Issuu

UNIVERS Tilburgs Universiteitsblad - 29 november 1991 - jaargang 29 - nummer 13

Letterenfaculteit moet af van ^neo-corporatistisch' bestuur De Faculteit der Letteren moet haar op 'neocorporatistische' leest geschoeide bestuurssysteem doorbreken en ze moet zelf de verantwoordelijkheid voor het ondenA/ijs op zich nemen, in plaats van die te laten liggen bij de werkverbanden. Verder moet, zeker in de propedeuse, de alfa-tak van de faculteit meer aan bod komen. Dat zijn de belangrijkste conclusies die de commissie Adriaansens-Teunissen trekt in het 'Rapport Vernieuwing Letterenfaculteit'. Directe aanleiding voor het rapport is de discussiedag van de faculteit op 10 juni van dit jaar. Op die dag concludeerden de aanwezigen dat er een aantal klemmende problemen bestaan binnen de faculteit. Prof. dr. H. Adriaansens (als socioloog verbonden aan de Rijksuniversiteit Utrecfit) en F. Teunissen (Centrum voorwetenschap en Levensbeschouwing, voorheen secretaris van de faculteit) kregen de opdracht de faculteit door te lichten en suggesties voor verbetering te doen. 'Nu de faculteit tien jaar bestaat en de experimentele fase voorbij is, is het tijd om eens kritisch naar het eigen functioneren te kijken. De commissie houdt ons een spiegel voor", aldus faculteitssecretaris Ch. Thoolen. De commissie documenteerde zich en sprak met de belangrijkste betrokkenen binnen en buiten de faculteit. Op grond daarvan constateerde ze dat er drie knelpunten zijn: de lage en dalende instroom van studenten, de groeiende onzekerheid over het profiel van de faculteit en verslechterende verhoudingen binnen de facultaire gemeenschap. Het aantal studenten dat zich inschrijft is eigenlijk al vanaf het begin problematisch geweest. Met name de financiering van de faculteit komt

daardoor onder druk. Wat het profiel betreft constateert de commissie 'een hoog opgespeelde tegenstelling tussen toepassingsgerichtheid en fundamentele wetenschappelijkheid' en een 'disbalans tussen taal-en literatuunwetenschap', en binnen de literatuurwetenschap een 'disbalans tussen het alfa- en gamma-accent'. Die laatste tegenstelling heet in het faculteitsjargon de tegenstelling tussen de binnenkant van het boek (theorie en geschiedenis van de literatuur) en de buitenkant ervan (marketing en sociologie van het boek). Met betrekking tot de onderiinge verhoudingen spreekt de commissie over werkverbanden als 'autarkische eenheden', over een 'eilandencultuur' en een 'neo-corporatistisch' bestuur of een bestuur volgens een 'SERconstructie'. De faculteit bestaat uit slechts één vakgroep, en ze gaat er prat op dat dat een garantie Is vooreen grote flexibiliteit. Die ene vakgroep is echter naar onderzoeksgebieden onden/erdeeld in zes werkverbanden, die In grote mate autonoom functioneren. Omdat de faculteit naar consensus in de gelederen streeft, zijn steeds alle werkverbanden vertegenwoordigd in de faculteitsraad en de verschillende commissies. De werkverbanden kijken met

enigszins scheve ogen naar elkaar omdat de weri<druk hierdoor (zowel wat bestuur als wat onderwijs betreft) niet evenredig verdeeld zou zijn, aldus het rapport. De commissie Adriaansen-Teunissen legt dan ook vooral de bijl aan de wortel van de werkverbandenstructuur. Ze stelt dat die staictuur goed voldoet voor het onderzoek (aan evaluatie van het onderzoek gaat de commissie overigens voorbij), maar niet voor ondenwijs en bestuur. De commissie bepleit daarom dat de faculteitsraad zelf de verantwoordelijkheid voor het ondenwijs neemt en ze pleit voor een 'normale' bestuursstructuur.

BREDE STAM Op het ondenwijsgebied stelt de commissie verder voor om de propedeuse te verbreden. De propedeuse moet meer aansluiten bij de verwachtingen van aspirant Letterenstudenten. Daarom moet het aandeel van 'typische alfa-vakken' toenemen: bij voorbeeld literatuurgeschiedenis, maatschappijgeschiedenis en hedendaagse literatuur. De commissie veronderstelt dat de belangstelling en uiteindelijk de keuze van studenten voortaalkundige vakken in de loop van de studie vanzelf komt. Ook in de doctoraalfase zou de verkokering en specialisering moeten worden teruggedrongen. Er zou een brede 'stam' van ongeveer vijftig procent van het studieaanbod moeten zijn waarin de gemeenschappelijkheid van de faculteit tot uiting komt. Na verioop van tijd zou de student dan kunnen kiezen voor een beperkt aantal takken'. Op die manier kan ook het profiel van de faculteit duidelijker worden. De letterenfaculteit presen-

Nieuwe plek voor KUB-U

Groenenborrel 1941

Knelpunten op de woningmarkt voor studenten. 'Zit je net 2 jaar op je kamer, dan word je verzocht op te hoepelen.'

Olof in verzet Tilburgse studenten onder het regime van de Duitse bezetting

6/7 Dies(1) Prof. Berghman over armoede in Nederiand

Dies (2) Koetjes en Calf op de verjaardag van KUB

teert zich dan als meer dan een bundeling van onderzoeksterreinen. Het faculteitsbestuur reageert ingehouden positief op deze 'spiegel'. Decaan prof. dr. L. Noordman: 'Het rapport is een nuttig instrument om verder mee te gaan. Het ligt in de lijn van de discussies die we momenteel voeren in de faculteit.' Het kiezen voor meer alfa in de propedeuse ziet hij als geen probleem: 'Het grijpt terug op de allereerste filosofie van deze faculteit. Ook toen lag de nadruk op literatuur. In de loop der jaren zijn de verschillende accenten, meer of minder bewust enigszins verschoven. Het is goed om daar nu bij stil te staan.' Volgens Secretaris Thoolen is een verschuiving van de verantwoordelijkheid van de werlwertönden naar de faculteit als geheel 'opzich nietzo heel erg ingrijpend. Nu bepalen de werkverbanden in

afstudeerprogramma's welke cursussen worden aangeboden. De ondenwijscommissie heeft nu een marginaal toetsende rol. Volgens de commissie moet die rol veel inhoudelijk bepalender worden. De onderwijscommissie doet dan bijvoortieeldvaker een beroep op de werkverbanden beroep om bepaalde cursussen te geven.' Ook tegen het loslaten van de vertegenwoordiging van de werkverbanden in de facultaire gremia hebben Noordman en Thoolen geen overwegende problemen. Ze benadrukken echter dat daarmee niet het consensus-model overboord moet worden gegooid. Thoolen: 'In een kleine faculteit blijft het van belang dat besluiten genomen worden met een groot draagvlak. Ik zou niet willen dat in deze faculteit gewerkt zou worden vanuit tegenstellingen.' (KB)

Reacties van faculteiten gepeild

Strategiediscussie gaat vooraf aan verdeling van geld 'Bestuurders kunnen wel met modellen werken maar moeten rekening houden met de rechtspositie van de mensen op de werkvloer' Dit zegt drs. Cees de Graaf, secretaris van de sociale faculteit naar aanleiding van de discussie rond het intern verdeelmodel. Dit debat wordt nu eerst voorafgegaan door een 'strategiedicussie'.

De U van kunstenaar Berkulin, die vijf jaar dienst deed als blilcvanger, fietsenstalling of struikelblok, is verplaatst naar het gazon voor de Koninginne-ingang van de KUB. Een nieuw kunstwerk, dat er in het kader van de één-procentsregeling komt wordt echter niet gesitueerd op de plek van de voormalige U. Deze viermeter hoge stalen sculptuur, die ontworpen is door de Tilburger Ron van de Veen, zal verrijzen op de overgang tussen gebouw C en de gebouwen P en S. Het zal een 'onbestemde vorm' krijgen aldus bouwmeester Robert Hijmans. Het zal worden gemaakt van 'een oude scheepshuid'. Hijmans- 'Het het geen Are de Triomphe. Je kunt er wel onder door lopen.'

De verdeling van de centen over de verschillende faculteiten is al gedurende ruime tijd onderiievig aan kritiek. Er moet nu een nieuwe verdeelsleutel komen die de criteria vaststelt op basis waarvan de faculteiten gefinancierd worden. Enkele maanden geleden zijn de minister en de instellingen van hoger onderwijs het eens geworden over een nieuwe bekostigingssystematiek. Gevolg hiervan is dat er tussen de faculteiten - de universiteiten zullen even veel geld als in het verieden ontvangen financiële verschuivingen zullen optreden. Het Tilburgs college liet uitrekenen wat de gevolgen zouden zijn van een nieuw extern bekostigingsmodel voor de verdeling van de pecunia: venwachting is dat op de KUB met name de drie kleine faculteiten (letteren, socia-

le wetenschappen en wijsbegeerte) er op achteruit gaan. De economen en juristen zien hun budgetten stijgen. Inmiddels hebben de diverse faculteiten een bijdrage geleverd op de discussie rond het intern verdeelmodel. Al in april kwamen de economen met de nota Krijgt de melkkoe genoeg te eten? waarin ze stelden dat de faculteit best wel bereid is om andere faculteiten financieel te ondersteunen, maar dat er ook grenzen zijn aan dat beleid. 'In de huidige situatie kan echterniet meer overeen bescheiden ondersteuning gesproken worden. Daarmee brengt de KUB zichzelf in gevaar door haar belangrijkste inkomstenbron te verwaariozen', aldus de melkkoenota. Vervolg op pagina 5

MATSERTJES

COLOFON

INGEZONDEN matsertjes B I ^ H Mdtsertjes kunnen enkel per ingevulde matserbon worden opgegeven by de redactie Contant betalen Tot30 woorden kosten ze f5,- Tussen 30 en 60 woorden f 10,-, onder nummer f 2,50 extra Reacties op adverteren onder nummer naar de redactie sturen

STAPPEN: Volslanke brunette, lange benen, lieve donkere ogen en een paardestaart, zoekt sportieve m/v om mee te stappen Benjijzo'nruiter''BelT S R Cave ne Cadas, Inge, tel 013 435691 CAMP AMERICA: 9/10 Weken werken in een USA zomerkamp en 1 8 weken vnj rondreizen Incl retourvlucht, visum, verzekering zakgeld Info Camp America, Travel Active Programmes, Postbus 107,5800 AC Venray Tel 04780 88074 OPGELET: T-shirts, sweaters, rugby shirts, jacks, etc , met uw eigen opdruk bel 040-537020/013-437523 GITAARLESSEN: Klassiekgitaarles door bevoegd pnvé-docent Stijl van renaissance t/m hedendaagse muziek Voor informatie bel 636972 HOLA-SKIVAKANTIES: f 398, (10 dagen) mcI , logies, vervoer en vol pension 16 pers woning in Tirol Supergezellig' Inlichtingen 04780 84146 of 04780-11049 Vertrek 17 1 en 24 1 91 COMMERCIËLE TALENTEN GEZOCHT: WIJ zoeken gevorderde studenten economie en rechten die ons willen bijstaan tijdens drukke periodes Hoge verdiensten mogelijk Tevens de moge lijkheid begeleiding te knjgen bij je afstudeer opdracht Belangstelling''Bel, schnjf of fax Keiler Kruger & Partners, Kastanjelaan 18 L, 2982 CM Ridderkerk Tel 01804-62900, Fax 01804 62944

^^.lUli^mC

u^ej g^v

- ^

CPO: Bedankt kiezers van Onafhankelijken Jullie heb ben je werk (goed) gedaan Nu gaan wij aan de slag om het door jullie in ons gestelde vertrouwen ook waar te maken Fractie Onafhankelijken

Dies Natalis Donderdag 21 november stond op de KUB-agenda de 64e verjaardag genoteerd Opmerkzame lezers hadden dit ook in Univers kunnen lezen weggedrukt op een advertentiepagina Wat IS er overgebleven van het begnp Dies, zoals dat in een universitaire gemeenschap zou moeten leven'' Een eerbiedwaardige pedel gaat de rector magnificus met de faculteitsdecanen en een klem deel der professoren vooraf, daar zitten in de aula een groepje bestuurders met hun directe gasten en een uitstekend - naar later bleek - koor van studenten met dingent stond in het gelid op het podium In de zaal en verspreid een afvaardiging van studentengroeperingen, wat personeel en of studenten en de fotografen/journalisten Al met al mager bezet De Diesrede van professor Berghman verdiende een beter lot, maar de gedachte van Dies Natalis zeker, nog geheel afgezien van de uitstekende organisatie-met-nazorg van de afdeling PR Is de universiteit dan een fabriek, waar men 'verplichte' nummers moet afwerken om dan spoorslags naar huis te gaan'' Bestaat met een gedeelte van de vorming aan de Universitas uit uitwisseling van contacten, zin voor traditie, open staan voor de bredere cultuur dan het stnkt-eigene'' Dient zo'n gemeenschap - en dat zou de KUB moeten zijn - zich niet juist op de Dies te manifesteren"? Is dit geen koren op de Ritzenmolen studie en dan vlug aan het werk"? U livers

RECTIFICATIE: Dictaat van lEB 1 is volgens de docent Van de Gevel minder wiskundig en meer institutioneel gericht' En dus niet het dictaat van Geldwezen 1, zoals vermeld stond m ECCO blad ZANGER: Swingende coverband Dr Rossi zoekt zanger Repetoire van Living Color tot Janes Brown Bel voor meer info 013 368384 en vraag naar Frans 2 ZITS-BANK: Gnjs velours Bel 368807 PRAKTUKJURISTEN: Nederland V O F zoekt vergevorderde enthousiaste en ondernemende rechtenstudenten die m Tilburg zelfstandig een commercieel juridisch ad viesbureau gaan runnen Deze vestiging is een onderdeel van een landelijk netwerk met afdelin gen in alle universiteitssteden waar zich een rechtenfaculteit bevindt Verdiensten geld, kennis en profilenng Reacties postbus 7099, 4800 GB Breda tel 043 257009/250097 076 202947 SQUASH: Wie (man of vrouw) heeft zin om met mij (man, 50+, deeltijdmedew KUB) een of twee ochtenden te squashen'' Liefst di en/of vrijd vanaf 9 00 uur Rueckertbaan Bel (66)2741 of 359626

PODIUMCAFE: Zoekt spijtoptanten van Olof die hun verhaal kwijt willen op dinsdag 3 december, 19 00 21 00 uur in de PUF RULES: Autorijschool Felix van Antwerpen Een goede start voor een echte opleiding Aanbieding De eerste keer niet geslaagd het tweede examen gratis Alleen geldig voor studenten en medewerkers van de KUB Tel 013 347553 NATIVE SPEAKER: Academicus en beëdigd vertaler vertaalt al uw artikelen etc m het Engels Ook correctiewerk Programma WordPerfect Drs P E Davies, fax 030 541369, tel 030-522695 RUGBYSHIRTS: V a lOst Absoluutdebeste'KinlochLeisurewear, tel 015 158696, fax 140999 KON-TEKST: Op 10 december a s organiseert letteren vereniging Kon Tekst in cafe Paradox een discussie avond met PC-Hooft prijswinnaar Karel van het Reve' Aanvang 20 00 uur Entree f 4, (leden) en f 6, (niet leden) Een kans die je niet mag missen'

NOG STEEDS: Zijn er tentamenbundels verkrijgbaar voor propaedeusestudenten economie op de Efactkamer O-50 Detentamenpenodekomteraan Beprepared'

GERRIT KROL: Op 3 december organiseert Kon Tekst een lezing van Odile Heynders met als titel 'Gemt Krol schrijver tussen denken & dichten' Plaats L Industrie (Heuvelring) Aanvang 20 00 uur Entree leden gratis en met-leden f 2,50

OLOF=PLATO=VIDAR=0?: Studentenverenigingen Een pot nat' Of niet'' Wat denk JIJ'' Podiumcafe, dinsdag 3 december 19 00 21 00 uur PUF

KON-TEKST: Op 9 december organiseert Kon Tekst een stage/ scnptie voorlichtingsmiddag in de PUF (15 30 17 30 uur) Zie ook onder mededelingen FLW

VITE Vite IS nog op zoek naar actieve mensen We zoeken nog mensen voor de sponsoring van ons congres over Euromanagement Dit zal 4 en 5 november 1992 plaatsvinden Heb je interesse, kom dan langs op 0-71 of bel 662722

SENSATION, SNOW & STUDENTS: HUSK organiseert een 10 daagse nationale studentenskireis naar het studentenski oord Mautemdorf (Oostenrijk) voor slechts f 565 In begrepen busvervoer (ook ter plaatse) verblijf o b V halfpension 7 daagse superskipas activitei tenprogramma professionele reisleiding Vertrek op vrijdagavond 24 januari 1992 direct na je laatste CPO: tentamen Doe mee je hebt het verdient na zo n Bedankt, kiezers van Onafhankelijken Jullie heb slopende tentamenperiode Bel voor informatie ben je werk (goed) gedaan Nu gaan wij aan de slag om het door jullie in ons gestelde vertrouwen ^^ös'-liöt José Verstappen 013 632383 of Ene van Buul 01 '426199 waar Ie maken Fractie Onafhankelijken

Enige suggesties ter zake Bekendheid duidelijk in Univers aankondigen, feestelijk in het gebouw (vlaggen, planten, e d m ), geïntegreerd in het collegerooster en daarbinnen verplicht te bespreken, een fors beroep op docenten en ovenge KUB-werkers, naar een verjaardag leeft men toe, dus tijdig vermelden Informatie-elders onderzoek bij zusteruniversiteiten hoe soortgelijke evenementen worden gehouden Aankleding de verzorging van en tijdens recepties is binnen de KUB in uitstekende handen De welaanwezigen genoten dan ook van hap en drank (les absents avaient torti) Kan het zin hebben aansluitend een eenpansmaaltijd te serveren aan langgerekte tafels in de omloop van het gebouw, uitnodigend tot discussie, speech of gezang (Ewiva Bacchus)'? Dat evenement zou aanleiding moeten geven tot de spreuk in een oud Engels klooster boven de reftenngang Tarde venientibus ossa' J Weitjens

Praktijkjuristen Het artikel 'rechtenstudenten nemen advocatuur werk uit handen' (Univers van 22 november) geeft aanleiding tot het plaatsen van enkele kanttekeningen Op de eerste plaats wordt gesteld dat studenten 'geronseld' zouden worden om ter plaatse een zelfstandige vestiging op te zetten Naar onze mening een zeer storende en onjuiste kwalificatie De intenties van de Praktijkjunsten Nederland wordt door de gebezigde terminologie ten onrechte geweld aan gedaan Ten tweede wordt door de foto en de tekst 'veredelde kopieerservice voor advocaten' de indruk gewekt dat het kopieren de voornaamste bezigheden zouden zijn Dit is met juist, de dienstverlening IS pnmair gencht op advisenng die weliswaar gestaafd wordt door de meegestuurde kopies Ovengens nemen wij aan dat advocaten minimaal

over de basiswetboeken beschikken De foto die het kopieren van arbeidswetgeving toonde is dan ook met echt illustrerend te noemen Voorts staat in het artikel dat de Praktijkjuristen binnen een week 'alle rechtbanken in het arrondissement Maastncht' hadden voorzien van nieuwsbrieven Er is uiteraard maar een rechtbank in het arrondissement Maastncht Bedoeld wordt dat alle advocatenkantoren in dit arrondissement (binnen twee dagen) waren voorzien van nieuwsbneven O van Oorschot FA Dronkers R J L van der Meer

Koetjes (5) Wat zullen we nu krijgen"? Wordt zijn geliefde 'Koetjes' gekapitteld, volgen er misschien repercussies"? Ach en wee als Ons Hoogste Goed (of Olof, doet het ook goed) in het geding is De reacties in Univers nr 11, die ik obligaat, benepen helfhaftig en pietluttig van aard en toon vind, liegen er met om Kom nou tochi Alleen vanwege zijn heerlijke koeiepannekoeken blader ik Univers wel eens door Voon/vaar een pover 'visitekaartje' van de Katholieke Universiteit der Bnnkmannetjes De academische 'zeer tolerante' gemeenschap graast rustig en vooral stil verder Maar me dit soort lange teentjes kwetsuren durf ik in Holland met meer aan te komen zetten Daar word ik om uitgelachen en bespot Ook ik voel mij dus gekwetst' De student is dood Hetzelfde lot geldt de ex-wolstad en ex-onderwijsstad Een hele provincie moet dan ook deze universiteit ophoeren Der Himmel uber Tilburg armzaligheid troef Koet, laat je met uit het veld slaan en laat je ogen weiden over dit kneutenge landschapjei Ronald Koeneman

29 november 1991

WINTERSPORT: Wintersportpret voor studentenbudget Een week halfpension bij de Rotterdamse Studenten Ski & Alpenclub in Zeil am See voor f 225, Busretours, 100 bestemmingen vanaf f 128, Folder bel 010 4778734 GEVRAAGD: Wie geeft mij(lejaarsrechtenO U )economiebijles (vergoeding) in Eindhoven Circa 2 x per week Reacties tel 040 461794 (Rob v d Hurk), Run straat 8, 5622 AZ Eindhoven PYTHISCHE SPELEN: We hebben het' Kijk VPRO, 1 december De Pythische Spelen, grootste culturele studentenfestival van het Nederlands taalgebied, in 1993 in Tilburg Begroting f 330 000 Deelnemers 1500 Interesse'' Kijk 2 minuten naar de VPRO op 1 december tussen 17 00 en 18 00 uur STUDENTENVERENIGINGEN: Kweken ze slechts kuddedieren'' Of zijn ze juist nuttig voor je ontwikkeling'' Kom het vertellen bij het Podiumcafe, dinsdag 3 december, 19 00 21 00 uur PUF TE KOOP: Kleurentelevisies Merk Philips Pnjs f 125, (vanaf) Tel 013 441942 Adres Hoogtestraat 4a Tilburg

