1989 03 03

UNIVERS

^~^r.-»"^

><>

r .,<«-*i

\iN. JÉi^fWL..

^I

--%.

t

'''

HM

numm

Bijzondere leerstoel Van Leer gaat niet door Er komt geen bijzondere leerstoel 'ontwikkelingen van het jonge kind in gemeenschapsverband' bij de faculteit sociale wetenschappen. Het College van Bestuur van de KUB wil zelf eventuele kandidaten kunnen voordragen, terwijl de Bernard van Leer Foundation vasthoudt aan de door haar voorgestelde kandidaat, dr. N. van Oudenhoven. Het College heeft afgelopen dinsdag in een brief aan de Bernard van Leer Foundation officieel laten weten, op de voorwaarde van de Foundation niet te willen ingaan. Het betreurt dat de Foundation niet aan de eis van ontkoppeling wil voldoen. Regel op de universiteit voor een leerstoel is namelijk, dat kandidaten via open werving benaderd worden. Het College benadrukt dat niet de voorgedragen persoon ter discussie staat. Deze indruk zou gewekt kunnen zijn door het bericht over de leerstoel in het Nieuwsblad van 24 februari jl. Daarin staat te lezen dat de kandidaat 'ongewenst' zou

zijn. Dit misverstand wil het college via een ingezonden brief in de betreffende krant rechtzetten. De Foundation, gevestigd in Den Haag, heeft het verzoek voor de leerstoel een klein half jaar geleden ingediend. Daarbij is meteen de kandidaat naar voren geschoven. Van Oudenhoven is adjunct-directeur van de Bernard van Leer Foundation. De status van deze kandidaat was al vanaf het begin omstreden. Univers-colomnist Soudijn noemde hem een 'in wetenschappelijk opzicht echte lichtgewicht'. Hoogleraar Ontwikkelingspsychologie prof. dr. J . M .

van Meel verwachtte echter juist een 'enorme know-how'-inbreng van de practicus Van Oudenhoven als bijzonder hoogleraar. Van Meel toonde zich in november ook ongelukkig met de politieke discussie die zich rond de leerstoel en de kandidatuur van Van Oudenhoven afspeelde. De Bernard van Leer Foundation wordt gefinancierd uit winst van de Koninklijke Emballage Industrie Van Leer B.V., een multinational met vestigingen in Zuid-Afrika. Dit stuitte op weerzin bij de Sociale Faculteitsraad en dr. J . M . H , van de Koppel, psycholoog bij dezelfde vakgroep als Van Meel en fractielid van de universiteitsraad. Van de Koppel is het gedrag van het Van Leerbedrijf in Zuid-Afrika nagegaan en kwam tot de conclusie dat het een beleid voert dat 'strookt met dat van het apartheidsregime'. ^^^^

8/9

7

Een luis in de pels van de macht. Het jubileum van een wetenschappelijk stoorzender. En: uitdagingen, maatschappijbewust management en andere plastisch-chirurgische ingroepen in de kritische wetenschap. Euro-wetenschap Internationale samenwerking is onvermijdelijk maar mag niet leiden tot bureaucratisering.

Sociologen kiezen cultuurstudies ais tweede specialisatie Zeer tegen de zin van het faculteitsbestuur heeft de raad van de faculteit sociale wetenschappen vorige week het reorganisatieplan voor de studierichting Sociologie op twee belangrijke punten gewijzigd, met zeven stemmen voor en zes stemmen tegen besloot de raad dat de tweede afstudeerrichting, naast de al eerder goedgekeurde Arbeid Et Organisatie, niet Algemene Sociologie gaat heten maar Cultuurstudies. Bovendien is bepaald dat studenten pas in het derdejaar hun afstudeerkeuze bepalen en niet in het tweede. Er was inclusief schorsingen en intern beraad, een urenlange vergadering voor nodig voordat de faculteitsraad vorige week donderdagmiddag tot een besluit kon komen. Ter discussie stond het reorganisatieplan dat het bestuur na uitvoerige raadpleging in de afgelopen maanden van vakgroepen en adviescommissies als eindvoorstel aan de faculteit had gepresenteerd. Daarin werd onder meer voorgesteld om de studenten uit de studierich-

ting Sociologie na één jaar propedeuse te laten kiezen uit de afstudeerrichtingen Arbeid & Organisatie of Algemene Sociologie. Het plan van het bestuur kon in grote lijnen de goedkeuring wegdragen van de faculteitsraad, maar juist op deze twee cruciale punten kwam er tegenwind. Op initiatief van raadslid Ir. J . Mommaas werd ter vergadering een motie ingediend om de studierichting Algemene Sociologie te vervangen door Cultuurstudies en om de onderbouw

Werkgroep bepleit proef college bij sollicitaties De KUB overweegt proef colleges op te nemen in de sollicitatieprocedure voor aanstaande docenten. Dit als onderdeel van het

voornemen tot kwaliteitsverbetering van het Tilburgse onderwijs in de komende jaren. De maatregel zou moeten gelden voor alle nieuwkomers in het wetenschappelijk corps van de KUB. Voordat zij worden aangenomen zouden zij moeten worden beoordeeld op hun doceerkwaliteiten. In veel gevallen zou dat kunnen via het geven van een gastcollege door de sollicitant of door een bezoek van de sollicitatiecommissie aan een optreden van de kandidaat op symposium of seminar. Het voorstel van de proefcolleges komt uit de koker van een werkgroep die namens de KUB de ontwikkelingen voor de naaste toekomst moet bewaken. De voorzitter van die Werkgroep Ontwikkelingsplan, universiteitssecretaris drs. Rob Kraakman, zegt dat de suggestie van de proefcolleges een vrij nieuw gfeluid is. Het komt wel eens voor dat men een hoogleraar, voordat zijn benoeming rond is, als gastdocent laat deelnemen aan een colloquium, maar dat gebeurt zeker niet systematisch. Het proefcollege als kwaliteitstoets is volgens Kraakman een 'denkbaar instrument' bij het beleidsdoel om bin-

van de studie te verlengen met een jaar. De motie werd dwingend afgeraden door het bestuur, maar haalde het op het nippertje dankzij de steun van alle studentenstemmen. Met als resultaat dat de raad nu opteert voor "een onder/ing samenhangend sociologisch aanbod op het terrein van de cultuurvraagstukken vanwege de groeiende belangstelling nationaal en internationaal voor deze problematiek en de samenw/erkingsmogelijkheden met Vrijetijdswetenschappen en de Letterenfaculteit.' 'Zo slaan we twee vliegen in één klap', licht Mommaars naderhand het onverwachte besluit toe. 'We komen tegemoet aan de algemene wens naar een verlengd sociologisch traject. Anderzijds bieden we de studenten na de eerste twee jaar een duidelijke keuze uit twee concrete alternatieven.' Mommaars kan zich voorstellen dat buitenstaanders verrast zijn door de uitkomst van het sociologenberaad, maar hij benanen enkele jaren alle faculteiten van de KUB op te stuwen naar de landelijke top drie. De Werkgroep Ontwikkelingsplan heeft een uitgebreid actieplan opgesteld om 'followup' te geven aan de beleidsvoornemens zoals die vorig jaar werden neergelegd in het Ontwikkelingsplan van de KUB. Het actieplan zet een groot aantal concrete uitvoeringspunten op een rij en geeft aan wie er op welk moment voor een bepaald beleidsonderdeel verantwoordelijk is. Kraakman: 'Het plan biedt eigenlijk weinig nieuws, maar is de logische uitwerking van eerdere algemene opties zoals de profilering via onder andere internationalisering en informatisering. Voordeel is dat we zo op tijd signalen kunnen geven als er iets moet gebeuren. Neem bijvoorbeeld de evaluatie van de nieuwe en experimentele studierichtingen. Die moet in 1990 zijn beslag krijgen. Maar om tot een goede evaluatie te komen is het nodig dat we op korte termijn de eerste stappen daartoe zetten. Wie gaat die evaluatie verrichten, welke criteria gaan we hanteren? Het actieplan wijst nog eens expliciet op de noodzaak om snel over die vragen te gaan nadenken.' (TG)

drukt dat de nu gekozen oplossing aardig strookt met eerder in brede kring geuite opvattingen. Mommaars: 'De motie kwam tegemoet aan de roep om duidelijkheid en aan de noodzaak van een arbeidsmarkt- en studentenmarktgerichte afstudeervariant. Cultuurstudies is een eenduidiger en aantrekkelijker keuze dan Algemene Sociologie. Deze beslissing komt niet als een donderslag bij heldere hemel voor wie de voorgeschiedenis van de reorganisatie kent.' Mommaars kan zich voorstellen dat de leden van het faculteitsbestuur even hebben moeten slikken, maar 'kennelijk kunnen ze ermee leven, anders waren ze wel opgestapt'. Bestuur en raad hebben rekening gehouden met de kritiek van het College van Bestuur van de KUB door de definitieve nota minder gedetailleerd te maken dan de twee eerdere concepten. Het College had namelijk geklaagd dat er in de voorstellen nauwelijks ruimte was gelaten voor de eigen verantwoordelijkheid van de vakgroepen bij de inhoudsbepaling van het onderwijs- en onderzoeksprogramma. Met de keuze voor Arbeid & Organisatie en Cultuurstudies denkt de raad een aantrekkelijk aanbod te kunnen creëren 'dat ook voor toekomstige studenten voldoende werfkracht zal hebben en aldus nieuwe versterkende impulsen kan geven aan de opleiding'. Bijkomend argument is dat er twee omvangrijke, beschermde onderzoeksprogramma's zijn waarbij 'vruchtbaar' kan worden aangesloten. Zo zou de binding met hoogstaand onderzoek en dus met het wetenschappelijk karakter van de opleiding zijn verzekerd. Arbeid & Organisatie zou kunnen aanleunen tegen het onderzoeksprogramma 'Ondernemen in Europees perspectief'; Cultuurstudies bij 'Transformatie, Generatie en Levenskansen'. Als kanttekening bij de besluitvorming vorige week liet de faculteitsraad noteren dat bij de latere invulling van het Cursusaanbod in beide richtingen uitdrukkelijk de thematiek van de ongelijkheid een rol dient te spelen. ,JQ.

MATSERTJES COLOFON

■ ^

matsertjes ^IH

'Matsertjes' kunnen enkel per ingevulde matserbon worden opgegeven bij de redaktie. Contant betalen. Tot 30 woorden kosten ze ƒ 5,—. Tussen 30 en 60 woorden ƒ 10,—; onder nummer ƒ 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen. VERHUIZEN: Goed en voordelig verhuizen/iets te vervoeren binnen en buiten Tilburg, ook 's avonds en in de weekends. Verlengde Mercedes-bus met chauffeur. Tel. 358278. SAHARA: Stichting Explorer organiseert een 4 weekse kampeertrektocht per truck naar het hart van de Sahara. De tocht die door Tunesië en Algerije leidt, vertrekt op 20 maart 1989. Prijs incl. vliegretour ƒ 1.600,-. Gemteresseerd? Bel Explorer. 020-255424. WINTERSPORT: Studentenreis, Portes du Soleil, vanuit je bed in de sneeuw, lOdagenincl. hp,enliftpas, v.a./ 499,-. Bel St. de Zonskier, 020-833962 ma., di. en do. 15.00-18.00 uur. VACANTIECURSUS ITALIAANS: Academia organiseert vacantieciu-ssussen Italiaans en kunstgeschiedenis, zomer '89 in Rome op de Campus Buongiomo Roma. 15 dagen, incl. verblijf v.a. ƒ 459,-. Voor informatie: Mircha Ferrone 030-735912. 9 MAART: Landelijke aktiedag. Demonstratie in Tilburg tegen bezuiniging op studiefinanciering en aantasting van de kwaliteit van het onderwijs. Kom donderdag om 3 uur en neem toeters, bellen en spandoeken mee. Info: 662793. AFRIKA: Stichting EXPLORER organiseert 3 tot 10 weekse kampeertrektochten (sept. '89/april '90) per truck door woestijn, savanne en regenwoud in Noord-, West- en Centraal-Afrika: vanaf ƒ 1.850,-. Gemteresseerd? Bel: 020-255424. VERHUIZEN/IETS TE VERVOEREN? Chauffeur met grote bestelbus (8 m^. Ook 's avonds/weekends, binnen/buitenland. Telefoon 013-358278 (18.00-20.00 uur). ZEILEN: ANWB-erkende zeilschool 'De Kikkert' organiseert haar instrukteurs- en rekreatie-opleiding van 23-3 tot en met 28-3. Voor informatie bel: 05146-3752 (Lemmer) WINTERSPORT: Last minute, volop sneeuw. Portes du Soleil, accom. a/d piste, 10 dgn. incl. h.p. en liftpas v.a. ƒ 499,-. Bel St. de Zonskier ma. 19-22, wo. en vrij. 18-20. 020-833962. MOTOR: Ik zoek een (tijdelijke) stalling voor mijn motor in Tilburg. Weet je iets, bel dan even?! Gideon: 013-437590.

TE KOOP Modern geschakeld huis op 20 min. van Tilburg, Z-kamer, keuken met gasforn., elektr. oven, vaatw., koelk., afz.kap, 3 slaapk., compl. badk., zolder: 4e sl.k. mog., carport met kantel- ■(­ loop­ deur + b erging, 18 m tuin op Z­ZO. Prijs: / 152.500,­na 20.00 uur 04998­99829. CENTRALISTEN GEZOCHT: Centralist zijn bij de Hulpcentrale is een boeien­ de en afwisselende vorm van vrijwilligerswerk. De werkzaamheden b estaan uit het houden van gesprekken (persoonlijk of telefonisch) met men­ sen die hier behoefte aan hebben, het bemiddelen bij praktische burenhulp door vrijwilligers en het geven van informatie op maatschappelijk geb ied. De centralisten dragen er samen zorg voor dat de Hulpcentrale de hele week 24 uur per dag bereik­ baar is, door ieder gemiddeld 6 uur per week dit werk te doen. Als je b elangstelling heb t voor het werk b ij de Hulpcentrale/SOS­dienst, neem dan kontakt op, ons adres is: Spoorlaan 320, Tilburg, Tel. 43 35 84. PLATO: 15/3: Thé­dansant 22/3: Lezing door Amnesty International met dia­ presentatie Plaats: De Spoel. Tijd: 21.30 uur. Entree: ƒ 2,50 voor niet-leden. NOG STEEDS BOOS?: Wij ook. Kom daarom op donderdag 9 maart Om 3 uur naar de Heuvel voor demonstratie tegen het beleid van Deetman. Laat je pannen en deksels niet thuis. Wil je informatie bel dan 662793. SOCRATES: Wie kan er nu beter vreemd gaan dan Jack Nickolson? Dit gegeven, met aan Jack's zijde Meryl Streep als liefhebbende echtgenote, zorgt voor de nodige verwikkelingen in de film 'Heartburn' op 7 maart om 20.00 uur in CZ 101. Entree ƒ 3,50; Platoleden/ 2,50.

Univers

GEZOCHT: Reisgenoot gezocht voor 5 maandse overlandreis naar INDIA en NEPAL. Vertrek 30 september. Info: 053-313349. SOCRATES FILMCYCLUS: 07/3: Heartburn 21/3: Moonstruck 04/4: Extremities 18/4: Fatal Attraction 02/5: Platoon Plaats: CZ 101; Tijd: 20.00uur; Entree: ƒ 3,50, Plato-leden/ 2,50. WINTERSPORT: Stichting Ski-Student. 3 Ski-bestemmingen Oostenrijk,v.a./ 555,-.Incl.:7dgn.HP,liftpas, busreis en fysioth. begel. Bel 020-834664. Kantoor geopend di-vr 19-22 uur. FEESTEN!? Maar nog géén ruimte. Lage prijzen, bier en fris ƒ 1,35. Diverse zalen. Spooriaan 330-332, tel. 438828/438829. Vragen naar Koos! DEMONSTRATIE: Op donderdag 9 maart is de landelijke aktiedag van studenten. Wij eisen: - geen verlaging van de studiefinanciering en betere onderwijskwaliteit. Kom ook naar de demonstratie om 3 uur op het Heuvelplein. Inl.: 662793.

C.V.-JAGERS?? Studentenfractie FSW zoekt studenten die belangstelling hebben voor bestuurlijke activiteiten. Bel: 359184 (Ries) of 354729 (Marielle).

TE HUUR: Kamer in studentenflat met 2 gezellige medebewoners, oppervlakte 4 bij IVi meter, tevens balkon en muurkast. Verder mooie badkamer, keuken en gemeenschappelijke kamer. Prijs ƒ 275 incl. - Adres: Huysmansstraat 6, tel. 676322.

PAUL VAN VLIET: Ik heb 2 kaartjes voor Paul van Vliet hier in Tilburg, voor 19 maart. Wie wil met mij ruilen voor een andere datum? Anita: 013-438456.

GEVRAAGD: Kinderdagverblijf Pio-Pio in Veldhoven zoekt vrijwilligers voor de verzorging van kinderen van O tot 4 jaar. Bel de koordinatrice van Pio-Pio: 040-545742. NOG TE HUUR: Een gezellige ruime (20 m') lichte centraal gelegen zolderkamer voor 275 piek, voor die kamer zoeken we een spontane meid om het span van 4 (compleet te maken (2 j en 2 m). Bel voor meer info naar 366903 en vraag naar Peter.

'films over de humor", maar dit 'plan' was te mager voor daadwerkelijke subsidiëring. Volgens Heuvelmans moet er een thema worden aangegeven en staat begeleiding met inhoudelijk commentaar centraal. De Filmvereniging moet volgens hem aanvullen wat studenten in de stad ontbreekt. 'We zijn op het matje geroepen, misschien is dit een bezulnigingspolitiek, ik weet het niet', vraagt medewerker van de Filmvereniging Letteren, Luuk Stofferis, zich af. In de verantwoording komt deze keer te staan waarom de vereniging zichzelf van belang acht voor de Letterenfaculteit. 'We vinden enkele aspecten van de studie nauwelijks te begrijpen of te doorgronden zonder enige culturele achtergrondinformatie. Bijvoorbeeld literatuur en surrealisme. Je leert het pas begrijpen als je er ook iets van ziet.'

a OFFSETDRUKKERIJ KANTERS B.V. Gespecialiseerd in het drukken van

proefschriften, boeken, tijdschriften, enz. Totale grafische verzorging. Levertijd 4 weken! Prijslijst op aanvraag. Oost-Kinderdijk 191, 2953 CL Alblasserdam Telefoon 01859-12155-12532 (ook 's avonds) Telefax 01859-19243

LEZEN OVER DICKENS: Gemteresseerd in Dickens? De nieuwste Dutch Dickensian bevat artikelen van o.a. C. Barfoot, A. Zwaneveld, M. Slater, D. Parker. Te bestellen door overmaking van ƒ 14,50 op gironummer 27.83.29.5 t.n.v. H.J.F. Lokin, Amsterdam.

TYPEWERK: Secretaresse typt scripties, verslagen etc. ook in Frans, Duits en Engels op moderne apparatuur. Halen en brengen is geen probleem. Tel 04242-85869.

Filmvereniging Letteren moet subsidie-aanvraag De Filmvereniging Letteren stuurt deze week een 'profielschets' naar de Subsidiecommissie van de KUB, waarin de subsidieaanvraag voor '89 van ongeveer 2.500 gulden wordt onderbouwd. De aanvraag ligt er al vanaf september, maar de commissie vond deze te mager verantwoord voor toekenning van het bedrag. De jaarlijkse subsidie die de Filmvereniging Letteren al vijf maal is toegekend, heeft volgens voorzitter van de Subsidiecommissie Wim Heuvelmans nooit eerder voor problemen gezorgd. Dit jaar wel, omdat de aanvraag alleen 'wat cijfertjes' zou Inhouden. 'Als een stelletje studenten zomaar, op kosten van de KUB, wat films gaat vertonen dan zeggen we: luister 'ns hier, daar wordt geen geld voor gegeven.' De subsidieaanvraag behield wel een voorstel voor

GEVRAAGD: Van wie kan ik tegen een vergoeding copieèn maken van aantekeningen werkgroep Internationaal Belastingrecht semester sept.-dec. 1988. Aanbiedingen tel. 08854-2811.

