tygrysek

Wincenty Wrzaskowski

Mรณj Ogrรณd KOCHANY TYGRYSEK

Ja ogród ma Już od ponad 30 lat sprowadzam rośliny z całego świata, wiele z nich jest naprawdę pięknych, czasem bardzo oryginalnych.

Zauważyłem jednak że coś pięknego to nie koniecznie roślina zagraniczna, to może być nasza polska nie rzadko mała niepozorna roślinka, może nawet ktoś nazwał by ją chwastem, popróbuję pokazać jego piękno. Wszystkich chętnych chciałbym zaprosić na podróż po naszym ogrodzie przy „kochanym tygrysku”.

Niektóre nazwy mogą być nie właściwe, kupując rośliny w szkółce możemy być w prowadzeni w błąd, kiedyś wpadła mi w oko roślina z ciekawymi owocami (i to na jesieni), na tabliczce pisało że to lipa. Takiej lipy nie znałem, ale sądziłem że w domu poszukam w książkach co to za roślina. Kupiłem te drzewko ale do dzisiaj nie wiem co to jest, powiem o nim później w innym miejscu, ale teraz powiem tyle – to po prostu lipa z tą lipą. Wszystkie zdjęcia jakie się tu pojawią są zrobione na terenie; kochanego tygryska;, nie ma ani jednego które by było zrobione poza naszą posesją. Szkoda że mój aparat fotograficzny jest taki jaki jest, bo żal że nie mogłem zrobić zdjęć ptakom, które zamieszkały na naszej posesji. Zagnieździły się na przykład gołębie – synogarlice, gołębie polne (bardzo duże), kosy (pięknie śpiewają) i wiele innych o których opowiem później. No więc zapraszam wszystkich chętnych w podróż do matki natury. Szałwie lekarską wszyscy znają. Jest to bardzo pożyteczne zioło, używane w kuchni, w lecznictwie a także w kosmetyce. W kuchni można użyć do min. farszu do nadziania drobiu, do tłustych mięs, kiełbas itp. Kwiatki można użyć jako dodatek do sałatek a także jako dodatek do herbat. W medycynie używamy liście jako środek antyseptyczny, przeciwgrzybiczny, pomaga przy biegunce, pomaga w trawieniu, poprawia krążenie krwi i wiele innych pożytków. W kosmetyce używamy do naparów oczyszczających i ściągających skórę twarzy.

Tyle o szałwi lekarskiej, szałwi jest mnóstwo gatunków, a odmian kilka tysięcy. Teraz pokażę jeszcze jedną szałwię, szałwię wełnistą. Kwiatki jak kwiatki u szałwi, ale te liście, duże pokryte milutkim futerkiem. Niestety na zimę muszę ją chować w chłodnym pomieszczeniu. Pokaże teraz państwu pewną różę. Kupiłem pnącą różę, ale niestety nie przetrzymała zimy. Dokładnie to całkowicie nie zmarzła, zmarzła część zaszczepiona, a podkładka przetrzymała. Miałem już roślinę wyrzucić ale żal mi się zrobiło, powiedziałem sobie – zobaczę jak zakwitnie. Okazało się że podkładka jest różą pnącą, kwiaty jak państwo widzą ma prostej budowy ale pełnego uroku. Owoce ma grube, lekko spłaszczone (podobne trochę do róży pomarszczonej).

Na jesień robimy z nich spaniałą nalewkę.

Autor

OGRÓD 1 • Dmuchawiec – mlecz, ale nie mniszek lekarski. Nie znalazłem w mojej bibliotece nazwy tego mleczu. W Internecie spotkałem zapytanie co to jest, nikt nie wiedział co to jest, ale wszystko przed nami, myślę że w końcu znajdę coś na temat tej rośliny. Czy to stworzył Bóg czy matka natura to jest majstersztyk budowli geometrycznej. Jak się przyjrzeć tej budowli ażurowej kuli zbudowanej z sześcianów to dech zapiera. Po ścięciu owocnika zapryskaliśmy go lakierem do włosów. Wytrzymał przez całe dwa lata.

