infrastructuurbeheerders of overheidsinstanties.

ALTERNATIEVE MOBILITEIT [Wij zetten voor u alles op een rijtje] Om het overzicht te behouden in de veelheid aan mobiliteitsinitiatieven heeft onze Kamer, samen met Alfaport, op advies van het Platform Industrie in juni 2016 een eenvoudige digitale tool uitgewerkt voor bedrijfsleiders en hr-managers: www.bereikbaarwerk.be. Bedrijven die een mobiliteitsonderzoek willen starten, bereikbaarheidsinformatie of subsidiĂŤring zoeken of woonwerkalternatieven willen toepassen, vinden een accuraat overzicht.

Telkens met focus op wat bedrijven aanbelangt: kostprijs, fiscaliteit, toepassingsmodaliteiten en b2bcontactgegevens. Ruim 50 initiatieven worden beschreven.

Tom Klaasen @tomklaasen 5 september.

Mooi initiatief van @kvkaw: bereikbaarwerk.be

GEZONEERDE MOBILITEITSSCANS [Mobiliteit onder de loep] Om te komen tot mobiliteitsmaatregelen die alle bedrijven in een geografisch afgebakende zone aanbelangen, startte onze Kamer in november 2016 met een project van gezoneerde mobiliteitsscans. In nauwe samenwerking met het Provinciaal Mobiliteitspunt Antwerpen ondergaan individuele bedrijven in het havengebied een mobiliteitsanalyse.

De resultaten worden vervolgens samengebracht met die van de buurtbedrijven. zo krijgt niet alleen een individueel bedrijf zicht op alternatieve woon-werkverplaatsingen van haar medewerkers, maar kunnen noden voor een hele zone gedetecteerd worden. Een instrument om bij overheden aan te kloppen voor een betere ontsluiting van openbaar vervoer, veiligere fietsinfrastructuur of ruimte voor deelinitiatieven.

Steven Roeland | steven.roeland@voka.be

JAARVERSLAG

13

PROJECT: BARCO - KORTRIJK

GENERAL CONSTRUCTION

AUTHENTICITY - CRAFTSMANSHIP - SOLUTION-MINDED

WWW.CORDEEL.EU

FISCALITEIT VRIJSTELLING [Slag thuis gehaald] Eind 2016 besliste het Antwerpse college dat vestigingen kleiner dan 50 m² vrijgesteld worden van een aantal hinderlijke stadsbelastingen.

De stad gaat hiermee in op onze vraag om voor een bedrijfsvriendelijk fiscaal klimaat te kiezen en vereenvoudigingen door te voeren.

WAAKHONDFUNCTIE [Gemeentelijke opcentiemen en aanvullende personenbelasting] De Vlaamse steden en gemeenten halen gemiddeld 45 tot 50 % van hun inkomsten uit belastingen. Het grootste deel daarvan is afkomstig van de aanvullende personenbelasting (APB) en de opcentiemen op de onroerende voorheffing (OV). Omdat elk lokaal bestuur zelf de hoogte van haar opcentiemen en de APB bepaalt, houdt onze Kamer een jaarlijks overzicht bij van welke gemeentebesturen in ons werkingsgebied de tarieven voor deze lokale belastingen verhoogd en/of verlaagd hebben. Ook ontwikkelde ze een fiscale GPS waardoor een bedrijf kan berekenen of men minder lokale belastingen zou betalen in een buurgemeente.

In 2016 waren er in totaal acht lokale besturen in ons arrondissement die hun APB-tarief verlaagd hebben voor 2017: Boom (-0,6 %), Lokeren (-0,5 %), Hemiksem (-0,3 %), Rumst (-0,3 %), Schelle (-0,3 %), Schoten (-0,2 %) en Niel (-0,1 %). Ook Wijnegem verlaagde haar aanvullende personenbelasting voor 2017 aanzienlijk (-1,5 %) maar voerde tegelijkertijd wel een verhoging van de gemeentelijke opcentiemen (+175) in. Afgezien van Wijnegem waren er in 2016 binnen het arrondissement Antwerpen-Waasland nergens wijzigingen in de onroerende voorheffing.

GEMEENTEN MET DE HOOGSTE APB IN ONZE REGIO Sint-Niklaas 8,5 % Niel 8,1 % Antwerpen 8% Temse 8% Kruibeke 8%

GEMEENTEN MET DE LAAGSTE APB IN ONZE REGIO Zwijndrecht 2,5 % Aartselaar 5% Beveren 5% Kapellen 5% Wommelgem 5%

GEMEENTEN MET HOOGSTE OV IN ONZE REGIO Kruibeke 1950 Boom 1550 Hemiksem 1550 Niel 1550 Stekene 1550

GEMEENTEN MET DE LAAGSTE OV IN ONZE REGIO Aartselaar 800 Kapellen 875 Schilde 875 Brasschaat 900 Zoersel 935 Dirk Bulteel | dirk.bulteel@voka.be

JAARVERSLAG

15

SAMEN STAAN WE STERKER REGIOWERKING [Ondernemersavonden in uw regio] Onze Kamer bracht in 2016 ondernemers uit dezelfde regio samen. Deze lokale werking zorgt voor betere informatiedoorstroming en input voor belangenbehartiging en biedt een mooi netwerkmoment.

Het draagt zeker bij tot een optimale bedrijfsvoering.

REGIOWERKING ANTWERPEN MIDDEN REGIOWERKING ANTWERPEN NOORD REGIOWERKING ANTWERPEN OOST REGIOWERKING ANTWERPEN RAND REGIOWERKING ANTWERPEN STAD REGIOWERKING ANTWERPEN ZUID REGIOWERKING WAASLAND

MALAFIDE PRAKTIJKEN [Kamer waarschuwt voor fraude] Bedrog is van alle tijden. Helaas worden ook ondernemers nog te vaak het slachtoffer van allerlei malafide praktijken. Bedrog met beroepengidsen, fraude via het Belgisch Staatsblad, factuurfraude,…

Wij sensibiliseren en waarschuwen onze leden wanneer nieuwe gevallen zich voordoen. Want dankzij het grote netwerk van onze organisatie krijgen we vaak snel informatie over nieuwe malafide acties.

16

ALLIANTIE [Regio's werken samen] Op 23 juni ondertekenden de Voka — Kamers van Koophandel een alliantiecharter dat het officiële startschot was voor een ambitievolle samenwerking tussen de regio’s Antwerpen, Kempen, Mechelen en Waasland. Tussen die dag en vandaag stond de tijd niet stil en kreeg de samenwerking vorm.

Ondertussen zijn dankzij deze intense samenwerking de fusieplannen van de Kamers van Koophandel Mechelen en Kempen in een stroomversnelling gekomen en zal deze fusiekamer tegen 1 januari 2018 een feit zijn.

Maar deze fusie staat de afspraken die gemaakt werden binnen de Alliantie geenszins in de weg. De zes competentiecentra die binnen elke Kamer gedefinieerd zijn, werken verder met een doel voor ogen: met dezelfde middelen meer toegevoegde waarde voor onze leden realiseren.

Voka – Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland trekt voor de leden van de Alliantie Starters/Snelle groe­iers en Internationaal Ondernemen. Binnen de fusiekamer zal de focus liggen op Duurzaam on­dernemen en Familiebedrijven, Integrale innovatie en Energie.

Zo willen we het ondernemerschap in onze regio samen alle kansen geven. Want een geheel is immers veel meer waard dan de som van de delen.

HULPLIJN 8876 [Eén sms volstaat] Ondernemen gaat niet altijd vanzelf.

Sommige problemen kan u ook niet alleen oplossen. Daarom lanceerde onze Kamer in 2016 het gratis SMSnummer 8876 waar ondernemers met alle vragen en opmerkingen terecht kunnen. Hebt u zelf ook een vraag of ligt u ergens wakker van? Laat het ons weten via 8876 en wij maken er werk van! Mailen kan ook naar 8876.aw@voka.be

CONJUNCTUURBAROMETER [De glazen bol voor conjunctuur] We hebben geen glazen bol, maar onze conjunctuurbarometer komt aardig in de buurt. Aan de hand van geteste econometrische modellen op basis van maandelijkse gegevens van de onder meer de export, bouwsector, … werkloosheid en werkaanbiedingen in de regio voorspelt de barometer het conjunctuurverloop voor de daaropvolgende zes maanden. En de voorspellingen van 2016 kwamen uit, want richting 2017 voorspelde onze barometer een sterke klim in de economische activiteit die ons zou terugbrengen naar het niveau dat bereikt werd vóór de bankencrisis van 2008.

ANTWERPEN-WAASLAND december 20162016 ANTWERPEN-WAASLAND december 120 100

8876

60 40 20 0

2007,06 2007,09 2007,12 2008,03 2008,06 2008,09 2008,12 2009,03 2009,06 2009,09 2009,12 2010,03 2010,06 2010,09 2010,12 2011,03 2011,06 2011,09 2011,12 2012,03 2012,06 2012,09 2012,12 2013,03 2013,06 2013,09 2013,12 2014,03 2014,06 2014,09 2014,12 2015,03 2015,06 2015,09 2015,12 2016,03 2016,06 2016,09 2016,12 2017,03 2017,06 2017,09 2017,12

waar kunnen we u mee helpen? sms GRATIS

80

VOKA INDICATOR ANTWERPEN WAASLAND

VORIGE WAARDE

NBB INDICATOR

Dirk Bulteel | dirk.bulteel@voka.be

JAARVERSLAG

17

BELANGENBEHARTIGING

ROUTEPLAN 2020: CRUCIALE DOORBRAKEN.

ALLIANTIE DIAMANT [Een schitterende samenwerking] Na de oprichting van het Platform Industrie en de integratie van Alfaport hebben we in 2016 ook de derde stuwmotor uit het Routeplan 2020 bij onze platformstrategie betrokken: de diamant. De alliantie tussen de Kamer en het Antwerp World Diamond Center, leidt ertoe dat we de komende

18

maanden gezamenlijke activiteiten en campagnes zullen ontwikkelen om Antwerpen wereldwijd beter op de kaart te zetten. Via een onevoicepolitiek kunnen we nog zwaarder wegen op belangrijke economische dossiers waar er convergerende belangen zijn. Net zoals we dat al jaren doen met de industrie en met de haven.

START-UP ECOSYSTEEM [Zuurstof voor ondernemen] De sterke groei van het aantal jonge starters in de regio, bewijst dat ondernemen weer sexy is. Een ommekeer die we vanuit Routeplan 2020 hebben bewerkstelligd via de uitbouw van onze bryo-starterswerking.

