Vănguard: Issue 2

Vănguard

An underground literary and art Zine made by the LGBTQ Vietnamese community for the LGBTQ Vietnamese community.

Năm 2014 đánh dấu sự ra đời của Vănguard, tập Zine được sáng lập bởi 2 người bạn Aiden và Nu tại Saigon, dành cho cộng đồng LGBTQ ở đây. Vănguard mong muốn là nơi mỗi cá nhân nghệ sỹ, nhà văn LGBTQ cảm thấy an toàn, tự do thể hiện sự sáng tạo và có tiếng nói riêng của mình. Từ đó tạo nên sự gắn kết cho cộng đồng nghệ sỹ LGBTQ thông qua các hoạt động văn học, nghệ thuật và xã hội.

Vănguard is an underground Zine found in 2014 by two friends, Aiden and Nu, during their visit to Việt Nam. Our mission is to empower and endorse the visibility and individuality of lesbian, gay, bisexual, transgender/trans* & queer (LGBTQ) artists and writers living in Sài Gòn. We hope to establish a safe platform where LGBTQ individuals can freely express themselves and have their voices heard.

Lastly, we aim to foster solidarity and unite the LGBTQ community through art, literature and activism.

vanguardzine.com

one one

keeps watering

bad seed Đăng Bùi

Vẻ đẹp một người tỏa đi theo từng con sóng từ tim, dập dềnh lên xuống một cách hoàn hảo trên khắp cơ thể một người, chảy dài trên những lọn tóc xoăn, dâng đầy màu hồ thu trong đôi mắt rồi lan đến đôi bàn chân bước đi thật khẽ để không làm thức giấc trưa của những đứa trẻ. Vẻ đẹp vỗ về bờ vai, len qua các ngón tay đang siết nhẹ tay một đứa bé run rẩy lúc khám răng. Rồi dòng chảy ấy quay lại nơi nó bắt đầu - trái tim.

Một người thương một người, song cố nghĩ để không thương nữa.

Một năm nào tháng Tư trời bão, gió lạnh thổi tung một người ra khỏi ngăn tim một người, rồi tim một người trở thành một căn phòng trống trải quá một người lại sẽ thấy cô đơn.

Bạn một người nói với một người khoảng trống là để cho một người khác bước vào.

Một người chọn cho căn phòng màu pastel. Luôn cố gắng giữ căn phòng có một ít ánh sáng. Để thêm vài cuốn sách, vài đĩa nhạc, vài bộ phim, treo vài tấm ảnh, đặt thêm đĩa bánh. Một người nhìn căn phòng từ bên ngoài - cũng không tệ. Hơi nhỏ chăng? Tuy nhiên nơi này vốn không có nhiều khoảng không tùy ý.

Căn phòng trông tạm được và im ắng không một bước chân. Không ai mở nhạc, hay ngồi xuống đọc một cuốn sách, xem một cuốn phim. Những chiếc bánh nguội và còn nguyên. Rồi một người rời căn phòng, tự nhắc có gì mới sẽ đặt thêm vào, đoạn đi lấy nước tưới cho một hạt giống hư không thể có bắt đầu từ bên trong.

Nguyệt thực.

Vầng trăng cứ lặng lẽ trườn lên từ lúc nào không ai hay, tròn vạnh và đợi chờ. Càng gần về phía chân trời, sắc xanh thẳm càng tối lại. Một trò nghịch không có đường nét của nàng họa sĩ chán chường, khi bế tắc, trong cơn say, khi thế giới rách tươm, cả bảng màu vỡ tan, màu và sắc tìm nhau trong hỗn độn. Một bức tranh tàn tạ khi ngày tan ra theo mùi rơm rạ cháy rưng rức trong không gian. Đêm nay ai đó gửi khói lên trời tìm trăng.