• Róża – jedna z piękniejszych róż w tym ogrodzie. Nie dmuchawiec pamiętam nazwy tej odmiany, ale jest to róża parkowa.

Staram się rozmnożyć tą piękną różę.

• Hosty – oryginalne rośliny, wiele odmian o różnych liściach o wielu barwach. Można by z nich robić rabaty w kształcie różnych obrazów.

• Araukaria chilijska – bardzo oryginalny iglak. Na zimę trzeba ją okrywać. Mamy także araukarię wyniosłą (pochodzi z Nowej Zelandii), ale zimą trzeba trzymać ją w pomieszczeniu. Patrząc na te iglaki to ma się wrażenie że za chwilę za nich wychyli się dinozaur jak w świecie zaginionym.

• Powojnik tangucki – pochodzi z Azji. Raz że ma piękne kwiatki, które kwitną do jesieni, a dwa że potem aż do róża wiosny obsypany jest puszystymi kulkami.

araukaria chilijska

róża parkowa

powojnik tangucki

hosty

MÓJ OGRÓD

3

kochany tygrysek

owoce powojnika tanguckiego

dziurawiec

• Dziurawiec – piękny kwiat i zioło. Dziurawiec ma działanie ściągające, tamujące krwawienia, przeciwzapalne, przeciwbólowe, antyseptyczne, żółciopędne i moczopędne. Wyciągi z dziurawca pobudzają apetyt, powodują odnowę tkanek, jest używany w depresji. Jak weźmie się liść dziurawca pod słońce, to widać małe dziurki, to dlatego taka nazwa. Można stosować jako herbatę z ziela dziurawca albo jako nalewkę z tego ziela.

• Tawuła japońska – jedna z tysięcy odmian. Nadaje się do przybrania bukietu. Stosujemy ją do naszych sal na imprezy.

• Janowiec barwierski – krzew z rodziny motylkowatych.

W przeszłości stosowano do barwienia tkanin – stąd taka tawuła japońska nazwa. Jest to jedno z bardziej wydajnych środków na oczyszczenie organizmu, do tego stopnia że lepiej bez lekarza go nie używać. Dzięki działaniu związków flawonowych i alkaloidów umożliwia szybkie wydalanie z organizmu nadmiaru płynów oraz szkodliwych produktów przemiany materii. Alkaloidy ziela janowca pobudzają ośrodkowy i autonomiczny układ nerwowy z tego powodu zwiększa się częstotliwość ruchów oddechowych, podnosi ciśnienie krwi, wzmaga ruchy perystaltyczne jelit. Na autonomiczny układ nerwowy alkaloidy janowca działają podobnie do nikotyny. Początkowo pobudzają zwoje nerwowe a w większych dawkach porażają je na skutek zahamowania przenoszenia bodźców nerwowych.

Wyciągi z janowca stosuje się jako lek moczopędny, w janowiec barwierski zapaleniu pęcherza i dróg moczowych, w chorobach przemiany materii, gośćcu, kamicy moczowej . Wykorzystywany jest do podnoszenia ciśnienia krwi. Znosi objaw głodu nikotynowego i jest stosowana w postaci tabletek – Tabex – w kuracji odwykowej palaczy tytoniu.

Janowiec nie powinno się stosować bez opieki lekarskiej.

• Tawlina jarzębolistna – pochodzi z Azji płd. wsch. Bardzo ładny krzew. Kwiaty nadają się do przybrania bukietów.

Kwiaty nie całkiem dojrzałe, wyglądają jak zbiór perełek, dojrzałe jak obsypane puchem.

• Perukowiec podolski – pięknie wygląda jak kwitnie, z tymi niesamowitymi czupurkami na gałęziach. Liście perukowca używa się do garbowania skór a także do tawlina jarzębolistna MÓJ OGRÓD

4

kochany tygrysek

perukowiec podolski

•

• • •

•

•

trojeść amerykańska

farbowania wełny, jedwabiu. Liście i korę perukowca używa się w leczeniu nowotworów, przeciw wirusom i bakteriom. Stosuje się przeciw biegunkom i jako środek dezynfekujący.