TE KOOP: Lada 1200, bj.'80, APK tot feb. '90, i.z.g.st. ƒ 1.400,-. Inl.: 631953. UNIVERSITEITSTHEATER: Zoekt dringend uit grootmoeders tijd: 1. een groot bed (met spijltjes en op wieltjes); 2. een sofa; 3. een mooi kamerscherm; 4. mooie oude nachtjaponnen. Dit alles te gebruiken eind maart bij de voorstellen op de Phytische Spelen in Groningen. Tel. 013-671214 (Hans) of 013-438856 (Susanne). SPANJE: Lift gevraagd naar San Sebastian, rond 22 maart. Tel. (66)2272 (Michel).

onderbouwen De Filmvereniging wil met de subsidie een cyclus Film en Surrealisme opzetten met lezingen over het surrealisme. 'Ik verwacht niet dat we een zaal vol krijgen met een film als 'Un Chien Andalou' van Bunuel, misschien zitten nauwelijks veertig mensen In de zaal, maar dat moet kunnen.' Voorafgaand aan de films zou iedere keer een lezing ter inleiding worden gehouden, dit vooreen totale toegangsprijs van /" 3,50. De Letterenvereniging heeft inmiddels contact opgenomen met het werkverband Taalvaardigheid voor advies. Ook de werkverbanden Literatuunwetenschap en Taal en Minderheden worden nog aangezocht. (NvO)

univers

tilburgs universiteitsblad (voorfieen tilburgs hogescfioolblad) redaktie eddie vaas (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, angela van schendel (assistente) michel knapen medewerkers han von den hoff, Caspar janssen, gerard rutten, jutta chorus, monique mulder, nicole van overmeir, peul van dijk, peter van zoest columnisten j boeifiouwer, c van diek, p engels k soudijn samenstelling redaktieraad prof mr p van seters (voorzitter) dr h van erp, prof dr j I goedegebuure, prof dr p ruys, m ackermans (adviseur), drs tfi scfiouw, r lazaroms, g siegelaer officiéle mededeUngen afd interne communicatie cartcwnist ad van haandel advertenties angela van schendel kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktia-adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor univers) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer B 12 en B 13 (gebouw/b) foto rien siers landelijk samenwerkingsverband hoger onderwijs persbureau (hop) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), cursor (eindhoven), delta (delft), folia (uv amsterdam), ku-nieuws (nijmegen) mare (leiden), observant (maastricht), u-blad (utrecht), uk (groningen) en universiteitsblad (twente) druk drukkerij em de jong bv, baarle-nassau abonnementen voor niet-universiteitsleden ^40,— per jaargang

STUDENTEN KORT

Gebrekkige kennis Duits beroert computerdocent Naar aanleiding van evaluaties na de tentamens afgelopen zomer heeft Hans Paijmans, computerdocent bij Letteren, de 'Icwestie Duits' opgeworpen. Een aantal propedeusestudenten bleek moeite gehad te hebben met in het Duits geschreven tentamenteksten. Velen van hen hebben dit vak op de middelbare school namelijk niet gekozen. Paijmans is echter van mening dat op een universiteit Duitse teksten bestudeerd moeten kunnen worden.

Problemen met vreemde talen

In zijn brief van 17 februari aan de SRC geeft Paijmans de kwestie als volgt weer: 'Aan de andere kant - maar dat is een persoonlijke mening - is het n(!,MM)ederlandse VWO al genoeg uitgehold. Honoreren van het bovenstaande verzoek, zeker op een letterenfaculteit, door artikelen in het d( Duits 'van de lijstte schrappen' zou niet alleen regelrecht tegen de geest van het universitaire ondenwijs ingaan (universitas), maar ook weer als argument kunnen worden gebruikt door groepen, die het onderwijs in de moderne talen op het VWO nog verder willen beperken.'

De studenten die de klacht over Duitse leerstof opgeworpen hebben, vonden dat docenten geen teksten meer in die taal moesten opgeven. Het Studentenberaad en studentleden van de Studierichtingscommissie (SRC) staan daar in principe achter 'omdat de praktijk niet over het hoofd gezien mag worden'. Er zijn zelfs studenten die helemaal geen Duits gehad hebben. Hiermee moet wel rekening gehouden worden, maar als het noodzakelijk is een Duitse tekst op te nemen dan moet dit kunnen, zo luidt de conclusie van de studentleden van de SRC. In de commissievergadering is het punt van Paijmans dan ook op deze wijze beslist. Hij is er 'op zich tevreden mee'. 'Er is nu duide-

lijk gesteld dat Duits moet kunnen, als dat tenminste niet meteen Habermas is. Het zal zelfs in de notulen opgenomen worden', aldus Paijmans. De computerdocent vindt het vreemd dat zijn collega's zich minder kunnen opwinden over het gebrek aan kennis van het Duits bij studenten. 'De andere docenten willen er zo weinig mogelijk over zeggen. Dit is wel gebleken in de Studierichtingscommissie', zo zegt Paijmans. 'Maar ik vind dat in deze zaak toch iemand stevig aan de bel moet trekken. Het is heel belangrijk dat studenten Duits kunnen. De kennis van vreemde talen is al teruggegaan. Zelfs Nederlands en Engels moeten in de eerste twee jaar bijgespijkerd worden.'

Vooral hiervoor wil Paijmans waarschuwen. 'Als op een universiteit de eisen minder hoog worden, werkt dat naar mijn idee door in de vakken op de middelbare school. Als ik dan ook een beetje tegengas kan geven, doe ik dat graag', aldus de docent. Toen hij zelf naar de universiteit wilde, werden nog alle vreemde talen waaronder ook Latijn en Grieks vereist. 'Nu zijn alleen nog Nederiands en Engels verplicht voor de VWO'ers. En ik heb geen hoge pet op van wat ze in plaats van talen geleerd hebben', vindt Paijmans. De kwestie Duits is nu weer naar de achtergrond verdwenen. Maar de computerdocent vermeldde onder zijn brief al: '(Volgende keer: het frans)'. 'Je kunt je nu met een duivelse glimlach afvragen hoe het met het

Aantal auditoren dit jaar gering

hbo'ers zich toch als student inschrijven aan een universiteit. Uit de evaluatie van de vereniging blijkt verder dat ongeveer een kwart van alle studenten gebruik heeft gemaakt van de mogelijkheid om het collegegeld in termijnen te betalen. Alle universiteiten hebben vergelijkbare regelingen voor de gespreide betaling getroffen. In het algemeen kunnen de studenten ook hiervoor uit een of twee banken kiezen die de termijnbetaling regelen. De VSNU verwacht dat het aantal studenten dat de collegegelden gespreid betalen wil in de komende jaren verder zal toenemen. (JD/HOP)

hulp eiste de stichting van mr. Brokx schriftelijke excuses aan de klaagster en nieuwe richtlijnen ten aanzien van het verstrekken van gegevens door de politie aan derden. In een brief schrijft de burgemeester dat de politie binnen de justitiële kaders gehandeld heeft en niet onjuist met de klacht is omgegaan. Wel acht Brokx het verstandig 'om contact op te nemen met het ministerie teneinde op landelijk niveau een bezinning op de materie op gang te brengen'. In die zin antwoordt hij ook op een brief van de Emancipatiecommissie en op vragen uit de U-raad. (JD/HOP)

Bij de universiteiten staan ruim 1.600 personen ingeschreven als auditor. Slechts zeven procent - wat meer dan honderd mensen komt in aanmerking voor enige vorm van financiële steun uit het auditorenfonds. Dat blijkt uit een evaluatie van de Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten (VSNU). Wie al zes jaar als student in het hoger ondenwijs ingeschreven was, kan alleen nog als auditor verder studeren. De auditoren betalen een hoger collegegeld en hebben geen recht op studiefinanciering. Wel heeft minister Deetman een speciaal auditorenfonds gecreëerd, waarmee de universiteiten steun kunnen verienen aan mensen die buiten hun schuld de inschrijvingsduur van zes jaar overschreden hebben. Met behulp van dit fonds hebben de universiteiten een regeling getroffen voorstudenten die niet binnen zes jaar kunnen afstuderen. Zij kunnen een verklaring krijgen, waarin de venwachting wordt uitgesproken dat zij binnen een jaar alsnog hun diploma zullen halen. Op grond van die verklaring geven de banken een gunstiger lening aan de auditoren. Vrijwel elke universiteit heeft daarvoor met een of twee banken een overeenkomst gesloten. In een beperkt aantal gevallen wordt uit het auditorenfonds geput om rechtstreeks het collegegeld van auditoren te compenseren. Slechts bij een enkele universiteit wordt het fonds in uitzonderingsgevallen ook gebruikt om auditoren een basisbeurs te geven. Van de origeveer honderd auditoren die financiële steun krijgen, valt echter het overgrote deel onder de regeling voor het afsluiten van een gunstiger lening. Het geringe aantal auditoren dit collegejaar wordt door de VSNU verklaard uit het vonnis van de Haagse rechtbankpresident Wijnholt, waarmee een deel van de Harmonisatiewet buiten werking werd gesteld. Daardoor kan een grote groep afgestudeerde

Univers

Prof. Zwart bijzonder hoogleraar

Acties Letteren hebben gedeeltelijl< succes

Prof. dr. C. J. Zwart krijgt een leeropdracht aan de Faculteit der Sociale Wetenschappen bij de vakgroep Arbeid en Organisatie. Als bijzonder hoogleraar zal hij in zijn leeropdracht 'Organisatie-ontwikkeling en menselijke kwaliteit' een duidelijk accent leggen op de relatie tussen het functioneren van organisaties en het in die organisaties aanwezige menseijke potentieel. De benoeming gaat uit van de Stichting ter ondersteuning van het Tl AS met steun van de Rabobank Nederland. Prof. Zwart zal bij het Tl AS ir\ enkele postdoctorale beroepsopleidingen -zoals Management en Organisatie en Bedrijfsopleidingen- functioneren.

Ondanks advertenties in de Volkskrant, de bladen van de Brabant Pers, de Stem, de Limburger en een aantal andere zuidelijke bladen heeft de 'studententelefoon' van Letteren nog nauwelijks succes. Tot nu toe hebben twee middelbare scholieren gebeld. De studententelefoon is op dinsdag- en donderdagmiddag te bereiken. In de advertenties is naast informatie over de opleiding het bestaan van de studententelefoon (tot 30 maart) bekend gemaakt. De bedoeling hiervan is om middelbare scholieren op een persoonlijke manier te informeren over de studie en zo de drempel voor belangstellenden te verlagen. Bij de telefoon wachthoudende Letterenstudenten vrezen dat de opleiding toch nog te weinig bekendheid heeft om veel bellers te trekken. De twee die wel gereageerd hebben, vroegen vooral informatie over de inhoud van de studie. Ook wilden ze weten hoe de voorlichtingsdag zou verlopen. Bij de bezoeken aan de middelbare scholen, die al op gang gekomen zijn, zal de studententelefoon ter sprake komen. Verwacht wordt, dat dan de telefoontjes toe zullen ne-

Brokx wijst eisen SWPaf Burgemeester Brokx van Tilburg gaat niet in op de eis van de Stichting Waakzaamheid Persoonsregistratie (SWP). Naar aanleiding van een klacht over het verstrekken van persoonsgegevens door de Tilburgse politie aan een KUB- onderzoek naar slachtoffer-

Frans zal gaan', zegt hij. 'Onder die glimlach zit echter een serieuze zaak. Ik ben dan ook van plan in mijn eigen vak een lekker stukje Frans op te nemen. Eens kijken hoe de reacties daarop zijn.' (MM)

men. De75 benaderde middelbare scholen reageren over het algemeen zeer positief op het initiatief van de Letterenstudenten. Vooral docenten Nederiands zijn snel bereid om lestijd beschikbaar stellen voor een praatje over Taal- en Literatuurwetenschappen. In de lessen Nederlands, die verplicht zijn voor alle 6 VWO'ers, worden ook de scholieren bereikt die niet per se de talenrichting op willen gaan. Geïnteresseerden in wiskunde zullen tijdens de vooriichting horen, dat er eenrichtinginformatica bestaat. Het is uit voorgesprekken gebleken dat decanen van middelbare scholen vaak niet weten, dat in Tilburg op universitair niveau informatica en talen gecombineerd zijn. (MM)

Mr. S. Toncman bibliothecaris bij rechtenfaculteit De per januari dit jaar opgestapte secretaris van de juridische faculteit, mr. S. Toncman, zal hoogstwaarschijnlijk de functie gaan vervullen van bibliothecaris van de juridische afdelingsbibliotheek. Hij volgt de huidige bibliothecaris mr. G. Vlasman op, die per september vertrekt. In de afgelopen maanden was Toncman tijdelijk gedetacheerd bij de Dienst Personeelszaken. In september 1986 trad hij aan als secretaris van de juridische faculteit. Hij legde de functie van secretaris tweeëneenhalf jaar later neer vanwege 'een complex van factoren'. Toncman: 'Het was toch geen functie die geheel passend was bij datgene wat ik ambieerde. Het was voor mij een minder aantrekkelijke, geschikte betrekking.' Hij spreekt tegen dat er sprake was van een conflict. 'Ik ga nu binnen de universiteit naar een andere functie en daaruit kun je concluderen dat er nauwelijks sprake was van problemen', aldus Toncman. (GR)

3 nnaart 1989

K

Promotie drs. C. de Gast De Afscheiding van 1834 in het Land van Heusden en Altene werd gedragen door alle gelederen van de bevolking. Veel orthodoxen die de Hervormde Kerk verlieten om zelfstandige gemeenten te stichten werden gesteund door rijke boeren en middenstanders. Dit stelt drs. C. de Gast in zijn proefschrift 'Afscheiding en Doleantie in het Land van Heusden en Altena' waarop hij vrijdag wil promoveren. De Gast is lid van de Gereformeerde Kerken in Nederland en archiefconsulent voor de Gereformeerde Kerken in het Land van Heusden en Altena. Zijn stelling staat haaks op de heersende opvatting dat de Afscheiding het werk zou zijn geweest van alleen de 'kleine luyden'. Volgens promotor professor H. van den Eerenbeemt wijst de dissertatie uit dat er tot nu toe te ongenuanceerd detailonderzoek is gedaan. In de proeve over de 19e eeuw behandelt De Gast de geschiedenis van Afscheiding en Doleantie als maatschappijgeschiedenis in plaats van kerkgeschiedenis. De Gast gaat ervan uit dat de streekbewoners niet alleen onder druk stonden van hun sociale positie en politieke situatie. Hun strijd tegen de natuuren tegen ziekten zouden ook 'gevoelens van lijdelijkheid' teweeg hebben gebracht. De proeve krijgt nog een vervolg in een tweede deel, waarin de geschiedenis van de Afscheiding in het Land van Heusden en Altena beschreven wordt in de 20e eeuw. (NvO)

Gebouy\^ A weer open op zaterdag Vanaf 15 april zal gebouw A van de KUB weer op de zaterdagen opengesteld worden. Met name de studiezalen in de kelder van het gebouw zijn dan weer toegankelijk voor studenten. Andere faciliteiten zoals de bibliotheek blijven op zaterdagen gesloten. 'Dus mensen die tafel, stoel en een warme kachel willen hebben zijn welkom', zegt P. Kersten, hoofd van de Dienst Bouw- en Huishoudelijke zaken (DBH). De kosten van de openstelling op zaterdag bedragen een kleine 2.500 gulden aan personeel, electriciteit en verwarming. Eind 1987 werd het gebouw op de zaterdag gesloten omdat er slechts een handjevol studenten gebruik van

maakte. Eerder in dat studiejaar ging de bibliotheek zaterdag's op de knip. Volgens Kersten is besloten tot een gedeeltelijk toegankelijk stellen van het gebouw op aandrang van de universiteitsraad. 'Er waren nu signalen dat er weer behoefte aan is.' Het betreft een proefperiode tot juli van dit jaar. Daarna zal bekeken worden of de openstelling definitief wordt, in afwachting van de opening van het nieuw te bouwen bibliotheekcomplex. (GR)

Hoofd bouwzaken verlaat KUB Robert Hijmans, hoofd bouwzaken, gaat na zestien jaar de KUB verlaten. Met ingang van juni aanstaande treedt hij als bouwcoördinator in dienst van het RK Gasthuis, een overkoepelend orgaan van de grote ziekenhuizen in Tilburg en omgeving. Ruim tien jaar was Hijmans plaatsvervangend hoofd bouwzaken van de Dienst Bouw- en Huishoudelijke zaken, waarna hij vier jaar de functie van hoofd bouwzaken vervulde. Het RK Gasthuis houdt zich bezig met meer en grotere projecten dan de KUB, waardoor hij een grotere verantwoordelijkheid komt te dragen die navenant wordt beloond, aldus motiveert bijzijn overstap. En: 'De gezondheidszorg heeft in de toekomst meer perspectieven dan de universitaire wereld gezien de dalende studentenaantallen.' Hijmans is zich er van bewust op een 'beetje ongelukkig moment' de KUB te verlaten gezien de op handen zijnde bouw van de supermodeme bibliotheek. Hijmans: 'Laat ik u zo zeggen: Ik vertrek met pijn in mijn hart dat ik het niet af kan maken.' (GR)

KUB gaat samenwerken met universiteit in Gent De juridische faculteiten van de KUB en de Rijksuniversiteit van Gent gaan samenwerken. Deze eerste afspraak is gemaakt tijdens een gesprek tussen beide universiteiten over samenwerking op het gebied van onderwijs en onderzoek, eind vorig jaar. Gedacht wordt aan het uitwisselen van studenten en docenten in het kader van het Erasmusprogramma.

HELP SCHELP

1. Wat was een collaborateur ook al weer? Van Dale omschrijft de beladen term als volgt: 'in hef bijzonder sedert de tweede wereldoorlog iemand die in de door de vijand bezette landen met de bezetters samenwerkte.'Stel de vijand = apartheid en de bezetters zijn de racisten aan de macht. Wat moet je dan doen om later niet tegen je kleinkinderen te hoeven zeggen: Ich hab es nicht gewusst? Een vraag die velen kwelt. Wanneer heJp je en wanneer help je niet. Vele bedrijven opereren in bezette gebieden en iieuJen met de vijand. Dat is een onacceptabel universeel verscliijnseJ. Schelp helpt de vijand. Schelp coUaboreeH. Univers opereert niet in bezet gebied. Univers is geen collaborateur. 2. Wat is pek ook al weer? Van Dale: Pek (zie pik] is een 'zwarte, kleverige en zeer brandbare stof die ochterblijit ais men teer destilleeH.' Schelp gaat zowel met pek als met Pik om. En wie met Pik omgaat bezoedelt zich. 'Ervaring leert ons dat overal waar geld omgaat dit vaak ten koste gaat van bloed, zweet en tranen', aldus de redactie van dit blad in de kwestie over Schelp helpen of Schelp niet helpen. Ofwel, wie met geld omgaat heeft pek in zijn jatten. Geld

Univers

Milieuproblematiek op kerkelijke agenda "Wees vruchtbaar en word talrijk; bevolk de aarde en onden^/erp haar.' (Genesis 1,28.) Christenen komen meer en meer tot het besef dat God de mens aan het begin der tijden niet als milieuverpestende alleenheerser de wijde wereld in zond, maar als zijn 'rentmeester' om te waken over het heil van deze planeet. Dat inzicht heeft gestalte gekregen in het zogeheten 'conciliair proces' voor Vrede, Gerechtigheid en Heelheid van de schepping dat de Wereldraad van Kerken vijfjaar geleden aanzwengelde als voorbereiding op een mondiaal oecumenisch treffen in 1990. De Katholieke Raad voor Kerk en Samenleving leverde afgelopen zaterdag een bijdrage aan het conciliair proces door op de KUB een landelijke bezinningsdag te organiseren rond het thema 'Zorg voor de Schepping'. Ongeveer 350 milieubewuste gelovigen luisterden naar theologische inleidingen, deden mee aan workshops en bezochten een infomarkt. Eindelijk staat nu ook de milieuproblematiek uitdrukkelijk op de kerkelijke agenda. (PvZ) Volgens het hoofd van het Bureau Buitenland, Sylvia Kokhuis, is er ook gepraat over een Europees studieprogramma waarbij mogelijk nog met een derde universiteit wordt samengewerkt. KUB-studenten in het laatste of voorlaatste jaar van hun studie zouden tot maximaal één jaar aan de Rijksuniversiteit in Gent kunnen studeren, en omgekeerd. De studenten zouden geen extra geld voor de studie in het buitenland kwijt zijn. Ook docentenuitwisseling zou op het verlanglijstje staan, evenals het begeleiden van eikaars postdoctorale studenten. (NvO)

Arbeidsmarktperspectieven Letteren

werken aan een RION-onderzoek naar loopbanen van academici. Het faculteitsbestuur laat in zijn brief weten belang te hechten aan de medewerking, omdat dit gunstig kan uitvallen voor de evaluatie in maart 1990. Het RION is verbonden aan de Rijks Universiteit Groningen. In het kader van het HOOP (Hoger Onderevijs Ontwikkelingsplan) onderzoekt de instantie de opleidingskenmerken van Letterenfaculteiten en de positie van hun afgestudeerden op de arbeidsmarkt. Volgens het faculteitsbestuur spelen de arbeidsmarktperspectieven een belangrijke rol in de toekomst van Letteren Tilburg. Het bestuur 'acht het daarom van het grootste belang dat het RION over correcte en volledige gegevens kan beschikken', aldus de brief aan de afgestudeerden. (MM)

Alle afgestudeerden van Letteren zullen binnenkort een verzoek ontvangen om mee te

collaboreeH. Zwart geld, wit gewassen geld, bloedgeld, smeergeld, netto inkomsten en bru-1 to uitgaven, schoon loon. Ieder dubbeltje is bezoedeld met pek. Geld is de collectieve schuld die door onze vingers glipt. Wij allen collaboreren. Deze kranf ook. Want: als de vijand het geld is dan zijn we allen bezetters! Alleen deze universele waarheid is een fictie die niet gepikt hoeft te worden. 3. Wat is selectieve verontwaardiging? Selectieve verontwaardiging is het gevolg van iedere dag selectief de krant lezen die vol staat met selectieve nieuwsgaring zodat wij selectief verontwaardigd raken. Selectieve verontwaardiging is dat je je kwaad maakt om zure regen in I plaats van hef uitsterven van de pandaberen. Dat je je opwindt over de ziektes van Ria Bremer in plaats van het leed dat Henk Mochel rondom tien de revue laat passeren. Dat je je kwaad maakt om slechts een brandhaard in de wereld, apartheid bijvoorbeeld, en niet om het feit dat Schelp met haar verbrande pek de ozonlaag blijft aantasten. 'Selectieve veront- L waardiging is een kwah'jke vorm van kortzichtigheid, die veraf staat van de waarheid', schreef I de redactie van Univers vorige week. Is hef mogelijk om alle waarheid te kennen? Is het mo- f gelijk alle nieuws te vergaren? Er zijn vele waarheden zoals er vele veronf waardigingen zijn. Helemaal geen verontwaardiging, dat is kortzichtig! ^~ ^ 4. Hoe krijg je een goed beeld? Van de vijand als je land niet bezet is? Van collaboratie als je niet collaboreeH? Hoe krijg je een goed beeld van apartheid als je er niet geweest bent? Van f Schelp als je er niet helpf? Van de KUB als je er niet studeert? Van de PSF als je d'r niet in zit? Moeten we allen eerst sterven om over de dood te kunnen praten? Neen.' Spel de selectief verontwaardigde krant. De Partij van hef Selectieve Fatsoen leest Univers. PSF vindt dat Univers collaboreert. PSF wil Univers apart straffen door minder smeergeld toe te wijzen. PSF denkt zo een duifje in het anti-apaHheidszakje te doen. Maar dan moet PSF juist het omgekeerde doen. Met zoveel pek over de brug komen dat dit blad zich niet meer behoeft te collaboreren aan het universele bloedgeld.'