Maar ook met eenmalige initiatieven zoals de havenhackathon, of via Antwerp.SRL ons netwerkplatform met de Universiteit. De wisselwerking tussen de Kamer en privé-initiatieven zoals Start it@kbc, de CoFoundry en Idealabs geeft vandaag zuurstof aan een ecosysteem waarin zowel prestarters, start-ups als doorgroeiers gedijen.

SAMENWERKING UNIVERSITEIT IN HOGERE VERSNELLING [A.SRL] Antwerp.SRL, ons netwerkplatform met de Universiteit Antwerpen, heeft in 2016 een geslaagde doorstart gemaakt. De achterliggende idee uit Routeplan 2020 - kennisinstellingen zijn een kraamkamer voor nieuwe technologieën en ondernemers hebben een neus voor creatieve oplossingen - is dezelfde gebleven.

Maar de events hebben een sterkere focus op b2b-thema’s, met concrete cases rond marktvalorisatie. Het enthousiasme op de voorbije events rond de herbestemming van oude gebouwen en de ‘zorgfabriek van de toekomst’ bewees dat die kruisbestuiving werkt. Het aantreden van een nieuwe bewindsploeg op

UAntwerpen, heeft ook binnen Antwerp.SRL voor een hernieuwde dynamiek gezorgd. In 2017 staat er alvast een groot evenement op stapel waarin de universiteit samen met het bedrijfsleven haar nieuwe beleidsvisie zal toelichten rond grote thema’s als digitalisering, cleantech en zorgtechnologie.

DUAAL LEREN [Leren op de werkvloer] Het opleidingssysteem waarbij studenten uit technische richtingen meer dan de helft van hun leertijd op de werkvloer doorbrengen, heeft zijn degelijkheid bewezen in Duitsland en Zwitserland. Los van de gesubsidieerde proeftuinen duaal leren, hebben we binnen Routeplan 2020 drie eigen proefprojecten opgezet in

Antwerpen en het Waasland. Onder regie van de Kamer hebben twee scholen en zeven bedrijven een aantal industriële knelpuntopleidingen vertaald naar de werkvloer. In tegenstelling tot de gesubsidieerde proeftuinen zijn de projecten van de Kamer sectoroverschrijdend en lokaal verankerd. Een unieke aanpak van waaruit we een aantal beleidsaanbevelingen zullen doen.

Pieter Leuridan | pieter.leuridan@voka.be

www.routeplan2020.be

JAARVERSLAG

19

MOBILITEIT [Een visie vanuit de Industrie] Met het aantreden van Bereikbaarheidsmanager Steven Roeland werd de werkgroep ‘mobiliteitsvisie’ opgericht. Een van de realisaties is de webtool www.bereikbaarwerk.be (zie pagina 13). Het Platform schreef ook een nota aan minister Weyts om een ‘sense of urgency’ te creëren voor een snelle voortgang van de werken op de STUURGROEP INDUSTRIE [Uitbreiding] In 2016 mocht het Platform een nieuwe deelnemer rond de tafel verwelkomen. De heer Verbraeken trad tot het Platform toe als vertegenwoordiger van Sita. Sita opereert in België vanuit 52 sites.

De site in Antwerpen huisvest Sleco waste-to-energy en een volledige glasrecyclage plant. Het overzicht van de leden van deze stuurgroep vindt u op pagina 67.

PRIMA [Overdracht van het mature project] Op 1 januari 2016 volgde Thierry Burki (Bilfinger ROB) Fred Duterne (Actemium) op als voorzitter van het opleidingstraject PrIMA. In juni 2016 studeerden 18 PrIMA studenten af. In 2016 bouwden we ook de kwaliteit van PrIMA verder uit door o.a. het opleidingscentra ACTA (voor de chemie) en IPV (voor de voeding) in

20

de PrIMA-stuurgroep op te nemen.

Met de steun van VDAB konden we het aantal studenten verhogen en werd PrIMA voor het eerst ook in het Waasland uitgerold met twaalf studenten onderhoudselektricien.

Op 28 september had de overdrachtsvergadering plaats waar met steun van de founding fathers en participanten de modus operandi werd vastgelegd.

Scheldelaan, de belangrijkste ader van het grootste industrieterrein van België. Het Platform vroeg tijdens een bijeenkomst met Antwerps schepen Koen Kennis naar meer flexibiliteit voor het collectief vervoer. Zo werd gevraagd of er busvervoer naar bedrijventerrein Zuid kan komen en het station Noorderdokken als hub gebruikt kan worden voor de dispatching naar de Scheldelaan.

LEAD PLANTS & LEAD COMPANIES [Nieuw boek & traject] Op 23 juni werd in aanwezigheid van minister Muyters het boek Lead Companies, van familiebedrijf tot multinational gelanceerd bij het multinationaal bedrijf Soudal. Ook ging de derde editie Lead Plants & Lead Companies van start met weer een mooie mix van interessante bedrijven. Plants: Kaneka, Estee Lauder, Iko, Nippon Shokubai, Mora, Janssen pharmaceutica, Cummins, Oleon, Hyplast, DAF, Baltimore Aricoil, Zeelandia, Agio Cigars en Companies: Van Hoecke, Manna, Lamifil, Luxilon, ED&A, Niko, FAM, Unibind, Frisomat, Elaut, Eribel, Aurora en Remofrit.

BEDRIJFSVRIENDELIJK KLIMAAT [Fiscale vereenvoudiging] In open en transparant overleg met de werkgroep Fiscaliteit tracht het kabinet van schepen Koen Kennis een bedrijfsvriendelijk klimaat uit te stippelen. Het Antwerpse bestuursakkoord voorziet in een

vereenvoudiging en vermindering van de stedelijke belastingreglementen.

Een concrete realisatie is de mogelijkheid om de aangifte via taxon-web te organiseren in de toekomst.

Het Platform zal de evolutie van de drijfkrachtbelasting verder blijven monitoren.

Nadia Werkers | nadia.werkers@voka.be

JAARVERSLAG

21

BELANGENBEHARTIGING

SAMEN MET U BEPALEN WE DE JUISTE KOERS. Ook in 2016 blijft Alfaport-Voka streven naar een aantrekkelijke en competitieve Antwerpse haven waar bedrijven ruimte krijgen om te groeien en nieuwe bedrijven zich graag vestigen. Zo willen we de tewerkstelling en toegevoegde waarde op een duurzame manier verankeren. Centrale actiedomeinen blijven douane, duurzaamheid, arbeidsmarkt, mobiliteit, infrastructuur en optimalisatie van de supply chain. We volgen de relevante regelgeving op de voet en wegen op het gevoerde beleid. Zo namen we een actieve rol op in het Nationaal Forum douane. We blijven ook ijveren voor administratieve vereenvoudigingen zoals de vrijstelling van bouwvergunning in de haven, of de havenverkeersverordening. In 2016 stond Alfaport-Voka ook mee aan de wieg van Nxtport, een baanbrekend bottom-upinitiatief inzake datasharing en big data dat de Antwerpse haven tot de meest performante haven in de range moet maken.

Metro België @metrobelgie 9 december.

Eerste ‘havenhackaton’ in België wil IT-oplossingen ontwikkelen voor logistieke sector.

NXTPORT – HACKATHON [Innovatie in de haven] Via betere informatie-uitwisseling de efficiëntie van operaties in de haven verbeteren. Dat is een hele uitdaging, maar zeker een nuttige. Denk maar aan toepassingen als het beter voorspellen van aankomsttijden van schepen, verhoogde veiligheid op de terminal, het realtime traceren van goederen.

We gingen de uitdaging aan en organiseerden in december een logistieke hackathon. Daarbij zochten deelnemers uit de IT-sector, grafische wereld,… maar ook studenten gedurende enkele dagen intensief samen naar oplossingen voor concrete havengerelateerde problemen.

Bovendien lanceerden we in 2016 ook NxtPort. Een datasharingplatform dat de uitwisseling van informatie tussen verschillende spelers in de logistieke ketting – opslagloodsen, douane, het Havenbedrijf – moet vereenvoudigen.

Dit initiatief van de Antwerpse private havensector is een wereldwijde primeur en zal de concurrentiepositie van de Antwerpse haven versterken, evenals de wapens bieden om het op te nemen tegen internationale spelers van buitenaf.

JAARVERSLAG

23

COMPLEX PROJECT [Extra containerbehandelingscapaciteit Antwerpen] Dat er nood is aan extra containerbehandelingscapaciteit in de Antwerpse haven bewijzen de meer dan 10 miljoen TEU containers die in 2016 werden verwerkt. Aan dit ritme is tegen het einde van dit decennium de kritische drempel bereikt om extra containercapaciteit te voorzien. Om hiervoor een zo breed mogelijk gedragen oplossing te vinden, startte de Vlaamse regering in juli 2016 met het ‘complex project’. Binnen dit project kan de piste van een Saeftinghedok samen met alle mogelijke alternatieven voor bijkomende capaciteit worden onderzocht met zoveel mogelijk inspraak van alle stakeholders.

Hierbij pleiten wij voor een snelle beslissing om de positie van Antwerpen als containerhaven en motor van de Vlaamse economie te versterken, rekening houdend met de toenemende schaalvergroting en trend naar consolidatie van de internationale scheepvaart.

HAVENARBEID [Stroomversnelling] Sinds de Europese Commissie in 2014 een procedure van ingebrekestelling tegen BelgiĂŤ opstartte, kwam de actualisering van de havenarbeidsorganisatie in een stroomversnelling. Ook Alfaport streeft al geruime tijd naar een rechtszekere en flexibele havenarbeidsorganisatie.

Na een intensief overlegproces tussen de sociale partners, werd in de zomer van 2016 een voorakkoord afgesloten tussen de sociale partners en minister Kris Peeters. Dit akkoord maakt het - afhankelijk van de goedkeuring van Europa - mogelijk om erkende havenarbeiders aan te werven buiten de bestaande pool. Een verkorte procedure om af te wijken van de vastgelegde ploegsamenstellingen werd afgesproken. Wel blijven we bezorgd over de logistieke arbeid in de havens, die op dezelfde manier moet kunnen verlopen als gelijkaardige activiteiten buiten de haven, zodat de haven beter kan inspelen op de wijzigende marktomstandigheden.

24

DUURZAAMHEID IN DE HAVEN [Sustainability Award] Samen met het bedrijfsleven zet Alfaport-Voka zich in voor de duurzame ontwikkeling van de Antwerpse haven. De nadruk ligt op een correct evenwicht tussen de economische, sociale en milieuontwikkeling. Zo werd in 2016 voor de eerste keer een Sustainability Award uitgereikt door de Antwerpse havengemeenschap, aan het project ECLUSE, dat de energievoorziening van verschillende chemische bedrijven in de Waaslandhaven op termijn zal vervangen door een warmtenet.

