T i i b u r g s Llniversiteitsblad - 24 f e b r u a r i ' 1 9 8 9 - j a a r g a n g 26 n u m m e r 21
Overleg studiefinanciering levert weinig op Het overleg over studiefinanciering tussen minister Deetman en de studentenorganisaties iieeft vorige week niet tot tastbare resultaten geleid. De bewindsman probeert eerst een akkoord met de banken te sluiten over de voorgenomen privatisering van de studieleningen. Als dat gelukt is, zal Deetman bezien in hoeverre hij tegemoet kan komen aan de eisen van de studenten. Bij aanvang van het overleg vorige week donderdag stond reeds vast dat het niet tot echte conclusies kon leiden. De studentenorganisaties LSVB en ISO houden grote bezwaren tegen de privatisering van de leningen. Zij menen dat de toegankelijkheid van het onderwijs in gevaar komt door de hoge schulden die de student straks moet maken. Deetman gelooft daar niets van. Hij verwijst naar de afbetalingsregeling die is getroffen, waarbij rekening wordt gehouden met de hoogte van het inkomen van een afgestudeerde. Ondanks hun principiële bezwaren en hun weigering om een akkoord met Deetman te sluiten, willen de studenten blijven meepraten over een 'minder wrede' invulling van de bezuinigingen op studiefinanciering. Als de privatisering van de leningen kennelijk onafwendbaar is, dan moet er iets worden bedacht om de hoogte van de schuld zoveel mogelijk te beperken. Een gezamenlijke werkgroep van de studenten en ambtenaren van het ministerie van onderwijs heeft een systeem van schuldlimitering voorgesteld. Minister Deetman tijdens de onderhandelingen (foto: Maarten Hartman)
Shell blijft adverteren Shell Nederland BV heeft nieuwe advertenties voor de universiteitsbladen in voorbereiding. Het reclamebureau van de multinational. Baas Et Van Haastrecht uit Rotterdam, heeft de bladen de afgelopen dagen gevraagd of zij de advertenties zullen accepteren. Tien van de dertien bladen hebben plaatsing inmiddels gegarandeerd. Het gaat om twee series van vijf reclameboodschappen: in totaal tien maal een pagina, in twee kleuren (geel en rood) en speciaal bedoeld om het image van het bedrijf bij aankomende academici op te vijzelen. Shell wil de eerste serie laten beginnen op donderdag 16 maart. De tweede serie is bedoeld voor na de zomer. Eind deze week besluit het bedrijf definitief of de eerste serie zal worden aangeboden. Een woordvoerster van het reclamebureau zei dat het 'voor 95 procent zeker' is dat dat gebeurt. Alleen het Nijmeegse KU-Nieuws heeft andermaal laten weten dat het geen behoefte aan advertenties van de multinational heeft. Baas & Van Haastrecht heeft twee bladen niet benaderd: het U-blad en het Wagenings Universiteitsblad. Shell had het bureau laten weten dat het bedrijf die twee kranten zelf zou 'doen'. Bij het sluiten van dit nummer was dat nog niet gebeurd. In Wageningen en Utrecht zijn de meningen bij de bladen zelf over het al dan niet accepteren van Shell-reclames scherp verdeeld. In de afgelopen weken ontstond grote opwinding over de plaatsing van twee, opeenvolgende reclames van Shell in de universiteitsbladen . Studenten voerden actie tegen
het U-blad (twee keer) en Ad Valvas, het blad van de Vrije Universiteit in Amsterdam. Grote hoeveelheden kranten werden 'gegijzeld' (in Amsterdam) of bij de redactie terugbezorgd. In Groningen dreigde de studentenbond GSB de redactie van de UK met een bezetting van het redactiekantoor. Na een gesprek tussen studenten en de redactie leek die dreiging begin deze week van de baan. Folia (Universiteit van Amsterdam), Cursor (Eindhoven) en Observant (Maastricht) 'liepen achter' op de andere universiteitsbladen Pas vorige week plaatsten zij de tweede advertentie, zonder dat het ergens tot acties kwam. Vrijdag vergadert in Utrecht het bestuur van de stichting U-blad, de uitgever van de krant, over de kwestie. Met interimhoofdredacteur H. Wigbold was het bestuur tot dusverre voor plaatsing van de advertenties. De rest van de redactie is daar tegen. Geconfronteerd met de komende trein van tien pagina-grote advertenties, goed voor een netto bedrag van circa 28.(XX) gulden, toont voorzitter dr. C.M.E. Otten zich toch wel onder de indruk. 'Daar wil ik nog eens over nadenken.' Remco Pols -
- •
-
Zie ook pag. 4 en 11
dat voorde LSVB en het ISO bespreekbaar is. Schuldlimitering zou betekenen dat er een gift wordt verstrekt aan de studenten die echt hoge bedragen moeten lenen. Ook vinden de studentenorganisaties dat de leningen renteloos moeten blijven gedurende de studiejaren. Zij willen bovendien dat het al of niet krijgen van een lening niet meer afhankelijk wordt gesteld van het inkomen van een eventuele partner. Verder zou er een collectieve ziektekostenverzekering voor studerenden moeten komen. Minister Deetman stelde zich vorige week niet afwijzend op tegenover deze eisen. Maar voor het doen van toezeggingen vond hij het nog te vroeg. 'De ins en outs van de privatisering zijn niet bekend, omdat het overleg met de banken nog gaande is. We moeten waken voor overhaaste conclusies, want die zouden ten nadele van de studenten kunnen uitvallen', aldus de bewindsman. LSVB-voorzitter Nicky de Hiep was niet ontevreden over de belofte van de minister dat er verder gedacht wordt over verzachting van de privatisering. Zij wees er echter ook op, dat nog steeds geen uitsluitsel is gegeven over andere aspecten van de studiefinanciering. De studenten hebben al eerder geëist dat de verlaging van de maximale leeftijdsgrens naar 27 jaar en de afschaffing van de uitwonendenbeurs voor mbo'ers niet zouden doorgaan. In de Studentenkamer van vorige week is nog kort gesproken over het treffen van een auditorenregeling, die verband houdt met de Harmonisatiewet. De manier waarop financiële steun wordt gegeven en de hoogte van de toekenning wordt aan de universiteiten overgelaten. Deetman zegde de studentenorganisaties toe, dat hij bij de universiteitsbesturen zal aandringen op een landelijk beleid. De minister wil de bestaande regeling met eenjaarverlengen. Opgrond hiervan is een beroep op het auditorenfonds mogelijk als studievertraging veroorzaakt is door langdurige ziekte, handicap, zwangerschap of bijzondere familie-omstandigheden van de student. (JD/HOP)
8/9
3
7
De bevruchting tussen Economisch Instituut en faculteit zou wederzij(js moeten zijn, meent prof. van Huist (foto). Doorstromen Afgestudeerde HBO-ers kunnen in twee jaar hun doctoraat halen. De Amerikaanse mythe
CvB-kritiek op reorganisatieplan sociologen Het college heeft ernstige bezwaren tegen het bijgesteld 'Onderwijs- en Onderzoeksplan' voor de reorganisatie van de studierichting sociologie. Dit plan is volgens een brief van het CvB aan het faculteitsbestuur veel te detaillistisch. 'U gaat nu die onderwerpen vastleggen. Dit kan niet de bedoeling zijn', schrijft het CvB mede in het licht van het voorwaardelijk gefinancierd onderzoek. Ook vindt het college het onverantwoord dat de grens van minimaal 10 ingeschreven studenten per cursus werd verlaagd naar 5. De differentiatie in het tweede jaar is hoogst ondoelmatig en in het derde jaar onnodig zwaar aangezet. 'Onze bezwaren ervaren wij als bijzonder klemmend' in het licht van een 'zeer onevenwichtige' middelenverdeling tussen sociologie en de vrije studierichtingen. Het college spreekt zijn verontrusting uit over het 'ontbreken van een duidelijk gestructureerde onderzoekersafstudeerrichting'. Het plan dat onlangs aan een tweede adviesronde begon, kwam 23 febnjari als enig punt op de agenda van de faculteitsraad. (EV)
Hopman tijdelijk naar Bouwkunde Delft Drs. Herman Hopman, tot een jaar geleden secretaris van de Tilburgse universiteit en sinds die tijd voorbereidend manager van de insfrtuten ITK en Center van de KUB, is door het College van Bestuur 'uitgeleend' aan de Technische Universiteit Delft. Het Delftse College van Bestuur heeft Hopman voor een periode van vier maanden ingehuurd als crisismanager voor de faculteit Bouwkunde, die met een financiële strop zit van ongeveer vier miljoen gulden. Hopman moet vanaf 1 maart gaan proberen om de organisatie en de personele bezetting van Bouwkunde aan te passen aan de krapper geworden middelen. Pasgeleden vroeg Hopman aan het College van Bestuur van de KUB of men nog een tijdelijk baantje voor hem had. Veel vroeger dan voorzien namelijk kon de ex-secretaris melden dat zijn taak als voorbereidend manager bij het Instituut voor Taal- en Kennistechnologie (ITK) en het Center of Economie Research als voltooid moest worden beschouwd. De organisatie van beide instituten lijkt op poten te staan, de belan-
grijkste vacatures zijn vervuld. Een wel zeer korte periode als men bedenkt dat Herman Hopman begin maart 1988 aan deze krant toevertrouwde: 'Het is uiteraard niet de bedoeling dat ik deze klussen binnen een jaar al weer voor gezien houd. Je hebt het toch al gauw over een periode van vijf jaar of nog langer.' Het College had zo gauw geen ander tijdelijk baantje in de aanbieding, vervolgens raakte Hopman in onderhandeling met Delft. De functie aldaar gaat vier werkdagen per week vergen. De vijfde werkdag besteedt Hopman aan zijn b^tuurslidmaatschap van de Blindenbibliotheek in Den Haag. Hopman blijft in dienst van de KUB, maar wordt als het ware 'uitgeleend' aan Delft. Als opvolger van Hopman bij ITK en Center is met ingang van 1 april mevrouw, mr. Marie Louise Kemperman benoemd, nu nog h o o f d van de sectie Onderwijsondersteuning aan de faculteit der sociale wetenschappen van de KUB. (TG)
INGEZONDEN
COLOFON MATSERTJES
reatoonaj. Lachmeditatie Gaarne wil ik enkele opmerkingen maken n.a.v. het verslag in het E venement in Univers d.d. 10289 over mijn voordracht 'de positieve, transformerende en helende kracht van het lachen, gevolgd door een lachmeditatie voor liefhebbers, dit alles in het kader van het Studium Generale over 'De Lach'. Uit dit verslag blijkt duidelijk, dat de schrijver slechts van de buitenkant naar de lachmeditatie gekeken heeft. Bij deze gestructureerde meditatieoefening ( = 1. 5 min. strekken van alle spieren; 2. lachen en/of huilen; 3. 5 min. stilte; totaal 15 minuten) gaat het om de eigen ervaring. Er valt niets te zien, het is een innerlijk proces. E r hoeft ook niets geloofd te worden. Het gaat uiteindelijk om de stilte, welke door dit aanstekelijke schuddenbuiken juist zoveel dieper wordt. Door zelf echt mee te doen, wordt dit geen rationeel en cerebraal gebeuren, maar iets dat u met uw gehele wezen doorvoelt. Het is wel even wennen om jezelf toe te staan zonder reden te gaan lachen. In een onderzoek, samen met de psycholoog Wouter v / d Schaar van het Academisch Medisch Centrum te Am sterdam (1985), vond ik een gunstig effect van de lachmeditatie bij chronische pijnpatiënten: na 3 weken dit dagelijks gedaan te hebben: 1. voelden zij zich in het algemeen beter 2. lachten zij meer gedurende de dag (de lachspieren worden steeds soepeler!) 3. ook al was de pijn niet altijd minder, ze konden er gemakkelijker mee om gaan: in het proces van acceptatie waren zij verder. Mijn voorstel aan u, lezer, is om uw uiteindelijke opinie over de lachmeditatie op te schorten, totdat u het zelf dagelijks gedurende 3 weken heeft gedaan; alleen, evt. met uw spiegelbeeld, of in een groep, b.v. na een teambespreking of in het eerste kwartier van de lunchpauze, (en iedere volgende keer het weer doen alsof het de eerste keer is), met vriendelijke groeten Sw. Prem Dhyana (E . Sutorius) arts te Duivendrecht (advertentie)
■i^ matsertjes ^ " B 'Matsertjes' kunnen enkel per ingevulde matser bon worden opgegeven bij de redaktie. Contant betalen. Tot 30 woorden kosten ze ƒ 5,—. Tussen 30 en 60 woorden ƒ 10,—; onder nummer / 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen. VERHUIZEN/IETS TE VERVOEREN? Chauffeur met grote bestelbus (8 m'). Ook 's avonds/weekends, binnen/buitenland. Telefoon 013-358278 (18.00-20.00 uur). WOONRUIMTE: 2 kamers gevraagd in of nabij centrum. Tel. 040-331845. SOCRATES FILMCYCLUS: 07/3: Heartburn 21/3: Moonstruck 04/4: Extremities 18/4: Fatal Attraction 02/5: Platoon Plaats: CZ 101; Tijd: 20.00uur; Entree:/ 3,50, Plato-leden/ 2,50. TIPS & TRUCS: Werken in het verre buitenland? Lees in de handige gidsjes van Tips & Trucs hoe je al reizende door de wereld werk kan vinden. Gidsjes over o.a. Amerika, Spanje, Griekenland, Australië, enz. Meer weten? Bel onze informatieband: 030-895232 (24 uur per dag). PRAKTIJK: Bedrij fsopdracht via Integrand: een ervaring rijker! Kom eens langs op kamer O 76 tussen 10 en 12 uur of tussen 14 en 16 uur. Bellen kan ook: tel. 013-635612. BEDRUVEN: Vragen ervaring! Integrand verzorgt bedrijfsopdrachten voor doctoraalstudenten. Wil je praktijkervaring opdoen? Schrijf je dan in bij Integrand, kamer O 76, tel,: 635612. Wij zijn geopend tussen 10.00 en 12.00 uur en tussen 14.00 en 16.00 u. TYPEWERK: Een ervaren typiste verzorgt al uw typewerk tegen aantrekkelijke prijzen op moderne apparatuur. Bel snel: 013-560530. AANGEBODEN: - Typewerk (met pc). Voor het typen van scripties etc. Tel. 073-413426. ZEILEN: ANWB-erkende zeilschool 'De Kikkert' organiseert haar instrukteurs- en rekreatie-opleiding van 23-3 tot en met 28-3. Voor informatie bel: 05146-3752 (Lemmer)
Univers
AFRIKA: Stichting EXPLORER organiseert 3 tot 10 weekse kampeertrektochten (sept. '89/april '90) per truck door woestijn, savanne en regenwoud in Noord-, West- en Centraal-Afrika: vanaf / 1.850,-. Geïnteresseerd? Bel: 020-255424. WINTERSPORT: Stichting Ski-Student. 3 Ski-bestemmingen Oostenrijk, v.a. ƒ 555,-. Incl.: 7 dgn. HP, liftpas, busreis en fysioth. begel. Bel 020-834664. Kantoor geopend di-vr 19-22 uur. FEESTEN!? Maar nog géén ruimte. Lage prijzen, bier en fris ƒ 1,35. Diverse zalen. Spoorlaan 330-332, tel. 438828/438829. Vragen naar Koos! VERHUIZEN: Goed en voordelig verhuizen/iets te vervoeren binnen en buiten Tilburg, ook 's avonds en in de weekends. Verlengde Mercedes-bus met chauffeur. Tel. 358278. SAHARA: Stichting Explorer organiseert een 4 weekse kampeertrektocht per truck naar het hart van de Sahara. De tocht die door Tunesië en Algerije leidt, vertrekt op 20 maart 1989. Prijs incl. vliegertour ƒ 1.600,-. Gemteresseerd? Bel Explorer. 020-255424. OPEN AVOND: De studentenvereniging Ichthus organiseert op woensdag 1 maart een open avond. Thema: 'Geen zorgen voor morgen'. Ook jij bent van harte welkom! Aanvang: 20.00 uur. Prof. Verbernelaan 50. Inlichtingen: 672922. (ADVERTENTIE) Restaurant
DEN SCHOUT
CULINAIR KEUZEMENUFESTIJN
Diverse reizen naar Florence / Toscana
Voor meer informatie: bel: 043-217896
VACANTIECURSUS ITALIAANS: Academia organiseert vacantiecurssussen Italiaans en kunstgeschiedenis, zomer '89 in Rome op de Campus Buongiorno Roma. 15 dagen, incl. verblijf v.a. ƒ 459,-. Voor informatie: Mircha Ferrone 030-735912.