3 maart 1989

^Riv

STUDIELENINGEN KRITIEK

Deetman zoekt andere bron studieleningen Minister Deetman moet op zoek gaan naar een alternatieve financiering van de studieleningen. Een van de mogelijkheden is het betrekken van de pensioenfondsen bij deze zaak. Vorige week vrijdag heeft het kabinet besloten om het overleg met de banken over de privatisering van de leningen af te breken. Premier Lubbers heeft vorige week na afloop van het kabinetsberaad gezegd dat de banken een te hoge prijs vroegen voor het overnemen van de studieleningen. Zij wilden teveel rente aan de studenten in rekening brengen. Ook de door de banken geëiste afkoopsom voor het zogeheten 'sociaal risico' was onaanvaardbaar hoog. De banken hebben eind vorig jaar al laten doorschemeren dat hun overleg met Deetman in een impasse verkeerde. Men is het nooit eens kunnen worden over de omvang van het sociaal risico. Dat is het bedrag dat de Staat moet neertellen voor leningen die afgestudeerden niet kunnen terugbetalen. De banken becijferden dat twintig procent van de uitstaande studieleningen niet zou kunnen worden geïnd. De van de Staat geëiste afkoopsom moet dan tegen de honderd miljoen gulden hebben bedragen. Deetman heeft eigen berekeningen laten maken door een commissie-Rinnooy Kan, die het sociaal risico schatte op een bedrag tussen de 20 en de 45 miljoen. Ondanks het enorme verschil heeft minister Deetman in de afgelopen weken getracht om alsnog een akkoord te sluiten. Vorige week werd duidelijk dat dit er niet meer in zat - een conclusie die ook door de minister Ruding van financiën wordt onderschreven. Nu de privatisering van de leningen niet doorgaat, blijft Deetman wel met een gat van 214 miljoen gulden zitten op zijn begroting van dit jaar.

dentenkamer gezegd dat het instandhouden van het budget van de studenten voor hem een voorwaarde is voor elke wijziging van het stelsel van studiefinanciering. Er wordt nu gezocht naar een alternatieve financieringsbron voor de studieleningen. Naar verluidt zouden daarbij de pensioen-

OP LOSSE SCHROEVEN

Minister-president Lubbers zei dat het kabinet eind deze week een beslissing hoopt te nemen over de dekking van dit tekort. Hij noemde het zeer onwaarschijnlijk dat daarvoor een verlaging van de basisbeurs nodig is. Deetman heeft onlangs nog in de Stufondsen worden betrokken, maar een

woordvoerster van het ministerie van onderwijs noemde dat begin deze week een voorbarige conclusie. Zij ontkende dat er al enig voorbereidend werk voor een dergelijk alternatief was verricht. Deetman heeft bij de financiering van de leningen vooral een probleem op korte ter-

NWO verwijt Deetman gebreic aan elan De visie van minister Deetman op het toekomstige wetenschapsbeleid getuigt van een gebrek aan elan en van defaitisme. Dat zegt de Nederlandse organisatie voor wetenschappelijk onderzoek (NWO) in een reactie op de discussienota van minister Deetman over het wetenschapsbeleid in de jaren negentig. NWO heeft op een aantal onderdelen van de nota fikse kritiek. Het abstractieniveau van de ministeriële discussienota wordt veel te hoog genoemd. Daarom geeft het stuk weinig aanleiding tot weerwoord of actie. Waar minister Deetman spreekt van de noodzaak van grootschalige investeringen in de research 'ondanks de afwezigheid van groei', reageert NWO ronduit venijnig. 'In een nota die het wetenschapsbeleid voor de komende tien è vijftien jaar wil formuleren, getuigt zo'n uitspraak van een gebrek aan elan, om niet te zeggen van defaitisme,' aldus de reactie. NWO maakt er zich nogal boos over, dat steeds weer het toverwoord 'management' valt. 'Het lijkt erop alsof de nota wil zeggen: Wat het geld betreft hoeft u van de overheid niets meerte verwachten, wilt u meer doen dan moet u dat bereiken met meer management. Als dit het appèl is dat de minister op de onderzoekers wil doen, dan draagt dat er niet toe bij dat zij met elan en durf de uitdagingen van de jaren negentig tegemoet zullen treden.' In de nota wordt een te sterke nadruk gelegd op de instrumentele rol van de wetenschap, op kennis als macht - zo concludeert NWO.

Univers

mijn. Over enkele jaren kunnen immers de aflossingen van eerdere leningen worden gebruikt om weer nieuwe te verstrekken. Dat vereist wel dat het uitgeven en het innen van studieleningen onder een financieel regime worden gebracht. Het onderbrengen van de leningen bij de banken zou daaraan hebben voldaan. Een eventuele overname ervan door bijvoorbeeld de pensioenfondsen komt in principe op hetzelfde neer. De Tweede Kamer had aanvankelijk deze week met Deetman willen praten over de wijzigingen op het stelsel van studiefinanciering. Het is ook nog steeds onduidelijk of de voorgenomen verlaging van de maximale leeftijdsgrens (van 30 naar 27 jaar) en de afschaffing van de uitwonendenbeurs voor mbo'ers wel zullen doorgaan. De Kamer heeft het overleg echter uitgesteld. Alleen de invoering van een OV-jaarkaart voor beursstudenten lijkt haalbaar voor de aanvang van het komend studiejaar. Maar ook daarover moet het parlement nog een besluit nemen.

Daarvoor wordt gewaarschuwd: 'De overheid zal het mogelijk moeten maken dat in alle wetenschapsgebieden voldoende ruimte blijft bestaan voor het wetenschappelijk avontuur.' Met meer tevredenheid kijkt NWO naar het voornemen van de minister om multidisciplinaire samenwerking te bevorderen. Dat mag echter niet geforceerd worden door allerlei structuren of programma's op te leggen. Volgens NWO ontbreekt bij Deetman een heldere positiebepaling wat betreft het fundamenteel onderzoek. De grenzen tussen het fundamenteel onderzoek aan de universiteiten en het toegepast onderzoek door bedrijven beginnen toch al behoorlijk te vervagen. 'Zonneklaar moet zijn dat de zorg voor fundamenteel onderzoek niet kan worden overgelaten aan het vrije spel van interacties op het kennistraject. Die zorg behoort in hoge mate tot de publieke sector. De universiteiten en para-universitaire instituten dienen van oudsher maar ook in de toekomst hun profilering en identiteit in belangrijke mate te zoeken in het fundamentele onderzoek, daartoe in staat gesteld door de centrale

overheid en gesteund en gestimuleerd door NWO.' Terecht wordt volgens NWO in de discussienota veel aandacht besteed aan de inter-

Voorzitter Nicky de Hiep van de Landelijke Studentenvakbond (LSVB) zei maandag dat zij blij is met de opmerking van de minister-president over het op peil houden van de basisbeurs. De Hiep vreest echter dat alle afspraken die in de Studentenkamer zijn gemaakt, weer op losse schroeven komen te staan. De eisen van de studenten met betrekking tot schuldlimitering en afbetalingsregeling zijn welwillend door Deetman aangehoord, maar hij heeft de inwilliging ervan wel afhankelijk gesteld van de privatisering van de leningen. De Hiep is er ook nog lang niet gerust op dat Deetman de maatregelen ten aanzien van 27-plussers en mbo'ers zal terugnemen. Zij kondigde aan dat de LSVB opnieuw flink van zich zal laten horen als na het kabinetsberaad van vrijdag de onzekerheden over studiefinanciering blijven voortbestaan. (JD/HOP) nationalisering van de wetenschap. De universiteiten, de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen en NWO zelf moeten op dat terrein echter meer financiële mogelijkheden krijgen. NWO weer niet blij met een recente uitspraak van Deetman, die zei dat deze organisatie in de toekomst zou kunnen opgaan in een Europese wetenschapsorganisatie. 'NWO heeft de ervaring dat levensvatbare internationale samenwerking doorgaans te danken is aan projectgewijze of programmatische samenwerking tussen onderzoekers. Meteen al mikken op het creeëren of fuseren van instituties is als algemene doelstelling niet aan te bevelen.' Ook de suggestie als zou een Europese of mondiale taakverdelingsoperatie in het verschiet liggen, staat NWO niet aan. 'Daarvoor zijn de ontwikkelingen per land te autonoom en te zeer afhankelijk van persoonlijke talenten en ambities, die zich niet door internationale afspraken laten sturen of door Europese grenzen laten tegenhouden. Een internationaal gestuurde taakverdelingsoperatie zou ook niet in overeenstemming zijn met het beginsel van onderlinge competitie.' NWO overweegt trouwens om in uitzonderingsgevallen zelf hoogleraren aan te stellen. NWO-hoogleraren zouden de profilering in het Nederlandse wetenschapsbestel kunnen versterken. In sommige gevallen zouden daarmee zelfs disciplines te redden zijn die als gevolg van de schaalvergroting verloren dreigen te gaan, maar waar wel getalenteerde onderzoekers beschikbaar zijn. (JD/HOP)

Minister Deetman: defaitisme verweten

3 maart 1989

ui^b

OPINIE PERS

secretaresses lopen vast op starre organisatie KUB' 'Na de Middelbare Meisjes Schooi, volgde ik in Haarlem een secretaresseopleiding. Ik was directie-secretaresse in de confectie, de diamant, koekjes, staalkabels, off-shore, noem maar op. Toen ik door acute omstandigheden alleen mijn gezin moest onderhouden, kwam ik hier. Zekerheid geeft rust, zei iedereen. En bovendien: mocht ik ooit weg willen, dan zou het voor de buitenwacht duidelijk zijn dat dit inhoudelijk een vrij zware baan is. Ik zou daar overal mee terecht kunnen. Nu ik opnieuw aan het solliciteren ben, blijkt echter dat het bedrijfsleven een heel bepaalde opvatting heeft van taken aan een universiteit. Als eerste wordt gevraagd of je wel stressbestendig bent. Ze denken dat ambtenaren hier maar wat rond sukkelen en stress-situaties niet aankunnen. Het werkt dus niet in mijn voordeel dat ik vanuit een universiteit solliciteer. Graag had ik willen meedelen dat ik ergens anders een hogere functie krijg, maar dat lijkt er vooralsnog niet in te zitten.'

NIVEAU 'Door de verregaande automatisering zullen routinematige werkzaamheden als het bijhouden van agenda's, adressenbestanden, archieven enzovoorts in de toekomst veel minder aan de orde zijn. Er komt meer ruimte vor inhoudelijke taken. Ik denk dat directie-secretaresses en secretaresses die aan een instelling als deze op centraal niveau functioneren, meer mee gaan denken met het beleid, meer zelfstandige taken krijgen en ook meer eigen verantwoorlijkheden. De consequentie is wel dat ze een betere opleiding nodig hebben. Secretaresses zijn hier al mee bezig. Dat blijkt uit het onderzoek. Ze gaan management-opleidingen volgen.' 'Op de universiteit staat een secretaresse onder aan de ladder. In een bedrijf ligt dat heel anders. Daar zit een directiesecretaresse als rechterhand van de directeur aan de top van de organisatie. Je bent automatisch ook staflid. Aan een universiteit

je het universitaire wereldje goed kennen. Je zou bepaalde werkzaamheden zo kunnen overnemen. Dat heb ik ook al gedaan. Ik ben secretaris-lid van veel commissies geweest. Namens het College van Bestuur kun je daar dan uitstekend het beleid uitdragen. Maar alleen krijg je daar geen passende waardering voor. Je blijft seceretaresse en als je meer wilt wordt er gewoon gezegd dat je maar buiten de universiteit moet gaan kijken. Het is niet zo best als zulke opmerkingen gemaakt worden. Een bedrijf raakt mensen die goed zijn niet graag kwijt, maar hier moeten ze hun heil maar elders zoeken. Dat wordt zelfs geadviseerd. Juist nu het in deze tijd van bezuinigingen belangrijk is dat kwalitatief goed personeel voor deze instelling behouden blijft, zal men daar anders over moeten denken. Je kunt tegenwoordig niet zomaar vegeteren op overheidsgelden '

Een o p de vier directiesecretaresses d e n k t binnen v i j f j a a r een baan te hebben als manager o f directeur. Ruim eenderde van hen m e e n t feitelijk reeds w e r k o p managersniveau t e v e r r i c h t e n . Deze onderzoeksgegevens w e r d e n vorige w e e k bekendgem a a k t o p de driedaagse manifestatie 'Secretaresse '89' in het Haagse Cong r e s g e b o u w . J o k e Rijke-Sens (47) si cretaresse van het College van Bestuur van de K U B v e r w a c h t dat h o o g g e k w a l i f i c e e r d e secretaresses inderdaad meer en meer zullen d o o r s t r o m e n naar t o p f u n c t i e s . In h e t bedrijfsleven althans. Universiteiten bieden zulke carrièreperspectieven niet. Zelf w e r k t ze al een k w a r t e e u w als secretaresse, w a a r v a n deze w e e k twaalfeneenhalf jaar aan de K U B . V a n w e g e haar h u w e l i j k v e r t r e k t ze b i n n e n k o r t naar Friesland.

OPWAARDERING

PARTI PRIS ben je secretaresse voor mensen met een zeer hoog opleidingsniveau. Ze verwachten dat jij op hun niveau denkt en handelt. Het wordt gewoon verondersteld, of dat nu normaal is of niet. Van de andere kant ben je 'maar' een secretaresse. En dan heb je ook nog het probleem dat er een duidelijke achterstand is van vrouwen op belangrijke posities.' 'Er zijn hier veel secretaresses met de ambitie om door te stromen. Die lopen daarbij echter vast op de starre organisatie. Er treden op personeelsgebied weinig veranderingen op. Cursussen worden bijvoorbeeld vaak afgewezen uit vrees daardoor automatisch de vraag naar een hogere functie op te roepen die er niet is. Men _zou natuurlijk wel een assistentfunctie kunnen creëren - ik zal het woord 'secretaresse' dan maar even loslaten - met een stuk beleidsvoorbereiding, maar dat is

Joke Rijke-Sens

niet te koop. Er wordt dan meteen aan een academicus gedacht. Alle hogere ambtenaren zitten op dat niveau en willen niet graag een lager opgeleide assistent hebben.' 'Wat me vaak verwondert is dat wanneer een hoog-gekwalificeerde secretaresse solliciteert naar een hogere functie, direct de opleidingsvraag wordt gesteld. Terwijl andere aanwezige kwaliteiten voldoende zouden zijn om, met eventueel een gerichte cursus, de baan te kunnen aanvaarden. Maar dan komt er een doctorandus, van welke afstudeerrichting dan ook, helemaal niet eens specifiek voor de desbetreffende vacature en die wordt zonder meer aangenomen. Men gaat er eenvoudig van uit dat zo iemand alle vaardigheden heeft die daarvoor nodig zijn. Daar klopt natuurlijk iets niet.' 'Als secretaresse op centraal niveau leer

'Mannen solliciteren niet op een secretaresse 'm/v'-advertentie omdat het een eindfunctie is. Ze zijn allemaal gespitst op het carrièreperspectief. Vrouwen moeten er eigenlijk nog mee leren omgaan dat ze vragen naar doorgroeimogelijkheden. Dit onderzoek geeft aan dat daar verandering in komt. Ik zie het als 'landje veroveren'. Secretaresses zijn tijdenlang miskend en krijgen nu meer zelfvertrouwen. Het kan leiden tot een opwaardering van het vak van secretaresse. En het is een vak. Dat wordt nogal eens vergeten. Kijk maar eens naar de functie-eisen voor secretaresses in personeelsadvertenties. Ze moeten van alles en nog wat kunnen.' 'Wat ook moet veranderen is de opvatting dat vrouwen voor hun plezier werken en mannen alleen om geld te verdienen. Als een vrouw over werk en geld praat, hoor je al gauw: maar het is toch leuk? En wanneer je dan uitlegt datje kostwinner bent, alleenverdiener met twee kinderen, vaste lasten enzovoorts, weet men daar nog niet goed raad mee.' Peter van Zoest

K N I P T

Vorige week schreven we hier over de 1-2-3 ovenfrites op de middenpagina van Quod No-' vum en nauwelijks een week later vraagt het WAGENINGS UNIYERSITEITSBLAD zich -op de voorpagina notabene- af hoe het gaat met de kwaliteit van de Nederlandse aardappel. Die is qua smaak, ondanks diepvries- en overfrites goed, schrijft het blad, althans de Nederlandse consument denkt positief over zijn knolgewas. Dat is blijkbaar niet voldoende want het oog wil ook wat. Blijkt dat er nogal wat rotte, beschimmelde, verkleurde en beschadigde aardappelen zijn en dat wij als volk een hekel hebben aan knolgedrochten en koboldachtige -kortom misvormde- aardappelen. De discriminatie van de mens door de mens is nog lang niet opgelost maar de discriminatie van mens tot dier en plant moet nog vanaf het begin worden aangepakt. Wat nu precies de verUnivers

klaring is voor het feit dat de kwaliteit van de Nederlandse aardappel 'onmiskenbaar een neergaande trend vertoont' weet ook de W^eningse hoogleraar Landbouwplantenteelt, prof. Lr. P.C. Struik niet. Volgens hem openbaart die mindere kwaliteit zich vooral bij de bewaring. 'Maar wat het precies is, is mij niet duidelijk.' Wat verder in de krant weet dezelfde prof. Struik dat zijn val^oep Landbouwplantenteeh en graslandkunde zo snel mogelijk naar een volledige integratie wil met de vakgroep Tropische plantenteelt. Waarom zo'n haast.' Uit de fusie van beide vakgroepen kan wellicht een knolgewas groeien zonder schimmels, verkleuringen en misvormingen, misschien een soort granaataardappel of een aardappelbroodboom. Fusie met de Mac Donaldsuniversiteit opent de weg naar een boompje Big Mac, maar dat zijn verre toekomstdromen.

denzers, een protestants ketterse sekte in Noord-Itaüë. Zij begonnen eind zestiende eeuw het aardappelgewas op verscholen berghellingen te verbouwen omdat Rome vanaf het concilie in Trente de jacht op hen opende. De geloofsvervolging dwong de Waldenzers om elders in Europa hun toevlucht te zoeken en daar de aardappel te verbouwen. De geschiedenis van de aardappel is volgens Oliemans bepaald door de geschiedenis van ketterij en geloofstijd. Oliemans noemt de aardappel daarom ook een protestants volksvoedsel; 'overal waar de protestanten de overhand hadden werd ook de aardappel in ere gehouden, terwijl in katholieke streken daarentegen deze maar zelden werd aangetroffen.' In katholieke streken werd elke zondige aardappel in kleine stukjes gesneden en in heilige olie gebakken.