Wij vielen zelf ook in de prijzen voor het duurzaamheidsrapport dat tweejaarlijks samen met het Havenbedrijf Antwerpen en de Maatschappij Linkerscheldeoever gepubliceerd wordt.

NIEUWE EUROPESE DOUANEWETGEVING [UCC van kracht] Op 1 mei 2016 werd de nieuwe Europese douanewetgeving (UCC) van kracht. Alfaport-Voka was zeer nauw betrokken bij het overleg met de Belgische douaneautoriteiten over de implementatie van deze regelgeving.

Dit intens overleg leidde ook tot een uitgebreide Q&A met een overzicht van de procedures die in lijn werden gebracht met deze bepalingen. Men is er bovendien in geslaagd om aan de terminaloperatoren vóór 1 mei 2016 een vergunning RTO (ruimte voor tijdelijke opslag) af te leveren om goederen onder tijdelijke opslag te kunnen houden in afwachting van hun definitieve douanebestemming.

BEREIKBAARHEID HAVEN [Een uitdaging] Groeiende files, en een combinatie van wegenwerken die de komende jaren alleen nog zullen toenemen, zorgen voor een uitdaging om de haven de komende jaren bereikbaar te houden. In nauwe samenwerking met de bereikbaarheidsmanager van Voka — Kamer van Koophandel volgen wij de mobiliteit nauw op. Zie verder op pagina 13.

AUDIT NAUTISCHE KETEN [Basis voor strategische discussie] Alfaport-Voka pleit al ruime tijd voor een meer betrouwbare nautische dienstverlening. Dit vereist een complex samenspel tussen verschillende partijen met elk hun eigen bevoegdheid, zoals scheepsagenten, loodsen, slepers, sluispersoneel, havenbedrijven,…

Om verbetermogelijkheden naar betrouwbaarheid, efficiëntie en transparantie in deze ketensamenwerking te identificeren, werd daarom in 2016 een objectieve audit van de volledige keten uitgevoerd. De resultaten van de audit vormen de basis voor een strategische discussie over de toekomstige organisatie van de nautische keten, die voldoende robuust is om het hoofd te bieden aan toekomstige uitdagingen, zoals de schaalvergroting van schepen en een toename van de verkeerscomplexiteit.

Stephan Vanfraechem | stephan.vanfraechem@voka.be

JAARVERSLAG

25

NETWERKEN Bij het uitbouwen van uw onderneming is een goed netwerk een erg krachtig instrument. Daarom bieden we u geregeld de kans uw netwerk uit te breiden, met zowel nationale als internationale contacten. In 2016 netwerkte u vast op een van onze activiteiten met collega-ondernemers, bedrijven of beleidmakers.

NETWERKING

WELKOM OP DE KAMER. Kris Govaert @krisgov 7 januari.

Uitstekende #vooruitblik2016 met een bevlogen Sarkozy die pleitte voor een ander Europa: 2 Europa’s. #voka @kvkaw Inge Van Belle @IngeVanBelle 7 januari.

Feeling energized and inspired after Nicolas Sarkozy’s speech in front of a crowd of entrepreneurs #Sarkozy #antwerp @kvkaw #entrepreneur

Bart De Clerck @bartdecl 6 januari.

Nicolas Sarkozy aan het woord op de #nieuwjaarsbijeenkomst @kvkaw Centrum van het land ligt weer even in #Antwerpen

VOORUITBLIK 2016 MET NICOLAS SARKOZY [Met een staande ovatie het nieuwe jaar in] Op 6 januari blikten we vooruit op wat 2016 ons nog zou brengen. Dat deden we onder meer met voorzitter van Les RĂŠpublicains Nicolas Sarkozy. Hij kreeg een zeer warme ontvangst van onze massaal aanwezige leden op deze tweede editie van Vooruitblik. Na zijn zeer bevlogen speech kreeg Sarkozy een staande ovatie van het publiek. De Franse topgast werd, net zoals bij de eerste editie van Vooruitblik, ingeleid door burgemeester Bart De Wever.

TUINFEEST [Vertrouwd en toch anders] In 2016 mochten we u voor de eerste keer in september ontvangen op ons Tuinfeest. Het Tuinfeest 2016 was het eerste ĂŠn enige evenement dat plaatsvond in de net geopende Savanne van de ZOO. De weergoden waren ons gelukkig goedgezind en u was weer talrijk aanwezig. Samen zorgden we voor een onvergetelijke editie met meer dan 1.200 aanwezige ondernemers!

JAARVERSLAG

29

GALERIJ DER PROMINENTEN [Belgisch toptalent] Op 12 oktober huldigde de Kamer baron Vic Swerts met een gouden plaat in de Galerij der Prominenten. ‘Ik dank Voka – Kamer van Koophandel dat ik hier vanavond een ereplaat mag onthullen en dat op het moment dat Soudal 50 jaar bestaat. Ik ben zeer vereerd’, sprak baron Vic Swerts bij de onthulling. ‘Maar’, voegde hij er lachend aan toe, ‘Ik zou wel willen vragen die plaat met het juiste Soudalmateriaal te bevestigen.'

Hans Maertens @VOKA_HMaertens 12 oktober.

Vic Swerts fier als een gieter als prominent in de galerij van @kvkaw.

Meer dan verdiend. Een flandrien pur sang. Ondernemer in hele lijf.

Michiel Vanderlinden @michielvdl1992 11 december.

Congratulations to all participants and winners of #LOTFA16 for making this an awesome and innovative weekend!

30

EXCELLENTE ONDERNEMINGEN [Antwerpse bedrijven bekroond] De Kamer reikte in oktober naar jaarlijkse traditie vier awards uit aan knappe bedrijven. Het innovatieve ShowTex uit Zwijndrecht werd uitgeroepen tot de ‘Excellente Onderneming 2016’. Agora Group werd gelauwerd met de ‘Lifetime Achievement Award’ en Mieke Frijters van wegenbouwer ATF mag zich vanaf nu de Antwerpse ‘PLATO-ambassadeur 2016’ noemen. De award voor ‘Meest Beloftevolle Starter 2016’ ging naar Minze Health.

Johan Van Overtveldt @jvanovertveldt 28 oktober.

Proficiat aan het innovatieve @ShowTex. Bekroond tot Excellente Onderneming 2016. #EO2016 @kvkaw @JanJambon Michael Pszeniczko @MPszeniczko 12 december.

Terugblikken en vooruitkijken met Voka AW #eindejaarsreceptie2016vokaAW @kvkaw HAVENHACKATHON [Klaar voor haven van de toekomst] Van vrijdagochtend 9 tot zondagavond 11 december gooiden 220 deelnemers van overal ter wereld (Mexico, Rusland, Singapore, Israël, België en Nederland) zich op negen specifieke uitdagingen waarmee de Antwerpse haven te kampen heeft. Gedurende deze 72 uur durende creatieve IT-marathon ‘hackten’ dertig teams de challenges van de havenlogistiek, ondersteund door 50 coaches uit het veld. Twaalf teams werden zondag geselecteerd door de jury om hun oplossing (inclusief prototype) voor te stellen. Na een lange beraadslaging wees die een winnaar en vijf finalisten aan. De 5.000 euro ging naar het winnende team Book-a-lock. Zij ontwikkelden een app voor de binnenvaartvervoerder waarmee die een plaats in de sluis en een aanlegplaats in de haven kan reserveren.

EINDEJAARSFEEST [2016 sloten we af in Sint-Niklaas] Op 12 december verzamelden 500 ondernemers in het modernistische, industriële maar feeëriek verlichte BAU-huis in Sint-Niklaas voor het jaarlijkse Eindejaarsfeest. Naar goede gewoonte werden tijdens dit event ook enkele ondernemersprijzen uitgereikt.

Stefan Stremersch kreeg de award voor Wase 'PLATO-ambassadeur 2016' en Mia Van Weddingen ontving de onderscheiding van 'Lifetime Achievement Award 2016' voor haar bedrijf AVA.

JAARVERSLAG

31

NETWERKING

UW NETWERK UITBREIDEN DOET U BIJ ONS.

BerniceART @BerniceART 17 mei.

Very excited to see the @Belfius #art collection tonight!

Thanks for this great opportunity @kvkaw

KUNSTKAMER [Kunstig ondernemen] In mei trok de KunstKamer naar de Belfius Art Collection in Brussel voor een exclusieve rondleiding. De unieke verzameling Belgische kunst is de grootste van het land en omvat werken van zowel Vlaamse meesters als moderne kunstenaars.

32

BEDRIJFSBEZOEKEN [Werp een blik achter de schermen] Aan interessante bedrijven geen gebrek in onze regio. Ook dit jaar namen enkele gastbedrijven onze leden mee voor een blik achter de schermen. U bracht onder meer een bezoek aan Agora, AVA, Bilfinger ROB, DEME, ENGIE Lab, Nextel, Orfit Industries, Q-Group, Van Hoecke en Water-Link.

JAARVERSLAG

33

LEADERS

GROWTH

That’s what we do.

We search till we find the best leaders for your growth.

Call us/mail us patrick@thefuturealliance.com 0477 67 66 24 www.thefuturealliance.com Antwerpen-Brussel-Gent

SPORTKAMER [Actief netwerken] Ondernemers helpen bij het vinden van een leuke sport, dat doen we graag! Golf blijkt bijvoorbeeld een echte ondernemerssport want al voor de negende keer op rij zaten onze golflessen vol, zowel in Antwerp Golf School als in Golfclub Beveren. Onder begeleiding van professionals leerden ze de beginselen van de golfsport.

Ook ondersteunde de Kamer de eerste Antwerpse editie van de Hercules Trophy waar u enthousiast aan deelnam!

NIEUWE LEDEN [We verwelkomen u graag] Drie keer per jaar verwelkomen we onze nieuwe leden op de Kamer. Op het interactieve ontmoetingsmoment leren de leden meer over de werking van de Kamer, maken ze kennis met enkele van onze medewerkers en werpen ze een blik achter de schermen van ons historisch pand in Antwerpen of Sint-Niklaas.

De avonden werden afgesloten met een speeddate, een leuke manier om de leden direct de voordelen te laten ondervinden van ons netwerk.