STUDENTENDISCOTHEEK: Maastricht's eerste studentendiscotheek Rum Runners opent iedere vrijdag haar Caribische deuren vanaf 22.00 tot 05.00. Toegang op vertoon collegekaart, (bier 1,50).
ETRURIA TRAVELS
v.a. Pasen: voorjaarsreizen (9 dagen) v.a. Juni: 3wkn. cursus Italiaans
GITAARLES: Gitaarstudio, gitaarles, alle stijlen, nieuw basgitaarles en gitaarworkshop lid KNTV. Voor info bel 013-358562.
Wie nu een abonnement neemt op Univers krijgt er een baanbrekend boekje
bij.
Zie de advertentie op pagina 11.
Wegens enorm succes prolongeren wij ons grandioos keuze-menu (5 gangen). Keuze uit 10 verfijnde gerechten. Menuprijs v.a.
62.50
Voor informatie e n / o f reservering Restaurant
DEN SCHOUT Oranjestraat 4 (tussen Paleisring en Emmastrat) Tilburg — Tel. 013-434512/674394 (Donderdag rustdag) 24 februari 1989
BEBOP CIRCUIT: Elke maandagavond in café Marijnen (achterzaaltje) Heuvel 13, Tilburg, 21.30 uur. STEPS FEEST: De studievereniging van de Tilburgse economische psychologen organiseert op dinsSag 28 februari een groot feest in Extase. Aanvang 22.00 uur. Leden gratis, niet-leden ƒ 2,50. TYPEN, TEKSTVERWERKING: Scripties, rapporten e.d. snel verwerkt; moderne apparatuur, professioneel uitgeprint. Fotokopieerapparatuur met vele mogelijkheden. Voor informatie 013-347691. KANAAL NUL: Knop 'off/aus' en hup op de fiets. Bebop Circuit, Marijnen maandag. Ambitieuze vrouwen en mooie mannen. TOYOTA: Corolla 1.6 XL 1987, wit, 39.000 km, z.g.a.n. 3-drs. Nieuw / 24.530,- nu ƒ 17.000,- i.v.m. vertrek naar buitenland. Tel. 040-427764. A T: Te koop: boekhouden, geboekstaafd deel 1 + 2, nieuwste druk. Bel: 013-563427. Vraag naar Wilfred. Zolang de voorraad strekt.... KUB-FEEST SCHOUWBURG: Woensdag 1 maart wordt er in de Schouwburg een groots feest gehouden voor alle studenten van de KUB. Entree ƒ 3,50. Collegekaart verplicht. 1 Introducée toegestaan. Aanvang 22.00 uur. WINTERSPORT: Studentenreis, Portes du Soleil, vanuit je bed in de sneeuw, 10 dagen incl. hp, en liftpas, v.a. ƒ 499,-. Bel St. de Zonskier, 020-833962 ma., di. en do. 15.00-18.00 uur.
univers
tilburgs universiteitsblad (voorheen tilburgs hogeschoolblad) redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, angela van schendel (assistente) michel knapen medewerkers han von den hoff, Caspar janssen, gerard rutten, jutta chorus, monique mulder, nicole van overmeir, paul van dijk, peter van zoest columnisten ) boelhouwer, c van diek, p engels k soudijn samenstelling redaktieraad prof nnr p van seters (voorzitter) dr h van erp, prof dr j I goedegebuure, prof dr p ruys, m ackermans (adviseur), drs th schouw, r lazaroms, g siegelaer officiële mededelingen afd interne communicatie cartoonist ad van haandel advertenties angela van schendel kopij alle kopi| moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor univers) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer B 12 en B 13 (gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerkingsverband hoger onderwijs persbureau (hop) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), cursor (eindhoven), delta (delft), folia (uv amsterdam), ku nieuws (nijmegen) mare (leiden), observant (maastricht), u-blad (utrecht), uk (groningen) en universiteitsblad (twente) druk drukkerij em de jong bv, baarle-nassau abonnementen voor niet-universiteitsleden f A0,~ per jaargang
DOORSTROMEN
Korte opleidingen voor HBO'ers in de grondverf De doorstroomprogramma's die dezer dagen worden ontwikkeld zijp een uitvloeisel van de Harmonisatiewet. De programma's moeten afgestudeerde HBO'ers in staat stellen binnen de grenzen van de Harmonisatiewet een wetenschappelijke opleiding af te ronden. Op dit moment hebben studenten recht op drie jaar inschrijving voor een tweede studie of een vervolgopleiding. Vorige maand heeft Deetman in overleg met de studentenbonden LSVB en ISO voorgesteld daartweejaarvan te maken, maar dan mag de student eventueel resterende inschrijvingsjaren van zijn eerste studie behouden. In de praktijk betekent dit dat de vlotte student niet drie maar vier jaar beschikbaar heeft voor een vervolgopleiding. De Harmonisatiewet spoorde de universiteiten aan in rap tempo tweejarige doorstroomopleidingen voor HBO'ers uit de grond te stampen. De opleidingen zijn 'gelijkwaardig' aan de reguliere WO-opleidingen die de instellingen verzorgen: ze leiden op tot hetzelfde doctoraal-diploma, maar er wordt wel rekening gehouden met de specifieke bagage van de HBO-afgestudeerde. Verder is het niet de bedoeling dat elke H BO'er toegang krijgt tot de vervolgopleidingen: bij elk doorstroomprogramma wordt precies vastgelegd welke HBO-diploma's toegang geven. Het Tilburgse College van Bestuur wilde behoorlijk haast maken met het ontwikkelen van de korte opleidingen. Van de achtduizend studenten die op dit moment aan de KUB studeren hebben er 644 een HBOvooropleiding, zo blijkt uit cijfers van de afdeling studentenadministratie. Vooral bij de studierichtingen psychologie en sociologie is het aandeel van HBO-afgestudeerden opvallend hoog. 'Behoud van goede mogelijkheden voor doorstroming is voor de positie van de KUB als geheel, maar ook voor de afzonderlijke faculteiten van grote betekenis,' oordeelde het college. Het aanvankelijke tijdspad bleek evenwel geen haalbare kaart: de faculteiten slaagden er niet in hun plannen vóór 1 januari op tafel te leggen. De verwachting is nu dat de plannen in de tweede week van maart ter goedkeuring aan het college en de universiteitsraad kunnen worden voorgelegd.
IN DUIGEN Opmerkelijk genoeg slaagde de door reorganisatieperikelen zwaar geteisterde sociale faculteit er als eerste in een tweetal korte opleidingen klaar te stomen. Op 9 februari j . I. ging de faculteitsraad akkoord met het instellen van een tweejarige opleiding vrijetijdswetenschappen en een tweejarige opleiding sociale zekerheidswetenschappen. Beide doorstroomprogramma's staan nog slechts 'in hoofdlijnen' vast: de haast die geboden was bij het ontwikkelen van de plannen maakte het onmogelijk de zaak tot in de details uit te werken. De korte opleiding vrijetijdswetenschappen richt zich op afgestudeerden van de Nationale Hogeschool voor Toerisme en Verkeer in Breda en op studenten die de richting toegepaste vrijetijdswetenschappen aan de hogeschool in Leeuwarden hebben gevolgd. Verder kunnen ook mensen van de Katholieke Academie voor Lichamelijke Opvoeding instromen. Sociale zekerheidswetenschappen is gericht op HEAO-af gestudeerden die de juridische, bestuurskundige of commercieel-economische studievariant hebben gevolgd. Daarnaast is instroming mogelijk vanuit het Sociaal Agogisch Onderwijs, als de studierichtingen 'personeelsUnivers
Vanaf 1 september kunnen afgestudeerden uit het hoger beroepsonderwijs tweejarige doorstroomprogramma's volgen aan de KUB die opleiden tot het doctoraal-diploma. De faculteiten hebben op dit moment een zestal 'korte opleidingen'in de grondverf staan. Binnenkort gaat een voorlichtingscampagne van start om afgestudeerde HBO'ers attent te maken op de nieuwe mogelijkheden.
Doorstroomprogramma's in september van start
M. Borgman, beleidsmedewerker aan de juridische faculteit: wie weet kun je een markt aanboren die je nu nog niet bedient. werk' of 'studie- en beroepskeuze' zijn afgerond. Er komt géén doorstroomprogramma voor de studierichting psychologie. De psychologen in den lande, verenigd in het Nederlands Instituut voor Psychologie (NIP), hebben zich daar al in een vroeg stadium met succes tegen verzet en de universiteiten hebben dat spoor gevolgd. Er is domweg geen HBO-opleiding te vinden die zoveel psychologie-onderdelen in het onderwijspakket heeft dat afgestudeerden zich na twee jaar WO-studie met recht psycholoog kunnen noemen, aldus het NIP-standpunt. De studierichtingscommissie psychologie meende aanvankelijk in deze leemte te kunnen voorzien door het ontwikkelen van een korte opleiding 'gedragswetenschappen'. Het werkstuk dat de commissie maakte werd echter op formele gronden teruggefloten. 'We hebben over het hoofd gezien dat een korte opleiding binnen dezelfde studierichting moet vallen, danwei moet opleiden tot hetzelfde examen,' zegt mevrouw drs. N. Polkamp, studieadviseur bij psychologie. 'De wet schrijft dat nu eenmaal voor, dus dat is tamelijk cruciaal.' Een studierichting 'gedragswetenschappen' ontbreekt tot dusver in het Tilburgse, en daarmee viel het schone plan in duigen. Op langere termijn is overigens niet uitgesloten dat er nog andere korte opleidingen ontwikkeld worden. Over mogelijke doorstroomprogramma's voor sociologie, personeelwetenschappen, alsmede bestuurs- en beleidswetenschappen is wel gesproken, maar concrete plannen liggen er nog niet. Ook aan de letterenfaculteit zijn nog niet alle
details ingevuld, maar de faculteitsraad is inmiddels akkoord gegaan met het 'raamwerk' van een korte opleiding taal- en literatuunwetenschap. De opleiding duurt twee jaar en kent een zestal verschillende studiepaden. Toegang tot het doorstroomprogramma biedteen breed scala van HBO-opleidingen, waaronder de pedagogische academie, de lerarenopleidingen, de school voor journalistiek en de school voor bibliotheek en documentatie. Met dien verstande dat de toelatingseis van het ene tot het andere studietraject verschilt. Zo is de richting 'taai en informatica' waarschijnlijk alleen toegankelijk voor mensen met een HTS-informatica opleiding en afgestudeerden van een Hogere Informatica Opleiding (HIO).
BEDRIJFSECONOMIE De economische faculteit heeft twee programma's in de maak, die op 9 maart a.s. ter goedkeuring zullen worden voorgelegd aan de faculteitsraad. Op dit moment wordt de laatste hand gelegd aan een tweejarige opleiding bedrijfseconomie. Het tweede doorstroomprogramma betreft een korte opleiding tot fiscaal econoom. Dit programma duurt naar verwachting twee jaar en enkele maanden. De economen mikken met hun verkorte studieprogramma's met name op HEAOafgestudeerden, waarbij dan vooral studenten met een bedrijfseconomische of een accountancy-studievariant in tel zijn. Daarnaast bieden de korte opleidingen naar verwachting een aantrekkelijke doorstroommogelijkheid voor afgestudeerden van de NLO's: vanaf 1 september kunnen tweede-
graads leraren economie in Tilburg terecht voor hun vervolgopleiding. Aan de juridische faculteit wordt de besluitvorming over het doorstromingsprogramma eveneens op 9 maart bestuurlijk afgerond. Die dag buigt de faculteitsraad zich over het voorstel om een korte opleiding in het kader van de juridisch-bestuurswetenschappelijke (JBW) studierichting in het leven te roepen. (Anders dan Het Nieuwsblad onlangs schreef zijn er geen plannen voor een fiscaaljuridische vervolgopleiding.) De korte J B Wopleiding is in het bijzonder gericht op HEAO-afgestudeerden, die de juridische, bestuurskundige of economische studievariant hebben gevolgd. Een korte opleiding Nederlands recht is in de voorbereidende fase wel ter sprake geweest, aldus mr. M. Borgman, beleidsmedewerker onderwijs aan de juridische faculteit, maar spijkers met koppen zijn daarover nog niet geslagen. Borgman: 'De discussie is blijven steken bij de vraag: moetje proberen de hele opleiding in twee jaar te coveren of moet je doorstromers bij het begin al laten kiezen voor een specialisatie in -laten we zeggende strafrechtelijke hoek.' De Tilburgse faculteit is niet de enige die met dit dilemma kampt, ook de zuster-faculteiten in den lande zijn er nog niet uit. Vormen de HBO-af gestudeerden een interessante doelgroep voor de juridische faculteit? Borgman: 'Op dit moment beloopt het aandeel van HBO-studenten binnen de faculteit zo'n tien procent. Vallen ze weg, dan is de faculteit weliswaar niet onmiddellijk verloren. Maar een groep van pakweg tweehonderd studenten is toch belangrijk genoeg om in de gaten te houden. Nog afgezien van het feit dat het leuk is een groep mensen in huis te krijgen met een andersoortige achtergrond en ervaring.'
DOELGROEP Neemt de belangstelling voor een juridische opleiding straks toe of juist niet? Het effect van een korte JB W-opleiding, die de juristen vanaf 1 september willen verzorgen, is enigszins ongewis. Er vallen studenten met een HBO-opleiding weg die nu het reguliere programma volgen, maar daar staat tegenover dat de faculteit straks een groep doorstromers in huis krijgt. Volgens Borgman is het niet helemaal een kwestie van vestzak-broekzak. 'HEAO'ers die nu de opleiding Nederiands recht volgen vallen niet weg, doodeenvoudig omdat er geen verkorte opleiding Nederlands recht komt. Bij J BW ligt de zaak wat ingewikkelder: die studierichting bestaat alleen in een voltijdse vorm, wat voor een aantal HEAO'ers een overweging zal zijn om er niet aan te beginnen. Maar er zijn ook gevallen bekend van mensen die een avondstudie Nederlands recht gaan doen en vervolgens een zo J BWachtig pakket kiezen: dat zijn dus 'deeltijd' studenten JBW, al kan het formeel niet. Wie weet kun je op die manier een markt aanboren die je nu nog niet bedient.' De Harmonisatiewet maakt het wél praktisch onmogelijk dat HEAO'ers nog eens een volledig dagprogramma Nederiands recht gaan volgen, erkent Borgman. De juristen zijn nog niet verlost van de discussie of het nu wel of niet mogelijk is de studie in een tweejarig programma aan te bieden, meent hij. 'En het antwoord zal waarschijnlijk op niet al te lange termijn zijn: sommige mensen zullen wel móeten. Je kunt dan zeggen: we komen er niet uit. Maar we komen er wel op terug.' Lennart Kik 24 februari 1989
KORT
Theo Poiesz ^^^^^ hoogleraar psychologie van de reclame Onlangs is dr. Th. Poiesz benoemd tot hoogleraar E conomische Psychologie aan de KUB. Dr. Theo Poiesz (36) studeerde aan het Nederlands Wetenschappelijk Instituut voor Toerisme te Breda en vervolgens aan de Katholieke Hogeschool Tilburg, waar hij in 1977 cum laude afstudeerde in de Econo mische Psychologie. Na zijn afstuderen werl.te hij gedurende een jaar in de Verenig de Staten (Eastern Michigan University). In 1980 verscheen van zijn hand het boek 'Een konsument is ook maar een mens'. Driejaar later promoveerde hij cum laude op het proefschrift 'The relationship between expo sure frequency and consumer affect; to wards a functional interpretation'. Prof. Poiesz zal voor de helft van de tijd de 'Psychologie van de Reclame' gaan doce ren. Voor de resterende tijd van zijn aanstel ling blijft hij universitair hoofddocent Consu mentengedrag bij de sectie E conomische Psychologie van de KUB waar hij in 1978 werd aangesteld. (MK)
Prof. Th. Poiesz
KUB- feest in schouwburg De begeleidingsband van Peter Koelewijn ('You and me'), een visagiste (die je gratis opmaakt), twee disco's en een 'exotische verrassing'. Kortom, op woensdag 1 maart viert de KUB feest in de Tilburgse schouw burg. 'Flitsend' moet het worden, volgens de organisatoren, die werken met een be groting van zo'n 7000 gulden.