Trojeść amerykańska – bylina z USA. Kwiaty jak widać ładne, ale owoce są podobne do papużek. Roślina podobno nielegalna – niema pozwolenia na obród nasionami tej rośliny. Urzędy odpowiedzialne boją się ekspansji tej rośliny w Polsce.

Jaszczurka – miła, zwinna i szybka.

Topola czerwona – może być biała, czarna dlaczego nie czerwona?

Ruta – pachnące ziółko. Przetwory z ruty regulują tra- topola czerwona wienie, wywołują i wzmagają menstruację, usuwają zmęczenie. Działają antybakteryjnie, przeciwzapalnie, żółciopędnie, przeciwbólowo i przeciwskurczowo. Napar z ziela ruty usuwa zastoje krwi w narządach wewnętrznych i żyłach.

Dereń kousa – bardzo oryginalne drzewko, pochodzi z Chin, Korei, Japoni. Bardzo długo na nie polowałem ale w końcu mamy drzewka w dwóch kolorach. Ma bardzo ładne i smaczne owoce.

Cyprysik japoński – nadaje się na bonzai. Oczywiście z odmian nisko rosnących, ta właśnie taka jest. Latami może być małym iglaczkiem na skalniku. jaszczurka

ruta MÓJ OGRÓD

dereń cousa

5

kochany tygrysek

cyprysik japoński

pies Omzi

• Pies Omzi – czy nie uroczy?

• Katalpa bigoniowata – pochodzi z USA. Poprzednio przy mydleńcu wiechowatym pisałem że jest to takie storczykowate drzewko, a tu dopiero są storczyki a owoce?.

Kiedyś jak byłem w szpitalu w odwiedzinach na polnej w Poznaniu, zobaczyłem przez okno dziwne drzewo. Była to zima. Z gałęzi tego drzewa wisiały w stronę ziemi długie ołówki. Nie wiedziałem co to za drzewo i chciałem je mieć. Nie wiedziałem że takie drzewko mam. Moja katalpa w tedy jeszcze nie kwitła. No i oczywiście katalpa jak większość naszych roślin ma działanie lecznicze.

Preparaty z liści i owoców stosowane są w leczeniu astmy, mają działanie przeciw bólowe, przeciwwysiękowe, katalpa bigoniowata przeciwreumatyczne, przeciwnowotworowe, katar sienny, pęcherzyca, zapalenie oczu, łuszczyca, przy spadku poziomu DHEA, depresja, zaburzenia snu, osłabienie pamięci, depresja, stosowany w autoagresji immunologicznej, niektórzy zielarze stosują w leczeniu Parkinsona.

• Trzykrotka ogrodowa – mamy niebieskie , różowe i białe • Jeże – będą się tu kilka razy przewijać. Pamiętam z dzieciństwa że jak spotkaliśmy jeża, to ten zwijał się w kulkę i nie można go było dokładnie obejrzeć. Te nasze nie są takie strachliwe, gdy je spotykam jak podjadają kotom karmę dają się głaskać, oczywiście głaskać z włosem bo pod włos byłoby dla mnie nieprzyjemnie. Z powodu bajki wielu ludzi sądzi że jeże żywią się jabłkami, no oczywitrzykrotka ogrodowa

jeż MÓJ OGRÓD

trzykrotka ogrodowa

6

kochany tygrysek

topola biała ście jest inaczej, jeże żywią się mięskiem, od owadów po przez myszy i inne nieduże zwierzątka. Dlatego tak chętnie podjadają karmę kotom i pieskom.