Quadri

Ann Geerts | pr.aw@voka.be

PMS Blue 645 PMS Cyan JAARVERSLAG

35

NETWERKING

GEËNGAGEERD & JONG ONDERNEMERSTALENT. De JongerenKamer stimuleert professionele, economische en persoonlijke groei door netwerkmomenten, inspirerende lezingen, bedrijfsbezoeken, debatten en andere activiteiten te organiseren. Daarnaast geeft het jonge ondernemers en kaderleden (< 40 jaar) een stem in het maatschappelijk en economisch debat. Zij vormen immers de economische fundamenten van onze toekomst.

JONGERENKAMER KRIJGT INZICHT [En inspireert] In 2016 ontmoetten de leden van de JongerenKamer Hans Geels, de CEO van Dille & Kamille. Hij vertelde boeiend over de kracht van een authentiek verhaal in de uitbouw van een onderscheidend merk. Hij gaf ook een verfrissende kijk op soft-selling, duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen. De JongerenKamer verdiepte zich in 2016 ook in actuele thema’s zoals mobiliteit, Internet of Things én e-health.

NETWERKEN IN WINTER & ZOMER [Nieuwjaarsreceptie & bbq] Eind januari zette de JongerenKamer het nieuwe jaar stralend in. Op hun nieuwjaarsreceptie presenteerden ze een nieuw concept voor hun activiteiten van 2016 ĂŠn keurden de honderd aanwezigen het programma voor de rest van het jaar goed.

Ook in de zomer genoten de leden van de JongerenKamer van een fijn netwerkevent. Zeventig jonge ondernemers kwamen eind augustus samen voor een verfrissende cocktail en een heerlijke barbecue. De aanwezigen konden tijdens een quiz hun kennis over de JongerenKamer testen, twee winnaars mochten naar huis met een gratis ballonvaart op zak.

OP LOCATIE [de JongerenKamer bezoekt] Inspirerend netwerken met de JongerenKamer? Dat doen ze graag op locatie. In 2016 brachten de leden een bezoek aan BASF Antwerpen. Na een uitgebreide presentatie konden de dertig deelnemers de site bezoeken.

Ook Manna Foods stond op het programma. Veertig leden konden een kijkje nemen in de productiesite in Schoten.

Marco Nagels | marco.nagels@voka.be

JAARVERSLAG

37

De meest klantgerichte facilitaire onderneming

Recruitment & Selection Solutions & Reception Services Catering Security Cleaning Building Maintenance

DE JUISTE MENSEN OP DE JUISTE PLEK

Onderdeel van Facilicom Group

NETWERKING

UW INTERNATIONAAL NETWERK UITBREIDEN. MISSIE ISRAËL [Hightechmissie] Zo’n vijftig ondernemers namen van 29 juni tot 2 juli deel aan onze hightechmissie naar Israël. Antwerps burgemeester Bart De Wever leidde de delegatie. Tijdens bezoeken aan onder meer de stad Haifa en het wereldbefaamde Technion Instituut kreeg de delegatie een unieke inkijk in het succesvolle start-upecosysteem van Israël. Ook Tel Aviv kwam uitgebreid aan bod.

Philippe Muyters @philippemuyters 13 november.

Meeting @kvkaw & @dubaichamber. Al meer dan 10j nauwe banden en samenwerking. Samen voor groei.

MISSIE DUBAI & OMAN [Studie- en netwerkmissie] Op 12 november vertrokken zo'n vijftig bedrijfsleiders onder leiding van minister Muyters, Antwerps provinciegouverneur Cathy Berx en Kamervoorzitter Stéphane Verbeeck naar economische groeipolen Dubai en Oman. De bedoeling van deze missie was nieuwe zakelijke contacten leggen en onze regio bekender te maken bij plaatselijke bedrijven, overheden en businessinstellingen.

Zo werd er onder andere een bezoek gebracht aan DP World, Jafza en

het Besix-project in Dubai. In Oman kreeg de groep een seminarie rond de haven van Duqm, die een belangrijke link heeft met de haven van Antwerpen en gaf minister van Transport Ahmed Bin Salem AlFutaisi uitleg rond Oman’s toekomststrategie en visie 2040. Het businessforum op de Omaanse Kamer van Koophandel en het exposé rond het Sultan Qaboos Port developmentproject waren zeer indrukwekkend. De groep werd verder ook hartelijk ontvangen voor een slotnetwerkreceptie door consulgeneraal sjeik Aflah Al Rawahi.

MISSIE BULGARIJE EN MACEDONIE [Zakelijke b2b-missie] Onder leiding van staatssecretaris Pieter De Crem en gouverneur Cathy Berx vertrokken negentien deelnemers in mei op missie naar Bulgarije en Macedonië. In Bulgarije bracht de groep o.a. een bezoek aan Cordeel, ontmoetten ze ambassadeur Annick Van Calster en vonden er zakelijke meetings met de lokale Kamers van Koophandel plaats. Het bezoek aan Bulgarije eindigde met een ontmoeting met de president. In Macedonië volgden een businessforum, een bezoek aan een Van Hool-fabriek en een diner met de viceminister-president.

MISSIE SAUDI-ARABIE & QATAR [Start2Export2] Als afsluiter van het Start2Export2traject trokken de deelnemers vorig jaar op zakenreis naar Saudi-Arabië en Qatar. In samenwerking met Flanders Investment and Trade werden de ondernemers, waaronder 15 exporteurs, tijdens het traject klaargestoomd om hun eerste stappen op deze uitdagende markten in het Midden-Oosten te zetten.

Jill Suetens | jill.suetens@voka.be

JAARVERSLAG

39

DIENSTVERLENING Met diverse diensten en opleidingen helpen we ondernemers zo goed mogelijk ondernemen. We begeleiden u graag bij de administratieve rompslomp, zoeken antwoorden voor uw vragen en dienen als klankbord voor uw bekommernissen. Maar we doen nog veel meer dan dat.

Elke onderneming trachten we zo passend mogelijk te helpen. Of uw bedrijf nu start, groeit of internationaliseert.

DIENSTVERLENING

REKEN OP ONS VANAF HET PRILLE BEGIN.

‘Ondernemen is voor mij altijd een evidentie geweest. Als afstudeerproject konden we een onderneming opzetten met begeleiding door de Kamer. Dat was een echte meerwaarde omdat je omringd wordt door de juiste mensen. Je staat er niet alleen voor.’

Charlotte De Ridder, GrandEleganza

BRYO [Bright & Young] Kruisbestuiving, ervaringsuitwisseling en een heel uitgebreid ondernemersnetwerk zijn de belangrijkste pijlers van Bryo. Tijdens de maandelijkse bijeenkomsten passeren topics zoals businessplanning, subsidiëring, financiering, bescherming, enz. de revue. De kennis en expertise van de ervaren klankborden zijn van onmisbare waarde voor de ontwikkeling en groei van de startende bedrijven.

30 NIEUWE BRYO’S

70 ACTIEVE DEELNEMERS

Tim Govaert @govaerttim 21 september.

Interessante content op #cfc2016 mooi gedaan @kvkaw #bryo #crowdfunding

ENTREPRENEURSHIP ACADEMY EN VLIEGENDE STARTERSBRIGADE [Ondernemende studenten en scholieren] Om studenten warm te maken voor ondernemerschap ging de Entrepreneurship Academy in 2016 langs bij Universiteit Antwerpen en de Antwerpse hogescholen. Meer dan 1.500 studenten werden via de sessies bereikt. Daarnaast kregen een veertigtal studenten via workshops begeleiding om hun idee uit te werken tot een businessopportuniteit, enkele van hen kwamen aan bod in ONDERNEMERS. Ook scholieren uit het secundair onderwijs kregen bezoek van de Kamer. De Vliegende Startersbrigade gaf meer dan veertig info- en inspiratiesessies aan ruim 1.000 leerlingen.

CROWDFUNDING [Als marketingtool] De Kamer zette de afgelopen jaren sterk in op crowdfunding als financieringsvorm voor starters en bestaande bedrijven. Financiering, het marketingaspect en het bouwen van een community zijn drie belangrijke redenen die bedrijven over de streep trekken om een campagne op te zetten. Ook in 2016 organiseerde de Kamer verschillende inspiratiesessies voor meer dan 100 ondernemers. Er waren ook vier crowdfundingateliers waarin ondernemers begeleid werden bij het opzetten van een crowdfundingcampagne. 33 bedrijven, starters en studenten schreven in.

Hieruit vloeiden tal van campagnes voort die elk het beoogde doelbedrag ophaalden.

CROWDFUNDINGCONGRES [Primeur] Op 21 september organiseerde de Kamer het allereerste crowdfundingcongres in België.

Op het Crowdfundingcongres 2016 ontdekten meer dan 340 ondernemers en financieel professionals alle kennis, tools en contacten om hun crowdfundingambities waar te maken.

25 sprekers deelden hun kennis en visie tijdens plenaire en paralellel sessies. Een succes!

EERSTE BELGISCH CROWDFUNDINGCONGRES

100 ONDERNEMERS GEÏNSPIREERD

33 CROWDFUNDINGCAMPAGNES

Sven de Vocht | sven.devocht@voka.be

JAARVERSLAG

43

DIENSTVERLENING

SAMEN STAAN WE STERKER. PLATO [Ondernemen met ondernemers] Gedurende één of twee jaar bespreken zaakvoerders maandelijks zelfgekozen managementthema’s. Elke groep van vijftien tot twintig ondernemers wordt begeleid door twee of drie peterbedrijven. Dit zijn grotere bedrijven of ex-PLATO-deelnemers (zaakvoerders) die hun ervaringen willen delen. In 2016 vonden maar liefst 185 zaakvoerders hun weg naar PLATO in één van de vele PLATOtrajecten. Dit jaar kaapte Mieke Frijters van ATF de titel van PLATOambassadeur weg in Antwerpen.

Stefan Stremersch van Stremersch Accountancy ging met die eer aan de haal in het Waasland.

185 DEELNEMERS

13

TRAJECTEN

38 PLATO-BEGELEIDERS

Joost Germis @JoostGermis 27 oktober.

'Ondernemers zijn spannende mensen met een leuk verhaal' zei @MiekeFrijters van #Atf en ze werd @kvkaw #Plato-ambassadeur. Proficiat!

44

FINE [Vrouwelijk ondernemerschap] Inspirerende vrouwen vertellen, u netwerkt. Dat is FINE! Tijdens vier evenementen verspreid over 2016 creëerden we originele kaders om netwerking tussen de vijftig deelnemende, ondernemende vrouwen te stimuleren. Zo brachten we o.a. een bezoek aan de nieuwe showroom en kantoren in AntwerpenNoord van modeontwerpster Nathalie Vleeschouwer en kwam Jozefien Daelemans langs om te vertellen over haar eerlijke magazine Charlie.