Het is de derde keer dat een dergelijk feest 'voor en door studenten' wordt georgani seerd. 'Het unieke is dat het voor alle facul teiten is', vindt Frank Hundscheid, die na mens het juridisch mentoraat in de KUB feestcommissie zit. De schouwburg kan 2000 mensen herbergen. De entree bedraagt drie en een halve gulden en kaarten kunnen alleen bij de zaal gekocht worden. Om bin nen te komen is de collegekaart verplicht en men mag een introducé meenemen. Oven gens is op dezelfde avond een feest voor HBO'ers gepland in Noorderligt. (PvD)
Deetman ontkent misleiding parlement Minister Deetman meent dat hij zorgvuldig heeft geopereerd bij de invoering van de OV jaarkaart voor beursstudenten. Hij ontkent dat hij het parlement zou hebben misleid omtrent de haalbaarheid ervan. Dat blijkt uit een brief die de bewindsman vorige week aan de Tweede Kamer heeft ge zonden. Bij de brief zijn vier rapporten ge voegd die alle betrekking hebben op de uit voerbaarheid van de OVjaarkaart. Een van deze rapporten opgesteld door de Groning se Informatiseringsbank is onlangs in het nieuws geweest als 'geheime' illustratie van Deetmans misleiding van het parlement. Deetman reageert indirect en zonder veel emotie op de aantijging dat hij informatie over de haalbaarheid van de OVjaarkaart voor beursstudenten zou hebben achterge houden. In zijn brief venwijst hij naar het ma nagementcontract dat het ministerie van on denwijs heeft gesloten met de Informatise ringsbank. Dat contract gaat uit van een zo onafhanke lijk mogelijk opereren van de Informatise ringsbank als uitvoeringseenheid van het mi nisterie. Volgens Deetman is het daarom vanzelfsprekend dat de Groningse vestiging een uitvoeringstoets doet naar wets voorstellen, zoals de invoering van de OV jaarkaart. Uit het definitieve rapport van de Informati seringsbank, dat in januari door Deetman is onderschreven en aan de Tweede Kamer is toegezonden, blijkt dat de invoering van de OVjaarkaart per 1 september is te realiseren. De voorstukken zijn gezien de eindconclu sie minder interessant, maar Deetman wil de ze openbaar maken omdat daarmee 'het inzicht in het proces van ervaring opdoen met uitvoeringstoetsen' wordt vergroot. (JD/H6P)
Duizendkoppige welgemutste scherpzinnige menigte, welkom', ving drs. P. zijn optreden vorige week donderdag voor een halfvolle aula aan. De artiest beet de spits af van de Studium Géneralemiddag, getiteld 'De actualiteit van de lach'. 'Ik kom minder parelend voor de dag dan u van mij gewend bent, ik ben verkouden', waarschuwde drs. P., alvorens los te barsten in een soms moeilijk te verstaan geheel van woorden en pianomuziek. Over de aardbeienwals, de exacte wetenschappen, de halve bollen, de Groninger aardappelmanden dragende meisjes, de stelling van Pythagoras en over bieten ('die Ik in mijn eenzaamheid pluk, bieten houden van mensen'). Omstreeks het tiende liedje, over tante Mathilde en tante Charlotte, was oudbolligheid troef. Drs. P. verwisselt het scherpe woordenspel te snel voor smartlapperige kurkdroge liederen, over de ogen van 'Ai Dolores bijvoorbeeld. Na het optreden van drs. P. bracht de Belgische journalist Johan Anthierens een zowel vermakelijke als scherpe toespraak getiteld 'De actualiteit van de lach', een opsomming van moppen en anekdotes en anderzijds een scherpe aanval op de slordige wijze waarop in Vlaanderen en Nederland met de taal wordt omgesprongen. Overigens bestaan er nogal wat misverstanden tussen het Vlaams en het Nederlands, stelt Anthierens. Als de Westvlaming Heil' roept dan bedoelt zij daar niets Hitleriaans mee, zij begroet de lente ( ) De voorbeelden staan niet op zichzelf, meent Anthierens. Zo is er het voorbeeld van de' " ' Belgische minister die het woord 'stadia' meerdere malen in de mond nam als meervoud van voetbalstadium . Het onderwijs in België 'boldert achteruit' en 'het analfabetisme heeft zijn laatste woord nog niet gesproken, net zo min als het zijn eerste woord schrijven z a l , voorspelt Anthierens. o^fnijvon Maar Nederlanders springen al bijna net zo onkundig met hun taal om. 'U, Nederlanders met uw ambitie om tot turbotaal te promoveren bent niet goed wijs. U bent een kalkoen N!H»rir„!i i f r l T ■ ^T^'V'^ "'^^''^^J- " °"*''°^^ "'=*'""" " w taal als van een oude slof. (...) Nederland heeft de invloed van het Frans goed overleefd. Alleen overgrootvader die ziin laatste zinnen in fraaie Franse volzinnen uitstoot: 'Mon Dieu, mon ême ' wordt beantwoord met een 'I bég your pardon 7' Anthierens besluit zijn lezing met een moraal. 'Er is teveel respect op deze wereld en dat kweekt Khomeinys.' .
Shell niet naar KUB Shell komt hetZuidAfrikabeleid niet verde digen aan de KUB. De directie van het be drijf ziet af van het voorgenomen gesprek met de universiteitsraad en College van Bestuur omdat dit in de openbaarheid plaats zou moeten vinden. In een brief aan de KUB schrijft de directie van Shell Nederiand dat de voorwaarde van openbaarheid, met pu blieke tribune en in aanwezigheid van de F)ers, 'niet aanvaardbaar' is. Gesprekken tussen Shell inzake ZuidAfrika moeten 'zoveel mogelijk buiten de emotio
(NvO) naliteit' gehouden worden, aldus de Shell directie. 'Indien het gesprek door derden, actiegroepen, mogelijk ook de media, wordt bijgewoond, zal dit de discussie belasten waardoor het gesprek aan zin veriiest', schrijft zij in de brief. Ook ziet de directie een gesprek niet zitten omdat het eventuele on derhoud, inclusief de mogelijke datum, voortijdig bekend is geworden en publikaties hierover in 'niet Shellvriendelijke' media tot gevolg had', compleet met oproep aan Tilburgse sympathisanten om dit 'in de ga ten' te houden'. Wel blijft Shell bereid om achter gesloten deuren van gedachten te wisselen. (GR)
Niet wiis man Als mensen een keer m hun leven een ontzettend stomme uitspraak doen worden ze in Ne deriand voor de rest van hun Jeven beschouwd aJs dé expert bij uitstek op het desbetreffende gebied. Het gelijk van deze stelling wordt de laatste tijd herhaaldelijk bewezen door de Til burgse psychologie hoogleraar Rijsman. De spaarzame tijd die ik aan de buis doorbreng besteed ik het aEerliefst aan het spelen met de afstandsbediening. Zo verscheen tot twee keer toe Rijsman ineens totaal onverwacht bij ons thuis in de huiskamer: 'Het voordeel van de voor uitgang van het genenonderzoek is dat mensen al vroeg te weten komen wat hun levenskansen zijn. Iemand die weet dat hij op zijn veertigste zal overlijden aan een of andere vorm van kan ker is dan ook bij uitstek geschikt om bijvoorbeeld in een kerncentraJe te werken'. Mdus ora kelde het Tilburgse wonderkind in 'Hier en Nu' (ook NCRV). Hij wordt in zijn uitspraken ken neJijk met gehinderd door enige kennis van zaken over de bedenkelijke gevolgen die mede
het resultaat zullen zijn van dit sooH onderzoek. Sterker nog, enige weken later was het weer zover: Achter het Nieuws'proudly presents John Rijsman, KUB. Ik bel snel mijn beste vrien den op om ze bi, het toestel weg te lokken, bang als ik ben om zelf als KUBmedewerker met de uitspraken geïdentif iceerd te worden. Nog geen week later prijkt ons KUBgenie in de NRC. De moraal: 'wat is er tegen genenon derzoek? Het biedt zelfs de mogelijkheid om discriminatie op grond van vooroordelen uit te bannen. Dat daarmee een nieuwe tweedeling in de maatschappij zal ontstaan van mensen met gezonde genen en mensen met 'def ecte genen' die vanaf hun geboorte volstrekt kans loos zullen zijn, ontgaat Rijsman kennelijk. Sterker nog, hij beschouwt het als een positieve ontwikkeling dat mensen voor bepaalde opleidingen worden uitgesloten op basis van een genena/Wijking. 7n de HP van a/gelopen week krijgt hij zelfs drie pagina's om zijn denkbeelden uit te dragen: een merkwaardige mengehng van grootheidswaanzin, wereldvreemdheid en onrealistische voorbeelden is het resultaat. 'Stel, je hebt dwerggroei. Dan is het duidelijk dat je met door Michels geselecteerd zal worden als midvoor van het Nederlands elf tal' Vooral deze uitspraak deed me sterk denken aan Freek de Jonge. Die heeft ook altijd succes als hij de gehandicapten erbij haalt. Maar als we het hebben over wetenschappelijk gehalte Ik heb vanzelf sprekend aan professor Rijsman gevraagd hoe het naar zijn idee komt dat hij zo veel controverse oproept door zijn optreden in de media. Hij antwoordde dat het duide lijk aan de media ligt: 'een boodschap van één uur wordt door de eindredacteur van een ac tualiteitenrubriek samengevat in twee minuten, met andere woorden, ik ben verknipt' Ik kon niet anders dan het laatste deel van deze uitspraak beamen
Univers 24 februari 1989
PERSONEEL
KUB wil actiever gehandicaptenbeleid Het bestuur van de KUB wil een actief en positief beleid gaan voeren ten behoeve van gehandicapte personeelsleden. Zo zalmen al het mogelijke in het werk stellen om tijdelijk uitgeschakelde werknemers te herplaatsen in een nieuwe of aangepaste werkomgeving om blijvende arbeidsongeschiktheid te voorkomen. Wanneer herplaatsing op fincanciële gronden onmogelijk blijkt dan moet de problematiek aan het College van Bestuur worden voorgelegd. De intentie tot een positief gehandicaptenbeleid Icomt tot uitdrui<l<ing in een notitie die pasgeleden door de Commissie Personeels Overleg (CPO) is goedgekeurd en door het dagelijks bestuur van de KUB is onderschreven. De Tilburgse universiteit voelt zich overigens bij de realisering van haar plannen behoorlijk gehandicapt door allerlei vaagheden en onduidelijkheden in de Wet Arbeid Gehandicapte Werknemers, de W A G W . Er heerst spraakverwarring over de criteria waaraan een werknemer precies moet voldoen om bij de categorie gehandicapten te behoren. Ook heerst er onzekerheid hoe deeltijdwerkenden en langdurig zieken moeten worden meegerekend voor vaststelling van het percentage gehandicapten. Werkgevers krijgen in de W A G W de inspanningsverplichting om gemiddeld vijf procent van het aantal banen in hun bedrijf of instelling te laten vervullen door gehandicapten. De bovengrens ligt bij zeven procent, de ondergrens bij drie. De quotumplicht wordt opgelegd per bedrijfstak maar niet duidelijk is of hieronder in het geval van de KUB het hele onderwijs is begrepen dan wel alleen het Hoger en Wetenschappelijk Ondenwijs. Ook zijn de criteria niet bekend waarop ontheffing van de quotumplicht verkrijgbaar is. Kortom, teveel details zijn oningevuld en dat terwijl er fikse boetes in het vooruitzicht wor-
den gesteld voor werkgevers die niet voldoen aan de voorschriften. De Notitie Gehandicaptenbeleid meldt dat er bedragen worden genoemd van f 500,- 'per ontbrekende gehandicapte per maand'. Alle onberekenbare factoren in aanmerking genomen schat de KUB het huidige aantal gehandicapte medewerkers op 1 % van het totale personeelsbestand. Dat strookt met het landelijke beeld want bij de rijksoverheid ligt het percentage op 1 tot 11 / 2 . 'Als we het aantal informeel gehandicapten er bij betrekken komen er nog tien medewerkers bij en
Extra jaar voor gehandicapte student Een gehandicapte student mag een jaar langer over zijn propedeuse doen. In plaats van maximaal twee jaar krijgt hij of zij dus drie jaar om zijn propedeuse af te ronden. De totale maximale studieduur voor gehandicapte studenten wordt daarmee vastgesteld op zeven jaar. De maatregel geldt met terugwerkende kracht vanaf het studiejaar 1988-1989. Minister drs. W . J . Deetman van Onderwijs en Wetenschappen schrijft dit in een brief aan de Tweede Kamer. De bewindsman zegt binnenkort met een wetswijzigingsvoorstel komen. De wetswijziging zou het
Managers zonder toekomst 'Alle schooldecanen sturen hun leerlingen tegenwoordig naar bedrijfskunde in plaats van naar rechten. Als je ziet wat voor enorme massa's studenten daar naartoe stromen, dan moet het natuurlijk een keer grandioos mis gaan met die bedrijfskunde opleidingen.' Deze waarschuwing liet de Delftse hoogleraar Industriële Organisatie prof.ir. J . in 't Veld vrijdag 10 februari in Rotterdam (Ahoy) horen op het symposium 'Ingenieur word(t) manager'. Dagvoorzitter Wim During (directeur van de Stichting Postdoctorale Opleidingen in Twente) viel zijn Delftse collega bij met de constatering dat er ook in het snel groeiende aanbod van postdoctorale managementopleidingen 'enige wildgroei' te bespeuren valt. Tegelijk constateerde During echter dat het onmogelijk is voor alle aanbieders om zich op niveau te handhaven. De pessimistische kijk van In 't Veld was echter hoofdzakelijk gebaseerd op de ontwikkelingen in de eerste fase van het W O . De versmalling in het studiepakket van de eerste fase heeft volgens hem tot gevolg dat afgestudeerden na enige jaren beroepservaring meer lacunes in hun opleiding tegenkomen dan oude-stijl studenten. Vooral voor ingenieurs die doorgroeien naar management-functies is het echter van groot belang dat een bepaalde hoeveelheid bedrijfskundige vakken in de technische studies gehandhaafd blijft. Ook op andere fronten is er een sluipend verval in de eerste fase van het wetenschappelijk onderwijs: 'De laatste tien jaar is het verschil tussen de universitaire salarissen en die
Univers
ziet het plaatje er gunstiger uit', aldus de Notitie Gehandicaptenbeleid. Nico Huyben, die de notitie samenstelde namens de Dienst Personeelszaken, schat het percentage in totaal op twee procent. 'En dat zonder extra inspanning tot nu toe. Geen slechte uitgangspositie, dunkt mij.' Het gehandicaptenbeleid van de KUB zal er zoveel mogelijk op gericht zijn om te voorkomen dat medewerkers arbeidsongeschikt raken. Nico Huyben: 'Om blijvende handicap te voorkomen zullen we alles in het werk stellen om interne herplaatsing binnen de KUB mogelijk te maken.'Onder meer door preventieve bedrijfsgeneeskundige begeleiding, door aanpassing van werkzaamheden en omstandigheden en door het aanbieden van ander werk hoopt men zieke personeelsleden voor blijvende invaliditeit te behoeden. Bij de instroom van gehandicapte medewerkers van buiten wil men het belang van de instelling zwaarder laten wegen dan bij interne medewerkers.