Ook het deftige VU-MAGAZINE duikt onder in de aardappelvelden. Koos Neuvel bespreekt daarin het boek van Willem H. Oliemans 'Het brood van de armen: de geschiedenis van de aardappel temidden van ketters, kloosterlingen en kerkvorsten'. Uit dit stuk blijkt dat de aardappel meer invloed op de geschiedenis heeft gehad dan wij vermoedden. Dat in de meeste Europese gezin-' nen bijna dagelijks aardappels op tafel staan te dampen hebben wij te danken aan de Wal-

Met schrikbarende foto's van een zeven hoog op het randje van een balcon balancerende man illustreert QUOD NOVUM een reportage over zelfdoding. Daarin pleit maatschappijhistoricus drs. Rob Riedijk voor meer berichten over mislukte suïcidepogingen in de pers, maar anderen betwijfelen het nut van dit soort krantenberichtjes. Volgens het onderzoek van Riedijk zijn in Rotterdam vooral de suïcidecijfers van jonge mannen tussen de 30 en 34 schrikbarend gestegen. Tussen 1980 en 1985

vertienvoudigde het aantal zelfdodingen tot 51.5 gevallen per 100.000 inwoners. 'Als een student besluit om, ondanks het Deetmanlokkertje in de vorm van een OV-jaarkaart, toch het ouderlijk huis te verlaten en een kamer in Rotterdam te gaan betrekken, wordt de kans op zelfdoding twee keer zo groot.' Nog eens twee maal hoger ligt de kans op zelfdoding bij de mannen boven de vijftig. Daarover ging Quod Novum te rade bij drs A. Polspoel, theoloog aan de KUB. 'Wordt bij mannen in de leeftijd van 30 tot 34 jaar suïcide voornamelijk bepaald door het niet bereiken van een geïdealiseerde toekomst en het ontbreken van alternatieve zingeving, bij vijftig-plussers wordt zelfdoding vooral veroorzaakt door juist het wegvallen van zekerheden. Het verlies van de vaste levenspartner, het verlies van mobiliteit en de steeds toenemende afhankelijkheid, zijn volgens Polspoel voor ouderen belangrijke motieven om een einde aan hun leven te maken', aldus Quod Novum. (EV)

3 nnaart 1989

GRENSOVERSCHRIJDEND

Internationalisering? Ja, maar zonder bureaucratie In Brussel zit het administratief hoofdkwartier van de Europese gemeenschap. Dat heeft geen benijdenswaardige positie, als je prof. Paolo Fasella mag geloven. Er klaagt altijd wel een lidstaat over de daar genomen maatregelen. 'Brussel heeft geen echtgenoot, maar twaalf schoonmoeders. Die roepen de hele tijd: je bent ontrouw! Maar dat hoort bij het geven en nemen in een gezin', grapte Fasella, die directeur-generaal is van ontwikkelingsgroep DG XII voorwetenschap. Onderzoek en Ontwikkeling van de Europese Gemeenschap. Zijn organisatie beheert een fondsje van de Europese gemeenschap, waaruit internationale onderzoeksprojecten betaald worden. Als in 1992 de Europese grenzen vervallen, heeft dat grote gevolgen voor het wetenschapsbeleid en de organisaties die zich daarmee bezig houden. Een van de belangrijkste onderwerpen - beter gezegd: een van dëbelangrijkste problemen - van de discussienota is dan ook 'internationalisering'. Want de meningen over de vraag wie op welke manier Europese gelden voor onderzoek mag gaan besteden, is nog maar één van de vele vragen, die voor 1992 beantwoord moet worden. 'Crossborder research' heeft zich in het bedrijfsleven de laatste jaren spectaculair ontwikkeld. Het wetenschappelijk onderzoek blijft daarbij achter. De minister wil die achterstand in de jaren negentig inhalen.

fs het de kip of het ei? Waren de werkers in de wetenschap allang internationaal georiënteerd? Grijpen zij het wegvallen van de grenzen slechts aan om nog gemakkelijker en nog verder om zich heen te kijken? Of duwt de politiek met 'Europa 1992' de internationalisering door de strot van de wetenschappers, die daarop gedwongen worden zich te beraden op de gevolgen voor hun gilde? Het antwoord op deze vraag is inmiddels overbodig. Meer internationale samenwerking is onvermijdelijk.

Debatten over Euro-wetenschap

In de zomer van 1988 publiceerde de ministervan onderwijs en wetenschappen een discussienota onder de titel "Wetenschapsbeleid In de jaren negentig'. Dit voorjaar woedt de discussie over die nota, op verzoek van minister Deetman geleid door de Raad van Advies voor het Wetenschapsbeleid (RAWB). In december was een eerste discussiedag. Vorige week zaterdag stoeide het CDA met het wetenschapsbeleid. Op basis van eigen 'Kanttekeningen' bij de nota wisselde een kwantitatief bescheiden, maar kwalitatief zwaarwichtig gezelschap christendemocraten - waaronder de minister van onderwijs zelf - van gedachten over het hoofdstukje 'wetenschapsbeleid' voor het nieuwe verkiezingsprogramma. De maandag daarop hadden bijna tweehonderd wetenschappers en beleidsmakers uit Nederland en omringende landen zich in de Rolzaal van het Binnenhof verzameld voor de tweede discussiedag van de RAWB. Hier ging het over 'internationalisering' en de gevolgen voor het wetenschapsbedrijf van de openstelling van de grenzen tussen de EG-landen in 1992. In maart volgt een derde en laatste discussiedag van de RAWB. Op de CDA-bijeenkomst liet de minister weten dat zijn definitieve nota, eerder aangekondigd voor dit voorjaar, nu rond de jaarwisseling verwacht kan worden.

Univers

Fasella was edelmoediger. 'Mensen moeten de produkten van wetenschap en technologie kunnen kopen', zei hij aan het slot van zijn Italiaans 'geordende' lezing. 'De armere Europese landen moeten we dus proberen mee te krijgen in deze ontwikkeling. Alle Europeanen moeten 'as wealthy as the Dutch'worden.'

VERRASSING Als de internationalisering van de wetenschap doorzet, wacht de politiek een hoop werk. Bij het CDA kunnen de gasten van de RAWB op steun rekenen voor een voorwaarden scheppende, terugtredende overheid. Het CDA keerde alleen de hoofdstukvolgorde van de discussienota van de minister om: niet toevallig, legde een opsteller uit. Het CDA wil eerst orde op zaken in eigen land; daarna kunnen contacten met het buitenland gelegd worden. Geld is niet zaligmakend voor het CDA. De kwaliteit van onderzoek hangt voor een belangrijk deel af van het wetenschappelijk personeel. Het CDA wil 'investeren in human capital' want 'onderzoeksbeleid is personeelsbeleid'.

BUKVERWIJDING De vorige 'Nota Wetenschapsbeleid' van 1974 stelde een streven naar meer contact tussen de wetenschap en de samenleving. Dat contact is er - al dan niet door het overheidsbeleid - gekomen. Maar de blik van wetenschappers moet nog wijder. Het in de nieuwste nota ontvouwde beleid moet ervoor zorgen dat Nederlandse onderzoekers intensief in contact treden met collega's in de rest van de Europesejemeenschap. De noodzaak van internationale samenwerking was voor alle sprekers op de RAWB-

pan-europese organisaties wel eens wat onevenwichtig maken. Het lage gemiddelde aantal wetenschappers per tienduizend Europeanen komt vooral voor rekening van de zuidelijke landen. Een vraag van een toehoorder over dit onderwerp kreeg een onthullend antwoord. 'Zal de Britse regering samen willen werken met Griekenland?' De adviseur van de IJzeren Dame antwoordde even diplomatiek als duidelijk: 'Alleen als het onze doelen dient.'

Euro-forum, Sorbonne, maart 1988 (archieffoto). vergadering duidelijk. De Fransman P. Aigrain, wetenschappelijk adviseur van de president van het bedrijf Thomson in Parijs, gebruikte daarvoor krasse beeldspraak: 'Een sterk fort wordt tijdens een belegering een van honger stervend fort.' 'Europa loopt achter op Japan en de Verenigde Staten in het aantal wetenschappers', betoogde prof. Eugen Seibold, de voorzitter van de Europese Wetenschapsstichting. 'In die landen zijn er rond dertig wetenschappers per tienduizend inwoners. In Europa gemiddeld maar twaalf.' In de visie van de sprekers heeft internationalisering alles te maken met deregulering. Aigrain, de enige spreker met een industriële achtergrond op het RAWB-congres, vindt 'de 12' helemaal niet zo lastig als schoonmoeders. Hij vergeleek de Europese gemeenschap met twaalf 'meesters'. 'Dat komt in de praktijk neer op geen meester; dat is wel prettig voor het bedrijfsleven', aldus Aigrain. De Fransman zag voordelen in de open grenzen. 'Juist omdat Europa niet één land is: elk land biedt een andere opvoeding en scholing. Samenwerkende wetenschappers kunnen elkaar uitstekend aanvullen.'

EUROPESE INSTITUTEN Maar internationalisering mag niet leiden tot bureaucratisering, dat staat voor alle betrokkenen vast. Nieuwe Europese instellingen zijn daarom uit den boze. Voordeel van één centrale kassa is juist dat onderzoekers in internationale programma's niet meer met twee, drie of meer regeringen in de slag moeten om geld los te krijgen, maar zich eenvoudig alleen voor 'Brussel' in het stof hoeven te buigen. De Leidse sinoloog dr.

A . J . Saich droeg mogelijkheden aan om te internationaliseren zonder extra bureaucratie. 'Er moeten meer fondsen ingesteld worden voor Pan-Europese organisaties, bestaande bilaterale contacten moeten uitgebreid worden over het hele continent en van nationale instituten tot Europese.' Terugtreden is in het Verenigd Koninkrijk vooral financieel de bedoeling. 'De Britse regering is bereid om uitgaven voor wetenschappelijk onderzoek te verminderen', zei dr. John Fairclough, wetenschappelijk adviseur van premier Thatcher, 'vooral voor onderzoek dat meer geschikt geacht wordt voor de particuliere sector.' De Britten willen het toegepast onderzoek voor rekening van de bedrijven laten komen en slechts fundamenteel en cultuur- en identiteitvormend onderzoek op overheidskosten in stand houden. De meeste sprekers gingen niet zo ver, mede omdat de grens tussen toegepast en fundamenteel onderzoek steeds meer vervaagt. Meer consensus was er over een af-, standelijke, voorwaarden scheppende en stimulerende rol van de overheid. Dat kan ook door belemmeringen weg te nemen. Bijvoorbeeld om de mobiliteit van wetenschappers te vergroten. 'Als Nederlandse onderzoekers een paar jaar in het buitenland verkeren, is hun plaats bezet, zodat ze met goed fatsoen niet kunnen terugkomen', kritiseerde dr. Saich. 'Dus gaan ze niet.' Ook studenten moeten mobieler zijn tijdens hun studie. Saich vindt het hard nodig dat het internationale wetenschapsbeleid zorgt voor wederzijdse erkenning van examens en diploma's.

De christen-democraten zagen veel in multidisciplinair onderzoek. Enkele debaters signaleerden een terugkeer naar de oude monodisciplines, tenwijl juist 'de belangrijke dingen gebeuren multidisciplinaire samenwerking.' Ovci leg met wetenschappers van andere disciplines kost echter tijd, dus geld.

Een verrassing leverde de discussie nog wel op: als het aan de aanwezige CDA-ers ligt, komt er opnieuw een coördinerend minister voor wetenschaps- en technologiebeleid. Die acht men nodig om een 'verantwoord en samenhangend wetenschaps- en technologiebeleid' te voeren. Minister Deetman erkende dat de huidige loskoppeling van de twee (technologiebeleid valt onder economische zaken, h.r.) niet ideaal is, maar ziet niet zoveel in de vereniging in een persoon. 'Iemand met 'minister' op zijn pet wordt wel vriendelijk ontvangen', zei de bewindsman, 'maar waar het om gaat is dat de fondsen ter beschikking komen.' Daarover waren zijn partijgenoten met hem eens, overtuigd door vergelijkingen met andere industrielanden, waarbij Nederland ongunstig afstak. De wetenschap kan dus meer geld van het CDA venwachten. Maar een vetpot zit er niet in. 'Alleen al om het huidige niveau te handhaven, moet de ondenwijsbegroting groeien', waarschuwde de minister. 'Er zijn tendenties die dat eisen.' Welke, wilde hij niet onthullen. Herman Radstake/U-blad

Leidende landen in de wetenschap zijn Engeland, Duitsland, Frankrijken Nederland. De Europese Noord-Zuid-verhouding kan

3 maart 1989

Waarschuwingen tegen h tLaallicht van de vooruitgang Tijdens de forumdiscussie op de jubiieum­ dag van W & S wordt er een indringende vraag gesteld. Even daarvoor heeft milieu­ professor Lucas Reijnders een somber getint verhaal afgestoken. Hij heeft de verlichtings­ filosoof Condorcet aangehaald die er heilig van overtuigd was dat door middel van de wetenschap er een betere en gelukkiger mens zou ontstaan en dat het bijgeloof om zeep zou worden geholpen. Lucas Reijnders meent dat er van die idealen maar bitter wei­ nig terecht is gekomen. Daarop neemt een der aanwezigen in het publiek het woord. De man vraagt alle be­ zoekers het jubileumnummer van het tijd­ schrift op te slaan, waar een foto staat afge­ drukt van een Informele bijeenkomst van de Bond van Wetenschappelijke Arbeiders. In het gezelschap van deze proletarische aca­ demici staat een klein jongetje op een stoel. 'Dat jongetje', zegt de man, 'is mijn zoon.' Vijftien jaar geleden is de foto genomen. De peuter van toen is nu een zeventienjarige scholier geworden. Althans, scholier was hij tot voor kort. 'Hij heeft dit jaar 5 VWO ver­ laten omdat hij vond dat hij daar toch niets kon leren. Ik heb hem altijd voorgehouden: kijk eens naar Lucas Reijnders, dan zie je wat je allemaal met wetenschap kunt bereiken. En nu hoor ik zo'n verhaal dat er helemaal niets is veranderd. Hoe is het dan nog mo­ gelijk kinderen te inspireren om door te leren, om wetenschap te bedrijven? Geen wonder dat ze vinden dat zo'n Makro­brand meer ef­ fect heeft.'

Schipperen tussen hoop op verandering en pragmatisme Veertig jaar is een respectabele leeftijd voor een tijdsc hrift. Aanleiding genoeg in ieder geval voor Wetensc hap Et Samenleving (WBS) om dit jubileum te vieren. Een goede gelegenheid om bij de borrel anekdotes op te halen, maar ook een mooi moment om te overpeinzen hoe het er voor staat met de 'kritisc he' wetensc hap, iets waan/an het blad altijd de uitdrukking heeft willen zijn.

De huidige status van de /<ritische wetensc/iap

Geconfronteerd met zulke pijnlijke persoon­ lijke ervaringen, kleurt Reijnders zijn zwart­ wit visie op de wetenschap lichtelijk bij: 'We leven op een tijdbom die steeds harder be­ gint te tikken. Als je die bom onklaar wilt ma­ ken, heb je weinig andere keuze dan de we­ tenschap in te gaan', verklaart hij. 'Maar als je de facto kijkt naar de huidige ontwikkelin­ gen word je daar niet optimistischer van. De bedreigingen nemen alleen maar toe. Het zal kantje boord worden of we die ooit zullen kunnen keren.'

Vooral de bommen op Hirosjima en Naga­ saki zorgden vooreen krachtig shock­effect. Ondanks die bedreiging was men opti­ mistisch gezind. Alom leefde de gedachte dat na de Tweede Wereldoorlog de opbouw van een geheel nieuwe, betere samenleving ter hand zou worden genomen. Juist een onderzoeker die zich van zijn verantwoorde­ lijkheden bewust is en een wetenschap die zich dienstbaar aan de samenleving opstelt, zouden daar de beste bijdrage aan kunnen leveren. De onderwerpen die In het tijdschrift aan de orde werden gesteld liepen uiteen van de in­ richting van het hoger onderwijs tot de maatschappelijke en sociale gevolgen van de automatisering, van duurzame vormen van energie­opwekking en kernenergie tot de bodemvernietiging door onverantwoor­ de houtkap in de Derde Wereld. Altijd stel­

De stoorzender van de wetenschap jubileert De atoombommen op Hirosjima en Nagasaki vormden de aanzet. Niet alleen militairen en gewone stervelingen reageerden gesc hokt op het koelbloedig gebruik van kernwapens, ook wetensc happelijke onderzoekers vielen de schellen van de ogen. Steeds meer geleerde hersenen pijnigden zic h met de vraag in hoeverre onderzoekers zelf verantwoordelijk waren voor de Japanse slachtoffers: had men niet een bijzondere verantwoordelijkheid voor het gebruik van 'hun' wetenschappelijke vindingen, was het niet beter een halt toe te roepen aan de militaire toepassing van kernenergie?

Veertig jaar Wetensc iiap 8- Samenleving

KritlSCne wetenschappers mgrijkste bezwaar van het VWO destijds: zijn realistischer geworden «tontbreken iedere van demo­ ratisch bestuurvan binnen de vorm universiteit. en minde r ide ologisch. IACADEMISCHE PROVO'S H I H I ^ Maar je kunt In de vroege jaren vijftig zorgde het Koude Oorlogsklimaat voor een scheiding in de ge­ deze ontwikkeling lederen: de fellow travelers binnen het ver­ ook positie f zie n'. bond, die van communistische sympathieën

HIROSJIMA ^ ^ M ^ ^ M i i ^ Deze kleine botsing kan misschien als repre­ sentatief worden beschouwd voor de poTen waarbinnen het gemoed van de kritische wetenschapper zich beweegt. Enerzijds een vurige hoop op verandering en een vertrou­ wen dat de dingen zich uiteindelijk ten goe­ de zullen keren. Anderzijds een pragmatisch opereren binnen de instituties zonder al te grote verwachtingen. Deze laatste houding lijkt in de jaren tachtig de meest dominante te zijn. Veertig jaar geleden, bij de oprichting van W & S helde de balans meer naar de andere kant over. Maar ook toen was bezorgdheid over een aantal ontwikkelingen in de samen­ leving en de manier waarop de wetenschap daarin een rol speelde, het uitgangspunt.

Veel sceptischer over de traditie van kAerqelijke vragen ­aanvankelijk vooral in sche wetenschap zoals belichaamd da Lqen van bèta­wetenschappers gesteld­ W & S was Erik Jan Tuininga, hoogleraa,t adden in 1946 tot de oprichting van het Ver­ de vakgroep Algemene Vorming aan deV( „nd van Wetenschappelijke Onderzoekers en als buitenstaander gevraagd oiriee IVWO) Enkele jaren later kreeg het Verbond feestrede voor het blad te houden. Ineen,e ile beschikking over een eigen spreekbuis: de vol luchtig snoepgoed kraakte hl] ookei, het blad Wetensc hap & Samenleving kele kntische noten. Volgens Tuininga <s,\^ 0SI. Afgelopen zondag werd het veer­ niet meer voldoende om als onheilsbodeo niang bestaan van het blad gevierd. Ter ge­ te treden, om voortdurend weer te waj eenheid van het jubileum verscheen een schuwen tegen 'het dwaallicht van devooi temanummer vol reflecties op veertig jaar uitgang', zoals het bij de oprichting vant, W&S onder de titel: Het dwaaZ/tcht van de tijdschrift werd genoemd. Zijns inziensgai woMtgang. het er met om je als zodanig tegen devw 'Men had vlak na de oorlog toch wel grote uitgang te keren, maar zou het de taak jj «wachtingen van wetenschap en tech­ van iedere wetenschapper, en de redaa nek,' memoreert de groningse emeritus­ van het blad in het bijzonder, omsunpl» ,oogleraar theoretische natuurkunde en sche redeneringen te bekritiseren. j/wO'ervan het eerste uur prof.dr. H. Groe­ De woorden van Tuininga sloten goedaa wroid (78) in de Vo/kskrantvan 25 februari, bij een interessante beschouwing vand Zo keerden wij ons wel tegen het gebruik chemicus Wessel Slot in het jubileumnuu /an kernwapens, maar niet tegen de kern­ mervan W & S . Die constateert dat er VTO «rgie. Pas later merkten we dat er ook aan ger een apart type academicus bestond,! letvreedzame gebruik van kernenergie ge­ kntische wetenschapper. Tegenwoordigii «ren kleven.' kritische wetenschappers echter nauwel| (emenergie was niet het enige item in de be­ nog als een afzonderlijke categorie te te iinjaren van het VWO, lezen we in de gro­ kennen. Slot: 'Zij zijn realistischergeworda «ngseuniversiteitskrant t//Cvan 23februari, en minder ideologisch. Jammer? Je kuntde Jamen met zijn jongere collega prof.dr. H. ze ontwikkeling ook positief zien. Het'rai Folhoek ­toen nog natuurkunde­student van kritici heeft zich verspreid. Zij voerenbe ^ansTolhoek­zat Groenewold in 1948­49 in leidsstudies uit voor VROM of ze doa «n werkgroep die in het rapport 'Sociale contra­expertises voor milieu­organisate ispecten van de recrutering van studenten' De veelgehoorde jammerklacht datertegen ileitte voor de invoering van een studieloon. woordig minder ruimte is voor kritischegi )aardoor zou het universitaire onderwijs luiden, wordt door Slot dan ook nietzonil! «ktoegankelijkworden voorstudenten uit meer bevestigd. Hij denkt dat de ruimteva irbeidersmilieus, iets wat op dat moment abstracte kritiek en voor onderzoek naarfn ibsoluut niet het geval was. Ook over het _ vetsontwerp voor het Hoger Onderwijs ' 1 / ■+■ u 4. u 1 ^ ' ^^'^ ®^" rapport geschreven. Be­

damentele kwesties inderdaad kleiner isgt worden. Ruimte voor concrete, krltlscf^ studies bestaat er wel, al is men daarbij' sterk afhankelijk van de eisen die sponso stellen.

CLAinAS ^ ^ ^ ^ ^ ^ H M M De forumdiskussie tijdens de jubileumviering van het tijdschrift Wetenschap & Samenleving. (foto: Bram de Hollander)

de het blad zich de opdracht om de scha­ duwzijden van moderne wetenschappelijke of technologische ontwikkelingen in het vol­ le daglicht te plaatsen. Het blad zag zichzelf bij voorkeur als een luis in de pels van de macht, maar men heeft toch wel wat meer invloed gehad dan de ge­ middelde luis. Diverse gezaghebbende we­ tenschappers hebben deel uitgemaakt van de redactie, of van de Vereniging van We­ tenschappelijke Onderzoekers die het blad uitgaf. Sommige oud­redacteuren hebben momenteel niet geheel onbetekenende banen. Ze zijn bijvoorbeeld wetenschapsredacteur bij Vrij Nederland (Rob Sijmons) of de Volks­ krant (Gerbrand Feenstra), of ze zijn hoog­ leraar geworden (BartTromp, Lucas Reijn­ ders). Een van hen. Boy Trip, heeft het zelfs geschopt tot minister voor wetenschapsbe­ leid in het kabinet Den Uyl; volgens prof. W.F Wertheim, een van de oudgedienden

van het blad, het enige progressieve ministe­ rie dat Nederland na 1946 ooit gehad heeft.