50 ONDERNEMENDE VROUWEN

15

5 ONDERNEMERS VAN DE VOLGENDE GENERATIE

49 DEELNEMERS BUSINESS CLUBS INTERNATIONAAL

Steven Roeland @Steven HeelEven 26 oktober.

‘Ik ontdekte dat ik ondernemer ben en de kracht die dat meebrengt’. @BegijnLeBleu inspireert CEO's @kvkaw #Voka

EXPLORE [Volgende generatie] Met EXPLORE wil de Kamer de volgende generatie warm maken voor ondernemerschap en hen doen begrijpen waar ondernemen om draait. Aan het tweede EXPLOREtraject namen vijftien kinderen deel. Zij brachten een bezoek aan ISVAG, Manna Foods, Luchthaven Antwerpen en Het Toneelhuis.

INSPIRE [U inspireren] In het najaar van 2016 ging de derde editie van INSPIRE van start. INSPIRE is een netwerkplatform voor iedereen die zich wil laten inspireren door andere sectoren. De bedoeling is om ervaringen uit te wisselen over alle sectoren heen. Onder andere komiek Begijn Lebleu, regisseur Jan Verheyen en communicatiespecialist Krist Pauwels inspireerden het publiek. In 2017 maakt onder andere topmusicus Wouter Vossen zijn opwachting.

Sven de Vocht | sven.devocht@voka.be

JAARVERSLAG

45

Solutions for the rising sea level

Solutions for polluted rivers and soils

Solutions for reduction of emissions

Solutions for scarcity of resources

DEME has a leading position in a number of highly specialized and complex hydraulic disciplines. In the next decades, the world will be facing major challenges such as the effects of climate change and scarcity of DEME nv Haven 1025, Scheldedijk 30 B-2070 Zwijndrecht, Belgium T +32 3 250 52 11 F +32 3 250 56 50 info.deme@deme-group.com www.deme-group.com

resources. Through innovative thinking DEME is offering sustainable solutions in response to these future needs in various fields such as soil and sediment remediation, water treatment, coastal protection, development of green and blue energy, offshore dredging of gravel and sand, deep sea harvesting of minerals and creation of land in densely populated regions, ports and industries.

DIENSTVERLENING

LEER BIJ OP DE KAMER. ‘De opleiding die ik volgde, gaf me een brede(re) kijk op de wereld en opende perspectieven naar nieuwe en andere inzichten.’

V. Dierckx, Gosselin Forwarding Services

KAMERACADEMIE [Wat kunnen we u bijbrengen?]

In 2016 volgden opnieuw heel wat leergierige ondernemers een opleiding bij de KamerAcademie.

Bijna 2.000 cursisten schreven zich in voor een van de meer dan tachtig opleidingen. De meest populaire thema’s dit jaar waren de opleidingen ‘Hoe key-medewerkers binden?’, ‘werken met onderaannemers’, ‘debiteurenbeheer’ en ‘communicatie en sociale intelligentie’.

2.000 CURSISTEN

80 OPLEIDINGEN

JAARVERSLAG

47

DIENSTVERLENING

WAS U OP ONZE FLAGSHIPEVENTS?

‘Een toekomstgericht congres.

Het beste evenement inzake netwerking en een uitstekende organisatie.’

M. Wouters, Total

DOUANECONGRES [Douane & Handel: samen klaar voor de toekomst] Op de tweede editie van dit jaarlijkse congres tekenden ruim 300 deelnemers present. Zij wilden meer weten over de toekomst van de douane na de nieuwe Europese douanewetgeving, en voornamelijk over de mogelijke impact op hun bedrijfsactiviteiten. Ook de douaneadministratie stoomde zich klaar voor de nieuwe ontwikkelingen.

Het nieuwe communautaire douanewetboek UCC dat op 1 mei 2016 in werking trad, was de rode draad doorheen het programma.

Tot slot was er ook aandacht voor de ontwikkelingen rond het vervolgingen bestraffingbeleid in de EU. We brachten kortom een gevarieerd programma dat iedereen die met internationale handel te maken heeft ongetwijfeld boeide. Er was natuurlijk ook ruim de gelegenheid om te netwerken met specialisten, collega’s en douaneautoriteiten.

JAARVERSLAG

49

ANTWERP REAL ESTATE [Hoogbouw in de stad] Op de tiende editie van het jaarlijkse vastgoedcongres Antwerp Real Estate verzamelden opnieuw tal van ontwikkelaars, investeerders en architecten. Zij luisterden naar lezingen van onder andere de Antwerpse stadsbouwmeester Christian Rapp en professor Bernhard Colenbrander over hoogbouw in de stad. Schepen van Stadsontwikkeling Rob Van de Velde gaf zijn visie en toekomstplan voor Antwerpen.

‘Op ARE kan je ideeën uitwisselen met mensen die je anders niet ontmoet.’

H. Destoop, Alta Build

‘De Dag van de Managementassistent(e) is een toffe, interessante én leerzame dag.

Je leert nieuwe mensen kennen.’

L. Van Strijdonck, Rocade

DAG VAN DE MANAGEMENTASSISTENT [Nuttig & inspirerend] Ook in 2016 hielden we in het Radisson Blu hotel in Antwerpen de alom gekende Dag van de Managementassistent(e). Tachtig managementassistentes namen deel aan verschillende inspirerende workshops. Ze leerden meer invloed uitoefenen en snellezen.

Het openhartig verhaal van radiopresentatrice Eva Daeleman over haar grote reis naar Azië, was een mooie afsluiter.

Sven de Vocht | sven.devocht@voka.be

JAARVERSLAG

51

IEDEREEN

ER STAAT Uw werknemers vormen de kracht van uw bedrijf. U wilt dan ook dat ze er elke dag staan. Daar kan Mensura u bij helpen. Want samen zorgen we voor de gezondheid van uw medewerkers en een veilige werkomgeving. Van het strikt wettelijke tot zoveel meer. Zo boekt u als werkgever meer resultaat.

www.mensura.be

DIENSTVERLENING

CERTIFICATEN VAN OORSPRONG HAALT U OP DE KAMER.

106.272 CERTIFICATEN VAN OORSPRONG

In 2016 leverde onze Kamer 106.272 certificaten van oorsprong af. 75.772 COâ&#x20AC;&#x2122;s werden via het online platform Digichambers aangevraagd, dat is gelijk aan 71,30 procent van het totaal. Een stijging van 4,4 procent tegenover 2015! Digichambers is het platform waar bedrijven sinds 2009 digitaal certificaten van oorsprong kunnen aanvragen. De documenten kunnen online ingevuld of via XML opgeladen worden om vervolgens elektronisch doorgestuurd te worden naar de Kamer. De dienst oorsprongscertificaten bekijkt de aanvragen en keurt deze goed of stuurt een weigering met de verklaring wat fout is of ontbreekt. Bij goedkeuring kan het bedrijf onmiddellijk het certificaat zelf uitprinten.

WAARVAN

75.772 ONLINE CERTIFICATEN

Jan Haentjens | jan.haentjens@voka.be

JAARVERSLAG

53

DIENSTVERLENING

WE BRENGEN DE WERELD TOT BIJ U.

139 DEELNEMERS AAN BUITENLANDSE MISSIES

n BUITENLANDSE MISSIES

152 BEDRIJVEN ONTMOETEN BUITENLANDSE DELEGATIES

6

SEMINARIES MET

296

3

12 THEMAâ&#x20AC;&#x2122;S

DEELNEMERS

BUSINESS CLUBS &

5

AANVRAGEN TOT INTERNATIONALE INFO

ROND

191

49

AMBASSADEURSLUNCHES MET

BEDRIJVEN GECOACHT

123 DEELNEMERS

54

DELEGATIES [Internationaal netwerken] In 2016 verwelkomden we tal van internationale prominenten op de Kamer. Onder andere ambassadeurs van Myanmar, Iran, Japan, Indonesië en Mexico kwamen ons bezoeken.

Daarnaast ontvingen we delegaties uit Boston, Nieuw-Zeeland, Mumbai, Valencia & Donetsk. Via Meet&Greetmomenten en bedrijfsbezoeken konden onze regionale bedrijven op een informele manier contacten leggen.

BUSINESS CLUBS INTERNATIONAL [Verken de wereld] Het voorbije jaar werkten drie internationale business clubs respectievelijk rond het MiddenOosten & Turkije, Afrika en OostEuropa. Zo’n 49 bedrijven gebruiken dit tweemaandelijks traject om de performantie van hun exportactiviteiten te vergroten en snel een (inter) nationaal netwerk uit te breiden. Naast ontmoetingen met internationale bedrijven zijn ook de onderlinge hulp en uitwisseling van contacten een centraal punt.

INTERNATIONALE VRAGEN [Altijd een antwoord] We ontvingen niet minder dan 296 specifieke vragen rond twaalf internationale thema’s. Met heel gerichte antwoorden konden we onze ledenbedrijven verder helpen.

SEMINARIES EN OPLEIDINGEN [De wereld in een notendop] We werkten dit jaar intens rond zakendoen met o.a. Zuidoost-Azië en Marokko. Verder organiseerden we Start2Export2 Saudi-Arabië en Qatar in samenwerking met FIT. Daarnaast hielden we een algemeen seminarie rond de nieuwe Juncker-wetgeving.

In totaal leerden zo’n 191 deelnemers verschillende nuttige zaken bij.

PROJECTEN [De regio promoten in binnen-en buitenland] Om onze regio over de grenzen heen te promoten en de relaties met diverse buitenlandse Kamers van Koophandel te verdiepen, lopen tal van internationale projecten. De Kamer werkte nauw samen met verschillende Kamers van Koophandel in Moldavië, Wit-Rusland, Armenië, Oekraïne, Georgië en Azerbeidzjan. Ook was er een trainingsprogramma met Kamers in de Mediterrane regio zoals Libanon en Egypte. Ook werd er een project opgestart in Myanmar.

Jill Suetens | jill.suetens@voka.be

JAARVERSLAG

55

Krachtige smart USB-lader van 3,5A De smart USB-lader van Niko heeft een laadvermogen van 3,5A en is daarmee de krachtigste USB-lader op de markt. Hij detecteert welk type toestel aangesloten is en laadt 2 toestellen tegelijkertijd op de snelste manier op. Deze lader laat zich net zo snel en gemakkelijk installeren als een stopcontact.

Referentiecode 420-00510.