PILLOT boekverkopers Juliana van Stolbergstraat 25 5038 AM Tilburg Tel 013-426252 Fax 013-359940

Algemene & Wetenschappelijke Boekhandel univers

tilburgs universiteitsblad redactie eddie vaes (hoofdredacteur) michel knapen gerard rutten kees bals angela van schendel (assistente) medewerkers ilona bastiaanse, jan brouwers debby buitelaar bart padberg hugo durieux, dylan van eijkeren redactieraad drs j roebroek (voorzitter), a esmeijer, prof dr ir a kapteyn, p van kolverschoten, drs e poppeliers f teunissen, d wijsbroek nnr p zoontjens, f allers maunce ackermans (adviseur) columnisten jan boelhouwer, clemens van diek, karel soudijn wim voermans marne bekker, alkelien van lenning foto nen siers cartoon loco advertenties angela van schendel kamer b 12, tel (66) 2277 officiële mededelingen afd pers en voorlichting, kamer b 10, tel (66)2001 kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag 12 00 uur in de week voor het verschijnen in het bezit van de redactie zijn redactie-adres/advertenties warandelaan 2, 5037 ab tilburg telefoon 662277 en 662506, intern 2277 en 2506 kamer b 12 en b 13 faxnr 662996 of 663019 landelijk samenwerkingsverband hoger onderwijs persbureau (hop) waarbij verder aangesloten ad vaivas (vu amsterdam) cursor (eindhoven) delta (delft) folia (uv amsterdam) ku nieuws (nijmegen) mare (leiden) observant (maastncht) u-blad (utrecht) uk (groningen) en universiteitsblad (twente) medewerkers margnet van lith en frank steenkamp druk drukkerij de jong baarle-nassau abonnementen voor niet-universiteitsleden f 40 per jaargang studenten krijgen univers gratis thuis

INITIATIEF

HUISVESTING

^Cultuurstudies' devalueert van instituut tot werkgroep Het Interfacultair Centrum voor Cultuurstudies, dat op 1 juni van start had moeten gaan, is nog steeds niet van de grond. Als oorzaken worden gegeven de afwachtende houding bij letteren en de beperkte financiële middelen bij de sociale faculteit. De betrokkenen zullen 17 december beslissen hoe het verder moet met het initiatief Het Interfacultair Centrum voor Cultuurstudies {\CCS) had volgens de opzet uit maart van dit jaar een interdisciplinair onderzoeksinstituut moeten worden. Hiertoe hadden de onderzoekers op het terrein van de cultuur (in de brede zin

des woords) uit de Letterenfaculteit en de Sociale Faculteit de koppen bij elkaar gestoken. Voonwaardelijk Financieringsprojecten uit beide faculteiten zouden in het ICCS worden ondergebracht, terwijl er op termijn ook interfacultai-

re onderzoeksprojecten mogelijk zouden moeten zijn. De initiatiefnemers hoopten ook onderwijs op het vlak van cultuurstudies vanuit het centrum te kunnen verzorgen. De geplande oprichtingsdatum van 1 juni werd niet gehaald. Op 20 september verscheen toen een Oprichtingsnota. Hierin werd het werkterrein van het ICCS nader omschreven. De nieuw genoemde oprichtingsdatum was 1 december. Ondertussen hebben de betrokkenen hun oorspronkelijke pretenties echter bijgesteld. Momenteel wordt er niet meer gesproken van een instituut in

oprichting, maar van een werkgroep in oprichting. De interfacultaire werkgroep cultuurstudies zal tot taak hebben regelmatig overleg te plegen en te komen tot een onderlinge afstemming van onderzoeksprojecten. De hoop dat hieruit een volwaardig onderzoeksinstituut zal groeien is nog niet opgegeven. Op 17 december vindt er een vergadering plaats van het bestuur van de sociale faculteit met iedereen die op een of andere wijze bij het ICCS is betrokken over hoe het verder moet.

ALFA

Goedegebuure: Voorzichtigheid is de moeder van de porseleinkast.

Volgens ICCS-coördinator M. van EIteren (cultuursocioloog) zijn er twee oorzaken voorde problematische gang van zaken: de afwachtende houding van de participerende werkverbanden van letteren en de beperkte financiële middelen bij sociale wetenschappen. Op de letterenfaculteit pleit de vernieuwingscommissie Adriaansens-Teunissen (zie voorpagina) juist op dit moment voor een duidelijker profilering in alfa-richting. Dit zou ondere kunnen als die faculteit 'met medewerking van andere KUB-faculteiten een voorziening op het terrein van de geschiedenis van maatschappij en cultuuronderhaarvleugels neemt'. Van EIteren wijt de houding van de letterenwerkverbanden aan het feit dat zij proberen om aan te haken bij landelijke netwerken, en daar hun VF-programma's veilig willen stellen. Het bestuur van de letterenfaculteit wijst wat dat betreft op de grote veranderingen die zich momenteel in het Nederlandse onderzoekslandschap, onder andere door de oprichting van onderzoekscholen, afspelen. Letterensecretaris Ch. Thoolen: 'Overal treedt een spanning op tussen lokaal en landelijk. Het is de vraag of het in dit geval werkelijk een keuze is. Binnen het bestuur denken we dat die keuze niet gemaakt hoeft te worden, dat je zowel aan een interuniversitair

onderzoekschool als een lokaal onderzoeksinstituut kunt werken. Anderen hebben daar andere ideeën over.' Prof. J. Goedegebuure (theorie en geschiedenis van de literatuur) houdt het erop dat 'je beter bescheiden kunt beginnen, dan gelijk helemaal uitte pakken'. 'Voorzichtigheid is de moeder van de porseleinkast.' Hij denkt dat plannen voor het ICCS en voor een landelijke onderzoekschool literatuunwetenschap elkaar niet hoeven te bijten. De VF-programma's moeten zijns inziens ondergebracht worden in een onderzoekschool. 'Dat betekent echter niet dat we niet met hart en ziel gaan werken aan het ICCS.'

IRRITATIE

Van EIteren zou willen dat de letterenparticipanten niet alleen op papier, maar ook daadwerkelijk hun onderzoek inbrengen in het ICCS. Hij geeft aan dat hierover enige irritatie bestaat op zijn faculteit. Om cultuur niet het ondergeschoven kindje te laten worden is er binnen de sociale faculteit zeer onlangs een (voorlopig niet officieel) werkverband cultuur opgericht. 'We beraden ons over wat we met onze VF-programma's gaan doen.' Volgens secretaris C. de Graaf van de sociale faculteit is de houding van zijn faculteit er een van 'ho, ho, begin eerst maar eens rustig aan, begin eerst maar met feitelijke samenwerking in plaats van gelijk een bestuurlijk zware constructie op te bouwen'. Hij geeft toe dat zijn faculteit geen mogelijkheden ziet om een onderzoeksinstituut op het gebied van cultuur te financieren. 'Ons zwaartepunt ligt momenteel bij WORC (centrum voor fundamenteel onderzoek naar arbeidsvraagstukken; red.) en de op te richten onderzoekschool. Daarmeezijn de middelen opgesoupeerd.' Hij geeft toe dat dit een kwestie van prioriteitenstelling is. (KB)

Studenten moeten voortaan sneller hun kamer verlaten Knelpunten op de markt voor studentenwoningen. Studenten moeten daarom sneller doorstromen van een studentenflat naar zelfstandige woonvormen. Ook afgestudeerden worden voortaan gestimuleerd om hun kamer eerder op te geven. Dit staat in de beleidsnotitie 'Studentenhuisvesting in Tilburg' die bouwvereniging De Woonstad vorige week uitbracht. Aanleiding tot de notitie vormen een aantal ontwikkelingen op het gebied van de studentenhuisvesting. Door de jaarlijkse huurverhogingen wordt het wonen voor de gemiddelde student snel duurder. Daarnaast heeft de afdeling Bewonerszaken - in afwijking tot prognoses - tweehonderd nieuwe kamerzoekenden méér geregistreerd dan vorig jaar. Bovendien is er sprake van een dalend aanbod van kamers bij hospita's, een trend die zich al jaren voordoet en welke zich dit jaar in verhevigde mate lijkt voort te zetten. Tot slot betekent de renovatie van de derde flat van het complex aan de Verbernelaan dat er momenteel 90 eenheden minder te verhuren zijn. Meer mensen dan eerst lijken een beroep te doen op de markt voor studentenhuisvesting. Dat noopt Woonstad tot het nemen van drastische maatregelen, wil ze knelpunten voorkomen. De snellere doorstroming van studentenflat naar zelfstandigere woonvormen wil men bereiken door studenten die twee jaar woonachtig zijn in de grotere studentencomplexen te wijzen op de mogelijkheden van zogenaamde HATUnivers

eenheden. Daarnaast gaat men studenten die zijn afgestudeerd of hun studie hebben afgebroken, stimuleren tot verhuizing. Desnoods met juridische maatregelen: in dit verband worden scherpere bepalingen in het huurcontract opgenomen zal een huuropzeggingsbeleid worden gevoerd, omdat de afgestudeerden onvoldoende oog hebben voor de eigenlijke bestemmingen van het wooncomplex. Ook gaat Woonstad onderzoeken of er bij collega-corporaties mogelijkheden zijn om via die weg woonruimten voor studenten aan te bieden. Volgens de bouwvereniging maken studenten een soort 'wooncarrière' door. Een student start meestal in een vrij huis, bij een hospita of bij de ouders. Daarna verhuist hij naar een studentenflat of ander vrij huis. Tenslotte gaat hij op zoek naar zelfstandige woonruimte. De start, het tweede jaar en het zesde jaar lijken hierbij de verschillende fasen aan te geven. Deze wooncarrière is van belang voor het doorstromingsbeleid. Als men de doorstroming van met name ouderejaars studenten naar zelfstandige huisvesting kan be-

Verbouwing van de derde flat aan de Prof. Verbernelaan vorderen, wordt er meer ruimte gecreëerd voor de jongerejaars. Deze laatste groep is tevens de groep met de meeste verhuisplannen zoals blijkt uit het recente onderzoek naar studentenhuisvesting in Tilburg. Slaagt men er bij De Woonstad in om de ouderejaars te laten doorstromen naar zelfstandige huisvesting, dan kunnen de verhuislustige eerstejaars naar de vrijkomende studentenflats en maken daarmee weer ruimte voor startende studenten. Hierbij mag het wooncarrièrebeeld echter niet worden doorkruist door ook eerstejaars naast ouderejaars studenten aan zelfstandige woonruimte te helpen. Anton (student economie) woont

in het studentencomplex aan het Wagnerplein: 'Met die scherpere bepalingen in het huurcontract voor afgestudeerden ben ik het wel eens, want je ziet het vaak gebeuren dat mensen die al lang klaar zijn met hun studie nog jaren daarna in dezelfde studentenflat wonen. Zij houden erduidelijkgeen rekening mee dat studentenflats juist voor studenten bedoeld zijn. Maar die doorstromingsplannen vind ik ronduit belachelijk. Zit je net twee jaar op je kamer en stel dat je het er ook naar je zin hebt, dan word je weer verzocht op te hoepelen.' Een bewoonster van een flat aan de Varkensmarkt vindt dat De Woonstad er rekening mee moet

houden of afgestudeerden al dan niet een baan hebben, alvorens hen tot het verlaten van de flat aan te sporen. 'Afgestudeerden met een baan hebben sowieso een hoger inkomen, waardoor ze uit een ruimer aanbod van woningen kunnen kiezen. Zodoende is het voor hen minder vervelend om te verhuizen. Maar als je nog geen baan hebt, blijf je liever nog even zitten, want de woonlasten worden er alleen maar hoger op als je verhuist.' Het is maar de vraag of het doorstroombeleid van de Woonstad krachtig genoeg is. In de herfst van 1990 is een enquête gehouden onder alle kamerzoekenden. Aan ruim duizend ingeschrevenen werd gevraagd of ze geïnteresseerd waren in een aanbod van een HAT-eenheid uit een van de HAT-complexen van De Woonstad. Meer dan 300 studenten hebben hier positief op gereageerd. De Woonstad heeft ruim 600 zelfstandige HAT's, tenwijl in het afgelopen jaar de vraag opnieuw flink is aangetrokken. Men zit dus niet bepaald in een gunstige periode om studenten snel te laten doorstromen naar deze woningcategorie. Men denkt er daarom aan om voor de betreffende groep studenten doorstromingspunten te creëren en geeft men daarnaast het advies om zich liefst ruim twee jaar voor het afstuderen te laten inschrijven voor dit woningtype. (DB) 29 november 1991

KORT

Promotie-assistenten zijn tevreden over het aio-schap Meer dan de helft van de assistenten- en onderzoekers-in-opleiding (aio's/oio's) aan de Nederlandse universiteiten zegt zeer tevreden te zijn over het aio-schap. Twintig procent is ronduit ontevreden. Dat blijkt uit deze week gepubliceerde gegevens van het Instituut voor Onderwijskundige Dienstverlening (lOWO) van de KUN, dat in opdracht van het ministerie van Onderwijs het afgelopen jaar een grootschalig onderzoek heeft gehouden naar het functioneren van het aio-stelsel. Hoewel tachtig procent van de assistenten het salaris dat ze ontvangen beduidend onder de maat vindt, blijkt daarin toch niet de belangrijkste oorzaak van de onvrede te schuilen. Die ligt veeleer in de mate waarin men binnen de vakgroep voor vol wordt aangezien. Maar liefst 37 procent van de assistenten bij de gamma en alfa richtingen is van mening dat dit niet het geval is. Bij de beta-richtingen ligt dit percentage aanzienlijk lager (25 procent). In het onderzoek is ook de mening gevraagd van promotores en begeleiders van aio's en oio's over de onderzoekersopleiding. Die verschilt aanmerkelijk per wetenschapsgebied. Vooral bij de alfarichtingen is men tamelijk tevreden. Bij de invoering van het stelsel in 1986 stond 45 procent van de begeleiders daar positief tegenover, nu is dat gestegen tot 58 procent. Bij de beta-wetenschappen heeft zich een tegenovergestelde ontwikkeling voltrokken: nog slechts 30 procent vindt het aio-stelsel een goede zaak, tegenover 46 procent in 1986. Hoewel de verschillen per onderzoeksgebied aanzienlijk zijn, worden er door het lOWO wel een aantal algemene beleidsaanbevelingen gedaan. Zo constate- ren de onderzoekers dat er van het onderwijsaanbod aan de aio's weinig terecht is gekomen. De assistenten zitten daar ook niet bepaald op te wachten: de toegemeten tijd is krap, dus worden alleen cursussen gevolgd die in de onderzoekskraam van pas komen. Dat levert naast een proefschrift ook een behoorlijke stijging van het aantal wetenschappelijke publikaties op. Die combinatie van factoren werpt bij de onderzoekers de vraag op waar de salarisreductie van aio's eigenlijk nog op gebaseerd is. (RK/KUnieuws)

Nico van My ra wii leerstoel 'Economie van het schenken' In een brief van 11 november jongstleden verzoekt Mgr. Nico van Myra (verbonden aan de Universidade Libre di Madrid) de KUB een Leerstoel betreffende de Econo-

Het Leidse college van burgemeester en wethouders maakt gretig gebruik van de OV-kaart. Niet om met het openbaar vervoer te reizen, wel om studenten met een auto een parkeervergunning te kunnen weigeren. Dat schrijft MARE, het blad van de Leidse universiteit, deze week. Onder een foto van de studentenbolide bij uitstek, het 'dopje', wordt de logica van het Leidse plan om het parkeerprobleem in het centrum op te lossen, uitgelegd. 'Volgens de gemeente nemen juist studenten veel plaatsen in beslag. Wethouder WaUnivers

Weinig reactie op actie

mie van het schenken te aanvaarden. Hij wil deze leerstoel cadeau doen op 5 december, de dag voor zijn verjaardag, ter gelegenheid waarvan hij een feestelijke lezing zal houden (13.30 uur, AZ 12). De uitnodiging van Van Myra gaat gepaard meteen adhesiebetuiging ondertekend door een 'college van wijze raadsmannen', waarin zich een keur uit het corps hoogleraren van de economische faculteit heeft verzameld. Van Myra stelt dat de zogenaamde charitable giving een terrein is dat in Europa wetenschappelijk nog vrijwel onontgonnen is, tenwijl 'het schenken' maatschappelijk en economisch een belangrijk verschijnsel is. In zijn brief: 'De mens is niet slechts een berekenende cijferaar die uit al zijn handelingen het grootst mogelijke voordeel tracht te halen. Nee, er wordt flink onbaatzuchtig geschonken, zowel op micro- als op macroschaal.' Volgens prof. dr. E. van Damme, directeur van hetCentER en een van de steunbetuigers, ligt er voor een hoogleraar op dit onderzoeksterrein een belangrijke taak. Hij benadrukt dat het onderzoek interdisciplinair moet zijn. 'Uit het gezichtspunt van de psychologie is het interessant omdat wij momenteel nog veel te weinig weten waarom instellingen en personen schenken. Maar er zijn ook economische aspecten. Deschenkervenwachtwaarschijnlijkinde toekomst iets terug te krijgen. Schenken heeft dus van alles van doen met sparen.' Van Damme ziet ook praktische voordelen van deze leerstoel voorde universiteit. 'Zo'n hoogleraar zou allerlei belastingvoordelen kunnen opsommen. Dat verleidt wellicht bepaalde personen tot het schenken van bijvoorbeeld een leerstoel. Daarmee kunnen die personen hun naam voor eeuwig laten voortduren.' De aangeboden leerstoel lijkt in bestuurlijk kringen aan de KUB goed te vallen. De Stichting Bijzondere Leerstoelen KUB reageerde onmiddellijkenthousiast. De Commissie Ondenwijs & Onderzoek van de universiteitsraad laat in een schrijven weten 'dat haar aanbeveling positief moet zijn op grond van vele zoete argumenten. Te weten één: het ongelabelde onderzoeksterrein; en twee: het kost geen extra centen.' (KB)

Hoge studie-inzet blijkt bepalend voor succes Sociale verschillen spelen in het Nederlandse hoger onden/vijs nog steeds een duidelijke rol. Kinderen van ouders met weinig opleiding kiezen veel vaker voor het HBO dan voor de universiteit, ook al zijn hun eindexamencijfers lang niet altijd slechter. Opvallend is wel, dat studenten met hoog opgeleide ouders vaak minder inzet hebben. Dat belemmert hun studiesucces, want gebrek aan inzet is een van

lenkamp (verkeer): 'In de binnenstad is een studentenhuis met zeventien vergunrungen.' De wethouder meent dat dat niet terecht is. Studenten beschikken over een 'gratis' OV-kaart en kunnen volgens hem dus net zo goed van trein en bus gebruik maken. Een kaart én een auto voor de deur vindt Walenkamp te veel van het goede. De gemeente wil studenten daarom het recht op een parkeervergunning ontzeggen.' Zo wordt het leven van de student steeds meer van bovenaf geregeld. Geen wonder dat Goede Tijden, Slechte Tijden zo populair is bij studenten. Hoewel, waarom eigerüijk precies? Die vraag onderzocht het U-BLM) in Utrechtse studentenhuizen. Het eerst belandt de verslaggever in een 'meidenhuis', waar GTST in samenzijn bekeken wordt. 'Is het de overvloed aan informatie in het huidige tijdperk, gecombineerd met het 'zware' modulaire studentenbestaan? De hersenpan die overkookt en niet meer kan bevatten dan infantiele en hoepelkromme dialogen, gegoten in een uiterst simpele verhaalstructuur en decors van piepschuim? Overdreven gesteld, volgens Neeltje. 'Ik erken wel dat wanneer je een hele dag hard gestudeerd hebt op de UB, het heerlijk is om ongecompliceerd naar zo'n serie te kijken.' Verontwaardigde reacties als ik

