Μαρκαδόρος τεύχος 3ο

Σελίδα δημιουργικής έκφρασης

σελ.14

Ψυχική υγεία. Ένας πολύτιμος θησαυρός Τη Δευτέρα 26 Φεβρουαρίου επισκέφτηκε το σχολείο μας η ψυχολόγος Σ.Χ προκειμένου να μας μιλήσει για την αξία που έχει η ψυχική υγεία για την ολοκληρωμένη ανάπτυξή μας. Στη συνέχεια μας έδωσε μια συνέντευξη για την εφημερίδα του σχολείου μας.

Φωτογραφίζοντας τα συναισθήματα σελ. 13 Μαρτυρίες παιδιών σελ. 9

σελ. 10

σελ.2

Επίσκεψη από την “Πανάκεια” Την Τρίτη 5 Μαρτίου επισκέφτηκαν το σχολείο μας οι ψυχολόγοι του κέντρου “Πανάκεια” και μας μίλησαν για το άγχος, τις αιτίες που το προκαλούν, ενώ μας έδειξαν και τρόπους αντιμετώπισής του. Συζητήσαμε για τις καταστάσεις που αγχώνουν εμάς τα παιδιά και διαπιστώσαμε λίγο πολύ πως τα ίδια πράγματα μας δημιουργούν στρες.

Ιστορία με κόμικς!

σελ.15

Ώρα για παιχνίδι!

σελ.18

σελ.4

Ψυχική υγεία. Ένας πολύτιμος θησαυρός

σελ.2 σελ. 2

Τη Δευτέρα 26 Φεβρουαρίου επισκέφτηκε το σχολείο μας η ψυχολόγος Σ.Χ προκειμένου να μας μιλήσει για την αξία που έχει η ψυχική υγεία για την ολοκληρωμένη ανάπτυξή μας. Στη συνέχεια μας έδωσε μια συνέντευξη για την εφημερίδα του σχολείου μας . Κυρία Χ. τι εννοούμε όταν λέμε ψυχική υγεία και γιατί είναι τόσο σημαντική; Η ψυχική υγεία περιλαμβάνει τη συναισθηματική, ψυχολογική και κοινωνική μας ευεξία. Επηρεάζει το πώς σκεφτόμαστε, συμπεριφερόμαστε και ενεργούμε. Το πώς διαχειριζόμαστε το στρες, πώς συμπεριφερόμαστε στους άλλους και πώς παίρνουμε αποφάσεις. Όταν η ψυχική μας υγεία δε βρίσκεται σε ευημερία, τότε ασθενεί. Όταν δεν αντιμετωπίζουμε τα προβλήματα της ψυχής μας επηρεάζεται η μετέπειτα ζωή μας, αφήνοντας ένα “τραύμα” που θα περιορίσει τις ευκαιρίες να ζήσουμε μια καλή , υγιή ζωή ως ενήλικες. Ποιες είναι οι ασθένειες που σχετίζονται με τη ψυχική υγεία στην παιδική και εφηβική ηλικία; Οι αγχώδεις διαταραχές όπως το κοινωνικό άγχος δηλαδή ο φόβος που έχει να κάνει με κοινωνικές περιστάσεις , δηλαδή με την αλληλεπίδραση με άλλους ανθρώπους. Ο φόβος αυτός μπορεί να είναι τόσο έντονος που το παιδί ή ο έφηβος να αγχώνεται μόνο και μόνο στη σκέψη της κοινωνικής επαφής και να κάνει ότι μπορεί για να την αποφύγει. Τα παιδιά με αγχώδεις διαταραχές αντιδρούν σε ορισμένες καταστάσεις με φόβο και τρόμο ενώ μπορεί να εκδηλώσουν σωματικά σημάδια άγχους όπως νευρικότητα, ταχυκαρδία, πόνο στο στομάχι, ιδρωμένα χέρια, πόδια που τρέμουν, πονοκέφαλο κ.α Επίσης, πολύ σημαντικά είναι και τα προβλήματα συμπεριφοράς. Τα παιδιά και οι έφηβοι αψηφούν τους κανόνες σε δομημένα περιβάλλοντα όπως είναι το σχολείο. Οι διατροφικές διαταραχές περιλαμβάνουν έντονα συναισθήματα και συμπεριφορές

που

σχετίζονται με το βάρος ή και το φαγητό (νευρική ανορεξία ή βουλιμία). Συνηθισμένες σε αυτές τις ηλικίες είναι και οι διαταραχές συναισθηματικής διάθεσης οι οποίες περιλαμβάνουν συναισθήματα έντονης θλίψης ή ταχύτατης μεταβαλλόμενης διάθεσης. Επίσης, ο εθισμός στο διαδίκτυο είναι μια μορφή εξάρτησης και έχει να κάνει με την υπερβολική χρήση του διαδικτύου, τον εκνευρισμό ή τη δυσθυμική συμπεριφορά που παρουσιάζεται κατά τη στέρησή της .

ζει. 3 Ποια είναι ηα πιο ζσνηθιζμένα προβλήμαηα ποσ ανηιμεηωπίζοσν ηα παιδιά ηης παιδικής ηλικίας και ηης εθηβικής ηλικίας; Τα παηδηά ζε απηέο ηηο ειηθίεο αληηκεησπίδνπλ θπξίσο δπζθνιίεο ζηε δηαρείξηζε ηνπ άγρνπο, ελώ ππάξρνπλ πνιιέο πεξηπηώζεηο εζηζκνύ ζην δηαδίθηπν θαη παξαβαηηθήο ζπκπεξηθνξάο. Πώς καηαλαβαίνω όηι τρειάζομαι βοήθεια; Εάλ νη αηηίεο πνπ δεκηνπξγνύλ άγρνο ζε έλα παηδί ή έθεβν εμαθνινπζνύλ λα επαλαιακβάλνληαη γηα κεγάιν ρξνληθό δηάζηεκα, θαιό είλαη λα ην ζπδεηήζνπλ κε θάπνηνλ εηδηθό ςπρηθήο πγείαο. Όπνηα θη αλ είλαη ε αθνξκή πνπ δεκηνπξγεί ζηξεο ην ζίγνπξν είλαη πσο ε επηθνηλσλία απνηειεί ηε βάζε ηεο πγείαο καο. Επραξηζηνύκε πνιύ θ. Χξηζηίλα . Σεθέξη Λνξέλην, Παπαραξίζεο Γαβξηήι, Μάγγνο Αιέμαλδξνο, Σαξάληεο Μηράιεο

