1990 11 30

U i 11 f £ J I \ » ^ Tilburgs Universiteitsblad ­ 30 november 1990­jaargang 28 nummer 13

Einde klantvriendelijke stuf i De 'klantvriendelijke benadering' van beursstu­ denten is voorbij. Minister Ritzen vindt dat stu­ denten moeten kunnen bewijzen dat zij niet bij hun ouders wonen, voordat aan hen een (hogere) basisbeurs voor uitwonenden wordt verstrekt. Ook moeten studenten kunnen aantonen dat zij hun eigen ziektekostenverzekering betalen, voordat daarvoor een vergoeding wordt gegeven. Samen met verscherpte controles, verwacht Ritzen hiervan een be­ Jangrijlce vermindering van het gi­ gantische aantal onterechte uitga­ ven aan studiefinanciering. In een brief aan de Tweede Kamer kon­ digt minister Ritzen aan dat hij bin­ nenkort een wetsvoorstel zal indie­ nen, waarin studenten verplrcht worden om vooraf bewijsstukken te overleggen omtrent hun uitwo­ nendheid en hun ziektekostenver­ zekering. De bewindsman wil hiermee voor­ komen dat de Groningse Informa­ tiseringsbank telkens opnieuw be­ dragen uitkeert die later, na con­ trole«:ties, weer teruggevorderd moeten worden. Aan welke be­ wijsstukken de bewindsman denkt vrordt niet vermeld, maar waar­ schijnlijk gaat het om uittreksels uit fiet be^lkingsregister kopieën van polisen. Het idee voor deze wetsvoorstellen is Ritzen aan de hand gedaan door zijn eigen accountantsdienst. Deze had in september geweigerd om een onderdeel van de financiële verantwoording over 1989 van het ministerie van onderwijs goed te keuren. Het ging om ten on­ rechte gedane betalingen aan stu­ diefinanciering voor een bedrag van bijna 220 miljoen gulden. Volgens de accountantsdienst heb­ ben deze onjuiste uitgaven betrek­ king op ontbrekende of verzwegen gegevens omtrent het eigen inko­

I men van studenten (57 miljoen I gulden), uitwonendheid (29 mil­ I joen), ziektekosten (15 miljoen). Onvoldoende controle door de In­ formatiseringsbank van inschrij­ vingsgegevens en aanvraagformu­ lieren voor studiefinanciering wa­ ren goed voor de resterende 118 miljoen gulden. Daarnaast is onge­ veer 14 miljoen gulden ten on­ rechte niet ingevorderd aan wette­ lijke rente over achterstallige stu­ dieschulden. De accountantsdienst heeft de mi­ nister daarom aanbevolen wat minder 'klantvriendelijk' te zijn in verband met de studiefinanciering door het aantal controles uit te breiden en door vooraf meer be­ wijsmateriaal te vragen. Tot het verscherpen van de controles is minister Ritzen inmiddels al over­ gegaan. Beursstudenten zijn al on­ dervraagd over hun ziektekosten en binnenkort geschiedt hetzelfde omtrent uitwonendheid. Nog dit jaar of begin volgend jaar wil Rit­ zen het inkomen van studenten over het jaar 1988 laten controle­ ren. Eveneens is de Informatise­ ringsbank een controle gestart op tussentijdse studiebeëindiging. Ook aan de inning van studie­ schulden wordt meer aandacht be­ steed. Ex­studenten met een direct inbare kortlopende schuld hebben een sommatie gekregen. Ex­stu­ denten met langlopende schulden kregen een betalingsherinnering.

Per 1 januari aanstaande zullen de eerste dwangbevelen en dagvaar­ dingen worden geproduceerd. Minister Ritzen schrijft de Kamer dat hij van de ingezette hardere benadering verwacht, dat de onte­ rechte uitgaven van de Informati­ seringsbank al in 1990 substan­ tieel zullen zijn verminderd. (JD/HOP)

2

Brief uit Hanoi

3

Gesprek met de toekomstige rec­ tor L. de l<lerk

Samenwerking tussen Nederlandse en Vlaamse bedrijven en Universiteiten. (Foto: to­ ren Gentse universiteits­ bibliotheek)

BIT en de smalle paden

Prof. De Klerk wordt nieuwe rector Het Stichtingsbestuur van de KUB heeft prof. dr. L.F.W. de Klerk, hoogleraar Functieleer, Onder­ wijspsychologie en Ergonomie, met ingang van een juli 1991 benoemd als rector­magnificus. Hij is de eerste niet­katholieke rector in de geschiede­ nis van de universiteit. Dat is vorige week donderdag be­ kendgemaakt, nadat de universi­ teitsraad in een besloten vergade­ ring instemde met de benoeming. De Klerk volgt de huidige rector prof.dr. R.A. de Moor op, die acht jaar het rectoraatschap vervulde. Prof. Len de Klerk (52) werd in fe­ bruari 1974 benoemd tot hoogle­ raar in de Onderwijspsychologie aan de toenmalige totholieke Ho­ geschool Tilburg. Hij was van 1981 tot 1983 dekaan van de subfaculteit Psychologie en bracht van 1988 tot medio 1990 als be­ windvoerder orde op zaken bij de filosofen. In de procedure die voorafging aan de Isenoeming kwam de naam van De Klerk meerdere ma­ len voor op de adviezen van colle­ ga­hoogleraren aan het C ollege van Dekanen. Ook het College van Bestuur en het Presidium van de universiteitsraad zouden De Klerk

in eerdere peilingen gesteund heb­ ben. Hoewel de universiteitsraad una­ niem de benoeming van De Klerk steunde, had de fractie Breed Front aanvankelijk enige reserves. De kritiek van de fractie is ingege­ ven door De Klerk's optreden tij­ dens het bewindvoerderschap bij de filosofen. Fractievoorzitter dr. G. Evers desgevraagd: 'Dat werd niet door iedereen eenstemmig met gejutjel ontvangen en heeft bij delen van de medewerkers aan de universiteit wat negatieve weerklank gevonden. Wij hadden wat nxieite met zo'n persoon als rector.' De kritiek was voor de frac­ tie evenwel geen reden om zteh te­ gen de benoeming te keren. 'Voor ons is het belangrijk dat de opvol­ ger van De Moor een persoon is met wie we in de toekomst con­ structief kunnen samenwerken', aldus Evers. Prof. De Kleric behaalde in 1962

het doctoraal Psychologie aan de Rijksuniversiteit Utrecht, was twee jaar medewerker bij het Instituut voor Zintuigfysiologie en was tot 1973 wetenschappelijk medewer­ ker in de experimentele psycholo­ gie en psychologische statistiek aan de Rijksuniversiteit Leiden, waar hij in 1968 promoveerde. Hij is mede­oprichter en directeur van een laboratorium voor experimen­ tele gedragsstudie en werd in 1973 benoemd tot lector in de methodenleer aan de Universiteit van Amsterdam. (GR) Zie ook pagina 3 een gesprek met de nieuwe rector

Verveling en frustratie in Belgische leger onderzocht In de Portrettenzaal van de KUB werden afgelo­ pen woensdag de resultaten bekendgemaakt van een onderzoek door de Wetenschapswinkel naar de leef­ en werkomstandigheden van Belgische dienstplichtige militairen. In samenwerking met de naar Nederland uitgeweken Werkgroep Belgi­ sche Deserteurs had de Wetenschapswinkel 900 dienstplichtigen geënquêteerd naar hun ervarin­ gen in het leger. Harry Boumeester van de Weten­ schapswinkel schetste een schrij­ nend beeld van de positie van de Belgische dienstplk;htigen. Uit het onderzoek 'Een leger van onvrede' bleek dat bijna de helft van de geënquêteerden zeer ontevreden was met de weri<omstandigheclen. Die ontevredenheid kwam vooral door de lage soldij (soms niet meer dan honderd gulden per maand), de geringe mogelijkheid tot pro­ motie en de slechte aansluiting van het wetk in het leger op de studie. Ook vond achtenveertig procent de bestaande hulpverle­ riing ­ met uitzondering van de mi­ litaire arts ­ onvoldoende. Prof.dr. L van Outrive uit Brussel, lid van de socialistische fractie van het Europees Pariement, sprak van 'hemeltergende' en Middeleeuwse toestanden in het leger van onze zuidertxjren. Het tuchtrecht kan

bijvoorbeeld geen antwoord for­ muleren op het desertie­probleem. 'Bij herhaalde desertie staat een maximum gevangenisstraf van twee jaar. Met mensen in de ge­ vangenis te stoppen los je echter niets op. Hun problemen worden alleen maar groter. Er zouden meer alternatieven moeten ko­ men.' De Europariementariër legde een link naar andere Europese landen, zoals Frankrijk, Spanje en Grieken­ land, waar de positie van de dienstplichtigen eveneens niet bijs­ ter is. Het Europariement zou bij uitbreiding van de bevoegdheden in toekomst op dit punt meer kun­ nen doen. Van Outrive legde vooral de nadruk op het dichten van de kloof tussen maatschappij en krijgsmacht. 'Het leger rrKjet gedemocratiseerd, of zelfs gedemi­ litariseerd worden ­ al klinkt dat

misschien tegenstrijdig.' Zowel Van Outrive als de Belgi­ sche deserteur Johan Lenvain slo­ ten zich aan bij de aanbevelingen in het onderzoek. Zo zou een offi­ ciële onafhankelijke vakbond de belangen van dienstplichtigen moeten verdedigen (zoals in Ne­ deriand), fiet tuchtrecht minder 'in­ quisitioneel' van karakter, terwijl bij de selectie van het lagere kader meer gelet moet worden op 'so­ ciale vaardigheden'. Een meer nut­ tige invulling van de diensttijd zou­ den de frustraties en verveling bij de dienstplichtigen kunnen doen afnemen. Waarom België op veel van deze punten aanzienlijk negatiever scoort dan Nedertand, verklaarden Van Outrive en Lenvain onder an­ dere uit het conservatieve karakter van de legerteiding, die zich keert ■tegen elke verandering. Bovendien kent België de laatste jaren een centrum­rechtse regering. De 'Gla­ dio­affaire' zou volgens de Euro­ pariementariër mooi als 'breekijzer' kunnen dienen, om op dit gebied maatregelen te nemen. 'Ik hoop dan ook dat er een pariementaire onderzoekscommissie komt. Vele zaken zijn in België met elkaar ver­ weven.' (SM) Zie ook pagina 7

Belgische deserteur Lenvain.

INGEZONDEN

Hoe leeft een student in Hanoi 'Mot, hai, bay bon! Mot, hai, ba, bon!' Het kan soms wreed ontwaken zijn hier. Hier, dat is de campus van Polytechische Universiteit van Hanoi. Het is vijf uur 's ochtends, net licht geworden en buiten staat een peletonnetje studenten miUtaire driloefeningen te doen, in de maat gehouden door het '1, 2, 3,4' uit de luidsprekers.

Zowel jongens als meisjes moeten tijdens hun studie enkele keren een maand mihtaire training volgen; ook nu nog, 15 jaar na de oorlog. Voor de jongens is er dan ook nog de 'echte' militaire dienst, 's Middags zie ik zo'n groepje jongens (want op deze campus wonen geen meisjes, een paar buitenlandse studentes uitgezonderd) terugkomen van de oefeningen. Misschien één vijfde van hen draagt een heus geweer. Een vriendin, die haar opleiding van 1976 tot 1980 kreeg, dus net na de oorlog, vertelt wat er destijds op het proframma stond: 'marcheren, kruipen, anteren van een geweer, en handgranaten gooien'. Veel üjkt er nog niet veranderd te zijn. Het valt nog met mee om met de Vietnamese studenten in contact te komen: de buitenlandse studenten, voornameüjk Russen, Mongolen en Japanners, wonen wehswaar op de campus, maar in een apart gebouw, met een

■■■ m a t s e r t j e s ma^ 'Matsertjes' kunnen enkel per ingevulde masterbon worden opgegeven bij de redactie Contant betalen Tot 30 woorden kosten ze ƒ 5,- Tussen 30 en 60 woorden ƒ 10,-, onder nummer ƒ2,50 extra Reacties op adverteren onder nummer naar de redactie sturen TE KOOP: Citroen ACA-Dyana (rood), type bestelauto (gnjs kenteken), APK-gekeurd, bouwjaar 1987, km-stand 80 000, i z g st Pnjs n.o.t k Inl W Reijnnk, 04254-1817 TE KOOP: Discettes White label VA" 12,50, White label 5 'A " 6,00, Nashua 3 'A " DD 16,00,Nashua 3 'A " HD 42,50, 3M S'A" DD 13,00, 3M VA" DD 20.00, 3M 3'/4" HD 45,00 Bel Sebastiaan: 073412381 STATISTISCH HULPJE: Om je voorbereiding op het doctoraal statistiek psychologie wat resultaat-genchter te laten verlopen overzichtelijke reader met uitgewerkte tentamensommen Bel eens op 040-451904 Niet thuis, spreek dan in Bel je terug DIENSTPLICHTIG: Als de nood hoog is en niemand meer raad weet IS er altijd nog het Haags Jundisch Adviesbureau voor hulp bij het verwerven van uitstel/afstel, 070-3479567/3851466 VERHUIZEN: Verhuizen of iets te vervoeren? Bus -I- hulp op uurbasis Goedkoop, snel en zeker. 24 Uur per dag Tel 438105 DISPUTEN,VERENIGINGEN,CLUBS: Voor al uw aktiviteiten rugby-shirts, ski-jacks, T-shirts, sweaters, bodywarmers, shorts, caps, hoofdbanden Joggingbroeken, etc etc Opdruk mogelijk Tel 013-437523 of 040-537020 JL Sports. TRAINING: Medebegeleider gevraagd voor relatietrainingsgroep Voltooide practica vereist. Reakties: NVSH, p/a Ruysdaelstraat 63, 4703 VB Roosendaal FSW-STUDENTENFEEST: Nog maar een week en dan FSW-Studentenfeest, 6 december, 22 00 uur, Noorderligt. Voorverkoop f 2,50 Live band: FizzGiG AUSTRALIA WORK: Werken met reizen combineren in Australië' Work Autralia biedt goedkoopste retourvlucht, visum, verzekering, werkonentatie Info Works Australia, Travel Active Programmes, Postbus 107, 5800 AC Venray. Tel.. 04780-88074.

Univers

,"

1 -isdf-iftiwtwK.

muur er omheen, en bewakers ervoor. Die bewakers zijn er niet zozeer om ons binnen te houden ('s nachts wel overigens) als wel om de Vietnamezen buiten te houden. Hetgeen dan vervolgens met volstrekte willekeur gebeurt: de ene keer komen je vrienden er zo in, de andere keer kunnen diezelfde vrienden fijn buiten bhjven staan wachten. Maar de studenten die Engels spreken of dat aan het leren zijn willen graag oefenen: op straat vroeg een jongen aan een Amerikaanse vriendin, die duidehjk geen horloge droeg, hoe laat het was. Zelf droeg hij overigens wel een horloge. Of de jongen, die op straat naast mij kwam fietsen: 'Excuse me, do you mind if I talk English with you?' Zo kom je tussen de oedrijven door toch nog wel het een en ander te weten. Hoe leeft een student in Hanoi? Dat hangt er in de eerste plaats vanaf of er ouders of famiüe in Hanoi wonen. In dat geval woont de student nog thuis. En dat mag dan belabberd krap zijn, een famihe van drie generaties in twee kamers, het is altijd nog beter dan op de campus: daar delen 8 tot 14 studenten een kamer van 7 bij 3 meter; een paar toiletten en douches per afdehng van pakweg 50 studenten. Op de daken van de studentenflats vierhoog üggen waterreservoirs. Veel studenten klimmen dan maar met een emmertje en een handdoek omhoog om zich daar te gaan wassen. De huisvesting is wel gratis.... Ook financieel houdt het niet over voor een student in Hanoi. De gemiddelde beurs is 11.000 tot 16.500 dong FILOSOFIE-STUDENTEN OPGELET: De derde Bocca Delia Venta is uit' In de collegezaal nog met ontvangen'' Op het secretanaat (P 2.221) liggen nog (rest)exemplaren Gratis' (maar met voor niets) TYPEWERK: Ervaren secretaresse (drs Nederlands) zoekt typewerk dat eventueeel gecorrigeerd wordt op taalfouten Ook voor spoedwerk Tel 013703539 NECROPHOBIA: Afstudeerders speelfilm zoeken uitvoerend producent voor gothische horrorfilm Functie tegen comimssie de zakelijke aspecten rondom project onder zijn/haar hoede nemen Voor info bellen. Edwin 013-359751 of Frank 013-437582 LETTERENFEEST!: Letterenvereniging Kon-Tekst presenteert het allerlaatste Letterenfeest van 1990 Met optreden band- 'The Bicycle Repairmen' Op dinsdag 11 december Aanvang 22.30 uur PlaatsDe Spoel Leden gratis Niet-leden f 2,50 GEZOCHT: Werkstudent zoekt uitgewerkte college-aantekeningen van ondernemingsrecht, KWW-2 en Grondslagen informatiekunde betreffende het lopende semester Tegen vergoeding Bel 013437087 Loek TE KOOP: Verbouwd wevershuis Ind woonkamer (30 m2), woonkeuken, bijkeuken, bad + w c , 2 slaapkamers, tuin, stenen berging Vraagpnjs' ƒ59 000,- Kapelstraat 57 Tel 013-426418 TYPEWERK; Typen van je proefschnft of scriptie Bel (04752) 4807. Docente Tekstverwerken (WP 4 2. en 5 0 ) MUZIEK: Strijkers, blazers, slagwerkers en pianisten opgelet' Gezocht studenten-musici voor uitvoenng Carmina Burana en nieuwe compositie Utrecht, 2 en 3 apnl 1991. Bel direct 030-514648, b.g.g. 773775 PARUSREISJE: Wegens enorm succes organiseert Taleninstituut Bogaers dit jaar weer een (winkel)dagtocht op zaterdag 8 december Panjs in kerstsfeer is formidable' Vervoer met luxe bus met bar en video Nog enkele plaatsen' Speciale studentenpnjs Inl. 013-347664 Au revoir' SKIEEN MET DE NUSK: De 'NUSK'week is ook dit jaar de Ski-happening voor studenten uit heel Nederland Van 25 jan. t/m 3 febr skien met je medestudenten in Mautemdorf. Er gaat een swingende band mee