TYPE RUDING ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ Een rijke eerbiedwaardige traditie, daar kan rustig van gesproken worden. Maar moet aan die traditie nu ook onverkort worden vastgehouden? Of heeft die zichzelf inmid­ dels overleefd? Het antwoord van Wer­ theim, afgelopen zondag tijdens de forum­ discussie, laat weinig ruimte voor mis­ verstanden. Het wakker houden van het ver­ zet, het voeren van de meest radicale oppo­ sitie tegen het huidige kabinetsbeleid is voor hem de voornaamste taak van iedere kriti­ sche wetenschapper. Zijn belangrijkste ad­ vies aan de redactie van W & S : 'Zorg voor een grotere inbreng van de sociale weten­ schappen maar wees uiterst voorzichtig met het aantrekken van economen; zeker als ze van het type Ruding zijn, de koesteraars van een a­sociale wetenschap.'

Niettemin denkt Slot dat er op dit laatstets rein mogelijkheden zijn: 'Zolang hetove heidsapparaat niet monolithisch is­ent voorbeeld de belangen van het ministe van EZ niet samenvallen met die van VROI' ­ zolang zal er behoefte zijn aan wetenscliap pelijk onderzoek dat de behoeftes en vt moedens van een partij onderbouwt eni> claims van de tegenpartij kritisch toetst De aloude idealen van een kritische, verani woordelijke wetenschap worden doorWes sel Slot niet overboord gegooid, hij wiizele ver op een meer pragmatische manierta muleren. Hij geeft de kritische wetenschaf pers zelfs enkele aanwijzingen hoezeti»' terminologie dienen te wijzigen, willens succes boeken.

werden beticht, raakten slaags met de min­ der radicale leden. Het tienjarige bestaan van het VWO werd in mineurstemming gevierd. 'Het heeft niet kunnen uitgroeien tot het machtige lichaam dat de onderzoekers uit hun ivoren toren zou bevrijden,' aldus de toenmalige voorzitter, de amsterdamse hoogleraar niet­westerse sociologie prof.dr. W F Wertheim, in zijn 'feestrede' van 1956. Een exclusieve club van bèta­weten­ schappers was het verbond toen al niet meer Het nieuwe elan kwam toen een kleine groep 'jonge academische provo's' zich met de discussies ging bemoeien. In W & S ver­ schenen eind jaren zestig meer politiseren­ de artikelen dan het bestuur lief was. Daar­ naast was in 1969 de op marxistische leest geschoeide Bond van Wetenschappelijke Arbeiders (BWA) opgericht, waarin mensen als Lucas Reijnders, Peter Cohen en E ric ­ tegenwoordig Betty­ Paërl de staf braken over de burgerlijke wetenschappelijke prak­ tijk ZIJ streefden niet alleen naar democra­ tisering van de werkplek, maar tevens naar verandering van de beroepspraktijk. Ook minder bedeelde groepen moesten aan de bak komen in het wetenschappelijk onder­ zoek De term 'aktie­onderzoek' raakte in zwang. Uiteindelijk zouden de inspanningen leidden tot het ontstaan van wetenschaps­ Mnkels en het instellen van 'Wetenschap en Samenleving' programma's aan de univer­ siteiten.

Enkele voorbeelden daarvan. Spreek nf van 'gevaar van nieuwe technologie', w van 'uitdaging' en de 'noodzaak omalertfc reageren'. Of: vervang 'verantwoordelijte wetenschap' zoveel mogelijk door m ' aal schappijbewust management'. E n als u' smijter: spreek niet van 'kansen gri|P«' want dan ben je als criticus niet meergeloo' waardig, maar grijp ze wel. Met deze kleine plastisch­chirurgische ingt pen moeten de kritische wetenschapp*'' WATER BIJ DE WIJN wel een volgend jubileum kunnen halen Het tijdschrift W & S werd al spoedig de KoosNeuvel/AdVaW spreekbuis van zowel VWO als BWA. Aan

over technologie is in sterke mate bepaald door dit soort films. In ons thema­nummer worden geen filmkritieken of zo opgeno­ men, maar we pikken er die elementen uit, die ons altijd al bezighielden. Het is dus niet alleen vreselijk leuk, maar tevens een manier om als vanouds kritisch te blijven ten opzich­ te van dat naiëf vooruitgangsgeloof.'

EARLY WARNING F U N C T I E H H Ü H in die zin is er wel degelijk continuïteit in de aanpak van de W&S­redactie, ondanks de opname van beter in de markt liggende the­ ma's. 'We zijn wel kritisch, maar zonder het postmodernistisch cynisme', zegt De Ruiter. 'Het postmodernisme, waaraan we overi­ gens ook een themanummer hebben ge­ wijd, gaat er van uit dat alle ideologieën ­ re­ ligies, marxisme, materialisme, noem maar op ­ zichzelf hebben overleefd. Voor de die­ pere vragen is geen aandacht meer. Niette­ min geloven wij nog steeds in emancipatie, in de mogelijkheid tot verbetering van het lot van mens en wereld. Niet dat we een soort blueprint for survival \n huis hebben, maar wel een aantal principes dat ons aan de gang houdt.' Emancipatie lijkt daarbij het toverwoord en meer concreet ingevuld: minimaal. Een mi­ nimale milieu­verontreiniging, een minimale bewapening en minimaal energieverbruik. Op dat gebied vervult het tijdschrift al veer­ tig jaar een voortrekkersrol. Al in 1954 werd in zijn kolommen een discussie gevoerd over de eindigheid van energie, achttien jaar voordat de Club van Rome dit onderwerp onder de aandacht van de massa bracht. In 1961 introduceerde het tijdschrift het begrip ecologie, een jaar voordat Rachel Carson het boek Silent Spring publiceerde, dat alge­ meen beschouwd wordt als het beginpunt van zoiets als een milieubewustzijn. Toen de vredesbeweging nog druk doende was met kruisraketten, verschenen in W & S al artike­ len over starwars. De Ruiter: 'We zijn over­ gevoelig voor negatieve gevolgen van be­ paalde technologieën. Op dit moment hou­ den we thema's als recombinant DNA of 'de gevolgen van de automatisering voor de fac­ tor arbeid' scherp in de gaten. We denken op dat soort gebieden een early warning­ functie te kunnen vervullen, waarbij we goed onderbouwde bijdragen leveren aan maatschappelijke discussies. Want ook dat is een van onze principes: over wetenschap en technologie moet een rationele en demo­ cratische besluitvorming kunnen plaatsvin­ den.'

ELITAIR VANGNET H i ^ i H H ^ H

het verwarrende onderscheid tussen beide clubs kwam een einde toen VWO en BWA in 1980 fuseerden tot de Vereniging van We­ tenschappelijk Werkers (VWW). Het hoog­ tepunt had men toen al achter de rug: tus­ sen 1978 en 1985 is het ledental van tweedui­ zend teruggehold tot elfhonderd. De stu­ dentenrevoltes waren achter de rug, de strijd in Vietnam was gestreden, de economische crisis kondigde zich aan. In het U-bladkomt deze week ir. Willem de Ruiter aan het woord, die in Utrecht Natuur­ wetenschappen en Samenleving doceert en al acht jaar in de redactie zit van W & S . 'De vredes­, milieu­, anti­ kernenergie, krakers­ of vrouwenbewegingen,' zegt hij, 'hebben hun hoogtepunt eind jaren zeventig gehad. Daarna heeft er een omslag plaatsgevonden die zeker zijn weerslag op ons tijdschrift had. We moeten de grootst mogelijk moeite doen om op peil te blijven. Sommige bladen heb­ ben hierop gereageerd door iets van hun linksigheid op te geven. W & S heeft ook een

antwoord proberen te vinden. In de periode dat ik redacteur ben, heeft het blad twee keer een facelift ondergaan, een nieuwe lay­ out gekregen. Ook inhoudelijk is er het een en ander veranderd. Er worden meerartike­ len afgewezen, we zijn strenger geworden, waardoor de kwaliteit met sprongen vooruit is gegaan.' Maar ook in de themakeuze lijkt er water bij de wijn gedaan te zijn. Er staan in de jongste nummers onderwerpen die buiten het oude W&S­perspectief vallen. Gaat het tijdschrift breken met zijn veertigjarige linkse traditie, vraagt U­blad redacteur Armand Heijnen. 'We snijden inderdaad nieuwe thema's aan, zoals Technologie en Cultuur,' vertelt De Ruiter. 'Er is een themanummer in de maak over wetenschap en film. Al in oudere films, zoals Modern Times of Metropolis speelde technologie een grote rol. E n in nieuwere films is dat nog zo: Star Wars bijvoorbeeld, The China Syndrome, Dr. Strangelove of Het Offer van Tarkovski. De publieke opinie

Als je behalve technologische vraagstukken ook kwesties als macht, ethiek, werkgele­ genheid of emancipatie aansnijdt, dan zou het toch voor de hand liggen dat ook alfa­ en gamma­onderwerpen in het tijdschrift op­ duiken. E en kleine screening maakt duide­ lijk dat dit nauwelijks het geval is. W & S lijkt een blad te zijn voor bèta­wetenschappers, met bèta­onderwerpen. 'We zouden graag willen maar de meeste pogingen om mens­ wetenschappers erbij te betrekken, zijn mislukt', erkent De Ruiter. 'Dat is lastig, want als je als bèta­wetenschapper in dit soort vraagstellingen duikt, ben je verplicht het sociologisch wiel telkens opnieuw uit te vinden. Het is zeer goed denkbaar dat bij­ voorbeeld een jurist schrijft over de rechtspositie van kernenergie­slachtoffers; dat zou prima in onze formule passen. Maar hoewel in de redactie verschillende mensen zitten met een alfa­ of gamma­achtergrond, slagen we er slechts sporadisch in onder­ werpen vanuit die hoek te krijgen.' vervolg op pag. 11

(advertentie)

(advertentie)

Faculteiten, diensten, studentenverenigingen en alles wat los of vast zit aan de KUB

m

Intern Adverteren kan voor de helft van het commerciële tarief. Bei Angela van Schendel. Tel: 66 22 77.

(ADVERTENTIE) BEROEPSOPLEIDING

Restaurant

DEN SCHOUT Aan de lezers van Univers Afgelopen jaar publiceerde Clemens van DIek elke week één van zijn onrustbarende sollicitatiebrieven in Univers. Daar móest tenslotte wel een boek van komen. Uitgeverij De Haan/Unieboek bundelde de columns, aangevuld met dertien nieuwe afleveringen, in 'Baanbrekende Brieven'. Een onthullende kijk op de mens als koopwaar. Een blikopener voor beginnende studenten, een onmisbare gids voor afstudeerders, een onschatbare troost voor personeelsleden op de wip, gefundenes Pressen voor wetenschappelijk onderzoekers. Lezers van Univers kunnen het boek voor een krimpprijsje aanschaffen door onderstaande bon in te leveren bij de boekhandel.

KORTINGSBON Voor lezers van Univers geldt voor de periode van 20 februari tot 20 mei een voordeelprijs van / 11,90 i . p . v . / 14,90. Aktienummer: 469-671 ISBN 90 269 4026 2 Bon inleveren bij de boekhandel

In een trainingsperiode van zes maanden worden de cursisten via discussiecolleges en praktijkoefeningen geconfronteerd met actuele onderwerpen van de financieel-economische beleidsproblematiek. Daarna brengen de cursisten een stage door bij een van de Ministeries, de Nederlandsche Bank of het Centraal Planbureau. Tijdens de gehele opleiding, die loopt van september 1989totseptember1990ontvangen de cursisten een salarisvan ca. f 3.200,— bruto per maand. Van de cursisten wordt een eigen bijdrage van f 875, — gevraagd.

CULINAÏR KEUZEMENUFESTIJN Wegens enorm succes prolongeren wij ons grandioos keuze-menu (5 gangen). Keuze uit 10 verfijnde gerechten. Menuprijs v.a. Voor informatie en/of reservering Restaurant

DEN SCHOUT

Oranjestraat 4 (tussen Paleisring en Emmastrat) Tilburg — Tel. 013^34512/674394 (Donderdag rustdag)

(advertentie)

Een baanbrekend abonnement op Univers Univers, het weekblad van de Katholieke Universiteit Brabant, bericht kritisch en onafhankelijk over de Tilburgse universiteit en de Haagse politiek, over studeren in het buitenland en de cultuur in de regio. Onmisbaar voor studenten en personeel van de KUB, interessant ook voor afgestudeerden, ouders van studenten, onderwijskundigen en beleidsmakers. Voor iedereen die belang stett in een onopgesmukte verslaggeving over de ontwikkelingen aan het Bratiants onderwijsfront. Wie nu een abonnement neemt ontvangt als welkomstgeschenk de Baanbrekende Brieven van Universcoiumnist Clemens van Diek, eind febmari In boekvorm te verschijnen bij uitgeverij De Haan. D«Z0 bon m aan open envelop opsturen aan Umvers, t a v A. van Schendel, Postt>us9ai53, 5000 LE Tilburg

Ja, ik neem voor ^ 40, —

Voor slechts ƒ 40,— per jaargang Als welkomstgeschenk ontvangt u de Baanbrekende Bneven van Clemens van Diek in boekvorm

CleM«ïsjaj'l|iel(

^^^

BAAN BREKENDE BRIEVEN

Naam: Adres: Postcode + Woonplaats:

Univers

Zij die onlangs of binnenkort het doctoraal examen algemene economie of algemene econometrie met goede resultaten hebben afgelegd kunnen tot 10 april 1989 solliciteren naar een plaats in de opleiding. Ook jonge afgestudeerden in andere studierichtingen kunnen solliciteren, indien het vakgebied van de algemene economie op adequate wijze deel uitmaakt van het afstudeerpakket. Aanvragen voor een brochure kunnen worden gericht aan: M w . J.D.F. Oost-Schaeffer, Ministerie van Economische Zaken Postbus 20101, 2500 EC Den Haag, tel. 070-79 61 93 Telefonische inlichtingen kunnen worden ingewonnen bij de directeuren van de opleiding: Prof. dr. P.A. CornelisseOIO-40821 60endrs. W . A . Kimman 070-79 73 56.

(advertentie)

Oproep essay-wedstrijd

Revolutie & Restauratie? Twintig jaar geleden doopten opstandige studenten de toenmalige Katholieke Hogeschool Tilburg tijdelijk om tot Karl Marx Universiteit. De prof van het voetstuk, de verbeelding a a n de macht. Medezeggenschap voor alle geledingen. Wat is er over van het revolutionaire elan uit de zestiger jaren? Veel slogans en idealen uit die tijd zijn intussen gemeengoed geworden. In d e universiteitsraad praten studenten en personeel mee over profiel en perspectief van de KUB. Is dat wat d e opstandelingen indertijd voor ogen stond? Bovendien g a a n er steeds meer stemmen op om de medezeggenschap maar weer drastisch in te perken. Hef Kritisch Informatie Centrum (KRIS), zelf een rechtstreekse verworvenheid uit die roerige jaren, roept ter gelegenheid van zijn twintigjarig bestaan studenten en medewerkers van de KUB op tof deelname aan een essay-wedstrijd over de vraag: Wat hebben die twee decennia universitaire gesctiiedenis ons gebract«t: revoiutie, tiervorming ot restauratie? Wat hebben wij met de gebeurtenissen in 68-69 te maken? U kunt nostalgisch terugblikken in de tijd, u kunt ook d e status quo kritisch evalueren of de lijnen uit het verleden fantasievol doortrekken naar de nabije of verre toekomst. Zowel fictie als non-fictie bijdragen zijn welkom. De omvang van uw inzending m a g maximaal 5000 woorden oftewel ongeveer tien kantjes A-4 bedragen.

Er zijn prijzen te winnen in twee categorieën: studenten f 1000,—, niet-studenten f 1000,—.

Uit \mmiz:,:::::

De beste essays zullen worden opgenomen in een bundel die verschijnt na het symposium dot het KRIS en Studium Generale o p 20 april goon wijden o e n hetzelfde thema Op die d a g zal ook d e prijsuitreiking plaatsvinden.

van «Mt-^ÜRtcUiR!:'

Sluitingsdatum: 3 april 1989

*.<ir<)trli»er

een baanbrekend jaarabonnement op Univers.

BELEIDSiVIEDEWERKER

Deze tweede-fase beroepsopleiding bereidt jonge academici voor op hooggekwalificeerde financieel-economische beleidsfuncties bij de Ministeries, de Nederlandsche Bank en diverse maatschappelijke organisaties. De eenjarige opleiding wordt verzorgd door de Stichting Financieel-Economisch Beleidsmedewerker (BOFEB), zijnde een samenwerkingsverband tussen de Erasmus Universiteit en de Ministeries.

62.50

Clemens van Diek Baanbrekende Brieven

BON

FINANCIEEL-ECONOiVIISCH

De jury bestaat uit: voorzitter drs. Christa Thoolen (secretaris FLW), drs. Wim Boerboom (voorzitter KRIS, FEW), drs. Twan Geurts (Univers, Stichting J.H. Leopold), Prof. dr. Jaap Goedegebuure (FLW), Prof. mr. Paul van Seters (FRW).

Essays in vijfvoud toezenden aan de Jury: KRIS, C79, Katholieke Universiteit Brabant, Postbus 90153,5000 LE, Tilburg of afgeven bij het KRIS. Duidelijke vermelding van naam, adres, telefoonnummer en student/nletstudent. 3 maart 1989

Tilburg op z'n smalst?

Taxandriëweg-zuid mag niet worden aangelegd ninxhoek, en uit Denneheuvel (GimbrèreOm maar met de deur in huis te vallen: de Taxandriëweg-zuid (zie laan, Delmerweg, Juristenlaan, EconomenUnivers 10-2-89) zou niet aangelegd moeten worden. Althans, de laan, Ingenieurslaan). Na eindeloze palavers Taxandriëweg-zuid zou niet aangelegd moeten worden als niet tegelij-(convenant!, grondruil!) heeft met name het pleit gewonnen: in het aankertijd de uitvoering van de Taxandriëweg-noord ter hand wordt ge- Denneheuvel gepaste ontwerp-bestemmingsplan is definitief afgezien van ontsluiting van het KUBnomen. De Taxandriëweg-noord staat weliswaar ook in het onlangs in opspraak geraakte ontwerp-bestemmingsplan (' Hogeschoollaan en omgeving'), maar de daadwerkelijke constructie van dit deel van het zogenoemde 'tracé verlengde Taxandriëbaan' is nog niet voorzien. Goed geïnformeerde, zij het anonieme gemeente-ambtenaren stellen zelfs dat de Taxandriëweg-noord er nooit zal komen. Het risico is dus levensgroot aanwezig, dat het bij het zuidelijke gedeelte van de Taxandriëweg zal blijven. In dat geval is het westelijke parkeerterrein van de KUB niet ontsloten door een weg, maar is de KUB verrijkt met een peperdure uitrit! De kosten van aanleg van de Taxandriëwegzuid zijn geraamd op fl. 700.000, nog afgezien van de gevoelswaarde van de strook bos die moet worden gekapt tussen parkeerterrein en Bredase weg. Zoveel geld uitgeven voor een uitrit, zij het een hele luxe, lijkt exorbitant. Maar ook om een andere reden zou men dit risico niet mogen accepteren. De Verbernelaan wordt immers afgesloten om van het huidige, gespleten KUB-terrein één geheel te maken (en om ter plekke de nieuwe bibhotheek te bouwen). Het westelijke KUB-parkeerterr'iin wordt dan bereikbaar uitsluitend via de Taxandriëweg-zuid, die vanaf de zuidelijke punt van het parkeerterrein aansluit op de Bredaseweg ter hoogte van het voormalige dierenpark. Voor wie via Tilburg-noord of via het centrum per auto naar de KUB rijdt wordt dat een merkwaardige omweg. Voor de 'beleving' van het KUB-terrein-nieuwe-stijl, voor de wijze waarop de gebruikers dit terrein 'ervaren,' lijkt daar geen winst weggelegd. Het 'ruimtelijke beeld,' de 'uitstraling' van de KUB wordt opnieuw met een ernstige handicap opgezadeld. Zeer onlangs is het nieuwe KUB Structuurplan 1988 tot stand gekomen. Dit plan, van de hand van de Eindhovense architect Mar-

tien Jansen, bevat interessante en aantrekkelijke ideeën over de integratie en ruimtelijke ordening van het KUB-terrein en zijn directe omgeving. Martien Jansen keert daarmee terug naar de uitgangspunten van Jos Bedaux, de architect van de gebouwen A, B en C: het KUB-terrein moet door zijn open, parkachtige karakter de overgang markeren tussen de bebouwde stad aan de ene kant, het land c.q. het bos aan de andere kant. Prachtig. Maar staat dat niet haaks op een achteraf gelegen, voor het merendeel der gebruikers en bezoekers uitsluitend via een onduidelijke omweg te bereiken uitrit?

DUBBELE ONTSLUITING Hoe moet het westelijke parkeerterrein dan ontsloten worden? De KUB zelf heeft daar-

TE BERDE

Door mr. Paul van Seters

parkeerterrein op de Gimbrèrelaan. In dat licht heeft de KUB zich waarschijnlijk bij de Taxandriëweg-zuid neergelegd als best mogelijke compromis. Denneheuvel lijkt deze strijd echter eerder op inzet dan op argumenten in zijn voordeel te hebben beslist. Historisch gezien heeft aansluiting van de Gimbrèrelaan op de te verlengen Taxandriëbaan altijd al deel uitgemaakt van officiële stedelijke plannen. Vandaar de opvallende breedte van de Gimbrèrelaan ter plekke. Van de ongeveer 50 huizen in Denneheuvel staat slechts zo'n 10% direct aan de Gimbrèrelaan. De bewoners van huizen in de Economenlaan, Ingenieurslaan, Juristenlaan en Delmerweg zullen van autoverkeer over de Gimbrèrelaan naar of van het KUB-parkeerterrein niets of nauwelijks iets kunnen merken. Kortom, hebben de privé wensen van de bewoners van Denneheuvel voor een autoloze openbare weg voor hun deur niet iets onwerkelijks? En maakt toegeven aan die wensen niet een travestie van het algemeen belang?