Maandagochtend negen uur, de ingang van gebouw B. In de kou blaft een hond die door een politie-agent in bedwang gehouden wordt. Het 'beest' - een flinke ghettoblaster waaruit hondegeluiden komen - wil de demonstrant aanvallen die blijkens zijn spandoek tegen niets staat te protesteren. IVIet zorg begeleidt de agent de argeloze KU B-bezoekers op hun weg naar binnen. 'Let op! Kom niet te dicht bij hem!', lijkt hij te gebaren. 's IWiddags weet de opstandeling het college van prof. Ad Kolnaar te verstoren door van achter de zaal binnen te sluipen. Kolnaar stopt zijn betoog, de demonstrant ontvouwt z'n blanco spandoek en richt zich tot de toehoorders, maar al snel wordt hij door de inmiddels gewaarschuwde arts in een rolstoel afgevoerd. De hoogleraar kijkt ietwat beteuterd om zich heen en vervolgt zijn les. 'Een actie die is bedoeld om de mensen te laten lachen', noemt Karin Doms het geheel. Zij heeft namens het Podiumcafé het tweetal gevraagd om tijdens pauzes en colleges 'iets ludieks te doen'. Volgens Doms was het zeker niet te bedoeling om een moralistische act op te gaan voeren, maar ze sluit niet uit dat mensen wakker geschud zijn. 'Sommigen zullen zich aangesproken voelen en zich bijvoorbeeld gaan realiseren dat het studentenprotest geen rol van betekenis meer speelt. Anderen zullen een keer hun schouders ophalen. Maar dat is juist ook het leuke van dit soort activiteiten.' Dinsdag 3 december wordt er in het Podiumcafé weer een discussie-avond gehouden. De stelling waar het dan allemaal om draait is Olof=Plato=Vidar=0? Kortom, zijn studentenverenigingen een pot nat of niet? De avond vindt plaats in de PUF en begint om 19.00 uur. (EvdB) de belangrijkste oorzaken voor studievertraging of voortijdig vertrek. Dat is een van de conclusies van het uitgebreide onderzoek 'Snelwegen en slingerpaden in en om het hoger onderwijs' van de Amsterdamse Stichting Centrum Ondenwijsonderzoek. In opdracht van de inmiddels opgeheven Adviesraad voor het Hoger Ondenwijs zocht SCO naar factoren die van invloed zijn op studiesucces. Een belangrijk deel van die factoren blijkt te kloppen met wat voor de hand ligt: matige schoolprestaties leiden tot matige studieprestaties en veel inzet is een belangrijke voorwaarde voor succes. De 'studieloopbanen' van studenten zijn de afgelopen jaren niet erg veranderd. SCO vergeleek de eerstejaars van 1982 met die van 1986 en een van de weinige verschillen was de motivatie: de jongeren noemen vaker 'het perspectief van een goede baan' als argument om te gaan studeren. Ook in de financiële situatie is er verschil, maar dat komt omdat het nieuwe beurzenstelsel tegenwoordig een basisbeurs geeft aan iedereen. Wel groot zijn en blijven de verschillen

tussen HBO- en universitaire studenten. De opleiding van de ouders van HBOstudenten is gemiddeldduidelijk lager dan die van universitaire studenten en HBO'ers doen meestal meer beroep op studiefinanciering. Natuurlijk zijn er niet alleen sociale factoren in het spel, want hogeschoolstudenten zijn ook iets vaker blijven zitten en hadden iets minder hoge eindexamencijfers. Gemotiveerd zijn HBO-studenten wel. Universitaire studenten weten vaker niet precies wat ze willen, zijn niet echt vastbesloten om op tijd af te studeren en zwaaien veel vaker om naar een andere studie. Ook bij de studenten die de eerstgekozen studie niet afmaken zijn er grote verschillen tussen HBO- en WO-studenten. Na drie jaar is van de HBO'ers 21 procent vertrokken en de helft van hen is helemaal met studeren opgehouden. Van de universitaire studenten is na drie jaar 31 procent vertrokken, maar 80 procent daarvan is een andere studie gaan volgen.

stel dat ze verschijnselen van een 'betrokken' verslaving vertonen. Neeltje: 'Nee hoor. Onze verslaving is meer op cynisme gebaseerd. Het is vaak lachwekkend hoe er in die serie geacteerd wordt. Daar kun je je dan prima mee vermaken.' Bas, student theater-, TV- en filmwetenschappen, vindt dat het gezamenlijk kijken effect heeft op het kijkgedrag. 'Je ziet dan vaak dat men elkaar een cynische houding aanpraat. Dat mechanisme is zeker gecreëerd met behulp van de media die voortdurend beklemtonen hoe slecht die soap wel niet is.' Dat mechanisme geldt ook voor Twin Peaks, hoewel dat juist vanwege complexiteit zo populair is, aldus Bas. De verslaggever van U-blad kijkt Twin Peaks in een 'jongenshuis', waar iedereen een uur stilzwijgend naar de serie kijkt. Wie wil kletsen, kan beter weggaan. Ook hier wordt de verslaving gerelativeerd: 'Valt erg mee, hoor. Donuts of speciale feesten blijven achterwege, zoals in Amerika wel het geval is geweest. Dat komt waarschijnlijk ook door de calvinistische mentaliteit in Nederland.'

res die een student tegen hem had aangespannen om een hoger cijfer te krijgen. Heertje weigert steeds de 'hele zwakke student' een zes te geven, tot aan de rechtbank toe. Maar tegelijkertijd gaat het boek over de geloofwaardigheid van de wetenschap, die in het geding zou zijn. 'De kwaliteit van onderwijs en wetenschap werd geslachtofferd op het altaar van de zogenaamde democratie', schrijft Heertje, en de faculteitsraad is volgens hem een orgaan 'waarin medewerkers, studenten en andere leken zich een oordeel aanmeten over de inrichting van de toiletten en de toekenning van Nobelprijzen'. Heertje noemt het 'goed' dat studenten nu de mogelijkheid hebben beroep aan te tekenen tegen tentamenuitslagen, 'maar de wet is zo ingericht dat het eindoordeel niet is aan de verantwoordelijke docenten, maar aan leken zoals Colleges van Beroep en rechters'. De conclusie van de recensist Ujkt zeer waar: 'De schrijver probeert zijn particuliere onvrede te verbergen onder een dekmantel van 'de kwaliteit van onderwijs en wetenschapsbeoefening'. Maar na het lezen blijft de lezer toch zitten met het beeld van een gefrustreerde prof, die tegen een 'hele zwakke student' het onderspit moest delven.'

Toch is op de Nederlandse universiteiten vaak soap te vinden. QUOD NOVUM recenseert het nieuwste boek van prof.dr. Arnold Heertje, hoogleraar economie. 'Het cijfer van de rechter' gaat o ver de procedu-

(MvUHOP/ingekort)

(MM) 29 november 1991

DIESREDE

'Afbouwen van bovenminimale inkomens is gevaarlijlc' Dertien procent van de Nederlandse bevolking verkeerde in de tweede helft van de jaren tachtig op een bepaald ogenblik in armoede. Slechts één procent bevond zich gedurende drie volle jaren in bestaansonzekerheid. Prof.dr Jos Berghman presenteerde deze cijfers in een lezing die hij uitsprak bij de viering van de 64ste verjaardaq van de KUB. Of Nederland armer wordt of niet, is niet op voorhand te zeggen. Het aantal mensen dat langdurig onder het bestaansminimum leeft is kleiner dan werd aangenomen maar daar staat tegenover dat meer mensen dan venwacht de kans lopen om kortere of langere tijd te moeten leven van een inkomen beneden het sociaal minimum. Tijdens de diesrede kwam hoogleraar Sociale Zekerheidswetenschap dr. Berghman met cijfers over armoede op de proppen, die hij 'bemoedigend' noemde. Zijn vakgroep voerde samen met het IVA (Instituurvoor Sociaal-wetenschappelijk onderzoek) en het EIT (Economisch Instituut Tilburg) een panelonderzoek uit naar de bestaansonzekerheid onder Nederlanders. Nagegaan werd hoe groot de kans is dat ze bestaansonzeker worden en blijven en of ze uit die situatie kunnen komen. Uit het onderzoek, dat de jaren 1986, 1987 en 1988 bestreek, bleek dat in elk van de jaren zes a zeven procent van de Nederlandse bevolking in armoede verkeert. Opvallend was echter de grote mobiliteit: dertien procent was op enig tijdstip bestaansonzeker, negen procent was gedurende één jaar behoeftig en drie procent gedurende twee jaar. Eén procent van de bevolking leefde gedurende de drie jaren van het onderzoek beneden de armoedegrens. 'Dit betekent dat slechts een uiterst beperkt deel van de bevolking als structureel bestaansonzeker moet worden beschouwd en op een intensieve en multi-dimensionale begeleiding, zoals beoogd in het sociale vernieuwingsbeleid, moet kunnen terugvallen', aldus Berghman. Een tweede bemoedigend cijfer voor hem was dat meer dan 92 procent van de bevolking nooit tot de structureel bestaansonzekeren zal behoren. Maar, stelde Bergh-

man, 'deze cijfers mogen echter niet doen vergeten dan zij ten gronde het resultaat zijn van voorliggend werkgelegenheid- en sociale zekerheidsbeleid.' Om een afglijden naar verdere armoede te voorkomen zal er gewerkt moeten worden aan tewerkstelling, reïntegratie en bovenminimale inkomensgarantie en niet alleen aan een minimabeleid. Tijdens de diesrede - die traditiegetrouw slechts weinig publieke belangstelling trok - haakte Berghman in op de WAO-discussie. De onstuitbare groei van het aantal arbeidsongeschikten noopten de beleidsmakers tot het afbouwen van de bovenmiminale, wettelijke inkomensbescherming en tot het inbouwen van meer prikkels om hen weer aan het werk te krijgen. Berghman noemde deze combinatie van regels 'legitiem, maar gevaarlijk'. Door de reïntegratie van de arbeidsongeschikten is er wel sprake van een herstelactie, zo betoogde de hoogleraar, en dat is een legitieme zaak. 'Maar het is tevens gevaarlijk om dat nogmaar valt af te wachten oHref reïntegratiebeleid ten volle effectief zal zijn en omdat de panelresultaten ons leren dat bovenminimale inkomensbescherming cruciaal is om bestaanszekerheid te kunnen beveiligen.' Berghman hielptijdens zijn rede een gangbaar misvatting de wereld uit. Het sociale zekerheidsbeleid houdt méér in dan enkel de voorzieningen die er in zijn opgenomen, zo hield hij zijn gehoor voor. Sociale zekerheid is er volgens de deskundige in gelegen in 'hetvoorkomen, vervolgens in het herstellen en pas in laatste instantie in het vergoeden van schade die wordt opgelopen wanneer zich een sociaal risico effectueert'. Uitkeringen zijn in de ogen van Berghman niet meer dan een 'noodzakelijk lapmiddel, die de reële schade niet opheft'. Volgens de hoogleraar dient de

Intern verdeelmodel Vervolg van pagina 1 Reacties van andere faculteiten bleven niet uit. In de nota Afkalving van de KUB? beklaagde de letterenfaculteitzicheroverdatze met een minimum aan middelen beschikt en dat bezuinigingen vrijwel automatisch tot een neerwaarste spiraal zullen leiden. De ondergang van de jongste faculteit zou dan onontkoombaar zijn. Secretaris Christa Thoolen zegt 'blij te zijn dat het college kiest voor een strategische discussie. Als dan blijkt dat een letterenfaculteit niet meer nodig is, dan moeten ze dat duidelijk zeggen. Voor ons is het er op of eronder. Maar ik heb niet de indruk dat ze ons de nek willen omdraaien.'Ook de juristen willen eerst de strategiediscussie afwachten. Secretaris Diny Peters: 'Reallocaties moeten mogelijkzijn, mits er een goed overgangsbeleid komt.'

wanneer het HOOP als belangrijke randvoorwaarde nog moet worden vastgesteld. De Graaf: 'Die cijfers gaan een eigen leven leiden. De sociale faculteit heeft dan een achterstandspositie en moet de discussie ingaan om dit fictieve tekort de wereld uit te helpen.' Daarnaast is er voor de sociale wetenschappers de problematiek van de 'vaste voeten' actueel. In het vigerende model ontvangt de faculteit een vrij groot vast bedrag, wat historisch terug gaat op de samenvoeging van de subfaculteiten Psychologie en Sociologie. Daar dreigt nu een eind aan te komen, hoewel De Graaf geen 'beleidsbreuk'venwacht. 'Bestuurders kunnen wel met modellen werken maar moeten rekening houden met de rechtspositie van de mensen op de werkvloer', aldus De Graaf.

De sociale faculteit laat bij monde van secretaris Cees de Graaf weten dat 'deze faculteit geconfronteerd wordt met een inleveroperatie van 1,8 miljoen'. Hij vraagt zich wel af waarom het college alleriei rekenexercities uit laat voeren

De kleinste faculteit van de KUB, de filosofische, heeft met specifieke problemen te kampen. De studenteninstroom is laag en een bekostiging op basis van het aan-

Univers

FUNEST

Prof. Berghman tijdens de diesrede prioriteit dan ook te liggen bij preventieve acties, zoals een werkgelegenheids- en scholingsbeleid, arbeidsplaatsenveiligheid en een preventief gezondheidsbeleid. Her- en bijscholing, adequate arbeidsbemiddeling en reïntegratie in het arbeidsproces vallen onder het hoofdstuk herstelacties en komen pas op de tweede plaats. Pas in laatste instantie mag teruggevallen worden op uitkeringen. Berghman is de mening toegedaan dat het sociale zekerheidsstelsel de keten scholing-werk-inkomen-sociale participatie intact 'Elke tijd vraagt om zijn eigen cultuurkritiek, maar voor alle tijden is de kritiek een variatie op een zelfde thema: de zorg om het behoud van de schatten die de menselijke geest in eeuwen heeft voortgebracht en vera/orven.' Zo begint de inleiding van A/e;fivs, een sober uitgevoerd wetenschappelijk-essayistisch periodiek (verschijnt drie maal per jaar), dat prof. Jaap Goedegebuure, voorzitter van de redactieraad tijdens de diesviering aan de rector aanbood. Nexus staat op het kruispunt van levensbeschouwingen, aldus Goedegebuure, maar gaat niet uit van

tal studenten zou funest zijn voor de wijsgeren. Faculteitssecretaris Martin van den Akker spreekt van 'vervelende effecten'. Volgens hem moet het college eerst duidelijk maken 'wat men wil' en daarna 'welke studierichtingen men wenst'. Neemt men het aantal studenten als uitgangspunt dan 'doet dit geenszins recht aan de taken van de faculteit, met name de dienstveriening', laat het faculteitsbestuur het college in een brief weten. De faculteit der wijsbegeerte geeft omgerekend 400 tot 450 studenten filosofie-onderwijs en van de eigen studenten wordt wel beweerd 'dat ze die er wel even bij doen' (Van den Akker). De faculteit vreest dat er te veel belang wordt gelegd bij de dienstveriening en te weinig bij het eigen curriculum. 'Bovendien schept het verwachtingen bij de faculteiten die slechts ingelost kunnen worden ten koste van de eigen studierichting (...), schrijft Van den Akker in de brief. 'We gaan er bij het College van Bestuur voor pleiten dat de begroting er in technische opticiteit anders uit moet zien.'Als enige oplossing ziet het bestuur van de wijsgeren - in navolging van de universiteiten van Groningen, Rotterdam en Leiden - 'een

dient te houden. 'Waar het op aankomt is te vermijden dat personen afglijden tot armoede en ondermaatse sociale participatie. En dit impliceert dat, waar mogelijk, een bovenminimale inkomensbeveiliging wordt uitgewerkt als buffer tegen het afglijden naar een situatie op of onder het minimale niveau.' Actueel blijft echter de vraag welk beleidsniveau in een groter Europa het sociale zekerheidsbeleid moet uitdragen. Berghman constateerde dat het nationale beleid steeds meer te maken krijgt met

Dwergen op de schouders van reuzen een dominante levensbeschouwing. Bovendien staat het 'op het kruispunt van traditie en vernieuwing en legt de knoop tussen heden, verieden en toekomst'. Kortom: 'een kritische reflectie op het Europees cultuurgoed'. De betekenis van die Europese cultuur is volgens de redactie gelegen in het bieden van inzichten in eigentijdse vragen en proble-

student-onafhankelijke financiering ten behoeve van de eigen opleiding en een redelijke vergoeding van de dienstveriening'. Het gevecht om de centen zal pas goed losbarsten als de strategiediscussie gevoerd is. Opvallend is echter dat alle faculteiten erkennen dat er op enkele plaat-

'middelpuntvliedende krachten': enerzijds valt een europeanisering van het economische en monetaire beleid op, maar aan de andere kant is de instelling van de Regionale Bureaus voor Arbeidsvoorziening een voorbeeld van decentralisering. Het lokale beleidsniveau mag niet opgezadeld worden met een onnodig grote groep bestaansonzekeren, aldus Berghman, en het hoogste (Europese) niveau dient een harmonisatiebeleid op hoofdpunten uit te werken. (MK) men. 'Wij zijn dwergen op de schouders van reuzen en zo wij al een antwoord vinden, definitief zal het nooit zijn.' Volgens redacteur Rob Riemen werken we 'vanuit de idee dat we niet specialistisch zijn. Een van de aardige dingen zou moeten zij dat het door niemand geclaimd kan worden'. De veelheid van onderwerpen die het tijdschriftbiedt weerspiegelt zich ook in de samenstelling van de redactieraad. Het publiek waar Nexus zich op richt is 'min of meer intellectueel en geïnteresseerd in de levensbeschouwelijke en culturele problematiek', aldus de redactie.

sen ingeleverd moetworden maar dat die bezuiniging niet hen zelf zal treffen. Het gevecht om de centen: donderdag 28 november in de universiteitsraad, volgende week in deze krant. (MK)

ADVIESGROEP VOOR KANTOORINNOVATIE B V OWWHAMKELUKE SPECIALISTEN IN KANTOORAUTOMATISERWG EN T H B U T C A CONSUITANCY STANDARDIZATION (CO) TNAINmG

AVK is participant in het Kantoor van de Toekomst. '"'™'" Het val<inhoudelijl<e beheersmanagement dat AVK daar invult, houdt in het coachen van de rondleiders door een consultant van AVK. Verder organiseert AVK studiedagen en seminars in het Kantoor van de Toekomst. Hiervoor zoeken wfij:

WERKSTUDENTEN M/V die voldoen aan onderstaande eisen. representatief affiniteit met automatisering en innovatie in zijn algemeenheid goede mondelinge uitdrukkingsvaardigheid goede beheersing van de engelse, franse of duitse taal goed aanpassings- en inlevingvermogen collegiaal Salariënng geschiedt op basis van minimumloon. Gaarne zo spoedig mogelijk uw schriftelijke reactie aan: Adviesgroep voor Kantoorinnovatie B.V. Postbus 10137 5000 JC TILBURG Telefoonnummer 013-638648 Faxnummer 013-638919

29 november 1991

KORT

Promotie-assistenten zijn tevreden over hiet aio-sciiap Meer dan de helft van de assistenten- en onderzoekers-in-opleiding (aio's/oio's) aan de Nederlandse universiteiten zegt zeer tevreden te zijn over het aio-schap. Twintig procent is ronduit ontevreden. Dat blijkt uit deze week gepubliceerde gegevens van het Instituut voor Onderwijskundige Dienstverlening (lOWO) van de KUN, dat in opdracht van het ministerie van Onderwijs het afgelopen jaar een grootschalig onderzoek heeft gehouden naar het functioneren van het aio-stelsel. Hoewel tachtig procent van de assistenten het salaris dat ze ontvangen beduidend onder de maat vindt, blijkt daarin toch niet de belangrijkste oorzaak van de onvrede te schuilen. Die ligt veeleer in de mate waarin men binnen de vakgroep voor vol wordt aangezien. Maar liefst 37 procent van de assistenten bij de gamma en alfa richtingen is van mening dat dit niet het geval is. Bij de beta-richtingen ligt dit percentage aanzienlijk lager (25 procent). In het onderzoek is ook de mening gevraagd van promotores en begeleiders van aio's en oio's over de onderzoekersopleiding. Die verschilt aanmerkelijk per wetenschapsgebied. Vooral bij de alfarichtingen is men tamelijk tevreden. Bij de invoering van het stelsel in 1986 stond 45 procent van de begeleiders daar positief tegenover, nu is dat gestegen tot 58 procent. Bij de beta-wetenschappen heeft zich een tegenovergestelde ontwikkeling voltrokken: nog slechts 30 procent vindt het aio-stelsel een goede zaak, tegenover 46 procent in 1986. Hoewel de verschillen per onderzoeksgebied aanzienlijk zijn, worden er door het lOWO wel een aantal algemene beleidsaanbevelingen gedaan. Zo constate- ren de onderzoekers dat er van het onderwijsaanbod aan de aio's weinig terecht is gekomen. De assistenten zitten daar ook niet bepaald op te wachten: de toegemeten tijd is krap, dus worden alleen cursussen gevolgd die in de onderzoekskraam van pas komen. Dat levert naast een proefschrift ook een behoorlijke stijging van het aantal wetenschappelijke publikaties op. Die combinatie van factoren werpt bij de onderzoekers de vraag op waar de salarisreductie van aio's eigenlijk nog op gebaseerd is. (RK/KUnieuws)

Nico van My ra wil ieerstoel 'Economie van tiet sctieni^en' in een brief van 11 november jongstleden verzoekt Mgr. Nico van Myra (verbonden aan de Universidade Libre di Madrid) de KUB een Leerstoel betreffende de Econo-

Weinig reactie op actie

m/e van het schenken te aanvaarden. Hij wil deze leerstoel cadeau doen op 5 december, de dag voor zijn verjaardag, ter gelegenheid waarvan hij een feestelijke lezing zal houden (13.30 uur, AZ 12). De uitnodiging van Van Myra gaat gepaard met een adhesiebetuiging ondertekend door een 'college van wijze raadsmannen', waarin zich een keur uit het corps hoogleraren van de economische faculteit heeft verzameld. Van Myra stelt dat de zogenaamde charitable giving een terrein is dat in Europa wetenschappelijk nog vrijwel onontgonnen is, terwijl 'het schenken' maatschappelijk en economisch een belangrijk verschijnsel is. In zijn brief: 'De mens is niet slechts een berekenende cijferaar die uit al zijn handelingen het grootst mogelijke voordeel tracht te halen. Nee, er wordt flink onbaatzuchtig geschonken, zowel op micro- als op macroschaal.' Volgens prof. dr. E. van Damme, directeur van hetCentER en een van de steunbetuigers, ligt er voor een hoogleraar op dit onderzoeksterrein een belangrijke taak. Hij benadrukt dat het onderzoek interdisciplinair moet zijn. 'Uit het gezichtspunt van de psychologie is het interessant omdat wij momenteel nog veel te weinig weten waarom instellingen en personen schenken. Maar er zijn ook economische aspecten. De schenkervenwacht waarschijnlijk in de toekomst iets terug te krijgen. Schenken heeft dus van alles van doen met sparen.' Van Damme ziet ook praktische voordelen van deze leerstoel voorde universiteit. 'Zo'n hoogleraar zou alleriei belastingvoordelen kunnen opsommen. Dat verleidt wellicht bepaalde personen tot het schenken van bijvoorbeeld een leerstoel. Daarmee kunnen die personen hun naam voor eeuwig laten voortduren.' De aangeboden leerstoel lijkt in bestuurlijk kringen aan de KUB goed te vallen. De Stichting Bijzondere Leerstoelen KUB reageerde onmiddellijkenthousiast. De Commissie Onderwijs & Onderzoek van de universiteitsraad laat in een schrijven weten 'dat haar aanbeveling positief moet zijn op grond van vele zoete argumenten. Te weten één: het ongelabelde onderzoeksterrein; en twee: het kost geen extra centen.' (KB)