Επίσκεψη από την “Πανάκεια”

σελ.4

Την Τρίτη 5 Μαρτίου επισκέφτηκαν το σχολείο μας οι ψυχολόγοι του κέντρου “Πανάκεια” και μας μίλησαν για το άγχος, τις αιτίες που το προκαλούν, ενώ μας έδειξαν και τρόπους αντιμετώπισής του. Συζητήσαμε για τις καταστάσεις που αγχώνουν εμάς τα παιδιά και διαπιστώσαμε λίγο πολύ πως τα ίδια πράγματα μας δημιουργούν στρες. Κάποια παιδιά μάλιστα ανέφεραν πως σε καταστάσεις έντονου άγχους βγάζουν εξανθήματα, ιδρώνουν, στεγνώνει ο λαιμός τους, δεν μπορούν να μιλήσουν, πονάει η κοιλιά τους, αρρωσταίνουν. Ήταν ανακουφιστικό να βλέπεις πως δεν είσαι μόνος σε όλο αυτό. Στη συνέχεια μας παρουσίασαν μια μικρή ιστορία όπου το άγχος παρουσιαζόταν με τη μορφή ενός “αγχόκερου” και πώς τελικά μπορούμε να καταφέρουμε να ζήσουμε παρέα με τον “αγχόκερό” μας! Τέλος κάναμε μια άσκηση την οποία μπορούμε να επαναλαμβάνουμε και μόνοι μας όποτε είμαστε αγχωμένοι. Σας τη συνιστώ ανεπιφύλακτα!!! Αγαπημένο μέρος



Κλείσε τα ματιά σου και φαντάσου την εικόνα του αγαπημένου σου μέρους.



Άκουσε τον ήχο του άνεμου ανάμεσα στα φύλλα των θάλασσας.



Μύρισε τα αρώματα των λουλουδιών.



Νιώσε τη ζεστασιά της ατμόσφαιρας.



Φαντάσου τον ήλιο να λάμπει στο πρόσωπό σου.

Ντόντα Εριόν

Διαδικτυακός εκφοβισμός

σελ. 5

Ο διαδικτυακός εκφοβισμός δυστυχώς έχει αυξηθεί στον κόσμο σήμερα. Πιστεύω πως θα έπρεπε να μην υπάρχει καν. Πολλοί ενήλικες και παιδιά κάνουν ή ακόμα δέχονται διαδικτυακό εκφοβισμό. Πρέπει να υπάρχει μεγαλύτερος έλεγχος από τους μεγάλους. Αρκετά παιδιά ανεβάζουν στο διαδίκτυο φωτογραφίες, με αποτέλεσμα να δέχονται εκφοβισμό . Ενήλικες ζητάνε φωτογραφίες από παιδιά . Το “σερφάρισμα” στο ίντερνετ δεν είναι κακό, αλλά πρέπει να ελέγχεται το παιδί από τους γονείς του. Τέλος, όλα τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης χρειάζονται επίβλεψη επειδή ένα παιδί μπορεί να υποστεί εκφοβισμό και η οικογένεια να μην το γνωρίζει. Θεοδωρίδης Κωνσταντίνος

Cyberbullying – Διαδικτυακός Εκφοβισμός Διαδικτυακός εκφοβισμός συμβαίνει όταν κάποιος παρενοχλεί ένα άτομο με τη χρήση της τεχνολογίας. Η παρενόχληση αυτή μπορεί να γίνεται σε τακτικά ή άτακτα χρονικά διαστήματα μέσω οποιασδήποτε πράξης εκφοβισμού, επιθετικότητας, τρομοκρατικής ή αυταρχικής συμπεριφοράς. Ο διαδικτυακός εκφοβισμός περιλαμβάνει καταστάσεις όπως η αποστολή ανήθικων μηνυμάτων, ο αποκλεισμός ατόμων από εφαρμογές συνομιλιών, το hacking ενός ξένου λογαριασμού, η δημοσίευση ενοχλητικών φωτογραφιών, διάδοση προσβλητικών φημών κ.α. Ένα θύμα διαδικτυακού εκφοβισμού μπορεί να βιώσει μία πολύ αγχώδη κατάσταση, καθώς τα μηνύματα μπορούν να σταλούν ανώνυμα και επομένως είναι δύσκολο να γνωρίζει ποιος είναι ο θύτης. Επιπλέον, ο διαδικτυακός εκφοβισμός μπορεί να συμβεί οποιαδήποτε στιγμή της ημέρας από οποιοδήποτε μέρος. Όταν τα μηνύματα ή οι φωτογραφίες δημοσιευθούν στο διαδίκτυο προβάλλονται άμεσα σε πολλούς χρήστες και αυτό αναστατώνει τα θύματα που βλέπουν πόσο γρήγορα μία φωτογραφία ή μια φήμη διαδίδεται στο διαδίκτυο. Ο εκφοβισμός μέσω του διαδικτύου μπορεί να είναι άμεσος ή έμμεσος εμπλέκοντας και άλλα άτομα που ενδεχομένως να μην γνωρίζουν προσωπικά το θύμα. Πηγή:saferinternet4kids.gr/hot-topics-ef/cyberbullying-ef/

Ρεπορτάζ:Τσιάτη Παναγιώτα

Συμβουλές για να παραμείνεις ασφαλής   





Δεν απαντάμε στα εκφοβιστικά μηνύματα. Μπλοκάρουμε την πρόσβαση του αποστολέα. Κρατάμε και αποθηκεύουμε τα μηνύματα ή τις συνομιλίες. Αυτό θα μας είναι χρήσιμο, εάν χρειαστεί ή εάν θελήσουμε να το καταγγείλουμε. Δεν προωθούμε μηνύματα ή εικόνες και φωτογραφίες που θα μπορούσαν να πληγώσουν τα συναισθήματα κάποιου. Έχουμε στο μυαλό μας ότι, εάν κάποιος μας στείλει ένα μήνυμα και το προωθήσουμε ή γελάσουμε με αυτό, στην ουσία γινόμαστε και εμείς μέρος του εκφοβισμού. Αναφέρουμε το πρόβλημά μας στους γονείς μας ή σε άλλους ενήλικους που εμπιστευόμαστε. Σε κάθε περίπτωση μπορούμε να απευθυνθούμε και στη γραμμή βοήθειας help-line όπου εξειδικευμένοι γιατροί και ψυχολόγοι με μεγάλη εμπειρία σε προβληματικές συμπεριφορές στο διαδίκτυο μπορούν να μας παρέχουν συμβουλές και υποστήριξη.