van het bedrijfsleven verschrikkelijk gegroeid. Als tien jaar geleden iemand uit het bedrijfsleven hoogleraar werd, dan hoefde hij alleen zijn auto van de zaak in te leveren. Tegenwoordig zijn het vijf auto's die hij erop achteruit gaat. En als wij een docent vragen met 10 jaar ervaring in de bedrijfspraktijk dan krijgen we die niet, want die levert bij ons40.000 gulden aan salaris in. Op die manier kunnen we met het aantrekken van wetenschappelijke staf nooit meer zo veel praktijk binnenhalen als vroeger. Nieuwe hoogleraren zullen dus steeds meer uit het universitaire circuit komen. Het zijn dan waarschijnlijk wel excellente theoretici, maar met weinig praktijkkennis.' Het aantrekken van deeltijdhoogleraren die met één of anderhalf been in de praktijk staan vindt In 't Veld ook geen oplossing, omdat part-time profs geen bijdrage leveren aan facultair bestuurswerk en zich ook niet bemoeien met de inhoud van de studieprogramma's. Dit verschijnsel, gecombineerd met een (wettelijk bepaald) teruglopend aantal hoogleraarsplaatsen en een stijgend aantal studenten heeft volgens In 't Veld tot gevolg dat de universitaire opleidingen steeds theoretischer worden en dat de studenten steeds minder aandacht krijgen: 'Op dit moment voldoen de vierjarige opleidingen nog wel, maar als deze trend doorzet, krijgt de industrie niet meer wat ze wil. Ais het aan de politiek ligt duurt het een jaar of tien, twintig vooordat die trend is omgebogen, dus zal het bedrijfsleven zelf wat aan dat euvel moeten doen.' (HOP/ingekort)
ministerie enkele miljoenen guldens gaan kosten. Eind vorig jaar zegde minister Deetman in de Eerste Kamer al toe dat er een wettelijke voorziening zou worden getroffen voor studenten die als gevolg van een handicap niet in staat waren de propedeuse binnen de daarvoor geldende inschrijvingsduur af te ronden. De minister heeft, voorafgaand aan zijn plannen, overleg gevoerd met de HBORaad en de Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten (VSNU). (NvO)
De gehandicapte student mag langer over zijn propedeuse doen. Om de sollicatie van gehandicapten voortaan vlotter te laten verlopen is de KUB voornemens om op het sollicitatieformulier vragen op te nemen over een mogelijke handicap. Nico Huyben: 'Dit alles om een preventieve begeleiding mogelijk te maken en om in een vroeg stadium duidelijkheid te hebben over de medische geschiktheid van een kandidaat voor een - eventueel aangepaste functie. Uiteraard is elke sollicitant vrij om die extra vragen al of niette beantwoorden, het is geen verplichting. Maar hoe eerder je de informatie krijgt, hoe beter je het belang van de sollicitant kunt behartigen.' (TG)
Brokx ziet zichzelf als "lijdend voorwerp van Haagse supporters" Hij wil niet vervelend gaan doen, de eerste burger van Tilburg, maar nu hij negen maanden na zijn aftreden als staatssecretaris van Volkshuisvesting terugkijkt, dan ziet hij toch wel zoiets ontstaan als 'een wetmatigheid' in de landelijke politiek, hoewel hij meteen wil vaststellen dat 'wetmatigheden in de politiek niet bestaan.' Vorige week woensdag hield burgemeester van Tilburg, Gerrit Brokx, een lezing op de KUB met als thema 'Besturen op centraal en decentraal niveau'. Organisator van de rede was de studievereniging van de Juridische Faculteit, Juribes, die toekomstige eerstejaars van de studie op deze wijze kennis wilden laten maken met de rechtenstudie. Gerrit Brokx (momenteel in wat hij zijn 'incubatietijd' als burgemeester noemt) greep de lezing aan om zijn ongenoegen over de landelijke politiek eens goed te kunnen uiten. Maar over zijn benoeming als burgemeester van Tilburg na de bouwfraude-perikelen klaagt hij niet: 'Als ik geen burgemeester van Tilburg had willen zijn dan had ik ook niet gesolliciteerd.' Desalniettemin ziet hij zichzelf als 'lijdend voorwerp' van een 'door Den Haag redelijk gesupporterde kandidaat' als het om zijn aanstelling gaat. En nu hij toch over Den Haag bezig is wil hij voor een juridisch gehoor best kwijt dat de Tweede Kamer al lang niet meer volgens het dualistische principe functioneert. 'Een voorstel van de commissie Oort - om maar eens wat te noemen- wordt gegoten in wetsvoorstellen, het gaat naar de raden (daar barst het van), en naar de wetgevingsmachine. Een duale
discussie komt nog wel voor maar alleen in de strikte zin van het woord. Door Lubbers, Voorhoeve en De Vries wordt alles van tevoren behandeld en afgesproken. Dat vind ik slecht', oordeelt Brokx. En dat terwijl hij er elf jaar geleden, bij zijn afscheid als gedeputeerde van de Noordbrabantse Provinciale Staten nog wel zó voor had gewaarschuwd. 'Monistische systemen functionerenral jarenlang dualistisch en andersom. Dat vind ik fout, de systemen moeten gewijzigd worden', aldus de burgervader. Hij vindt dat er een systeem moet komen waarbij de regering regeert en wetten voorstelt, en waarbij een koalitiekabinet de Kamer de mogelijkheid geeft om te amenderen. 'Er zijn systemen genoeg, België, Engeland....' Brokx laat de aankomende rechtenstudent ook niet verstoken van wat 'basisinformatie': 'Deze minister-president is te vergelijken met een burgemeester. De ministerpresident is voorzitter van de raad van ministers, hij is niet méér en niet minder dan andere ministers, het is geen president zoals in de Verenigde Staten. De heer Lubbers -waar ik zeer grote bewondering voor heb- bemoeit zich met alles, hij leest alle dossiers.' In de politiek treedt wel vaker functieverwarring aan de orde meent Brokx. 'Er zijn wethouders met Publieke Werken in de portefeuille die directeur Publieke Werken gaan spelen. Dat is fout. Zij moeten managen in het besturen, en niet in het uitvoerende gedeelte.' (NvO)
24 februari 1989
OPINIE PERS
'Oproep Khomeini om Rushdie te doden is schending islamitische wet' 'De titel The Satanic Verses verwijst naar een gebeurtenis uit het leven van de profeet Mohammed, toen deze begonnen was om de bewoners van Mekka tot het geloof in de ene ware God te bekeren. Bij het heiligdom van Mekka, de Ka'ba, gezeten, reciteerde hij wat nu soera 53 van de Koran is. Na vers 19: 'Hebt gijlieden dan gezien al-Lat, al-Oezza en Manat, de derde godin?', zou hij gezegd hebben: 'Dat zijn verheven vrouwelijke wezens en op hun voorspraak mag men hopen.' De Mekkanen waren verheugd en zeiden: 'Wij weten dat Allah doodt en leven schenkt, maar deze godinnen bidden voor ons tot Hem. En omdat gij hun toegestaan hebt om goddelijke eer met Allah te delen, sluiten wij ons bij u aan.' Mohammed werd verontrust door hun woorden. En toen hij 's avonds alles overwoog, begreep hij dat hij verraad had gepleegd aan zijn roeping om enkel geloof in de ene, ware God te prediken. Hij schreef daarop deze verzen toe aan de influistering van Satan die zich had voorgedaan als de engel Gabriel. Daarom worden deze verzen, die niet in de Koran zijn opgenomen, 'satanische verzen' genoemd. Aldus wordt deze episode beschreven door de eerste biografen van de profeet, Ibn Ishaq en Ibn Sa'd.'
BORDEEL 'Ik kan me voorstellen dat moslims grote moeite hebben met Rushdies boek. De held van zijn verhaal noemt hij 'Mahound', een scheldnaam die in de middeleeuwen aan Mohammed werd gegeven. Het woord betekent 'duivel' of 'valse profeet'. De openbaringen die Mohammed ontving waren 'well timed' (goed 'getimed') om het hem gemakkelijk te maken wanneer de gelovigen redetwistten. Zijn metgezellen, Chalid, Salman en Bilal zijn 'bums and scums', smeerlappen en gemeneriken. De meisjes van lichte zeden in een bordeel krijgen de
Salman Rushdie mag dan zijn spijt hebben betuigd aan 'alle oprechte volgelingen van de Islam', maar desondanks vinden vele miljoenen moslims in navolging van ayatollah Khomeini nog steeds dat de auteur van The Satanic Verses ten spoedigste naar de andere wereld geholpen moet worden. Vanwaar die felle reacties? De religieuze achtergronden belicht door Matthieu Geijbels, mede-auteur van het vorig jaar bij Boekencentrum/Meinema verschenen boekje 'Islam in kort bestek'. Geijbels (67), lid van de congregatie van Mill Hill, werd in 1947 priester gewijd en werkte vervolgens zestien jaar als leraar op een middelbare school in Pakistan. Daarna doceerde hij aan het seminarie van zijn congregatie te Roosendaal en studeerde in Leuven missiologie en godsdienstwetenschap. In 1972 vertrok Geijbels weer naar Pakistan. Hij was verbonden aan het Christian Study Center in Rawalpindi, een oecumenisch centrum waar onder andere de betrekkingen tussen moslims en christenen worden onderzocht. T w e e jaar geleden keerde hij om gezondheidsredenen terug naar Nederland. Matthieu Geijbels geeft nu als gastdocent aan de Theologische Faculteit Tilburg colleges over de Islam.
namen van Mohammed's vrouwen. Mekka, de heilige stad van de Islam, heet 'dzjahiliya', de stad van 'ignorance and darkness' (onwetendheid en duisternis). En zo kan ik nog wel even doorgaan.' 'Nu kan men wel beweren dat The Satanic Verses een roman is en dat het allemaal op fantasie berust. Maar voor moslims is -het op z'n minst een zinspeling op het leven en de leer van hun profeet
vurigheid van de gelovigen onderschat. Daarvan plukken we nu de wrange vruchten. Met zijn boek heeft RushdTe een bom in de wereld van de Islam gelegd. De gevolgen zijn niet te overzien. Ik ben het dan ook eens met de bekende schrijver Khushwant Singh, zelf geen moslim, die volgens het Britse islamitisch-tijdschrift Impact International, uitgevers als Penguin had aangeraden het boek niet te publiceren.' 'Wat de eigenlijke bedoeling van Rushdie is geweest, wordt denk ik het beste onder woorden gebracht door de moslimse dichter en scepticus Aboe'l-A'la: Christenen, Joden, Parsen, Moslemin, zij dolen allen; voor wie toe wil zien vervalt de ganse mensheid slechts in tweeën. Twee soorten enkel worden er ontdekt: intelligente mensen zonder vroomheiden vrome mensen zonder intellect.'
AFVALLIGHEID
P A R T I PRIS Mohammed. Rushdie moet zelf goed hebben geweten hoe gevoelig moslims op dit gebied zijn. Hij heeft in interviews gezegd dat zijn boek een uitdaging is aan de moslimse fundamentalisten en wetgeleerden. Hij wil aantonen dat er ook nog een andere Islam bestaat. Dat mag dan waar zijn, maar hij realiseerde zich waarschijnlijk niet dat de oppositie van de moslims zulke extreme vormen zou aannemen en hij heeft de invloed van de wetgeleerden en de
'Ik kan tot op zekere hoogte de reacties van moslims wel begrijpen gezien hun grote liefe voor de profeet, maar de oproep van ayatollah Khomeini om Rushdie te doden gaat werkelijk alle perken te buiten. Waar haalt hij het recht vandaan om iemand in een ander land vogelvrij te verklaren. Zo'n oproep is niet slechts een grove schending van de mensenrechten, maar ook een schending van de islamitische wet. Een afvallige moslim, zoals Rushdie, mag niet ter dood veroordeeld worden zonder dat eerst de motieven van zijn afvalligheid zijn onderzocht en pogingen zijn aangewend om hem tot andere gedachten te brengen. Bovendien is het tegenwoordig bij mijn weten in veel islamitische landen niet meer gebruikelijk een afvallige moslim te vervolgen omdat wetgeleerden van oordeel zijn dat de straf voor afvalligheid moet worden uitgesteld tot in het hiernamaals.' Peter van Zoest
K N I P T
Omdat mensen denken dat ze het middelpunt van de wereld zijn, maken ze in hun relatie tot anderen fouten. Marketingmanagers zijn ook mensen en maken dus in hun werk eveneens fouten. Door de mondialisering van de markt wordt de kans op pijnlijke marketingfouten groter. Die zijn bijna allemaal terug te voeren op gebrekkige kennis omtrent culturele kenmerken ter plaatse. Martin Zuurhout en Ruud Heijblom, respeaievelijk als leaor en als associate professor verbonden aan de bussiness school van Newport University schreven 'Misrekenii^en in internationale marketing', een boek met daarin twintig cases van mislukte marketing. Zij beschrijven onder andere de falende aanpak van het Canadese bedrijf McCain, dat met de 1-2-3-ovenfrites veel succes had in
Univers
Nederland en West-Duitsland en dat laat onderzoeken of het product ook in Frankrijk zal aanslaan. In een middenkatern van QUOD NOVUM met de toepasselijke titel 'Wat de boer niet kent, eet hij niet' lezen we: 'Toch blijkt na een jaar de verkoop zwaar tegen te vallen. Ondanks het feit dat er marktonderzoek is gepleegd, blijkt bij dat onderzoek te weinig aandacht te zijn besteed aan de verschillen tussen Frankrijk en de twee landen waar het bedrijf al succesvol opereerde.(...) Ook al wordt de oven veel in Frankrijk gebruikt, ook defriteusestaat regelmatig op het fornuis. En hoewel de 1-2-3-frites minder vet zouden zijn en minder zouden ruiken, bleek voor de Fransen de smaak als belangrijkste criterium overeind en die was beter bij gefrituurde frites'. Nederlanders zouden zo'n fout niet maken. Wij weten natuurlijk beter dan Canadezen hoe de Fransen eten. Daarom nemen wij onze eigen spulletjes mee, op reis naar Frankrijk, inclusief oven en 1-2-3-frites. Op de camping ruik je nauwelijks iets, ook al bakken alle Nederlandersfrites.En vet zijn ze ook niet. Je proeft nog nauwelijks dat het frites zijn. Nog in Quod Novum een reportage over de megaboekhandel Donner aan de Rotterdamse Lijnbaan. Deze 'cultuurwinkel' met zijn 'revolutionaire indeling' in niet minder dan negen niveaus, een zeer grote boekenvoorraad en een geïntegreerde muziek- en coffee-shop blijft con-
troverses oproepen. Donner, met een 'te klein' filiaal in de Erasmus Universiteit, wil in elk geval aan de Lijnbaan 'een internationale toeristische attraaie worden.' Direaeur Vogels van concurrent Voorhoeve & Dietrich is niet erg onder de indruk van dit ambitieuze voornemen. 'De echte boekenliefhebber gaat niet naar een warenhuis.(...) Wellicht is de formule goed, het is een experiment van Kluwer. Maar Rotterdam is er geen stad voor. Amsterdam, Utrecht, Groningen waren betere plaatsen geweest. De Rotterdammer is zo'n 'cultuurpaleis' echt niet waard'. In MARE een opmerkelijk gesprek met de Leidse geneticus dr. H. Veenema, die aan een DNA-test voor prenatale diagnostiek werkt. Op de ethische aspecten gaat het gespek niet diep in. Alleen dit: 'Zelf vindt ik de angst voor DNA-onderzoek ongemotiveerd. Wel schrijf ik in een van mijn stellingen dat er wettelijke regels moeten komen om mensen die een erfelijke aandoening in de familie hebben te beschermen tegen maatschappelijke discriminatie.' Met prenatale diagnostiek heeft Veenema geen moeite. 'Je moet bedenken dat er mensen zijn die van kinderen afzien omdat er een ernstige erfelijke ziekte in hun familie voorkomt. Deze mensen kunnen we helpen door ze, met behulp van prenatale diagnostiek, in staat te stellen tot het stichten van een gezin met gezonde kinderen.'
Niet alleen NRC, De Gelderlander, Achter het Nieuws en Met het Oog op Morgen maakten van het Tilburgse Studium Generale- programma over 'De Lach' een landelijk nieuwsitem. Ook KU-NIEUWS, weekblad van de Katholieke Universiteit Nijmegen, stuiu-de een medewerker naar Tilburg. Hans Ariëns zet al meteen in zijn inleiding de toon: 'Het Tilburgse Studium Generale slaat met haar cyclus De Lach de brug naar het grote publiek. In Nijmegen geldt de presentatie naar de stad niet als hoofdtaak van Studium Generale. Geen terreur van de kijkcijfers. Toch zou een wat meer op de actualiteit gerichte programmering een gewenste impuls betekenen.' Maar de Nijmeegse SG-voorzitter prof. Paul van Tongeren ziet in zulke programma's geen taak voor de universiteit. ' We zijn geen volkshogeschool, die op een zo breed mogelijk publiek mikt.' Onderwerpen voor dit jaar: 'De Universiteit als Bolbolwerk van 'Kennis en Macht' en 'Veranderend Natuurbegrip' zijn geen zaken waarvoor het publiek zich verdringt, aldus KU-Nieuws. Maar er is nog hoop.' Binnenkort mogen we een luchtig 'Tilburgs' thema in Nijmegen verwachten, belooft hij. Studium Generale legt de laatste hand aan een cyclus over De Roes. Achter Het Nieuws kan weer uitrukken.' Wat doet Tilburg om Nijmegen op het (v)luchtige pad voor te blijven.' (EV)
24 februari 1989
STUDIUM GENERALE
Tussen Amerikafobie en Amerikafilie Conservatieve Europeanen zagen in het land de traditionele waarden eroderen, progressieven zagen tot hun schrik een consumptiemaatschappij ontstaan die in niets geleek op hun ideologisch gekleurd droombeeld. Donkers citeert in zijn verhaal rijkelijk uit 'Visie en Verwoording' van prof. A.N.J. den Hollander, die de Amerikafobie en Amerikafilie duchtig aan de kaak stelt. Hij signaleert bij Europeanen een grote angst voor amerikanismen, het binnendringen van Amerikaanse verschijnselen in onze cultuur. Deze afkeer van het Amerikaanse barbarendom uit zich volgens hem in ongenuanceerde kritiek waaraan menige Europeaan zich schuldig maakt. Den Hollander: 'Waar al dezen zich slecht rekenschap van geven, is dat zij in Amerika slechts veroordelen wat zij reeds van Europa vrezen en afwijzen: onze sociale nivellering, de massa-opvoeding, het veld winnen van de massacommunicatiemiddelen, de eredienst van het comfort, van de snelheid, van de luidruchtige banaliteit, de 'opstand der horden'.' Ook Donkers zelf staat te kijken van het gemak waarmee in Nederland het onderwerp 'Amerika' ter sprake komt en hoe weinig moeite intelligente mensen hebben met het lanceren van 'sweeping statements' over een continent dat 220 miljoen mensen omvat. Donkers: 'Het in stand houden van een genuanceerd beeld lijkt wel ongeveer als een onmogelijkheid te moeten worden gezien. Wie zich uitspreekt als bewonderaar van pakweg Amerikaanse muziek of literatuur, Amerikaanse wetenschapsprestaties, efficiency of pragmatisme moet zich al snel verantwoorden voor de volkerenmoord in Z.O.Azië of de miserabele omstandigheden waaronder de autochtone Indianen leven.'