Hoge studie-inzet biijict bepalend voor succes Sociale verschillen spelen in het Nederlandse hoger onderwijs nog steeds een duidelijke rol. Kinderen van ouders met weinig opleiding kiezen veel vaker voor het HBO dan voor de universiteit, ook al zijn hun eindexamencijfers lang niet altijd slechter. Opvallend is wel, dat studenten met hoog opgeleide ouders vaak minder inzet hebben. Dat belemmert hun studiesucces, want gebrek aan inzet is een van

Het Leidse college van burgemeester en wethouders maakt gretig gebruik van de OV-kaart. Niet om met het openbaar vervoer te reizen, wel om studenten met een auto een parkeervergunning te kunnen weigeren. Dat schrijft MARE, het blad van de Leidse universiteit, deze week. Onder een foto van de studentenboUde bij uitstek, het 'dopje', wordt de logica van het Leidse plan om het parkeerprobleem in het centrum op te lossen, uitgelegd. 'Volgens de gemeente nemen juist studenten veel plaatsen in beslag. Wethouder WaUnivers

Maandagochtend negen uur, de ingang van gebouw B. In de kou blaft een hond die door een politie-agent in bedwang gehouden wordt. Het 'beest' - een flinke ghettoblaster waaruit hondegeluiden komen - wil de demonstrant aanvallen die blijkens zijn spandoek tegen niets staat te protestereri. lUlet zorg begeleidt de agent de argeloze KUB-bezoekers op hun weg naar binnen. 'Let op! Kom niet te dicht bij hem!', lijkt hij te gebaren. 's lUliddags weet de opstandeling het college van prof. Ad Kolnaar te verstoren door van achter de zaal binnen te sluipen. Kolnaar stopt zijn betoog, de demonstrant ontvouwt z'n blanco spandoek en richt zich tot de toehoorders, maar al snel wordt hij door de inmiddels gewaarschuwde arts in een rolstoel afgevoerd. De hoogleraar kijkt ietwat beteuterd om zich heen en vervolgt zijn les. 'Een actie die is bedoeld om de mensen te laten lachen', noemt Karin Doms het geheel. Zij heeft namens het Podiumcafé het tweetal gevraagd om tijdens pauzes en colleges 'iets ludieks te doen'. Volgens Doms was het zeker niet te bedoeling om een moralistische act op te gaan voeren, maar ze sluit niet uit dat mensen wakker geschud zijn. 'Sommigen zullen zich aangesproken voelen en zich bijvoorbeeld gaan realiseren dat het studentenprotest geen rol van betekenis meer speelt. Anderen zullen een keer hun schouders ophalen. Maar dat is juist ook hiet leuke van dit soort activiteiten.' Dinsdag 3 december wordt er in het Podiumcafé weer een discussie-avond gehouden. De stelling waar het dan allemaal om draait is Olof=Plato=Vidar=0? Kortom, zijn studentenverenigingen een pot nat of niet? De avond vindt plaats in de PUF en begint om 19.00 uur. (EvdB) de belangrijkste oorzaken voor studievertraging of voortijdig vertrek. Dat is een van de conclusies van het uitgebreide onderzoek 'Snelwegen en slingerpaden in en om het hoger onderwijs' van de Amsterdamse Stichting Centrum Ondenwijsonderzoek. In opdracht van de inmiddels opgeheven Adviesraad voor het Hoger Ondenwijs zocht SCO naar factoren die van invloed zijn op studiesucces. Een belangrijk deel van die factoren blijkt te kloppen met wat voor de hand ligt: matige schoolprestaties leiden tot matige studieprestaties en veel inzet is een belangrijke voonwaarde voor succes. De 'studieloopbanen' van studenten zijn de afgelopen jaren niet erg veranderd. SCO vergeleek de eerstejaars van 1982 met die van 1986 en een van de weinige verschillen was de motivatie: de jongeren noemen vaker 'het perspectief van een goede baan' als argument om te gaan studeren. Ook in de financiële situatie is er verschil, maar dat komt omdat het nieuwe beurzenstelsel tegenwoordig een basisbeurs geeft aan iedereen. Wel groot zijn en blijven de verschillen

tussen HBO- en universitaire studenten. De opleiding van de ouders van HBOstudenten is gemiddeld duidelijk lager dan die van universitaire studenten en HBO'ers doen meestal meer beroep op studiefinanciering. Natuuriijk zijn er niet alleen sociale factoren in het spel, want hogeschoolstudenten zijn ook iets vaker blijven zitten en hadden iets minder hoge eindexamencijfers. Gemotiveerd zijn HBO-studenten wel. Universitaire studenten weten vaker niet precies wat ze willen, zijn niet echt vastbesloten om op tijd af te studeren en zwaaien veel vaker om naar een andere studie. Ook bij de studenten die de eerstgekozen studie niet afmaken zijn er grote verschillen tussen HBO- en WO-studenten. Na drie jaar is van de HBO'ers 21 procent vertrokken en de helft van hen is helemaal met studeren opgehouden. Van de universitaire studenten is na drie jaar 31 procent vertrokken, maar 80 procent daarvan is een andere studie gaan volgen.

stel dat ze verschijnselen van een 'betrokken' verslaving vertonen. Neeltje: 'Nee hoor. Onze verslaving is meer op cynisme gebaseerd. Het is vaak lachwekkend hoe er in die serie geacteerd wordt. Daar kun je je dan prima mee vermaken.' Bas, student theater-, TV- en filmwetenschappen, vindt dat het gezamenUjk kijken effect heeft op het kijkgedrag. 'Je ziet dan vaak dat men elkaar een cynische houding aanpraat. Dat mechanisme is zeker gecreëerd met behulp van de media die voortdurend beklemtonen hoe slecht die soap wel niet is.' Dat mechanisme geldt ook voor Twin Peaks, hoewel dat juist vanwege complexiteit zo populair is, aldus Bas. De verslaggever van U-blad kijkt Twin Peaks in een 'jongenshuis', waar iedereen een uur stilzwijgend naar de serie kijkt. Wie wil kletsen, kan beter weggaan. Ook hier wordt de verslaving gerelativeerd: 'Valt erg mee, hoor. Donuts of speciale feesten blijven achterwege, zoals in Amerika wel het geval is geweest. Dat komt waarschijnlijk ook door de calvinistische mentaliteit in Nederland.'

res die een student tegen hem had aangespannen om een hoger cijfer te krijgen. Heertje weigert steeds de 'hele zwakke student' een zes te geven, tot aan de rechtbank toe. Maar tegelijkertijd gaat het boek over de geloofwaardigheid van de wetenschap, die in het geding zou zijn. 'De kwaliteit van onderwijs en wetenschap werd geslachtofferd op het altaar van de zogenaamde democratie', schrijft Heertje, en de faculteitsraad is volgens hem een orgaan 'waarin medewerkers, studenten en andere leken zich een oordeel aanmeten over de inrichting van de toiletten en de toekenning van Nobelprijzen'. Heertje noemt het 'goed' dat studenten nu de mogelijkheid hebben beroep aan te tekenen tegen tentamenuitslagen, 'maar de wet is zo ingericht dat het eindoordeel niet is aan de verantwoordelijke docenten, maar aan leken zoals Colleges van Beroep en rechters'. De conclusie van de recensist Ujkt zeer waar: 'De schrijver probeert zijn particuUere onvrede te verbergen onder een dekmantel van 'de kwaliteit van onderwijs en wetenschapsbeoefening' .Maar na het lezen blijft de lezer toch zitten met het beeld van een gefrustreerde prof, die tegen een 'hele zwakke student' het onderspit moest delven.'

(MvUHOP/ingekort)

N I PT

lenkamp (verkeer): 'In de binnenstad is een studentenhuis met zeventien vergunningen.' De wethouder meent dat dat niet terecht is. Studenten beschikken over een 'gratis' OV-kaart en kunnen volgens hem dus net zo goed van trein en bus gebruik maken. Een kaart én een auto voor de deur vindt Walenkamp te veel van het goede. De gemeente wil studenten daarom het recht op een parkeervergunning ontzeggen.' Zo wordt het leven van de student steeds meer van bovenaf geregeld. Geen wonder dat Goede Tijden, Slechte Tijden zo populair is bij studenten. Hoewel, waarom eigenlijk precies? Die vraag onderzocht het U-BLAÏ> in Utrechtse studentenhuizen. Het eerst belandt de verslaggever in een 'meidenhuis', waar GTST in samenzijn bekeken wordt. 'Is het de overvloed aan informatie in het huidige tijdperk, gecombineerd met het 'zware' modulaire studentenbestaan? De hersenpan die overkookt en niet meer kan bevatten dan infantiele en hoepelkromme dialogen, gegoten in een uiterst simpele verhaalstructuur en decors van piepschuim? Overdreven gesteld, volgens Neeltje. 'Ik erken wel dat wanneer je een hele dag hard gestudeerd hebt op de UB, het heerlijk is om ongecompliceerd naar zo'n serie te kijken.' Verontwaardigde reacties als ik

(MM) 29 november 1991

DIESREDE

'Afbouwen van bovenminimale inkomens is gevaarlijic' Dertien procent van de Nederlandse bevolking verkeerde in de tweede ïielft van de jaren tachtig op een bepaald ogenblik in armoede. Slechts één procent bevond zich gedurende drie volle jaren in bestaansonzekerheid. Prof.dr Jos Berghman presenteerde deze cijfers in een lezing die hij uitsprak bij de viering van de 64ste verjaardag van de KUB. Of Nederland armer wordt of niet, is niet op voorhand te zeggen. Het aantal mensen dat langdurig onder het bestaansminimum leeft is kleiner dan werd aangenomen maar daar staat tegenover dat meer mensen dan venwacht de kans lopen om kortere of langere tijd te moeten leven van een inkomen beneden het sociaal minimum. Tijdens de diesrede kwam hoogleraar Sociale Zekerheidswetenschap dr. Berghman met cijfers over armoede op de proppen, die hij 'bemoedigend' noemde. Zijn vakgroep voerde samen met het IVA(lnstituur voor Sociaal-wetenschappelijk onderzoek) en het EIT (Economisch Instituut Tilburg) een panelonderzoek uit naar de bestaansonzekerheid onder Nederlanders. Nagegaan werd hoe groot de kans is dat ze bestaansonzeker worden en blijven en of ze uit die situatie kunnen komen. Uit het onderzoek, dat de jaren 1986, 1987 en 1988 bestreek, bleek dat in elk van de jaren zes a zeven procent van de Nederlandse bevolking in armoede verkeert. Opvallend was echter de grote moliiliteit: dertien procent was op enig tijdstip bestaansonzeker, negen procent was gedurende één jaar behoeftig en drie procent gedurende twee jaar. Eén procent van de bevolking leefde gedurende de drie jaren van het onderzoek beneden de armoedegrens. 'Dit betekent dat slechts een uiterst beperkt deel van de bevolking als structureel bestaansonzeker moet worden beschouwd en op een intensieve en multi-dimensionale begeleiding, zoals beoogd in het sociale vernieuwingsbeleid, moet kunnen terugvallen', aldus Berghman. Een tweede bemoedigend cijfer voor hem was dat meer dan 92 procent van de bevolking nooit tot de structureel bestaansonzekeren zal behoren. Maar, stelde Bergh-

man, 'deze cijfers mogen echter niet doen vergeten dan zij ten gronde het resultaat zijn van voorliggend werkgelegenheid- en sociale zekerheidsbeleid.' Om een afglijden naar verdere armoede te voorkomen zal er gewerkt moeten worden aan tewerkstelling, reïntegratie en bovenminimale inkomensgarantie en niet alleen aan een minimabeleid. Tijdens de diesrede - die traditiegetrouw slechts weinig publieke belangstelling trok - haakte Berghman in op de WAO-discussie. De onstuitbare groei van het aantal arbeidsongeschikten noopten de beleidsmakers tot het afbouwen van de bovenmiminale, wettelijke inkomensbescherming en tot het inbouwen van meer prikkels om hen weer aan het werk te krijgen. Berghman noemde deze combinatie van regels 'legitiem, maar gevaarlijk'. Door de reïntegratie van de arbeidsongeschikten is er wel sprake van een herstelactie, zo betoogde de hoogleraar, en dat is een legitieme zaak. 'Maar het is tevens gevaarlijkom dat nogmaar valt af te wachten of-het reïntegratiebeleid ten volle effectief zal zijn en omdat de panelresultaten ons leren dat bovenminimale inkomensbescherming cruciaal is om bestaanszekerheid te kunnen beveiligen.' Berghman hielp tijdens zijn rede een gangbaar misvatting de wereld uit. Het sociale zekerheidsbeleid houdt méér in dan enkel de voorzieningen die er in zijn opgenomen, zo hield hij zijn gehoor voor. Sociale zekerheid is er volgens de deskundige in gelegen in 'het voorkomen, vervolgens in het herstellen en pas in laatste instantie in het vergoeden van schade die wordt opgelopen wanneer zich een sociaal risico effectueert'. Uitkeringen zijn in de ogen van Berghman niet meer dan een 'noodzakelijk lapmiddel, die de reële schade niet opheft'. Volgens de hoogleraar dient de

Intern verdeelmodel Vervolg van pagina 1 Reacties van andere faculteiten bleven niet uit. In de nota Afkalving van de KUB? beklaagde de letterenfaculteitzich eroverdatze met een minimum aan middelen beschikt en dat bezuinigingen vrijwel automatisch tot een neen/vaarste spiraal zullen leiden. De ondergang van de jongste faculteit zou dan onontkoombaar zijn. Secretaris Christa Thoolen zegt 'blij te zijn dat het college kiest voor een strategische discussie. Als dan blijkt dat een letterenfaculteit niet meer nodig is, dan moeten ze dat duidelijk zeggen. Voor ons is het er op of eronder. Maar ik heb niet de indruk dat ze ons de nek willen omdraaien.' Ook de juristen willen eerst de strategiediscussie afwachten. Secretaris Diny Peters: 'Reallocaties moeten mogelijkzijn, mits er een goed overgangsbeleid komt.'

wanneer het HOOP als belangrijke randvoonwaarde nog moet worden vastgesteld. De Graaf: 'Die cijfers gaan een eigen leven leiden. De sociale faculteit heeft dan een achterstandspositie en moet de discussie ingaan om dit fictieve tekort de wereld uit te helpen.' Daarnaast is er voor de sociale wetenschappers de problematiek van de 'vaste voeten' actueel. In het vigerende model ontvangt de faculteit een vrij groot vast bedrag, wat historisch terug gaat op de samenvoeging van de subfaculteiten Psychologie en Sociologie. Daar dreigt nu een eind aan te komen, hoewel De Graaf geen 'beleidsbreuk'venwacht. 'Bestuurders kunnen wel met modellen werken maar moeten rekening houden met de rechtspositie van de mensen op de werkvloer', aldus De Graaf.

De kleinste faculteit van de KUB, de filosofische, heeft met specifieke problemen te kampen. De studenteninstroom is laag en een bekostiging op basis van het aan-

Univers

FUNEST

Prof. Berghman tijdens de diesrede prioriteit dan ook te liggen bij preventieve acties, zoals een werkgelegenheids- en scholingsbeleid, arbeidsplaatsenveiligheid en een preventief gezondheidsbeleid. Her- en bijscholing, adequate arbeidsbemiddeling en reïntegratie in het arbeidsproces vallen onder het hoofdstuk herstelacties en komen pas op de tweede plaats. Pas in laatste instantie mag teruggevallen worden op uitkeringen. Berghman is de mening toegedaan dat het sociale zekerheidsstelsel de keten scholing-werk-inkomen-sociale participatie intact 'Elke tijd vraagt om zijn eigen cultuurkritiek, maar voor alle tijden is de kritiek een variatie op een zelfde thema: de zorg om het behoud van de schatten die de menselijke geest in eeuwen heeft voortgebracht en verworven.' Zo begint de inleiding van Nexus, een sober uitgevoerd wetenschappelijk-essayistisch periodiek (verschijnt drie maal per jaar), dat prof. Jaap Goedegebuure, voorzitter van de redactieraad tijdens de diesviering aan de rector aanbood. Nexus staat op het kruispunt van levensbeschouwingen, aldus Goedegebuure, maar gaat niet uit van

tal studenten zou funest zijn voor de wijsgeren. Faculteitssecretaris Martin van den Akker spreekt van 'vervelende effecten'. Volgens hem moet het college eerst duidelijk maken 'wat men wil' en daarna 'welke studierichtingen men wenst'. Neemt men het aantal studenten als uitgangspunt dan 'doet dit geenszins recht aan de taken van de faculteit, met name de dienstverlening', laat het faculteitsbestuur het college in een brief weten. De faculteit der wijsbegeerte geeft omgerekend 400 tot 450 studenten filosofie-onden/vijs en van de eigen studenten wordt wel beweerd 'dat ze die er wel even bij doen' (Van den Akker). De faculteit vreest dat er te veel belang wordt gelegd bij de dienstverlening en te weinig bij het eigen curriculum. 'Bovendien schept het venwachtingen bij de faculteiten die slechts ingelost kunnen worden ten koste van de eigen studierichting (...), schrijft Van den Akker in de brief. 'We gaan er bij het College van Bestuur voor pleiten dat de begroting er in technische opticiteit anders uit moet zien.' Als enige oplossing ziet het bestuur van de wijsgeren - in navolging van de universiteiten van Groningen, Rotterdam en Leiden - 'een

dientte houden. 'Waar het op aankomt is te vermijden dat personen afglijden tot armoede en ondermaatse sociale participatie. En dit impliceert dat, waar mogelijk, een bovenminimale inkomensbeveiliging wordt uitgewerkt als buffer tegen het afglijden naar een situatie op of onder het minimale niveau.' Actueel blijft echter de vraag welk beleidsniveau in een groter Europa het sociale zekerheidsbeleid moet uitdragen. Berghman constateerde dat het nationale beleid steeds meer te maken krijgt met

Dwergen op de schouders van reuzen een dominante levensbeschouwing. Bovendien staat het 'op het kruispunt van traditie en vernieuwing en legt de knoop tussen heden, verleden en toekomst'. Kortom: 'een kritische reflectie op het Europees cultuurgoed'. De betekenis van die Europese cultuur is volgens de redactie gelegen in het bieden van inzichten in eigentijdse vragen en proble-

student-onafhankelijke financiering ten behoeve van de eigen opleiding en een redelijke vergoeding van de dienstverlening'. Het gevecht om de centen zal pas goed losbarsten als de strategiediscussie gevoerd is. Opvallend is echter dat alle faculteiten erkennen dat er op enkele plaat-

'middelpuntvliedende krachten'; enerzijds valt een europeanisering van het economische en monetaire beleid op, maar aan de andere kant is de instelling van de Regionale Bureaus voor Arbeidsvoorziening een voorbeeld van decentralisering. Het lokale beleidsniveau mag niet opgezadeld worden met een onnodig grote groep bestaansonzekeren, aldus Berghman, en het hoogste (Europese) niveau dient een harmonisatiebeleid op hoofdpunten uit te werken. (MK) men. 'Wij zijn dwergen op de schouders van reuzen en zo wij al een antwoord vinden, definitief zal het nooit zijn.' Volgens redacteur Rob Riemen werken we 'vanuit de idee dat we niet specialistisch zijn. Een van de aardige dingen zou moeten zij dat het door niemand geclaimd kan worden'. De veelheid van onden/verpen die het tijdschrift biedtweerspiegelt zich ook in de samenstelling van de redactieraad. Het publiek waar Nexus zich op richt is 'min of meer intellectueel en geïnteresseerd in de levensbeschouwelijke en culturele problematiek', aldus de redactie.

sen ingeleverd moet worden maar dat die bezuiniging niet hen zelf zal treffen. Het gevecht om de centen: donderdag 28 november in de universiteitsraad, volgende week in deze krant. (MK)

ADVIESGROEP VOOR KANTOORINNOVATIE B V ONAFHAWELkKE SPECMLISTEN IN KMTOOflAurOMATISERWG EN TELEMATCA CONSU.TANCY STANDARDIZATION (ICOl

AVK is participant in liet Kantoor van de Toel<omst. Het val<inhoudelijl<e beheersmanagement dat AVK daar invult, houdt in tiet coachen van de rondleiders door een consultant van AVK. Verder organiseert AVK studiedagen en seminars in het Kantoor van de Toeltomst. Hiervoor zoeteen wij:

WERKSTUDENTEN M/V die voldoen aan onderstaande eisen. representatief affiniteit met automatisenng en Innovatie in zijn algemeenheid goede mondelinge uitdrukkingsvaardigheid goede beheersing van de engelse, franse of duitse taal goed aanpassings- en inlevingvermogen collegiaal Salariëring geschiedt op basis van minimumloon. Gaarne zo spoedig mogelijk uw schriftelijke reactie aan: Adviesgroep voor Kantoorinnovatie B.V. Postbus 10137 5000 JC TILBURG Telefoonnummer 013-638648 Faxnummer 013-638919