PA-804-01

www.niko.be

DIENSTVERLENING

EEN DUIDELIJKE COMMUNICATIE. MAART 2016

Jaargang 17, nr 3 / Afgiftekantoor: Antwerpen X - P 706333

ONDERNEMERS. [Een vertrouwd gegeven] Leesvoer genoeg. Het voorbije jaar vielen er opnieuw elf reguliere nummers van ONDERNEMERS. in uw brievenbus. Telkens brengen we een mix van inspirerende bedrijfsleiders die vertellen over hun familiebedrijf, kmo, start-up of multinational. Het aanbod aan verhalen op de maandelijkse redactieraad is overweldigend en dat maakt de keuze niet gemakkelijk.

Met de extra themanummers Haven en logistiek, Investeren & Beleggen en Real Estate focusten we ons op belangrijke sectoren in onze regio.

Een nummer gemist? Geen probleem, lees digitaal verder op www.ondernemers-aw.be Hebt u eigen bedrijfsnieuws?

Laat het ons weten via communicatie.aw@voka.be

Een maandelijkse uitgave (behalve in juli) van Voka – Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland

Sinds de Rode Duivels Rombouts-koffie drinken, blijven ze scoren Werken met zin door een goede loopbaanbegeleiding Vastgoedreus CBRE heeft Antwerpen als thuishaven

PERS [Opkomen voor uw belangen] Het voorbije jaar gebeurde er heel wat op vlak van belangenbehartiging.

We haalden de pers met onder meer volgende topics:

SOCIALE MEDIA [We houden u up-to-date] Meer en meer communiceren we via verschillende sociale media. En u vindt dat duidelijk goed, want in 2016 was u al met meer dan 2.000 die onze pagina www.facebook.com/voka.kvkaw, volgden. Via het twitterkanaal @kvkaw geven we regelmatig onze mening en ook op onze onze LinkedIn-pagina proberen we u zo goed mogelijk te informeren.

• Jonge starters verdienen beter.

• Files tonen opnieuw noodzaak bijkomende oeververbinding aan.

• Samenwerking in plaats van tegenwerking! ‘Dit is erg positief’. (in het dossier rond Oosterweel) • Staken en demonstreren is een grondrecht, maar ook het recht op werken vrijwaren en respecteren.

2.052 Facebookvolgers

ZOMER 2016

Een maandelijkse uitgave (behalve in augustus) van Voka – Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland

• AWDC en Voka -Kamer van Koophandel AntwerpenWaasland sluiten een strategisch samenwerkingsakkoord.

• Tien bedrijven stappen in Antwerps Welt-project.

1.626 Twittervolgers 2.318 LinkedInvolgers

De hemelse sauzen van Manna

• Voka – Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland verheugd over belastinghervorming stad Antwerpen.

Jaargang 17, nr 7 / Afgiftekantoor: Antwerpen X - P 706333

• Extreme piek in conjunctuurvooruitzichten in Antwerps-Wase regio: recessie van bankencrisis na 10 jaar verteerd.

Factory of the Future Van Hoecke blijft groeien Dresscoat kleedt events aan met allerlei textieldoeken

• ...

JAARVERSLAG

57

MOBILITEITSNIEUWS [Info gericht naar ondernemingen] Niemand wordt graag geconfronteerd met grote en langdurige lokale infrastructuurwerken voor de deur van zijn bedrijf. Helaas is dit een noodzakelijk kwaad en tijdig de juiste informatie ontvangen kan de pil verzachten. Zo kan u de bereikbaarheid van uw zaak personeel, klanten en leveranciers op tijd en zo goed mogelijk regelen. Daarom startte we met het initiatief ‘Mobiliteitsnieuws’.

Via deze digitale mailingtool versturen we zeer doelgroepgericht hinderberichten. In geografisch afgebakende zones worden bedrijven verwittigd van impactvolle werkzaamheden. Zo reiken we u de hand om u beter voor te bereiden en uw stakeholders te informeren.

BELANGENBEHARTIGING NIEUWSBRIEF [Maandelijkse update van lokale lobbydossiers] Onze taak om uw belangen te verdedigen, nemen we zeer ernstig.

We werken elke dag hard om het beleidskader in overeenstemming te brengen met de behoeftes van uw bedrijf en onderneming. Ons team van belangenbehartiging weegt daarbij zoveel mogelijk op belangrijke lokale dossiers rond mobiliteit, fiscaliteit, arbeidsmarkt, haven, grootindustrie,… Omdat we u graag op de hoogte willen brengen waar we aan werken, zijn we in 2016 gestart met een nieuwsbrief Belangenbehartiging die elke laatste vrijdag van de maand verstuurd wordt en waar u op de hoogte brengen van de realisaties en de voortgang van bepaalde dossiers zodat u mee kan volgen.

Katrijn De Lie | katrijn.delie@voka.be

JAARVERSLAG

59

60

Organisatie en structuur

62

Duurzaamheidsverslag 2016

71

Socio-economische gegevens

74

JAARVERSLAG

61

ORGANISATIE EN STRUCTUUR

BUREAU

Voorzitter de heer Stéphane Verbeeck CEO Gands nv Eerste Ondervoorzitter de heer Geert Schotte Gedelegeerd bestuurder Standaard Boekhandel nv Ondervoorzitters de heer Wouter De Geest Gedelegeerd bestuurder / Voorzitter van het directiecomité BASF Antwerpen nv de heer Wouter De Ploey CEO ZNA de heer Dirk Deroost Bestuurder CRONOS de heer Walter Van Mechelen Zaakvoerder Mar Consult bvba de heer Christian Van Strydonck Afgevaardigd bestuurder Zeelandia nv

Raadsleden de heer Marc Beerlandt Managing director MSC Belgium nv de heer Alex Bongaerts Vice president finance & administration Atlas Copco Airpower nv de heer Thierry Burki CEO Bilfinger Rob nv de heer Dirk Cordeel Afgevaardigd bestuurder Cordeel nv de heer Jozef De Backer CEO Niko

62

de heer Walter De Roey Gedelegeerd bestuurder Mensura mevrouw Anna Demuylder Zaakvoerder Holoncom bvba de heer Ari Epstein CEO Antwerp World Diamond Centre mevrouw Martine Goethals Managing owner Plaza Hotel de heer Pieter Lesage Partner - ontwerper Studio Dott. de heer Patrick Meirlaen Gedelegeerd bestuurder The Future Alliance nv de heer Wim Michiels Gedelegeerd bestuurder Proviron Industries de heer Johan Michielsens CEO Kranen Michielsens de heer Roger Roels CEO Eucalyptus bvba de heer Dirk Theuns Gedelegeerd bestuurder - CEO IKO de heer Luc Van Antwerpen Gedelegeerd bestuurder Kegels & Van Antwerpen nv

Namens de JongerenKamer de heer Thomas Cols Vennoot Areal Architecten Directie de heer Luc Luwel Gedelegeerd bestuurder Voka − KVKAW de heer Dirk Bulteel Directeur zetel Waasland Voka − KVKAW de heer Sven de Vocht Directeur dienstverlening Voka − KVKAW de heer Eric Van Imschoot Administratief directeur Voka − KVKAW de heer Stephan Vanfraechem Directeur Alfaport Voka − KVKAW (april 2017)

ORGANISATIE EN STRUCTUUR

RAAD VAN BESTUUR

Peter Adams - Avantgarden

Erik Gillis - KBC Bank

Dirk Theuns - IKO

Rudy Aerts - Eandis

Martine Goethals - Plaza Hotel

Joris Thijs - Confiserie Thijs

Dirk Baum - Eltre

Dimitri Heirbaut - Besix Park

Marc Beerlandt - MSC Belgium

Dirk Hellemans - SGS België nv

Luc Van Antwerpen - Kegels & Van Antwerpen

Ruth Boel - Annexe

Hendrik Van Asbroeck - GDF Suez

Alex Bongaerts - Atlas Copco Airpower

Christian Herbosch - De GraveAntverpia nv

Walter Borms - AXA

Dirk Huybrechts - BNP Paribas Fortis

Koen Van den Brande - SITA

Thierry Burki - Bilfinger Rob

Luc Janssens - Elegis Advocaten

Christophe Van Dessel - Manutech

Dirk Casteleyn - Quad Industries

Luc Janvier - Helioscreen

Ingrid Ceusters - Luyten - Group Hugo Ceusters - SCMS

Luc Jullet- Hansea

Harry Van Donink - KPMG Bedrijfsrevisoren

Jan Lambrechts - Lambrechts Hout

Jan Van Dooren - PORT+

Manu Coppens - Interbuild

Patricia Leers - A-Law

Marc Van Goethem - Bank Degroof

Dirk Cordeel - Cordeel

Pieter Lesage - Studio Dott.

François Van Hoydonck - SIPEF

Jo De Backer - Niko

Luc Luwel - Voka − KVKAW

Patrick Van Impe - HLB Belgium

Wim De Bruycker - Priority Makers

Koen Maertens - Oscare

Patrick Van Lijsebetten - E+

Bart De Bruyne - OBO Betterman nv

Patrick Meirlaen - The Future Alliance

Luc Van Maercke - Vooruitzicht

Wouter De Geest - BASF Antwerpen nv

Wim Michiels - Proviron Industries

Walter Van Mechelen - Mar Consult

François-Xavier de Lasa - Levita Chemical International

Johan Michielsens - Michielsens Kranen

Bernard Van Milders - Flying Service

Walter Mondt - Ecorem nv

Sylvie Van Moeseke - Shopinvest

Wouter De Ploey - ZNA

Axel Moorkens - Alcopa nv

Hans Van Rijckeghem - Avamoplast nv

Marco De Ridder - Drukkerij VD

Wilfried Moortgat - Real Verhuur

Philippe Van Robaeys - Viamar

Walter De Roey - Mensura

Bernard Moyson - ACL ab Belgian branch

Patrick Van Roey - Van Roey ICT Group

Raf Nonneman - European Spice Services

Christian Van Strydonck - Zeelandia

Marcel De Winter - Service Hydro nv Hans D'Eer - D'Eer Transport + Service

Geert Philipsen - GSJ Advocaten

Tom Van Uffelen - Universitas Digital Printing

Guido Dehond - Inventive Designers

Eric Possemiers - Meyer Antwerp

Stéphane Verbeeck - Gands

Michael Dekegel - Proximus

Marc Robberechts - Sorenco

Nicolas Verellen - Wolf Oil Corporation

Bruno Dekoning - Antwerps Architecten Atelier

Roger Roels - Eucalyptus Olivier Schoenmaeckers - VEA

Joris Verplancke - Verplancke Algemene Bouwwerken

Anna Demuylder - Holoncom

Geert Schotte - Standaard Boekhandel

Guy Voet - Puerta Del Sol

Christophe Denayer - Denayer

Jan Stevens - Stevens & Co

Luc Waeghe - Janson Bridging Belgium

Peter Depraetere - Alinco

Youri Steverlynck - Lexeco Advocaten

Dirk Deroost - Cronos

Alexandre Stoop - Tecnospace

Eddy Wouters - Antwerpse Scheepvaartvereniging

Dirk Dielen - Advocatenkantoor Dielen

John Stoop - Advocatenkantoor John Stoop

Paul De Weerdt - Grant thornton bedrijfsrevisoren

Kurt Dupon - Katoen Natie Yve Engelen - Ergoline Kantoormeubelen

Ilse Tant - Elia

Ari Epstein - A.W.D.C.