Mảnh trăng bạc lững lờ nằm đấy, khuyết dần. từng chút một mất đi thứ ánh sáng vay mượn, cho đến khi nó chỉ còn là một chiếc bóng, ma mị, bất động và mê hoặc. Người ta sợ nó, vì cái bóng trăng màu máu huyết kia như khơi lên cái buồn âm ỉ mà ngỡ rằng họ đã cất nó, chôn nó đi rất xa và rất lâu rồi. Cơn đau trồi lên như những cái xúc tu của loài nhuyễn thể len vào nghén chặt từng khoang khí trong buồng phổi đến nghẹt thở. Tựa như người ta chạm tay vào cái hồ chứa quá nhiều nỗi sầu muộn, một sự tiếp xúc nhẹ nhàng thôi cũng đủ để cái thứ nhựa buồn bã kia hút đi tất cả những cảm giác tốt đẹp từ sâu bên trong họ, thả rơi lại cái thể xác rỗng toạc dập dìu trong một khoảng không gian đặc quánh chỉ toan siết vụn nó. Cảm xúc là của người hay trăng?

Và bạn.

Tôi rơi vào đôi mắt ấy, đôi mắt chứa những dòng dung nham cháy đỏ màu tro, rừng rực phập phồng sau hàng mi cong vuốt, le lói ánh sáng yếu ớt của những ngôi sao xa. Đêm ấy vầng trăng bị che khuất, và thứ ánh sáng mà văn minh loài người tưới đẫm lên tôi đến ngập ngụa cũng tan dần trong cơn chếch choáng. Trong bóng tối ở lưng chừng những thế giới, tôi thấy mình bình yên kỳ lạ. Bước đi trong cõi hoang vu nơi đó tôi nhìn thấy bạn, tổ hợp ánh sáng duy nhất giữa màu đen tịch mịch của vũ trụ. Tôi cuốn vào bạn, thấy thân thể mình nhẹ bẫng tựa đang bay như một hạt giống rời cây mẹ trôi đi vô định. Trong khoảnh khắc ấy tôi không cần nhớ mình đi đâu và không muốn biết mình sẽ ngừng lại ở đâu nữa.

Tôi muốn quên đi những định nghĩa mà người ta dùng để xác định đời nhau, đời tôi.

Miệng tôi đắng ngắt một nỗi phiền. Tôi buông mình thành một dòng suối nhỏ len vào đôi bờ môi gầy của bạn để tìm chút vị ngọt ngào mà tôi chưa bao giờ được nếm. Nơi đây quá buồn để cho sự thinh lặng cũng trở nên quá ồn ào, nó cuộn mình vào một góc tối tăm, để lại tôi và bạn như những nốt duy nhất trên khuôn nhạc trống hoác. Tôi cảm nhận được những đầu ngón tay chạm vào tâm hồn tôi rồi khẽ vuốt ve nó, xoa dịu nó. Bên trong tôi tấm kính vỡ toang nơi vết nứt tạo ra bởi những nét mơn trớn vô hình trên da thịt, không một tiếng động. Tấm kính ấy phản chiếu cái mà xã hội vẽ lên và bắt tôi phải thấy, nhưng trong ánh sáng của họ tôi không thấy được mình, vì mọi thứ quá đúng đắn đến hoàn hảo.

Trong cái buồn những mảnh vỡ dừng lại thôi không vỡ nữa, chơi vơi, để tôi đứng đó nhìn mình hôn lên mái tóc vẫn còn thoang thoảng mùi cỏ dại của bạn, đau đớn nhận ra tôi thấy được mình thật nhất trong cái sai trái này - hay là họ vẫn gọi nó như thế. Tôi tựa đầu vào ngực bạn, thêm một chút thôi để tôi còn cảm nhận được ít nhiều lực hút của một cái gì đó tôi thấy mình thuộc về, để tôi thấy hơi thở yếu ớt của bạn đang gấp rút giữ lấy tôi, để tôi không tưởng rằng mình đang trôi dạt ở một chốn hư không nào đó, để tay tôi trôi trượt trên tấm lưng cong và ấm đượm của bạn, bám víu, để tôi còn biết rằng bạn có thật, và tôi, tôi cũng thật.