29 november 1991

iring dreef studetten ondergronds en in het verzet

jorrel' eerstejaars in 1941 (archief St. Olof)

p tien mei 1940 vielen de Duitse troepen Nederland binnen. De in Tilburg studerende Ton Verdijk vertoefde bij zijn ouders in Eindhoven, waar zijn vader burgemeester was. Via de radio kwam het bericht dat de Duitsers de Peellinie hadden gepasseerd. Verdijk junior stapte op de fiets en vluchtte richting Rotterdam, want daar zijn de grote waterlinies die de Duitsers wel zouden stoppen, zo dacht hij. Bij Breda kwam hij terecht tussen de terugtrekkende Nederlandse troepen en de oprukkende Duitsers. Duitse bommenwerpers ondersteunde de opmars van het Duitse leger. 'Toen heb ik voor mijn leven gerend', herinnert hij zich njim vijftig jaar later. Hij verschanste zich enkele dagen bij familie in de omgeving van Breda. 'Op een gegeven moment accepteerde je dat er Duitsers waren, ging je terug naar je kast, studeerde en volgde colleges.' Door de mobilisatie in 1939, die ook veel studenten onder de wapenen bracht, was de toenmalige Tilburgse RK Handelshoogeschool (de voorloper van de KUB) al geconfronteerd met de oorlogsdreiging. De Tilburgse hogeschool verzorde voor de student-soldaten tweewekelijkse speciale colleges. Maar na de bezetting van Nederland door de Duitsers zette men het zorgeloze en a-politieke studentenleven aanvankelijk min of meer voort. Het protest tegen de Duitse bezetter kwam niet veel verder dan het tappen van 'moffenmoppen' in de sociëteit ten/vijl de studentikoze gebruiken als kroegjoolen ontgroeningen gewoon doorgang vonden. Wel werd het openbare leven low profile gehouden: de openbare ontgroeningen werden door het bestuur van St. Olof verboden. Ook het hogeschoolleven ging door. Ter illustratie: half novembier 1940 vroeg de instelling bij het departement toestemming voor een nieuwe economisch-sociologische studierichting, die overigens in augustus 1941 werd toegekend. De colleges in het gebouw aan de Bosscheweg (nu Tivolistraat) vonden zo goed en zo kwaad als mogelijk doorgang. De houding van zowel de hoogleraren en de studenten was gericht op het continueren van het ondenwijs en het voortbestaan van de hogeschool. De in 1927 opgerichte hogeschool moest voonnannen leveren om de katholieke zuil in Nederland te verstevigen. Verdijk beaamt dat dit streven een grote rol heeft gespeeld in de houding van het bestuur van de hogeschool ten aanzien van de bezetter: 'Dat heeft heel sterk gespeeld. Ik hoor Cobbenhagen het nog zeggen: Na de oorlog hebben we jullie nodig. Jullie zullen gestalte moeten geven aan de toekomst van Nederland.' Het eerste voelbare gevolg van de ooriog was de beperking van de brandstofvoor-

Univers

ziening waardoor colleges aan de Bosscheweg onmogelijk werden gemaakt. Verdijk: 'Toen werden in de kroeg van Olof de colleges voortgezet. Dat was de eerste keer dat hoogleraren en studenten elkaar vonden. Gezamenlijk wilden zij het onderwijs voortgang laten vinden.' Geamuseerd: 'Vanuit de bar gaf prof. dr. Weve - met pij - college. Het was maareen herenhuis dus het lokaal was veel te klein voor alle studenten. Met microfoons en radio's hadden we de kamers beneden doorvertxjnden en daar zaten studenten ook ijverig te pennen.'

n november 1940 begon het aan de Nederlandse universiteiten te broeien. De Duitse maatregel om joodse ambtenaren te ontslaan betekende dat ook de joodse docenten het veld moesten ruimen. De studenten lieten dit niet over hun kant gaan. Aan veel instellingen werd tevergeefs geprotesteerd middels pamfletten en petities. De docenten die de joodse collegae moesten vervangen, hielden tijdens het eerste college veelal protestredes. De rede van professor Clevinga was het startschot voor een studentenstaking in Leiden tenwijl ook in Delft de studenten massaal uit de collegebanken wegbleven. De dag ema werden de twee instellingen door de Duitsers gesloten. 'Dat is het begin geweest van het studentenverzet', zegt oud-student Verdijk. 'Over de rede werd niet in het openbaar geschreven maar deze drong met name bij de corpora door. Ik weet nog dat ik die rede illegaal in gestencilde vorm in mijn handen kreeg. Het stond wel in de illegale pers als bijvoortjeeld het Parool en kwam op Radio Oranje.' De bezetter gaf de besturen van de instellingen schriftelijk te verstaan dat er bij verdere acties repercussies zouden volgen. Het Tilburgs bestuur hing deze brief op vergezeld van een adhesiebetuiging. Wie zou protesteren of plannen voor acties zou verzwijgen werd voorgoed de toegang tot de hogeschool ontzegd. In februari 1941 verordonneerden de Duitsers vervolgens dat er geen nieuwe joodse studenten mochten worden ingeschreven aan de universiteiten en hogescholen. Later dat jaar mochten joden geen lid meer zijn van studentenverenigingen. Deze anti-joodse maatregelen wekten de woede van de studenten. Nadat officiële protesten niets uithaalden werden vele gezelligheidverenigingen uit protest opgeheven of bedankten de leden massaal. Het katholieke Nijmeegs Studentencorps werd vertraden nadat het bestuur vasthield aan de weigering het bordje 'Verboden voor Joden' aan de gevel van de sociëteit te hangen. Later zouden alle verenigingen ondergronds gaan, zodat

alleen het in 1940 opgerichte NationaalSocialistisch Studenten Front bestond. Maar deze organisatie had landelijk slechts enkele honderden leden en dus weinig in de pap te brokkelen. In tegenstelling tot veel andere studentencorpora verzetten de Tilburgse leden van St. Olof zich niet openlijk tegen de maatregelen tegen de joodse docenten en studenten. Voor zover bekend kende de Tilburgse hogeschool geen joodse studenten. En vreemd genoeg hoefde het bordje 'Verboden voor Joden' niet op de gevel van de sociëteit. Bornewasser suggereert in zijn boek over de geschiedenis van de hogeschool dat er sprake zou zijn van een soort onbewust antisemitisme bij het Tilburgse studentencorps. Verdijk erkent dat de behandeling van de joden bij de Tilburgse studenten niet leefde. 'Als er studenten waren geweest van joodse huize dan was dat veel actueler geweest.' Maar dat er bij St. Olof sprake was van antisemitisme onkent de voonnalig Olofpraeses: 'Ik weet dat het in Nederiand voor de ooriog enigszins bestond. Maar dat er antisemitisme in het corps was of bij de studenten, daar heb ik geen enkele aanwijzing voor gehad. Beslist niet.' Bij het corps was verder ook geen sympathie voor het ideeëngoed van de Duitse bezetter noch voor de NSB. 'Wel had prof. Van Zanten, een Vlaming, hier onder enkele studenten coalitiegenoten. Zij stonden erg achter de eenheid van Vlaanderen en Nederiand en waren vrij autoritair gericht. Een paar daarvan hebben zich aangesloten bij de ook landelijke bekende beweging Nationaal Front, de tegenhanger van de Nedertandse Unie.' 'Het was geen maatschappelijkverschijnsel in het corps. Kijk, tijdens de corpsvergaderingen namen wij geen blad voor de mond. En als er van die mensen tussen gezeten hadden dan zouden wij ons wel gedeisd houden, want zij zouden ons aan kunnen geven bij de politie.'

n het begin van 1942 ontstonden plannen voor een illegaal landelijk overlegorgaan van studenten. In maart vond in Den Haag de oprichtingsvergadering van de Raad van Negen plaats. Alle negen universiteiten en hogescholen waren er in vertegenwoordigd. Ton Verdijk, in het jaar ervoor tot praeses van Olof gekozen, herinnert zich de oprichting van het illegale netwerk nog goed. 'Een Nijmeegs meisje dat ik kende kwam bij mij op kast en vertelde dat ze bezig waren een raad op te richten waarin alle universiteiten en hogescholen vertegenwoordigd waren. Zij moest namens ene Han vragen of ik naar Delft wou komen. Later bleek dat namens de Delftse student Han Gelder te zijn geweest, de oprichter van de Raad van Negen. Hij is latergefussileerd.' De aansluiting van Tilburg bij de landelijke organisatie van studentenverzet is voor het aanzien van het corps erg belangrijk geweest, vertelt Verdijk. 'Wij werden door de andere studentencorpora gezien als een kleuterschooltje en dat is nu niet meer zo. Het studentenverzet van St. Olof heeft een belangrijke rol gespeeld in de gelijkwaardigheid van Tilburg ten opzichte van de andere corpora.'

Alleen 'anti-papist' Drion uit Leiden, een van de voormannen van het clandestiene landelijke studentenblad De Geus, bleef afkering van de Tilburgse katholieken. Tijdens een bijeenkomst na de ooriog met de koningin kregen de Tilburgers ruzie met Drion. 'Naar aanleiding van de houding van De Quay, hoogleraar in Tilburg, wou hij de geschiedenis van de Nederlandse Unie als een anti-vaderiandslievende daad typeren. Toen heb ik gezegd: Majesteit, hier zit de heer Drion op het verkeerde spoor. Ik denk wel dat De Quay fouten gemaakt heeft maar hij is niet fout geweest. Daar kregen wij een hele discussie over. De koningin koos uiteindelijk voor De Quay.' Verdijk erkent dat de Nedertandse Unie, waar De Quay in de begintijd een leidende positie had, autoritaire trekken had, maar het was zeker niet pro-Duits. Verdijk kan zich er nu nog over opwinden dat van verschillende kanten - waaronder L. de Jong - het ooriogsverieden van de Tilburgse hoogleraar als 'fout' bestempeld wordt? 'Als er één vent qua intentie zuiver was, dan was dat De Quay. Maar hij heeft wel risico's genomen die later afgestraft zijn. Hij durfde zich in te laten met die miljoenenbeweging van de Nedertandse

Olof tijdens dewse bezetting Aanvankelijk lieten de Tilby tudenten de bezetting van Nederland door de Duitsers 40 over zich heen komen. Ook toen er anti-joodse m ]elen kwamen, was er in tegenstelling tot andere uni^ itssteden geen sprake van openlijk verzet. Maar als in 1 udenten werden opgeroepen voor de 'Arbeitseinsai i ook studentencorps St. Olof actief deel aan het verzi Jat het hogeschoolbestuur besloot mee te wei an de omstreden loyaliteitsverklaring, oi ikenden van de circa vierhonderd Tilburgse stude r slechts drie de verplichte belofte van gehoorzaaiDÉDe Duitsers wilden die loyaliteitsverklaring afdwingLar ze kregen studenten die onderdoken enii^erzet gingen.' doorGERlUTTEN Unie maar toen het te ver ging is hij erma I Amsterdamse verzetsgroep CS6 een gekapt. Hij was niet pro-Duits en zeke| delijke aanslag op een NSB-er genegeen nationaal-socialist.' &I. Omdat men aannam dat studenten hter deze schietpartij zaten en in het gemeen participeerden aan het verzet. e oorlogsindustrie in Duitsland hai gonnen de Duitsers de studenten in de een niet aflatende behoefte aam rschillende steden aan te pakken. De artDeidskrachten. Om die nood ti fitend na de aanslag volgden razzia's in lenigen werden mensen uit de bezett meeste universiteiten en hogeschogebieden verplicht gesteld in Duitsland k i. Omdat het een zaterdag was trof men werken. Van deze Arbeitseinsatz blevei amen slechts zeshonderd studenten de studenten tot december 1942 vei n, die naar kamp Vught werden afgeschoond. De secretaris-generaal van on 3rd. De Raad van Negen riep hierna op derwijs, J. van Dam, maakte begin de !stopzetting van het onderwijs en veel cember aan de rectores magnifici plan jidenten doken onder. Onwetend van nen bekend om rond de achtduizend sts i staking kwamen op die negende fedenten naar Duitsland te zenden. OP |jari enkele spoorstudenten naar de Tildanks het vertrouwelijke karaktervan dezigse universiteit. Zij ontsprongen de plannen werd de Raad van Negen hiei Jis omdat aan de autoriteiten de verzeover getipt en de plaatselijke al dan ni! Iing werd gegeven dat alleen loyale ondergrondse studentenverenigingen q||denten zich op de campus durfden te de hoogte gesteld. Door middel van ealftonen. pamflet riep de landelijke organisatie M toezegging om de gevangen genostudenten op zich niet beschikbaar Mn studenten vrij te laten verioor haar stellen voor de Arbeitseinsatz. (loofwaardigheid toen bij een tweede In de universiteitssteden brak nu beroeteiagolfzo'n duizend jongeren en enkering uit. In Nijmegen, Wageningen «honderden studenten werden opgeUtrecht braken spontane stakingen uit « t e n in Vught belandden. Daarop lieten in Utrecht staken de studenten bovendiegstudenten zich nauwelijks meer op de de studentenadministratie in brand. In Tllversiteiten en hogescholen zien. burg kwam niemand naar college en wep Duitse bezetter was onderiing vernet als aan de Amsterdamse Vrije Unive| ild over de aanpak van de problemen siteit de kerstvakantie vervroegd om ( iet hoger ondenwijs. Uiteindelijk werd ongeregeldheden uit de weg te gaafj iloten dat de gevangen genomen stuGeschrokken door de felle reacties uitd iten vrijgelaten zouden worden als zij studentenwereld trokken de Duitsers c meegaand zouden opstellen. Dit zoumaatregel snel in. Na de vakantie riepd zij moeten beloven door het onderteRaad van Negen de studenten op om i len van de zogenaamde loyaliteitsverstudie te hervatten. Maar als er studentairing. Ook alle andere studenten moesdoor de bezetter zouden worden opgf de verklaring onderschrijven. Bovenpakt dan moesten zij meteen in act n werden afgestudeerden verplicht een komen. in Duitsland te werken. De rust aan de universiteiten en hogf meeste gevangen studenten werden scholen zou niet weer terugkomen, fi ondertekening inderdaad vrijgelaten, represaillevoorhetontvreemdenvantwii nderdvijftig Delftse studenten bleven tigduizend persoonsbewijzen door st||iter slot vanwege een onderzoek naar denten werden willekeurig twintig Wagjf Delftsesabotagegroep. De loyaliteitsningse studenten opgepakt en vastgezwlaring hield de gemoederen onder de in kamp Vught. Een maand later pleegd genten flink bezig. Als deze maatregel

Ondergeteekende geboren

wonende

v e r k l a a r t h i e r m e d e plechtig, j de in het bezette N e d e r landsche

gebied

beschikkingen onthouden

van

geldende 's' verordeningen

andere

naar eer en ||i zal nakomen en zich zal iedere tegen Duitsche

Rijk, de

Duitsche

w e e r m a c h t , o f de Nederlandscbriteiten gerichte handeling, zoomede orde

aan

van de

handelingen olïgingen w e l k e inrichtingen #ger

onderwijs,

de openbare gezien

vigeerende omstandigheden, p^r brengen. ( ^

7.180 - 3 - 6 - ' 4 3 - K 983

lakte loyaliteitsverklaring (archief KUB)

succes zou hebben dan vreesden zij dat er meerdere volgden. Daarbij vond de Raad van Negen het een vernedering om gehoorzaamheid te beloven aan de bezetter. En als de studenten in groten getale weigeren te tekenen zouden zij hiemiee een signaal afgeven naar de rest van de samenleving. Er verschenen extra nummers van de illegale studentenbladen, talloze pamfletten werden uitgegeven en er werd onderling veel gediscussieerd. Zogenaamde 'omkletsploegen' togen aan het werk. Voorstanders van tekenen haalden de angst voor de Duitsers aan tenwijl ook de druk van ouders en het tekenen als camouflage voor verzetswerk golden als argumenten.

p vijf maart 1943 raadde het stu dentenblad De Geus de studen ten af om te tekenen. De plannen waren uitgelekt naar de Raad van Negen. Op 13 maart werden ze officieel wereldkundig gemaakt en precies een maand later moesten de verkaringen ondertekend en wel binnen zijn. In het dokument staat dat degene die het ondertekent zich houdt aan de geldende wetten en verordeningen en 'zich zal onthouden van iedere tegen het Duitsche Rijk, de Duitsche weermacht, of de Nedertandse autoriteiten gerichtehandeling, zoomede van handelingen of gedragingen welke de openbare orde aan de inrichtingen van hooger onderwijs (...) in gevaar brengen'. De Tilburgse rector magnificus Gimbrère ontving zeshonderd van dergelijke veri<laringen. Hij moest ze aan de studenten doen toekomen en ervoor zorgen dat nietondertekenaars geen colleges zouden lopen. De autoriteiten drongen erop aan dat hij de lijst met namen en adressen van niet-tekenaars aan Den Haag zou geven. De gang van zaken schiep verdeeldheid binnen de Tilburgse hogeschool. Tijdens een overleg met de andere confessionele instellingen, venwoordde prominent hogeschoolbestuurslid A. van Wijnbergen het gevolg van non-coöperatie van universiteiten of hogescholen: 'De openbare worden eenvoudig tijdelijk gesloten, de bijzondere zullen opgeheven worden, maar bovendien haar eigendommen zeer waarschijnlijkzienvert3eurdveri<laard,dus alles kwijt zijn en weinig kans hebben binnen korte tijd zich te herstellen'. Verdijk: 'Het hooglerarencorps was verdeeld of de studenten de loyaliteitsveri<laring moesten ondertekenen of niet. Behalve Kaag waren ook De Quay en Cobbenhagen tegen.'

Na een radiotoespraak van secretarisgeneraal Van Dam gingen met uitzondering van Nijmegen de confessionele instellingen door de bocht. Op acht april zond Gimbrère de loyaliteitsverklaring vergezeld met een begeleidende brief naar de studenten. Wat later stuurde hij een tweede brief met de mededeling dat het toezenden van de verklaring niet gezien moest worden 'als een aansporing van wie dan ook'. Oud-student Verdijk over deze gang van zaken: 'Door wie deze verzachting gekomen is kan ik nu wel zeggen. Dat was door prof. Kaag. In tegenstelling tot prof. Grimbrère is er in Tilburg nooit een laan naar hem vernoemd. Hij heeft tegen Gimbrère gezegd dat het sturen van die eerste brief als een aansporing gezien zou worden. Daar moest Gimbrère iets aan doen. Of hij moest alle naam- en adressenlijsten verbranden, zodatzedeniet-ondertekenaars niet aan kunnen pakken. Maar dat durfde prof. Grimbrère niet. Dat weet ik uit kringen die bij het beraad van professoren zijn geweest.' Net als in de andere universiteitssteden werden ook in Tilburg 'omkletsploegen' gevormd om de studenten te bewegen de verklaring niet te ondertekenen. Ton Verdijk kreeg ruzie met de vader van een vriend die hij had overgehaald niet te tekenen. In Nijmegen tekende geeneen student omdat de universiteit niet meewerkte, tenwijl in Tilburg slechts drie loyaliteitsverklaringen getekend op het bureau van de rector magnificus terechtkwamen. In heel Nederiand tekenden in totaal zo'n tweeduizend studenten, dit is zo'n veertien procent. Verdijk over het belang van het slagen van de actie: 'Door die loyaliteitsveri<laring werd de isolatie doortDroken van de studenten in hun eigen wereldje. Toen verbonden wij ons met de artjeiders. Want ook bij hen werd er sterk op aangedron-

Ton Verdijk: 'Studentenverzet is overgesprongen op de arbeiders' gen om naar Duitsland te gaan werken. Omdat wij een maand de tijd hadden om te overwegen of we al dan niet die loyaliteitsverklaring zouden ondertekenen, zat iedereen te kijken naar wat wij zouden doen. Toen een relatief kleine groep tekende maakte dat indruk op de arbeiders. Dat was het beginsignaal voor het geestelijk verzet. Dat is van de studentenwereld overgesprongen op de art)eiders.'

e druk op de massaal ondergedo ken niet-ondertekenaars werd op gevoerd. Via de radio werden zij opgeroepen zich te melden voor de Arbeitseinsatz. Ook de ouders werden verantwoordelijk gesteld. Verdijk: 'De Duitsers stuurden een brief naar de ouders waarin stond dat zij opgepakt zouden worden als hun studerend kind niet tekende. Daarop zijn er velen alsnog naar Duitsland gegaan.' Na overieg met thuis - vader had net een slechte tijd in gevangenschap doorgebracht - nam Verdijk het besluit om zich niet te melden en moest onderduiken. In tegenstelling tot de meesten die zich op het platteland voor de Duitsers verschansten, ging hij naar Amsterdam. Daar 'woonde' hij anderhalf jaar op de zolder bij een vriend. Daar heeft hij zich voort)ereid op het kandidaatsexamen, dat later bij Cobbenhagen thuis clandestien werd afgenomen.

zwichtten zo'n 150 voor de druk en chantage van de Duitsers en meldden zich bij de Willem-ll kazerne. Daarmee lag de Tilburgse hogeschool net onder het landelijk gemiddelde van veertig procent. De in totaal duizenden studenten werden in de nacht van zes op zeven mei ingesloten in het kamp Erica in Ommen en van daar naar Duitsland getransporteerd. Velen zouden er twee jaar dwangartDeid verrichten. Enkele Tilburgers lieten er het leven en anderen vluchtten illegaal terug naar Nederiand. Verdijk: 'Na de ooriog is er een tijd sprake geweest dat de mensen die in Duitsland gewerkt hadden niet meer mochten studeren aan de universiteit. Ik heb er altijd voor gevochten dat zij niet gestraft zouden worden en dat heeft het dan ook gehaald.'

e ooriogsperiode overziend filosofeert Verdijk: 'Naar mijn gevoel luidde de ooriog en het studentenverzet het einde in van het oude studentenbestaan. Het was een elitair inteeltclubje wat de hogeschool en het corps uitmaakte. Wat er in de ooriog gebeurde vormde een breuklijn tussen de oude studentengeneraties en de toekomstige generaties.' 'Het studentenverzet in de ooriog is vooral een geestelijk verzet geweest. Het sloeg over naar andere mensen die ernaar keken wat die zogenaamde elite zou doen. Als van die groep van tienduizend studenten er maar veertien procent die loyaliteitsverklaring tekenden dan vind ik dat er een grote kracht vanuit ging. Het heeft er naar mijn idee toe geleid dat latere studentengeneraties veel meer vermaatschappelijkt in het leven staan. Nu is de universiteit geen ivoren toren meer. De studenten doen in wisselwerking met de samenleving hun werk.' 'Na de ooriog hebben de oude corpora naar mijn idee^geprobeerd het oude terug te halen. Die restauratie is niet gelukt. Dat was definitief van de baan toen de studentenrevolte in de jaren zestig opkwam en de hogeschool hiertot Kari Marx-universiteit omgedoopt werd. Toen is de democratiseringsgolf doorgezet.'