Πηγή:saferinternet4kids.gr/hot-topics-ef/cyberbullying-ef/

Ρεπορτάζ:Ντόντα Εριόν

Βία ανηλίκων

σελ. 6

Χαρακτηριστική είναι η αύξηση που παρατηρούμε στα φαινόμενα βίαιης συμπεριφοράς από και ανάμεσα σε ανηλίκους, είτε με την μορφή σχολικού εκφοβισμού (bullying), είτε μέσω της δράσης παιδικών «συμμοριών». Και βέβαια σε αυτήν την ανοδική τάση έχει συμβάλει πλήθος παραγόντων μεταξύ των οποίων η αύξηση της ενδοοικογενειακής βίας, η κοινωνική αποστασιοποίηση, η έλλειψη επικοινωνίας. Η πανδημία έφερε ανασφάλεια, μειωμένη ανοχή στη δυσφορία και θυμό στους κόλπους της οικογένειας. Αυτό έχει ως απόρροια την έλλειψη επικοινωνίας και οριοθέτησης ακόμα και την παραμέληση των παιδιών από τους γονείς. Επιπλέον, δεν είναι λίγες οι φορές που η βίαιη συμπεριφορά των παιδιών αποτελεί αντανάκλαση της βίας που μπορεί να υφίστανται τα ίδια ή κάποιο άλλο μέλος της οικογένεια τους. Τα παιδιά που εισέρχονται στην περίοδο της εφηβείας, σε αυτήν την ηλικία της σύγκρουσης, της αμφισβήτησης, της αντίδρασης και της παρόρμησης, βιώνουν ήδη μια πληθώρα αλλαγών, στις οποίες καλούνται να προσαρμοστούν. Χαρακτηριστικό αυτής της ηλικιακής περιόδου είναι η ανάγκη να προσδιορίσουν τη ταυτότητα τους και να ανήκουν κάπου. Όταν, λοιπόν, οι σχέσεις με τους γονείς είναι φτωχές, απόμακρες ή και συγκρουσιακές, οι έφηβοι ενδέχεται να χάσουν τον προσανατολισμό τους και να αναζητήσουν τη λύση ακόμα και στη χρήση ουσιών, όπως αλκοόλ ή χασίς, μέσω της οποίας μπορεί να αισθάνονται ότι αποκόπτονται από την γονεϊκή επιρροή και ταυτίζονται με τους συνομηλίκους. Ο ρόλος του σχολείου είναι μείζονος σημασίας στην ανάπτυξη της προσωπικότητας και την καλλιέργεια κοινωνικών δεξιοτήτων στο παιδί. Ωστόσο, είναι ένας τομέας που έχει δεχτεί πλήγμα λόγω του κορωνοϊού, με τις συνθήκες καραντίνας που επιβλήθηκαν. Σαν αποτέλεσμα, τα παιδιά κλείστηκαν στο σπίτι, αποκόπηκαν και από τους φίλους, εστιάζοντας το ενδιαφέρον τους στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης και σε ηλεκτρονικά παιχνίδια, που κάποιες φορές αναπαράγουν την βία, σαν τρόπο εκτόνωσης και έκφρασης. Όλα τα παραπάνω κάνουν φανερώνουν μια κρίση αξιών που περνάμε και την οποία αντιλαμβάνονται και τα ίδια τα παιδιά. Η συνεργασία γονέων και εκπαιδευτικής κοινότητας αλλά και των γονέων με τα παιδιά τους κρίνεται σκόπιμη όχι μόνο για την αντιμετώπιση των φαινομένων βίαιης συμπεριφοράς από τα παιδιά αλλά κυρίως για την πρόληψη τους. Συγκεκριμένα, οι γονείς θα πρέπει να ενημερώνονται από το σχολείο για την συμπεριφορά των παιδιών, να ασχολούνται μαζί τους, κάνοντας διάλογο, να τα οριοθετούν, αλλά και να τα ενισχύουν,να ικανοποιούν τις συναισθηματικές τους ανάγκες . Πηγή: https://www.askitis.gr/scholeio-epikoinonia-efivos-goneis-via-anilikon-endooikogeneiaki-via/ Ρεπορτάζ: Τζεστίλα Μπέβις

Μορφές σχολικού εκφοβισμού

σελ. 7

Ψυχολογική Βία: εκδηλώνεται με διάφορα πειράγματα, παρατσούκλια, κοροϊδία, εξύβριση, ταπείνωση, εξευτελισμό, ρατσιστικά σχόλια, απειλές ή και τρομοκρατία. Επιπλέον, πολλοί μαθητές, θύματα του bullying αποκλείονται από διάφορες κοινωνικές και σχολικές δραστηριότητες. Σεξουαλική Παρενόχληση: μπορεί να πάρει τη μορφή σεξουαλικών σχολίων, ενοχλητικών αγγιγμάτων και κάθε είδους ασέλγειας. Σωματική βία: διακρίνεται για τα χτυπήματα, σπρωξίματα, στριμώγματα απέναντι στο θύμα. Οικονομική Εκμετάλλευση: δεν είναι λίγες οι φορές που τα θύματα του σχολικού εκφοβισμού απειλούνται από τους θύτες με σκοπό την κλοπή των προσωπικών τους αντικειμένων. Τα τελευταία χρόνια προστέθηκε και άλλη μια κατηγορία, αυτή του Ηλεκτρονικού ή Διαδικτυακού Εκφοβισμού (cyber bullying). Ο όρος Cyber bullying, χρησιμοποιείται για να χαρακτηρίσει τις διάφορες μορφές ψυχολογικής κακοποίησης οι οποίες συνδέονται με το συμβατικό εκβιασμό, μέσω του διαδικτύου ή παρεμφερούς τεχνολογίας με σκοπό τη βλάβη ενός ατόμου ή μιας ομάδας. Θεωρείται από τις σοβαρότερες µορφές εκφοβισµού αφενός γιατί το θύµα αδυνατεί να απαλλαχθεί από τον θύτη, αλλά και να ταυτοποιήσει αυτόν και αφετέρου γιατί η τεχνολογία επιτρέπει στον θύτη να παρενοχλεί το θύµα ανώνυµα. Τα µέσα που χρησιµοποιούν οι νέοι θύτες είναι η ηλεκτρονική αλληλογραφία, τα άµεσα µηνύµατα, οι ιστοσελίδες, τα κινητά τηλέφωνα και οι οµάδες κοινωνικής δικτύωσης (όπως το Facebook, το Twitter). Ο διαδικτυακός εκφοβισμός μπορεί να περιλαμβάνει τις ακόλουθες πράξεις:       

Διακωμώδηση – εξευτελισμό ενός προσώπου μέσω Internet. Συνεχή αποστολή μηνυμάτων άσεμνου περιεχομένου μέσω Internet. Αποστολή προσβλητικών και άσεμνου περιεχομένου μέσω των διάφορων διαδικτυακών εφαρμογών. Άσεμνο περιεχόμενο κατά τη διάρκεια συνομιλιών Εξευτελισμό παιδιού ή εφήβου, με τη δημιουργία ενός προφίλ ή μπλογκ το οποίο περιλαμβάνει σκόπιμα λανθασμένο και εξευτελιστικό περιεχόμενο. Αποστολή απειλών Δημοσιοποίηση προσωπικών βίντεο ή φωτογραφιών, χωρίς τη συγκατάθεση του ατόμου.