Chỉ vậy thôi rồi tôi sẽ để bạn đi, như bạn chưa bao giờ dừng lại ở một nơi quá lâu. Vậy thôi rồi tôi sẽ buông tay, nhẹ như thả một làn khói trôi qua người.

Mọi thanh âm trở về cùng những ngôi sao đang cháy rực. Những mảnh vỡ rơi xuống, không biết bao giờ chạm đáy...

Vầng trăng rồi cũng được trả lại, mất mát và tự hủy diệt bên trong sự vẹn nguyên tròn đầy.

“Người kéo ta gần như vầng trăng níu con sóng Rồi người tìm cho ta một mảnh ta.”

(Khi ngày tàn – Dimming of the day)

Phước Thái

CRUSHED DREAMS are you lost? yes. for a long time? yes.

Và nhân vật cô đứng đó, giữa hành lang đầy những con người ngược xuôi đến nơi họ cần đến. Nó ở đó, trong không khí, chỉ trong một giây, một nhịp đập của trái tim, cảm giác của thứ gì đó phi thường. Trước cửa thang máy đang mở, những quyển sách dày cộm trên tay cô rơi xuống. Thế rồi thứ cảm giác đó biến mất. Cô đứng ngẩn ngơ giữa những khuôn mặt xa lạ trong ba giây tiếp theo.

Bạn cô luôn nói rằng trông cô có vẻ không khỏe. Sự thật là cô chẳng bao giờ khoẻ cả.

Có những lúc cô chậm lại khi tất cả đi nhanh hơn, khuôn mặt ngẩn ngơ như đang trông chờ điều gì đó. Cô học giỏi Anh ngữ nhưng lại nghĩ đó là một trò cười. Cô đều đều đi nghe những bài giảng về văn học nước ngoài, tự hỏi rằng mình đang làm gì ở đây. Những buổi trưa, khi đi trên hành lang dài nối liền từ lớp này sang lớp khác, giữa nhạt nhoà những chuyển động không ngừng, cô đứng lại và chờ. Một phút. Hai phút.

Năm phút để rồi tiếp tục bước đi như không có gì xảy ra.

Cô luôn là như thế, chỉ tồn tại một nửa, còn nửa kia đã đi đâu mất và sẽ không trở về trong một khoảng thời gian rất lâu. Cô đang đi tìm một thứ dù bản thân không biết mình đang tìm gì. Cảm giác đó hiện lên rõ nhất những khi trời mưa, khi cô lơ đễnh hỏi bạn cô “Tối nay ăn gì thế ?”, để rồi câu trả lời của cô bé trôi tuột về một nơi vô định, xa xăm.

Cô không rõ rằng có phải mình luôn luôn là thế này hay không, chỉ là cái cảm giác có thứ gì đó đang chờ đợi đã xuất hiện ngay từ những ký ức sớm nhất. Đó là lý do vì sao cô rất thích đi du lịch lúc còn bé. Luôn trông chờ cái cảm giác choáng ngợp xuất hiện với sự hi vọng chỉ có ở những đứa trẻ. Vậy mà sau mỗi kỳ nghỉ, cô luôn ủ rủ trở về với cái cảm giác nôn nao không bao giờ biến mất trong lòng.

Ngày 31 tháng 5. Một ngày đầu mùa hè, tay lật nhanh những trang báo du lịch để tìm một nơi cô nghĩ mình cần đến. Cô ngẩn người lại khi nhìn tờ poster in hình một ga tàu điện bị đóng băng, ửng trong hình những vệt nắng ấm áp đã hơi phai ra. Đôi mắt cô mơ màng dừng cách tấm poster đó một mét. “ Savoie cũng hay nhỉ” Một ngày kia, nhân vật cô ấy xuất hiện, cô ấy với cặp mắt rạng ngời như thiên sứ khiến cảm giác nôn nao trong lòng cô gần như biến mất. Thế rồi trong những ngày khác cô bắt gặp mình từ chối những công việc không cần thiết và bỏ bớt những lớp học không liên quan đến mình. Cô bắt đầu lại những thói quen như đi xem phim hoặc nấu ăn. Cô cũng nhận ra là mình có thể cười dễ dàng hơn một chút.