Marc Theuns - Ment Associates

Bert Van den Auwelant - Nivo-Finess

Alain Van Royen - Legal@vise

(april 2017)

Ellen Theeuwes - Induss

JAARVERSLAG

63

ORGANISATIE EN STRUCTUUR

ONZE KAMERAMBASSADEURS. Onze 46 KamerAmbassadeurs houden lokaal de vinger aan de pols. Zij verbeteren de interactie tussen ondernemers en hun stads- of gemeentebestuur. Wilt u zelf een lokaal knelpunt signaleren? Dit zijn de KamerAmbassadeurs Dirk Bulteel | dirk.bulteel@voka.be

ANTWERPEN AARTSELAAR Eric Possemiers General Manager Meyer Antwerp Bvba eric@meyer.be ANTWERPEN Bernard Van Milders Voorzitter Flying Group cathy.mallentjer@flyinggroup.aero BOECHOUT (vacant) BOOM Youri Benoit Managing director Face bvba youri.benoit@face-be.eu BORSBEEK Francis Pittoors Zaakvoerder Radeco francis@radeco.be BRASSCHAAT Paul Vermeulen Zaakvoerder Groenplanning Vitalis paul@gvtuinen.be BRECHT Joseph de Corswarem Bestuurder Steenbakkerij Floren michel@floren.be EDEGEM Marc Robberechts Afgevaardigd bestuurder Sorenco info@sorenco.be

64

ESSEN Piet Vanhaverbeke Zaakvoerder Van Den Berg Houthandel info@vdberghout.be

MORTSEL Jan Lambrechts CEO Lambrechts Hout jan@lambrechtshout.be

HEMIKSEM Wim Michiels Gedelegeerd bestuurder Proviron & Vibh wim.michiels@proviron.com

NIEL Dino Naegels Algemeen directeur Transpico d.naegels@transpico.be

HOVE Paul De Weerdt Gedelegeerd bestuurder Grant Thornton Belgium paul.deweerdt@be.gt.com KALMTHOUT Patrick Vermeiren President Vermeiren ivd@vermeiren.be KAPELLEN Ruth Boel Zaakvoerder Annexe ruth@annexe.be KONTICH Christophe Van Dessel Afgevaardigd bestuurder Manutech christophevd@manutech.be LINT Carl Trioen Zaakvoerder Cartri carl.trioen@skynet.be MALLE Michaël Bremans Chairman Brevu michael.bremans@telenet.be

RANST Heidi Van der Weehe Zaakvoerster Baken heidi@baken.land RUMST Jan De Vocht Zaakvoerder De Vocht Containers jan@fransdevocht.be SCHELLE Marc Van den Broeck Afgevaardigd bestuurder Trafuco marc.vdb@trafuco.be SCHILDE Michaël Matheussen Zaakvoerder Sels Exclusieve villabouw michael.matheussen@sels.be SCHOTEN Yves Van Looveren Gedelegeerd bestuurder Optibel & Co yvl@optibel.com STABROEK Greg Aertssen Afgevaardigd bestuurder Aertssen Grondverzet greg.aertssen@aertssen.be

Lokaal de vinger aan de pols houden.

WIJNEGEM Dirk Mennen Gedelegeerd bestuurder Prothesia Dentaal Bedrijf mennen.dirk@prothesia.be WOMMELGEM Pierre Declercq Zaakvoerder Kips.Be pierre@kips.be WUUSTWEZEL Luk Vorsselmans Architect-zaakvoerder LV-architecten luk@lv-architecten.be ZANDHOVEN Bert Van den Auwelant Zaakvoerder Nivo Finess bert@nivofiness.be ZOERSEL Bert Van den Auwelant Zaakvoerder Nivo Finess bert@nivofiness.be ZWIJNDRECHT Thierry Burki CEO Bilfinger ROB thierry.burki@bilfinger.com

WAASLAND

DISTRICTEN

BEVEREN Jo De Rycke Bedrijfsleider De Rycke Bouwmaterialen jo@derycke.be

DISTRICT ANTWERPEN Martine Goethals Managing owner Plaza Hotel martine@plaza.be

KRUIBEKE Hans D'Eer Zaakvoerder D'EER Transport + Services hans@deer.be

DISTRICT BERCHEM Anna Demuylder Zaakvoerder Holoncom anna.demuylder@holoncom.eu

LOKEREN Luc Janvier Gedelegeerd bestuurder Helioscreen luc.janvier@helioscreen.com SINT-GILLIS-WAAS Wilfried Moortgat Bestuurder Real w.moortgat@real-corp.be SINT-NIKLAAS Joris Thijs Algemeen directeur Confiserie Thijs joris@confiserie-thijs.be STEKENE Stefan Stremersch Accountant Stremersch Accountancy & Management Support stefan.stremersch@stremersch.be TEMSE Peter Depraetere Afgevaardigd bestuurder Alinco/Deprest peter.depraetere@deprest.be

DISTRICT BEZALI Mieke Frijters Gedelegeerd bestuurder ATF nv mieke@atf.be DISTRICT DEURNE Marc Kegelaers Chief Executive Officer UNIFLY NV marc.kegelaers@unifly.aero DISTRICT EKEREN Annemie Bayaert Zaakvoerder Resigrass annemie.baeyaert@resigrass.com DISTRICT HOBOKEN Guy Dehond CEO Inventive Designers guy.dehond@inventivegroup.com DISTRICT MERKSEM Cris Tiebackx Managing director MOIZO hello@moizo.be DISTRICT WILRIJK Bert De Paep Bedrijfsleider Dps Verzekeringen bert@dpsverzekeringen.be (april 2017)

JAARVERSLAG

65

ORGANISATIE EN STRUCTUUR

MEDEWERKERS Gedelegeerd bestuurder Luc Luwel luc.luwel@voka.be

Administratie en boekhouding Eric Van Imschoot Administratief directeur Tom De Rop Boekhouder Nicole Huygens Secretaresse Ingrid Moens Personeelsbeleid - boekhoudster Kevin Van den Brande ICT-coördinator Belangenbehartiging Dirk Bulteel Directeur belangenbehartiging Julie Verreth Coördinator belangenbehartiging Alfaport Stephan Vanfraechem Directeur Alfaport Sofie Coppens Adviseur milieu en duurzaamheid Victoria Smet Adviseur arbeidsmarkt & talent Eliene Van Aken Adviseur mobiliteit en intermodaliteit Jan Van Wesemael Senior advisor customs & compliance Myriam Winderix Management assistant Centraal secretariaat Inge De Feyter Managementassistente Ronny Martens Polyvalent medewerker Commercieel departement Marco Nagels Commercieel manager Rita Debock Databasebeheerder Caroline Heirwegh Senior accountmanager Caroline Moens Media-adviseur Els Van Dyck Commercieel assistente

66

Communicatie Katrijn De Lie Communicatiemanager Elien Van Baelen Communicatiemedewerkster Exportdocumenten en administratieve dienstverlening Jan Haentjens Diensthoofd administratieve dienstverlening Inneke Gielen Onthaal en telefoniste Vi Phan Mandataris exportdocumenten Tine Van Nuland Mandataris exportdocumenten Wim Weyts Mandataris exportdocumenten Internationaal Departement Jill Suetens Manager internationaal departement Luc Van Looveren Senior adviseur EU-relations Monique Willems Managementassistente internationaal departement KamerAcademie Karolien Debruyn Verantwoordelijke vorming en opleiding Pr-departement Ann Geerts Manager netwerkactiviteiten Eva Luyten Assistente netwerkactiviteiten Stéphanie Molders Coördinator netwerkactiviteiten Ina Veeckman Coördinator netwerkactiviteiten Ondernemerschap Sven de Vocht Directeur dienstverlening Stefan Aerts Expert financiering & groei Pascale Bakker PLATO-coördinator Nathalie De Schepper Startersadviseur Entrepreneurship Academy

Catherine Hart Projectcoördinator groeien Caterina Janssens PLATO-coördinator Olivier Kegels Startersadviseur Bryo - standUp Simon Lehaen Projectassistent ondernemerschap Melanie Nolens Startersadviseur Bryo – startUp Jelle Schepers Expert snelle groei Florence Verschueren PLATO-coördinator Routeplan 2020 Pieter Leuridan Manager Routeplan 2020 Nadia Dala Consulente arbeidsmarkt Kris Vanherpe Manager departement arbeidsmarkt & onderwijs Nyota Mweze Manager departement Welt-coördinator Marketing Inès Herbosch Marketingmanager Regionale ontwikkeling: Industrie Nadia Werkers Manager industrie Julie Verreth Coördinator Lead Plants & Lead Companies Mobiliteit Steven Roeland Mobiliteit- en bereikbaarheidsmanager Zetel Waasland Dirk Bulteel Directeur zetel Waasland Karin De Winter Algemeen secretariaat en exportformaliteiten (april 2017)

ORGANISATIE EN STRUCTUUR

PLATFORM INDUSTRIE

STUURGROEP ALFAPORT

Dirk Abel Operations manager Van Gansewinkel

Marc Beerlandt CEO MSC Belgium

Thierry Burki CEO Bilfinger ROB Frank Daman Gedelegeerd bestuurder Evonik Antwerpen Steven De Backer Director business Sr bu manager, Cegelec Wouter De Geest Gedelegeerd bestuurder BASF Antwerpen Luc Gellens Senior vice president Umicore Veerle Gonnissen Plant manager INEOS Rob Kruitwagen Voorzitter Vibna Frank Lingier Plant manager Monsanto Luc Luwel Gedelegeerd bestuurder Voka − KVKAW Hilde Luystermans CEO Total Antwerpen Christian Nachtergaele, Public affairs Air Liquide BNL Philippe Pouillie Senior vice president ENGIE Electrabel Ellen Theeuwes CEO Induss Dirk Theuns CEO IKO Stephan Vanfraechem Directeur Alfaport Hugo Van Den Bosch Hr-manager industrial relations & personel services Atlas Copco AirPower Walter van Mechelen Voorzitter Alfaport Luc Varigas Managing director Lanxess NV Steven Verbraeken Regional director Sita Volker Weintritt Plant manager Covestro Ann Wurman Public affairs B/Lux ExxonMobil