Αυτό που διαχωρίζει τον σχολικό εκφοβισμό από το απλό πείραγμα, είναι η ένταση, η διάρκεια και η επανάληψη μιας κατάστασης και κυρίως η ανισορροπία δύναμης μεταξύ των εμπλεκόμενων μερών. Με αλλά λόγια, στον σχολικό εκφοβισμό το παιδί «θύτης», δηλαδή το παιδί που εκφοβίζει, υπερέχει σωματικά από το παιδί που εκφοβίζεται δηλαδή το παιδί «θύμα» ή αλλιώς το παιδί «στόχο». Αντιθέτως, όταν για παράδειγμα δυο παιδιά της ιδίας ισχύος έχουν «πιαστεί στα χέρια», αυτό το περιστατικό δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως σχολικός εκφοβισμός. Επίσης, ο μαθητής που εκφοβίζεται μπορεί να είναι συχνά μικρότερης ηλικίας και δεν έχει προκαλέσει τον μαθητή-θύτη. Πηγή: https://cears.edu.gr Ρεπορτάζ: Πασά Αντζελίνα , Παπαχαρίσης Γαβριήλ

Παιδικό στρες

σελ. 8

Το στρες σημαίνει πίεση, ένταση. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι η ψυχοσωματική αντίδραση του ατόμου, όταν αυτό έρχεται αντιμέτωπο με κάποιο πρόβλημα, δυσκολία ή απαίτηση και δεν είναι σίγουρο αν έχει τις απαιτούμενες δυνάμεις, ικανότητες ή ακόμη και το χρόνο, για να ανταπεξέλθει. Οι παράγοντες που προκαλούν στρες μπορεί να προέρχονται τόσο από το εξωτερικό περιβάλλον (δηλαδή την οικογένεια, τους φίλους, το σχολείο), όσο κι από το ίδιο το άτομο (εσωτερικές πιέσεις). Μάλιστα, οι πιέσεις που δέχεται το παιδί από τον εαυτό του μπορεί να είναι και οι πιο σημαντικές, καθώς πολλές φορές υπάρχει διαφορά ανάμεσα σε αυτό που νομίζει ότι πρέπει να κάνει και σε αυτό που μπορεί στην πραγματικότητα να κάνει σε διάφορες περιστάσεις στη ζωή του. Το στρες επηρεάζει κάθε άτομο που έχει την αίσθηση ότι το βαραίνουν πολλά πράγματα που δυσκολεύεται να «σηκώσει» ή όταν περνάει μια περίοδο μεγάλων ή και συνεχών αλλαγών. Από αυτό το βίωμα δεν εξαιρούνται τα παιδιά – κάτι που μπορεί να είναι ιδιαίτερα επιβαρυντικό, ειδικά όταν αυτά δεν έχουν αναπτύξει τους κατάλληλους μηχανισμούς για να το αντιμετωπίσουν. Πολλές είναι οι περιπτώσεις όπου ένα παιδί μπορεί να βιώσει στρες και ο τρόπος που θα το βιώσει συνδέεται άμεσα με την ηλικία του. Στην παιδική ηλικία στρεσογόνες καταστάσεις μπορεί να αφορούν : - Αλλαγές, μικρές και μεγάλες, που αφορούν τις συνθήκες ζωής στην οικογένεια ή και την καθημερινή ρουτίνα του (ειδικά για πιο μικρά παιδιά), όπως ο ερχομός ενός μωρού στην οικογένεια, η είσοδός του στο σχολείο, μια μετακόμιση ή η παρουσία ενός φιλοξενούμενου στο σπίτι.

- Οι ακαδημαϊκές απαιτήσεις (σχολική επιτυχία, βαθμοί, διαγωνίσματα) και οι κοινωνικές πιέσεις ιδιαίτερα η ανάγκη του παιδιού να ενσωματωθεί με επιτυχία στην ομάδα των συνομηλίκων του και τα όποια προβλήματα αυτό συνεπάγεται ( απόρριψη, πίεση από τους συνομιλήκους, πειράγματα).

- Ένα υπερβολικά φορτωμένο πρόγραμμα δραστηριοτήτων, που δεν αφήνει στο παιδί ελεύθερο χρόνο για να παίξει και να χαλαρώσει μετά το σχολείο.

- Προβλήματα που αφορούν την οικογένεια, όπως οικονομικές δυσκολίες, κάποια ασθένεια ενός συγγενικού προσώπου , προβλήματα στη δουλειά ή κάποιοι μικροτσακωμοί. Οι γονείς χρειάζεται να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί στον τρόπο με τον οποίο συζητούν τέτοια θέματα μπροστά στα παιδιά, καθώς αυτά έχουν την «ιδιότητα» να υιοθετούν και τελικά να «φορτώνονται» τις ανησυχίες των γονιών τους.

- Ειδήσεις για φυσικές καταστροφές, πολέμους, τρομοκρατικές επιθέσεις και ο,τιδήποτε ενέχει κάποιο κίνδυνο για τον κόσμο, μπορεί να αποτελέσει πηγή στρες, καθώς τα παιδιά μπορεί να ανησυχούν για την ασφάλειά τους, αλλά και την ασφάλεια των αγαπημένων τους προσώπων.