per maand, ƒ 3,75 tot ƒ 5,25. De beurzen zijn niet afhankeUjk van het inkomen van de ouders, maar van de resultaten van de student en de klasgenoten. Per klas is een totaalbedrag beschikbaar; zijn er in een jaar veel goede studenten in een klas, dan gaat net bedrag per goede student omlaag. De 'topbeurs' in Hanoi is 22.000 dong. En hoewel het prijspeil in Hanoi laag ligt, koop je er toen niet veel voor: een kom pho, de soep die Hanoianen voor ontbijt, lunch of avondeten gebruiken, kost minstens 800 dong, een Icop koffie 200 en een kilo rijst 600 tot 700. Een lekke band repareren - want zonder fiets kom je met ver in Hanoi - 500 dong. Zonder financiële bijstand van thuis of een bijbaantje red je het dan ook niet. 'Bijles aangeboden voor toelatingsexamen tot de universiteit, ka-' mer 3.17' 'repareer koelkasten en radio's, kamer 2.9', de muur rond de campus staat er mee volgekalkt. Om nu in aanmerking te komen voor al dit moois (beurs en kamer) moet je wel door het vergeUjkende toelatings-, examen komen. Lukt dit niet, dan is er als alternatief de Open Universiteit: de studenten van deze universiteiten zitten soms bij de 'reguhere' studenten in de klas, maar ze krijgen geen beurs en ze betalen collegegeld. Per maand is dat het ecjuivalent van 10 tot 20 kilo gewone rijst; de inflatiecorrectie is al in het collegegeld ingebouwd. Het profijtbeginsel van de Open Universiteit werkt ook door in de salarissen van de docenten. Een docente Engels krijgt voor 10 uur lesgeven op de gewone universiteit 37.o8o dong per maand. Op de Open Universiteit is dat voor 8 uur 51.000 dong per maand. Vervolg pag. 8. voor een perfecte apres-ski' Op donderdag doe je een gooi naar een van de pnjzen tijdens de Ned. Universitaire Ski-kampioenschappen Op elk mvo dus ook voor jou Compleet arrangement. Bel 013-674951 (Sven of Paul), 0165059311 (Birgitte). GEZOCHT: De Tilburgse Introduktie Kommissie zoekt nieuwe Tikkers voor de organisatie van de TIK'91 Heb je belangstelling, kom dan even langs (op woensdag of donderdag) of bel even op Tilburgse Introduktie Kommissie KUB, kamer O 8, tel. 663081 of 662849. TE KOOP: 2 moderne IKEA 2-zits bankjes (zwart met rood) en 3 rode tafeltjes Samen ƒ 350,- Inl. 013685239 ACQUISITEURS GEVRAAGD: Van half januan t/m medio februan, full-time (rmmmaal 25 uur p w) m eigen studentenstad Schnjf een bnef met CV naar Postbus 5097, 1380 GB Weesp Antwoord volgt z s m SPO: Studeer jij BIK en wil je praktijkervanng opdoen'' Schnjf je in bij Integrand' Kamer 0-72 Tel 013-635612. PPPPP: Na de vier P's wordt het nu tijd voor de vijfde. Praktijkervaring opdoen door bednjfsopdrachten Integrand. O-72, tel 013-635612. TE KOOP: Volvo 340, bouwjaar 6-1984, in pnma staat, veel extra accessoirs Pnjs n.ot.k. Inl.. tel. 2228 of 013-630944. MARKETINGS: Te koop gevraagd dictaat marketing 3-1-4. Liefst twee stuks Bel naar Marcel tel.' 632280 ONDERHUUR: Kamer te huur tot half maart Hartje centrum (Heuvel 2), 3,5 X 4 m Wastafel, hoogslaper, f200,- incl p m Afpsraken over weekends Heb je interesse, bel dan 08855-89326 en vraag naar Marcel WiUems (tot 17 00 uur).

reaKtionai; Toneelstuk Ik lees zojuist, in de Univers van heden, een aankondiging van een toneelstuk van het Werktheater, getiteld Nagelaten werk. Het stuk gaat over 'de problemen die de Joodse naoorlogse generatie vandaag nog doormaken door de oorlogservaringen van hun ouders' (niet mijn formulering). Mij dunkt dat daar een toneelstuk van te maken valt. Maar wie zet daar dan de absurde kop 'Het Joodse vraagstuk' boven? Dick Betlem

Tekstverwerking Met interesse heb ik het artikel over Tekstverwerking gelezen. Met veel van wat de heren van Gent en Op den Brouw beweren, kan ik het van harte een zijn. Het lijkt mij niet onverstandig het gebruiksniveau op de instelling te vertxjgen. Hun manier van uitdrukken doet vemnoeden dat het spannend leesvoer zal zijn. Maar zou het niet mogelijk zijn een 'Tekstvenwerkerskrant' op te nemen in Univers? Met tekstvenrt^irking komt elke student in aanraking. Het zou een welkome afwisseling zijn in Univers. Jos Kaethoven

univers tilburgs universiteitsblad (voorheen tilburgs hogeschoolblad) redactie eddie vaes (hoofdredacteur) michel knapen, gerard rutten angela van schendel (assistente) medewerkers jutta chorus, nicole van overmeir, pau! van dijk, peter van zoest, mare van der meer, hugo durieux, mandy w/illems, peter van vendeloo, ton steijger, dylan van eijkeren, ingeborg möller redactieraad drs. j roebroek (voorzitter), a esmeijer, prof dr ir a kapteyn, p van kolverschoten, drs b van oosterhout, f teunissen, d wijsbroek, mr p zoontjens, f allers, mauriceackermans (adviseur) columnisten jan boeihouw^er, clemens van diek, karel soudijn, wim voermans foto rien siers cartoons ad van haandel advertenties angela van schendel, kamer b 12, tel (66)2277 officiële mededelingen afd persen voorlichting, kamer b 10, tel

(66)2001 kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag 12 0 0 uur in de week vóór het verschijnen in het bezit van de redactie zijn redactie-adres/ advertenties hogeschoollaan 225, 5037 ge tilburg telefoon 6 6 2 2 7 7 en 6 6 2 5 0 6 , intern 2277 en 2 5 0 6 , kamer b 1 2 e n b 1 3 faxnr 6 6 2 9 9 6 of 6 3 3 0 1 9 landelijk samenwerkingsverband hoger onderwijs persbureau (hop) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), cursor (eindhoven), delta (delft), folia (uv amsterdam), ku-nieuws (nijmegen), mare (leiden), observant (maastricht), u-blad (utrecht), uk (groningen) en universiteitsblad (twente) druk drukkerij de stem, breda abonnementen voor niet-universiteitsleden ƒ 4 0 , - per jaargang studenten krijgen univers gratis thuis

3 0 november 1990

RECTOR

Vervolg van pagina 1 Na vijfentwintig jaar lesgeven zal onderwijspsycholoog prof.dr. Len de Klerk - rijzige gestalte, ringbaardje - de konnende jaren niet meer voor de collegezaal te vinden zijn. Wél wil hij tijdens zijn rectoraat promovendi blijven begeleiden. Aan de muur van zijn kamer in gebouw P hangen elf foto's van evenzoveel doctores die hij vanaf 1974 heeft opgeleid. Als hij in juli volgend jaar als rector-magnificus aantreedt nfK)eten er nog vijf foto's bij komen. Tot april 1991 wil hij zijn zaken aan de faculteit afronden en vanaf die datum gaat hij zich voorbereiden op de toekomstige taak als rector. Hij zal dan de vergaderingen van het College van Bestuur bijwonen en ook vanaf de publieke tribune de universiteitsraad volgen. 'Ik vind het een gezonde situatie dat er een universiteitsraad IS en het principe om niet alles klakkeloos te realiseren wat je denkt dat moet - dat het bestuur gecontroleerd en beoordeeld wordt - vind ik wezenlijk', aldus De Klerk. Hij formuleert zijn zinnen behoedzaam. Gevraagd naar zijn stijl van besturen zegt hij dat alle zaken helder op tafel moeten liggen en hij dan de discussie niet schuwt. 'Mijn ervaring is dat als je voorstellen vaag of onaf presenteert aan meerdere mensen, dat er dan vaak een oeverloze discussie ontstaat en ik houd van tempo in dat soort dingen. Dus ik signaleer een probleem, geef er de oplossing bij en vraag of men het met de oplossing eens is. Ik wil rationeel beslissen.' De huidige collegeleden zijn voor De Klerk geen onbekenden. Hij onderhield intensieve contacten met het universiteitsbestuur tijdens zijn bewindvoerderschap bij de filosofen. Met de huidige rector De Moor heeft hij samengewerkt op onderzoeksgebied en collegelid Van Berkom kent hij vanwege zijn voofzitterscfiap van de Algemene Bibliotheek Advies Commissie (ABAQ. De Klerk was collega van c»llegevoorzitter Verfieijen toen beiden decaan waren van respectievelijk de subfaculteit psychologie en de economische faculteit. Hoewel het niet expliciet aan de orde is geweest gaat de nieuwe rector ervan uit ctet hij de portefeuille van de scheidende rector overneemt. Dus zal De Klerk zich bezighouden met onderwijs, onderzoek, maatschappelijke dienstverlening en fiet buitenlandbeleid.

I I

I

KATHOLICITEIT

Het gegeven dat Len de Klerk niet katholiek is was voor hem geen belemmering om te solliciteren naar de functie van rector-nnagnificus aan de KUB, vertelt hij. Ook van de zijde van het Stichtingsbestuur was dit geen onoverkomelijk bezwaar, weet de toekomstige rector. Als bewindvoerder bij de filosofen had hij destijds zitting in het College van Decanen. De Klerk: 'Dat betekent dat ik op de hoogte was van een briefwisseling - los van mijn persoon - over de vraag aan welke eisen een rector nnoet voldoen en in hoeverre die katholiciteit een rol speelt. Daar is antword op gekomen van het Stk;htirigsbestuur die ongeveer als volgt luidt: we kunnen ons nauwelijks voorstellen dat een niet-katholiek aan onze criteria voldoet maar in principe is het nnogelijk. Die hele kleine opening was voor mij voldoende.' Hij vervolgt: 'Het is een kathiolieke universiteit met een open signatuur en ik denk dat daarin de mogelijkheid past om niet-kathdieken '" alle b^uursgremia op te neJügQ. Dat lijkt me ook die conseUnivers

'Ik heb meer zorgen over het onderwijs dan over het onderzoek'

is en misschien ook meer aan stress onderhevig. Dat betekent dat mensen zuiniger worden in het doen van dingen die buiten hun taakstelling ligt.' De vertKMjding tussen het onderwijs en het onderzoek ziet hij als communicerende vaten: 'Het onderzoek en onderwijs zijn de twee vlaggen waar dit schip onder vaart. Maar als je allemaal gaat zeggen dat het onderzoek tot grote hoogte moet worden opgestuwd, dan moet je dat met dezelfde mensen doen en die gaan dan minder onderwijs geven. Het onderwijs is dan het kind van de rekening. Als we andersom ons met zijn allen op het onderwijs storten en het onderzoek laten zitten dan is dat eveneens dodelijk. Waar het om gaat is dat je met dezelfde groep mensen de twee taken doet. Wat je aan het een meer doet gaat vaak ten koste van het ander. Je moet daar een heel goed evenwicht in bewaren.' 'Na de bezuinigingsronden is de concurrentie groter en waar ik huiverig voor ben is of de nabije toekomst - de periode van vijf jaar ons toestaat om er zodanig tegenaan te gaan dat we de doelen van goed ondenwijs en goed onderzoek kunnen realiseren.' - Eigenlijk zegt u impliciet dat de doelstelling van de KUB om haar faculteiten tot de beste drie in het land te laten horen, geen reële optie is. Wijfelend: 'Een grote universiteit heeft relatief meer middelen en er is meer mogelijk dan met weinig middelen en een paar mensen. Nu wil ik onze universiteit niet als een quantité négligeable afschilderen maar als je de sociale wetenschappen van bijvoorbeeld de universiteit in Utrecht vergelijkt met die in Tilburg dan zijn wij David tegenover Goliath.'

Prof. De Klerk: ik wil rationeel beslissen

'Het is niet zo dat nu een eerste stap is gezet met een niet-l<atholiel<e rector, de volgende stap het opheffen van de K is.' Aldus de zojuist tot rector-magnificus benoemde onderwijspsycholoog prof. L. F. W. de Klerk. Dat hij als niet-katholiek het rectoraatschap gaat bekleden ziet hij als consequentie van de open katholieke signatuur die de universiteit belijdt. In dit eerste gesprek met de toekomstige bestuurder, waarin hij wijselijk nog niet het achterste van zijn tong laat zien, laat hij doorschemeren dat het onderzoek genoeg aandacht heeft gekregen en zich meer wil richten op het onderwijs. quentie van een open signatuur.' De nieuwe rector komt uit een Nederiands-hervormd milieu. 'Maar ik heb steeds meer problemen gekregen met de kerk, wat overigens iets anders is dan het geloof', zegt hij. 'Ik voelde me er steeds minder thuis. Het is ook een trend bij katholieken en andere kerkgemeenschappen dat mensen in naam wel een geloof aanhangen maar er in feite weinig meer aan doen.' In 1974, toen De Klerk naar NoordBrabant verhuisde vanwege zijn aanstelling aan de KUB, diende hij zich opnieuw in te schrijven en dacht na over de vraag of hij nog wel als Nederiands-hervormd te boek wilde staan. 'Het antwoord was: nee, want ik ben geen belijdend lid van deze kerk. Ik heb toen een daad gesteld en mijn lidmaatschap van de kerk beëindigd', aldus De Klerk. Hij voegt er aan toe: 'Mijn achtergrond blijf ik houden en die is zeer gemeenscfiappelijk aan die van de katftolieke kerk. Ze hebben dezelfde evangelie en evolutiegedachte. De situatie is nu dat ik

hieraan grote twijfels heb. Vraagstukken over leven en dood, de schepping en dergelijke zijn heel complex. Ik ben zelf heel openminded geworden. Ik ben geïnteresseerd in alleriei opvattingen en andere godsdiensten maar ik kom met meer vragen dan antwoorden. Ik heb wel een zekere gevoeligheid voor die problematiek gehouden waardoor ik kan zeggen dat ik de open signatuur meer dan respecteer.' Het Centrum vor Wetenscfiap en Levensbeschouwing beschouwt De Kleri< als goed voorbeeld van het open katholieke beleid van de instelling. 'Ik geloof niet in katholieke wetenschap maar mensen die hier werken krijgen vanuit hun professie te maken met heel belangrijke vraagstukken. Of ze doen dat privé in de colleges of ze hebben behoefte aan reflectie. Dat moet je meer dan alleen respecteren. Dat moet je steunen.'

COMMUNICERENDE VATEN

Het weinige animo dat er onlangs bij de studenten en medewerkers

van de universiteit was om de diesviering bij te wonen is een 'schrijnend gegeven', zegt de toekomstige rector. 'Ik denk dat het hele instituut van een diesviering eens bezien moet worden. Je kunt ook een fonmule bedenken om het om de vijf jaar te doen, maar dan met meer tamtam: pubifciteit, eredoctoraten en dat soort zaken. Dan ben je meer verzekerd van opkomst.' Hij eri<ent dat het dan geen Dies Natalis meer is maar een lustrum. 'Ik zeg ook niet dat het dies afgeschaft moet worden', haast hij zich te zeggen, 'maar zoals het nu gaat toont aan dat bekeken moet worden of het op deze voet verder moet.' Mogelijk heeft de lage opkomst ermee te maken dat de medewerkers aan de KUB steeds meer zorgen aan hun hoofd hebben, oppert de onderwijspsycfioloog dan. De Klerk: 'Ze worden aan alle kanten beoordeeld, fiet ondenwijs moet beter, het onderzoek moet gefinancierd en goed zijn. Ik denk dat de taak van een doorsnee medewerker de laatste tijd verzwaard

- Moet de universiteit in lengte van dagen katholiek blijven? Na een kleine denkpauze: 'Ik heb op dit moment geen enkele aanleiding om te veronderstellen dat we de signatuur ter discussie moeten stellen. En ik vind dat de communicatie met de katholieke kerk zo open mogelijk moet blijven, voorlopig. Hoe vooriopig zal afhangen van de ontwikkelingen, en die overzie ik helemaal niet. Ik denk wel dat we nu ergens voor staan en dat moet je verdedigen. Het is niet zo dat nu een eerste stap is gezet met een niet-katholieke rector, de volgende stap het afschaffen van de K is.' - Heeft u lange temnijn-doelen gesteld? 'Ik hoop in ieder geval dat over vier jaar de universiteit zoals die er op dit moment is - in termen van het aantal studenten, het belang voor de regio en de wetenschap minstens gestabiliseerd is en mogelijk verbeterd. Dat zou mijn grote wens zijn. Ik heb iets meer zorgen over het onderwijs dan over onderzoek omdat ik denk dat fiet onderzoek door VF-financiering, derde geldstroom, NWO-activiteiten, voldoende aandacht heeft gekregen en belangrijk wordt geacht. Ik denk dat dat niet mijn grootste aandachtsgebied zal zijn, altfians zo schat ik dat op dit moment in. Een van mijn lange termijn-doelen is het onderwijs zo in te richten dat het prettig is om hier te studeren zodat het rendement omhoog gaat. Het onderwijs zoals we dat op het ogenblik hier geven kan verbeterd worden. Dat durf ik als iemand die fiet métier van onderwijspsycholoog heeft wel te zeggen.' Gerard Rutten Michel Knapen 3 0 november 1 9 9 0

In discussie over Zuid­ Afrika

Nieuwe studierich­ ting bij de Tiiburgse theologen

V^n der Brugge werd overrompeld door. de EIM­prijs, al had hij wel zelf zijn scriptie ingezonden. 'Tijdens een c o l l e g e ? ' S reglement wel eens uitgereikt, en heb ik dus meegedaan omdat mijn scriptte het juiste vakgebied betrof. Ik h k i er £ h t nte 09 gerekend Het geld staat nu n c j i 2

^Tiiburgse theologische faculteit start 1 september 1991 met een nieuwe studie­ ^ t i n g . De vrije studierichting theologie

Sn «^°tt t ^'^^^ aan een studiereis maar "^^ ik denk dat^^^ ik er

NiSd"""^"^ '"^""^' ^ '^ -'■^St^.lJr/'^"' "^t^ ^ P°"^''^« ethiek spitst zich toe op ethische vragen in het

maar gewoon van op vakantie ga.'