Ludwig Criel Voorzitter KBRV CMB Wouter De Geest Gedelegeerd bestuurder BASF Antwerpen

Philippe Oyen Voorzitter ASV Belgo-Iberian Maritime Johan Proost Voorzitter VEA - Ipsen Logistics Roger Roels CEO Eucalyptus Paul Valkeniers Afgevaardigd bestuurder Cepa

Rob Harisson CEO DP World Antwerp

Walter Van Mechelen Voorzitter Alfaport

Karl Huts Voorzitter KVBG Katoen Natie

Jan Van Mossevelde CEO PSA Antwerp

Luc Luwel Gedelegeerd bestuurder Voka − KVKAW

Stephan Vanfraechem Directeur Alfaport

William Moyersoen CEO ArcelorMittal Logistics

Stéphane Verbeeck Voorzitter Voka − KVKAW

Dirk Oellibrandt Voorzitter ABAS MSC PSA European Terminal

TREKKERS ROUTEPLAN 2020 INDUSTRIE Wouter De Geest Gedelegeerd bestuurder BASF Antwerpen DIAMANT Ari Epstein CEO Antwerp World Diamond Centre HAVEN Walter Van Mechelen Zaakvoerder Mar Consult SLIMME ZORG Wouter De Ploey CEO Ziekenhuis Netwerk Antwerpen STADSLOGISTIEK Geert Schotte Gedelegeerd bestuurder Standaard Boekhandel DUURZAAM BOUWEN Luc Van Maercke CEO Vooruitzicht CONGRESTOERISME & SHOPPING Martine Goethals Managing owner Plaza Hotel AHQ Stéphane Verbeeck Voorzitter Voka − KVKAW ARBEIDSMARKT Patrick Meirlaen CEO The Future Alliance MARITIME CITY Roger Roels CEO Eucalyptus

JAARVERSLAG

67

OIL AND GAS

AGRICULTURE AND FOOD

ENERGY

INDUSTRIAL MANUFACTURING

CONSTRUCTION

CONSUMER GOODS AND RETAIL

SGS IS THE WORLD’S LEADING INSPECTION, VERIFICATION, TESTING AND CERTIFICATION COMPANY

CHEMICAL

MINING

TRANSPORTATION

PUBLIC SECTOR

SGS is wereldleider op het gebied van inspectie, controle, analyse en certificering. Onze organisatie staat bekend als de global benchmark voor kwaliteit en integriteit. Dagelijks leveren meer dan 90.000 werknemers hun bijdrage in een wereldwijd netwerk van zo’n 2000 kantoren en laboratoria. Bij SGS gaan we voortdurend tot het uiterste om innovatieve diensten en oplossingen te ontwikkelen waarmee onze klanten hun business kunnen optimaliseren.

We werken in de volgende sectoren: landbouw en voeding, chemie, bouw, consumentengoederen en retail, energie, industriële productie, mijnbouw, olie en gas, publieke sector, en transport. Wilt u meer weten over hoe SGS u kan helpen, neem dan contact op met onze experts via sgs.be@sgs.com of +32 (0)3 545 44 00.

PARTNERS Deze toonaangevende en vooraanstaande bedrijven sloten een samenwerking af met onze Kamer.

Samen springen we in de bres om het Antwerps-Wase ondernemingsklimaat de nodige vruchtbare injecties te geven.

Corporate Partners Degroof Petercam - Deloitte - Elegis - Engie Electrabel - ING Mensura - Proximus - SD Worx Business Partners ASAP - AXA - Cronos - Hercules Trophy - Interparking Intervest - Iris Group - Securitas - Soudal Activity Partners BCD Travel - Belfius - BNP Paribas - Directlease - Dynamoo Biz Hansea - KBC - Kegels & Van Antwerpen - Motmans & Partners Sportpaleis Groep - Switch - TuiFly - Vitalis (april 2017)

COLOFON HOOFDREDACTEUR Katrijn De Lie EINDREDACTIE Katrijn De Lie, Elien Van Baelen BEELDEN Vincent Callot, Stephanie Fraikin, Stefaan Van Hul Jesse Willems, Shutterstock LAY-OUT Ruth Vanvelthoven DRUK Drukkerij VD, Temse ZETEL ANTWERPEN Markgravestraat 12, 2000 Antwerpen, tel 03 232 22 19, fax 03 233 64 42 info.antwerpen@voka.be ZETEL WAASLAND Kleine Laan 28, 9100 Sint-Niklaas, tel 03 776 34 64, fax 03 777 74 34 info.waasland@voka.be www.voka.be/antwerpen-waasland VERANTWOORDELIJKE UITGEVER Luc Luwel, Markgravestraat 12, 2000 Antwerpen

JAARVERSLAG

69

VOORUITZICHT - WIJ BEDENKEN EN BOUWEN VOOR U

BUITENGEWONE VASTGOED PROJECTEN

We maken van ‘virtueel’ ‘reëel’.

VOORUITZICHT

www.vooruitzicht.be - sales@vooruitzicht.be

DUURZAAMHEIDSVERSLAG 2016 Voka â&#x20AC;&#x201C; Kamer van Koophandel streeft naar het verhogen van de welvaart in de Antwerps-Wase regio door economische groei te stimuleren. Hierbij is het belangrijk dat er steeds gezocht wordt naar manieren om de mogelijke negatieve impact van deze economische groei op het milieu en de maatschappij zo klein mogelijk te houden.

PEOPLE DIVERSITEIT INTERN: De Kamer gelooft in de juiste persoon op de juiste plaats, onafhankelijk van afkomst, leeftijd of gender. Dit zowel op de werkvloer als in zijn bestuursorganen. Voor de bestuursorganen is het tevens van belang dat deze een weerspiegeling is van onze doelgroep.

EXTERN: De Kamer sensibiliseert haar leden rond diversiteit via het Welt-traject.

SAMENSTELLING VAN PERSONEEL, MANAGEMENT, BUREAU EN RAAD VAN BESTUUR OP GEBIED VAN GENDER Medewerkers Management Bureau Raad van Bestuur 0 %

10 %

20 % 30 %

40 % 50 % 60 % 70 % 80 %

90 % 100 %

MAN VROUW

SAMENSTELLING VAN DE RAAD VAN BESTUUR EN HET PERSONEEL OP BASIS VAN LEEFTIJD 70 of meer 60 - 69 50 - 59 40 - 49 30 - 39 20 - 29 0 5 10 15 20 25 30 35 40 45 MEDEWERKERS RAAD VAN BESTUUR

JAARVERSLAG

71

FLEXIBILITEIT INTERN: De Kamer begrijpt dat flexibiliteit voor de werknemers, cruciaal is voor een goede privé/werkbalans. Zij heeft daarom een systeem ingevoerd van flexibiliteit dat openstaat voor alle medewerkers. Deze flexibiliteit gaat verder dan de ‘verplichte’ flexibiliteit (4/5den, ouderschapsverloven enzovoort).

Zo kan elke medewerker in de zomervakantie gebruikmaken van de zomerregeling, waarbij de medewerker start om 8 uur, een half uur pauze heeft op de middag, en om 16 uur vrij is. Daarnaast kunnen medewerkers ook een gepersonaliseerde uurregeling aanvragen en thuiswerken.

OVERLAST VOOR BUREN EXTERN: Tot voor enkele jaren moesten certificaten van oorsprong fysiek gebracht en opgehaald worden. Dit bracht veel mobiliteitsproblemen met zich mee omdat klanten hun wagen fout parkeerden op de stoep en zo het lokale verkeer belemmerden. Door de overstap naar digitale certificaten van oorsprong, hoeft de klant niet meer fysiek naar de Kamer te komen en wordt de overlast sterk verminderd.

EVOLUTIE VAN AANTAL CO’S EN DIGITALE CO’S Jaar

PERCENTAGE VAN MEDEWERKERS DAT GEBRUIKMAAKT VAN DE AANGEBODEN FLEXIBILITEIT

PERCENTAGE DEELTIJDSEN

30 %

PERCENTAGE MET GEPERS. UURREGELING

20 %

PERCENTAGE DAT THUISWERKT

9%

72

Aantal CO’s

Aantal digitale CO’s

% digitale CO’s

2009

72.190

3.810

5,3 %

2010

89.952

9.251

10,3 %

2011

95.872

16.416

17,1 %

2012

95.022

34.072

35,9 %

2013

97.943

53.129

54,2 %

2014

108.015

67.506

62,5 %

2015

106.034

70.944

66,9 %

2016

106.272

75.772

71 %

PLANET INTERN: Dankzij de investeringen die de Kamer de afgelopen jaren deed in haar gebouwen, zakte het verbruik van gas en stookolie aanzienlijk. Zo werd het dak van nieuwe isolatie voorzien en kwam er een nieuwe verwarmingsinstallatie. Eerder al werden de meeste ramen vervangen en of werd enkele beglazing vervangen door hoog isolerend glas.

VERBRUIK VAN GAS EN STOOKOLIE IN LITER 112.711

98.758

79.399

STOOKOLIE

GAS

103.237

23.434

22.069

18.764

16.770

2013 2014 2015 2016

JAARVERSLAG

73

SOCIOECONOMISCHE GEGEVENS. Het belang van de regio Antwerpen-Waasland in Vlaanderen

De arrondissementen Antwerpen en Sint-Niklaas vertegenwoordigen in Vlaanderen:

• 1,28 MILJOEN INWONERS

• 19,7 % VAN DE VLAAMSE BEVOLKING

• 21,4 % VAN DE ACTIEVE BEVOLKING

• 20,2 % VAN HET AANTAL INRICHTINGEN IN VLAANDEREN

• 26,6 % VAN HET AANTAL ONDERNEMINGEN IN VLAANDEREN MET MEER DAN 1.000 WERKNEMERS

• 33,6 % VAN DE EXPORT

74

• 22,7 % VAN DE TOEGEVOEGDE WAARDE

• 20,9 % VAN DE INVESTERINGEN

• 18,1 % VAN HET NETTO BELASTBAAR INKOMEN

• 24,3 % VAN HET TOTAAL AANTAL WERKZOEKENDEN (GEMIDDELDE 2015)

• 16,1 % VAN HET AANTAL VACATURES

• 10,9 % VAN DE TOTALE OPPERVLAKTE

JAARVERSLAG

75

CORPORATE PARTNERS

76