- Ασθένεια, θάνατος, διαζύγιο: όταν η πίεση από τέτοιου είδους γεγονότα στη ζωή μιας οικογένειας προστίθεται στις καθημερινές πιέσεις που βιώνει ένα παιδί, τότε το στρες γίνεται πιο έντονο κι επώδυνο. Ακόμη και το πιο ανώδυνο και συναινετικό διαζύγιο είναι μια δύσκολη εμπειρία για τα παιδιά, αφού το βασικό σύστημα που μέχρι τώρα τους παρείχε ασφάλεια – η οικογένεια – περνάει μια δύσκολη φάση αλλαγής. Πηγή: https://www.prolipsis.gr/arthra-reader/paidiko-stres.html Ρεπορτάζ:Κουτσάι Δωροθέα, Σεφέρι Λορέντο

σελ. 9 Βλέποντας τον εαυτό μου μέσα από τους άλλους Για να μπορούμε να δούμε τον εαυτό μας μέσα από κάποιον άλλο θα πρέπει πρώτα να τα έχουμε βρει με τον ίδιο μας τον εαυτό. Όλοι οι άνθρωποι είναι διαφορετικοί σε χαρακτήρα και μυαλό. Τα αισθήματα δημιουργούνται στους ανθρώπους μέσα από διάφορες καταστάσεις που περνά στη ζωή του όπως η θλίψη, ο πόνος, ο φόβος, το άγχος, η λύπη, η χαρά και η ευτυχία. Όλα αυτά τα αισθήματα περνάνε από τη ζωή του ανθρώπου σε διάφορα στάδια και στιγμές. Όταν εσύ έχεις νιώσει κάποια από αυτά τα αισθήματα νιώθεις ότι είσαι έτοιμος να δώσεις και να πάρεις μέσα από τους άλλους στοργή, αγάπη, ασφάλεια και εμπιστοσύνη. Μέσα από τα μάτια του άλλου βλέπω στον εαυτό μου τη ζεστασιά και την ικανοποίηση ότι είμαι καλά με τον εαυτό μου. Όταν τα έχεις βρει με τον εαυτό σου δέχεσαι τα πάντα χωρίς να κριθείς ή να κρίνεις άλλους. Βλέπεις την ομορφιά του εαυτού σου μέσα από τα μάτια κάποιου άλλου . Το ίδιο συμβαίνει και στις ανθρώπινες σχέσεις όταν έχεις βρει το άλλο σου μισό και μέσα από τα μάτια του βλέπεις εσένα και όλα αυτά που θα ήθελες να κάνεις και να είσαι. Έτσι βλέπω τον εαυτό μου μέσα από τους άλλους και γίνομαι καλύτερος. Φανούριος Σάββας Γιωργάκης

Εκφοβισμός Ο εκφοβισμός δεν είναι καθόλου παιχνίδι. Ούτε από το διαδίκτυο ούτε από πουθενά. Είμαι θύμα εκφοβισμού, αλλά όχι από αγνώστους. Από την ίδια μου την οικογένεια. Μια φορά ήμουν στης γιαγιά μου γιατί πεινούσα και έτρωγα. Τότε, πετάγεται ο θείος μου και λέει: “Πρόσεξε πόσο τρως γιατί θα παχύνεις”. Τότε έχασα όλη μου την όρεξη και σταμάτησα να τρώω. Από τότε είμαι ανασφαλής για το σώμα μου γιατί και ο αδελφός μου με λέει χοντρή κάποιες φορές. Όταν έρχομαι από το σχολείο δε θέλω να τρώω αλλά η μαμά μου με αναγκάζει γιατί λέει πως είμαι πολύ αδύνατη. Όταν γίνεται αυτό πάω και κλαίω στο δωμάτιό μου και λέει την κλασική φράση: “Μόνο να κλαις ξέρεις”. Δεν ξέρω τι λένε οι άλλοι για μένα. Με νοιάζει όμως το τι λένε γιατί δε θα σταματήσω να είμαι ανασφαλής. Τώρα δεν ξέρω αν αυτό θεωρείται εκφοβισμός, αλλά για εμένα άλλαξε τον τρόπο που βλέπω τον εαυτό μου προς το χειρότερο. Α.Σ

Γιατί καπνίζεις; Θέλω να ξέρω!

σελ.10

Πολλοί άνθρωποι καπνίζουν ενώ ξέρουν πως το κάπνισμα σκοτώνει. Αλλά γιατί το κάνουν αυτό; Ο μπαμπάς μου κάπνιζε . Πιο πολύ όμως κάπνιζε όταν είχε προβλήματα και εκεί “ξεσπούσε” . Είναι εθισμός αλλά του άρεσε και το απολάμβανε. Μια μέρα τον κοίταξα στα μάτια και τον ρώτησα γιατί κάπνιζε και μου απάντησε: “ Γιατί εδώ ξεσπούν τα προβλήματα και οι φουρτούνες μου” . Μετά από καιρό και ενώ κάπνιζε συνέχεια, χρειάστηκε εγχείρηση. Η εγχείρηση πήγε καλά όμως δεν έτρωγε ... συνέχισε όμως να καπνίζει, ώσπου πέθανε. Σ. Β

Μια αξέχαστη νύχτα Όλες οι οικογένειες έχουν τα καλά και τα κακά τους. Δεν γίνεται να είναι τέλειες γιατί όλο και κάποια φορά θα τσακωθούν. Αυτό συνέβη και σε εμένα. Δεν ξέρω από πού να αρχίσω. Το θυμάμαι σαν να ήταν χθες. Ήταν μια νύχτα του Σεπτέμβρη και ήμασταν όλοι μαζί στη δουλειά του μπαμπά μου. Όταν πια τελείωσε και πήγαμε στο σπίτι, η μαμά και ο μπαμπάς συμπεριφέρονταν περίεργα. Ξαφνικά, άρχισαν να φωνάζουν και εγώ ήμουν κλεισμένη στο δωμάτιό μου με τον αδελφό μου προσπαθώντας να τον ηρεμήσω. Πέρασε η ώρα έτσι και αναγκάστηκα να κοιμηθώ με τη μαμά μου γιατί συνέχισαν να είναι τσακωμένοι μεταξύ τους. Φοβόμουν πολύ εκείνη τη στιγμή γιατί άκουσα πως θα πάρουν διαζύγιο. Την επόμενη ημέρα δεν μιλούσαν πολύ αλλά ήταν ήρεμα. Έτσι συνεχίστηκαν και οι επόμενες ημέρες. Μέχρι σήμερα όλα είναι καλά δόξα το θεό. Δε νομίζω να το ξεχάσω ποτέ αυτό το περιστατικό. Αλλά και πάλι, “το πιο σημαντικό πράγμα σε μια οικογένεια είναι να είναι όλοι καλά μεταξύ τους, να συζητάνε και να βοηθάνε ο ένας τον άλλο”. Α.Σ