Những buổi sáng, cả hai ngồi bệt trên sàn nhà gỗ ăn spaghetti, rồi cùng nghe những bản soundtrack. Mái tóc đen nhánh cùng chiếc cổ thon gầy của cô ấy ánh lên dưới bệ cửa sổ lớn và cô gần như nín thở. Cô chưa từng thấy ai đẹp đến thế. Nó cũng chẳng phải một lời khen, chỉ đơn giản là một sự thật không thể chối cãi. Cô ấy là sinh vật hoàn hảo nhất cô từng nhìn thấy. Cô thích ngắm nhìn cô ấy những lúc này, từng cử động là một tuyệt tác, tinh tế nhưng không quá diễm lệ, đơn giản nhưng không phải tầm thường.

Lười biếng gối đầu lên chân của con người cầu toàn kia. Một bài hát xa lạ vang lên. Là verse thứ ba, cô biết như thế. Verse thứ ba của một soundtrack ngắn. Cô gần như nín thở chờ đợi.

Một giây.

Hai giây.

Ba giây.

Tiếng piano cao vút. Thời gian ngừng lại.

Buổi trưa yên tĩnh của họ trôi qua với những câu chuyện phiếm nhỏ nhặt, những chiếc hôn ngắn vụng về, cô ấy nghĩ đây là hạnh phúc. Cô nghĩ mọi thứ như vậy là ổn.

Nhân vật cô đã mệt mỏi với tất cả từ rất lâu rồi. Cái giữ cô lại chính là nỗi sợ hãi phải đương đầu với những rắc rối một mình, đương nhiên, tình cảm dành cho cô ấy. Tình cảm đó có phải là tình yêu không ? Có lẽ là tình yêu nếu xét theo nghĩa “muốn được ở bên người đó, chăm sóc và bảo vệ người đó”, theo cả nghĩa “sexually attracted”. Tuy vậy, nó nghiêng về cái khía cạnh cô cảm thấy complete khi ở cạnh cô ấy. “Complete” ở đây có nghĩa là giống như soulmate ấy, người khiến cô cảm thấy dễ chịu khi ở bên cạnh, nó khác với tình yêu. Ở khía cạnh này thì cô ích kỷ với chính bản thân mình vì cô để bản thân chịu dày vò để có được cảm giác được yêu, được complete. Song cô lại không cảm thấy an toàn khi ở bên cạnh cô ấy, này cũng là một lý do cô không nói những chuyện trong lòng với cô ấy, cô nghĩ cô ấy sẽ không thể chịu nổi nếu thêm chuyện của cô nữa, cô ấy đã chịu rất nhiều áp lực rồi, với lại con người đó cũng phụ thuộc vào cô quá, phụ thuộc rất nhiều, nếu cô tỏ ra yếu đuối thì cả hai biết phải làm sao. Nói chung là nhân vật cô rất rối rắm và sâu sắc. Mà ngôn ngữ sẽ thất bại trong việc diễn tả sự sâu sắc đó.

Còn nhân vật cô ấy?