(Dvq

U­raadsfractie VIP heet nu Tilburgs j Studenten Overleg

" ? ^ ^ P P f ' i k e en politieke teven. S afgestudeerden moeten binnen de samen­ ^ I f ^ ^u"^' 9 ° ^ ^'«"^en kunnen verrichten. Het accent binnen de oplei­ ^ ? ^ / « . l ' 9 9 e n op wijsbegeertTen moraaltheologie, aangevuld met theologi­ I £ o i i " ! i ^ ^ " bestaande u­raadsfractie Wiger In de Pap heeft een nieuwe naam sche tesisvakken en een aantal vrij te k t I Ue fractie luistert vanaf donderdag 29 no^ zen vakken, waarvoor ook geput kan wor­ den uit het arsenaal van de KUB ^ ! ^ ? ^ n f ^ n " ^ " ^ ^'l^^s Studenten Overleg (TSO). Die partij wordt een onder­ De andere richting, zingeving en hulpver­ d e ^ van het Intemniversitair Studenten ^ n g , stelt als basisvraag ^ t religi^e Overieg, een landelijke organisatte die be­ S n ! ^ ':^J^ ^ingevingshulpveriening langen van studenten behartigt 'TSO h ^ f l ' S ^ ^ " ^ ­ "^^^ d''« specialisatie hoopt zich te profileren als een partij voor h ^ t de feculteit aan de behoefte van ar­ alte studenten , vertelt woordvoerder R beidskrachten op het gebied van zinqe­ vingsvraagstukken te kunnen voldoen i n ^ ' ^ ^ ^ ^ ! l ° P ^ '^^^ ^'«'"9 te nemen De cursusduur voor de vrije studierichting in faculteitsraden en studierichtingcom­ ti^logie IS vier jaar, in deeltijd zes jaar missies. Tal van activiteiten staan opsta­ Ctet IS mogelijk geworden omdat voorde pel. Zo volgt er een actieweek om aan de naamsbekendheid te weri<en en we willen ^ f j K­^^^ff" ° " ^ ^ ^^'ï" is vereist, destudenten activeren. Dat moet gaan zoals bij de klassieke opleiding. gebeuren door middel van lezingen, ^ ­ i^#,­ (DvE) gr^sen. Verder gaan we een maandblad uitbrengen. KUB-student v alt ­ Komt er ook nieuw beleid van de her­ tweemaal in de noemde fractie?

prijzen met scriptie Dre. Eric van der Brugge heeft twee prij­ zen verdiend met zijn scriptie. Het Econo­ mia;h Instituut voor Midden­ en Klein Be­ drijf v e r r ^ e de K U & ^ d e n t met een d ^ i n t i ^ Door " ^ die S ­ "pnjs " ^ ^mocht ^ ' j "de^fetu­ .oeerscriptie. eco­ ­ noom ook meedingen naar de Rabobank­ pnjs, die donderdag 22 november werd urtgereikt. Daar moest Van der Brugge de

Z nr^r " ^ ''J" Rotterdamse o p f ^ t . ^ E I M ­ p n j s wordt aan iedere universiteit ^ ^ ^ " ' ^ hoogleraarsplaats voor het midden­ en kleinbedrijf uitgereikt. 'Dat zijn op het moment naast de KUB de Gro­ ningse en de Erasmus universiteit', vertelt een vooriichtster van het EIM. 'Dit jaar hadden we negen inzendingen, waanTn slechts een urt Groningen, en die voldeed niet aan de cnteria. Dus zijn er dit jaar n ^ r tvwee prijzen uitgereikt, die op hun beurt weer meedingen naar de Raboprijs van tweeëneenhalf duizend gulden DeC ry s overiappen elkaar gedeeltelijk ' Het onderwerp van het weri<stuk van Eric ^ L ^ ­^"^^e betrof het midden­ en Wanbednjf, een van de voorwaarden om een gooi te doen naar de prijzen. 'De an­ "Zl^"^^'^ vereisten een theoretische on­ i derbouwing en een zekere opbouw en lo­ ! gra. In mijn afstudeerscriptie heb ik een ^rijfsecoriomisch model losgelaten op ' een middelgrote gemeente en gekeken noe die gemeente de weri<gelegenheid kan vergroten.' ­^ycmieiu

J^:Zi"^'Pf "'®^' "^' "^ li^aadsleden k n j g ^ v*«l bepaalde nieuwe richtlijnen. Landelijk gezien moet het ISO meer sa­ men gaan weri<en met de LSVb, dan kun­ nen vw samen een machtsblok vormen t ^ e n Ritzen, anders worden we altijd van I ­ tafel geveegd. Voor de Tiiburgse siiden­ ,j ten gaan we een inlooppunt creëren, waar 'I ze met tal v^n problemen terecht kunnen We hopen dat de studenten zich bewuster | worden, zich gaan mengen in het besluit­ vormingsproces. Studenten moeten zk:h

dnjyen cfie vestigingen hebh«n in z Cw ^ & ^ v,ae op de vraag of studieverenigi^Lrbe. Sikking, Gruijters ^ ^ ^ r i ^ ­ ^ ^ ^ i t l ? ^ ^ . ' * ^ ' = ° « « " ­ Van links naar r B c t e K ^ ^ ^ slag op papier op pagina 5. ^"^"^ ^^^'"^ aandachtig toe. Een u ^ ^ X ^ ^latere tijden, na de belegering van Mid­ ddburg door VWIIem van Oranje, vond schaalvergroting plaats. In de F,4nse^d mee. Vanaf de negentiende eeuw werden

Zeven eeuwen Godshuizen in kaart gebracht Mevrouw drs. J.L Kool­Blokland (1957) P ^ v ^ d e 29 november op h e t ' f ^ ­ Gockhuizen ,n Middelburg/ Kod stu­ «^•^degeschiedenis in Utrecht en werirte ais doc^ite op een middelbare school S ^ s 1985 hield zij zich met d i t ^ ! werp bezig. Zij promoveert bij prof.dr H l ^ ^ ' ^ m ^ ' ^ ^ ? ­ ' " ^ ' proefschrift (m.m 600 pagina's) tekent ze de geschil denis op van de Godshuizen in Middet öurg, opvanginstellingen voor welhaast iedere noodruftige doelgroep. Stelregel in de huizen was dat iedere vreemdeli^ ot> g^^ngen moest worden als Christus zelf

China op de zwarte lijst van de KUB geplaatst Ohiiia is naast Zuid­Afrika alsnog op de ^ r t e l.jst N^n de KUB geplaat^ ört t ï . tekent niet dat alte c o n & i tussen S lilburgse universiteit en C hinese wetm­ «^happers of studenten v a n ^ T u ^ den zjjn. Studenten mogen vrij met S ï ^ ^ 9 f n en contacten met weten­ ^ P P e f s die dateren van vóór het melse Vrede mogen voortgezet worden In be.de gevallen geldt c t e T s t e e S ^ ^

I ^ n ' ^ H ) ^ ^ ' " ^ ^ " de universiteitsraad Z k t ï ^ ^ ^ " 22 november b ^

h ^ . ^ ! ^ " ' ^ ' ' ° ° ^ ' « e r P. Verhevene i Ï Ï r ^ X t ' '"tegenstelling^^' eerder raadsbesluit C hina nfet eerder op deijjst IS geplaatst. 'De brief naar dTan^ ,t«ssadeur van China heb ik n o T ^ S c S ^ luk ondertekend maar het b e ^ t ^ S d ï

S^«pgr^9^­"en.­DesnïS^

De AbvaKabo aan de Vrije Universiteit Z^tu?l ^ " f ««­*^«"t™m op de campus, meldt het Amsterdamse AD VALVAS Een ruimte voor het personeel waar het kan sporten, mogehj^ met fysiothera­ peuten. Een zwembad zou ook leuk zyn, maar dat wordt te duur', zegt Mar­

Univpf? ^.ö^L■.

S S e ' ï f d l ^ ^

K a n ï i n ^ S

zogenaamde zachte leeftiidsaren<! waarop een uitzondering m o S k i ? Zowel ,n het r e g e e r a k k ^ ^ i f ( „ ' d e (p jun, verschenen 'heron'ënterini^C ta J di^­nancienng' was dat al aanSkoTdioï^ Het wetsvoorstel ven/angt een o u d ^ S stel, ingediend door Ritzens a m b t e S ^nger Deetman, waarin de 2 7 ^ T r S S ­ ^ I s een 'harde' grens w J d 2 n S merict Dat eerdere wetsvoorstel is dc«r r^ Tweede Kamer n i e t ^ K d a t e ^ S ^ n de val van het vorige kabinet. ^ De uitzondering dte krachtens het nieuwe oie op het moment dat zij 27 worden al bezig zijn met een studte. Zij moJS M^^iï hun inschrijvingsrechten n t e T ^ o ^ J bruikt ­ de studte afmaken met b S v^n studiefinanciering. A l l e e ? ^ L S ^ «ud^efinancienng dan niet meer v e S r ^ £ , 5 ^ ^ " . ^ basisbeurs e n ^ v S ! lende financiering, maar uitsluitend ak rentedragende lening. 'siuiiend als [ ^ 27­jarigenmaatregel hangt samen met I het wetsvoorstel dauSt rech^ ^ ^ ^ *

^oepefKen ^ . T otott de ^ "cursusduur " " ^ « plus " ^ "een ^ ^ iaar^ waarna nog maximaal twee j ï ï r ^ ^ i ning verstrekt kan worden. D ^ m a ^ ' IS ovengens ntet van t o e p a s s r n T S ^ huidige s ^ t e n en z r S T c ? 3? j ï

f S o f " ^ " i * ^ 9 ^ universiteitsraad en S . ^ ^ u ^ ^ " ^ ^ beleid voor bu^ ten a n ^ betrekkingen zoals dat in 1988 ^ r d vastgesteld. Voor contacten met lan t ^ l . ^ "^ "^"^ ' i j ^ staan moet woraf toestemming gevraagd vwrden ^ ^ h ^ ^ ^ " ^ ^ " " ^ ­ Het college ^ het belang van dit contact af tegin het beteng van de boycot en kan daarover

iSen^SSSr''^^^"^^'"^ (VQ

De vooj^jtter van het coUege in Leiden, mr C. Oomen, vindt dat de thermostaat m de gebouwen van de universiteit wel een paar graden lager kan. Hij zei dat rrnr aanleidmg van vz^gen in de univer­ siteitsraad over het op stapel staande nu­ heuplan van de universiteit, aldus het J^ids universiteitsblad MARE. Oomen bezocht onlangs het Afrikaanse land Ka­ meroen en merkte tijdens de vergade­ nng op „auwehjks ver^hU in temLra­ tuur te voelen tussen de Sahel en de ver­ gadenwal van de Leidse universiteit.

Minister Ritzen heeft maandag een wPt^

t S S ^ ' " ^ " ^ J ^ " ^ ' ' 9 « vernieuwing toegepast, waardoor het oude gasthuis zK:h ontpopte als een modem z i e k K s (DvE)

oen aan het College van Bestuur.

(Dvq I

Studiefinanciering stopt v oor 27-plussers

tien de Bolster van de ambtenarenbond in het blad. Het College van Bestuif heeft voorzichtig gereageerd op het plan en wil zich er eerst van vergewissen dat het met om een 'modeverschijnsel' gaat. De ­Technische Universiteit Delft gaf vo­ n g jaar 55 miljoen gulden minder uit dan begroot terwijl het College van Be­ stuur dit jaar denkt 27 milioln over te houden. Een mogehjke verklaring voor de zuamgheid is dat het uitstellen van het uitgeven van geld 'een tweede na­ tuur ,s geworden, als gevolg van de schnk over recente bezuinigingsronden', aldus het Delfts universiteitsblad DfL­ IA. De universiteitsraad toonde zich verontrust vanwege het oppotten van de gelden door de faculteiten en diensten Ais reden geven de bestuurders en be­ h e e r d e ^ onder meer op dat pas tegen het einde van het jaar geld gestort kreeg

(JD/HOP)

MACDAVID PIZZA'S the best in town! A la carte: Pizza's ­ Pasta's ­ Grill Spoorlaan 318 ­ Tilburg ­ Q^:^.:^^^, 93

van de onderzoeksstimuleringsfondsen. volgende dag aio's aangesteld en appara­ tuur m huis zegt een van hen in het umversiteitsblad. Ook in Maastricht is er geld over. De fa­ cuiteit trezondheidswetenschappen

e r 'van ^ v f de n X38 T ' a.o­plaatsen • ' " T' ""^^^'"^^ er slechts «" 21^'J» be­ ze Door de tekorten van enkele jaren geleden is de faculteit zuinig om gaan springen met het geld. Maar daar ftaat

dl H

•:?r,'^^ fudentenaantallen en

is'ob^Sr '"'^ '•"^^^ ^'j­ (GR)

30 november .1990

Uni'vets

POST-UNIVERSITAIR

TIAS trekt samenwerking Schelde-Maasregio Vraag en aanbod van post-universitair onderwijs moeten beter op elkaar worden afgestemd. Universiteiten ontwiMelen nog te vaal<programma's waarvan onduidelijk is of het bedrijfsleven er behoefte aan heeft. Maar ook weten bedrijven vaak met precies te omschrijven wat voor soort postdoctorale mensen ze nodig hebben. Dat leidt tot verspilling. Een initiatief tot samenwerking tussen universiteiten, bedrijfsleven en overheden van Zuid-Nederlanden Vlaanderen is onlangs van de grond gekomen, met de KUB als voortrekker Universiteiten kunnen niet om de permanente vorming van hun studenten heen. Die vomning houdt niet op als de studenten eenmaal hun doctoraaldiploma hebben. Als het aan de voorzitter van het bestuur van het TIAS (Tilburgs Instituut voor Academische Studies) ligt moet aan het post-universitair ondenwijs meer aandacht worden geschonken. En dat zouden de universiteiten zelf ter hand moeten nenDen. 'Je kunt dat niet overlaten aan commerciële instanties', zegt TIAS-voof2itter prof.dr. H. Peetere. 'Dat is de taak van de univereiteiten en laat dat in godsnaam niet overaandennarkt.' Volgens Peetere komt de belangstelling aan post<k)ctoraal b©roepsondenwijs van bedrijven en organisaties ener7ijds en van individuen anderzijds. 'Je moet dan ondernemend zijn maar een universiteit is geen ondernemer. Dat betekent dat je veel eerder tot samenwerking over moet gaan dan bedrijven uit concurrentiële overwegingen zouden doen. Er is dan sprake van een synergetisch effect. Je kunt werken aan een verhoging van je niveau wat je alleen niet kunt.' 'Aan de andere kant constateer ik dat bedrijven niet vaak precies weten waar ze behoefte aan hebben' vervolgt Peetere. 'Je ziet dat in de organisatie op verschillende ni-

veaus verschillend wordt gedacht, de concemleiding denkt er anders over dan de divisieleiding, management development denkt er andere over dan mensen van het laboratorium. Met zo'n onzekere vraag is het moeilijk werken. Dan denk je: laat die partijen in een heel vroeg stadium naar elkaar komen.' Ook voor de Tilburgse universiteit is hier een speciale rol weggelegd, ondanks of misschien wel dankzij haar ligging. 'Tilburg is vanuit strikt Nederiandse verhoudingen een provinciestad. En onze universiteit is een provinciale univereiteit. Het ligt in de periferie maar als je de zaak omdraait dat liggen we in het centrum van Europa. Je kunt dat niet beter zitten dan in deze keten van univereiteiten, waar ook veel high-tech bedrijven liggen. Het wordt wel de Gouden Zone van Europa genoemd. Je moet dan een behoorlijke infrastructurele ondersteuning hebben van univereiteiten.'

NETWERK Samenwerken dus. Onlangs werd een overeenkomst getekend waarbij een tiental Nederlandse en Vlaamse bedrijven en instellingen uit het Schelde-Maasgebied te kennen gaven om te gaan samenwerken. De univereiteiten van Tilburg en Eindhoven vaardigen het

TIAS en het Instituut voor Vervolgopleidingen uit, van Belgische zijde doen de univereiteiten van Gent, Antwerpen en Leuven mee, alsook de Vrije Univereiteit Brussel. Philips, de Rabobank, Océ van der Grinten, DAF participeren aan de bedrijfskant van het initiatief. Het bestuur van de Provincie Noord-Brabant, de Stichting Industrie (gelieerd aan de Vrije Universiteit Brussel), het Vlaams Ekonomisch Verbond Antwerpen en de ministerie van Ondenwijs van beide landen ondertekenden het samenwerkingsverband. Het verband krijgt de vorm van een netwerk ('we gaan er geen apart instituut van maken met een zware directeur er over heen') dat infomnatie gaat uitwisselen tussen bedrijfsleven en univereiteiten over elkaare initiatieven, activiteiten en behoeften. Daar waar de markt te klein is zullen de univereiteiten elkaar gaan steunen. Een stuurgroep onder voorzitterschap van Prof. Peetere maakt zrch niet alprof. Peetere gaat deze ideeën leen hard voor intemationale savomn geven en een gemeenschapmenweri<ing, hij is ook een groot pelijke studiegids uitgeven. Verder voorstander van het uitbreiden zullen de partnere nagaan of ze gevan het post-doctorale onderzamenlijk studieplannen kunnen wijs. 'We hebben nu teveel opontwikkelen. Bij wijze van experileidingen die te strak beroepgement zal er gestart worden met richt zijn, te praktisch georiëneen cureus milieutechnologie, -beteerd. Dat begint al vaak in het leid en -befieer. tweede jaar. Dat noem ik een De samenwerking tussen de trechtermodel, mensen worden Vlaamse univereiteiten is volgens er vrij rigide door en kunnen zich Peetere uniek, 'en als Rotterdam straks moeilijk aanpassen aan straks meedoet is dat ook uniek, nieuwe omstandigheden. Ik zou want we zijn dat wel goeie colle^ er voor willen pleiten om de eerga's maar ook goeie concurrenten. ste fase een brede maar wel up Eindhoven en Tilburg zijn wat dat to date opleiding van het vakgebetreft wat meer complementair.' biedte laten zijn. Het laatste jaar De KUB heeft een voortrekkersrol kun je gebruiken voor een progespeelt bij de totstandkoming fessionele toesplitsing. Je gaat van het netwerk, maar fieeft er verdan voor een aantal jaren de der geen geld in gestoken. Peepraktijk in en daarna kom je nog tere: 'Wij doen dat voorlopig bineen keer terug voor een postdocnen ons eigen budget'. Wel zullen torale opleiding. Dat lijkt mij een er startsubsidies worden aangebetere academische opleiding, vraagd bij de diverse instanties. die meer garanties biedt voor (MK)

Rectoraat Gentse Universiteit

Geen straf voor de snelle student een academische vorming.' Daartoe moet je niet de univereiteiten prikkelen, maar de studenten, meent de hoogleraar historische psychologie. Op een conferentie over 'academische vorming' die zaterdag 24 november werd georganiseerd lanceerde hij een idee hoe een academicus in staat is het post-doctoraal ondenwijs zelf te bekostigen. 'Geef elke student een basisbeure voor zes jaren; bestraf studenten niet als zij langer over hun studie doen dan de beoogde vier jaren maar geef hun een premie als zij van die zes jaren één a twee jaren over houden. Reserveer dit bedrag in een interunivereitair fonds en betaal daanmee via het voucher-systeem de kosten van binnen een bepaalde planperiode te volgen post-doctorale opleiding of andere vervolgopleidingen.' (MK)