σελ. 11 Όταν τα λάθη μου με κάνουν να τρέμω Τα λάθη επηρεάζουν κάθε άνθρωπο στη γη και πιστεύω πως ο καθένας επηρεάζεται από αυτά. Έτσι και εγώ, παθαίνω συχνά κρίσεις άγχους. Ειδικά όταν παίρνουμε ένα τεστ και βαθμούς. Θυμάμαι εκείνη τη φορά που είχα πάρει 8 σε ένα τεστ και με έπιασαν τα κλάματα γιατί είχα άγχος πως θα έμπαινα τιμωρία. Πάντα με νοιάζει τι θα πουν οι άλλοι, αλλά ποτέ δεν υπολογίζω τη δική μου γνώμη. Ακόμα και τώρα προσπαθώ να το δουλέψω για να μη με νοιάζει τόσο η γνώμη των άλλων και να είμαι ευτυχισμένη με τον εαυτό μου. Π.Τ

Ο φόβος της επιτυχίας ή της αποτυχίας; Στη ζωή υπάρχει η επιτυχία και η αποτυχία. Ιδιαίτερα στη σημερινή εποχή που ο αθλητής λόγω των αυξημένων απαιτήσεων θα πρέπει να αντιμετωπίζει την επιτυχία με ταπεινότητα και την αποτυχία με αξιοπρέπεια. Πιο συγκεκριμένα, όταν ένας αθλητής πετύχει τον στόχο του, δηλαδή τη νίκη, θα πρέπει να μην υπερηφανεύεται αλλά να συνεχίζει με την ιδία προσπάθεια να αγωνίζεται στο άθλημα του. Αντίθετα, ο αθλητής που αποτυγχάνει, μπορεί να βγει κερδισμένος μέσα από τη σωστή προπόνηση και πειθαρχία, οπού θα τον οδηγήσουν στην κατάκτηση του στόχου. Συμπερασματικά, οι δυο αυτές έννοιες συνυπάρχουν στην καθημερινότητα μας και διαμορφώνουν τον χαρακτήρα μας. Νικόλας Νικολαΐδης

Άκου τι έχω να σου πω!

σελ.12

Μαρτυρίες παιδιών “Έχω λογαριασμό στο διαδίκτυο και μιλάω με διάφορους ανθρώπους που δε γνωρίζω. Μια μέρα κάποιος άρχισε να με ρωτάει αν θέλω να έρθει να με πάρει από το σχολείο. Εγώ φοβήθηκα και αμέσως έκλεισα το λογαριασμό μου.” Κ.Χ

“Οι άλλοι λένε ότι να κάνεις λάθη δεν είναι κάτι κακό αλλά κάποια άτομα σαν εμένα, φοβούνται να κάνουν λάθη.” Π.Π

“Μια μέρα διασκέδαζα με τις φίλες μου μαθαίνοντας έναν καινούριο χορό. Η χαρά μου όμως μετατράπηκε αμέσως σε ντροπή, όταν από πίσω μου μια ομάδα παιδιών γελούσαν και κορόιδευαν. Από τότε δεν έχω ξαναχορέψει...” Α.Σ “Λέω ψέματα γιατί φοβάμαι. Τα ψέματά μου πληγώνουν άλλους.” Β.Π “Το κάπνισμα το ξεκίνησα με μια φίλη μου. Τον λόγο για τον οποίο το ξεκίνησε η φίλη μου δεν τον γνωρίζω, εγώ όμως το θεώρησα μαγκιά. Ήθελα να μου δώσουν παραπάνω σημασία...” Β.Κ

“Ένας ποδοσφαιρικός αγώνας, το μεγαλύτερο ντέρμπι όλων των εποχών όπου παλεύαμε για τη δεύτερη θέση της κατάταξης, η αιτία του άγχους μου. Εκείνη την ημέρα μόλις ξύπνησα είχα τόσο άγχος, που δεν ήξερα τι να φάω για πρωινό. Πονούσα την κοιλιά μου και δεν ήθελα τίποτα. Η μαμά μου προσπαθούσε να με καθησυχάσει αλλά πάλι τίποτα. Όταν πήγα στο γήπεδο, έτρεμαν τα πόδια μου. Στους συμπαίκτες μου ήθελα να δείχνω όσο πιο ψύχραιμος και λογικός μπορούσα. Όταν τελείωσε πια ο αγώνας, παρόλο που χάσαμε, μου έφυγε το άγχος, το τρέμουλο και ο πόνος στην κοιλιά μου!” Α.Μ

“Έχω αλλάξει γειτονιά, σχολείο, ζωή. Όμως στο σχολείο κανείς δε με κάνει παρέα. Όταν πάω κοντά τους αυτοί πάντα σκορπίζονται. Σταμάτησα πια να προσπαθώ. Είμαι μόνη...” Σ.Α

“Δεν έχω φίλους στο σχολείο. Δεν ξέρω γιατί. Προσπαθώ να μην τους ενοχλώ, αυτοί όμως το κάνουν. Μια μέρα ήρθαν στο σπίτι μου το βράδυ και πετούσαν πέτρες” Γ.Χ

“Στο σχολείο υπήρχε μια συμμαθήτριά μου, η οποία μου έβγαλε ένα παρατσούκλι με το οποίο με κορόιδευε. Αυτό συνέχισε για 2 χρόνια. Μίλησα, αλλά κανείς δε με άκουσε.” Δ.Σ “Σε όλη μου τη ζωή ήμουν καλός σε όλα. Ο καλύτερος. Ώσπου αυτή η λέξη “ο καλύτερος” άρχισε να με πνίγει. Στην αρχή είπα πως είχα άγχος. Έτρεμαν τα πόδια μου, ίδρωνα, πονούσε η κοιλιά μου. Στη συνέχεια σταμάτησα να τρώω, αλλά δεν άντεχα. Έπειτα έτρωγα για να χορτάσει η ψυχή μου. Μπορεί όμως να χορτάσει η ψυχή;” Μ.Σ

Φωτογραφίζοντας τα συναισθήματά μας!

σελ. 13

Σελίδα δημιουργικής έκφρασης !

σελ. 14

«Η αγκαλιά» Η ψυχολογία σου είναι καλά να σε πάρω αγκαλιά μην αγχώνεσαι πολύ, θα είμαστε μαζί.

Δε θέλω να στενοχωρηθείς για να είσαι υγιής θα σκέφτεσαι θετικά και θα πάνε όλα καλά!