Verdijkanalyserend: 'De Duitsers hebben een enomrie fout gemaakt. Ze wilden die loyaliteitsvert<laring afdwingen maar ze kregen studenten die onderdoken en toen in het daadwerkelijk verzet gingen. Ze hadden geen studie meer en zaten verspreid over heel Nederiand. Het aantal studenten dat aan het daadweri<elijk verzet deelnam was relatief hoog. Met actief verzet bedoel ik overvallen op depots waar bonkaarten waren en de organisatie om die te verdelen. Ikzelf heb in een organisatie gezeten die studenten weer uit Duitsland terughaalden. Wij hadden een valse stempel-centrale met wel zestig stempels. Als je uit Duitsland terugkeerde moest je voor elk traject van honderd kilometer een stempel hebben. Die hadden wij allemaal voorradig. Wij kregen blanco paspoorten die wij voorzagen van de nodige stempels en die verstuurden wij verstopt in broden naar studenten in Duitsland. In het plaatsje Esch konden wij bij een ambtenaar op het stadhuis onder een bepaalde code paspoorten krijgen die nog niet gebruikt waren.'

Bronnen: H. Bornewasser, 'Katholieke Hogeschool Tilburg, deel I 1927 - 1954', uitgeverij Ambobv, Baarn, 1978. Brochure 'Heden geen college, studentenverzet 40-45' van het Verzetsmuseum te Amsterdam.

In Tilburg waren er enkele tientallen studenten die aan het actief verzet deelnamen. Ook namen enkele deel aan het gewapend verzet. De omvang daan/an is Verdijk niet bekend, want men wist van elkaar niet wat men deed. Van de viertionderd Tilburgse studenten

Vanaf de reOnistendag van studentencorps St. Olof op zaterdag dertig november zal de landelijke tentoonstelling 'Heden geen college, studentenverzet 40 - 45', samengesteld door het Verzetsmuseum uit Amsterdam, toten met 16 december in de ruimte voorde aula in gebouw A staan. 29 november 1991

Dus u denkt bij PTT Nederland een vliegende start te kunnen maken?

Koninklijke

PTT Nederland

Maar

nogmaals,

willen

zoekt bijna of net afgestudeerde

zeker zijn van onze zaak.

academici in bijvoorbeeld accoun-

Daarom

tancy, bedrijfseconomie,

even gevarieerd als zwaar. Als

bedrijfs-

is de

selectieprocedure

kunde, econometriej elektro-

Welke vogel

u bovenstaand vraagstuk snel heeft

techniek, informatica en technische

hoort thuis

weten op te lossen, is dat een pré,

op deze plek?

natuurkunde.

maar onze psychologische test heeft veel meer om het lijf. Als u

Géén dames en heren die van

na het eerste gesprek het gevoel

plan zijn om rustig naar het P T T gaat als marktgerichte organisatie deze

heeft 'bmnen' te zijn, krijgt u het wellicht moeilijk

een goed verstand koppelen aan een krachtige,

uitdaging op alle fronten aan. U heeft dan ook

in de daarop volgende gespreksronden,

resultaatgerichte aanpak.

ongetwijfeld gemerkt, gezien en gelezen dat P T T

pensioen toe te schuifelen.

Maar

mensen,

die

Met een besmettelijk enthousiasme en een

op allerlei gebieden zijn nek uitsteekt.

En als u eenmaal bent aangenomen, zult u

aangeboren weerzin tegen een zinsnede als

Vaak tot ver over onze grenzen. Kortom, beweging

moeten passen in de mobiliteit en flexibiliteit

'laat maar

en expansie zijn synoniem aan P T T .

van P T T Nederiand. Denkt u na deze welgemeende

morgen is er weer een dag'.

waarschuwingen nog steeds te passen in Als u vindt dat wij nogal hoge eisen stellen,

Daarom zijn wij uitsluitend geïnteresseerd in

ons profiel, dan is uw gemotiveerde sollicitatie-

heeft u gelijk. Want we willen namelijk absoluut

jonge vrouwen en mannen met het talent en de

brief welkom bij Koninklijke P T T Nederland NV,

zeker zijn van de kwaliteiten van onze mede-

mentaliteit om hun eigen loopbaan uit te stippelen.

concernstaf Management Development,

werksters en medewerkers. Binnen alle geledingen,

Die in staat zijn onze - en hun eigen -

op alle niveaus en in alle disciplines. Dus ook van

belangen met verve te verdedigen en geen kans

onze nieuwe generatie generalisten en specialisten.

onbenut laten om die verder uit te bouwen.

PTT

is 's lands grootste transporteur

van

Waarbij P T T Nederland er uiteraard voor zorgt

informatie. En dat willen wij graag blijven.

dat ze de ruimte krijgen. Compleet met snel

Dat betekent alert reageren, investeren - in techniek

groeiende bevoegdheden

èn mensen - en vooruit lopen op ontwikkelingen.

die dat tempo blijven volgen.

èn

Postbus 15000, 9700 C D

Groningen,

Voor meer informatie kunt u ons bellen: 06-0142.

sh? Ptt nederiand

arbeidsvoorwaarden

3oo 130 u3Aoq afdasiis u?? us ÏJFBIS aidaaJisaS uaa sp3n3|A a u i » 'jin)) 31JBMZ U M ijaaq [aSoA apuai^ajqiuo ap

PTT. Waar mensen 't maken. pjoomuy

De mededelingenpagina wordt verzorgd door de afdeling Pers en Voorlichting (gebouw B, kamer 10, tel 2001) Diensten en faculteiten leveren kopij z s m aan, uiterlijk donderdag voor13 00 uur voor het verschijnen van de nieuwe Univers I V m beperkte ruimte is het zaak berichten kort en kernachtig te formuleren De redactie kan het bencht Wijzigen Bij teveel kopij krijgt de hoogste actualiteits-waarde voorrang

ALG MEDEDELING COLLEGE VAN BESTUUR Assurantiebedrijf Strick benadert het personeel met aanbiedingen op basis van een 'collectieve verzekering' Zulks suggereert dat het College van Bestuureen collectieve verzekenng heeft gesloten en dat het de aanbiedingen o m qua prijsstelling aanbeveelt De KUB heeft echter geen enkele relatie met dit bedrijf UITSLAG VERKIEZINGEN CPO EN DIENSTRADEN BIJ de verkiezingen CPO behaalde de AbvaKabo 7 zetels, CFO 2 zetels en de Onafhankelijken 4 zetels Onderstaande personen werden derhalve verkozen verklaard CPO AbvaKabo dr A W M Keune, drs J Y Deen, drs T Meijer, J M Raaijmakers-van Leeuwen, drs F H Th Creemers, dr H H H van Erp en drs M T A van den Heuvel-de Beer CFO drs H E B Tijssen, prof mr A K Koekkoek Onafhankelijker! W G M OpdamSloos, F C P van Dijk, drs M H J Bekker en dr H S J Robben Voor wat betreft de dienstraden zijn verkozen verklaard Dienst Studentenzaken Onderwijs- en Onderzoeksondersteuning E J W M van Hees, A A M van lersel, E A Mathieu, P J M van Rijen en H W J Walter Faculteit der Letteren M E Loots, C Sijtsma en W M Sijtsma Faculteit der Rechtsgeleerdheid J J Louwerse-Dommisse, H A J van Overdijk en H E B Tijssen Voor de dienstraden FEW, FSW en FWW werden geen kandidaten gesteld DRC Cursusrooster december De cursus Wordperfect-5 1 (WP 5) wordt gegeven op 2 t/m 4 december, vervolg op 16 en 17 dec Studenten kunnen zich voor deze kursus inschrijven vanaf 18 nov , kosten f 50,Op 13 dec wordt de cursus 'Conversie WP 4 2 naar 5 1' (UPWP 2) voor diegenen, die al thuis zijn in WP 4 2 Studenten kunnen zich inschrijven vanaf 29 november, kosten f 10,Voor nadere ml Computer Informatie Centrum, tel 013-663111 OPENSTELLING STUDIEZAAL GEBOUW A OP ZATERDAG De studiezaal van gebouw A is op de hieronder vermelde zaterdagen van 09 00-16 00 uur geopend 7,14 en 21 dec 1991en4,11,18en25jan 1992 BEPERKTE SLUITING BIBLIOTHEEK I.V.M. VERHUIZING In jan '92 wordt een begin gemaakt met de verhuizing van de bibliotheek Daarbij zal getracht worden het ongemak voor de gebruiker zoveel mogelijk te beperken Toch is het onvermijdelijk dat collecties gedurende korte of langere tijd met gebruikt kunnen worden 1 Uit het centraal boekenmagazijn kan met geleend worden van 1-1-1992 tot 15-3-1992 In die penode is ook raadplegeing van oude drukken en oudere tijdschnften met mogelijk 2 Het tijdschriftenmagazijn (gebouw A) IS gesloten van 1 febr tot 9 maart 1992 3 De bibliotheken voor letteren en filosofie, voor geschiedenis en de Brabantcollectie en de centrale bibl (EGcollectie, statistieken, intern collecties, bibliografieën en Talenpracticum) zullen twee weken gesloten zijn van 24 febr tot 9 maart 1992 4 De jundische afdelingsbibliotheek en de afdelingsbibliotheken voor sociale wetenschappen en voor economie en informatica zullen gedurende een week gesloten zijn van 2 tot 9 maart 1992 5 Aanvragen bij andere bibliotheken via het Interbibhothecair Leenverkeer zullen met in behandeling genomen Univers

kunnen worden in de penode van 24 febr tot 9 maart 1992 6 De uitleentermijn zal in deze penode worden verlengd In de penode tussen 1 jan en 1 apnl 1992 zullen geen rappelkosten in rekening worden gebracht Indien zich in bovenstaande punten wijzigingen mochten voordoen, zullen WIJ u zo spoedig mogelijk op de hoogte stellen ONBESTELBARE POST Poststukken geadresseerd aan de KUB, kunnen soms met besteld worden Betrokkene komt bijvoorbeeld nog met in het centraal adressenbestand voor of de naam is fout gespeld of onduidelijk geschreven Om te voorkomen dat stukken eindeloos heen en weer gestuurd worden vindt u op deze plaats in Univers een overzicht van onbestelbare stukken Wij verzoeken u, wanneer een voor u bestemd stuk op de lijst voor komt, binnen een week na verschijning van dit nummer te reageren (tel (66)2808) De stukken zullen circa een week na verschijning aan de afzender worden geretourneerd Geadresseerde Afzender Dr G V Kooten AVC Den Haag Lianne Din/en Umversitat der Bundeswehr Hamburg Vromans SUN Amersfoort B Peeters Prof Quality Information Group bv Egmond a/d Zee J Schuurkes NGCT Breda W Willems Jaarbeurs Utrecht

FEW DOORSTROOMPROGRAMMA BEDRIJFSECONOMIE Het collegerooster voor het tweede semester kan problemen geven voor die studenten die willen afstuderen bij Infosystemen of Marketing Zij worden verzocht zich per omgaande te melden bij mevr M Lukkenaer-Louer, B 735, tel 2023 TENTAMENROOSTER DEC.'91/JAN. '92 PROP. BIK/RECIDIVISTEN ECONOMIE 111 hetgeen staat vermeld in de stu diegids zal het tentamen Statistiek A (= 1 voor economen) worden afgenomen op 16 jan '92 in de middag EXTRA COLLEGE SPELTHEORIE VOOR ECONOMETRISTEN Op veler verzoek zal ook in het voorjaarssemester '92 het college Speltheorie (3 4 WK 1 8) gegeven worden door prof S Tijs (tel 2348, kamer B 835) Zowel niet-cooperatieve als coöperatieve Speltheorie komt aan de orde, evenals toepassingen in de Wiskundige Economie Besliskunde en Sociale Keuzetheone Het college zal plaatsvinden op do van 15 45-17 40 u (zaal wordt nader bekend gemaakt) WIJZ. COLLEGE ROOSTER 2e SEMESTER PROP. ECONOMETRIE Het werkcollege Analyse voor groep 1 zal plaatsvinden op do van 13 5015 45 u i n ( i p v vr 13 5 0 u ) Zaal wordt nog bekend gemaakt De 6 werkcolleges Economie voor Econometristen 2 worden gegeven in de weken 7-9-11-13-15-18-19 en wel als volgt groep A t/m E WO 13 50-15 45 u groep F t/m J wo 15 45-17 40 u groep K t/m R do 13 50-15 45 u groep S t/m Z do 15 45-17 40 u Zaal wordt nog bekend gemaakt WIJZ. COLLEGE ROOSTER 2e SEMESTER PROP. EDEUSE ECONOMIE Wijsbegeerte-responsie college Groep I-oranje wordt do 15 45-17 40 u SZ17 sub-groepen/weken ongewijzigd (i p V wo ) Groep II - blauw ongewijzigd Groep III-geel wordt WO 13 00-14 45 u AZ 112 sub-groepen/weken ongewijzigd (i p V aanvang 13 50 u ) Groep IV - groen wordt do 9 1511 10 u in /VZ 111 sub-groepen/weken ongewijzigd (i p v wo ) STUDENTEN DOCT. FISCALE ECONOMIE/FISCAAL RECHT/ PD BELASTINGKUNDE Op 3 dec a s om 11 10 u zal in AZ 112 het deeltentamen Inkomstenbel / Winst plaatsvinden Het deel-tentamen duurt tot 13 00 u TENTAMEN ROOSTER JULI/ AUG. '92 De herkansing voor Geldwezen 2A vindt plaats op 30 juli 1992

FRW HUWELIJKSGOEDERENEN ERFRECHT KEUZEVAK Het keuzevak huwelijksgoederenen erfrecht (studiegids p 133) wordt gegeven in het tweede semester op ma van 13 50-15 30 u De docent wil langs deze weg inventanseren of er (voldoende) behoefte bestaat aan een tijdstip in de avond, nl van 18 45-20 30 u Degenen die van plan zijn dit keuzevak komend semester te volgen worden vnendelijk verzocht zich voor 16 dec 1991 bij mevr Irma Smit op B 1007, tel 662281 aan te melden en daarbij hun voorkeur voor een der tijdstippen aan te geven Wijziging van de literatuur Van Pitio, Het Ned Burgerlijk Wetboek, Deel 5, Het erfecht, is een nieuwe druk verschenen Voorgeschreven is de 8e druk van 1991 Erfrecht, naar het recht van 1992 KEUZEVAK FORENSISCHE PSYCHIATRIE Naar alle waarschijnlijkheid zal dit vak in het tweede semester worden gegeven Belangstellenden hiervoor kunnen zich opgeven bij de secr van de vakgroep strafrechtswetenschappen. Puck van Lit, B 1006 (tel 662254) Uiterlijk tot 13 dec a s NEDERLAND EN EUROPA In 1990isdoorvakgroepen vandejur fac voor de eerste keer het vak 'Nederland en Europa'verzorgd Het gaat om een keuzevak, dat behalve door jundische studenten ook door andere belangstellenden - bijv internationaal geïnteresseerde economie studenten - kan worden gevolgd Nederland en Europa is een vak dat de invloed van hetEur recht op de Ned rechtsorde in kaart wil brengen, bezien vanuit het standpunt van de Ned junst Op welke gebieden en op welke manieren kan hij te maken krijgen met 'Europees' recht' Deze rode draad komt aan de orde vanuit de rechtshistorie (is het fenomeen van "Europees" recht wel zo nieuw'), het staatsrecht, strafrecht belastingrecht, sociaal recht en pnvaatrecht Zo zal bijvoorbeeld vanuit de optiek van het sociaal recht worden ingegaan op de vraag of het Ned sociale zekerheidsstelsel in gevaar kan komen als gevolg van de eenwording van de binnenmarkt Overwogen wordt om een gastspreker uit te nodigen De collegecyclus zal worden afgesloten met een studiemiddag, waar studenten n a v de stof vragen kunnen stellen aan de verschillende docenten, die ook allemaal aan deze middag zullen deelnemen De bedoeling van deze middag is om nog eens uitdrukkelijk gezamenlijk stil te staan bij de rode draad die de verschillende deelonderwerpen verbindt Het vak wordt afgesloten met een schriftelijk tentamen Voor ml over het vak kunt U zich wenden tot mevr mr J Bonnes en mevr mr F de Koning-Klaassen, die de collegecyclus zullen coördineren, of tot mr J van Erp, voorz v d Commissie Nederland en Europa DEELTENTAMEN I.B. (WINST) Op 3 dec a s om 11 10 u zal m AZ 112 het deeltentamen Inkomstenbel / winst plaatsvinden Het deeltentamen duurt tot 13 00 uur

FSW

je al je vragen en opmerkingen over stage en scnptie kwijt kunt Er zullen met alleen diverse stage-coordmatoren,stage/scnptiebegeleiders aanwezig zijn, maar ook studenten die nog met zo lang geleden hun stage hebben afgerond of die momenteel werken aan hun scnptie

Inschr voor het verzorgen van een lezing, workshop of poster staat open tot 15-1-1992, inschr voor deelname als toehoorder of workshop-participant staat open tot 1-4-1992 Inschrijfformulieren en informatie kunnen worden verkregen bij Els v d Pool (KUB, 013-662940), Nanette Bienfait (RUG, 050-635812) en Anneke Boersma (RUG, 050-635960)

INTERFACULTAIRE CURSUS ETNISCHE MINDERHEDEN IN NEDERLAND

In het tweede semester van dit academisch jaar wordt op initiatief van de Letterenfaculteit opnieuw een interfac cursus Etnische l\/linderheden in Wed georganiseerd De colleges worden gegeven van 31-01 -'92 tot 22-05'92, op vr van 13 50-15 45 u in CZ 104 Het doel van de cursus is een breed overzicht te geven van de positie van etnische minderheden m de Ned samenleving (b v positie op de arbeidsmarkt, rechtspositie, sociaalculturele positie, religie en levensbeschouwing, overheidsbeleid) Hiertoe zijn gastdocenten van verschillende faculteiten aangezocht De uiterste datum van inschrijving is 1 jan 1992 Letterenstudenten kunnen zich middels de gebruikelijke formulieren inschrijven Voor studenten en andere geïnteresseerden van buiten de Letterenfac liggen bij kamer B 319 aparte inschr formulieren gereed Binnenkort zal via alle faculteiten nadere informatie over deze cursus worden verspreid

JUNIORENSTUDIEDAG ANéLA Opvr 24 apnl vindt in Groningen weer een juniorenstudiedag van de Ned Ver voor Toegepaste Taalwetenschap (Anela) plaats Net als m de voorgaande jaren IS het de bedoeling dat 'junioren' onder de taalwetenschappers deze dag vormgeven als sprekers, als verzorgers van workshops en posterpresentaties, en als toehoorders De jumorendag is met thema-gebonden Lezingen, workshops en posterpresentaties uit elk aandachtsgebied van de toegepaste taalwetenschap zijn welkom tweede- en vreemdetaalontwikkeling en -didactiek, taal en techniek, bedrijfs-communicatie, toetsontwikkeling etc

VAC De commissie ter voort)ereiding van het 13e lustrum van de Katholieke Universiteit Brabant zoekt op korte termijn een Erkend Gewetensbezwaarde Militaire Dienst als LUSTRUMCOÖRDINATOR (vac 210 91 02) De Gewetensbezwaarde zal worden belast met ondermeer coördinerende werkzaamheden t b v lustrumactiviteiten, ondersteuning van de commissie, en voorkomende organisatiewerkzaamheden De commissie denkt voor de invulling van de vacature aan een persoon die - een afgeronde HBO- of universitaire opleiding heeft, - orgamsatonsche kwaliteiten heeft, - een goede taalbeheersing heeft en nauwgezet werkt Voor nadere informatie kunt u contact opnemen met drs R H A M Kraakman, secretaris van de Universiteit, tel 013-662327 Kandidaten dienen voor deze vacature o v v het vacaturenr zo spoedig mogelijk, in ieder geval binnen twee weken na verschijning van deze advertentie hun sollicitatie te nchten aan drs R H A M Kraakman, secretaris van de Universiteit, KUB, Postbus 90153, 5000 LE Tilburg Vacatures, geplaatst in Univers, zijn uitsluitend bedoeld voor wericnemers van de KUB.