Studieverenigingen en iiun banden met Zuid Afrika Donderdag 22 november organiseerde studievereniging SBIT- studenten bestuurlijke informatieKunde - een symposium over 'het boycotten van bedrijven die in Zuid-Afrika actief zijn door studieverenigingen '. De avond had een tweeslachtig karakter omdat slechts één studievereniging VITE acte de presence gaf Een rondje langs de studieverenigingen over dit onderwerp levert maar één trefwoord op: onverschilligheid. De forumdiscussie startte met het verzoek van voof2itter Hans Geleijnse om een analyse van de huiaige toestand in Zuid Afrika te maxen C. Gilardi van Olivetti Neder^ - . een bedrijf dat vestigingen ^ in en levert aan Zuid-Afrite-

ze niet meewert<en, actief dan wel passief boycotten. Maar ontketen geen heksenjacht'. Gruijtere pleitte voor gerichte steun aan studieverenigingen in Zuid-Afrika. 'Bouw contacten op met hen'. ' Graafsma van VITE vroeg zich hardop af of studieverenigingen wel invloed kunnen uitoefenen. 'We kunnen slechts een standpunt innemen, en onze leden dwingen er indivklueel over na te denken'. 'Verenigingen moeten zichzelf niet discrimineren door geen contacten met die bedrijven aan te gaan', pleitte Gilardi van Olivetti voor zijri eigen winkel. 'Want ieder bedrijf heeft wel contacten met Zuid-Afrika.' Als om zk;h van een schuldcomplex te bevrijden volge een lange lijst merknamen die ook 'fout' zouden zijn.

ook niet uitbreiden'. Op persoonlijke titel sloot A. Sikking, weri<nemer van Shell, zich aan bij zijn Pax Christi-buunnan. 'De druk op bedrijven nnoet blijven. Ze doen wel iets, maar het zijn niet bepaald voortrekkere in de strijd'. Hoogleraar staats- en bestuursrecht aan apartheid is, maar denkt een conde Erasmus univereiteit S. Cbu^ < e v e rol te kunnen spelen in vericlaarde dat 'contact 2 w " ^ " ^ " ' ' ^ - a a t - wenberg houden met het land de enige ma- A-POLITIEK? nier is om de situatie te beïnvloe- Op een vraag uit het publiek beden. Een bedrijfsboycot is een stu- toogde Gilardi gloedvol dat zijn beTitus Graafsma van VITE, een verpide wapen, het effect is zeer be- drijf niet levert aan instanties die eniging voor economie- en rechperi<t. De apartheidsstrijd is al ge- de apartheid ondersteunde. Op tenstudenten die intemationale inyvonnen. Vasthouden aan sancties het vaststaande feit dat Olivetti aan • 1 ^ ^^onen, vericlaarde dat IS zeer conservatief.' <K boycot zeker zijn nut heeft gede Zuidafrikaanse overheid levert nad, maar 'wij doen niet mee ommeri<te hij smalend op dat 'dat geMaar wat kunnen studieverenigin- woon nietwaar is'. gen doen om invloed uit te oefe- Prof. Couwenberg en Gruijtere dTüven die m Zuid-Afrika zijn genen op het apartheidsbeleid? werden het over één punt een b i g d met negeren, omdat ze be^ Hoogleraar Couwenberg kon er S " i ^ ' J " - Die bedrijven doen kort over zijn: 'Zeer weinig'. Sik- beetje eens. Beiden zagen brood in een selectieve steun aan verenif a i meer goed dan kwaad'. king wilde studieverenigingen la- gingen, bijvoorbeeld door studen' * . « ! ! ! ! ' ' ^ " ' ' ^ Christi wilde ten discussiëren met bedrijven die ten naar Nederiand halen en hiet °e sancties niet opheffen, maar in Zuid-Afrika actief zijn. 'Ga ze, als met ze praten over de problema-

tiek. Na een publieksvraag van PSF-raadslid Joost van Dam gooide Graafsma zijn a-politieke standpunt plotsklaps overtxjord: 'Wij doen zaken met bedrijven die in Zuid Afrika actief zijn'. Andere studieverenigingen lieten het donderdagavond afweten. Ingrid van den Hout van Versot, een sociologenvereniging, deelt telefonisch mee: 'Oh jee, ik denk niet dat iemand daar bij ons iets van wist. Maar op persoonlijke titel wil ik we\ zeggen dat ik consequent niet in zee zou gaan met bedrijven die in Zuid-Afrika zijn gevestigd'. Kees Couperus van de Marketing Associatie kan ook geen officieel standpunt geven. 'En mijn persoonlijks standpunt zal door de vereniging vast niet worden gewaardeerd.' Johan van Breda van Steps, een vertjand van economische psychologen, vindt het moeilijk om een mening te geven. 'Maar persoonlijk ben ik er wel tegen, ja'. Marcel van de Broek, lid van de Efact geeft zijn persoonlijke visie. Ik vind dat je die banden wel aan moet gaan. Ik denk dat de mensen in Zuid-Afrika daar alleen maar bij gebaat zijn. Ze zullen het daar ook het liefste willen, dat die bedrijven aanwezig zijn, lijkt mij.' Voorzitter Mari< Jansen van Aiesec veri<laart niet aanwezig te zijn geweest bij de forumdiscussie vanwege 'bezigheden eldere'. 'De le-

den moeten hun eigen standpunt bepalen, dat kunnen we als vereniging niet doen. Wij hoeven dat ook niet, omdat de Tilburgse Aiesec tak geen banden heeft met dat soort grote bedrijven. Aiesec Nederiand heeft wel betrekkingen met Shell, maar als je daar iets over wilt weten nxjet je hen bellen.' De organiserende vereniging, SBIT, heeft op haar ledenvergadering van maandagavond jongstleden een officieel standpunt ingenomen in het boycot-vraagstuk. Het bestuur van SBIT wilde de banden met de bedrijven-in-opspraak verixeken en wilde daarvoor zelfs haar eigen hoofd offeren. Bestuurelid Roderick Reynaert schetst de stemming: 'De vraag was of de banden met die bedrijven moesten blijven gehandhaafd. Uiteindelijk waren er vijftien vóór en veertien tegen met tien onthoudingen. Dus hebben we nog steeds contacten met Shell, zij het op een minimaal niveau, zoals fiet toegezonden krijgen van krantjes.' Maar ook de SBIT-tere liepen zich niet wamn voor de vergadering met een 'hot item'. Reynaert: 'Tja, kennelijk leeft de problematiek toch niet zo want van onze tweehonderddrieëntachtig leden waren er maar vierendertig Jammer! (Dvq 3 0 november 1 9 9 0

ACADEMICI

Het lange wachten doet voor BIT de deur dicht Het uitzendbureau voor hoger opgeleiden BIT In­ terim Services is met haar activiteiten gestopt om­ dat de subsidies voor het project te lang op zich lieten wachten. Het kantoor van Interim Services op de KUB is inmiddels gesloten en ook de activi­ teiten aan de Nijmeegse universiteit zijn gestaakt. In ruil voor de ruimte die de uni­ De activiteiten van Van Meel vin­ versiteit BIT beschikbaar stelde le­ den nu plaats onder de paraplu verde de stichting drie docenten van de stichting DO­IT, de 'ontwik­ die meewerkten aan een aantal kelingsorganisatie ter verbreiding van de uitstroomprogramma's van van ondememerskennis', want on­ de Dienst Studentenzaken. Deze dememerskennis moet net als juri­ docenten blijven tot het einde van dische kennis volgens Van Meel dit collegejaar beschikbaar. Stu­ voor iedereen toegankelijk zijn. dentendecaan Bep van Oosterhout Voor de feitelijke kennisoverdracht is daar erg blij mee want: 'De pro­ werd de stichting BIT opgericht. gramma's lopen goed en de do­ Bureau Intermediate Technologie. centen van BIT leveren prima werk Beide stichtingen krijgen geen waar we zeer tevreden over zijn. structurele subsidie maar worden Het is erg jammer dat we gestopt per project door de diverse over­ zijn met het uitzendbureau want heidsinstellingen betaald. dat paste goed in ons dienstenpak­ Van Meel geeft toe dat het stape­ ket. Maar ze komen hun deel van len van stichtingen als bedrijfs­ de samenwerkingsovereenkomst structuur niet echt doorzichtig is na en dat is het belangrijkste.' en bij buitenstaanders de nodige Het vertrek van BIT Interim Servi­ vragen oproept. 'Momenteel orv ces van de KUB valt vrijwel samen derzoekt een studente personeels­ met de komst van een nieuwe BIT­ wetenschappen de mogelijkheden dochter. De stk:hting Diogenes om de bedrijfsstructuur democrati­ gaat finaniële en facilitaire steun le­ scher en inzk:htelijker te maken.' veren aan academici die zelf kortlo­ De resultaten van dit ornderzoek pend wetenschappelijk onderzoek zijn in het voorjaar beschikbaar. willen verrichten. De verleende subsidie bedraagt maximaal GELDBRONNEN 2.500 gulden. De stk:hting eist ,Het BIT houdt kantoor in Til­ dat het onderzoek betrekking heeft burg, aan de Scarlattistraat in op de arbeidsmarkt. Op die nnanier ■Noord. Een oude school is daar probeert de stichting de kansen op omgebouwd tot kantoor en trai­ een baan voor de weridoze onder­ ningscentrum voor werkloze zoeker te vergroten. hoger opgeleiden. 'We hebben De man achter al deze activiteiten hier een instituut dat eigenlijk is A. van Meel, een Tilburgse ju­ tussen het HBO en de Universi­ rist, afgestudeerd in de vrije studie­ teit instaat en waar nagedacht richting. Via de rechtswinkel raakte wordt over werk; arbeidsorien­ hij betrokken bij de problematiek tatieprogamma's, sollicitatie­ van de werklozen. 'In 1979 richtte trainingen. Verder verzorgen ik samen met een paar vrienden we beroepsopleidingen bijvoor­ het Bureau Kleinschalig Weri< op. beeld; internationaal marketing We hielpen honderden werklozen medewerker, Oost­Europacon­ bij het opzetten van hun eigen be­ sulent en internationaal cultuur drijf. Ongeveer de helft van die management. Daarnaast verzor­ projecten draait nu nog steeds. gen we advieswerk, onderzoek Toen de gemeente ons bureau en subsidieaanvragen. wilde overnemen ben ik er mee Volgens Van Meel heeft hij de gestopt'. afgelopen vier jaar zeker 600

werklozen over de vloer gehad waarvan de helft een half jaar na afloop van de gevolgde cur­ sus niet langer werkloos is. 'Dat zijn zeer goede resultaten ver­ geleken met andere projecten. Daarbij zijn we niet duur. Onze programma's kosten de werklo­ zen geen geld. Ik venwacht dat het komende jaar hier ongeveer 3 miljoen gulden om zal gaan. Zeventig procent van dat geld komt van de overheid. De rest genereren we zelf met ons ad­ vieswerk. Inmiddels heb ik een aardige vaardigheid ontwikkeld in het aanboren van geldbron­ nen. Al het geld dat we verdie­ nen wordt gestoken in het op­ zetten van nieuwe program­ ma's. Als je iedere keer moet wachten op de subsidiegelden gaat het veel te langzaam.' 'Naar schatting 20 procent van de werklozen heeft een hogere .opleiding, of ze deze opleiding nu hebben afgemaakt of niet boeit mij niet; het zijn intelli­ gente mensen. De arbeidsbu­ reau's hebben er geen enkel be­ nul van hoe ze deze mensen aan een baan moeten helpen. Daarbij wordt binnen de over­ heid vaak geredeneerd: 'In deze hoog opgeleiden hebben we al genoeg geld gestoken.' 'Over het algemeen zijn de ho­ ger opgeleiden flexibel en be­ reid zich om te scholen. Wij kunnen hier van een leraar En­ gels in een jaar een marketing­ medewerker maken. We hou­ den hier confronterende pro­ gramma's. Grof gezegd; we zet­ ten langharige werkschuwe stukken tuig tegenover de vieze kapitalistische uitbuitende on­ dernemer. Daarbij zorgen we dat onze programma's zeer nauw aansluiten bij de beroeps­ praktijk. Door middel van sta­ ges en bedrijfsbezoeken hou­ den we contact met de prak­ tijk.' Veel curcussen zijn internatio­ naal georiënteerd. Daardoor kan ook de Europese Gemeen­

De smalle paden na het doctoraal Het blijft tobben met de universitaire tweede fase ­ of, zoals het tegenwoordig heet, het post­initieel wetenschappelijk onderwijs. Ook het enthou­ siasme en toekomst­optimisme van ongeveer 250 deelnemers aan de conferentie 'Wegen na het doctoraal', afgelopen vrijdag gehouden ter gele­ genheid van het eerste lustrum van de Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten (VSNU), konden die sombere constatering niet verhullen. Het zou niet fair zijn om de universitei­ ten nu aan te wijzen als hoofdschuldige. De over­ heid en het afnemende bedrijfsleven hebben op z'n minst evenveel boter op hun hoofd. In de komende vijf jaar zal het post­initieel onderwijs een van de belangrijkste onderdelen zijn van het werkprogramma van de VSNU. Daar is ook alle reden toe. Postdoctorale beroepsopleidingen worden nog nauwelijks aangebo­ den en de universitaire lerarenop­ leiding trekt bijzonder weinig stu­ denten. De tweejarige ontwerpers­ en onderzoekersopleiding kampt met een gigantisch financierings­ probleem en aan de vierjarige on­ derzoekersopleiding klagen de as­ sistenten­in­opleiding (aio's) steen en been over de slechte begelei­ ding en lage salariëring. Tezelfdertijd horen we het bedrijfs­

Univers

leven steeds harder roepen om meer technologisch ontwerpers en andere specialisten. De overheid wringt zich in alle mogelijke bocfv ten om het tekort aan leraren te bestrijden. De onderzoekersoplei­ ding heeft zich maar ternauwer­ nood kunnen onttrekken aan een dreigende 'uithuizing' naar afzon­ deriijke instituten: de universiteit mag van geluk spreken dat de spoedig te starten onderzoekscho­ len binnen haar muren blijven. Neem nu de postdoctorale be­ roepsopleidingen. Voor de stimule­ ring van dit soort opleidingen stel­ len de ministeries van ondenn/ijs en economische zaken sinds

^ ^ A A c a u e ' I i'.

1986 een bedrag van 150 mil­ joen gulden beschikbaar. Opleidin­ gen die aan bepaalde criteria vol­ deden, zouden gedurende vijf jaar worden gesubsidieerd. Daarna nnoest de postdoctorale beroeps­ opleiding kostendekkend kunnen doordraaien, met andere woorden: op de centen van het afnemende veld, doorgaans het bedrijfsleven, in sommige gevallen ook de over­ heid. Wat er vervolgens geschiedde, is toch een unicum in ondenwijsland. Het geld kwam niet op. Begin 1990 draaiden er ongeveer veer­ tig opleidingen. Van de beschik­ bare subsidie was nog niet de helft uitgegeven. Wat mogelijk nog ern­ stiger is: de opleidingen die van de grond kwamen, moeten nu al vre­ zen voor hun voortbestaan. Zj hebben vrijwel geen aanwijzingen dat het afnemende veld binnerv kort de financiering in voldoende mate overneemt. Ook hier weer meent minister Ritzen te moeten ingrijpen, maar de vraag is wat te doen. Eind vorig jaar heeft de be­ windsman een adviescommissie postdoctorale beroepsopleidingen ingesteld die het probleem moet uitdiepen. Uit die commissie is in­ middels vernomen dat een van de kernproblemen is dat de universi­

Hoger opgeleiden naar het arbeidsbureau schap als subsidiegever aange­ sproken worden. Van Meel daarover: 'Bedrijfsleven en uni­ versitaire wereld hebben het over bijna niets anders dan in­ ternationalisering. Waarom zou dat niet voor werklozen zijn weggelegd? Een goed voor­ beeld daarvan is onze opleiding internationaal Marketing Mede­ werker. We werken in dat pro­ ject samen met een goep werk­ loze Denen. De cursisten krij­ gen eerst in eigen land een korte opleiding en gaan daarna op stage bij een bedrijf dat een op marketing gericht probleem heeft in Denemarken. Vervol­ gens doen de cursisten onder­ zoek in Denemarken en sluiten de cursus af met het schrijven van een rapport. Voor de Denen werkt het precies zo. De erva­ ring leert dat een aantal men­' sen door zo'n project direct aan het werk worden geholpen. De rest doet werkervaring op en krijgt een morele opkikker.' De deelnemers aan de program­ ma's van BIT worden opgeroe­ pen via advertenties. Op basis van hun schriftelijke reactie en

een gesprek worden ze al dan niet toegelaten. Over belang­ stelling heeft Van Meel niet te klagen. 'Als we een cursist heb­ ben toegelaten moet hij of zij zelf naar de Sociale Dienst om toestemming te vragen. Als er problemen ontstaan kunnen ze rekenen op de steun van BIT.' Van Meel heeft altijd vanuit Til­ burg geopereerd. Met bloedend hart zal hij binnenkort het mooi verbouwde schoolgebouw in Noord moeten verlaten. 'We werken nu al heel veel samen met de Hogeschool Eindhoven en dan met name de HEAO. Veel van onze docenten komen daar vandaan. Wij moeten dicht bij het bedrijfsleven blijven en naar mijn idee zijn er in Brabant twee economische centra, Breda en Eindhoven. Eindho­ ven heeft internationale ambi­ ties waar wij ons bij thuis voe­ len. Daarbij komt dat ik het ge­ voel heb dat we met de ge­ meente Einhoven gemakkelijker kunnen samenwerken, want onze aanpak blijft toch vernieu­ wend en tegendraads.' Vincent C ornelissen

teiten niet weten wat het bedrijfsle­ ven aan afgestudeerden nodig heeft. Maar anderzijds blijft het be­ drijfsleven zelf in gebreke met fiet formuleren van zijn verlangens. We zullen ook hier nog meema­ ken dat de behoefte aan de kant van het bedrijfsleven niet zó groot is, dat men ook met geld over de brug komt. Hele andere proble­ men spelen er bij de vierjarige aio­ opleidingen de universitaire lera­ renopleiding. De onderzoekersop­ leiding kampt, anders dan bij het overige post­initieel onderwijs het geval is, niet of nauwelijks met een tekort aan aio's. Dat is slechts in een enkele studierichting het ge­ val. De redding van de onderzoe­ kersopleiding wordt nu gezocht bij de onderzoekscholen die binnen­ kort van start moeten gaan. Daarin zouden zowel de tewerkstelling als de begeleiding van de onder­ zoeker­in­spe meer vorm dienen te krijgen. Het probleem van de lera­ renopleiding tenslotte ligt niet zo­ zeer in de vormgeving en organi­ satie van de opleiding zelf, maar in de geringe aantrekkingskracht van het leraarsberoep.Van de duizend plaatsen die de opleiding biedt, waren er in fiet vorigstudiejaar maar viertionderd bezet. Bij som­ mige vakken, met name wis­, na­ tuur­ en scheikunde en economie, werd slechts vijftien procent van de capaciteit benut. De oplossing moet weer van de zijde van de

overtieid komen, waar staatssecre­ taris Wallage inmiddels convenan­ ten sluit met vakorganisaties van leraren. Hoe het nu verder nfx)et met het post­initieel wetenschap­ pelijk onderwijs kon op een VSN U­conferentie als die van afge­ lopen vrijdag niet worden beant­ woord. In de Wet twee­fasenstmctuur werden de vier soorten post­initiële opleidirv gen voor het eerst als zodanig on­ derscheiden. Het was destijds nog de bedoeling dat de overheid de gehele 'tweede fase' zou betalen en dat degenen die de opleiding volgden gewoon student zouden zijn en beurs kregen. Onder de ka­ binetten­Lubbers is dat uitgangs­ punt formeel veriaten. De leraren­ opleidingis nog een tweede­fase­ opleiding conform de oorspronke­ lijke bedoeling. Maar de onderzoe­ kersopleiding kent geen studenten meer, doch medewerkers die orv der de betiteling aio in dienst zijn van de universiteit. De beroepsop­ leidingen nnoesten maar door de markt betaald worden en niet door de overheid. Nu zien we dat de overheid alsnog moet gaan beta­ len voor de ontwerpersopleidirv gen. Voor de overige beroepsoplei­ dingen is niet uit te sluiten dat de overheid, in plaats van het bedrijfs­ leven, ook voor een belangrijk deel van de kosten gaat opdraaien. (JD/HOf^