KONINXHOEK voor al jaren geleden een redelijk alternatief ontworpen: tweevoudige ontsluiting via de Gimbrèrelaan aan de zuidkant, via de Hogeschoollaan en langs de spoorlijn aan de noordkant. Dit alternatief is begroot op fl. 300.000, vergt vergelijkenderwijs een minimum aan groen, en strookt veel beter met de KUB-oude-nieuwe-stijl van Martien Jansen. Deze dubbele ontsluiting lijkt dus in vele opzichten te verkiezen boven de Taxandriëwegzuid. De KUB en de gemeente Tilburg zijn dan ook lange tijd ijverig in de weer geweest voor de realisering van dit alternatief. Zij zijn daarbij echter gestuit op felle en onverzettelijke oppositie van buurtbewoners uit De Reit, uit het appartementencomplex Ko-

Hetzelfde geldt mutatis mutandis voor de argumenten van de bewoners van Koninxhoek. Hun pleidooi voor een ongerepte groenstrook langs de Hogeschoollaan gaat geheel voorbij aan de merites van het nieuwe KUB Structuurplan 1988 (dat ook aan de KUB zelf meer aandacht en discussie zou verdienen), en aan het daarop, althans op dit punt, gebaseerde ontwerp-bestemmingsplan. Koninxhoek lijkt niet geïnteresseerd in een visie op de ruimtelijke ordening van het gehele KUB-terrein en op alles wat daar planologisch of verkeertechnisch mee samenhangt. Koninxhoek wil slechts één ding: behoud van de bestaande groenstrook- en verder niks. Inspraak is een groot goed, zeker, maar de bijdragen van Denneheuvel en Koninxhoek

hebben tot op heden niet veel méér opgeleverd dan Tilburg op z'n smalst. Noch de KUB noch de gemeente Tilburg zouden zich door deze oppositie hebben moeten laten dwingen tot het compromis zoals dat nu is neergelegd in het ontwerp-bestemmingsplan. Niet alleenfinancieel,maar ook vanuit een oogpunt van ruimtelijke ordening zijn de consequenties absurd. Daarom mag de Taxandriëweg-zuid niet worden aangelegd, althans niet zolang niet tegelijkertijd de gehele secundaire westelijke ringbaan wordt aangelegd. In afwachting van dit laatste dient het westelijke parkeerterrein van de KUB, na afsluiting van de Verbernelaan, ontsloten te worden via het voorlopig zowel betere als goedkopere alternatief van Gimbrèrelaan en Hogeschoollaan/ spoorlijn. vervolg van pag. 9

Wetenschap & Samenleving In Fo/ia van 24 februari komt een oud W&Sredacteur van sociaal-wetenschappelijke huize aan het woord: voor het aantreden van De Ruiter wilde het blijkbaar nog wel eens lukken om menswetenschappers bij het blad te betrekken. Volgens de amsterdamse hoogleraar massapsychologie prof .dr. IVI. Brouwer, in de jaren vijftig en zestig actief in de redactie, is W&S zijn unieke positie onderhand wel kwijt. Voor hem zijn het blad en de vereniging vooral een elitair vangnet geweest: 'Een soort reservaat voor mensen die zich anders met hun ideeën wel erg geïsoleerd hadden gevoeld.' Wetenschap & Samenleving heeft ingeboet op haar oorspronkelijke geloof dat er aan de maatschappij iets zou zijn te veranderen, meent Brouwer. 'Nu is het geworden: we moeten kritisch kunnen blijven denken.' En daar is de club al lang niet meer uniek in: 'Binnen de universiteiten hebben zich vanaf het begin van de jaren zeventig clubs genesteld die -ik ben nu erg cynisch- zich de maatschappijkritiek professioneel hebben trachten eigen te maken. Vroeger was je redelijk dapper als je een proefschrift schreef tegen de overheersing van Indonesië. Want je schreef tegen de gevestigde belangen. Nu Is de maatschappijkritiek voor een deel zelf een gevestigd belang.' (LK/AH/U-blad)

3 maart 1989

EVALUATIE

'Waarom zouden WO en HBO later niet fuseren?' De Adviesraad voor het Hoger Onderwijs (ARHO) is in de zomer van 1985 ingesteld met de bedoeling de minister van onderwijs en wetenschappen in een zo vroeg mogelijk stadium te adviseren over het te voeren beleid. De instelling van de ARHO was een onderdeel van een vrij ingrijpende herziening van de adviesstructuur. Tot 1985 had de minister van onderwijs te maken met een Academische Raad, waarin alle universiteiten vertegenwoordigd waren. De Academische Raad was echter niet alleen de officiële beleidsadviseur, hij voerde ook namens de universiteiten het overleg met de minister over de uitvoering van beleidsmaatregelen. Deze vermenging van functies leverde in de praktijk de nodige problemen op, vooral toen de periode van ingrijpende bezuinigingen in het hoger onderwijs aanbrak. Minister Deetman vond het nodig de adviesen overlegfuncties te scheiden. De advisering werd opgedragen aan onafhankelijke, niet aan de universiteiten of hogescholen gebonden deskundigen. Vergelijkbare constructies zijn bedacht voor het basis- en voortgezet ondenwjs (ARBO en ARVO). Voor de stroomlijning van hun overleg met de minister hebben de universiteiten vervolgens hun Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten (VSNU) opgericht. In het hoger beroepsonderwijs wordt die taak waargenomen door de HBO-Raad. De ARHO is vrij klein. Hij bestaat uit maximaal negen leden, die meestal slechts voor een dag in de week benoemd zijn. Alleen ARHO-voorzitter drs. C. de Hart en secretaris mr. A. Hazewinkel hebben een full-time aanstelling. Dat de leden van de raad onafhankelijk moeten zijn, wil overigens niet zeggen dat zij van buiten de wereld van wetenschappelijk en hoger beroepsonderwijs komen.

Het parlement mag zich binnenkort buigen over een wettelijl<e regeling voor de verschillende adviesorganen voor het onderwijs. Daarmee wordt ook een definitieve, wettelijke basis gegeven aan de Adviesraad voor het Hoger Onderwijs. Met het oog daarop verscheen enkele weken geleden een evaluatie van zijn werkzaamheden in de afgelopen driejaren.

Intervieuw met ARHO-voorzitter deelname aan het hoger onderwijs een zwaar accent te leggen op de economische ontwikkeling en het herstel van de werkgelegenheid. Het is nog maar de vraag of er werkelijk een economische behoefte is aan vergroting van het aantal hoger opgeleiden. Bovendien moeten de mogelijkheden om het onderwijs kwalitatief te laten aansluiten op de arbeidsmari<t niet worden onderschat. De ARHO adviseerde om evenzeer gewicht toe te kennen aan de sociaal-culturele waarde van hoger onderwijs. De marktgerichtheid van het hoger onderwijsbeleid leidt ook tot problemen in de relatie van het wetenschappelijk en het hoger beroepsonderwijs. Aan de universiteiten ontstaan steeds meer opleidingen, die men evenzeer bij hogescholen zou kunnen verwachten. Dat kan tot gevolg hebben dat er minder aandacht is voor de specifieke functies van de universiteit, met name voor het verzorgen van 'wetenschappelijk' onderwijs. Volgens De Hart wordt dit probleem veel te weinig onderkend. 'Als men de ontwikkelingen op zijn beloop laat, zullen de spanningen tussen wo en hbo

steeds groter worden. Volgens de raad zijn functionele verschillen tussen beroepsonderwijs en wetenschappelijk onderwijs van wezenlijk belang voor het totale onderwijsaanbod. Maar dat hoeft nog niet te betekenen dat ook de institutionele scheiding van beide moet blijven voortbestaan. Dat zou allerlei ontwikkelingen kunnen belemmeren. Ook de student heeft baat van één geheel van onderwijsmogelijkheden. Waarom zouden WO en hbo op termijn niet mogen fuseren? Ik voel wel wat voor een gezamenlijke onderbouwvan universiteiten hogeschoool met daarna specialisatiemogelijkheden in de wetenschapsbeoefening. Eigenlijk is zo'n proces - onbedoeld - al op gang gebracht met de twee-fasenstructuur. De eerste fase van het wetenschappelijk onderwijs kent nauwelijks meer een relatie met wetenshappelijk onderzoek. En afgestudeerden uit het hbo komen ook al in de tweede fase terecht.'

ONDERSCHAT Erg belangrijk vindt de ARHO verder dat er meer aandacht komt voor het veilig stellen van het fundamenteel onderzoek aan de uni-

Voorzitter De Hart: 'Je moet onverenigbare functies voorkomen. In de universitaire wereld is dat niet zo moeilijk. Daar vind je tal van mensen die geen bestuurlijke functies bekleden, maar wel deskundig zijn. In het hbo ligt dat iets moeilijker. De mensen die je daar moet hebben, zitten ook vaak in de bestuurlijke circuits.' Volgens De Hart heeft men daarom wel eens een kleine concessie moeten doen. 'Ook het hbo moet zich in de raad kunnen herkennen. Een keer is een lid van het college van bestuur van een hogeschool in de ARHO benoemd. Ik geloof echter niet dat hier een belangenverstrengeling is opgetreden. De minister benoemt de leden in goed overleg met de raad. Daarbij staan gezag, kennis en integriteit van de leden voorop.'

SERIEUS Dat de ARHO zo klein van omvang is, betekent dat veel expertise van buiten nodig is. De leden van de raad hebben allemaal 'praatpalen' in het land en een enkele keer worden werkzaamheden uitbesteed. Alle adviezen worden echter door de raad zelf in plenaire vergadering vastgesteld. Tot nu toe zijn negentien adviezen uitgebracht over uiteenlopende zaken als kwaliteitsbewaking, bestuursstructuur, vouchersysteem en wetsvoorbereiding. Het merendeel ervan is volgens De Hart 'nogal positief' ontvangen. 'Misschien is de minister niet overal verrukt over, maar ze worden uiterst serieus genomen.' In deze adviezen zijn twee of drie rode draden te herkennen die de visie van de raad aan het licht brengen. De ARHO heeft meerdere keren gewezen op de risico's die de overheid loopt door bij het stimuleren van de

Univers

versiteiten. Dat onderzoek wordt steeds duurder en er zou nu al verwaarlozing dreigen. Daarin zit ook een verwijt in de nchting van de universiteiten, die te weinig oog zouden hebben voor belangen die het instellingsniveau overstijgen. De ARHO heeft onder meer aanbevolen om de facultaire bestuursorganisatie te versterken. Daarnaast zou het onderiing overieg van de instellingen over taakverdeling en concentratie versterkt moeten worden. Maar op deze laatste punten is De Hart toch minder tevreden over de respons. Een advies over de universitaire bestuursorganisatie is niet zo goed ontvangen. Daarin had de ARHO onder meer voorgesteld om de beslissingsbevoegdheden van gekozen raden te verieggen naar besturen . De raden zouden zelf een meer adviserende taak moeten krijgen. De Hart: 'Wij hebben die kwestie onderschat. We hoopten op een discusssie over het wezen van de universiteit en over de benodigde vormgeving van de organisatie. Men heeft zich echter geconcentreerd op het vermoeden dat wij de gekozen universiteits- en faculteitsraden wilden liquideren. Men dacht dat wij terugwillen naar een autocratische positie van de professor, maar dat is echt niet zo. Wij hebben alleen een paar vragen willen opwerpen. Ik noem een voorbeeld: waarom moeten ambtenaren van de universitaire diensten meepraten over het onderzoeksbeleid?' Minister Deetman heeft het advies niet overgenomen, maar volgens De Hart is de discussie nog lang niet gesloten.' Ik geloof vast dat ons advies een breed draagvlak heeft binnen de instellingen. Wij hebben er vantevoren met veel mensen over gesproken. En je ziet nu dat er publikaties over dit onderwerp loskomen. Ook in politieke kring is het gesprek gaande, al zijn daar nog geen conclusies getrokken. Ik geloof dus niet dat wij dit vergeefs aan de orde hebben gesteld. De minister volgt ons in ieder geval in één punt. Hij onderschrijft de noodzaak van een versterking van de positie van de faculteit en van de dekaan. Dat zal nog in wetgeving worden vastgelegd.' De ARHO-voorzitter zegt dat het ook helemaal niet de bedoeling moet zijn om het over alles met elkaar eens te worden. 'Sommige dingen moetje nu eenmaal aan de orde stellen, ook al ontstaat er veel rumoer. Wat wij in onze adviezen proberen, is het veld een spiegel voor te houden. In het algemeen vind ik dat de universiteiten en hogescholen veel te weinig reageren. Ze mogen onze adviezen onder tafel schrijven, maar er moet wel iets gezegd worden. Vooral van de officiële organen uit de Instellingen hoor je niets, tenzij het over hun eigen positie gaat.' Wat dat betreft heeft de scheiding tussen advies- en overlegstructuren nog niet het volle pond opgebracht. 'Van de ARHO durf ik te beweren dat het belangrijkste uitgangspunt zijn vnjcht afwerpt: de leden van de raad laten zich niet door hun achterban bewerken. Ze zijn beslist onafhankelijk. Maar binnen de overiegorganisaties VSNU en HBO-Raad komt men nog te weinig van de individuele belangen los.' De Hart vindt dat de universiteiten enTiogescholen meer prioriteit moeten geven aan hun collectieve inspanningen. 'Men moet zich eens wat minder fixeren op het eigenbelang, want anders blijft uiteindelijk de minister aan de touwtjes trekken. De instellingen zijn nog veel te defensief ingesteld, ze moeten meer positie kiezen.'

Jos Dohmen/HOP Drs. C. de Hart, voorzitter van de ARHO.

(foto: Bram de Hollander)

3 maart 1989

O UI

MEDEDELINGEN

De mededelingenpagina wordt verzorgd door de afdeling Interne Cornmunicatie. Gebouw B, kamer 10. Diensten en faculteiten leveren copij 2sm aan, uiterHjk vrijdag 12.00uur vóór het verschijnen van de nieuwe Univers. f.v.m. beperkte ruimte is het zaak berichten kort en kernachtig te formuteien. De redactie kan bericht wijzigen. Bï teveel copij krijgt de hoogste actualiteitswaarde voorrang.

ALG INTERNATIONALE VROUWENDAG Woensdag 8 maart a. s. Aan de Internationale Vrouwendag op woensdag 8 maart a.s. wordtopdeKUB ook dit jaar aandacht besteed. I n dit verband is een ochtendvullend programma opgesteld, waarin enkele aspecten van het thema 'vrouw en werk' besproken worden. Dit jaar ligt de nadruk op de randvoorwaarden die een organisatie moet scheppen om vrouwen (en mannen) in de gelegenheid te stellen om te blijven werken en studeren, wanneer ze kinderen hebben of in de toekomst willen hebben. Gedacht kan worden aan goede verlofregelingen (zwangerschaps-, bevallings- en ouderschapsverlof), kinderopvang en dergelijke. De mogelijkheden om een en ander binnen de KUB te realiseren of te verbeteren krijgen hierbij bijzondere aandacht. Daarnaast zal kort Ingegaan worden op het verloop van een regeling met betrekking tot ongewenste intimiteiten, een andere randvoorwaarde, die vorig jaar centraal heeft gestaan bij de viering van de Internationale Vrouwendag.

Studenten PALESTIJNSE W E R K K A M P E N Indezomervan 1989 worden er internationale werkkampen georganiseerd in Israël en de bezette gebieden. De werkkampen bieden de mogelijkheid kennis te maken met de Palestijnse samenleving en meer inzicht te krijgen in de politieke en sociale situatie waarin de Palestijnen leven. Er zijn twee werkkampen namelijk in Jaffa en Nazareth. Deze worden allebei in juli en augustus gehouden. Exakte data zijn nog niet bekend. In de werkkampen kan men verschillende werkzaamheden verrichten. Zoals het opknappen van scholen, het plukken van tomatenen het aanleggen van openbare faciliteiten. Er wordt ook aandacht besteed aan politieke en kulturele aktiviteiten. Naast de werkkampen bestaat de mogelijkheid zomercursussen aan de Universiteite van Bir Zeit te volgen. Voor mensen die geïnteresseerd zijn in de werkkampen worden informatiemiddagen georganiseerd. Op deze mrddagen zal aandacht besteed worden aan de algemene politieke situatie in de bezette gebieden en Israël en aan de verschillende werkkampen. De eerste informatiebijeenkomst wordt op 1 april in Amsterdam gehouden. Voor verdere informatie: Palestina Komitee, tel. 020-246046.

Het genoemde vormt de inhoud van het eerste programmaonderdeel dat plaats vindt in de PU F-ruimte van 9.30 tot 11.00 uur: 9.30-9.45 u: ontvangst met koffie; 9.45-10.30 u: videopresentatie: de videoband 'For love or money' als inleiding op het thema; 10.30-11.00 u: discussie aan de hand van stellingen. De organisatie is in handen van Greet Nijhoving, emancipatiemedewerkster van de KUB. Het tweede programmaonderdeel wordt verzorgd door de sociologie-vrouwengroep. Dit onderdeel staat in het teken van de 'geschiedenis van vrouw en arbeid'. Deze bijeenkomst vindt plaats in zaal SZ158 vanaf 11.30 uur. M e d e w e r k e r s en s t u d e n t e n v a n de K U B zijn van harte w e l k o m bij beide programmaonderdelen. I n f o r m a t i e : M w . drs. Greet Nijhov i n g , k a m e r U 1 , T e l . 662540.

VERKIEZINGEN 1989 Onder verwijzing naar het eerder gepubliceerde tijdschema en de regeling vergoeding propaganda verkiezingskosten zij herinnert aan de data van de kandidaatstelling: 8 en 9 maart van 9.00-17.00 uur in kamer O 7.

FEW ALGEMEEN Op donderdag 30 maart 1989 zullen er géén colleges gegeven worden i.v.m. de voorlichtingsdag voor 5/6 VWO-ers.

De reis heeft een twee-ledig karakter; er zullen zowel multinationals als internationale instellingen worden bezocht. Het programma ziet er als volgt uit: zo. 2 april: vertrek naar Singen, WestDuitsland, ma. 3 april: bezoek aan Georg Fisher in Singen/Schaffhausen; een internationaal opererend metaalgieterij-bedriff. di. 4 april: bezoek aan het chemie-concern Ciba-Geigy te Basel. WO. 5 april: bedrijfsbezoek aan Landis & Gyr, een (micro-) elektrotechnisch bedrijf, gevestigd in Zug; do. 6 en vr. 7 april: bezoek Internationale Organisaties in Geneve. Om goed voorbereid te zijn op de reis, wordt er van de deelnemers verwacht dat in groepjes een werkstuk wordt gemaakt over de te bezoeken instellingen en bedrijven. Tijdens de bedrijfsbezoeken zal worden onderzocht of de Europese Eenwording een bedreiging of een uitdaging is voor het Zwitserse bedrijfsleven. De kosten aan de reis verbonden bedragen ongeveer f 375,-, dit is inclusief vervoer, overnachtingen, maaltijden en verzekeringen . Kom je snel opgeven op de VITE-kamer, tussen lO.OOenlS.OOuur. Er zijn ongeveer 25 plaatsen. Voor meer informatie: Kom langs op de VITE-kamer, O 7 1 , of bel even: (013-) 66 27 22.

In de week van 2 tot en met 8 april organiseert VITE haar jaariijkse studiereis, dit maal naar Zwitserland. Er is een zeer afwisselend programma opgesteld, waarin aandacht wordt besteed aan uiteenlopende - internationale - onderwerpen.

Univers

De propedeuse diploma's zullen op woensdag 5 maart 1989 om 2 uur in de Aula uitgereikt worden aan de studenten Economie, Econometrie en BIK die in dec/jan periode geslaagd zijn. Bureau Examens zal t.z.t. een oproep versturen.

PROPEDEUSE ECONOMIE/BIK Woensdag 8 maart a.s. is er vanaf 14.00 uur inzage mogelijk in het op 19 december j . l . afgenomen tentamen Statistiek A . Plaats: B837.

FRW ROOSTERWIJZIGINGEN - handelsrecht B (doctoraal): werkgroep 6 (op woensdagen van 8.30-10.30 uur) is komen te vervallen; werkgroep 7 (op woensdagen van 10.30-12.30 uur) is verplaatst van zaal CZ218 naar zaal CZ217. - Europees recht (keuzevak): De werkcolleges Europees recht zijn verplaatst naar woensdagavond van 18.30-20.30 uur in zaal CZ113. - Handelsrecht B voor avondstudenten (doctoraal): De colleges zijn verplaatst van zaal AZ7 naar zaal AZ116.

T E N T A M E N D A T A KEUZEVAKKEN Het tentamen in het keuzevak sociaal procesrecht wordt afgenomen op: dinsdag 16 mei 1989 (om 10.30 uur). Aanmelding dient te geschieden vóór 1 april a.s. bij het bureau examens.