Μην αγχωθείς δεν πειράζει θα το βρεις! Μη φοβηθείς θα είσαι πάντα υγιής !

Εάν ενοχληθείς, θα πρέπει να το πεις! Μη διστάσεις... Θα βοηθηθείς! Τζεστίλα Μπέβις

Ώρα για κόμικς!

σελ.15

Ταινίες που σας προτείνουμε !!!

σελ. 16 σελ. 12

Out of Bounds Η ταινία μικρού μήκους «Out Of Bounds» Δανικής παραγωγής,μας εξηγεί ακριβώς τι συμβαίνει με το σύνδρομο Asperger στην υγεία.Η ταινία διαρκεί σχεδόν 6 λεπτά και εξιστορεί τις φοβίες του πρωταγωνιστή που αλλάζουν όταν πρέπει να σώσει τον μοναδικό του φίλο, ένα ψαράκι...

In between Μια γαλλόφωνη ταινία μικρού μικρούς που δημιουργήθηκε από πέντε μαθητές ενός γαλλικού σχολείου. Η ταινία μας παρουσιάσει μια νεαρή γυναίκα που προσπαθεί να ξεπεράσει τους φόβους της ακολουθούμενη από έναν κροκόδειλο. Ο κροκόδειλος παρουσιάζεται ως το άγχος που ”πνίγει” την καθημερινότητά μας.

Ο Άνθρωπος της Βροχής Μια ταινία γεμάτη ευαισθησία και χιούμορ. «Ο Άνθρωπος της Βροχής» είναι η ιστορία δύο αδερφών, του Τσάρλι και του «σοφού» αυτιστικού Ρέιμοντ, που προσπαθούν να κατανοήσουν μαζί τις προκλήσεις του αυτισμού.

Ένας υπέροχος άνθρωπος Μια ταινία εμπνευσμένη από τη ζωή του Αμερικανού μαθηματικού και οικονομολόγου Τζων Φορμπς Νας, μια συναρπαστική και ταυτόχρονα συγκινητική περιπέτεια γύρω από τη ζωή ενός ευφυέστατου επιστήμονα.

Ο Ξεχωριστός Γουίλ Χάντινγκ Η κλασική ταινία είναι μια ξεχωριστή συνάντηση ανάμεσα στον Γουίλ και τον Σον. Ο πρώτος, επιστάτης και λαμπρό μυαλό με δύσκολα παιδικά χρόνια και βαθιά κατάθλιψη, προσπαθεί να δώσει νόημα στη ζωή του και να αξιοποιήσει τα ταλέντα του με τη βοήθεια ενός ευφυούς και ευαίσθητου ψυχοθεραπευτή με πολύ χιούμορ. Ρεπορτάζ:Κουτσάι Δωροθέα, Σαρίκα Μαρία, Τσιάτη Παναγιώτα, Σεφέρι Λορέντο, Πασά Αντζελίνα

Βιβλία που μπορείτε να διαβάσετε.

σελ. 17

O κύριος Ουφ, της Anna Walker Μετάφραση Μαριάννα Ψύχαλου, Eκδ. Μικρή Σελήνη 2020 Ο Μπίλυ έχει μια δύσκολη μέρα. Ο κύριος Ουφ τον ακολουθεί παντού και τα κάνει όλα να φαίνονται τόσο δύσκολα. Όμως όταν οι δυο τους βρεθούν αντιμέτωποι κάτι εντελώς αναπάντεχο θα συμβεί και η ιστορία θα αλλάξει. Η κόκκινη και η πόλη, της Marie Voigt, Μετάφραση Αντώνης Παπαθεοδούλου, εκδ. Ίκαρος 2020 Η Κόκκινη ξεκινάει με τον πιστό της σκύλο, τον Γούντι, για να επισκεφτούν τη γιαγιά. Ωστόσο, στη διαδρομή χάνεται μέσα στους δρόμους, ζαλίζεται και νιώθει τη μεγάλη πόλη να την καταπίνει. Όπως όλα τα παιδιά, έτσι κι η Κόκκινη, θα χρειαστεί να βρει το δικό της μονοπάτι, ανάμεσα στους πολλούς δρόμους και τις πολλές επιλογές που ανοίγονται μπροστά της, για να ανακαλύψει αυτό που πραγματικά έχει σημασία. Καροτένια Όνειρα!, των Kate Hindley, Simon Philip, Μτφρ Βίκυ Κατσαρού, εκδ. Διόπτρα 2020 «Όταν άλλα κουνέλια χοροπηδούσαν, χοροπηδούσα κι εγώ… Όταν κοιμόντουσαν, κοιμόμουν κι εγώ… Κάθε μέρα έπρεπε να λέω ψέματα, γιατί τα όνειρά μου δεν ήταν ίδια με τα δικά τους. Ώσπου ένα βράδυ φόρεσα τη φανταστική στολή μου και τα γυαλιστερά πατίνια μου και άρχισα να χορεύω! Και τότε ένιωσα ελεύθερος! Κι ήμουν εγώ!» Ο Ελέφαντας, Peter Carnavas, Μετάφραση Κυριάκος Αθανασιάδης Εκδ. Παπαδόπουλος 2020 «Ο μπαμπάς σου δεν θα σου φτιάξει το ποδήλατο μέχρι να φτιάξεις εσύ τον μπαμπά σου. Η στενοχώρια του πατέρα της είναι τόσο μεγάλη, που η Όλιβ τη φαντάζεται σαν έναν πελώριο ελέφαντα που τον ακολουθεί παντού. Ο γκρίζος ελέφαντας είναι κολλημένος διαρκώς πάνω του σαν σκιά, και η Όλιβ εύχεται να μπορούσε να κάνει κάτι ώστε να τον διώξει μια για πάντα. Με τη βοήθεια του παππού της και του καλύτερού της φίλου, του Άρθουρ, η Όλιβ θα βάλει μπροστά ένα καταπληκτικό σχέδιο. Θα τα καταφέρει όμως; Πώς μπορείς να διώξεις κάτι τόσο μεγάλο;» Ποιος θα σώσει τον Αλφόνς; Bergstrom Gunilla, Μετάφραση Άννα Παπαφίγκου Εκδ. Μάρτης 2020 «Ο Αλφόνς μόλις μετακόμισε. Δεν ξέρει κανέναν στη νέα του γειτονιά. Έχει για παρέα τον Μόλγκαν, τον φανταστικό του φίλο, που του είναι πιστός και κάνει ό,τι του πει. Πώς μπορεί όμως να βοηθήσει ένας αόρατος φίλος τον Άλφονς, όταν τον κυνηγούν τα μεγάλα παιδιά με τα νεροπίστολα;»

Ρεπορτάζ: Τζεστίλα Μπέβις, Τσούλου Δήμητρα

Ώρα για παιχνίδι!!!