30 november 1990

Univers

ZWARTBOEK ^ Vervolg van pagina 1 De zaak werd aan het rollen gebracht door deserteur Johan Lenvain. Eenmaal onder de wapenen kreeg de achttienjarige milicien het zwaar te verduren. Waarom weet hij nog steeds niet, maar zijn mede-soldaten en meerderen maakten er van meet af aan een sport van hem op alle mogelijke manieren te koeioneren. Lenvain vond met zijn klachten over mishandelingen en machtsmisbruik nergens gehoor. Op een gegeven moment zag hij geen andere uitweg meer dan zich geheel aan de dienst te onttrekken. In Tilburg dook hij onder. Aanvankelijk beschouwde Lenvain zijn desertie als een geval apart. Maar in Nederiand leerde hij verrassend veel lotgenoten kennen. De verhalen die zij vertelden, maakten hem duidelijk dat zijn vlucht beslist geen incident was Het feit dat jaariijks enkele duizenden militairen de benen nemen, duidt op een structurele scheefgroei, concludeerde hij. Met het doel de misstanden in het Belgische leger aan de kaak te stellen besloot Lenvain met mede-deserteurs en sympathisanten - de Werkgroep Belgische Deserteurs een 'zwartboek' het licht te doen zien. Onlangs verscheen het onder de titel Het verloren jaar bij uitgeverij Epo in Antwerpen.

ONDERDUIKEN

Eufo-partementarMr Van Outrive en de deserteur Lenvain

Deserteurs klagen Belgische krijgsmacht aan

Daarbij valt te denken aan rechtsbijstand, een medisch tuchtcollege, een vakbond en arbeidsinspectie. Driekwart van de ondervraagden denkt dat een telefoonnummer voor anonieme probleemmelding soelaas biedt en dertig tot veertig procent verwacht veel van persoonlijke psychische hulpverlening, geestelijke verzorging voor verschillende geloofsovertuigingen, een vakbond voor afzonderlijke militaire rangen en een hulporganisatie voor homosexuelen. Boumeester: Bou meester: 'Er bestaat een sterke behoefte aan onafhankelijke, exteme hulpverlening Dat blijkt met alleen uit de onderzoeksresultaten, maar ook uit de verhalen die de respondenten op de vragenlijsten geschreven hebben. Ik had een stuk opengelaten voor persoonlijke opmerkingen. Daar is erg veel gebruik van gemaakt. Er zijn mensen die hele verfialen hebben geschreven en twee drie pagina's aan het formulier toevoegden. Een bloemlezing hiervan is opgenomen in het zwartboek. Daaruit blijkt dat dienstplichtigen erg veel moeite hebben om hun problemen binnen het leger aan te kaarten. Men wordt ofwel niet serieus genomen, ofwel gezien als een oproerkraai-

RAZERNIJ

Johan Lenvain in een interview met het Vlaamse dagblad De Morgen: 'Op een bepaalde nacht heeft iemand mijn oksels en mijn geslachtsdelen met contactlijm ingesmeerd en 's morgens stonden ze met tientallen rond mijn bed. Ik was razend maar kon nergens terecht. Mijn razernij prikkelde hen om mij nog meer te sarren. ... In het begin gaf ik mezelf alle schuld Als ik al de treurige verhalen bestudeer, stel ik echter vast dat het steeds dezelfde onderofficieren en officieren zijn die de ruzies uitlokken. En wat doet de legerleiding eraan? Niks. ... Een officier laat efxn o riwior n\/arctoeen hcvïl heel rvalntnn peloton Hde rivier oversteken. De helft moet het doen zonder zwemvesten en eentje verdrinkt. De officier geeft nog steeds les en is enkel een tijdje geschorst.'

De werkgroep wilde ZKh niet beperken tot kreten en jammerklach'Ik ben pas afgezwaaid. Als ik nadenk over het afgelopen jaar word ik ten. Er moest hard feitenmateriaal misselijk. Ik heb niets gepresteerd en financieel was het een grote ramp. op tafel komen. Daarom nam men Dit jaar heb ik 45.000 franc verdiend'. Met die woorden luchtte een de Wetenschapswinkel van de KUB in de arm, het bureau dat Vlaamse ex-dienstplichtige zijn hart op het enquêteformulier waarmee de zich tot doel stelt wetenschappelijk Tilburgse Wetenschapswinkel de leef- en werkomstandigheden in de Belonderzoek te verrichten voor maatgische krijgsmacht onderzocht. Het ministerie van defensie te Brussel reschappelijke groeperingen en organisaties die over onvoldoende gistreert jaarlijks ruim 2000 gevallen van desertie. In Nederland zijn het middelen beschikken om toegang er ongeveer twintig. Wat is er mis met het leger van onze zuiderburen? te krijgen tot het gevestigde research-circuit. Socioloog Harry Boumeester kreeg vorig jaar september van de Wetenschapswinwerkzaamheden die ze moeten kel opdracht een onderzoek in te De Wetenschapswinkel enquê- ziek gemeld terwijl er van ziekte verrichten behooriijk eentonig. Zestellen naar de problemen binnen teerde een kleine negenhonderd geen sprake was. Zeventien proventig procent is van oordeel dat het Belgische leger die aanleiding Vlaamse dienstplichtige militairen cent heeft pogingen ondernomen hun werk niet aansluit bij de genogeven tot vormen van 'vluchtgeteneinde de oorzaken van vlucht- om op sociale, economische of ten opleiding. En van die zeventig drag' als onjuiste ziekmelding, gedrag op het spoor te komen. De medische indicatie de dienst te procent denkt veertig procent dat drankmisbruik, proberen onder ondervraagde groep militairen veriaten. Tien procent laat weten er voor hen wel degelijk een pas- Commentaren van dienstplfchtieen oefening uit te komen en debleek representatief voor alle wel eens ongeoorioofd afwezig te sende functie binnen het leger be- gen in Het verloren jaar. 'Reële sertie. Het rapport Een leger van dienstplichtigen in de Belgische zijn. Slechts vier van de onderstaat. Boumeester leidt uit deze voorbeelden uit mijn eenheid: een onvrede: een onderzoek naar de krijgsrriacht. Een dergelijke en- vraagde dienstplichtigen, een half percentages af dat met een betere timmerman en een mecank:ien leef- en werkomstandigheden van quête was nog niet eerder uitge- procent, antwoordde bevestigend werkverdeling al heel wat ellende werken in het militaire hospitaal. op de vraag 'Hoe vaak bent u (al dienspikhtige militairen in het voerd. op dit vlak uit de wereld geholpen Een dierenarts en een informaticus Belgische leger met zijn bevindin- Onder vluchtgedrag vallen volgens dan niet veroordeeld) gedeserteerd is. werken in een garage. Ikzelf ben gen werd afgelopen woensdag tijhet onderzoeksrapport 'alle ge- uit het Belgische leger?' Dit geeft Er werd ook gevraagd naar de informaticus, kende niets van dens een persconferentie gepredragsvormen die door militairen volgens Boumeester een vertehulpveriening in het leger. 'Een automechanica, kreeg geen opleisenteerd. worden aangegrepen om zich aan kend beeld van de werkelijke situabelangrijk thema voor de werk- ding en moest dus het vuile weri< ongewenste omstandigheden, per- tie. De wijze waarop de onderDesertie is volgens de Belgische groep', aldus Boumeester. 'Men doen: vrachtwagens afspuiten, afsoonlijkheidsbéïnvloeding of ver- zoeksgegevens zijn verzameld is wet een strafbaar feit waarvoor hier debet aan. De vragenlijsten werden namelijk naar de woonHet leger is zinloos. Een bende gefrustreerde adressen van (ex-)dienstplichtigen Waarom zijn er zoveel alcoholisten in het leger? gestuurd. Maar dat is de minst klootzakken. Een mesthoop die elke dag meer Mijn vriend, een beroepssergeant in een West'veilige' plek voor een deserteur. en meer gaat stinken omdat fast-food zo ongevlaamse kazerne, moet gaan afkicken. Drinkt Het percentage gedeserteerden zond is voor de spijsvertering, ik wens alle beligt in werkelijkheid veel hoger. men zoveel in het leger omdat het er zo gezellig Het aantal gevallen van zelfdoding roepsmilitairen een dwangbuis ofwel een nieuw is of omdat het een rotzooitje is? Ik tip alvast op als 'vluchtgedrag' bleek met de gezond verstand als kerstgesdienk en dan loopt het laatste.' gehanteerde onderzoeksmethode het leger leeg.' niet te achterhalen, 'zoals ook niet is vast te stellen of situaties in het iemand maximaal twee jaar gevan- antwoordelijkheid in de krijgsprobeert voor elkaar te krijgen dat schuren en verven, garages, straleger de directe aanleiding tot dergenisstraf kan krijgen. Het alterna- macht te onttrekken'. Belgische dienstplichtigen een ten en riolen reinigen. Er werd gelijk gedrag zijn', schrijft Boutief is onderduiken. Van de naar Enkele uitkomsten: zestig procent vakbond mogen oprichten. Dat geen begrip getoond na eigen meester. schatting tweeduizend deserteurs van de dienstplichtigen blijkt tijrecht hebben ze nu nog niet.' Vol- voorstellen om bovenstaande perdie het Belgische leger jaariijks de dens de legerdienst meer te gaan gens de respondenten functioneert sonen met dezelfde dienstperiode HULPVERLENING rug toekeren, nemen er ongeveer drinken. Daarvan dronk dertig prode bestaande hulpveriening niet te verwisselen naar geF>astere vijfhonderd de wijk naar Neder- cent vier glazen per dag meer en De enquête bevatte voorts vragen goed. functies. Efficiëntie, kostenbespaland. De meesten bouwen hier vijftien procent zelfs minimaal zes die een beeld geven van de ar- In de enquête zijn alternatieve vor- ring en organisatie waren ongeeen nieuw bestaan op omdat te- glazen meer. Conclusie van het beidstevredenheid. Slechts twee- men van hulpveriening aangedra- kend en ongewild! Het beroeps'Alcoholgebruik als ''ugkeer naar het vaderiand bete- rapport: eneenhalf procent van de Belgi- gen met de vraag aan de respon- personeel wil nog altijd domme, kent dat ze achter de tralies ver- vluchtgedrag, hetzij uit verveling, sche dienstplichtigen laat een posi- denten of ze deze wel of niet als onderdanige miliciens die zeker dwijnen. De straf blijft hen tot het door problemen of 'om erbij te hotief geluid over de arbeidssituatie een goede aanvulling op de be- niet boven hun Oaag) niveau uitkoren', komt op grote schaal voor'. achtenveertigste levensjaar boven horen. Van de overige 97.5 pro- staande hulpveriening in het leger men.' Ruim de helft van de respondenhet hoofd hangen. Ondanks een cent is de helft zeer ontevreden. zien. De antwoorden laten aan duiPeter van Zoest ten bekent meermaals te hebben uitleveringsovereenkomst tussen Vooral de onvoorstelbaar lage sol- delijkheid niets te wensen over: geprobeerd onder oefeningen uit Nederiand en België, worden de dij, ongeveer zeven gulden per tussen de tachtig en de negentig te komen. Eenderde van het aantal Belgische deserteurs hier te lande dag, werkt demotiverend. Daar- procent wil graag extra, van het leondervraagden had zich wel eens ongemoeid gelaten. naast vinden dienstplichtigen de ger onafhankelijke hulpveriening.

Zwartboek Wetenschapswinkel KUB

Univers

..roAirilief 1 ,

..^.3

3 0 november 1990

Vervolg van pag. 2.

Hanoi Van dit soort salarissen kun je niet leven, laat staan een familie onderhouden; al het universitaire personeel heeft dan ook bijbanen net als al het overheidspersoneel in vietnam overigens. Docenten Engels vertalen, en het personeel van de natuurkundefaculteit IS 'in de baas z'n tijd' een reparatiewerkplaats voor airconditioners begonnen, voor eigen rekening uiteraard. Wat biedt het curriculum de studenten? Neem bijvoorbeeld scheikunde. In Hanoi staan er naast schei-, wis- en natuurkimde nog de volgende vakken op het programma: parti^geschiedenis, filosofie (Marxisme-Lemnisme, historisch materiaüsme), pohtieke economie, Engels en Russisch. Nog steeds is de meeste wetenschappelijke Hteratuur in het Russisch al begint dit te veranderen ten gunste van het Engels. Onderzoek doen is ook niet eenvudig: voor natuur- en scheikunde kan men vaak niet aan de benodigde chemicaHën komen etc. Het leveren van optimale prestaties wordt ook niet bevorderd door de huisvesting van de universiteit zelf. Het sick-buüding-syndrome zoals wij dat hier kennen is er onbekend. Glas in de ramen ontbreekt nameüjk, en de luiken staan meestal open om voldoende hcht binnen te laten, want er is niet overal verlichting. Dat is in de zomer niet erg, maar in de tamehjk gure winter van Hanoi wèl. En in de zomer kan het met temperaturen van 33 tot 38° C knap heet zijn, vooral als de plafondventilator het weer eens laat afweten. Bij al deze kommer en kwel moet niet vergeten worden, dat Vietnam een van de armste landen ter wereld is, en het op onderwijsgebied heel wat beter doet dan qua inkomen vergeUjkbare landen. En vergeleken met de KUB heeft de Universiteit van Hanoi één probleem alvast niet: de drie busjes en twee auto's die de universiteit bezit, vinden makkeüjk een plaatsje op het terrein. Iedereen komt op de fiets of bromfiets.

Welke eisen moet je stellen aan een échte computer voor studie en wetenschap?

Intuïtief Een computer mag geen banière vormen tussen jou en jt werk. Je Macintosh werkt zoals jij werkt. Hij laat zich onder alle omstandigheden bedienen als een uitenit eenvoudig, maar tegelijk krachtig stuk gereedschap dat je precies naar je eigen hand kunt zetten.

Flexibel ? Een computer mag niet afhankelijk zijn van één besturingssysteem. De Apple Macintosh is op dat gebied buitengewcxin flexibel. Met bij\oott)eeld het Apple A LXfesturingssysteem werkt hij zelfs onder de UNIX-.standaard. En. de .Macinto.sh is klaar \oor de systeem-software van morgen.

Contactueel Natuurli|k wil |e je werk kunnen printen en data opslaan in externe geheugens. .Misschien wil je met een scanner tekst of lieeld inlezen. Dan zit je met een Apple Macintosh gelieiteld. Want iedere .Macintosh biedt je .standaard tal van aansluitmogelijkheden voor een breed scala randapparatuur.

Yeekijdig Je w lit alle kanten op kunnen met je computer. Met een Apple Macintosh kan dat. Z'n supersnelle di.skdri\e leest én beschrijft net zo makkelijk Macintosh floppy's als MS-Dos en 0,S'2 diskettes.

Extravert Computers mogen geen solisten zijn. De .Macintosh stelt zich graag coöperatief op. Dankzij de ingebouwde netwerhoorziening Ls hij in een netvvedt helemaal in zijn element. Het maakt hem niets uit als hij daarbij moet samenwerken met andere typen computeni.

Odile Ruijs.

Consistent

S^^

Wie denkt, kiest Apple Macintosh

X^

v^

A | ^ Computer

Je wilt weinig ti|d besteden aan het leren werken met je computer. Kenmerkend voor de opbouw van de Macinto,sh is de logische stmctuur die al zi|n programma's met elkaar gemeen hebben. Je kunt ieder programma uit die enorme Macinto,sh softwarebibliotheek zó gebmiken, zonder telkens opnieuw een handboek uit je hoofd te leren

Bdaalbaar Voor studie en wetenschap is er een speciale Apple Macintosh*. Ga hem bij de nevenstaande Apple Educatieve Reseller uitproberen, je zult merken dat hij voldoet aan alle eisen die je maar zou kunnen stellen. Want hij heeft tenslotte ook nog eens een betaalbare prijs: ƒ 3493.-*, incl. Miaosoft ^ r k s en incl. BTW.

PROEFSCHRIFT VAN ELINKWIJK Gaat u promoveren? Vraag darTvrijblijvend, eerst onze informatieve documentatie!