TENTAMENDATA PRIVAATRECHT A EN B PROPEDEUSE

Op vrijdag 10 maart zal de Juridische Studenten Vereniging te Utrecht een congres wijden aan postdoctorale opleidingen en stages voor juristen onderde titel 'Rechtenstudie en vervolgopleiding'. De bedoeling is belangstellenden, maar vooral studenten, te informeren over

13.30-15.30u: Mrs. H. Genn, Comparative criminal law and VITE; Victims of crime. Plaats: SZ 35. 18.45-20.30u: Mrs. H. Genn, Constitutional law; judicial review. Plaats: A Z 9 . Woensdag 8 maart: 10.30-12.30 u: Prof. C. Weisbrod, Law of Children and Young Persons, Fertility technology and legal problems; solutions in the U.S.A. Plaats: CZ 104. 13.30-15.30 u: Prof. S . M . Cretney, Family law. Plaats: CZ 104. 16.30-18.30 u: Mrs. H. Genn, 'The law of obligations', torts. Plaats: AZ 115. 18.45-20.30u: Prof. S.M. Cretney, Capita Selecta Constitutional law; the work of the law commission. Plaats: SZ 31. Vrijdag 10 maart:

GASTCOLLEGE D A V I D A L L A N : TORTS CRISIS In het kader van het keuzevak Capita Selecta Burgerlijk Recht wordt op maandag 6 maart door mr. David Allan een college gegeven over 'torts crisis': door de duizelingwekkende hoogte van schadeclaims is het OD-recht in een crisis geraakt, omdat de claims onbetaalbaar zijn en de aansprakelijkheid niet meer verzekerd kan worden. Aanvang 15.30 uur in PZ25. Na afloop is er een informeel samenzijn in de PUF-ruimte. Iedereen is van harte welkom.

10.30-12.30 u: Prof. S.M. Cretney, English law; property and trust. Plaats SZ 31. De colleges zijn voor eenieder vrij toegankelijk. Inlichtingen omtrent de Law Lectures zijn veri<rijgbaar bij het secretariaat van de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de Katholieke Universiteit Brabant, telefoon 013-662290 en bij de Afdeling Burgeriijk Recht van de Rijksuniversiteit Leiden, Rapenburg 38, Leiden, telefoon 071-277401.

A N G L O - D U T C H LAW LECTURES 1989 De Anglo-Dutch Law Lectures vinden in 1989 plaats van 6 t / m 17 maarten wel de eerste week in Tilburg en de tweede week in Leiden. De gastdocenten zullen zijn: prof. S.M. Cretney, University of Bristol en Mevrouw Hazel Genn, Reader, Queen Mary College, Londen. Het voorlopig collegerooster in Tilburg is als volgt: Maandg 6 maart: 10.30-12.30 u: Mrs. H. Genn, Constitutional Law; judicial review. Plaats: AZ 115.

mogelijkheden de rechtenstudie te completeren waar de praktijkstoepassing daar om vraagt. Het belang hiervan is vooral gelegen in het vergroten van de kansen van de jurist op de artjeidsmarkt. Het programma houdt in dat door deskundige en prominente sprekers afkomstig uit advocatuur, bank- en verzekeringswezen, bedrijfsleven en universitaire wereld mogelijkheden hiertoe worden besproken. Aan deze dag zullen ondermeer de volgende personen hun medewerking verlenen: Prof. Mr. M.J.G.C. Raaijmakers, juridisch adviseur N.V. Philips; Mr. Drs. G.J. Wolffensperger, Tweede Kameriid D'66; Mr. D. von Meyenfeldt, Hoofd Juridische Zaken Amro Bank; Mw. Drs. G. Wolters, plv. Hoofd Werving, Selectie en Opleiding Min. Buitenlandse Zaken; Dr. Ir. J . de Smit, directeur Rotterdam School of Management; Mr. J.C.F. Raming, directeur Kluwer B.V. Het congres zal worden gehouden op 10 maart in de Janskerk aan het Janskerkhof te Utrecht (10 min. lopen van CS). Aanvang: 9.00 uur. Inlichtingen: M.P. van den Hoek, 030-318625/JSVU, 030394298. Inschrijving geschiedt door overmaking van ^ 20,— (studenten) of f 30,—(niet-studenten) op gironummer 1579164t.n.v. Fiscus J S V U , Janskerkhof 15A Utrecht, o.v.v. naam, adres en 'congres'. Bij de toegangsprijs zijn inbegrepen: koffie, thee, lunch (i.s.m. Veritas en UVSV), borrel en congresbundel.

13.30-15.30 u: Prof. S.M. Cretney, Matrimonial Property Law and Law of succession 'Matrimonial Causes Act'. Plaats: CZ 113. 15.30-17.30 u: Mr. D. Allen, Capita Selecta Private law; Tort crises: personal injuries and economic loss. Plaats: PZ25. 18.45-20.30 uur: Mrs. H. Genn, The combines courses of comparative constitutional law and of labour law; Tribunals (particularly in the field of social security) and the courts. Plaats: SZ29. Dinsdag 7 maart:

In het Werkboek Privaatrecht A en B voor Propedeuse, deel I, Informatie, is een foutieve tentamendatum opgenomen . Vermeld staat 12 augustus 1989 als datum voor het zomertentamen A en B. Dit is onjuist. Zoals ook uit de Studiegids blijkt, behoort hier te staan: 1 augustus 1989.

drukkerij

Em. de Jong b.v.

Postbus 8 - 5110 AA Baorle-Nossau - Telefoon 04257 8922'

Betaald matseren Voor f 5,— vult u onderstaande ruimte boordevol, inclusief trefwoord bovenaan. De matsertjes kunnen enkel met deze leesbaar ingevulde bon (één letter, leesteken of spatie per blokje) bij de redactie worden ingediend. Betaling kan per giro- of betaalkaart onder gesloten omslag of op de redactie. Vergeel niet ook naam en adres in te vullen.

>c 1 1 1 I I I 1 [I 1 II

111 :1

III

M l

I I I I II 1 II I I I I I I I I I I I I I I II

L M CONGRES POSTDOCTORAAL JURIDISCH ONDERWIJS

VITE ZWITSERLAND-REIS

PROPEDEUSE D I P L O M A ' S

[_

M M

I I 1 M I I I I I I I N 1 1 1 I I I M l I I I II 1 II 1 I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I II II I I I I I I I I I 1 I I 1 1 1 1 1 1 1 . ^ I I I I I I I I I .11

I I I I I I

I I I I I I

Ml

I I I I I I

II

11

I I I 1 1 1

11

II I I I

1 1

Naam: Adres: (Tel.:.

3 maart 1989

Studenten SYMPOSIUM: 'EEN BEROEP M E T TOEKOMST?' Ter gelegenheid van haar tienjarig bestaan organiseert de ABOP afdeling Tilburg een symposium op zaterdag 22april in de accomodatie van de Stichting Volwasseneneducatie, Tivolistraat 6, Tilburg. Het symposium begint om 10.15 uur en eindigt om 16.00 uur. Het doel van het symposium is reflectie en discussie tussen belanghebbenden en belangstellenden over het thema: Taak en positie van leerkrachten in de jaren negentig. Het programma vangt aan met een tweetal inleidingen. De Heer P. Holthuis, directeur arbeidsvoorwaarden van het departement van Onderwijs en Mevr. E. Vogelaar, voorzitster van de ABOP, zullen beiden hun visie op het thema presenteren. Voorts vinden er4 workshops plaats die gericht zijn op taak en positie van leerkrachten in relatie tot bepaalde maatschappelijke en beleidsontwikkelingen zoals: multi-etniciteit, leefwereld van leerlingen, contract-onderwijs en extensivering en modulering. In de middag vinden opnieuw 4 workshops plaats, nu gericht op aspecten van arbeidsvoorwaarden van leerkrachten zoals: taakbelasting en gezondheid, inkomenspositie, functiebeoordeling en nascholing. Het symposium wordt afgesloten door

Menu

PERIODE 6 T / M 10 MAART '89 M A A N D A G 6/3 koninginnesoep / heidere pretaspergesoep gehakt in bladerdeeg / gebakken tever uiensaus andijvie S la crème / spitskool aardappetkfoketten / gekookte aardappelen Veg.. groenteburger ' andijvie a la crème / aardappetkroketten DINSDAG 7/3 erwtensoep / rundvlees bouillon nasi-goreng / kroepoek ' seroendeng / saté pindasaus atjar met vruchten fricandeau-champignonsaus / witte boontjes / gekookte aardappelen Veg.: kebab-pindasaus / nasi-goreng / kroepoek / atjar WOENSDAG 8/3 broccolisoep / chinese rijstsoep kippeboutjes / sucadetapiemadeirasaus flageolets / rode kool met appeltjes patates-fntes / gekookte aardappelen Veg.: hachee / rode kool met appeltjes / gekookte aardappelen DONDERDAG 9/3 Servische bonensoep / heldere kipkervetsoep shaslick-tomatensaus / ger. kaas / gebakken spaghetti met groente roomschnitzel-espagnolesaus / spruitjes / aardappelpuree Veg.; shaslick-tomatensaus / ger. kaas / gebakken spaghetti VRIJDAG 10/3 goulashsoep / vermicellysoep schnitzel bonne-femme / kipkerryragout doperwten met maïs / rijst Veg.: vegetarische ragout / doperwten met maïs / rijst

Univers

Mevr. E. Vogelaar met een beschouwing over de betekenis van de thematiek voor beleidsuitgangspunten en taken van de onderwijsvakbeweging. Wij verzoeken U vriendelijk om mogelijk geïnteresseerden attent te maken op het symposium. Wilt u informatie over dit symposium of over de mogelijkheid van inschrijving, neemt U dan telefonisch contact op met een van de onderstaande personen: Wil Boonman: 013-423696 Pim Hunfeld: 013-356204 Conny Musch: 013-360220 INPUT Maandag 6 maart organiseert Input een excursie naar DAF. Op het programma van die dag staan o.a. een rondleiding door de fabriek, met als thema: flexibele produktie-automatisering en een lezing over management-development. Inschrijven voor deze interessante excursie is mogelijk op een lijst in het studielandschap PEW (bibliotheek S). De kosten zijn f 5,- per persoon. Voor meer informatie of opgave kun je bellen naar Wilco Witte (357446), Bart Klomp (367722) of Adri Platteeuw (076-146356). Donderdag 9 maart vindt er een lezing plaats over personeelsbeleid binnen de KUB. Dhr. Geerts en dhr. Nabben van de afdeling personeelszaken zullen trachten duidelijk te maken dat ondanks het strakke keurslijf dat door Den Haag aan de KUB wordt opgelegd, toch een flexibel personeelsbeleid kan worden gevoerd. Plaats CZ105, aanvang: 15.00 uur. Toegang gratis.

REISSUBSIDIES DOCTORAALSTUDENTEN Voor doctoraal-studenten die in het kader van hun studie een ontwikkelingsgericht leeronderzoek in een ontwikkelingsland willen doen stelt de WSO (Werkgroep Studiereizen Ontwikkelingslanden) een 8-tal reissubsidies beschikbaar. Het te presenteren onderzoek dient minimaal 3 maanden te duren. De subsidie die door de WSO wordt verstrekt betreft de totale reiskosten naar en van plaats van bestemming in het ontwikkelingsland. Aan studenten voor wie het onderzoek geen verplicht onderdeel van de studie vormt, wordt 1680 gulden door de KUB uitbetaald, het resterende bedrag keert de WSO uit. Er vinden jaarlijks 4 selectierondes plaats (maart, juni, september en december). Aanmelding dient uiterlijk een maand voor de betreffende selectiedatum te geschieden. Nadere informatie en aanmelding: Bureau Externe Betrekkingen IVO, Tom Korremans of Femke Dekkers, tel. 662647/662264. 'PERSPECTIEVEN EN A C H T E R G R O N D E N V A N DE DEMOCRATISERING V A N HET HOGER O N D E R W I J S ' De Tilburgse Studerendenbond (W.O. & H.B.O.) organiseert in samenwerking met een groep medewerkers van de Katholieke Universiteit Brabant een cyclus over de perspectieven en achtergronden van de democratisering van het hoger onderwijs. Er worden 4 workshops georganiseerd, voorafgaand aan een dag die door het Krities Informatie Sentrum i.s.m. het Studium Generale van de K.U.B, op 20 april georganiseerd wordt en wel op vier dinsdagen van 12.30 tot 14.00 uur (in zaal S27). Hierop worden twee inleidingen van 20 min. gegeven: één door TSB (over de actuele aandachtspunten en perspectieven in het WO en het HBO), en één door medewerkers van de Katholieke Universiteit Brabant (over enkele achtergronden). Na een koffiepauze van 5 min. volgt dan een discussie (van 45 min.) uitlopend op enkele conclusies. Op de KRIS-dag wordt hierover verslag uitgebracht (met 4 A-viertjes en een mondelinge toelichting in de avond). De tema's, data en inleiders van de vier workshops zijn de volgende: a. - (14 maart) Studieloon; dhr. F. Krook (TSB/TU-Delft), drs. J.C. van Nahuys (oud-studentendecaan KUB), Mr. H.A.M. Backx(UR/KUB). b. - (21 maart) Maatschappelijke betrok-

kenheid; Mevr. N. de Hiep (voorzitter LSVB), drs. H.J.J. Timmers (WEWI/KUB), drs. P. Gerlach (Transferpunt KUB). c. - (4 april) De kwaliteit van het onderwijs, m.n. de invloed van studenten en docenten daarop; dhr. B. Zandstra (TSB/TU-Twente), dr. H. Wijffels (ORC/KUB). d. - (11 april) Bestuursstructuren van het hoger onderwijs; dhr. G. Riemen (PSF/KUB), Mr. J . P . J . Geleynse (DBI/KUB), Mr. P. Groot (Hogeschool Katholieke Leergangen). Dus: de workshops gaan door: telkens op een dinsdag, van 12.30 tot 14.00 uur, in gebouw S lokaal S27. Inschrijving Geïnteresseerden worden verzocht zich tevoren voor de workshop(s) van hun keuze op te geven bij TSB (kamer 075 tel: 662793), of bij Mr. Geleynse (DBI, kamer A7 tel: 662124). Enkele teksten met betrekking tot de tema's worden hen op dan op voorhand toegestuurd.

DSW Dienst Studentenzaken en Welzijn Openingstijden informatiecentrum (gebouw N, kamer 24) maandag 13.00 -16.00 uur dinsdag t / m vrijdag 09.00 -16.00 uur dinsdag óók 16.30 -18.00 uur Voor informatie of afspraken met de dekaan kun je terecht in het Informatiecentrum of telefonisch: 662211. Buro studentenarts en Buro Welzijn (studie- en beroepskeuze-adviseur, medewerker vorming en welzijn, studentenpsychologen): tel.: 662211. Steunpunt Studiefinanciering: tel.: 06-3212154 of 06-3991139 of 013-668010. Wijzigingen Studiefinanciering 1988 Wij advizeren studenten die wijzigingen in hun studiefinancieringsgegevens over het studiefinancieringstijdvak 1988 willen doorgeven dit vóór 31 maart a.s. te doen. Gebruik hiervoor het z.g. mutatieformulier'Ms'of'Ms-I-'. Tot 31 maart is het bijv. mogelijk om de aanvraag van een basisbeurs over 1988 te wijzigen in een aanvraag van basisbeurs + aanvullende financiering! Na deze datum kan niet gegarandeerd worden dat wijzigingen met terugwerkende kracht over 1988 worden doorgevoerd. Aktuele Studenteninformatie In deze rubriek wordt melding gemaakt van nieuw binnengekomen informatiemateriaal voor studerenden. In het Informatiecentrum wordt dit materiaal, dat van zeer uiteenlopende aard is, tenminste één maand ter inzage gelegd. Deze week aktueel: * Intensieve kursussen Spaans in het Instituto Espanol te Granada, het hele jaar door. * Kursussen Duitse taal, kuituuren ekonomie in het Acti-Lingua instituut te Wenen, van mei t / m augustus.

Buro

Buitenlands

STIMULERINGSFONDS Middels het Stimuleringsfonds kunnen voor het volgende collegejaar 1989/1990 subsidie-aanvragen ingediend worden voor instellingoverstijgende projecten, instellingsprojecten, studiereizen door stafleden, stage en studie in het buitenland van studenten. Voor meer informatie: Bureau Buitenland, A 163 (tel. 662236). Deadline: 15 maart 1989.

Vrouwen INTERNATIONALE VROUWENDAG 8 MAART Op 8 maart worden er een tweetal aktiviteiten georganiseerd op de KUB. Een jaar geleden stond het ochtendprogramma van Internationale Vrouwendag in het kader van een regeling voor ongewenste intimiteiten. Dit jaar zal er kort ingegaan worden op het verloop van een regeling omtrent ongewenste intimiteiten op de KUB. Omdat een regeling ongewenste intimiteiten

één van de randvoorwaarden is die een organisatie moet scheppen zal de nadruk dit jaar liggen op de randvoorwaarden die een organisatie moet scheppen om vrouwen (en mannen) de mogelijkheid te bieden om te blijven werken en studeren wanneer ze kinderen hebben en/of willen. Te denken valt aan een goede zwangerschapsverlof- en bevallingsverlof, een goede ouderschapsverlofregeling, kinderopvang, e.d. Om de discussie hierover op gang te krijgen zal er een videoband gedraaid worden. De discussie zal zich toespitsen op de randvoorwaarden die op de KUB te realiseren zouden zijn. Deze bijeenkomst zal plaats vinden van 9.30-11.00 in de PUF-ruimte. Het programma ziet er als volgt uit: 9.30-9.4b binnenkomst -t- koffie 9.45-10.30 videoband 10.30-11.00 discussie a.h.v. stellingen. Het middagprogramma van vorig jaar stond in het kader van vrouwenstudies. Een aantal vrouwen van de Sociologievrouwengroep organiseert wederom een programma op 8 maart, maar dan in de ochtend. Het programma staat in het teken van de 'geschiedenis van vrouw en artjeid'. Deze bijeenkomst zal plaats vinden in SZ158 vanaf 11.30. De videoband die gedraaid wordt, is getiteld 'for love or money'. Het onderwerp is de geschiedenis van vrouwen en arbeid van 1714-1983 in met name Australië, Amerika en Europa. Het is een film van M. McMurghyen J . Thornley. Na de video koffie in de koffiekamer van gebouw S. Beide ochtendprogramma's zijn zowel toegankelijk voor studenten als voor medewerkers. Vrouwelijke personeelsleden kunnen in diensttijd één van beide programma's volgen.

Sportn/euwst PENDRAGON T.S.T.V. Lacoste Deze maand gaat het al vele malen eerder aangekondigde spektakel dan gebeuren: het Internationaal Studenten TennisToernooi '89. Ongeveer 160 deelnemers zullen vanuit o.a. Milaan, Cardiff en Lyon op 28 maart in Tilburg arriveren. Er staat hen dan een spetterende week te wachten. De organisatie loopt vlot, maar we zoeken nog wel dringend slaapplaatsen (wist je dat er per gast een vergoeding gegeven wordt van/^ 10,-). Als je nog ergens plek hebt, bel dan onmiddellijk 636193 (Jurgen Arts). Op 31 maart staat om 20.00 uur de Algemene Ledenvergadering van Lacoste gepland. Het is belangrijk dat iedereen komt omdat er o.a. een bestuurswijziging zal plaatsvinden. Aansluitend is er een grandioos feest (tevens slotfeest van het I.S.T.T.II!) De plaats van dit alles wordt zo spoedig mogelijk bekend gemaakt. Op 13 en 14 april vindt het Hallmentoernooi in Maastricht plaats. Vorig jaar werd daar de beker veroverd die we dit jaar met hand en tand zullen verdedigen. Voor dit vooral gezellige toernooi kun je je opgeven bij Paul Smeets (tel. 360997). Doe dit echter zo snel mogelijk, dus bel null! Opgeven voor de clubavond en voor de vernieuwde ladder (pyramidesysteem is ingevoerd: voor spelers van ieder niveau) kun je jezelf bij Peter Mulders (tel. 360997). Aanvang K.N.L.T.B.-competitie: 15/16 april, laatste weekeinde 10/11 juni. RECTIFICATIE: In ons enthousiasme om leden te werven is in een eerdere editie van Univers melding gemaakt van het feit dat men nu reeds lid kon worden voor de rest van het seizoen tegen een gereduceerde prijs. Dit geldt echter pas per 1 april. Mensen die ook een bondspasje wensen te ontvangen betalen echter nog de totale contributie i.p.v. het gereduceerde tarief van ^ 25,-. Excuses voor de gemaakte fouten. Wielerfans o p g e l e t ! Studenten Wielervereniging de Meet organiseert van 25 maart t / m 1 april een fietsweek in het zuid-oosten van Luxemburg met als hoogtepunt 'de klim-tijdrit van Larochette'. We hebben een tot vakantiehuis omgebouwde watermolen gehuurd, waar zo'n 20 mensen in kun-

nen. Kosten zijn f 200,-, sportkaarthouders krijgen f \Q,- subsidie van de sporthal en leden nog eens ^10,-. Heb je een racefiets en zou je graag eens in goed gezelschap je conditie willen verbeteren, fiets dan mee op zaterdagmorgen om 10.30; vertrek vanaf de sporthal. We rijden dan ongeveer 45 km. Als dat naatje zin is, kun je je opgeven voor deze fantastische fietsweek in Luxemburg. Voor meer informatie: bel Michiel Bienert 432050 of 04166-1628, Robert Oostendorp 432600. M e d e w e r k e r s gevraagd GNSK Zoals op onze aankondigingsposters vermeld staat, worden de Grote Nederlandse Studenten Kampioenschappen op 22 en 23 maart te Tilburg gehouden. Voor het goed doen verlopen van dit toernooi hebben we nog steeds veel medewerkers nodig. De werkzaamheden zullen bestaan uit bewaking, tappen, schoonmaken, fouragering, materiaalbeheeren nachtwacht. Per dag ben je tussen de twee en vijf uur kwijt afhankelijk van de activiteit Alle medewerkers krijgen gratis toegang tot het feest na de eerste wedstrijddag. Een beloning wordt verstrekt in de vorm van gratis consumptiebonnen en een grandioos evenments-T-shirt. Als je belangstelling hebt om aan het grootste studentensport evenement mee te werken, geef je dan op bij Organisatie Mettier - GNSK '89, Academielaan 5, 5037 ET Tilburg, telefoon: 013-663012. Feest GNSK Ter ere van het 60-jarig bestaan van Pendragon zal tijdens de Mettler-GNSK een grandioos feest georganiseerd worden op het KUB-terrein. Dit feest zal gehouden worden op woensdag 22 maart. Alle topsporters die meedoen aan de MettlerGNSK zullen aanwezig zijn. Maar dit feest is voor iedereen: dus ook voor jou! De kaartverkoop voor drt feest zal plaatsvinden van dinsdag 7 maart t / m vrijdag 10 maart van 12.00 uur tot 14.00 uur in de hal van gebouw B. De kaart kost f 5,per persoon en daarmee krijg je niet alleen toegang tot dit geweldige feest maar tevens 3 consumptiebonnen. Tot ziens! SPORTCENTRUM Extra r u i m t e kursussen Bij enkele kursussen bestaat nog de mogelijkheid om deel te nemen, t.w. - badminton: woensdag 18.00-18.45 uur - j u d o : donderdag 16.45-17.45uur - jiu jitsu: woensdag 21.45-22.45 uur. Al deze kursussen zijn bedoeld voor beginners. Als je dus nog nooit aan één van deze sporten hebt gedaan, maar het lijkt je wel interessant, dan heb je nu de uitgelezen kans om iets van deze sport te leren, zonder verplichtingen of extra kosten (wel in het bezit zijn van een sportkaart). Je kunt inschrijven bij de docent tijdens het betreffende uur. Ook is er mogelijkheid je in te schrijven op de inschrijflijsten in de hal van het Sportcentrum. HOCKEY LUSTRUMTOERNOOI Studenten Hockey Vereniging 'Slapstick' te Utrecht, ondervereniging van Unitas S.R., organiseert op 20 en 21 mei haar 2e lustrumtournooi. Ditmaal: Internationaal. Gevraagd worden mixed studententeams van + 12 personen. Voor informatie: 030-317305 (Elles) of 030-521687 (Cynthia). Inschrijving staat open tot 10 april.