Χ Α Λ Α Ρ Ω Σ Ω Ν Μ Θ Λ Φ Κ

Ο Ε Φ Κ Π Ν Ο Ο Ω Η Ρ Κ Ρ Ψ

Ρ Ρ Η Ρ Δ Ψ Λ Θ Γ Π Ξ Ε Ψ Τ

Ε Θ Φ Β Η Ξ Κ Π Μ Ε Π Λ Δ Α

Ψ Τ Ε Τ Γ Μ Ο Θ Η Ρ Ο Θ Γ Ι

Ω Φ Μ Ν Β Ο Λ Ε Λ Π Ξ Ζ Δ Ν

Δ Χ Ν Τ Ρ Υ Υ Μ Ο Α Σ Α Σ Ι

Γ Σ Ξ Η Ω Σ Μ Φ Ι Τ Σ Ψ Φ Α

Η Ν Χ Ζ Ζ Ι Π Ι Ι Η Γ Ω Η Ξ

σελ. 18

Β Μ Σ Χ Ζ Κ Η Κ Τ Σ Η Β Ρ Β

Ω Α Χ Χ Ω Η Σ Ι Κ Ω Θ Υ Δ Ο

Δ Ι Α Β Α Σ Ω Κ Γ Γ Ξ Φ Σ Λ

Α Η Χ Φ Μ Φ Δ Χ Φ Η Υ Θ Ξ Τ

Φ Ι Λ Ο Υ Σ Λ Κ Ι Ζ Π Κ Λ Α

Βρείτε τις κρυμμένες λέξεις !!! Επιμέλεια : Μπέβις Τζεστίλα Όταν αγχώνομαι μπορώ : Να περπατήσω Να διαβάσω Να χορέψω Να χαλαρώσω Να ακούσω μουσική Να δω ταινία Να διασκεδάσω με τους φίλους μου Να κολυμπήσω Να πάω βόλτα τον σκύλο μου Τζεστίλα Μπέβις

40

41

42

43

44

45

46

47

48

49

39

38

37

36

35

34

33

32

31

30

21

22

23

24

25

26

26

27

28

29

20

19

18

17

16

15

14

13

12

11

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

Κανόνες παιχνιδιού σελ. 20 Σκοπός του παιχνιδιού είναι να φτάσει κάποιος από τους παίκτες πρώτος στο τετράγωνο με τον αριθμό 40, ξεκινώντας από το τετράγωνο 1 . Το παιχνίδι παίζεται από 2 - 4 παίκτες και ο κάθε ένας διαλέγει από ένα πιόνι διαφορετικού χρώματος. Οι παίκτες ρίχνουν το ζάρι. Όποιος φέρει το μεγαλύτερο αριθμό ξεκινάει πρώτος. Οι υπόλοιποι παίκτες ρίχνουν με την σειρά τους το ζάρι και προχωρούν τόσα τετράγωνα όσα και ο αριθμός του ζαριού. Κατά την διαδρομή ο κάθε παίκτης συναντά εμπόδια ή βοήθειες: τα φίδια τον εμποδίζουν ενώ οι σκάλες τον βοηθούν. Αν σταματήσει, λοιπόν, στην αρχή μιας σκάλας σκαρφαλώνει και φτάνει στο τετράγωνο που τελειώνει η σκάλα. Αντίθετα, αν σταματήσει στο κεφάλι ενός φιδιού, τότε το πεινασμένο φίδι καταπίνει το πιόνι και αυτό καταλήγει στο τετράγωνο όπου είναι η ουρά του φιδιού. Αν σταματήσει σε τετράγωνο ή τότε διαβάζει τις οδηγίες που του δίνονται παρακάτω και πηγαίνει πίσω ή μπροστά όσα τετράγωνα ορίζονται κάθε φορά. Δύο ή και περισσότερα πιόνια μπορούν να σταματήσουν στο ίδιο τετράγωνο. Όταν κάποιος από τους παίκτες αρχίζει να πλησιάζει το τέρμα πρέπει να φέρει στο ζάρι ακριβώς τον αριθμό που θα τον οδηγήσει στο τετράγωνο με τον αριθμό 40 και όχι μεγαλύτερο. Για παράδειγμα, αν ένας παίκτης βρίσκεται στον αριθμό 38 πρέπει να φέρει στο ζάρι τον αριθμό 2. Αν φέρει, δηλαδή, 3 θα φτάσει στο 40 και θα πάει πίσω 1 τετράγωνο. Διάβασε τι πρέπει να κάνεις σε περίπτωση που σταματήσεις στα παρακάτω εικονίδια : Συνάντησες ένα παιδί στο σχολείο που ήταν μόνο και κάθισες μαζί του για παρέα. Προχώρα 3 θέσεις μπροστά! Μίλησες λίγο απότομα σε έναν συμμαθητή σου και τον πλήγωσες. Πήγαινε 3 θέσεις πίσω! Η καλύτερη σου φίλη κορόιδεψε μια συμμαθήτρια σου. Εσύ δε συμφωνείς , αλλά δεν είπες τίποτα. Πήγαινε πίσω 2 θέσεις! Μια φίλη σου αγχώνεται κάθε φορά που στον πίνακα γιατί πιστεύει πως θα κάνει λάθος. Εσύ της κρατάς σφιχτά το χέρι της και λες πως δεν πειράζει να κάνουμε λάθη, γιατί από τα λάθη μας μαθαίνουμε! Πήγαινε 5 θέσεις μπροστά! Είδες πως ο φίλος σου στέλνει προσβλητικά μηνύματα σε ένα παιδί του σχολείου και τον πείθεις πως δεν είναι σωστό. Αυτός καταλαβαίνει το λάθος του και ζητά συγνώμη από το παιδί. Προχώρα 2 θέσεις μπροστά! Αντζελίνα Πασά Ομάδα Ρομποτικής Art Team: Μπέβις Τζεστίλα, Γαβριήλ Παπαχαρίσης, Εριόν Ντόντα, Βαγγέλης Κουρτέσης, Δήμητρα Τσούλου, Μιχάλης Τσούλος, Γιώργος Υψηλάντης, Στάθης Θεοδώρου, Νίκος Μπούρας, Χαριτωμένη Χατζινίκου, Σάββας Ιωαννίδης.