• Topola biała – duże drzewo i co raz większe, co to będzie kiedyś? Ma nie co dzienne liście, z wierzchu bladozielone, a pod spodem białe. Mam ją przez przypadek. W latach 1990-tych SKR-y przywiozły wapno do wysiewu na pole. Resztki leżały do przyszłego roku. Na tej kupce wyrosło małe drzewko i to okazało się białą topolą. Biała topola to nie tylko ozdobne drzewo, to także roślina lecznicza. Zebrane wczesną wiosną pączki topoli białej zawierają salicynę i populinę. Związki te działają – moczopędnie, przeciwgorączkowo, obniża poziom metabo- topola biała litów i zbyt wysoki poziom mocznika. Podobne działanie mają zresztą inne odmiany topoli (czarnej, osiki) • Malwa – tu są zdjęcia białej i czarnej, ale jest wiele kolorów i odmian malw. Mamy tu wyjątkowy okaz malwy, malwę czarną. Malwa czarna należy do tych wyjątkowych roślin lekarskich i będę teraz pisał właśnie o właściwościach czarnej malwy. Malwa czarna stosowana jest przy chrypce, suchym kaszlu, przy nieżycie żołądka, leczy podrażnione oczy, wzmacnia naczynka krwionośne i przede wszystkim reguluje miesiączki. Malwa czarna reguluje zbyt krótkie i skąpe miesiączki ale także skrócić zbyt długie i obwite, także pomocne przy bolesnych miesiączkach. Wyciąg z czarnej malwy stosuje się przy malwa biała przechodzeniu klimakterium. Kolor z płatków stosuje się w przemyśle spożywczym do barwienia produktów spożywczych. No ale to nie wszystko, malwę stosuje się w pielęgnacji i leczeniu skóry. Stosuje się do przemywania skóry szorstkiej i łuszczącej, przywraca miękkość i chroni przed wysuszeniem. Na własny użytek robimy nalewkę z płatków czarnej malwy.

• Szczeć – oprócz ozdoby, także może leczyć nasze zdrowie. Wywar z korzeni lub liści możemy stosować, w schorzeniach wątroby, w bólach reumatycznych, dny moczanowej, przy wrzodach żołądka, na wrzody i w stanach zapalnych skóry, ale najważniejsze, preparaty ze szczeci stosowane są w leczeniu boreliozy. szczeć MÓJ OGRÓD

7

kochany tygrysek

mikołajek płasko listny

pieczarki

• Pieczarki – oprócz różnych grzybów, rosną u nas jadalne pieczarki.

• Mikołajek płasko listny – należy do rodziny selerowatych.

Używany jest jako kwiat cięty a także na suche bukiety.

Jak się państwo domyślają ta roślina też jest używana jako lekarstwo. Ekstrakty z korzeni i ziela mikołajka stosowane w chorobach o podłożu zapalnym. Preparaty z mikołajka stosuje się w leczeniu, żółtaczki, zapalenia wątroby, kamicy nerkowej i żółciowej, kaszlu, kataru, schorzeń prostaty i wiele innych.

• Świerk serbski – takie małe szyszki, a jakie ładne.

• Bugenwilla – roślina z Ameryki Płd. , szkoda tylko że trześwierk serbski ba ją chować na chłodne dni.

• Jerzyk – w ogrodzie coraz więcej roślin, to zagląda coraz więcej ptaków. Teraz zajrzały do nas jeżyki. Mój aparat niestety nie robi dobrych zbliżeń, ale coś udało się złapać. Myślałem że może założą przy którymś z budynków swoje gniazdo, ale niestety, po tym rekonesansie odleciały dalej. Widzieliście państwo jak dziewczyny z wyspy Tahiti noszą piękne kwiaty za uchem? To się może u nas udać u nas, o to kwiaty hibiskusa – popularna nazwa – róża chińska. Minus tych kwiatów, że każdy kwiat żyje tylko jeden dzień, no i trzeba go na zimę chować do domu. A to miłe stworzenie to nasz pies, typu haski o imieniu – Omzi. Dlaczego takie dziwne imię? Śniło mi się takie imię i to jest już drugi pies który nosi takie imię. bugenwilla

hibiskus MÓJ OGRÓD

jerzyk

8

kochany tygrysek

Bardzo miły i mądry pies, no i z charakterem – kawałek mięsa który mu dam nie pozwoli mi z powrotem zabrać.

No i rzecz najważniejsza nie potrafi szczekać, w to miejsce wyje, i to jak wyje!

Omzi

MÓJ OGRÓD

9

kochany tygrysek