Well, nó yêu cô lắm. Nó yêu tất tần tật mọi thứ về con bé. Tình cảm của nó rất trong sáng và sâu sắc. Nó cũng phụ thuộc vào con bé rất nhiều, nhiều khi như một đứa trẻ dựa vào người lớn vậy (này cũng tại cô chăm sóc nó quá, lo cho nó quá). Nhân vật cô là người mang lại cho nó cảm giác bình yên, ấm áp và dễ chịu. Trong mắt nó, con bé không chỉ là người nó yêu mà gần như một nữ thần vậy, lúc nào cũng ở bên nó, always pretty and soft and kind. Chính vì như thế mà nó vô tình tạo ra bức tường ngăn cách nó với cô, vô tình hurt con bé. Nó không biết cô đang nghĩ gì, có đôi khi nó bắt gặp thoáng qua hình ảnh thật sự của nhân vật cô, như khi ngồi trong xe dưới ánh đèn da cam, nó thấy con bé rất cô đơn. Nhưng nó không biết tại sao lại như thế. Nhân vật cô thật khó hiểu với nó. Nó cũng mơ hồ cảm nhận được là cô đang ngày càng vượt ra xa khỏi tầm tay nó. Nhưng nó không nhận ra ngay, vì, một lần nữa, nó không hiểu được.

“Cô ấy bao giờ cũng vậy, nửa con người, nửa là một thực thể mơ hồ. Quá hoàn hảo và không thuộc về thế giới này”. Đây là cách nó nhìn cô. Có thể là vì nhân vật cô giả vờ quá giỏi. Hoặc nó quá ngây thơ. Nhưng nó đã mất cô từ rất lâu rồi.

Những giấc mơ, thỉnh thoảng cô vẫn nghĩ về chúng. Thông thường đó là những khi ngồi trên tàu điện hoặc bus, có một cái gì đó trong việc khung cảnh chạy vụt qua khiến cô luôn suy nghĩ về những điều đã có thể xảy ra. Có lẽ lẫn đâu đó trong những vệt màu nhạt nhoà đó chính là những mãnh vỡ của giấc mơ cô. Bạn biết đấy, những thứ tương tự như một căn nhà nhỏ ở vùng ngoại ô, một chú mèo lười cuộn trên vai, hay một bé con chăm chú với mảnh gỗ xếp hình. Cô chưa bao giờ nghĩ mình là con người của gia đình cả, thế nên những hình ảnh đó đôi khi làm cô thấy e dè. Có thể cô ấy cũng đã cảm thấy như vậy.

Nếu cô không bỏ đi, có thể cô sẽ sợ rằng bản thân cũng muốn những ước mơ đó thành sự thật. Cả hai ngay từ đầu chỉ là những linh hồn cô đơn muốn tìm nơi nương tựa, và chỉ thế thôi, không hơn.

Cô là một con người đặc biệt, trong cách sống, cách nói chuyện và suy nghĩ. Cô không phải là con người nhút nhát, hiền lành như mọi người vẫn nghĩ. Thường thì đó chỉ là hình ảnh cô muốn cho mọi người thấy. Nó khiến cho mọi hành động, suy nghĩ của cô luôn được đặt trong một khuôn khổ nhất định và hiển nhiên trở thành một lớp bảo vệ che chở cho con người rất đỗi bình thường bên dưới. Sự thật là cô không thích trẻ con, không thích động vật, không giỏi và cũng không muốn nấu nướng, cô thường ngủ đến giữa trưa nếu cho phép và chỉ đọc những sách về thiết kế. Cô ấy là một trong số rất ít những người thấy được con người thật của cô. Bản thân việc này chứng minh cô ấy hơn những người theo đuổi cô nhiều bậc. Và lẽ ra cô ấy nên chấp nhận mọi chuyện ở đó.

Nếu cô không bỏ đi thì ngay lúc này đây cô sẽ lại đăm chiêu chìm vào thế giới riêng của công việc. Những lúc ấy đôi mắt đó trở nên nghiêm túc đến kì lạ, giống như những thứ khác sẽ tan biến mất, chỉ còn cô và công việc. Và khi cô ấy gọi tên cô, đôi mắt đó sẽ hướng về cô ấy, lấp lánh và ấm áp. Có thể đó là ánh sáng khiến cô ấy nhầm lẫn, cũng có thể là cô ấy chỉ nhìn thấy thứ cô ấy muốn, nhưng những lúc đó trong mắt cô là thứ tình cảm tương tự như tình yêu. Và thật sự thì cô không muốn cảm giác đó lập lại với ai khác nữa, cái cảm giác đang rơi vào một vòng xoáy nóng đến xa lạ.