'Columbus, de eerste Amerika-reiziger uit de geschiedenis (laten we dat voor het gemak nu maar even zo houden) wist al precies wat hij in Amerika zou aantreffen: Indië namelijk, en ook toen het Indië niet bleek te zijn hield hij vol dat het Indië was. In dat opzicht staat hij model voor vrijwel iedereen die hem achterna is gereisd.' Een fragment uit '...anda long way from home'een kort verhaal van Jan Donkers, waarin hij de Europese visie op de Verenigde Staten onder de loep neemt. Amerika als land van moderne barbaren, plat, cultuurloos, materialistisch, oppervlakkig.
De mythe van God's own country
AFGEKEKEN 'De evaluatie van jazz als kunstvorm en de zwarte emancipatie in de USA.' Onder die titel houdt dr. Bob Rigter van de Rijksuniversiteit Utrecht op donderdag 9 maart een lezing in de Studium Generale cyclus. Hij zet de zwarte aurale cultuur waaruit jazz is voortgekomen tegenover de Westerse geletterde cultuur en de klassieke muziek. Na de lezing maakt het spreekgestoelte plaats voor een piano, een bas, een drumstel en een aantal saxofoons, zodat het Bob Rigter Kwartet zijn muziektheorieën in praktijk kan brengen.
VERDUISTERD In de inleiding van de bundel 'Echoes of America, een cultuur tussen mythe en werkelijkheid' die bij de gelijknamige cyclus van Studium Generale is uitgegeven, constateren Lucas van Beeck en Luc Jeurissen dat oordelen over Amerika onvermijdelijk lijkt en vaak leidt tot een keuze voor afwijzing óf adoratie. Het anti-amerikanisme stamt al uit het begin van de 19de eeuw, toen schrijvers als Chateaubriand en Baudelaire ervan overtuigd waren dat een dergelijk jong en kinderlijk land zeker geen cultuur kon bezitten. Ook onze literaire criticus Menno ter Braak trok scherp van leer tegen de federatie. In zijn essay 'Waarom ik Amerika afwijs', uit 1928 zegt hij; 'leder individu, dat zich niet opzettelijk isoleert in deze tijd, moet het besef hebben: ik sta niet vrij tegenover Amerika, ik kan niet zien, het uitzicht is verduisterd; maar ik moet kiezen, ik moet onophoudelijk partij zijn...'. Deze stellingname werd massaal door Europa overgenomen in de vijftiger, zestiger en zeventiger jaren toen de Verenigde Staten verstrikt raakten in de Koude Oorlog en toen de Amerikaanse wandaden in Cuba, Korea en Vietnam aan het licht kwamen. Tijdens en vlak na de Tweede Wereldoorlog had Europa echter een geheel ander beeld van de Verenigde Staten. Door de macht en rijkdom, die het verpauperde Europa bevrijdde en van (Marshall)hulp voorzag, steeg het overzeese continent sterk in aanzien. Amerika werd geprezen om zijn technisch en wetenschappelijk vernuft. Jazz- en popmuziek en film werden hier geïntroduceerd en de High-schoolmode vond op het vaste land gretig aftrek. De Amerikaanse mythe had zich in Europa gevestigd. Een groot deel van het Amerikaanse volk gelooft tot op de dag van vandaag zelf nog het meest in de mythe
Univers
Prof. Martina Brownley van de Erory University in Atlanta, Georgia spreekt op donderdag 2 maart over de contrasten tussen Amerikaanse steden en het platteland. In haar lezing 'A view from Faulkner's Country: American Regionalism' belicht zij verschillende soorten Amerikanen en hun ethische normen, religie en geografische kenmerken. Volgens haar worden Amerikanen teveel overeen kam geschoren. Brownley: 'What often appears to outsiders as 'the American Monolith' has actually from the beginning been a nation of diverse geographical and cultural regions.' VPRO-journalist Jan Donkers brengt 'Het levensgevoel in de Amerikaanse literatuur van de jaren tachtig' aan de orde. De allernieuwste literaire stroming in de Verenigde Staten noemt hij Dirty. Na Vietnam, na het postmodernisme en na de literatuur waarin academici het voor het zeggen hadden, denkt hij dat de tijd van het nieuwe realisme is aangebroken, vervuld van de desillusies van de harde werkelijkheid.
Stanley Marsh's Cadillac Ranch, Amarillo, Texas (foto: Renée Bouwes) van hun land. Zij beschouwen de Verenigde Staten als God's own country met een vrij politiek en economisch bestel en een eigen geschiedenis. Alleen het ontbreken van een cultureel verleden heeft het Amerikaanse superioriteitsgevoel een deuk gegeven.
RAMBO Om de mythevorming rond de Verenigde Staten van verschillende kanten te belichten, heeft Studium Generale zeven sprekers uitgenodigd, die de komende weken hun visie op de Amerikaanse geschiedenis en cultuur verwoorden. HansBertens, hoogleraar in de Amerikaanse literatuur aan de Rijksuniversiteit van Utrecht bijt op donderdag 23 februari de spits af met de lezing: 'De Amerikaanse mythologie; achtergronden van de Amerikaanse cultuur.' Typisch Amerikaanse eigenschappen als het geloof in de speciale rol die de Verenigde Staten innemen in de wereldpolitiek en het geloof in een onstuitbare dynamische vooruitgang hebben volgens Bertens een langere geschiedenis dan de meeste Europeanen zich realiseren. Zo was de invloed van de orthodoxe calvi-
nisten, de puriteinen, aan het eind van de 16de eeuw en aan het begin van de 17de eeuw, die strikt volgens de wet van de bijbel leefden van grote invloed op de Amerikaanse cultuur. Ook de Verlichting en de Romantiek, die in de 18de en de 19de eeuw naar Amerika overwaaiden hebben hun sporen nagelaten in de hedendaagse Amerikaanse beschaving. De tweede lezing op 23 februari wordt uitgesproken door drs. Frans Verhagen, adjunct-hoofdredacteur van Intermediair en auteur van'Amerika als legpuzzel'(1988). In 'Rambo for president; de politieke en economische cultuur van de Verenigde Staten' gaat Verhagen in op de dynamische economische cultuur van de Verenigde Staten. Verhagen: 'Het is geen toeval dat Rambofilms populair zijn in een tijd waarin Amerikanen twijfelen aan hun daadkracht en hun opdracht. Evenmin was het toeval of een ongeluk van de geschiedenis dat Jimmy Carter of Ronald Reagan president werden. Het is allemaal deel van de Amerikaanse politieke cultuur - als de preker niet werkt dan maar de acteur.'
De laatste twee lezingen vinden plaats op donderdag 16 maart. Filmrecensente van het NRC Handelsblad, Joyce Roodnat, vertelt over 'De Amerikaanse film: het moderne lachen'. Zij constateert dat de Amerikaanse cinema voornamelijk bestaat uit Europees ge -and goed. Behalve de uitvinding van het fenomeen Hollywood Royalty, filmsterren als prinsen, baronessen en landjonkers, zijn de meeste filmgenres afgekeken van het Duitse expressionisme, de Franse misdaadroman en de Europese Vaudeville-wereld. In hoeverre worden Amerikaanse auteurs bij het schrijven beïnvloed door het gebied waarin ze wohen? Dat is de vraag die centraal staat in de lezing van Thadious Davis, hoogleraar aan de universiteit van North Carolina. Hoewel Mississippi de armste staat van de Verenigde Staten is, heeft het een groot aantal creatieve schrijvers voortgebracht zoals William Faulkner, Eudora Welty, Richard Wright, Tennessee Williams en Elizabeth Spencer. Het programma Echoes of America bestaat niet alleen uit lezingen. Op woensdag 22 februari en op woensdag 1 en 8 maart worden er in zaal AZ 7 documentaires getoond over de Verenigde Staten gemaakt door Hans Keiler. Hij geeft in vier videofilms zijn visie op de Amerikaanse way of life. Amerika nog één maal geobserveerd door Jan Donkers: 'Telkens lijkt het van ver af weer alsof ze knettergek geworden zijn daar aan de overkant. Maar die fundamentele, bewonderende nieuwsgierigheid is gebleven, niet in het minst omdat ik al mijn ergernis over die zaken nooit beter verwoord zag dan door de Amerikanen zelf, de waanzin nooit welbespraakter en effectiever bestreden dan door hen in wier land het plaatsvindt.' Jutta Chorus
24 februari 1989
Het EIT is een onafhankelijke stichting. Niettemin onderhoudt liet instituut goede betrekkingen met de Katholieke Universiteit Brabant. De huisvesting op het terrein van de universiteit schept mogelijkheden voor het gebruik van faciliteiten als het rekencentrum en de bibliotheek. Voorts zijn de directeur en de hoofden van verschillende onderzoekssecties tevens hoogleraar aan de Faculteit der Economische Wetenschappen van de KUB. 'De bedoeling was en is om een wederzijdse bevruchting tot stand te brengen tussen faculteit en instituut. De faculteit heeft altijd de neiging om theoretisch te werk te gaan. Het instituut heeft voeding vanuit de theorie nodig maar moet die in de praktijk toepassen.' Dat zegt Wim van Hulst (49), hoogleraar Bedrijfseconomie aan de Tilburgse economische faculteit en precies drie jaar 'managing-director' van het EIT. In die functie heeft hij geen bemoeienis met de inhoudelijke kanten van het onderzoek dat aan het instituut wordt verricht. 'Ik coördineer voornamelijk de activiteiten op het terrein van financiële administratie en personeelsbeleid. Daarvoor heb ik van de economische faculteit een dag per week gekregen. Dat is aan de krappe kant. Maar ik ben er al dankbaar voor dat de faculteit me dat gunt.'
O i n ü o u c v c i z-CMOLai luivjii ly vdl l u c cHÜ6-
ling Informatica Onderwijs, telt het EIT vier secties: Bedrijfseconomisch Onderzoek, Regionaal Economisch Onderzoek, Econometrisch Onderzoek en de sectie Informatica Onderzoek (voorheen onderdeel van de sectie Econometrisch Onderzoek). De vijfde sectie treedt naar buiten op als een zelfstandig instituut: het Instituut voor Ontwikkelingsvraagstukken (IVO). Van Hulst: 'Om redenen die mij onbekend zijn, heeft het IVO indertijd juridisch onderdak gezocht bij het EIT als rechtspersoon. Het IVO werkt voornamelijk in opdracht van het Directoraat Generaal Internationale Samenwerking van het Ministerie van Buitenlandse Zaken.' De sectie Econometrisch Onderzoek voert regelmatig opdrachten uit voor de Ministeries van Economische Zaken, Sociale Zaken en de EG. De sectie Informatica Onderzoek doet mee aan het Esprit-onderzoeksprogramma van de EG en heeft daarnaast contacten met ondernemingen in België. De afdeling Regionaal Economisch Onderzoek verricht onderzoek voor de gemeentelijke en provinciale overheid, een enkele keer ook de landelijke overheid. De sectie Bedrijfseconomisch Onderzoek krijgt opdrachten van ondernemingen of vergelijkbare organisaties.
BIJ het EIT zijn gemiddeld dertig, nieebi jonge onderzoekers werkzaam, in de praktijk nooit langer dan vier tot vijf jaar. Het instituut is te klein om zich een uitgebreide seniorenstaf te kunnen veroorloven. De jaarlijkse omzet bedraagt circa twee miljoen gulden. Omdat het EIT geen subsidie krijgt - behoudens de tijd die de economische faculteit ter beschikking stelt ten behoeve van het management - moeten tarieven in rekening worden gebracht die kostendekkend zijn. Dat lukt volgens Van Hulst over het algemeen vrij aardig.
VREEMDE E E N D ^ ^ ^ M H i ^ H De inmiddels afgescheiden sectie Informatica Onderwijs is altijd een ietwat vreemde eend in de EIT-bijt geweest. 'Enigszins moeilijk te rijmen met economisch onderzoek', aldus Van Hulst. 'De bedoeling was om een informaticaachtige opleiding te starten van HBOniveau. Datwerdde A M B I , Automatisering en de Mechanisering van de Bestuurlijke Informatieverwerking. Een titel die nu nergens meer op slaat, maar destijds erg veel indruk maakte. Momenteel is het een ingeburgerde afkorting.' De EIT-manager noemt drie ontwikkelingen die ertoe leidden dat sinds september vorig jaar de informaticaopleiding zelfstandig werd: 'Allereerst is dat de omvang van de opleiding: zo'n 2500 cursisten en ruim 200 docenten, allen part-timers. Dat eist een geweldige organisatie. In de tweede plaats: opleidingsinstellingen kunnen een erkenning krijgen van het Ministerie van Economische Zaken, mits ze aan bepaalde eisen voldoen, qua rechtspersoonlijkheid, financiële achtergrond, het opleidingsniveau van de docenten en wat dies meer zij. Kortom een hele waslijst met criteria. Daar konden we als instituut niet goed mee uit de voeten. Stel je voor dat de andere secties negatieve resultaten boeken en het inf ormatica-onderwijs mee de diepte in sleuren. En tenslotte: er werd van verschillende kanten op aangedrongen, ook door het bedrijfsleven, om informatica-opleidingen naar maat te leveren en eventueel adviezen te geven. Dat zijn echter commerciële activiteiten die niet passen in de statuten van een non-profit instelling als het EIT. We zouden natuurlijk onze statuten kunnen veranderen - een BV oprichten of zo en naar winst gaan streven. Maar dat willen we niet. Er zou dan toch wel een rare verhouding met de KUB ontstaan. En dan krijg je de fiscale consequenties: BTW en Vennootschapsbelasting. Nou, vennootschapsbelastingplichtig ben je sowieso als je winst maakt, maar we maken weinig winst dus daar hebben we tot dusver nauwelijks last van. De BTW-plicht is een andere zaak. Omdat onze toegevoegde waarde vrijwel geheel uit loonkosten bestaat, zou een BTW-plicht betekenen dat de EITtarieven pakweg 20 procent omhoog moeten. Dat was dus ook een overweging om tot afsplitsing over te gaan: afscherming van activiteiten die aan allerlei formele en belastingtechnische re-
Zestig jaar geleden wer ilburg het 'Economisch Technologisch Ini It'voor toegepast wetenschappelijk.,on 3ek opgericht (niet te verwarren met detha, staande aldus geheten instelling). Eind 1947oi joopt tot 'Economisch Sociologisch Instituu Igde op 1 april 1964 de naamswijziging in 'Eco isch Instituut Tilburg'. Kort tevoren was de se Informatica Onderwijs van het instituut opges De cursussen van deze inmiddels verzelfstand afdeling hebben onder de noemer EIT ruime be jheid gekregen. Minder op de voorgrond trede ijf onderzoekssecties van het EIT. Wat envvooiewordt er onderzocht? Hoe is de relatie met. inomische faculteit, de KUB? Vragen aan EIT ;teur prof. dr. W i m van
Een administratieve organisatie voor een bedrijf op poten zetten bijvoorbeeld Tamelijk standaard allemaal. Het onderzoek dat wij doen kunnen zij zich met permitteren', verzekert prof. Van Hulst die zich haast om er aan toe te »'oegen dat het een misvatting zou zijn te veronderstellen dat het EIT niet praktijkgericht werkt: 'Ga maar na. De sectie Bedrijfseconomisch Onderzoek heeft een kostenmodel gemaakt voor online retnevalsystemen: hoe koppel je op een verstandige manier catalogi van 'HOOGST PRAKTISCH'i Openbare Bibliotheken aan elkaar. OnDe onderzoekswerkzaamheden van \e derzocht werd de verdeling van de EIT variëren in looptijd van enkeli STER-gelden die terechtkomen in het maanden tot anderhalfjaar en nog a l n bedrijfsfonds voor de pers. Dat is ger als er vervolgopdrachten komen hoogst praktisch.' Voorwaarde is dat de research zowd 'De sectie Regionaal Economisch Onpraktische als theoretische relevante derzoek houdt zich onder andere bezig heeft: niet alleen het bedrijfsleven ofdf met met economische potentie- en overheid, maar ook de wetenschap sterkte/zwakte analyse van regio's/gemoet er wat aan hebben. Prof Vai meenten, ontwikkelingsplannen op het Hulst geeft een voorbeeld: 'Onzeafdt gebied van recreatie en toerisme, locale ling Informatica Onderzoek kreeg vat en regionale arbeidsmarktvraagstukken een Belgisch software-ontwikkelinys en ruimtelijke ordening. De sectie Ecobedrijf opdracht een informatiesysteerr nometrisch Onderzoek analyseerde op uit te werken. Hier wordt dan de weteiv initiatief van de SOOM (Stuurgroep schappelijke achtergrond aangebractit Onderzoek op het terrein van de Oudermaar vercommercialiseren - laten we wordende Mens) het bestedingsgezeggen het voorzien van een gebroi drag, de welvaartspositie en de inkokershandleiding, van een mooie vorm mens van ouderen. Daarbij kwamen geving, verzorging van input en output vragen aan de orde als: wat is nu precies het aan de man brengen, enzovoorts armoede? Hoe moet je armoede defidoet het bedrijf zelf.' De onderzoeksre niëren? Zijn de minima arm? In hoeversulfaten worden gepubliceerd, even re zijn ze bijvoorbeeld arm ten opzichte tueel in een wat aangepaste vorm,z» van mensen in Ierland? Op grond van de dat geheime gegevens niet op straat beuitkomsten van zulk onderzoek kan de landen. Langs deze weg en via mond overheid beleidsalternatieven ontwiktot mond reclame komt het EITaanopkelen.' drachten. Werven hoeft nauwelijks 'Het IVO verichtte bijvoorbeeld onderMeestal heeft het onderzoek een fioos zoek naar de handel van zaaizaad in In'risico-gehalte': van tevoren kan niet dia en heeft geadviseerd bij het opzetvolledig gegarandeerd worden dat het iets oplevert. Ook al om die reden on ten van een suikerverwerkende indervinden commerciële onderzoekbu dustrie. Maar zoiets gaat al een beetje reaus geen concurrentie van hetElT teveel m de richting van werk dat we'Dergelijke bureaus accepteren bijvoot tenschappelijk minder interessant is. Dat wordt voor ons weer te praktisch: keur practische opdrachten. puur management.' gels onderworpen zijn. En dat issep tember jongstleden gebeurd toen deaf deling Informatica Onderwijs als Eli Informatica Onderwijs een zelfstandigi stichting werd. Behalve de naamver wantschap is er nog een band in diea dat bestuursleden van de ene stlchtni! in de andere zitting hebben. Er istrou wens nog een stichting opgericht 4 stichting EIT-Beheer Researchfonii voor subsidiëring en financienng vai informatica-onderzoek.'