Ga de Apple Macintosh bekijken bij een van de volgende Apple Educatieve Resellers: Apple Centre, Hertogstraat 29. 3611 PA Eindhoven, 040-116211 Byzantium Computer B.V., Kmisweg 801b, 2132 NG Hoofddorp, 02503-73707

DRUKKERIJ

ELINKWIJK

• fX'ze Mitintiftli voor hel ()iHkrr\Mp. L\ l)i|z<mda lompltrl (2 Mb wcrkj.'ciicufy.Ti (R.VM). FDHD-HluifttnlKritl SuperDnve 40 MlnjSt Hlii|f)cn wordt }^.'lc\efd iixluMtrf MKIXWA iXiïks De Appic Edwjliexir Rr^lttT hirft (At-ngtaN nog «m ajntrckkeli|kc Jünbicdinj!hl) k;\'ai deze Apple Mjiini(»h nM t t n inujfcWmw II pnnicr en Jiievion-kit \{X)r ƒ 449S.- Pn|z«i onder voorbehoud en imiiisief i m t

BV

Amsterdamsestraatweg 554 — 3553 EN Utrecht. Tel. 030-444921 Fax 030 - 439074

30 november 1990

MEDEDELINGEN

De mededelingenpagina wordt verzorgd door de afdeling Pers en Voorlichting (gebouw B, kamer 10, tel. 2001). Diensten en faculteiten leveren kopij z.s.m. aan, uiterlijk donderdag vóór 13.00 uur voor het verschijnen van de nieuwe Univers. I.v.m. beperkte ruimte is het zaak berichten kort en kernachtig te formuleren. De redactie kan het bericht wijzigen. Bij teveel kopij krijgt de hoogste actualiteitswaarde voorrang.

r

FEW

WIJZIGING TENTAMENROOSTER Management van Informatie Vooaiening: definitieve datum 24 jan. 1991 (i-P-v. 13 dec. 1990) Voonaadmanagement Het vak 'Voonaadmanagement' zal niet op 2 jan. 1991 maar op 3 jan. 1991 schriftelijk getentamineerd worden. Dit is in overleg met studenten gebeurd. LERARENOPLEIDING ECONOMIE Studenten die een onderwijsbevoegdheid voor het voortgezet onderwijs in de algemene en/of bedrijfseconomie willen verwerven kunnen uitvoerige informatie over de lerarenopleiding vinden op biz. 101 van de studiegids 1990/1991 van de FEW. De aanmelding voor de doctorale voorbereidende cursus met een studiebelasting van 8 SP die in het 2e semester gegeven wordt dient plaats te vinden vóór 15 dec. op formulieren verkrijgbaar op het secr. van de vakgroep Algemene Economie kamer B 521, tel. (66)2416, (Mevr. I. van NieO.

FRW NIEUW KEUZEVAK: NEDERLAND EN EUROPA In fiet voorjaarssemester zal voor de eerste keer het keuzevak 'Nederiand en Europa' worden gegeven. Het is een zogenaamd functioneel keuzevak, wat wil zeggen dat vanuit verschillende vakgroepen op fiet onderwerp Nederland en Europa wordt ingegaan. De deelnemende vakgroepen zijn (in volgorde van de te bespreken deekxKterwerpen): staatsrecht privaatrecht, belastingrecht, strafrecfit, sociaal recht en rechtshistorie. In de cursus zal de aandacht worden geconcentreerd op de problematiek van de doorwerking van

fiet Europese recht in de Nederlandse rechtsverhoudingen en op de mate van fiamionisatie van regelgeving die per deelgebied van het recht wordt nagestreefd. Elk van de deelnemende vakgroepen zal op zijn vakgebied aangeven welke de grondlijnen achter tiet fiarmonisatiestreven zijn op dat specifieke gebied, en welke de mate van fianmonisatie is die anno 1991 is bereikt. Ook zal per vakgebied worden aangegeven in fioeverre de nu gevolgde Europese gedragslijnen voor kritiek vatbaar zijn, waarbij zonodig alternatieven voor fiet huidige Europese regelgevingsbeleid worden aangereikt. Per saldo moet de student na het volgen van de cursus In staat zijn aan te geven fioe ver de Europese eenvwrding ('Europa 1992') per sector van fiet recht is gevorderd, wat per deelgebied van fiet recht de gesrtelde einddoelen zijn, en in fioeverre het huidige Europese denken over juridiscfie harmonisatie voor kritiek vatbaar is. Ciirsusopzet Uitgegaan wordt van een 320-uurs vak, te geven in de periode van twaalf collegeweken, waarin elk van de zes vakgroepen gedurende twee weken de gelegenfieid krijgt om onderwijs te verzorgen over het tfiema zoals boven orrëchreven, dan wel, in het geval van rechtsgeschiedenis, fiet gekozen thema van een historisch fundament te voorzien. De cursus zal worden afgerond met een discussiemiddag waarin zal worden gezocht naar overeenkomsten en verschillen tussen ontwikkelingen op de verschillende deelgebieden van het recht. De middag wordt ingeleid door enkele studenten die rapporteren over fietgeen de verschillende docenten tijdens hun colleges naar voren fiebben gebracht. Ook de andere studenten zullen vervolgens uitvoerig in de gelegentieid (moeten) zijn om van hun inztehten te laten blijken. Een vraag van tiet (schriftelijk) tentamen zal op de in deze slotbijeenkomst aan de orde komende ttiema's t)etrekking tielDlDen. In welke mate ook tijdens de reguliere bijeenkomsten gelegentieid Is^taat voor debat, zal mede aftiangen van de tjelangstelling voor de cursus. Verder zullen, zo mogelijk, in de marge van de cursus een of twee buitenlandse sprekers worden uitgenodigd, die vanuit een ander perspectief dan dat van de twaalf EG^staten kunnen spreken over tiet proces van de Europese eenwording. Te denken vatt aan een spreker uit een Oosteuropees land, en/of een spreker urt een niet-gebonden land (Oostenrijk bijvoorbeeld^. Studenten die belangstelling fiebben wordt verzocht zich vóór 1 dec. a.s. te melden bij mevr. I. Smit, secr. vakgroep FHTvaatrecht, kamer B 1007, tel. (013)662281.

Toch niüul iiieeiienomeii dat niet iederéén de prijsverlagingen van Apple voldoende vindt ! é Macintosh Classic 2/40 inklusief toetsenbo-d met gratis draagtas (twv ƒ 215) of ƒ 100 korting é Macintosh SE/30 2/40 inklusief toetsenbord met gratis draagtas (twv ƒ 215) of ƒ 100 Icorting é Macintosh LC 2/40 inklusief monitor vanaf met gratis monitorstand (twv ƒ 230) of ƒ 100 korting é Macintosh IISI2/40 inklusief mcxiitor vanaf met gratis monitorstand (twv ƒ 230) of ƒ 100 Icorting é ImageWriter II met gratis printeikabel é HP E)eskwriter met gratis printeikabel é Inclusief ESCON Garantie Plus Regeling (aan huis) é Genoemde prijzen zijn inclusief BTW é Deze aktie is geldig tot 1 januari 1991 voor meer informatie:

Dé Universitaire PC-Shop KUB PC-Shop Hojjeschoollaan 225,013-663059 ).Mn)v^,rievL,.U

3.495.00 6.420.00 4.591,00 7.519.00 995.00 2.195,00

RICHTLIJNEN T.A.V. ZIEKTE E.D. BIJ EEN SCHRIFTELIJK TENTAMEN Onlangs is toesloten richtlijnen op te stellen voor studenten die door ziekte of andere dringende persoonlijke of sociale omstandigheden verhinderd zijn aan een schriftelijk tentamen deel te nemen en in plaats van het gemiste schriftelijk een mondeling tentamen wensen af te leggen: , A. Vóór aanvang van het tentamen dient de student via tel.nr. 662502 te melden dat hij door omstandigheden niet aan tiet tentamen kan deelnemen. Hij dient hierbij de reden van verhindering te melden. B. Zo spoedig mogelijk daama dient de student de desbetreffende examencommissie schriftelijk om een uitzondering op de nadere regeling te vragen. Hij zal hierbij bewijzen moeten bijsluiten. In geval van ziekte tjetekent dit een verklaring van een arts (zo mogelijk niet de eigen huisarts) dat de student op de dag van tiet tentamen niet in staat was tiet tentamen af te leggen. C. De student zal tevens moeten aangeven wat zijn belang is bij tiet maken van een uitzondering, met andere woorden hij zal moeten aangeven waarom hij niet gewoon aan de volgende tentamengelegentieid kan deel-

BURGERLIJKRECHTA In tegenstelling tot wat in de la'draad staat vermeld zal de bespreking van tiet oefententamen (achter in de leidraad) plaatsvinden op wo. 16 jan. 1991 om 10.30-12.30 u. in zaal CZ 101. Tevens vindt tiet vragenuur^e plaats voor tiet komende tentamen op 21 jan. 1991. AVONDCOLLEGE BURGERLIJK RECHT A In tegenstelling tot wat in de leidraad staat vermeld zal de bespreking van tiet oefententamen (achter in de leidraad) plaatsvinden op wo. 16 jan. 1991 om 18.45-21.00 u. in SZ 17. Tevens vindt tiet vragenuur^e plaats voor tiet komende tentamen op 21 jan. 1991. TENTAMENSTOF BURGERLIJK RECHT A Er is een fout geslopen in de opgave van de tentamenstof op t}l. 4 van de Leidraad Burgerlijk recht A, najaar 1990. Onder 2 staat bij de bestudering van de nummers uit Asser Hartkamp 4-11 als laatste nummers vermeld 476-452. Deze laatste nummers moeten zijn 476-542. De overige nunv mers zijn correct.

BEREKENING EINDCIJFERS PRIVAATRECHT A EN B De tentamens privaatrecht A en B laestaan keide urt drie onderdelen. Om voor het getieel een voldoende eindcijfer te tDetialen, zullen minstens twee onderdelen een voldoende resultaat moeten vertonen. Voor tiet eindcijfer is in eerste instantie een cijfermatige voldoende van belang. Bijvoorbeeld 6 en 5 en 8 geeft 19:3 is 6.33 is 6.5; ofwel 4 en 4 en 4 geeft 12:3 is 4. Wanneer echter twee onderdelen onvoldoende zijn gemaakt, 5 en 5, en het derde onderdeel is met 10 pMjnten getionoreerd, zal ondanks de cijfermatige voldoende die volgt uit de optelsom van 20 punten, toch een onvoldoende eindcijfer (5), worden gegeven. Twee onvoldoendes op een totaal van drie onderdelen, wordt voor het werk als geheel in tjeginsel niet als voldoende resultaat beschouwd. Deze regel lijdt uitzondering als zk^ een tjepaalde comtwnatie voordoet van 2 'hoge' onvoldoendes en een hoge voldoende. Een nadere uitwerking van deze uitzondering ligt ter inzage bij de secr. van de vakgroep privaatrecht, kamer BI007.

INSCHRIJVING KEUZEVAKKEN Voor 1 dec. dienen de inschrijvingen voor de keuzevakken binnen te zijn. Voor cursussen die tweemaal worden aangeboden hangen intekenlijsten bij B 3 2 1 . Dit geldt ook voor het Practicum Audiovisuele Vaardigtieden, waaraan maximaal 20 studaiten kunnen deelnemen. Voor de 'verplfchte' vakken Engels en Nederiands zullen eveneens lijsten worden opgehangen. Na 1 dec. kunnen nog wijzigingen optreden in het rooster en de aangeboden literatuur. Studenten ontvangen hierover geen bericht, maar kunnen het nieuwe rooster na 1 jan. afhalen bij B 319. De correcties op de literatuur liggen voor aanvang van het tweede semester in de stapelbakjes Isij B 319.

Denise Lindenau is afwezig van 17 dec. tot en met 1 jan. 1990.

Toch leuk die PrinterKlaastijd HP Deskjet - 500 Inktjet printer, 300 dpi

ƒ 1580,00

Star LC-20 9 naalds matrix printer

ƒ 469,00

MannesmannTally MT-81 9 naalds matrix printer

ƒ 385,00

Prijzen onder voorbehoud, incl. B.T.W. en de Escon garantie plus regeling (aan huis) en printerkabel.

Dé Universitaire PC-Shop

'wij hoeven er immers niet aan te verdienen!' PC-Shop, Hogeschoollaan 223, Tilburu 013-663059

PROP SOC roosterwijziging Op de maandagen 10 dec., 7, 14 en 21 jan. vinden de colleges Maatschappij-inrichting p>laats in AZ 116 i.p.v. SZ 17. Op de woensdagen 12 dec., 9, 16 en 23 jan. vinden de colleges Soc. Filosofie plaats in SZ 17 i.p.v. /\Z 111. PROP PSY roosterwijziging Op do. 10 en do. 17 jan. vinden prop. psyctiologie tentamens plaats in de zal e n / ^ 112 en CZ 101 voor de dagopleiding en in AZ 111 voor de avondopleiding.

VAC Bij de vakgroep staatsrecht, bestuursrecht en bestuurskunde van de Fac. der Rechtsgeleerdheid ontstaan per 1 januari 1991 vacatures voor

enkele student-assistenten (m/v).

FLW

Voor de inhaalweek van 10 dec. komt een apart rooster. Dit rooster hangt op 5 dec. op de borden bij B 319.

FSW

Het betreft een aanstelling van 0,2 en een aanstelling van 0,3 van de volledige werictijd. De werkzaamheden hebben respectievelijk betrekking op: - inhoudelijke ondersteuning van een van de secties van de vakgroep; - inhoudelijke ondersteuning van een van de hoogleraren van de vakgroep. Sollicitanten dienen met goed gevolg hun propedeuse te fiebben behaald en de studierichting Nederiands Recht of J.B.W. te vtjigen. Inl. over deze vacatures kunnen worden verkregen bij de secr. van de vakgroep E.J. Janse de Jonge, tel. 013-662302. Sollicitaties dienen binnen 14 dagen na het verschijnen van deze advertentie te worden gerteht aan de secretaris van de Fac. der Rechtsgeleerdheid, mw.mr. G.M.D. Peters-van Gorp, Postbus 90153, 5000 L£ Tilburg.

Vacatures, geplaatst in Univers, zijn uitsluitend bedoeld voor werknemers van de KUB.

pro civibus verzekert academici

INZAK EN AS ZITTEN? veilig onderdak met een goede verzekering voor inboedel en opstal. Amsterdam 020-5 708 208 Stadhouderskade 140 Groningen 050-184114 SpilsJLiizenNZ 11 Faculteiten, diensten, studentenverenigingen en alles wat los of vast zit aan de KUB

Intern adverteren

kan voor de helft van het commerciële tarief. Bel Angela van Schendel. Tel.: 66 22 77

30 november 1990

MEMO

Studenten i FSW-STUDENTENFEEST: Wij, Steps, Tosp, Versot, PSF­v., Priori­ tijd, Taop, BomelkcxTimissie, Input, Se­ vio, B&O, C jsp: organiseren: fantas­ tisch spetterend werelds FSW­studerv tenfeest. 6 December 1990 in Noorderligt, 22.00 uur. Voorverkoop: f 2,50 in ge­ bouw S. Aan kassa: f 3,50. Met live­band FizzGig en buitenlands optreden. Komt allenl

STUDIEDAG TOEGEPASTE TAALWETENSCHAP Op maandag 17 december organiseert de Anela (Nederlandse Vereniging voor Toegepaste Taalwetenschap) weer een juniorenstudiedag aan de Faculteit der Letteren van de Rijksuniversiteit Gro­ ningen. Deze studiedag is speciaal ge­ richt op studenten, recent afgestudeer­ den, ak)'s oio's in de Toegepaste Taal­ wetenschap en aanverwante vakgebie­ den. De plenaire lezing zal worden verzorgd door de heer Boogaards van de R.U. te Leiden. Hij zal de relatie tussen lexicon en grammatka vanuit verschillende perspectieven belichten. Daama zullen onder meer de volgende lezingen ge­ houden worden: ­ Lezen in de 2e taal: leesvaardigheid of taalvaardighekl? ­ Ontwikkeling van tekstvaardigheid in het Nederiancfe als 1 e en 2e taal. ­ Gebarentaal als vreemde taal voor ho­ renden ­ Je zuivelste toren van Babel; een ex­ ploratief onderzoek naar zuiveltermino­ ksgie. ­ Neder­Engels of Neder­Amerikaans? Verder is er een zaal met posterpresen­ taties waar studenten en recent afge­ studeerden informatie geven over hun eigen (ondeaoeksjactiviteiten op toege­ past taalkundig gebied. Toegang en

MENU PERIODE 3 t / m 7 DECEMBER MAANDAG 3 / 1 2 preisoep of chinese tomatensoep varkenslapje of cheeseburger mosterdsaus spinazie a la crème of spitskool pommes toupies of gekookte aardappelen veg.: kaassoufflé — mosterdsaus spinazie — gekookte aardappelen luxe: varkensoester gevuld met groenten en kruidenboter DINSDAG 4 / 1 2 kippesoep of linzensoep nasi goreng — saté — kroepoek — atjar — tjampoer — pindasaus of rollade — schorseneren gekookte aardappelen veg.: nasi goreng — saté van tahoe — pindasaus — atjarsalade — kroepoek luxe: biefstuk champignons WOENSDAG 5 / 1 2 erwtensoep of bouillonsoep gehakt of leverragout picalillysaus sperziebonen of koolsalade patates frites of gekookte aardappelen veg.: sojaburger — picalillysaus koolsalade — patates frites luxe: jagerschnitzel DONDERDAG 6 / 1 2 mosterdsoep of juliënnesoep shaslick — paprikasaus macaroni met groenten ­♦­ kaas of rookworst vleesjus stamppot boerenkool veg.: boüerenkoolschotel — rauwkost luxe: biefstuk américaine VRIJDAG 7 / 1 2 heldere kervelsoep of tomatengroentesoep gebakken mosselen sauce tartare of roomburger wortelen met peultjes of koolrabi patates frites of gekookte aardappelen veg.: boerenomelet — sauce tartare koolrabi — gekookte aardappelen luxe: scholrolletje met verse zalm

Univers

lunch zijn voor studenten, aw's en oio's gratis. Voor fien is er ook een te­ gemoetkoming in de reiskosten moge­ lijk. Aanmelden voor posterpresenta­ ties en als toehoorder is mogelijk tot za­ terdag 1 december a.s bij onder­ staande contactpersonen. Jeanine Deen (013­669111), Bema de Boer (050635960)

HOMOSEKSUALITEIT

EN

RECHT Het Willem Pompe Instituut en de In­ terfacultaire Werkgroep Homostudies te Utrecht organiseren in januari en fe­ bruari 1991 op woensdagmiddag een werkgroep voor juridische studenten om vanuit diverse juridische gezichts­ punten diverse vragen te bestuderen. Voorts schrijft iedere deelnemer een paper over een door haar/fiem zelf te kiezen onderwerp. De cursus is een er­ kend keuzevak binnen de juridische fa­ culteit. Tel.inf. op 030­393132/ 393125 en schriftelijke aanmelding bij M. Moerings, W. Pompe Instituut, Janskeri<hof 16, 3512 BM Utrecht.