Cô vẫn đang rơi vào sâu hơn. Đó thật là một điều buồn cười.

Where is she going?

Where is she returning?

Anh Trần

Gùi Nguyễn

Nu

Nu

Nu

Nu

sự

huỷ diệt

im

lặng

Ba tôi nói trong giấc ngủ đến từ men rượu. Nó giống như thốt lên từng chữ không tròn nghĩa hơn là nói. Tiếng động khi ba trở mình dường như quá to đến nỗi có thể đánh thức ông dậy. Tôi tự hỏi ba thấy gì giữa những giấc ngủ để những đơn âm ấy nghe sao bất mãn, giận dữ và đáng thương. Tôi ước tôi có thể bước vào cái thế giới mà ông cố che mờ bằng hơi men ấy. Đôi lúc tôi nghĩ ba không muốn bước ra khỏi những cơn mê mà lại lần sâu mãi mãi vào làn hơi sương của men rượu và thuốc lá. Ngày qua ngày lối về sẽ mờ mịt dần. Sương khói ôm lấy ba, phía sau là cái thế giới của ánh sáng, của những ‘sự thật’ được soi rọi dưới ánh sáng của mọi người mà không phải của ông.

Chiều nay tôi ngồi trong góc vườn ba trồng. Tôi cảm nhận được sự sống trong những thân cành bất động đó. Cùng với sự sống, tôi nghe cái chết thì thầm về không chỉ sự héo úa và rơi rụng mà còn cả dự báo về sự mất đi của ba tôi – tôi nghĩ không có ông khu vườn cũng không sống sót.

Thời gian đến xoá mờ đi các đường viền trên cơ thể ông, tiếp đó là các đường viền về ông trong tâm trí người khác. Thời gian sẽ giết chết sự sống lẫn cái chết của ông.

Thời gian không chỉ đơn giản rơi lên vạn vật. Nó ăn mòn.

mỗi

ngày

ta

thức

dậy

Giữa tôi và một người không có bắt đầu thì sẽ tránh được kết thúc.

Chúng tôi bất diệt và trường tồn. Im sâu bên trong sự vô cảm nơi tôi, nguyên vẹn vẫn là nỗi nhớ dành cho người. Một làn hơi, một lớp hương nhẹ nhàng ướp trong một vùng đêm không có không khí. Sự nguyên vẹn đó, những tưởng, vẫn nhạt dần đi theo tháng ngày.

Nếu nỗi nhớ ấy là một mặt trăng và quỹ đạo của nó là tâm trí tôi thì sự phai nhạt là bán cầu tối của mặt trăng mà suốt khoảng thời gian qua tôi dùng thương yêu để toả sáng, để không nhìn thấy. Nhưng có lẽ ngôi sao tôi đã cháy quá lâu và bây giờ là cái chết của tất cả ánh sáng. Phần bán cầu tối hiện rõ màu đen.

--= là tiến gần đến Tất cả dần tan đi trên hơi thở. Tương lai khác gì hơn những kết thúc mới?

Đăng Bùi

Kim Cỏ

Đinh Công Thành

Đinh Công Thành

Núm

Published by Vănguard LLC Co-Founder & Producer Thanh Nu Mai Co-Founder & Designer Khanh Aiden Nguyễn Co-Founder Đăng Bùi Cover Art Nam Núm Contributors Anh Trần Đăng Bùi Đinh Công Thành Gùi Nguyễn Kim Cỏ Nam Núm Phước Thái Thanh Nu Mai All rights reserved. No part of this publication may be reproduced, stored, or transmitted in any form or mean without prior approval of the publisher.

ISBN: 979-8-89425-002-1 Vănguard: Issue 2 © 2015 Vănguard LLC, with contributions by Anh Trần, Đăng Bùi, Đinh Công Thành, Gùi Nguyễn, Kim Cỏ, Nam Núm, Phước Thái, Thanh Nu Mai