DERDE GELDSTROOMi Kijkend naar de toekomst zou prof. Van Hulst graag zien dat het EIT beter gehuisvest wordt. 'Dichter' bij de economische faculteit als het even kan. Momenteel is het IVO ondergebracht in gebouw S, de afdelingen Bedrijfseconomisch Onderzoeken Regionaal Economisch Onderzoek in gebouw O, evenals het EIT-Informatica Onderwijs. De afdelingen Econometrisch Onderzoek en Informatica Onderzoek zijn bij een laatste verhuizing respectievelijk op de achtste en derde verdieping van gebouw B terechtgekomen. Van Hulst gebaart richting gebouw O: 'Onze huisvesting ginds in het bos is niet bevorderlijk voor een nauwere band met de economische faculteit. We zouden eigenlijk het liefst de secties bij de betrokken hoogleraren en vakgroepen in de buurt hebben. Maar vanwege het heersende ruimtegebrek, kunnen we dat wel vergeten. Voor zover mij bekend zijn er plannen gemaakt voor een 'instituutsgebouw' vlakbij de faculteit, maar het is me niet duidelijk hoe het daarmee staat. Zoiets lijkt me erg aantrekkelijk.' Ook op een ander terrein mag volgens Van Hulst het EIT wat nauwer bij de economische faculteit betrokken worden. 'We zouden het op prijs stellen als de faculteit meer dan tot nu toe haar derde-geldstroomactiviteiten via het instituut liet lopen. Als ik het goed heb begrepen denkt het faculteitsbestuur ook in die richting. Derde geldstroomactiviteiten worden vooral door de vakgroepen ondernomen en die bazuinen dat niet altijd even hard rond. Dat geeft gemakkelijk onduidelijkheid. Vindt een derde geldstroomactiviteit plaats in de baasz'ntijd, jaof nee?' 'De eerste geldstroom bestaat uit overheidsgelden die op grond van studentenaantallen rechtstreeks naar de instellingen gaan. De tweede geldstroom is praktisch helemaal afkomstig van de Nederlandse organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek. De derde geldstroom komt binnen, grof gezegd, op grond van activiteiten voor derden. En tenfl/ille van een zuivere verhouding, moetje die geldstromen uit elkaar kunnen houden. Iedereen weet welke medewerker op een NWO-plaats zit. Die drukt dus niet op de eerste geldstroom. Maar het zou bijvoorbeeld de Rijksaccountant bezwaarlijk voorkomen als er geld uit de eerste geldstroom gebruikt werd ten behoeve van derde geldstroomactiviteiten. Zulke activiteiten moetje via een instituut met een eigen rechtspersoon en een eigen administratieve eenheid laten lopen.' Ligt hier dan geen mooie taak voor het Transferpunt? Prof. Van Hulst aarzelt: 'Ik begeef me nu op gevaarlijk terrein. Misschien jaag ik de heer Gerlach de gordijnen in, maargoed. Het Transferpunt is bij mijn weten bedoeld om wetenschappelijke kennis die aan de KUB ontstaat ter beschikking te stellen van de buitenwacht en omgekeerd om problemen die in de buitenwereld leven.
aan deze universiteit te laten onderzoeken. Het Transferpunt is aangewezen op de bestaande capaciteit. Maar die is afgestemd op wetenschappelijk onderwijs en onderzoek en ligt aldus voor een groot deel vast. Daarom opereert het Transferpunt wat moeizaam. Dat kun je het Transferpunt niet kwalijk nemen. Dat moet maar zien te werken met de logge organisatie van de KUB. Klop je bij het EIT aan, dan is daar iemand of er is niemand. In dat laatste geval, trekken we iemand aan. We hebben er een klein beetje hekel aan, maar het komt voor dat medewerkers aangetrokken worden voor de duur van een project: een jaar of wat langer.' Is daarmee volgens Van Hulst het Transferpunt volstrekt overbodig? 'Nee, beslist niet. Er zijn heel wat instellingen met vragen van bijvoorbeeld interdisciplinaire aard, waar het EIT niet op in kan gaan.' EFFICIËNTERHHHH^^^I^ Prof. Van Hulst heeft nogal moeite met de verregaande bureaucratisering binnen de KUB: 'Een instituut als het EIT is natuurlijk gemakkelijker te runnen dan een faculteit met 200 of een universiteit met 1500 personeelsleden. Het werkt gewoon soepeler. We zorgen er wel voor dat we op personeelsgebied niet
teveel in concurrentie met de KUB treden. Daarom hebben we voor zover mogelijk de arbeidsvoorwaarden van de KUB overgenomen. We passen dezelfde salarisschalen t o e , dezelfde beoordelings- en bevorderingsprocedures, enzovoorts. Het verschil is dat we doelmatiger werken. Ik kan wel een voorbeeld geven: begin november '88 hebben we een advertentie geplaatst voor een nieuwe administrateur. Binnen een week of zes werd ie aangenomen. Ander voorbeeld, maar dan tegengesteld: wij moesten voor 1 december opgeven welke studentassistenten we in onze vakgroep wilden aanstellen, zodat de KUB dan in staat zou zijn ze per 1 februari '89 aan te stellen. Op zo'n moment vallen mij de klompen uit. Moet daar soms over onderhandeld worden? Dat gaat toch via een standaardprocedure!' 'We denken van onszelf dat we efficiënter kunnen werken dan de universiteit. Instituten als het EIT en bijvoorbeeld ook het 1 VA, dat voor de sociologen en psychologen hetzelfde doet als het EIT voor de economen, opereren veel flexibeler. Wij kunnen zelf personeel aannemen en ontslaan naargelang behoefte. Waarbij ik wil opmerken dat we er niet naar streven om wegwerponderzoekers aan te trekken.'
BAANTJESJAGER
'Baan-brekende brieven' van Strijdende Sollicitant in boekvorm Met de laatste aflevering (de Stervende Sollicitant) in dit nummer van Univers is na ruim een jaar een einde gekomen aan de sociaalbewogen sollicitatierubriek van drs. Clemens van Diek, beroepssollicitanten econoom. Een v^erkgeveris eindelijk ingegaan op de - toch zeker niet hoge - eisen van de verwoede schrijver: uitgever/J De Haan laat zijn brieven in boekvorm verschijnen. Komende woensdag (1 maart) zal 'Baan brekende brieven' officieel overhandigd worden aan Van Diek en Hugo Backx, voor zitter van de Universiteitsraad. Dit gebeurt op de KUB bij het KRIS, waarvan Van Diek medewerker is. De verschijning van het boek is ook in de pers niet onopgemerkt ge bleven. Zaterdag verschijnen alvast drie brieven in de Telegraaf. (Van Diek: 'Dat heeft de uitgever geregeld, niet ik.') Bovendien zullen Jong bloed en Joosten de sollicitatiekundige ont vangen in hun uitzending van 3 maart. Vol gens de beroepssollicitant is de belangstel ling van boekhandels eveneens groot. Van Diek wil met zijn boek de gang van za ken bij solliciteren aankaarten. 'De sollicitant zit in een afhankelijke positie. Dat begint al bij het brieven schrijven. De brief moet op
BREKENDE BRIEVEN
vallen, maar aan clichés als naaraanleiding vanuwadvertentieindeenz ontkomt bij na niemand. Deze paradox heb ik doorge trokken naar extreem opvallende brieven', aldus Van Diek. In de 'aanleiding' van zijn boek schrijft hij: 'De sollicitant uit dit boek solt met perso neelswervers, baantjesjagers, gedragsco des, sollicitatieclichés en met zichzelf. Niet hij is de speelbal, maar de plaatser van een vacature. Daarmee wordt op een luchtige manier de vogelvrije positie van de sollicitant op de arbeidsmarkt aan de kaak gesteld. De rollen omgedraaid!' De vogelvrijheid van de sollicitant komt vooral tot uitdrukking in de willekeur van af wijzingsbrieven. Van Diek: 'Na wachten en elke morgen bij de post kijken, komt einde lijk het antwoord. Enige mededeling: afge wezen. Geen motivatie en geen aanduiding hoeveel anderen er waren. Nog vaker laat het bedrijf helemaal niets van zich horen.'
ROOSUITSLAG Dit was de hoofdklacht op een Christelijk Nationaal Vakverbondsdag van vorig jaar in verband met solliciteren. Daar werd verder duidelijk dat discriminatie op grond van leef tijd, geslacht en huidskleur veel voorkomt. Van Diek speelt daarop in bij zijn sollicitaties als stotteraar of als academicus met een enorm voorhoofd inclusief puisten, bulten en roosuitslag. Als beroepssollicitant heeft Van Diek niet al leen de positie van werkzoekende leren ken nen, maar tevens die van de werkgevers. 'De personeelsadvertenties zijn ook steeds
Aan de lezers van Univers Afgelopen jaar publiceerde Clemens van Diek elke week één van zijn onrust barende sollicitatiebrieven in Univers. Daar móest tenslotte wel een boek van komen. Uitgeverij De Haan/Unieboek bundelde de columns, aangevuld met dertien nieuwe afleveringen, in 'Baanbrekende Brieven'. Een onthullende kijk op de mens als koopwaar. Een blikopener voor beginnende studenten, een onmisbare gids voor afstudeerders, een on schatbare troost voor personeelsleden op de wip, gefundenes Pressen voor wetenschappelijk onderzoekers. Lezers van Univers kunnen het boek voor een krimpprijsje aanschaffen door onderstaande bon in te leveren bij de boekhandel.
KORTINGSBON Clemens van Diek Baanbrekende Brieven Voor lezers van Univers geldt voor de periode van 20 februari tot 20 mei een voordeelprijs vanH»wv'^>r f 11,90 i.p.v./^ 14,90.'^ —■' Aktienummer: 469671 ISBN 90 269 4026 2 Bon inleveren bij de boekhandel
opvallender geworden', aldus Van Diek. 'Dat kan een afbeelding zijn, bijvoorbeeld die advertentie waarbij iemand met een heel hoog voorhoofd gevraagd wordt. Dat staat natuurlijk voor iemand met veel herseninhoud. IVIaar het kan ook de om schrijving van de baan zijn. Wat is bijvoor beeld een hoofd van een hoofdafdeling? Of advertenties waarin een 'functionaris' ge vraagd wordt. Ik neem aan dat zijn taak is te functioneren, net zoals een 'medewerker' mee moet werken.' In zijn boek formuleert Van Diek het zo: 'Het summum in iemands renbaan moet toch zijn Hoofd onderafdeling behandeling herzie ningsverzoeken te kunnen worden! De baan bestaat (serieus). Misschien heeft de hope loze sollicitant nog toekomst als hoofd van de onderafdeling afhandeling afgewezen sollicitaties.' Clemens van Diek
SJOEMELEN Naast rare functienamen bekritiseert Van Diek ook het bedrijfsleven. 'Tijdens de ABP affaire heb ik een brief geschreven over het sjoemelen met geld', zo herinnert Van Diek zich. 'Als werkloze zei ik ervaring te hebben in het frauderen bij de Sociale Dienst. Zo zet te ik het sjoemelen van bovenaf en onderaf tegenover elkaar.' Deze brief is niet in 'Baanbrekende brieven' terug te vinden. Aangezien de ABPtop mensen vrijgesproken zijn, was er geen re den meer voor beschuldiging, aldus Van Diek. Ook staan er geen bekende mensen in het boekje. De schrijver mikt op de gemid delde sollicitant, die niet snel met deze per sonen in aanraking zal komen. Brieven aan Joop van den Ende en Sonja Barend, wel gepubliceerd in Univers, zijn daarom weggelaten. Daarentegen staan naast al verschenen brieven dertien nieuwe baanbrekers in de uitgave. De formule is hetzelfde gebleven: de advertentie, de brief en het antwoord. Dit laatste varieert van geen tot uitnodiging voor een gesprek.
Een baanbrekend abonnement op Univers Univers, het weekblad van de Katholieke Universiteit Brabant, bericht kritisch en onafhankelijk over de Tilburgse universiteit en de Haagse politiek, over studeren in het buitenland en de cultuur in de regio. Onmisbaar voor studenten en personeel van de KUB, interessant ook voor afgestudeerden, ouders van studenten, onderwijskundigen en beleidsmakers. Voor iedereen die belang stelt in een onopgesmukte verslaggeving over de ontwikkelingen aan het Brabants onderwijsfront. Wie nu een abonnement neemt ontvangt als welkomstgeschenk de Baanbrekende Brieven van Univers columnist Clemens van Diek, eind februari in boekvorm te verschijnen bij uitgeverij De Haan.
BON
Deze bon m een open envelop opsturen aan Univers, t a.v A van Schendel, Postbus 90153, 5000 LE Tilburg
Onder de gemiddelde sollicitant verstaat Van Diek een geschoolde werkende die door wil stromen. Hij citeert een onderzoek waar uit blijkt dat de verhouding werkende werk loze sollicitant drie op één is. E r komen ge middeld 50.(XX) banen per maand vrij. Per vacature worden zo'n tien brieven geschre ven, wat neerkomt op zes miljoen per jaar. Een verbazend aantal, zo meent Van Diek. Zijn boekje ziet hij als vermakelijk voorbeeld van hoe het eigenlijk niet moet. Aan de sol licitatiecode heeft Van Diek zich namelijk niet gehouden 'omdat uw sollicitant dan niet vogelvrij kon handelen. Overigens zou het aardig zijn indien ook u, naar aanleiding van deze 'literaire betreding der arbeidsmarkt', op een andere wijze uw talenten onder de aandacht van de gemiddelde personeels chef gaat brengen. Waarmee niet gezegd wil zijn dat opvallende pogingen altijd sla gen, dat zal verderop blijken. Maar een cli chébrief biedt die garantie evenmin(der). Dus wat let u?', zo besluit Van Diek zijn 'aan leiding'. (MM)
Voor slechts ƒ 40,— per jaargang Als welkomstgeschenk ontvangt u de Baanbrekende Brieven van Clemens van Diek in boekvorm
Clemeiis van Biek' . . AUa ntlgt
BAAN BREKENDE BRIEVEN
part -:
Uit
mmm:
' i r p . l e v a r l It
nïlV
van «§«:^H«citïfl|>r/ii;'
Ja, ik neem voor f 40,—
uitspraak mo(<# rrljn l e e r t i j a ««enmln eer voor een eve tuele planar jke c a r r i t r * b den Liaartij de verac l l U n op de s a l a r een ^S JHI ge er een bv^inderiiger a l s oi Kcretommeerde verïekerjoBseonceriv d* kop Hoe dar ook d* midatltig «a^rov^r u apr dte u aar zs1 moctert gaan net nlj i p\tn aanjïa net u Dat ken lü u veriekerer U« antmooi-a lijKl -n^ derbalve m. ^r dar d afi»MC(ilir^ daarvan teken Ik met bfleefap
een baanbrekend jaarabonnement op Univers. iMaam; ,^*^^^,K^g^^^^.,.|j,,j„..^ifr.sri^4^i8«s#»^^»^^^
büonnchter
Adres: .xndihxfi^UM.^:...