WORKSHOP FOR SCALING Het Interuniversitair Expertisecentrum ProGamma organiseert op 3 en 4 de­ cember 1990 in Groningen de Work­ shop voor Scaling. Deze workshop heeft tot doel afgestudeerden uit de ge­ drags­ en maatschappijwetenschap­ pen, met name AIO's en OIO's, een overzicht te geven van de praktische toepassingen van de diverse sefiaalmo­ dellen. Aan de worksfxip zijn geen kos­ ten verbonden. Voor inlichtingen en aanmelding kunt u zich wenden tot de organisatie van de workshop: iex Pro­ Gamma, Grote Rozenstraat 15, 9712 TG Groningen, tel. 050­636900.

HARTOG BEEMPRIJS Deze prijs wordt uitgereikt voor een ori­ ginele studie (al dan nTet eerder gepu­ blfceerd) op het gebied van de geschie­ denis van de joden in Nederiand, die geschreven is door een auteur, die op het tijdstip van sluiting der inzendin­ gen de leeftijd van 35 jaar nog niet heeft bereikt. De prijs bedraagt ƒ 2.500,-. Inzendingstermijn sluit 31 januari 1991. Inzendingen dienen te worden gerfcht aan het secretariaat van de Commissie voor de geschiedenis en de cultuur der joden in Nederiand (p/a Joods Historisch Museum, Jonas Daniel Meijerplein 2-4, 1011 RH Amsterdam). Inzendingen dienen gevat te zijn in een envelop zonder vermelding van afzender en vergezeld te zijn van een blanco envelop bevattende een opgave van naam, adres en geboortedatum van de inzender. Op de buitenzijde van de envelop kan ter fierkenning een motto worden aangebracht.

WEWh A A N ALLE SCRIPTIE-AUTEURS Voor juristen In het kader van art. 1639 s B.W.-procedures is er de mogelijkheid van een 'afvloeingsregeling' na einde dienstverband. De Reditswinkel verzoekt via bv. jurisprudentie-onderzoek om een meer eenduidig beeld van de rechten van de werknemers op een aanspraak op een 'nazorg-regeling' bij ontslag. Op verzoek vanuit de sociale advocatuur is vraag naar een onderzoeker op het gebied van fiet arbeidsrecht. Onderzocht dienen te worden de uitspraken van het kantongerecht te 's-Hertogenbosch vergeleken met andere arrondissementen. Tevens kan een dossier-onderzoek tot de nnogeiijkhteden behoren. Bemiddelaar: Hans Adema. Informatie bij: De Wetenschapswinkel, S-14 tel. 013-662819/ 2645. Dit is slechts een enkete vraag uit ons bestand. Zoek je dus een geschikt scriptie-onderwerp, kom dan gerust eens langs om in fiet vragen bestand te neuzen. Ook voor derdejaars-scrip>ties fiebben wij wellicht ondenverpen. Je kurrt ons vinden in S 4 tot en met S I 4.

DSZi DIENST STUDENTENZAKEN Openingstijden liifotiiiatieceiitium DSZ (Gebouw N, Kamer 24): Maandag: 13.00 -16.00 uur Dinsdag: 09.00 -16.00 uur 16.30-18.00 uur Woensdag t / m vrijdag: 09.00 16.00 uur Voor afspraken met de studentendekaan kun je terecht in het informatiecentrum, of bellen naar 662211. De studentenarts, studie- en beroepskeuzeadviseuse en studentenpsycfidogen zijn bereikbaar ornder tel.nr. 662116. Het Steunpunt Studiefinanciering is bereikbaar onder tel.nr. 668010 (ook voor afspraken). De balie van liet Steunpunt is gevestigd in fiet Informatiecentrum. Doorstromers van HBO naar WO Studenten mt een HBO-diploma die in het studiejaar '86/'87 zijn begonnen met een WO-oplekJing, hebben m.i.v. het studiejaar ' 9 1 / ' 9 2 gn inschrijvingsduur meer en ds ook geen studiefinanciering. Studenten waarop bovenstaande van toepassing is en die dit studiejaar nog niet afstuderen, worden verzocht zkih te melden in het Informatiecentrum. Zij kunnen volgend jaar evtueel een beroep doen op het auditorenfonds. Na nrielding krijgen zij daar t.z.t. bericht over. Kursussen Voor de informatiedag over sollkiteren en de cursus onderfiandelen (11 december) kunnen studenten nog inschrijven tot 7 dec. Informatie en aanmelding in het Informatiecentrum. Aktuele studenteninformatie In deze rubriek wordt melding gemaakt van nieuw binnengekomen informatiemateriaal voor studerenden. In het Informatiecentrum wordt dit materiaal, dat zeer uiteenlopend van aard is, gedurende een maand ter inzage gelegd. Deze week aktueel: ' Summer Job in ttie USA. In aanmerking komen studenten tussen de 19 en 28 jaar die in de zomer van 1991 in een (kinder-)vakantiekamp willen werken.

Sportnieuws V I DAR Donderdag 29 november: eindfeest met disco. Weer een tiekend groots opgezet swingfeest. Dit mag je niet missen. Donderdag 6 december: Sint en Piet op de loods. Tevens deadline recover. Uiteraard kunnen ook de eerstejaars een stukje inleveren in de copijbis op de loods of opsturen naar de postbus. Wintertaib Parcival valt deze winter niet in slaap. Wij willen jou in december en januari de mogelijkhekd bieden met ons een uur lang ontspanning te zoeken in het Waranda-bos. Even van je boeken weg, op een leuke en sportieve wijze kennis maken met het fenomeen joggen, is hetgeen wij jou te bieden hebben. Teveel stress opgebouwd, rugklachten of je ziet het gewoon niet meer zitten met je tentamens, kom gerust een keer BIB-en. ledere Dinsdag- en Donderdagmiddag van 15.30-16.30 uur ben jij van harte welkom vanaf het sportcentrum. Het kopje thtee ema staat in ieder geval klaar. Voor meer informatie: bel Jacques tel. 361630. Je ziet ' t PARaVAL slaapt inderdaad niet in! Tot BIB's. Kerstpiek-toppeis Tijdens het Kerstpiektoemooi hebben we diverse toppers binnen de muren van het Sportcentrum. Zó is op donderdag 20 december vanaf 20.00 uur Jannes v.d. Wal aanwezig. Jannes v.d. Wal is - zoals waarschijnlijk bij velen bekend - oud-wereklkampk)en dammen. Hij woont rrx>menleel in Groningen en is berekJ gevonden het in een schaak-/damsimultaan op te nemen tegen 18 dubdammers en 17 huisscfiakers. Je kunt je opgeven voor een partij tegen hem. Hiertoe dien je een inschrijfformulier in te leveren (vanaf 3 deoeniber verkrijgbaar). Op maandag 17 december hebben v\e een topper van gefieel andere aard in

Inschrijfformulieren verkrijgbaar vanaf 3 december 1990 Op fiet inschrijfformulier staat tiet definitieve programma afgedrukt. Wij zullen ook in de volgende Univers het definitieve programma publk»ren. Sluiting Sportcentrum Op Woensdag 5 december is fiet Sportcentrum vanaf 18.00 uur gesloten in vertjand met Sinterklaas. Zwem-marathon Omdat Sinterklaas dan weer weg is en de Kerstdagen binnenkort aanbreken, nog even lekker meedoen aan een sportief rekreatief evenement: de mini-maratfion zwemmen. Op donderdag 6 december vanaf 20.00 uur wixdt deze mini-marattion gefxxjden in fiet zwembad van de ALO, Goirieseweg 46. De maratfion wordt georganiseerd door zwemdocente Nanette Dumoulin. Formeer een groepje van 3 of 4 personen. Met die groep zwem je 20 minuten lang in «tafettevorm 40 meters. Wie legt in die 20 minuten de grootste afstand af. Maak zoveel mogelijk homogene groepen, anders is er geen strijd-element. Koffie, tfiee en koeken zijn aanwezig. Doe mee en geef je op bij fiet Sportcentrum, Academielaan 5.

huis; het dames volleybalteam van Brevok. Vorig jaar is dit damesteam ongeslagen gepromoveerd naar de eredivisie volleybal. Momenteel neemt nnen een vierde plaats in in de eredivisie. Wil je echt top-volleyt)al zien, kom dan op 17 december om 19.30 uur naar fiet Sportcentrum. Vanaf 19.30 uur is er een demonstratie-training door BREVOK. Daama volgt een wedstrijd tussen fiet damesteam van Brevok en het fierenteam van Gepidae. Mix is 'in' tijdens het Kerstpiektoemooi 90; dus kom eens langs voor dit spektakulaire toemooi-onderdeel. Programma Kerstpieictoemooi In de week van maandag 17 december t / m donderdag 20 december wordt wederom fiet Kerstpiektoemooi georganiseerd in fiet Sportcentrum K.U.B. Hieronder volgt fiet vooriopige programma-overzicht, maandag 17 december 10.00-17.00 uur : tennis mixed dubbel 18.00-20.00 uur : volleybal competitiespelers 20.00-20.45 uur : demonstratiewedstrijd Gepidae/Brevok 20.45-00.30 uur : zaalvoetbal, waaronder een demonstratiewed strijd van een prominententeam Andere onderdelen maandag zijn: tafeltennis, judo, voetbal en voorrixiden armdrukken. dinsdag 18 december: 10.00-17.00 uur : tennis mixed dubbel 18.00-19.30 uur: korfbal 19.30-20.30 uur : demonstratiewedstiijd TACHOS/GNSK team 20.30-21.00 uur : demonstratie jazzdans 21.0000.30 uur : badminton, vi«aronder een demonstratie wedstrijd Voorts op deze avond: karate en voorronden armdrukken v\Aoensdag 19 december 10.00-17.00 uur : tennis mixed dubbel 18.00-21.00 uur: zaalhockey 21.00-21.30 uur: demonstratie scfiermen Pemette Osinga 21.30-24.00 uur: basketbal Verder op deze avond: scfiermen, demonstratietraining boksen donderdag 20 december: 10.00-17.00 uur : tennis mixed dubbel 18.0OO0.30 uur : volleybal rekreanten 20.00-20.15 uur: sprint KO 21.00-21.15 uur : demonstratiewedstiijd Gepkdae/ E. Mathieu 22.00-22.15 uur : demonstratie karate K. van Berkel 23.00-23.30 uur: finales anrxJrukken 20.00-24.00 uur: schaak/dam sinnultaan met Jannes v.d. Wal

É

AGENDA ZONDAG 2 DECEMBER Synagoge, Willem II straat 20, 14.00 uur: Sofoi-lezing 'O Felix Culpa', geluk en identiteit door Pol de Bondt. MAANDAG 3 DECEMBER Plato, Harde broodjes avond. DINSDAG 4 DECEMBER Ptato, Dispuutssurprice-avond. DONDERDAG 6 DECEMBER Universiteit, Aula, 16.15 uur: ProrTx> tie drs. A.Th. W. van den Oord. 'Ariaeidersbeweging en collectieve actie van werklozen, een vergelijkende studie van de jaren dertig en tachtig in Nederland'. Vidar, Sint en Piet op de loods. Tevens deadline recover. Kon-tekst, PUF, 15.00 uur: Sinteridaasmiddag. VRIJDAG 7 DECEMBER Universiteit 14.15 uur. Aula: Promotie drs. P.J. van Meel. 'Een optimalisatiemodel voor automatisering bij AA-organisaties'.

TIGEAGENDA

4 DECEMBER PZ 209, 13.00 uur: TAOP lezing sockxyatie door Hans Pol 6 DECEMBER SZ 17MAKUB lezing -I- film: "Advertising tfiat wori<s" van Procter & Gamble. 13.30 tot 17.30 uur

Betaald matseren Voor ƒ5,— vult u onderstaande ruimte boordevol, inclusief trefwoord bovenaan. De matsertjes kunnen enkel met deze leesbaar ingevulde bon (één letter, leesteken of spatie per blokje) bij de redactie worden ingediend. Betaling kan per giro- of betaalkaart onder gesloten omslag of op de redactie. Vergeet niet ook naam en adres in te vullen.

3

Naam: Adres: (Tel:

)

30 november 1990

WOTEL

UNIVERSO

KLOOSTERKAPEL BREDA

'Gilles de Ray' bijt in het zand 'La passion de Gilles' wordt gespeeld in de kloosterkapel aan de Generaal Maczekstraat 82, in Breda tot 8 december. Aarwang 20.30 uur. Buiten is het nu behoorlijk herfst, maar binnen is de herfst echter dan echt. Zodra je het portaal binnenkomt, word je overweldigd door het aroma van vochtige aarde, bladeren en bos. (De sterke wietgeur op 17 november zal wel tijdelijk toeval geweest zijn.) Het kan echt niet op verder: ro^tbruin, geel en oker, veoA«erd ijzer, kaarsen, vruchten en zelfs een dooie fazant liggen verspreid over het donkere zand De sfeer is gezet; de wetenschap dat de voorstelling plaatsvindt in de vroegere kapel van een klooster roept al bepaalde beelden op; maar deze entou-' rage bij binnenkomst doet wel iets tieel speciaals verwachten. Bovendien kan je doortieen het tralievsrerk een verlicht stuk bos zien op de binnenplaats. Wanneer fiet hek opengaat en het publiek verzocht wordt zich voorzichtig in groepjes naar hun plaatsen te begeven, volgt de eerste verbazing: fiet bos bevindt zich in de kapel zelf, als een waartieidsgetrouwe kopie, een hyperrealistisch decor waarin alleen de merkwaardige vogelnesten vreemd zijn. (Later zal men onweer en getsjilp horen in het woud.) Maar tegelijk is het een teleurstelling, want meteen vergaat de angstige spanning van een theatervoorstelling in een echt nachtelijk bos. Het is knap, maar fake. Maar goed. Jan Versweyveld, die al de prachtige decors ontwierp voor De Tijd, heeft weer iets bijzonders verzonnen en is tenslotte tfieater niet meestal illusie?

riet Zuidelijk Toneel speelt 'La passion de Gilles' van Pierre Mertens in een regie van Thierry Salmon. Volgens de legende is Gilles de Ray een bloeddorstige ridder/huurlingenleider, die van 1404 tot 1440 een kort maar hevig leven leidt van roof, moord en verkrachting, maar bij hem heeft het allemaal net iets speciaals: het vechten is fieilig, omdat het gek)eurt onder de banier van Jeanne d'Arc in haar oorlog tegen de Engelsen. En de sex gaat gepaard met rituelen van bloed, geweld en pijn, die pas driehionderd jaar later bij Sade tot een cultus verheven worden. Gilles zal op de brandstapel sterven als de reïncamatie van het kwaad. Iets eerder stierf, eveneens op de brandstapel, Jeanne d'Arc, de reïncarnatie van het goede, 'de maagd van Orleans', het herderinnetje dat de stemmen volgde die haar opriepen gewapendertiand het vaderland te bev.'iden van de Engelse Ljezetters en de koning te redden. In de legende is de oorlog voor Jeanne een heilige plicht, een opdracht die zij moet vervullen, opdat ze terug kan naar haar schiapen. Kortom, Jeanne en Gilles zijn twee mythen: Goed en Kwaad. Het interessante van het gegeven in 'La passion de Giolles' is nu dat Pierre Mertens die twee aan elkaar gekoppeld heeft. Gilles is zowel de trouwe helper van de onkreukbare Jeanne als de gruwelijke kinderverkrachter. En in zichzelf ziet hij de twijfel en de verbazing over zijn tweeslachtigfieid: is zijn 'sadisme' meer dan alleen lustbevrediging? Hunkert hij niet naar de heiligheid van Jeanne d'Arc, die in zijn ogen geen twijfels kent over fiaar eigen verhevenheid en onbaatzuchtigfieid?

Op zich allemaal machtig interessant dus — dit soort eeuwige vragen over innerlijke verscheurdheid en twijfel is in ieder geval aan mij meestal wel besteed. Het probleem met 'La passion de Gilles' is echter dat het geen thieatertekst is, maar het libretto voor de opera van Philip Boesmans. Dat betekent dat er dus weinig subtiliteit in zit; die zou immers toch verloren gaan in de zang en dan kan je ze beter in de muziek uitwerken, maar bij Het Zuidelijk Toneel blijft, ondanks de doorlopende geluidsband, alleen de tekst over. Teksttheater kan je er niet van maken, dus heeft Thierry Salmon resoluut gekozen voor het tegenovergestelde: een zeer fysisch tfieater, veel geschreeuw en getier, geklim en geklauter, duwen en trekken en gerollebol in het zand. Het is lang geleden dat ik nog een voorstelling gezien fieb waarin de acteurs zich zo smerig maakten, maar het werirt niet; het stuk biedt geen verklaring voor het geëmotioneerde gedrag van de acteurs. Alleen in het derde bedrijf komt iets van een drama over, maar dan is fiet te laat. Op dat ogenblik fiad ik al een fiouding van 'als je niks te vertellen fiebt, kan Op maandag 3 deoemijer danst het Ballet van Vlaanderen om 20.15 uur 'La iets minder pathos ook wel'. En toen Sylphide' in de schouwburg. Choreografie: Remming Flint dan plots iets moois gebeurde met de La Sylphide is het eerste ballet uit de romantische periode over elfjes, belichting in het bos, kon ik zelfs daar nimfen, heksen en tovenaars in een groot bos. niet meer van genieten. Mijn enige reactie was: in dit decor ontbreekt alleen nog een opgezet hert tussen de boSCHOUWBURG men, dan wordt tiet zo een interieur voor een Auberge van Romantisch Tafelen of Ambiance. Hoe zelfs Jan Versweyveld onderuitgaat.