I I Countdown Countdown Benelux is een jong dynamisch en internationaal marketing bedrijf Een van haar activiteiten is het op de markt brengen van kcrtingkaarten met bijbehorende adresgidsen Hiervoor worden detailhandelsbedrijven in alle grotere steden van Nederland bezocht Countdown zoekt

STADS/REGIOLEIDERS

(MM

Voor de maanden december 1991, januari en februari 1992 zoeken wi| medewerk{st)ers die fulltime beschikbaar zi|n De werkzaamheden bestaan onder andere uit • verrichten van onderzoek in de betreffende steden • voorbereiding en coördinatie van de acquisitieronde • zelf acquisitie voeren Specifieke vereisten • ervaring in leiding geven en zelfstandig kunnen werken • in december 20 uur per week beschikbaar in januari en februari fulltime beschikbaar • een goede kennis van de eigen stad • bi| voorkeur in het bezit van eigen vervoer

ACQUISITEURS

(Mm

Voor de maanden pnuan en februari 1992 zoeken we medewerk(st)ers die op freelance-basis (minimaal 20 uur per week) voor ons werkzaam willen zi|n U houdt zich met name bezig met de acquisitie van zelfstandige detaillisten Vereisten • een grote mate van eigen initiatief • acquisitie-ervanng op enig vlak (bijvoorbeeld advertenties) Voor be/de functies gelden verder als vereisten

soc

Op 13 dec vindt het hoorcollege Filosofie (propaedeuse) van 11 10-13 00 u plaats in AZ 116 1 p v SZ 17 Het hoorcollege Sociologie I van 09 1511 10 u vindt die dag ook in AZ 116 plaats Opvr 20 dec is het hoorcollege Sociologie I in SZ 17 PSY Op 13 dec vindt de werkgroep Statistiek (propaedeuse) van 15 45-17 40 uur plaats in CZ 113 i p v SZ 30

• doorzettingsvermogen • verkoopervanng • flexibele instelling • leeftijd bi| voorkeur tussen 22 en 35 |aar Countdown Benelux zorgt voor een uitgebreide training en prima financiële voorwaarden Vermeldt in uw brief duidelijk naar welke functie uw voorkeur uitgaat Stuur brief met uitgebreid CV aan Countdown Benelux

Postbus 5097

l380GBWeesp

Ter attentie van de heer H Kuipers

Het doctoraal college Personeelspsych van 4dec van 09 15-11 00 uur van M Greuter komt te vervallen

FLW KON-TEKST ORGANISEERT: Een stage/scnptie-voortichtingsmiddag op ma 9 dec van 15 30-17 30 u m de PUF Het IS een informele bijeenkomst waar

637 638 Studenten krijgen 10% korting 29 november 1991

J^H

MEMO

Verenigingen FSW-FEESTCOMMISSIE De organisatoren van het FSW-feest willen bij deze iedereen bedanken die met zijn of haar aanwezigheid het feest tot een zo groot succes heeft gemaakt We hopen dat iedereen het net zo leuk heeft gevonden als wijzelf, we venA^achten jullie allemaal weer terug te zien op het volgende FSWfeest Een gedeelte van de opbrengst van het feest zal gedoneerd worden aan het AIDS-fonds en aan het U A F POLIS Inleveren van de pasfoto's graag bij de PR-commissie (S 155) Voor de bataling van de contnbutie geldt haast je naar de penningmeester of maak het bedrag zo spoedig mogelijk over

T.S.V. PLATO Maandag 2 december is er een sneldichter die voor 1 gulden een ongineel gedicht voor je maakt Dinsdag 3 december IS surprise avond voor de disputen en jaarclubs

SBIT De Sbit-tentamenbundelszijn verschenen' Heb je hierop ingetekend, kom dap snel de bundel(s) ophalen op de Sbit-kamer 0-48 Openingstijden 13 00-14 30 uur Voor de mensen die met ingetekend hebben, er zijn nog een aantal extra bundels gedrukt, dus wees er snel bij Tevens doet SBIT weer mee aan de beruchte Batavierenrace Aanmelden op de Sbit-kamer

KON-TEKST Op dinsdag 3 december a s geeft Odile Heynders een lezing die als titel heeft meegekregen GerritKrol, schrijVIDAR ver tussen denken en dichten Leden Correspondentietel 013-438412 gratis, met-leden f 2,50 Plaats cafe Woensdag 4 december Algemene L Industne, (Heuvelring), 20 00 uur Leden Vergadering, 20 00 uur, ten Op maandag 9 december stage/scripbotenhuize Alle Vidraten zijn hiervoor tie-voorlichtingsbijeenkomst in de PUF Uitgenodigd In tegenstelling tot wat in (tussen 15 30 en 17 30 uur) Zie verde activiteitenagenda van de Recover der onder mededelingen FLW staat vermeld, wordt het kerstdiner Op dinsdag 10 december discussievrijdag 20 december gehouden woravond (aanvang 20 00 uur) met P O den De inschrijflijst hangt t z t op de Hooft-prijs winnaar Karel van het Reve loods I De discussie zal worden geleid door drs G Spoormans (onder voorbePRIORITIJD houd) Entree f 4,00 (leden) en f 6,00 Pnontijd organiseert in samenwerking (met-leden) met Polis een zaalvoetbalwedstrijd Let op de posters voor de plaats en VITE tijd De Winteravondspelen zijn afgelopen maandag voor de laatste keer in VITE IS nog op zoek naar actieve 1991 georganiseerd Volgend semesleden We zoeken nog mensen voor ter gaan we er gewoon mee door de sponsonng van ons congres over Congrescommissie Euromanagement dat 4 en 5 novemDe congrescommissie is nog steeds ber 1992 zal plaatsvinden Hebje inteop zoek naar een nieuw actief lid resse, kom dan langs op de VITEAanmelden bij kamer 0-74 kamer 0-71 of bel 662722 EFACT Erzijn nog tentamenbundels voor propaedeusestudenten economie verkrijgbaar op de Efactkamer De Efactkamer is geopend van 10 00-14 00 uur

MENU PERIODE 2 T/M 6 DECEMBER 1991 MAANDAG 2/12 selderysoep - bamisoep saucijsje - hamlapje - vleessaus bloemkool met bechamelsaus spitskool aardappeikroketten of gekookte aardappelen veg soja in bladerdeeg - bloemkool aardappeikroketten luxe biefstuk DINSDAG 3/12 chinese tomatensoep - maissoep nasi-goreng - kroepoek - seroendeng porti sate - pindasaus - ananas beefburger - kapucijners - gekookte aardappelen veg nasi goreng - kroepoek - seroendeng - ananas - sate luxe holsteiner schnitzel WOENSDAG 4/12 bloemkoolsoep - enAftensoep hawaiburger - kippeboutje - sherrysaus groentemix - schorseneren patates frites of gekookte aardappelen veg hawaiburger (soja) - sherrysaus schorseneren - frites luxe varkensoester - champignonsaus DONDERDAG 5/12 Servische bonensoep - juliennesoep shaslick - papnkasaus - macaroni parmezaanse kaas jachtschotel stamppot boerenkool veg shaslick - paprikasaus - macaroni -

kaas

luxe biefstuk - amencaine VRIJDAG 6/12 goulashsoep - vermecellisoep gebakken vis - remouladesaus kip cordon bleu - madeirasaus wortelen - witte bonen pommes frites of gekookte aardappelen veg bonenschotel - rauwkost luxe scholrolletje met verse zalm

Studentenzaken m Openingstijden Informatiecentrum Stuza(N24) Maandag 13 00-16 00 uur, dinsdag 09 00-16 00 uur, 16 30-18 00 uur, woensdag t/m vrijdag 09 00-16 00 uur In het Informatiecentrum kun je terecht met alle vragen die betrekking hebben op het studeren en/of student zijn en het maken van afspraken met de studentendekanen De balie van het Steunpunt Studiefinancienng is eveneens in het Informatiecentrum gevestigd Telefonische bereikbaarbaarheid Informatiecentrum 662211, Steunpunt Studiefinancienng 013-668010 Bijverdienen 1992 De regeling rondom het bijverdienen naast studiefinancienng, of rondom het inkomen van een eventuele part ner, is een van de wijzingen die per 1 januan a s ingaan Niet alleen het vrijlatingsbedrag veranderd (wordt f 670, p mnd ), maar ook de manier van korten Inkomen in een bepaalde maand genoten kan nl van invloed zijn op je studiefinancienng in volgende en/of voorgaande maanden I V m de OV-studentenkaart is het belangrijk datje op de hoogte bent van je rechten, geen recht op studiefinancienng IS geen recht op de OVkaart (te laat inleveren van de kaart kost je ruim 330 - p mnd) Op bovenstaande plaatsen, telefoon en tijden zijn folders en antwoorden op je vragen over dit ondenwerp verkrijgbaar

Sport CHIKARA Chikara zoekt sportieve studenten die kennis willen maken met de budosport Kom vrijblijvend een kijkje nemen bij onze trainingen op het sportcentrum ma 18 00-19 00 uur karate, 21 0022 30 uur judo, di 16 45-17 45 uur zelfverdediging voor vrouwen 17 4518 45 jiu jitsu Voor meer informatie kun je terecht bij Anke (tel 358248) en Henriette (432765) LACOSTE 8 dec maandelijkse borrel vanaf 20 30 uur bij de Korenbloem 2-5 jan Wintertoernooi Donderdag en vrijdag alleen 's avonds tennissen Inschrijven bij Paul van Thienen, tel 366739 5 jan vanaf 20 00 uur Nieuwjaarsreceptie op het Sportcentrum 23-24 jan NSTK Inschrijven voor 10 jan bij Paul van Thienen 12 december de deadline voor het boekje

ISST 1992

Van 21 april tot en met 24 april vindt het Internationale Studenten Sport Toernooi plaats Aan dit gigantische spektakel zullen ongeveer 400 studenten uit binnen- en buitenland meedoen Deze zullen het tegen elkaar opnemen in de volgende sporten badminton, volleybal, handbal, tafeltennis, veldvoetbal en rugby Heb je nu vragen of interesse voor het leveren van slaapplaatsen en/of het teambegeleiderschap, bel dan gerust Willem-Anthome (431286) SNERT-CROSS 30nov Snertdag Parcival organiseert snertcross met aansluitend lekkere snert in de Oude Warande' Start 13 30 uur, dames 3500 m 14 00 uur, heren, 6900 m f 5,- p p inschrijvingskosten Opgeven op het sportcentrum op de dag zelf of van te voren bij Elise (359109) of Mascha (356232) KERSTPIEKTOERNOOI Zoals vonge week al vermeld is er dit jaar weer een kerstpiektoernooi van maandag 16 december t/m donderdag 20 december Dit jaar geen demonstraties, maar alle tijd is beschikbaar voor het sporten zelf Je kunt je inschrijven voor Zaalvoetbal recreanten (maandag 1612,20 00 00 30 in de grote zaal en op het kunstgrasveld), Karate (maandag 16-12,19 00-24 00 in de kleine zaal) Badminton (dinsdag 17-12, 21 0000 30 in de grote zaal). Tafeltennis (dinsdag 17-12 21 0000 30 in de grote zaal). Judo en Jiu-Jitsu (dinsdag 17-12, 18 00-20 00 in de kleine zaal), Boksen (dinsdag 17-12, 20 00-24 00 in de kleine zaal). Basketbal mixed recreanten (woensdag 18-12, 21 00-00 30 in de grote zaal). Schermen (woensdag 18-12, 18 0023 00 in de kleine zaal) en voor Volleybal mixed recreanten (donderdag 19-12, 20 00-00 30 in de grote zaal) Naast deze recreatieve toemooien zijn er nog wedstrijden van studententeams tegen burgerteams in de volgende takken van sport handbal, korfbal, zaalvoetbal, basketbal en volleybal Daarnaast zijn er in de kantine allerlei ludieke activiteiten Tevens is er elke avond een loterij met als prijs een waardebon voor sportartikelen en op donderdag is er de trekking van de hoofdprijs, een wintersportreis naar Mallnitz Schrijf je snel in, het kost maar 1 piek om mee te doen WINTERSPORTREIS Als je dit jaar goed en gezellig op wintersportreis wilt moet je met het KUB-sportcentrum meegaan naar Mallnitz Voor f 499,-ben je verzekerd van een zeer gezellige groep, een hotel met 2- of 3-persoonskamers met douche/toilet op de kamer, het vervoer heen/terug en ter plaatse een reisleiding die zorgt dat alles pnma verloopt, zoals de skilessen, de skihuur en het avondprogramma Als je nog mee wilt schrijf dan snel in, in ieder geval voor 10 december, anders kan je weleens te laat zijn SLUITING SPORTCENTRUM Op donderdag 5 december sluit het Sportcentrum om 18 00 uur in verband met Sinterklaas De les Keep Moving gaat dus nog wel gewoon door

Cursussen/trainingen gedurende december/januari Vanaf maandag 9 december ven/alt een aantal trainingen van het Sportcentrum t/m begin februan Het betreft de volgende lesuren Karate maandag20 00-21 OOuurnivo 1/woensdag 19 45-20 45 uur nivo 1, Squash donderdag 15 15-17 45 uur alle nivo's, JiuJitsu dinsdag1745-1845uurnivo 3/dinsdag 18 45-19 45 uur nivo 2, Badminton dinsdag 16 05-16 55 uur nivo 3/dinsdag 18 00-18 45 uur nivo 3/dinsdag 19 45-20 35 uur, nivo 3/ dinsdag 22 15-23 05 uur nivo 2, Schermen woensdag 19 15 -20 15 uur nivo 3, Hockey donderdag 18 00-19 00 uur nivo 3, Tafeltennis maandag 18 30-19 30 uur nivo 2, Callanetics donderdag 20 15-21 15 uur nivo 2, Jazzdans woensdag 18 00-19 30 uur mvo 1/woensdag 19 30-21 OOuurnivo 2, Yoga maandag 16 00-17 00 uur mvo 3/maandag 17 00-18 00 uur mvo 2/ donderdag 17 00-18 00 uur mvo 3 Tai Chi maandag 18 00-19 00 uur mvo 2 Veldvoetbal donderdag 19 00-20 15 uur mvo 2, Zelfverd voorvrouwen dinsdag 16 4517 45 uur De docenten nemen tijdens de trainingen nog kontakt op met de sporters omtrent eventuele samenvoegingen met andere lessen Dit geldt met name ook voor de tennistraimngen

Verder worden de volgende vreemde taalcursussen georganiseerd English for the future Voor studenten van alle studienchtingen behalve Letteren Doel is voorbereiding op een verblijf in het buitenland of op een baan waann Engels een grote rol speelt Aan de orde komen lezen, spreken, luisteren en met name schrijven Startniveau 6 jaar VWO Engels Oral skills Deze cursus is bestemd voor docenten en aio's en is gencht op het verbeteren van de mondelinge taalvaardigheid in het Engels De nadruk ligt op het gebruik van 'Academisch Engels' Spaans voor beginners Er starten twee jaarcu rsussen Spaans voor Beginners De nadruk ligt in deze cursus in beginsel op spreekvaardigheid, ondersteund door grammatica en woordenschat Later wordt er ook meer aandacht besteed aan leesvaardigheid Veel belang wordt gehecht aan het venwerven van kennis van land en volk van Spanje en LatijnsAmenka Arabisch voor beginners Centraal in deze cursus staat het verwerven van het Modern Standaard Arabisch, de taal die in de gehele Arabische wereld gebruikt wordt Er wordt echter ook aandacht besteed aan Arabische dialecten, met name het Marokkaanse Tenslotte krijgen de deelnemers de feitelijke taalsituatie in de Arabische wereld gepresenteerd en wordt er kort ingegaan op cultureel-religieuze achtergronden

Talencentrum i ^ ^ Met ingang van maandag 9 december om 70 30 ourstart de inschrijving voor taalcursussen welke in het tweede semester van het studiejaar 1991 -1992 door het Talencentrum worden georganiseerd Onder de noemer Maandag Taaldag verzorgt de sectie Taalvaardigheid Nederlands de volgende activiteiten

Frans voor economen II Deze cursus is bedoeld voor studenten die de cursus Frans voor Economen I hebben gevolgd Er wordt op nagenoeg dezelfde wijze gewerkt als tijdens deze eerste cyclus In de cursus Frans voor Economen II wordt echter nog meer de nadruk gelegd op de spreekvaardigheid De onderwerpen zijn meer dan voorheen op de economische context gericht

Scriptiepracticum Vier bijeenkomsten Er wordt een efficiĂŤnte procedure voor het schrijven van een scnptie gevolgd Diverse taalvaardigheidsaspecten komen aan bod (opbouw/structuur, formulering en verzorging) Practicum notuleren Vier bijeenkomsten Er wordt ingegaan op theorie en praktijk van het notuleren Daarbij moet o a gedacht worden aan soorten vergaderingen, voorbereiding op een vergadering, verloop van een vergadenng, soorten notulen, vormgeving en verzorging van de notulen, methodes voor registreren van gesproken taal tijdens de vergadenng, uitwerking van de gegevens na de vergadenng Practicum tekstverzorging Is een tekst eenmaal af dan moet ervoorwordengezorgddatdevormgeving van een scnptie voldoet aan de redactionele eisen van een wetenschappelijk boek In dit practicum wordt ingegaan op het zgn voorwerk en nawerk van een scriptietekst, d w z titelblad, noten, venwijzingen, bibliografie Taaiverzorging Het Talencentrum wordt regelmatig geraadpleegd over spelling en interpunctie en andersoortige finesses van

PROEFSCHRIFT VAN ELINKWIJK Gaat u promoveren? Vraag dan vrijblijvend, eerst onze informatieve documentatie I

DRUKKERIJ

de Nederlandse taal door personeel en studenten Om aan deze deficinties en belangstelling tegemoet te komen organiseert de sectie Taalvaardigheid Nedertands een wekelijks taalverzorgingsuur

ELINKWIJK

Amsterdamsestraatweg 554 â€” 3553 EN Utrecht Tel 030 - 444921 Fax 030 - 439074

Frans intensief Deze cursus neemt dne hele dagen in beslag Het startniveau is minimaal vier jaar VWO Frans Er wordt fulltime gewerkt met verschillende soorten documenten Een aantal uiteenlopende werkvormen maakt, dat deze dagen weliswaar zeer intensief zijn voor de studenten, maar ook plezieng Bovendien levert de intensieve cursus in korte tijd veel resultaat op Gezien de opzet van de training is het uiteraard nodig dat de deelnemers er dne dagen volledig voor vrij maken i i ' ' '

U kunt zich met ingang maandag 9 december, op vertoon van uw collegekaart, voor al deze cursussen inschrijven bij het secretariaat van het Talencentrum kamer 8 316 Inschrijving kan alleen gedurende het spreekuur maandag t/m vrijdag van 10 3012 00 uur en 13 00 14 00 uur N B Schriftelijk of telefonisch inschrijven is niet mogelijk

STAP AF OPEEN PRIMA ^ eksakt ^ ^ ^

uitzendbureau

"nitaslrxuSi Tilburg rdcfoonflH ',(^l'-)iO

29 november 1991

Cultuurredactie: Ilona Bastiaanse

Tilburg moet zich profileren als muziek- en dansstad Tilburg moet zich sterl<er profileren op gebied van muziek en dans. En daan/oor moet de gemeente bijna twee miljoen gulden extra uittrekken. Dit is een van de aanbevelingen die STOA in het onlangs verschenen rapport 'Gemengde gevoelens' doet over de podiuminfrastructuur in Tilburg. Het Raadgevende Bureau voor de Kunsten uit Amsterdam heeft het onderzoek gedaan in opdracht van de gemeente, omdat die verantwoordelijk is voor de accomodatie en afname. Met het extra geld zou onder meer Noorderligt risicovoller kunnen programmeren en krijgen bands betere oefen- en speelruimte. Ook blijkt er behoefte aan een nieuw cultureel magazine. Met het onderzoek hoopt de gemeente inzicht te krijgen in de ontwikkelingen in de Tilburgse dans, muziek en theatenwereld van de afgelopen jaren, zodat ze onderbouwd kan snoeien of stimuleren. Chris de Jong, Willemijn Vesseur en Nicole Wintgens hebben negentien instellingen onder meer naar hun organisatiebeleid, inkomsten, uitgaven en bezoekersaantallen gevraagd. Eveneens zijn ze zelf poolshoogte gaan nemen om te kunnen zien hoe de locaties eruit zien en wat erzo kenmerkend is aan de acht podia en instellingen. Maar ook waar ze zoal tekortschieten. Het College van B & W zegt zeer tevreden te zijn over het rapport. 'Het is zeer bruikbaar en vormt een goede basis om aan instellingen mogelijkheden te bieden daarop te reageren. Het is nu afhankelijk van de reactie van de instellingen hoe verder overleg zal verlopen.' Acht podia en n.egentien instellingen waaronder Schouwburg Tilburg, Noorderligt, Bat Cave, Studio Chateau, Paradox, Zaal Zestien, Synagoge en 't Heks zullen zich de komende maanden beraden over de uitkomsten van het onderzoek. Jan Doms van 't Heks: 'Naast de middenzaal zou er ook plaats moeten zijn voor kleinschaligere projecten. En als het zover zou komen dat de kleine podia naar de stad in het kunstcluster getrokken worden, dan hebben wij daar geen enkel bezwaar tegen. Alleen kiezen wij er bewust niet voor om grootschaliger te gaan werken.' Uiterst ontevreden over het rapport is De Muze, omdat ze onder meer de kosten voor het opstarten van een opleiding in Maastricht niet In rekening mag brengen bij de gemeente. Verder zijn de instellingen zijn het algemeen tevreden over uitbreiding van de Muziek Kanten Winkel en Chateau Studio, alsook over meer erkenning en verbetering van Paradox en De Vonk. Huisvestingsproblemen, te kleine ruimten, ongeschikte akoestiek, zo nu

en dan slechte localisering, zwakke organisatie, te weinig subsidie, 'te eenzijdige' programmering, geringe samenwerking en te weinig profilering vormen de belangrijkste knelpunten. Zo blijkt Noorderligt min of meer uit noodzaak veel te commercieel te zijn. Door gebrek aan voldoende geld durft de organisatie het niet aan 'experimentele' groepen te programmeren. Voor 't Heks geldt dat ze moeilijk bereikbaar is en er kunnen te weinig mensen in. Verder venwijt de STOA de Muziek Kanten Winkel (MKW), die popmuzikanten ondersteunt en het kontakt onderling probeert te verbeteren, dat ze niet precies weet wat ze wil. Maar van alle instellingen komen de schouwburg en Zaal Zestien nog wel het slechtst uit de verf: STOA vindt de accomodatie van Zaal Zestien niet erg functioneel. 'Slechts een klein deel van de amafeurpodiumkunst kan er terecht. Daardoor ook kan de functie het presenteren van amateurpodiumkunst in de breedste zin - maar in beperkte mate vervuld worden. De verbouwing in 1988 is verkeerd aangepakt waardoor er beperkingen zijn ingebouwd.' Verder schrijven de onderzoekers dat ze de organisatie zwak en kwetsbaar vinden. En over de stadsschouwburg: 'De schouwburg zou op gebied van samenhang en promotie een voortrekkersrol moeten vervullen, maar heeft slechts voor frustraties gezorgd.' Een van die frustraties is dat de zaalhuur erg hoog is en daardoor veel groepen uitwijken naar andere steden. Het beleid heeft de afgelopen jaren in een aantal opzichten flink tekort geschoten. 'Over een reeks van jaren is de schouwburg in Tilburg achterop geraakt bij de ontwikkelingen die in de podiumkunst plaatsvonden. Sedert de samenvoeging op een lokatie van wat voorheen Cultureel Sentrum was en de Stadsschouwburg is steeds meer een bepaald soort aanbod in de knel geraakt.' Door een 'laat alle bloemen bloeien' houding is

een soort splinterpodium ontstaan. De directeur komt daar ook rond voor uit en slikt alle verwijten instemmend. In totaal heeft Tilburg vijf podia voor dans en theater met 86 tot 175 stoelen en een podium met 898 stoelen. Maar de schouwburg heeft slechts vijf zaaltjes die aan kwaliteit veel te wensen over laten. Het podium van het Centrum voor Amateurkunst biedt dan nog de meeste mogelijkheden. Een gebrek aan een ruime middenzaal heeft zijn weerslag op het aanbod van dans en theater in de verschillende instellingen.