..i»-^»0ëk^C^^éS^^i
*-
Postcode -I-
Woonplaats: Univers
24 februari 1989 .
DISCUSSIE
RECENSIE
De arrogantie van Shell en Univers De PSF heeft zich de afgelopen weken erg gestoord aan het 'patserige' gedrag dat we van de zijde van Shell gezien hebben. Op taktische wijze probeert Shell de discussie die er binnen de universiteiten gaande is, over de rol van het bedrijf in Zuid-Afrika, bij voorbaat in haar voordeel te beslissen. Door eerst de knuppel in het hoenderhok te gooien door middel van twee advertenties en vervolgens bij monde van een vertegenwoordiger die eventjes keihard meent te kunnen stellen dat de vertegenwoordiging in de universiteitsraad eigenlijk - en zeker in deze kwestie maar een farce is. De PSF is tevens van mening dat de rol van Univers in deze kwestie niet de juiste is geweest, en ze had gedacht dat Univers zich door de vele reeds eerdere affaires wel eens bedacht zou hebben voor men tot plaatsing van de twee 'gewraakte' advertenties over ging. 'Hoe krijg je 'n goed beeld van Shell als je er niet werkt?' luidde de wel zeer suggestieve kop van de Shell-advertentie, die we in de Univers nummers 19 en 20 aan konden treffen. Het is verbazingwekkend om vast te moeten stellen dat Shell het nog in haar hoofd durft te halen te adverteren bij een universiteit die zich duidelijk tegen de houding van het bedrijf met betrekking tot ZuidAfrika heeft uitgesproken. En als we dit dan bekijken in het licht van de woorden van de heer Dekker, public affairs medewerker bij Shell, is het niet vreemd dat wij enige kwade opzet van de zijde van Shell vermoeden. Het bedrijf zou zich maar eens moeten bezinnen over de wijze waarop zij haar houding in een openbare zitting hier op de KUB denkt te kunnen verdedigen in plaats van op zo'n slinkse wijze de aanval te kiezen. Want dat is wat Shell doet. In de vorige Univers lezen we dat Shell van mening is dat een klein groepje het voor de universiteiten bij
Shell aan het verpesten is. Deze kleine groep staat volgens Shell voor de uiiiversiteitsraad, die absoluut niet representatief zou zijn voor de instelling. Het is niet helemaal duidelijk waarop Shell deze uitspraak baseert (ervaringen met andere universiteiten???). Wij zouden daarom Shell de wedervraag willen stellen, 'hoe krijg je een goed beeld van de KUB als je er niet geweest bent?' Daaraan gekoppeld staat natuurlijk de uitnodiging voor het bijwonen van een openbare zitting van de universiteitsraad nog steeds overeind. Een openbare zitting, zodat een ieder binnen de KUB en daarbuiten kennis kan nemen van de opinie van Shell en op deze wijze zijn oordeel kan vormen.
TE BERDE
^door Progressieve Studenten, Fractie
Maar nee, dat zint Shell ook niet, want men is bang voor het b체hne-effect. Een argument dat natuurlijk pal tegenover de uitspraak staat dat slechts enkelen gekant zijn tegen Shell. Dit b체hne-effect zou een inhoudelijke discussie verhinderen, en leiden tot een politiek steekspelletje. De PSF vindt dat juist een besloten vergadering zoals Shell die wil (zonder publiek en pers) niet meer is dan een politiek onderonsje dat zijn doel voorbijstreeft. We hebben echter ook de vrees dat we in een openbare zitting de ware Shell niet te zien krijgen. Deze vrees werd nog eens bevestigd door de woorden van de heer Dekker, die stelt dat als je weet dat alles wat je zegt opgeschreven wordt en in kranten staat.
Een onuitstaanbaar sympathieke vent Wat een onuitstaanbaar sympathieke vent is dat toch, Presser. Weinig figuren die zo moeilijk zich laten vastleggen in een voltooid beeld. Toen het televisieportret van Presser door Philo Bregstein uitgezonden werd vond ik Presser aangrijpend. Een modern historicus en iemand die niet slechts weetjes beschreef maar zelf gegrepen bleek door het wereldgebeuren. Iemand die partij koos, en de goede partij. Een warm man. Ik las vrijwel alles van hem en soms raakte me dat, zoals zijn Nacht der Girondijnen. Meestal ergerde het me. Zoals zijn boek over Napoleon. Afschuwelijk, dat was toch geen historische studie, dat was een pamflet: fel en raak, maar eenzijdig en verre bezijden de waarheid. Ik vond het een beroerd boek, maar las het geboeid achter elkaar uit. Toen later de portretten verschenen die de beide gebroeders Van het Reve, Karel en Gerard, van hun vroegere leermeester en latere oudere vriend tekenden herkende ik veel in hun wrede tekening. Presser de schoolmeester, de gezellige verteller en de man zonder smaak. Het was raak, maar zouden de volksschrijver en zijn geleerde broer wel zulke hartverscheurende portretten kunnen tekenen als het geen man betrof die nog altijd een plek in hun hart had? Alles wat ze zeggen is waar of zal wel waar zijn. Bij Presser is het altijd de grote klok die beiert. De klok Mozart! Rembrandt! Schoonheid! etc. En zijn enthousiasme wist hij over te brengen. Soms geloof ik dat Presser een beetje de dupe is van zijn eigen betrokkenheid bij zaken Univers
als de te onderwijzen jeugd, de glorende toekomst, het socialisme en dergelijke. Hij lijkt daarmee zo modem en derhalve wordt hij te vaak beoordeeld naar onze moderne maatstaven. Maar Jacques Presser is gedateerd. En evenzo de idealen van zijn moeilijke jeugd. De tijd dat hij de armoe van het ouderlijk gezin bij het Waterlooplein probeerde te ontworstelen door te leren, te leren en nog eens te leren. De idealen van de jaren twintig - Presser werd in 1899 geboren, hij stierfin 1970.
De biografie die de historica Nanda van der Zee over haar vriend en leermeester Presser schreef is even pakkend geschreven als Presser dat zelf gedaan zou hebben. Of boeiender nog want van Pressers hand is een stuk autobiografie verschenen. Louter verwachting, dat te zeer de docent-in-ruste-stijl uitademt. Soms laat de schrij fster zich ook tot een romantische uithaal verleiden, zoals op p. 107 waar zwellende orkanen van onheilspellend geluid te horen zouden zijn op de laatste dag
dat je dan niet meer zozeer op de inhoudelijke kant van de zaak ingaat. We zijn van mening dat Shell in elke situatie duidelijkheid moet kunnen verschaffen over haar standpunt inzake Zuid-Afrika, zeker nu we hebben kunnen vaststellen dat ook Shell wil bijdragen aan 'datgene op te lossen wat we allemaal graag willen in Zuid-Afrika', namelijk het opheffen van de apartheid.' Echter ook van de zijde van Univers vinden wij dat men een lakse houding heeft aangenomen. Het is een slechte zaak dat Univers zijn inkomsten verkrijgt door het plaatsen van advertenties voor een bedrijf, dat contacten met het apartheidsregime in ZuidAfrika heeft. We zijn van mening dat de PSF duidelijk is geweest toen ze haar motie heeft geformuleerd om als KUB dit soort geld niet meer aan te nemen. Dat Univers aan dit soort afspraken denkt geen consequenties te hoeven verbinden, getuigt ons inziens van een behooriijke portie arrogantie. Het lijkt ons goed aan zo'n soort houding als universiteitsraad zeker wel consequenties te verbinden en we zullen dan ook voorstellen de opbrengsten van de twee Shell-advertenties (zijnde een kleine vierduizend gulden) bij de eerste komende Nota van Aanvulling en Wijziging te korten op de begroting van Univers.
Naschrift van de redactie:
ring van systematische kortingen op de Univers- begroting. Door het verlies van twee pagina's kleuradvertenties (in totaal vooreen bedrag van f 4.819,-1 krijgt u een Univers-nummer minder. Zonder verhoging van de KUB-subsidie kan Univers geen advertenties weigeren. 3. Alsjournalisten vinden wij het moeilijk het subtiele onderscheid te maken tussen goede en slechte adverteerders. Selectieve verontwaardiging is een kwalijke vorm van kortzichtigheid, die veraf staat van de waarheid. Ervaring leert ons dat overal waar geld omgaat dit vaak ten koste gaat van bloed, zweet en tranen. Het is niet uitgesloten dat Shell hier gebruikt wordt als mikpunt voor een zakelijke belangenstrijd. 4. Wij willen in elk geval niet heiliger zijn dan de paus. De meeste U-bladen en andere kranten en weekbladen blijven vooralsnog Shell-advertentiesplaatsen. En wat te denken van het progressieve Zuidafrikaanse blad' The Weekly Mail', The paper for changing South Africa. Vorig jaar werd die krant drie maanden door de regering verboden maar ze plaatst wekelijks een pagina-grote Shell-advertentie, omdat ze zonder die advertentie-inkomsten nu eenmaal niet kan schrijven over de strijd tegen de apartheid. Advertentiegeld laat Univers toe zijn journalistieke taak te vervullen, ook aangaande de relatie KUB- Zuid-Afrika. We zullen niet nalaten die relatie kritisch te blijven volgen.
m
De redactie
1. In de statuten van het universiteitsblad is de onafhankelijkheid van het redactiebeleid gegarandeerd. Plaatsen van advertenties is onderdeel van dat beleid. De redactie is zo arrogant daaraan vast te houden. 2. Univers verschijnt al lang niet meer uitsJuitendbijde gratie van het budget van de universiteit, maar voor bijna de helft dankzij advertentie-inkomsten. Die toestand heeft de raad in de hand gewerkt door goedkeu-
v처처r de oorlog. Ik houd niet van dat stijltje. De biografie is met warmte geschreven en sommige recensenten hebben zich dus afgevraagd of een goed vriendin wel zo geschikt is om een biografie te schrijven. Me dunkt, zeker wel! Zowel het resultaat spreekt daarvoor als de overweging dat de meeste mensen die iemands leven gaan bestuderen en beschrijven op de een of andere manier liefde koesteren voor de door hen gekozen persoon. Bovendien weet mevrouw Van der Zee opmerkelijk veel afstand te bewaren en is haar oordeel vaal heel kritisch. De biografie van Napoleon bv. acht zij niet geslaagd. Het gaat nauwelijks over Napoleon en geeft veel meer de teleurstelling weer van de 'gelovige' Presser in de leraar en leider der volkeren Josef Stalin. Ook over zijn beide andere boeken, gelegenheidspublikaties eigenlijk en op verzoek van uitgevers geschreven, over de tachtigjarige oorlog en over Amerika, is de schrijfster nogal zuinig met haar bewondering. Terecht lijkt me. Voor een historica is haar oordeel over Frederik II, de keizer waar Pressers dissertatie over handelt, een misser; die middeleeuwse vorst wordt allang niet meer als een soort voorloper van Voltaire gezien. Pressers bekendste werk is natuurlijk Ondergang, over de moord op de nederlandse joden door de nazi's. Ook dat is een omstreden werk. Een aantal opmerkingen van de biografie in dit verband lijken me ook voor verbetering vatbaar. Het is opmerkelijk dat iemand die de misdaden van Hitler beschrijft in 1954 wel braaf het geboortehuis van Stalin gaat bekijken. Het is ook verwonderlijk dat het anti-semitisme in het westel wel bekend is en dat iemand als Presser daarvan
Presser: gedateerde idealen
voor wat betreft Rusland pas in het begin van de jaren vijftig van hoort. De pogroins begonnen in Polen en Rusland al weer in 1946. Ook vindt de schrijfster het oordeel van Presser over Heidegger nogal snugger: een anti-semitische diepdenker. Het zegt wat over de oppervlakkigheid van Presser en niets over de afkeer van rassen-doctrines van Heidegger. Vlak voor zijn dood gaf de filosoof Ernst Bloch als commentaar: 'Ach ja, die Heidegger heeft enkele maanden in Hitler geloofd. Ik geloofde vele jaren in Stalen. Wat is erger?' Charles Vergeer 24 februari 1989
BUITENKANS VOOR JONGE ACADEMICI Voelt u voor een carrière in het management van top teciinologie in de jaren negentig? De Technische Universiteit stelt u in de gelegenheid door training on the job, job rotation en ondersteund door opleidingen u voor te bereiden op een functie in het universitaire management. Waar u een actieve bijdrage gaat leveren
WIE KOMEN IN AANMERKING? De cursus is primair bestemd voor doctoraal studenten Bedrijfskunde, Bedrijfseconomie, Bestuurskunde en Algemene Economie die dit jaar hurr studie zullen afronden. Maar ook studenten met universitaire managementambities van andere studierichtingen kunnen reageren. Belangrijk zijn flexibiliteit.
aan veranderings processen
m een
DE TÜ-DELFT NODIGT DOaORAAl STÜDgNTIH Ü(T VOOR EEN
complexe organisa tie. E n waar u uw veelzijdigheid ten volle kunt benutten en ontplooien. Natuurlijk gaan u en wij hierbij niet over ijs van één nacht.
UNIVERSITY MANAGEMENT COURSE
Eerst krijgt u de gele
(15 PLAATSEN) 17 T/M 19 APRfL
genheid om drie dagen uw interesse en geschiktheid voor een loopbaan in het univer sitaire management te onderzoeken. U bent drie dagen onze gast en krijgt een breed inzicht in het management van een universiteit. U zult met ervaren universitaire managers en jonge academici in managementfuncties van gedachten wisselen over de diverse aspecten van universitair mana gement in de jaren negentig. Bovendien zal de Canadese hoogleraar prof. J. Pierre Brunet, collega van de welbekende Henry Mintzberg, theorie en praktijk van structuur en strategie in een universitaire omgeving met u analyseren. # ■
TU Delft De Technische Universiteit
durf en doorzettingsvermogen. Als u en wij na de cursus van mening zijn dat nader contact zin heeft, krijgt u een uitnodiging voor een selectie onderzoek, waarbij o.a. gebruik zal worden gemaakt van de assessment centre methodiek. In verband met een eventuele aanstelling is het belangrijk dat u uiterlijk najaar 1989 beschikbaar bent. HEEFT U BELANGSTELLING? Presenteer uzelf dan in een korte brief met cv en stuur deze voor 10 maart 1989 naar TUDelft, t.a.v. de directeur Personeel en Organisa tie, drs. W.G.P. Braam, Postbus 5, 2600 AA Delft. Voor meer informatie kunt u hem bellen, telefoon 015786486. Aangezien het aantal plaatsen voor de cursus beperkt is (15) zal eerst een voorselectie worden gehouden. Deze voorselectie vindt plaats in de week van 2024 maart in Delft.
De mectedeMngenpagina wordt verztwgddoorde afdeKng tntóme Communicaöe. Gebouw B, kamer 10. Dtenstert en facultettón leveren cof^zsmaan, uitertjc vrijcfag 12.00 uur vóór het verschenen van de r»euwe Univers. I.v.m. beperkte ruhnle is het zaak berichten kort en kernachtig te forfiwteren. De redactie kan bericht wfr jagm. B^ teveel ccnsSkr^ de hoogste acttM^teitswaarde voorrang.