De Tijd speelt met 'Casanova'

(Foto P. Meis)

IP/Hugo Durieux

DE SYNAGOGE

Danserscollectief'De Ovale Dame' Op vrijdag 7 december brengt het Danserscollectief om 20.30 uur de première van 'De ovale dame' in het tlieater De Synagoge. Voorstellingen tot 15 december. De ovale dame' belooft alweer een "Woie voorstelling van het Danserscollectief te worden. Met de vorige productie, 'Cranach de Oudere' haalde de groep veel succes in Brussel, als gewlg van een nauwe samenwerking 'ussen het Tilburgs gezelscfiap en de dansgroep van het Atelier St. Anne van choreografen Bonté en Mossoux. Le Soir schreef over 'een sublieme voorstelling'. Een gevolg van die safjienwerking met Brussel is ook het feit pat Jean-Oaude de Bemels tekent voor "«decorontwerp. Lilian Bruinsma "feft de cfioreografie voor haar rekening genomen. Die buitenlandse be-

_yniv§i^

langstelling komt de groep goed uit v«nt in Brabant raken de middelen op, althans voor tiet collectief. Tot zover tieeft tiet gezelscfiap met een klein txidget toch nog produkties van tioog niveau weten te maken. Ook hun nieuwe stuk getuigt daarvan De Ovale dame is gebaseerd op tekeningen en verhalen van de beroemde schrijfster en schilderes Leonora Carrington. Kenmerkend in tiet werk van deze kunstenares zijn de talrijke psyctiologiscfie symbolen die zij gebaiikt om iets uit te beelden en op die manier de wereld van 'tiet Zijn' binnen te drirv gen. Met tiehulp van deze symtx>len en ook allerlei gedemoniseerde dieren, uitgeteerde figuren en hun omringende 'dode' werkelijktieid weet zij een zekere grilliglieid en fcietoverende onw^rkelijklieid op te roepen. De voorstelling van het Danserscollectief is een blauwdruk van Carrington's oeuvre.

't HEKS

Coup d'Amour

'Casanova' gespeeU door het gezelachap De Tijd Regie: Erik De Volder. In de Tilburgse Schouwburg op donderdag 6 december. Aanvang: 20.30 uur. Het leven van (Casanova, Ctievalier de Seingalt, spreekt nog altijd tot de verbieelding. Dit super-intelligent onecht kind van een actrice was bij leven al een mythe, niet zozeer als vrouwenversierder, maar vooral als onverzadigtiaar leergierige kosmopoliet. Hij reisde permanent, gokte, was spion en opifchter maar ook violist, filosoof, astroloog en wiskundige. Hij kende gevangenis en verbanning maar vios daarnaast ook raadgever van de paus, assistent-lilxettist van Mozart, ontwerper van parfums en op tiet einde van zijn leven bibliottiecaris in een kasteel in Bohemen. Daar schreef hij zijn memoires in een sfeer van fysieke aftakeling. Hij tieeft dan syfilis en maakt voortdurend ruzie met zijn kamerheer. Het is vooral dit minder fraaie levenseinde dat ttieatermaker Erik De Volder inspireerde voor een toneelstuk over de gewezen avonturier en minnaar, die oud geworden enkel nog tiet gezelscfiap van zijn tiond verdraagt en alleen wil zijn met zijn verleden. Casanova is een poëtische voorstelling, waarbij twee goede acteurs, Lxicas Vandervost en Bob de Moor, elkaar in wankel evenwicht door een woud van herinneringen loodsen. Het is moeilijk voor Casanova, gespeeld door Lucas Vandervost om tiallucinaties en realiteit uit elkaar te tiouden. De spelers wankelen ook echt over een openlig-

SCHOUWBURG

Zotal Teatre met 'Zombi'

Op vrijdag 7 december danst Coup d'Amour om 21,00 uur 'Fa-Fa-Fa-FaFa'in 't Heks. Voor de choreografie tekent Wim Kannekens. Op chnderdag 6 december speelt Zotal Teatre om 20.15 uur 'ZömU' in de schouwburg. In 'Fa-Fa-Fa-Fa-Fa' is muziek en tieweging zodanig aan elkaar gekoppeld dat er een zeer opmerkelijke synthese ontstaat. Er wordt live-muziek getxuikt voor de dansen die hierop gedanst worden. De overige muziek wordt geproduceerd door de Ifctiamen van de dansers zetf. Fa-Fa-Fa-Fa-Fa is een sad song dat gaat over verstoorde en gemiste relaties. Dit komt enigszins terug in flarden van monologen die in snel tempo worden opgevoerd en op tiet laatst slechts tot loze klanken verworden.

Dit avantgardistisch gezelscfiap uit Barcelona toont zich In de voorstelling 'Zombi' als een stel akrotjaten, clowns en dansers die met visuele vondsten en in wezen onzinnige teksten tiet puIjliek weten te boeien en aan het lactien kan maken. 'Zombi' staat voor een wezen dat niet leeft en niet dood is, nnaar als iets dat als tiet ware door tiet leven glijdt. Het spektakel viwrdt op een hellend vlak van ongeveer vijf meter tioog aan het publiek gepresenteerd.

30 november 1990

gend vloergebindte van omgekeerde tiouten caissons, een prachtige vondst van Eric de Volder die naast tekst en regie ook tiet decor verzorgde. Met weinig middelen wordt hier een fantasierijke voorstelling gecreëerd. Geen groots theater maar sprankelend stoeien met een sobere tekst. (EV)

CULTUURAGENDA VRIJDAG 3 0 NOVEMBER 't Heks, 21.(X) uur: Ons speelt 'Veldschmerz'. Zaal Zestien, 20.30 uur: Wericgroep Universiteits Ttieater (WUT) met 'De Drie Zusters' van Tsjechov. ZATERDAG 1 DECEMBER ZE»! Zestien, 20.30 uur: Weri<groep UniversiteitsTheater met 'De Drie Zusters' van Tsjediov. ZONDAG 2 DECEMBER Noordertigt, 21 .(X) uur: Chicken Sack -I- Blues Bianco. The Chateau Studio, 15.(X) uur: Crystal Gear (tiard-rock). MAANDAG 3 DECEMBER Schouwburg, 20.15 uur: Ballet van Vlaanderen met 'La Sylphide'. DINSDAG 4 DECEMBER The Chateau Studk>, 22.00 uun Port Salut. DONDERDAG 6 DECEMBER Schouwbutg, 20.15 uur: Zotal Teatre met 'Zombi'. Schouwixirg, 20.30 uur: De Tijd met 'Casanova'. VRUDAG 7 DECEMBER 't Heks, 21.00 uun Coup d'amour danst 'Fa-Fa-Fa-Fa-Fa' (sad song). De Synagoge, 20.30 uur: Danserscollectief met 'De ovate dame'. ZATERDAG 8 DECEMBER Zaal Zestien, 20.30 uur: Gerrie van der Klei met 'Oh lady be good'. Schouwbuig, 20,15 uur: Scapino ballet met 'De Notekraker'.

HET

EVENEMENT

De zoon van de golven 'Wie aan de grote schoonmaak begint, wil eigenlijk zichzelf schoonmaken', vertelt Ans Rademakers aêin haeur ge&ceerde luisterpubliek. Ans is astrologe. Ze introduceert haar lessencyclus aan buurtbewoners van de wijk Fatima. 'Wie veel ongeluk meemaakt, is beter bestand tegen nieuw onheil', leest Ans voor uit haar map. Instemmend knikt mijn hippie-buurvrouw. Zij is een van de negen toeschouwers van Ans. De tafel wordt bevolkt door drie dames en twee heren van middelbare leeftijd, en iets daarboven, een aantrekkelijke en een hele aantrekkelijke dame, één type a la Hulk Hogan, die een krul in zijn snor draait, en de hippie. Ans onthult: 'Pluto onderdrukte mijn liefdesleven. Nu ik dat weet, kan ik de problemen beter aan. Zo is het met u allen! Kijk heel goed uit dat Mars niet over Venus gaat regeren in uw innerlijk. Want Mars staat voor sexualiteit, puur uit lustgevoelens. Venus staat voor echte liefde, scheppmgsdrang.' De hippie stelt een vraag. 'Jazeker kan een alcoholprobleem worden opgelost, maar daeirvoor moet je jezelf kennen, en genoeg Venusenergie hebben', orakelt Ans met haar tante Betje-intonatie. Achter Ans' rug hangen een paar schetsen, die lijken op de

bouwtekeningen van het EvoI oogleden. 'Die vraag geef ik hion in Bndhoven. Maar het blij- I door aan Peter, hier naast mij. ken ephimerides van Vincent Hij is astronoom.' Peter veert van Gogh en Robert Long. op, grist een pen uit een balqe Waaruit hun beider ascendant en begint verwoed te tekenen. belangrijker nog dan het sterren- Na de, althans voor mij, onnabeeld - af vak te leiden, wat hun volgbare verbale en visuele uitgaven zijn op artistiek, liefdes, leg van Peter slaat Ans een gewelzijn, geldelijk, intellectueel en plastficeerde bladzij om en beander gebied. Een van de midgint aan een nieuw hoofdstuk delbaren peinst of Van Gogh, 'Ook belangrijk is onder welk mits in het bezit van zo'n grafielement u bent geboren. Vuur sche levensloop, had kunnen staat voor enthousiasme, aarde voorkomen dat hij z'n oor er af voor realisme, lucht is logica en hakte. Ans knippert met haar water voor gevoeligheid. Dus

wie een zoon van de golven is legt meer gevoeligheid aan de dag dan wie onder de aarde is geboren. Het makkelijkst is natuurlijk wanneer je op een grens bent geboren, dan verenig je kwaliteiten. Maar vergeet nooit dat je er zelf iets voor moet doen. Je kunt een ascendant Maagd hebben, maar dat wil nog niet zeggen dat je in elk geval deugdzaam, plichtsgetrouw en zorgelijk bent. Daar moet je aan werken. Wie dat met astrologie doet, leert niet alleen zich-

Behalve Renate: zij kijkt weer eens de andere kant uit. Zo schreef x ook. Uitgeverij Bohn Stafleu Van Loghum wikie, dat ik een boek zou maken over hoe je scripties kunt schrijven. Het manuscript is af; het boekyerschijnt vo^nd voorjaar. Afschrikwekkerxie voorbeeklen van ^e^e formuleringen, wollig taalgebruik of warrig ideeën haal ik uit pubbkaties van Tilburgse hoogleraren. Welke bladzijde van die Tilourgse geleerden je ook opslaat, het is bijna altijd raak. Geef mij maar Renate Rubinstein. Een citaat uit één van haar stukken, gepubbceerd in 1972: 'Wat zou je liever willen, twee levens van veertig of een van tachtig? Ik vroeg dat aan een füosoof die zich net m zijn pi/jama stond uit te rekken en in de lach sdioot Hij wou twee Vijfentwintig jaai geleden schreef de toenmalige hoofdredacteur van levens van tachtig. Twee levens van tachtig'' Ja maar dat kan nou Vrij Nederland, Matthieu Sniedts, onder het pseudoniem Janus een juist niet. Alles kan nog: de Rijn kan gereinigd, de auto kan verborancuneus stukje over Renate Rubinstein. In het Amsterdarnse stu- den, de ooriog kan beëindigd en de strukturen kunnen om Maar dentenweekblad Propria Cures schreef ik vervolgens het artikel 'Ja- twee levens van tachtig, dat kan niet. Zoals je van Wittgenstein alleen nus pakt haar nog een keer'. Kori daarop ontving ik een brieve: spreken mag over datgene waarover gesproken kan worden, zo kan 'Geachte meneer Soudijn, ik vond het erg lief van u om het voor mij überhaupt nooit iets dat werkelijk de moeite waard is De filosoof op te nemen tegen de machtige Janus. Nu maar hopen dat ik hem er was intussen al op zijn Sets onderweg naar de tandarts. Hij had zei nog eens van zal kunnen overtuigen dat u, integendeel, iemand bent rTS' '"' '^^ ^^^ " ^ ^ ^^^'^ ^^" '^^" " ^ tachtig. Hetgeerï mij die ik nog nooit gezien heb, nee Smedts, ook niet mee getelefo- tte Slosoof, Jaap van Heerden, schekide kort daarop van Renate neerd, nooit ooit iets mee, heus niet, hoogachtend, Renate Rubin- Hij ±aagt nu een kunstgebit, is vijftig en publiceerde onlangs een stein.' prachtige bundel essays: 'Wees blij dat het leven geen zin heeft' ReOp 20 januari 1990 maakte Philip Mecharucus in de Amsterdamse nate Rubinstein ging vorige week dood. Ze werd 61 jaar Stadsschouwburg een groepsfoto van alle nog levende redacteuren en oud-redacteuren van Propria Cures. Renate Rubinstein is op die foto gemakkelijk te herkennen. Philip Mechanicus fotografeerde ons vanaf het halkon; wij zaten in de zaal. De fotograaf riep ons toe. dat wij allemaal naar rechtsboven moesten kijken. Dat deden we braaf.

Renate

zelf kennen, maar ook zijn omgeving. Het bevordert de vergevingsgezindheid.' Door haar banaliteiten krijgt Ans contact met haar luisteraars. Hulk Hogan haalt zijn hand uit zijn snor en schettert brommerig: 'Dus al die werklozen zullen nooit zin krijgen om te werken!' Binnen een minuut verzandt de discussie in een pamflet tegen werklozen en fronst Ans de wenkbrauwen naar Peter. De twee mooie dames lachen mij gegeneerd vnendelijk toe en Ans jek: 'Zullen we koffie drinken?' Ans legt de hippie en mij nog het een en ander uit. 'Kijk', grijpt ze naar een tafel met boekweriien achter zich, 'cüt is', vat ze een geel boek op, 'het werk waar ik al mijn kennis uit haal.' Tot welk doel de andere boeken dienen wordt niet duidelijk. De hippie blijkt zich in hoge mate bezig te houden met de astrologie. 'De esotherische wetenschappen staan nogal in de belangstelling hè? Ans grijpt haar kans: 'Dat komt door de huidige Zon-Pluto-oppositie, die doet mensen meer naar de esotherie dan naar de geijlde wetenschappen neigen.' Beneden in de kantine van buurthuis Kubus drinkt men koffie. Intuïtief kijk ik, door de schaduwstand van Lhranus, in de verste hoek De mooie dames lachen me nog eenmaal vriendelijk toe. Dylan van Eijkeren (weegschaal)

WIJ, KatboUeke Universiteit Brabant, waren 21 novoBber Jarig ai geen tHmd Moag Lang Ziil/eo We Leren (op een ingehuurd koor na). Een doorsnee partijtje van eat kluizenaar wordt beter bezocht Zeits de gratis borrel koa bet vi^ niet naar bet aula-altaar Foeren. In 's Herennaam, boe was dat nou mogelijk? De acoliet van deze toko (WIJ, Maurice JM Ackermans) trok aan de bel en beklaagde zich over bet gebrek aan gemeenschapszin. Sbame, shame on you. On us. Want wij hebben geen tijd voor elkaar. Zie ons toch eens rennen. Opzij, opzij, maak plaats, WIJ hebben aogelootlijke baast Daarom krijgen WIJ allen straks een kerstpakket als dank voor de individuele inspanning aan de collectieve stress. En is de KUB zo'n gezellig gen in Zoid-Afrika. Onderne- tiek. Wij kunnen nog niet zo dere studieclubs waren een huis waar het grote stresseK n i e - val mingen die de KL'B op een goed ae wereldproblemen zelfde mening toegedaan. Ka- rige Gezin tesaam een verSfaeU en Olivetti mogen weer. soort 'zwarte Ujst* had ge- overzien. Wij zijn onschuldig pitaal boven ideologie. Het jaardag viert? Kun je de KUB liefhebben, eeuwig Of eigenlijk: Shell en Olivetti laatst konden activiteiten van en onkundig op dat gebied, zij scenario van het egoïsme. trouw beloven ? En boe bemogen nog steeds, als het aan e studieverenigingen blijven zijn groot en wij zijn klein. Studieverenigingen hebben wijs je dat dan ? Door op bet de studieverenigingen van de sponsoren. Met een dergelijk Calimero- bedrijven helemaal niet nodig.. feestje te komen van de hoKL'B ligt. Wanti met poUtiek -Afgelopen donderdag werd de syndroom nerden weer eens Een congres wordt er niet gepriesters, de vleesgeworlaten ze zich niet in. ze hebben legitimiteit van een dergelijke ouderwets verantwoordelijk- minder door als al die opsmuk den WITs?En welk cadeau het bedrijfsleven hard nodig opstelling aan de kaak gesteld. heden afgeschoven, er werd verdwijnt en een verenigings- moet je dan overhandigen ? en met de rechten van de Welke rol kunnen stumevere- een muur opgebouwd waar- blad blijft net zo mooi zonder Veel inschrijvers, in "n wip zwarten in Znid-.4fiTka gaat nigingen spelen inzake een achter men zich kon verschui- flimmende - dus dure - kaft. afstuderen, hoge rendemenhet toch een stuk beter nu economische boycot tegen len maar tegelijkertijd werd er Me bedrijven - en zeker publi- ten, lukratief onderzoek, dat Mandela vrij is? Zuid-.Aürika, was het centrale wel een standpunt bepaald. citeitsgevoelige bedrijven als is het beste verjaardagscaStudieverenigingen trokken thema van een forumdiscussie. Bovendien, 'waarom toch Shell Shell - hebben daarentegen deau dat de KUB zich wenzich van het officiële KUB- De enige studievereniging die en Olivetti, zo werd er gerede- wél studieverenigingen nodig. sen kan. En de herdertjes standpunt bitter weinig aan. vertegenwoordigd was in het neerd? Er zijn toch zoveel an- Verenigingen zijn nog net in van de KUB, kathoUek of In de hoogtijdagen van deze forum (\ U t ) liet er geen twij- dere bedrijven met belangen staat het standpunt in te ne- niet mogen hopen en bidden debatten nodigde \TTE dood- fel over bestaan: 'wij zijn a-po- in Zuid-.4éika of in andere men apartheid verwerpelijk te dat alle schaapjes nóg hardergaan rennen en hun tijd leuk Shell uit om een voor- litiek'. Met andere woorden: landen met verwerpelijke re- vinden, maar durven er geen nóg beter besteden aan het dracht te houden over loop- wij willen niet weten wat er geimes? Dat is het excuus van consequenties aan te verbin- opschroeven van de rendebaanmogeiijkheden bij deze beurd, wij willen niet meehele gemiddelde student. Beter den. Als Shell met een vette menten of het binnenhalen oliegigant. Er werden excur- pen aan de oplossing van het geen verontwaardiging dan se- cheque zwaait, gaat de pen- van onderzoeksopdrachten. sies georganiseerd naar be- probleem, we ontkennen de lectieve verontwaardiging. ningmeester maar al te graag Anders kan de KUB over drijven met dubieuze belan- [ rol van het bedrijfsleven in VITE liet overigens heel dap- overstag. een paar jaar met pensioen, ook al beloven WIJ nog Zuid-Afrika, we zijn maar een- per weten tegen apartheid te voudige studievereningingen zijn, maar ze konden er toch Niets is gemakkelijker dan roomser te zijn dan tmze met leden die hard studeren niets aan doen en ze hadden een knieval voor het bedrijfs- nieuwe paus Len de Klerk. en zich niet inlaten met poU- de bedrijven hard nodig. An- leven te maken. MoieerDame Michel Knapen Univers 3 0 november 1990

SOUDIJN

5

f