3 maart 1989

pt^pB SCHOUWBURG

Kleine Alice

STUDIUM GENERALE

Toneelgroep De Appel speelt 'Kleine Allee' in de regie van Lodewijk de Boer. Aanvang 20.15 uur. Spelers zijn Sacha Bulthuis, Stef Feld, Carol Linssen, Robert Prager en Willem Wagter. Het toneelbeeld is van Jan Kletter, het lichtontwerp van Kees van de Lagemaat. Het lag in de lijn der verwachtingen dat De Appel zich - na Pinter - ooit eens zou bezig houden met het werk van de grote Amerikaanse auteur. Lodewijk de Boer, met wie De Appel jarenlang een hechte relatie onderhoudt heeft zowel wat vorm betreft alswel thematisch gezien, veel raakpunten met Albee, een van de redenen waarom hij de aangewezen regisseur lijkt om dit 'metafysisch droomspel' bij De Appel te regisseren. In Kleine Alice onderzoekt Albee de rol die godsdienst kan spelen bij het formeren van een buffer tussen de mens en de dingen zoals die zich aan hem voordoen. Voortdurend schept de mens zich beelden om vat op die werkelikheid te krijgen, om de kloof te dichten tussen het abstracte en de realiteit. Daarbij is het Albee een doorn in het og dat wij zo gemakkelijk geneigd zijn te kiezen, te knielen voor valse, gemakkelijke goden, voor inhoudsloze illusies. SCHOUWBURG

Mimefestival Een aantal dingen van mime zijn onbekend', zegt woordvoerder van de Werl<groep Zuid-Nederlands Mime Festival, Reggy Barra. De publieksonbekendheid is voor 35 schouwburgen en culturele centra, een tiental kleinere podia, enkele tentoonstellingsorganisaties en het Nederlands Mime Centrum in Limburg, Zeeland en Brabant aanleiding geweest in de maanden maart en april een mimefestival op te zetten. 'Mime is een soort vergaarbak van stijlen. Tussen pantomime (het witte gezicht) en bewegingstheater zit heel veel in', aldus Barra. Met het festival wil de werkgroep van het Festival mime als internationale theaterkunst herkenbaar en geaccepteerd maken bij het publiek. In een folder stelt de werkgroep dat het tekort aan geld, medewerkers en publieksbegeleiders er de oor-

zaak van is dat het grote publiek de mime-theaterkunst niet langer herkent als kwaliteit. De organisatie wijst eveneens op de grote kloof die bestaat tussen de internationale erkenning die Nederlandse mime geniet en de erkenning van eigen bodem. Hoogtepunt van het Mime Festival is wel Marcel Marceau (5 april), die kan bogen op internationaal groot aanzien. De perfecte beheersing van elke spier en zenuw is kenmerkend voor Marceau. The Guardian schreef naar aanleiding van zijn laatste serie optredens in Londen: 'Marceau heeft een dieper gevoel voor drama ontwikkeld. Zijn optredens zijn bijna dansvoorstellingen. Staaltjes van perfecte nuancering en timing.' Marceau last de optredens ' B i p ' tijdens het ZuidNederlands Mime Festival in op

SCHOUWBURG

Brabants Wederzijds aardige expositie Expositie 'Brabant Wederzijds', in de tentoonstellingruimtes van de Schouwburg, tot 20 maart, ma t / m za van 11-18 uur en van 19-21 uur, zo van 12-17 uur. Wat de expositie 'Brabant Wederzijds' zo aardig maakt is dat de meest verschillende stijlen kunstwerken naast elkaar prijken, van vet opgeschilderde agressieve grote vormen tot oosters lijkende symboliek en eenvoudige, sombergekleurde viltcollages. Twaalf jonge kunstenaars uit Vlaams Brabant en Noord-Brabant hebben de expositie Brabants Wederzijds al met al een aardig aanzien gegeven. Maar of de organisatoren hun streven bewaarheid zien worden, namelijk aantonen of kunstenaars zich laten beïnvloeden door landsgrenzen, is wel zeer de vraag. Initiatiefnemer van de expositie is het Cultureel Centrum van

Strombeek-Bever (Brussel). Het Centrum heeft voor de expositie samengewerkt met de Nieuwe Brabantse Kunst Stichting uit Oirschot. Aanleiding voor beide kunststichtingen om de expositie op te zetten is volgens directeur van het Cultureel Centrum, Chris Maere, dat 'Europa 1992' vragen oproept als het om kunstenaars gaat en over de wijze waarop zij zich laten beïnvloeden door landsgrenzen. 'Waart in alle Vlaamse kunstenaars nog steeds 'de geest van Rubens'rond' en 'Is de mathematische strengheid van Mondriaan ook beneden de Moerdijk schering en inslag', vragen de organisatoren zich af. De expositie Brabant Wederzijds brengt in totaal 37 kunstwerken van twaalf kunstenaars. Het grootste deel van de tentoonstelling bestaat uit geschilderde abstracten op lin-

tournee naar de Verenigde Staten en Japan. Marceau ontwikkelde het personage Bip op basis van Harlequin en Pierrot. Hij vindt Bip een 'sterveling die het soms wint, maar meestal naar beneden wordt geduwd.' Onderaan de ladder, zo 'lijkt hij het meest op Chaplin. Bip heeft emoties die eenieder herkent.' Behalve pantomime van Marceau is er ook bewegingstheater als 'Theatre du Mouvement' en experimentele mime als' Het Zuilenveld' van de mimograaf Jan Ruts op het Mime Festival te zien. Zodra het publiek binnenkomt wordt het geconfronteerd met vijf 'zilveren zuilen' waaruit zich mensen ontpoppen om een stuk 'gemeenschap' op te bouwen. Onderlinge strijd, scheidingsangst, hoop op verboden vrijheid, het zijn enkele ingrediënten die het stuk tot een 'dramatische onderneming' maken. Een kruising van klassieke pantomime en vormloze vormexpressie. (NvO) nen. Maar op de abstracte kunst vormt het werk van Johan Aercke wel een zeer bijzondere uitzondering. Aercke hanteert een fel kleurgebruik waarbij ruimten, pilaren, trappen en zolderbalken tot bijna onherkenbare vormen zijn ingekleurd. Niets is tot één kleur beperkt gebleven, op enkele traptreden en een paar lichtbundels na, mooi maar déja vu. Opvallend abstract maar eveneens weinig origineel is Mare Ver Eist met zijn bevuilde beige inpakpapier dat hij op het linnen heeft geplakt en dat eerst aan een wereld van gebruik heeft blootgestaan . Waar Aercke een levendig penceel gebruikte heeft Ver Eist zelfs de abstractie in het luchtledige laten hangen. De 'geest van Rubens' ben ik niet tegengekomen, wel die van Appel en Corneille. Helaas laat Brabant Wederzijds alleen maar jong epigonisme zien en geen fris talent met meer dan een regionale betekenis. (NvO)

Echoes of America Woensdag 8 maart, 12.30 uur ZaalAZ? 1. CSa/t the gfft of ourselves V\deo van The National Endowment for Arts (20 min. 1975). 2. Muzak Documentaire van Hans Keller (video-weergave, 25 min.) USart geeft een beeld van de ontwikkeling van de Amerikaanse kunst: van architectuur, beeldende kunst tot en met de film en de jazz-muziek. De Muzak Corporation in New York produceert lopende band-muziek ter verhoging van de productiviteit en efficiency van de werknemers van bedrijvenen kantoren. Muzak, 'toongezette wind met een economisch luchtje', is zorgvuldig ontdaan van alle klanken, die de echte muziekliefhebber nu juist in muziek waardeert.

Agenda MAART

VRIJDAG 3 MAART Universiteit, 16.15uur, aula: Promotie Drs. C. de Gast. Titel proefschrift: 'Afscheiding en Doleantie in het Land van Heusden en Altena. Spanningen tussen gereformeerden en samenleving in de negentiende eeuw'. Sdrauwburg, 20.00uur: Filmhuis: 'De Markiezin van O'. Regie: Eric Rohmer. (t/m 4.3) SclKHiwburg,22.15uur: Filmhuis: 'La femme enfant'. Regie: Raphaele Billetdoux, (t/m 4.3) Cinecitta, 20.00 uur: zaal 2: 'Spoorloos'. Regie: George Sluizer. (t/m 8.3) SdMHiwburg, 20.45 uur, studio: Tom Lanoye (t/m4.3) Cinecitta, 20.30 uur, zaal 1: 'A world Donderdag 9 maart, 13.30 uur. Aula De evaluatie van jazz als kunstvorm en apart'. Regie: Chris Menges. (t/m 8.3) Noorderligt, 21.00 uur: Front 242 de zwarte emancipatie in de USA. LeCinecitta, 21.45 uur, zaal 2: 'The unbeazing door dr. Bob Rigter (RU Leiden) rable lightness of being'. Regie: Philip Een kunstvorm kan men slechts evaluKaufman. (t/m1.3) eeren tegen een culturele achtergrond. Cinecitta, 22.15 uur, zaal 1: 'Drowning De jazz is goeddeels voortgekomen uit by numbers'. Regie: Peter Greenaway. een zwarte, aurale cultuur, die wordt ge(t/m8.3) kenmerkt door directe communicatie door middel van geluid. Voor de evaluatie van jazz als kunstvorm is daarom een ZONDAG 5 MAART inzicht nodig in de emancipatie van de Maranatha, 11.30 uur: Viering van zwarte, aurale cultuur in de Verenigde schriften tafel. Voorgangers: EnA/in Ey Staten, en in essentiële verschillen tusen Hub Lenders. Studentenkoor zingt. sen deze zwarte, aurale cultuur en de SdKHiwburg, 14.30 uur: pianorecital heersende Westerse, geletterde cultuur, SMET. Pianist Hakon Austbo uit Noordie wordt gekenmerkt door indirecte wegen brengt werken ten gehore van communicatie door middel van notities, Scriabin, Ravel en Schumann. en die de klassieke muziek heeft voortgebracht. MAANDAG 6 MAART Deze lezing van Bob Rigter zal vanuit een SdKHiwburg, 20.00 uur: Filmhuis: enigszins andere invalshoek dezelfde 'Lord of the flies'. Regie: Peter Brook, materie behandelen als zijn artikel Zwarte (t/m 8.3) Aspecten Van DeJazzcultuur, dat afge- SdKHiwburg, 22.15 uur: Filmhuis: drukt is in de Studium Generale reader 'Max Havelaar'. Regie: Fons Rademaover Amerika. kers, (t/m 8.3) Jazz concert door het Bob Rigter Kwartet. Han van der Rhee (piano), Simon DINSDAG 7 MAART Planting (bas), Hans Beun (drums) en Maranatha, 20.00 uur: Groep 'GrootBob Rigter (saxen) zullen swingende, huisbezoek' en 20.00 uur: Amnesty Inmelodieuze jazz en fraaie ballads ten geternational. hore brengen. Schouwburg, 20.15 uur: De Appel met 'Kleine Alice'

VROUWENCENTRUM

Andreas Burnier Literalust organiseert op 5 maart om 14.00 uur een middag met Andreas Burnier. In haar lezing zal Andreas Burnier ingaan op: de literaire invloeden die haar werk als auteur hebben gevormd; de reacties op haar literaire werk door de kritiek en haar meest recente essayistische werk m.n. Gesprekken in de nacht (1987) en De rondgang der gevangenen (1987). Gelegenheid tot discussie na de lezing. Plaats: Vrouwencentrum, Niewlandstraat43, Tilburg. Crèche aanwezig. Andreas Burnier (pseudoniem van Prof. C l . Dessaur) heeft een belangrijk literair en essaistisch oeuvre op haar naam staan waarin ze de controverse niet schuwt. Bekende titels zijn: Hetjongensuur; De litteraire salon en De droom der rede.

Schrijftalent gezocht Op 26 april organiseert de Stichting J.H. Leopold de jaarlijkse Literaire-Talentenavond. Alle schrijvers van poëzie en proza worden uitgenodigd voor 31 maart werk in te zenden aan: StichtingJ.H. Leopold, Postbus 3060, 5003 DB Tilburg. De geselecteerden worden in de gelegenheid gesteld hun werk voor te dragen op 26 april. Bovendien worden hun pennevruchten gepubliceerd in het cafécahier 1989. Inl.: 013-367836 (Annemarie Quispel) / 013-359109 (Jutta Chorus).

WOENSDAG 8 MAART UnivarsiteK, 12.30 uur, AZ7: 'USart, the gift of ourselves', video van the National Endowment for the Arts en 'Muzak', documentaire van Hans Keller. Org. Stud. Gen. SdKHiwburg, 14.30 uur: Theatre du Mouvement met 'Kropset le Magicien'. 20.15 uur: Theatre du Mouvement met 'Attention la Marche'. Mimevoorstellingen. iVIiaanatha, 20.00 uur: Studentenkoor. De Spoel, 21.30 uur: Kroegavond. Org. Plato. DONDERDAG 9 MAART UniversiteN, 13.30 uur, aula: Lezing door Dr. Bob Rigter (RUL) over 'De evaluatie van jazz als kunstvorm en de zwarte emancipatie in de USA' + jazzconcert door het Bob Rigter Kwartet. SdKHiwtHirg, 20.00 uur: Filmhuis: 'Hersenschimmen'. Regie: Heddy Honigmann. (t/m 11.3) SdmuwlNvg, 22.15 uur: Filmhuis: 'The End of August'. Regie: Bob Graham, (t/m 11.3) iViaranatha, 20.00 uur: Gespreksgroep 'Oosterhuis'. Schouwburg, 20.45 uur, studio: Doris Baaten: Madeion Blom kijkt niet om. VRIJDAG 10 MAART SdKHiwlHirg, 20.45 uur, studio: Carrousel: Bloedbruiloft. Universiteit, 16.00 uur, aula: Afscheidscollege Prof.Dr. G.J.F. Bouriti-

HET

p Eindelijk, hoop je d a n , sluiten zich de gelederen der accordeonisten om voorgoed af te rekenen met het stereotype beeld v a n de accordeon als trekzak, kwetsjbuul en buik^ orgel. W e g met Johnny Woodhouse. In de stadsschouwburg Tilburg zal ons getoond worden w a t er met dit edele instrument allemaal mogelijk is: de 'nationale accordeondag' v a n afgelopen zondag had alle vooroordelen in een klap kunnen doen verbleken. V a n w e g e de grote belangstelling en de deelname v a n veel zuiderburen ^ a s er trouwens op zijn minst sprake v a n een internationale accordeondag. W a t jammer, dat de internationale muziekelite het liet af>veten. Bij een zo groots evenement, de v^edergeboorte van een instrument met onbeperkte mogelijkheden, zou de studio-zaal toch te klein moeten zijn om de uit alle windstreken toegestroomde journalisten en ingewijden te herbergen. W i j bevinden ons echter temidden v a n een selecte groep, die het vaste publiek bij accordeonconcerten uitm a a k t . De muzikant die z a terdags nog bij de ingang van V & D stond bij te beunen met zijn accordeonnetje, voor deze bijzondere gelegenheid heeft hij zich uitgedost met colbert en vli.nderdasje. En er is de muzikale alcoholist die, volgens de omstanders, bij elke accordeonistenbijeenkomst

E V E N E M E N T

De emancipatie van de accordeon dronken moet >vorden afgevoerd. Als de muziek hem teveel >vordt belt een v a n de organisatoren zijn vrouw die hem vervolgens op komt halen. Verder loopt de foyer vol met vijf grote Vlaamse families, rijk beladen met thermoskannen en broodjes. Familieleden v a n de optredende artiesten, zo blijkt al g a u w . O o k de artiesten kennen elkaar door en

door. N a enige navraag worden de onderlinge verhoudingen duidelijk. De eerste solist uit Tilburg, A d de Jong, is tevens de dirigent v a n het plaatselijke orkest. De dirigent v a n een gastorkest is zijn leraar, Arie Willems. Hun accordeons hebben zij gekocht bij de heer Verberne, een dorpsgenoot v a n Arie W i l lems. Een oude bekende die niet bang hoeft te zijn voor

concurrentie, zeker niet als deze de gedaante aanneemt v a n de zoon van Arie Willems die ook in het v a k is g e g a a n . Dit alles zou de emancipatie v a n het instrument nog niet in de w e g hoeven staan. M a a r of het er bevorderlijk voor is? De heer Verberne w e e t ons de nieuwste ontwikkelingen in het accordeongebeuren te vertellen: converteerbare melodiebassen, vederlichte bal-

gen en lange bastongen. De techniek kan dan met sprongen vooruit zijn gegaan en het repertoire grondig gemoderniseerd. De accordeonisten blijven zich beperken tot clichématige bewerkingen v a n het ijzeren repertoire v a n Bach, von Weber, von Suppé en Rossini. Doorbreekt een accordeonist, Hans van Schuppen, bijgestaan door de mezzosoprane Julia Bronkhorst dit stramien, dan g a a t het publiek terstond a a n het lopen. V a n Schuppen en Bronkhorst probeerden als enigen om het stereotype beeld van het kermisinstrument te doorbreken met een sterk parodiërend theaterstuk. M a a r het publiek begaf zich terstond op >veg naar de vertolking v a n 'hits in accordeonsound' door het Belgische 'Desselina'. Dit afsluitende combo zou hedendaagse muziek ten gehore brengen. Zelfs het gebruik v a n digitale electronische a p paratuur (midi met 'ne sekwenzer) kon echter niet verhullen dat hier ordinaire dansmuziek >verd gespeeld. De tijd w a s rijp om gelaten samen met de vijf Vlaamse families a a n de bar te gaan hangen. De accordeon functioneert nog altijd het best als bindmiddel van een gezellig, vooral Brabants c.q. V l a a m s , familiefeest. W i m Janssen Gosuin v a n Heeswijk

ACHTERUIT

Sander Neijnens

Clemens van Diek

U bent redacteur bij de universiteitskrant en bezit dus een Ten derde huldigt de redactie het principe dat overal waar geld niet geringe hoeveelheid kennis, ^z Hoe kriJQ je een OOed omgaat dit ten koste gaat van bloed, zweet en tranen. U vindt het wellicht tijd om uw beeld van Shell als je bij de vier: Shell mag met gebmlkt worden joumaüstieke bijdragen binnen UNIVERSiteitskrant werkt _ ais mikpunt voor een zakeUjke internationaal verband te belangenstrijd. presenteren. Wie betaalt echter de En tenslotte hecht kolommen? Shell helpt Shell er waarde aan u graag een eind op te onderstrepen dat weg. Met een adverer kritisch over haar tentiecampagne ter wordt bericht. De waarde van ƒ 28.000,-! persvrijheid is een

n

Limburg^

I

1

WE HEBBEN WEL EEN PAAR VOORWAARDEN De eerste voorwaarde is dat de universiteitsraad uw blad systematisch kort, zodat u niet meer om ons heen kunt. De tweede voorwaarde is dat de redactie zich niet schuldig maakt aan selectieve verontwaardiging.

mI

groot goed in Nederiand.

Kunt u voldoen aan deze vijf voorwaarden? Dan hebt u nu dankzij Shell de mogelijkheid om bijna wereldwijd van u te doen spreken. Heeft u belangsteUing voor onze advertentiecampagne dan dient u zo snel mogelijk contact op te nemen met de afdeling PR van ons kantoor te Kaapstap (Capetown).

Door Shell kun je laten zien wie je bent