HOOPGEVEND

Daar staat tegenover dat er desondanks meer dan genoeg initiatieven worden ontplooid. Er is een levende scene van verschillende muziekstijlen van hoog niveau. Tilburg heeft een conservatorium met een goede naam. In totaal zijn er zo'n 250 bands die spelen. En sinds kort heeft ook dansgroep RAZ zich gevestigd, zodat het danscircuit bloeiende is. Geruime tijd ligt er een plan klaar voor nieuwbouw van een kunstcluster in het centrum van de stad. Het ministerie van onderwijs betaalt de accomodatie, maar de kosten van een geplande muziekzaal, om en nabij de 23 miljoen, komen voor rekening van de gemeente zelf. De zaal is een must voor instellingen als het Conservatorium die tot op heden noodgedwongen allerlei aktiviteiten buiten de deur moest houden wegens ruimtegebrek. De geplande zaal krijgt 700 stoelen waarvan er 200 opgeslagen kunnen worden. Daarnaast is er ruimte voor een orkest, koor en kamermuziek. Verder komt er nog een aparte zaal voor oude muziek, repetities, lunchconcerten, eindexamenpresentaties en een leslokaal waar publiek bij kan. Het is in principe de bedoeling dat alle professionele muziekinstellingen deze ruimten kunnen gebruiken.

CULTUURAGENDA Vrijdag 29 november Schouwburg, 20.30 uur: 'De Nieuw Amsterdam' speelt Een tak van de blauwe Nijl naar Derek Walcott in een regie van Rufus Collins. Over de problematiek van het theater maken. Noorderligt, 21.00 uur: optreden van 'IQ' en 'For Absent Friends'. Het aangekondigde concert van Tracy Hitchings komt wegens ziekte te vervallen. Filmhuis, 21.00 uur: 'Queen Kelly' 't Heils, 21.00 uur: 'Ons' speelt 'K'

SCHOUWBURG

An Audience with Evita Op woensdag 4 december brengen Pieter Dirk Uys en Lizz Meiring uit Johannesburg om 20.15 uur Zuidafrikaans cabaret op de planken in de schouwburg.

Heel blank Zuid-Afrika zou over hem praten en minstens dde helft van het 'zwarte' deel zou hem in het echt willen zien. Uys heeft de voorstelling opgezet rond het door hem geschreven boek 'A part hate-a part love', de zogenaamde biografie rond Evita Bezuidenhout. En het wordt gespeeld in een mengsel van Afrikaans en Engels.

Angeliica Oei & Company

SCHOUWBURG

September Theater Opzaterdag 7 december speelt September Theater om 20.30 uur 'De zanger van Echnaton' onder regie van Christopher IVIarcus in de schouwburg.

Univers

Zaterdag 30 november Noorderligt, 21.00 uur: concert van 'Johnny Copeland & Band' en 'The Mary Stokes Band'. Texas en Chicago-stijl blues. Z a a l Zestien, 15.00 uur: Die Zauberflöte. Schouwburg, 20.15 uur: 'Speciale Internationale Produkties' speelt Hamlet onder regie van Dirk Tanghe met een cast van zowel Vlaamse als Nederlandse acteurs. t Heks, 21.00 uur: 'Ons' speelt 'K' in een regie van René Jagers.

Zondag 1 december Clnecitta, 11.00 uur: 'Eline Vere' van Harry Kümel. Noorderligt, 21.00 uur: optreden van 'The Steel Pulse'(reggae). Z a a l Zestien, 15.00 uur: 'DieZauberflöte'. The Chateau Studio, 20.30 uur: optreden van 'Outcast'. Hardrockformafie.

Dinsdag 3 december

Hoopgevend is ook dat de directie van de schouwburg het gebouw volledig gaat restaureren en een nieuwe plaats krijgt in het kunstcluster, er zullen minder voorstellingen geprogrammeerd worden, maar van een hogere kwaliteit. Met wat extra geld kunnen de instellingen zich beter gaan organiseren en gaan samenwerken. De toegangsprijzen kunnen gehandhaafd blijven of verlaagd worden. En de beSCHOUWBURG zoekers stromen binnen, omdat het aanbod hen 'eindelijk' eens verrast. I Pas dan maakt Tilburg zich als cultuurstad waar. Bezoekers moeten hongerig gemaakt worden. Waarna ze in volle tevredenheid kunnen wegzakken in een comfortabele stoel in Op dinsdag 3 december danst Aneen ruime zaal met een goede akoesgelika Oei & Company om 20.30 uur tiek, tenwijl ze genieten van een verin de schouwburg. rassend optreden van hoge kwaliteit. Ilona Bastiaanse Na een wereldtoernee is het soloprogramma van Angelika Oei & Company ook in de Nederlandse schouwburgen te bewonderen. Dit seizoen komt zij met een nieuwe choreografie met onder meer de filosofie van Aristoteles als basis. Aan de hand van deze ideeën heeft ze een nieuwe bewegingstaal ontwikkeld die in 'Aluid' gestalte zal krijgen. De nieuwe voorstelling wordt uitgevoerd door zeven dansers uit Nederland, België en Engeland.

Theater 't Noorderligt: commercieel uit noodzaak

onder regie van René Jagers. Componist Jacques Palinckx. Chicago Blues Café, 22.00 uur: optreden van 'The Brian Redleg Waltonband'.

'De zanger van Echnaton' is een voorstelling gebaseerd op het Egyptische Dodenboek, zoals opgetekend in de zogenaamde papyrus van Ani. In het stuk gaat het om de blinde dichter/ zanger Ani die sterft aan de zijde van de God Thoth de reis door het rijk der goden maakt. Tijdens deze reis wordt hij geconfronteerd met de leugens en wandaden van zijn leven. Schrijver van het stuk is Jelle van der Meulen.

Schouwburg, 20.30 uur: Angelika Oei & Company. Dansvoorstelling. De Plaats, 22.00 uur: optreden van Eddy Walker en John James met mix van verschillende muziekstijlen. Filmhuis, 21.00 uur: 'Celia' van An Turner. Café Marijnen, 22.00 uur: 'Wil de Wel' zingt en brengt cabaret. The Chateau Studio, 22.00 uur: optreden van 'Frugifer', winnaar van de Roos van Nijmegen dit jaar. Cros sover van funk, jazz en metal. ^ L'lndustrie, 21.00 uur: lezing van Odile Heijnders, medewerker van de letterenfaculteit aan de universiteit, over Gerrit Krol.

Woensdag 4 december Filmhuis, 21.00 uur: 'Celia' van An Turner. Paradox, 21.00 uur: Love Songs Project van 'Guus Janssen'. Schouwburg, 20.15 uur: 'An audience with Evita Bezuidenhout'. Zuidafrikaans cabaret. Schouwburg, 20.30 uur: 'Vincent Bijlo' met De knal van half zeven. Cabaret.

Donderdag 5 december Filmhuis, 21.00 uur: 'Celia' van An Turner. Paradox, 21.00 uur: optreden van 'Gerry Hemingway'.

Vrijdag 6 december Chicago Blues Café, 22.00 uur: optreden van 'The Big Bam Boom Band. Noorderligt, 21.00 uur: concert van 'Buddy Guy'. Blues. Zaal Zestien, 20.30 uur: Concerto Grosso met 'Toon Maas'. Absurd muziektheater.

Zaterdag 7 december Zaal Zestien, 22.30 uur: optreden van 'No place for Jennifer'. A-capella.

Zondag 8 december De Roskam, 12.00 uur: optreden van 'Apollo'. Accordeon. The Chateau Studio, 20.30 uur: optreden van 'Wakenings'. Wave-rock. Noorderligt, 20.00 uur: concert van 'Fates Warning'. Heavy metal. Cinecitta, 11.00 uur: 'Bagdad Café' van Percy Ad Ion. Schouwburg, 20.15 uur: HBO serie A nr. 1 met de Tjechische dirigent Othmar Maga en pianist Pierre Reach. Op het programma staan werken van Mozart en Bruckner.

29 november 1991

^ , | ' i

Koetjes & Calf in de rij bij FAMILIE Op de dag der dagen miezert het buiten en is het om vier uur al bijna donker. Koetjes weet zich nog te herinneren dat direct na de kerkdienst de disco losbarstte. Toen werd de Dies-viering nog in één dag afgedaan. Tegenwoordig zijn het plechtige en het informele gedeelte ontkoppeld en dat is maar beter zo. Dat komt de contemplatie ten goede. In de aula t)ereidt hetstudentenkoor Contrast zich voor op de ceremonie. Het hoge stemgeluid van de leden draagt tot ver in het gebouw. Het is echt gezellig, het lijkt al wel k e r s t m i s . De alomaanwezige Maurice Ackermans van de voorlichting (uiterst smaakvolle en nauwgesneden kostuumcreatie

vandaag) zien we al om vier uur in een flits voorbij de koffiekamer schieten. 'Zou Nanda er zijn?', vraagt Koetjes bezorgd, 'Zou ze al zijn geheeld?' 'Tuurlijk', stel ik hem gerust, 'Nanda is er zeker en ik durf te wedden dat ook ome Piet Verheijen zijn adem heeft hervonden. Die is niet slecht, dat is in wezen een hele goeie vent, een degelijke kerel.' Met een brok in zijn keel doet Koetjes er het zwijgen toe. Het heeft hem allemaal bijzonder aangegrepen. Nerveus kijkt hij nogmaals op zijn horloge. Vijf over vier. Ik besluit Koetjes maar niet te vertellen dat de studentenverenigingen waarschijnlijk verstek zuilen laten gaan bij deze plechtige Dies-viering. Hij zou maar denken dat het aan hem lag. Ome Len de Klerk ziet er imposant

Sympathiek, hardwerkend, opgeruimd en geëmancipeerd. Baretten van links naar rechts: Geppaart (kent dag noch uur), Frinking (nachtwerker van het eerste uur), Kapteyn (hooguit drie uur nachtrust en toch nog het zonnetje van de faculteit), Hagenaars (kan geen nee zeggen). Koekkoek (ieders vriend).

KJ± Nijvel De stilte is compleet. De spanning op maximum-hoogte. De spreker houdt zijn ogen gericht op de linkerbovenhoek van het zaaltje. Sommige van de aanwezigen voelen duidelijk de neiging op komen zijn ogen te volgen. Er gebeurt daar iets en tegelijkertijd weten ze dat daar niets gebeurt. Stilte. Stilte. Dan komen de ogen terug de zaal in. De ban doorbroken, een vinger voorzichtig omhoog. Paul Ponsaers, criminiloogjournalist, spreekt over de Bende van Nijvel. Hij heeft daar 'een boekje' over geschreven. Zoals In een bioscoop waar de lichten aanspringen, lijkt de werkelijkheid pas terug te keren op het moment dat de voorzitster van de Vereniging voor Strafrecht Peter Noll op het eind van deze dinsdagavond (26 november) het woord overneemt: 'We hebben geprobeerd de kluwen te ontwarren. We hebben slechts een paar draadjes losgekregen.' Spreker trekt, wanneer er weer een verklarende theorie wordt gesuggereerd, even zijn schouders omhoog: 'Bewijzen wil ik, bewijzen.' In het begin is hij nog een beetje zenuwachtig, zijn stem vibreert lichtelijk. Maar dan groeit hij in zijn rol. Ponsaers spreekt niet van papier. Ponsaers loopt met een afgewogen pas twee meter naar links, en weer terug. Hij legt zijn hand aan zijn kin. Ponsaers stapelt gruweldaad, na gruweldaad op elkaar. De brutale overvallen op de supermarkten van de Delahaye-keten waarbij eigenlijk niets werd geroofd. Niet

Univers

uit zo aan het hoofd van het cortege. Zijn pas is wat ingehouden, hij draagt het hoofd fier omhoog. De sfeer zit er direct al goed in. Er zijn zoveel hoogleraren op komen dagen dat het podium te klein is. Degenen die niet op het podium kunnen, zitten zonder morren aan op de eerste drie rijen in de aula. Wat een fijne mensen zijn dat toch. En kijk: secretaris Rob Kraakman msiakt een grapje met univerisiteitsraadsvoorzitter Hugo Backx die - vanwege zijn drukke werkzaamheden wat verlaat is. Zo hartelijk nog kunnen lachen als je zo hard moet werken, dan moetje wel van heel goede huize komen. Dat geldt trouwens voor al die sympathieke lui op de eerste rij die zich uit de naad werken om de KUB vooruit te brengen in de vaart der volkeren. Studentenkoor Contrast gooit er nog een schepje bovenop door het gevoelige 'The long day closes' van Henry Sullivan ten gehore te brengen. Geen oog blijft droog. Als daarna Jos Berghman het meeslepende verhaal vertelt over de moeilijkheden van de sociale zekerheid in de EG schiet ieders gemoed bijkans vol. Hier en daar neemt iemand aarzelend de hand vast van de buurman of -vrouw. Het is ook allemaal zo mooi. Tijdens de t)escheiden receptie na afloop van de viering die veel te kort duurde, gaat Koetjes zich te buiten aan de zoutjes. Dat doet hij altijd als hij heftig is aangedaan. 'Het is net één grote familie', snottert hij boven zijn pilsje, 'kon het maar altijd Dies zijn.' (Om een gebaar te maken t>esluiten we voor maar tachtig gulden een abonnement te nemen op het nieuwe drie maal per jaar verschijnende tijdschrift Nexus dat tijdens de viering door ome Jaap Goedegebuure zo aardig werd gepresenteerd. Want zeg nu zelf, wat is nou geld onder vrienden.)

Jubelkoor Contrast brengtvreugde, verlichting, vervoering en wat dies meer zij in de donkere dagen voor Kerst. IHeldere klanken verbroederen de tot tranen beroerde toehoorders.

Bonhomme Berghman ontvangt welverdiende felicitaties voor zijn rijkgedocumenteerde prachtrede over armoede (valt wel mee) en sociale zekerheid (valt tegen).

Heil

1 vluchten maar wachten tot de politie kwam, zodat op een offensieve wijze de confrontatie werd aangegaan. Het gebruik van riod-guns. 28 Doden. Slachtoffers die met een nekschot werden afgemaakt. En dan de raadsels. Het gebruik van dezelfde wapens bij verschillende overvallen zodat het verband duidelijk zichtbaar is. De tassen met wapens die, op aanwijzing, in het water werden teruggevonden. In elke tas zaten 'elementjes' van verschillende overvallen. De handleiding practical shooting, waarin men burgers leert andere mensen neer te knallen. Dat manuscript werd gevonden in een vuurhaard. 'Je vraagt je permanent af: Wat gebeurt hier eigenlijk? Je kunt niet zeggen of iets toeval is of niet.' Een grafoloog leidde het spoor in de richting van een gevangenisdirecteur in Brussel. Ponsaers is rond de veertig. Hij draagt een scherp gesneden grijs pak, de krullen (toefje grijs) tot op de schouders, geen

sieraden. Van zijn overhemd paars motief - zijn de twee bovenste knoopjes open zodat de suggestie van borsthaar net mogelijk is. Denkt u dat de Bende opgehouden heeft te bestaan? 'Men heeft alleriei wapens gevonden, maar de riod-guns waarmee de moorden zijn gepleegd zijn nooit teruggevonden. (Hand aan de mond. Blik naar beneden. Blik in de zaal. Hand in open blouse aan de hals.) Waarom houdt men ze achter? (Stilte.) Waarom houdt men ze achter?' Zo bouwt Ponsaers verder. Wie manipuleert wie? Waarom voerde men die aanslagen uit? Wie in het gerechtelijk apparaat beschermt wie? Wat is waarheid en wiens waarheid? Welke waarde hebben anonieme getuigeverklaringen in het dossier? Denkt u dat de zaak ooit opgelost zal worden? Stilte. Blik naar de grond. Blik onder de wenkbrauwen door de zaal in. 'Neuh..' Bevrijdend gelach in de zaal. De eerste glimlach van Ponsaers vanavond. 'Later, op het moment dat je toegang hebt tot alle bronnen zul je kunnen reconstrueren wat er gebeurt Is. Zoals vast ook ooit nog eens de moord op Kennedy opgelost zal worden. Op een spoor hoef je nu niet meer te rekenen.' (KB)

Vooralsnog geen gevangenis voor de Bende

Arie den Hollander, een socioloog, leerde ons hoe je een roman moet beginnen. De beste openingszin luidt: 'Heil, said the duchess, take\;our hand of my knee.' Met zo'n zin zuig je de lezers je verhaal binnen: seks, aristocratie en religie. Daar zijn mensen vanouds ueel sterker in geïnteresseerd dan in geloof, hoop en liefde. Vijfentwintig jaar geleden, toen de meesten van u nog niet geboren waren, berichtte de rector magnificus van de Universiteit van Amsterdam op de voorpagina van het Algemeen Handelsblad, dat hij Propria Cures niet kon verbieden. Waarom kwam dit onvermogen van de rector op de voorpagina van de krant terecht? Omdat het studentenblad Propria Cures grappen had gemaakt over de aristocratie in ons land. En religie? Een paar weken geleden schreef de voorzitter van het Tilburgse College van Bestuur, Piet Verheyen, een brief in dit krantje. Het was mij ontgaan, maar Univers heeft grappen over paters en nonnen afgedrukt. Piet Verheyen mag uit hoofde van zijn functie die grappen niet verbieden; daarom sommeert hij nu anderen om onmiddellijk strafmaatregelen te treffen. Piet schrijft: 'De redactie en de redactieraad zullen hier een eigen verantwoordelijkheid moeten nemen: zij blijven verantwoordelijk voor de inhoud van Univers.' In zijn vermanende brief duidt Verheyen de KUB aan als een 'zeer tolerante universiteit'. Juist omdat we zo tolerant zijn, moeten we op onze woorden passen. Op school leerde ik vroeger, dat de persvrijheid bij de Grondwet geregeld is. De grenzen van die persvrijheid worden bewaakt door de rechter. Aan tafel bijde rechter behoort de toetsing van grondwettelijke vrijheden plaats te vinden. Piet Verheyen moet dan ook niet eerst juichen over tolerantie en vervolgens aan allerlei instanties suggereren dat er maatregelen getroffen moeten worden. Als de paters en de nonnen te diep zijn beledigd, kan Piet naar de rechter stappen. Voor het overige moet een voorzitter van een College van Bestuur zijn troost maar in het besturen zoeken: daar zijn nog heel wat goede werken te verrichten. Het is overigens wel eens aardig om naar de rechter te stappen. In 1965 werd de Amsterdamse student Bram de Swaan tot een boete van honderd gulden veroordeeld. Bram had in een satirisch stukje Jezus Christus beschreven als de eerste surf-rider. Dat was smalende godslastering. Een paar jaar later werd Gerard Reve door de rechter vrijgesproken. Gerard beschreef God als een ezel waarmee hij seksuele gemeenschap had. Omdat de rechter deze combinatie van seks en religie niet helemaal kon volgen, werden de grappen van Reve maar als mystiek beschouwd. Dan is het weer ongevaarlijk. Misschien moeten we van Univers een mystiek krantje maken. Dat zal Piet deugd doen.

SOUDIJN 29 november 1991