ALG MEDEDELING VAN DE DIENST PERSONEELSZAKEN SALARISSEN 1989 De minister van Binnenlandse Zaken heeft ons bericht gezonden over salarismaatregelen die met terugwerkende kracht tot 1 januari 1989 ingaan. Er vindt een algemene salarisverhoging voor ambtenaren van 0,7% plaats. Voorts worden de schalen 12 t/m 18 met een of meer salarisnummers aan de top verlengd. De salarisschalen 12t/m 14worden verlengd met een halve periodiek (circa f 110,-): schaal 12 (maximum f 7.063,), schaal 13 (maximum f 7.681,-) en schaal 14 (maximum^ 8.319,-). De salarisschalen 15 en 16 worden verlengd met een hele periodiek (circa f 265,-): schaal 15 (maximum f 9.156,-) en schaal 16 (maximum f 9.957,-). De salarisschalen 17 en 18 worden verlengd met twee periodieken (circa f 650,-): schaal 17 (maximum f 11.139,-) en schaal 18 (maximum f 12.115,-). De hoogleraarsalarisschalen worden ook verlengd aan de bovenkant, schaal A met 1 periodiek (maximum f 9.957,-) en schaal B met twee periodieken (maximum^ 12.115,-). Dealgemenesalarisvertioglng van 0,7% is in de hiervoor genoemde bedragen al verrekend. Diegene die ingaande 1 januari 1989 een jaar of langer op het maximum van zijn salarisschaal zit wordt op het nieuwe maximumbedrag ingepast voorzover het maximum van de schaal niet met twee periodieken is veriengd. Indien het maximum van zijn/haar salarisschaal we\ met twee periodieken is veriengd wordt de ambtenaar eerst na afloop van een jaar op het nieuwe maximum ingepast. Diegene die op 1 januari 1989 korter dan een jaar op zijn maximum staat komt eerst na afloop van dat jaar op het nieuwe maximum, dan wel het ten opzichte van het oude maximum naast hogere bedrag terecht. Bovengenoemde vwjzigingen zullen met tenjgwericende kracht tot 1 januari 1989 in de maand maart worden doorgevoerd. FACILITEITEN VERKIEZINGSPROPAGANDA Voor toedeling uit het budget verkiezingskosten partijen (f 3.500,-) bij DAZ komen in aanmeri<ing:
DSW' Dien«t Studentenzaken en Weizijn GroepsbegeleidarsvoorVchtingsdag Op 30 maart a.s., de donderdag na Pasen, organiseert de D.S.W. een voorlichtingsdag voor a.s. eerstejaars studenten (evt. met hun ouders). In verband hiermee zoeken wij weer ouderejaars studenten die bereid zijn op te treden als groepsbegeleider/ster. De bedoeling is datje een groep van lOè 15a.s. studenten onder je hoede neemt, met hen het ochtendprogramma doorioopt en wat vertelt over je eigen ervaringen met de studie en het student zijn. Voor groepsbegeleiders die daaraan behoefte hebben zal t.z.t. een instruktiebijeenkomst worden gehouden. Het ochtendprogramma duurt van ± 09.00 tot 14.00 uur. Als onkostenvergoeding ontvang je f 25,-. Bovendien krijg je aan het einde van de dag een borrel aangeboden. Voor aanmelden en meer infomiatle kun je terecht in het Informatiecentrum van de D.S.W. (N-24)
Univers
voor de u-raad: partijen personeel partijen studenten bij de f-raden: partijen studenten die bij de laatst gehouden veri<iezing een of meer zetels hebben behaald, of die bij de komende verkiezingen een of meer zetels zullen behalen. In het laatstgenoemde geval ontstaat de aanspraak dus achteraf en vindt betaling eerst na de verkiezing plaats. De partijen personeel u-raad ontvangen elk f 200,Dit bedrag is voor publiciteit vrij besteedbaar, maar fiktief ofjgebouwd uit de gebruikelijke activiteiten: 50posters f 175,rasteren foto voor folders e.d. .f 25,De partijen studenten u-raad ontvangen elk f 450,Dit bedrag is voor publiciteit vrij besteedbaar opgebouwd uit de gebmikelijke activiteiten: lOOposters f 250,foto rasteren f 25,overige kosten f 175,De partijen studenten f-raden ontvangen elk f 200,50posters f 175,foto's rasteren f 25,Partijen die aan u-raads- en f-raadsverkiezingen deelnemen dienen posters è double usage te gebruiken en kunnen daarom met 100 posters volstaan. Zij ontvangen i.p.v. het posterbudget voor de facultertsveridezing voor aanvullende publiciteit f 75,Overige faciliteiten Partijen en individuele kandidaten kunnen zich presenteren in een speciale bijlage van Univers, inbegrepen een (gratis) foto van AVC (B. Bergmans). Deze foto kan worden opgevraagd voor gebruik op posters; rasteri<osten voor eigen rekening. Desgewenst kan voor de publiciteit buiten Univers een andere foto worden gemaakt door de heer Bergmans van het A.V.C. Behandellngstijd vanaf aanmelding: 2 weken. Rasteri<osten vooreigen rekening. Kandidaten kunnen zich bij de griffie voorzien van b.v. bevestigingsattributen zoals plakband. Kandidaten kunnen binnen redelijke grenzen door tussenkomst van de afdeling interne communicatie (Mw. M. van Huijgevoort) bij de interne drukkerij folders en strooibiljetten laten aanmaken.
FEW INZAGE TENTAIMEN ONDERNEMINGSHNANaERING 1 EN HNANCIËLE INFORMATICA (5-1-1989): Op dinsdag 7 maart 1989 zal van 9.00-12.00 uur de mogelijkhekl tot inzage gegeven worden in het op5 januari 1989 gemaakte doctoraal tentamen Ondememingsflnanciering 1 en Financiële Informatica. Deze inzage zal plaatsvinden in het Economisch Archief (kamer B 016).
Gezien de mogelijk grote belangstelling voor deze inzage zij vermeld dat in kamer B 016 maximaal 8 personen tegelijk zullen worden toegelaten, teneinde deze inzage een ordentelijk verloop te kunnen geven. Bij een grotere toeloop zullen sommige belangstellenden buiten de inzage-ruimte dienen te wachten. VOORLICHTINGSBIJEENKOMST TWEEDE-FASE OPLEIDING BOFEB Op 9 maart a.s. zal de Stichting Beroepsopleiding Financieel-Economisch Beleidsmedewerker (BOFEB) vanaf 14.30 uur een vooriichtingsbijeenkomst houden in zaal AZ 112. De Stichting BOFEB is een samenwerkingsverband tussen de ErasmusUniversiteit Rotterdam en ministeries en instellingen die een belangrijke rol spelen op het gebied van het financieeleconomisch beleid. De BOFEB-opleiding heeft ten doel jonge academici voor te bereiden op financieel-economische beleidsfuncties bij de Ministeries, de Nederiandsche Bank en diverse maatschappelijke organisaties. De opleiding is sterk gericht op praktijk en actualiteit. De totale duur van de opleiding die telkenjare in september start, is 12 maanden (opfull-time basis) waarvan 6 maanden zijn uitgetrokken voor een stage bij een van de ministeries of andere instellingen. Tijdens de gehele opleiding ontvangt de student een aantrekkelijk salaris. Zij die onlangs of binnenkort met succes het doctorale examen economie of econometrie hebben afgelegd kunnen meedingen naar een plaats in de opleiding. Ook jonge academici van andere studierichtingen kunnen solliciteren indien het vakgebied van de algemene economie op adequate wijze deel uitmaakt van het afstudeerpakket.
FLW LETTERENFACULTEIT OP DE NATIONALE ONDERWIJSTENTOONSTELLING Van 28 februari tot en met 4 maart vindt in de Jaarbeurs in Utrecht de NOT plaats. Op die groots opgezette leermiddelenmarirt voor het onderwijs is de KUB aanwezig met een stand van de letterenfaculteit. De belangrijkste reden van die aanwezigheid is het feit dat de letterenfaculteit werkzaam is op diverse terreinen die betrekking hebben op het onderwijs. Diverse weri<verbanden leveren bijdragen in de ontwikkeling van leermiddelen voor het onderwijs.
FRW ANGLO-DUTCH LAW LECTURES 1989 De ANGLO-DUTCH Law Lectures vinden in 1989 plaats van 6 t/m 17 maart en
ven. Voorwaarde voor deelname is, dat OV-Jaaricaart I.v.m. de op handen zijnde invoering van op 2 maart een sollicitatiebrief -l- evt. advertentietekst op bovenstaand adres is de OV-studentenkaart {waarschijnlijk per ingeleverd. De dag begint om 9.30 uur en 1 september '89) is het van belang dat eindigt om omgeveer 16.00 uur. Deelneiedere student gewijzigde gegevens mers ontvangen nog een nadere uitnovooral m.b.t. adres en school/studie - zo diging. Aanmelding en inlichtingen: Insnel mogelijk doorgeeft aan de Informaformatiecentrum DSW, N 24, tel. tiseringsbank (voorheen CDS)!! Hoe de662211, of bij Caroline Klein, studie- en ze gegevens op dit moment bij de IB in beroepskeuzeadviseur, N 10, tel. het bestand zitten, staat op het 'over662845. zicht geregistreerde gegevens'. Studenten die nu al zeker weten dat ze in juli of augustus afstuderen kunnen de einddatum van studie het beste vóór 1 juli door- Vooriiditingsbijeenicomst geven (vraag 2-a van het mutatieformuVoorilchting over arbeidsmogelijkheden lier). bij organisaties van internationale samenwerking op de KUB op2 maart a.s. om 13.30 uur in AZ 6door Bureau InterSollicitatietraining nationale Ambtenaren (BIA) in samenOp 9 maart a.s. organiseert de afdeling werking met de KUB. Welzijn van DSW een informatiedag over solliciteren. Tijdens de dag zal worHet Bureau Internationale Ambtenaren den ingegaan op de verschillende aspecvan de RPD dat functioneert onder ten van het solliciteren, zoals: - het zoeauspiciën van de Interdepartementale ken van de juiste funktie - het schrijven Beleidscommissie voor Internationale van een brief - het voeren van een geAmbtenaren heeft o.m. tot taak inforsprek - de psychologische test. Deze dag matie te verstrekken aan belangstellenis bedoeld voor studenten die zich binden voor internationale ambtelijke nenkort op de arbeidsmarkt gaan begefuncties.
wel de eerste week In Tilburg en de tweede week In Lekten. De gastdocenten zullen zijn: Prof. S.M. Cretney, University of Bristol en Mevrouw Hazel Genn, Reader, Queen Mary College, Londen. Het vooriopig collegerooster in Tilburg is als volgt: Maandag 6 maart: 10.30-12.30 uur: Mr. H. Genn, Constitutional Law; judicial review, plaats: AZ115. 13.30-15.30uur: Prof. S.M. Cretney, Matrimonial Property Law and Law of succession 'Matrimonial Causes Act', plaats: CZ 113. 15.30-17.30 uur: Mr. D. Allen, Capita Selecta Private Law; Tort crises: personal injuries and economic loss Plaats: PZ25. 18.45-20.30 uur: Mrs. H. Genn, The combined courses of comparative constitutional law and of labour law; Tribunals (particulary in the field of social security) and the courts. Plaats: SZ 29. Dinsdag 7 maart: 13.30-15.30 uur: Mrs. H. Genn, Comparative criminal law and VITE; Victims of crime. Plaats: SZ 35. 18.45-20.30 uur: Mrs. H. Genn, Consitutional law; judicial review. Plaats: AZ9. Woensdag 8 maart: 10.30-12.30 uur: Prof. C. Weisbrod, Law of Children and Young Persons, Fertility technology and legal problems; solutions in the U.S.A. Plaats: CZ 104. 13.30-15.30 uur: Prof. S.M. Cretney, Family Law. Plaats: CZ 104. 16.30-18.30 uur: Mrs. H. Genn, 'The law of obligations'; torts. Plaats: AZ 115. 18.45-20.30 uur: Prof. S.M. Cretney, Capita Selecta Constitutional law; the work of the law commission. Plaats: SZ 31. Vrijdag 10 maart: 10.30-12.30 uur: Prof. S.M. Cretney, English law; property and trust. Plaats: SZ 31. De colleges zijn voor eenieder vrij toegankelijk. Inlichtingen omtrent de Law Lectures zijn veri<rljgbaar bij het secretariaat van de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de Katholieke Universiteit Brabant, telefoon 013-662290 en bij de Afdeling Burgeriijk Recht van de Rijksuniversiteit Leiden, Rapenburg 38, Leiden, telefoon 071-277401.
FSW PERSONEELWETENSCHAPPEN INTEGRATIESEMINARS In veriaand met een vooriichtingsbijeenkomst met betrekking tot de studiereis naar Zweden, begint het integratieseminar op 24 februari a.s. om 16.00 uur in PZ-25. Het volgende seminar Is gepland op 31 maart, om 15.30 uur, eveneens In PZ-25. Aan het begin van de jaren '80 is besloten tot het houden van vooriichtingsbijeenkomsten op o.a. Universiteiten en Hogescholen teneinde de studenten aan deze onderwijsinstellingen In een zo vroeg mogelijk stadium te informeren over arbeidsmogelijkheden bij de internationale organisaties, opdat zij bij hun studie rekening zouden kunnen houden met de eisen die door deze organisaties In het algemeen worden gesteld; te denken valt hierbij o.a. aan de talenkennis. Daarnaast wordt informatie verstrekt door het uitgeven van een lijst van vacatures bij internationale organisaties waarvoor Nederianders in aanmeri<ing kunnen komen. (Deze lijsten zijn aanwezig op het informaticentrum van DSW, gebouw N, kamer 24) Particuliere belangstellenden kunnen de lijst tegen een vergoeding van ^ 25,-, wegens verzenden portokosten, voor een periode van een half jaar ontvangen (veriening is mogelijk). BIA publiceert bovendien daartoe geëigende vacatures in de media. De door de instellingen van de Europese Gemeenschappen uitgeschreven ver-
PSYCHOLOGIE BIBLIOGRAFISCHE OEFENING De propedeuse-studenten worden dringend geadviseerd de bibliografische oefening vóór 1 april 1989 in te leveren. Dit in verband met de tijd die nodig is om een eventueel 2e correctie uit te voeren vóór de propedeuse-commissie vergadering in juni. Studenten die hun oefening later inleveren lopen hetrisicohun propedeuse niet in juni uitgereikt te krijgen.
C9
VAC Bij de afdeling Financiële Administratie van de Dienst Economische- en Administratieve Zaken is vacant voor 9 uur per week de functie van: MEDEWERKER VERWERKING M/V (vac. nr. 111) De weri(zaamheden bestaan uit: - archiveren facturen, declaraties, kas-, bank- en posbankbescheiden; - data entry; Defuntie-eisenzijn: - zorgvuldige wijze van werken met grote inzet; - ervaring met data-entrywerkzaamheden. In deze functie is een maximaal salaris bereikbaar van f 2.571,000 (schaal 3, full-time). Informatie over de functie kan worden verkregen bij de heer A. Kleri<s, hoofd Boekhouding, tel. 013-662449. Sollicitaties schriftelijk, onder vermeWIng van het vacaturenummer op de enveloppe, aan het hoofd van de dienst Personeelszaken, Postbus 90153, 5000 LE Tilburg. Het Bureau van de Faculteit der Economische Wetenschappen heeft een vacature voor een full-time VAKGROEPSECRETARESSE (vac.nr. 363) Onder verantwoordelijkheid van het hoofd vakgroepsecretariaat worden alle voori<omende secretariële weri<zaamheden ten behoeve van enkele vakgroepen verricht. Van de kandidaten wordt venwacht: - een v.w.o.-opleiding; - een secretaresse-opleiding - goede mondelinge en schriftelijke uitdrukkingsvaardigheid; - goede contactuele eigenschappen; - bij voorkeur enige ervaring in een secretaresse functie. Salaris min. f 2 . 0 8 5 , - , max. f 3.118,— bruto per maand. Schriftelijke sollicitaties kunnen worden gericht aan de dienst Personeelszaken, t.n.v. drs. R.M. Geerts, Postbus90153, 5000 LE Tilburg.
gelijkende onderzoeken (examens) voor het ven/uilen van vacatures bij deze instellingen worden eveneens gepubliceerd in de internationale vacaturelijst. BIA verzorgt met medeweri<ing van deskundigen van diverse departementen en van internationale ambtenaren, informatie- en voorbereidingsbijeenkomsten voor deelnemers aan het schriftelijk gedeelte van de vergelijkende onderzoeken van de E.G. In samenwerking met het Europees Instituut voor Bestuurskunde te Maastricht organiseert BIA voor geslaagden van het schriftelijk gedeelte voorbereidingsbijeenkomsten voor het nrandelinge gedeelte van het vergelijkend onderzoek. BIA verstrekt waar nodig aan sollicitanten naar funkties bij internationale organisaties de vereiste sollicitatieformulieren. Opgemeri<t wordt nog dat de bijeenkomst geen wervend maar een voorifchtend karakter draagt. Het programma kan desgewenst opgevraagd worden bij Dienst Studentenzaken en Welzijn, N 2, Tel. 662135.
24 februari 1989
Studenten STICHTING WIE De Stichting voor Waardevoiie en Interessante Evenementen organiseert een Aquarellcursus op 4 opeenvolgende dinsdagen. Deze kursus vrndt plaats op dinsdag 28 februari, 7, 14 en 21 maart van 20.30 tot 22.00 uur rn Buurthuis St. Anna aan de Capucijnerstraat 78. De kosten voor 4 avonden Aquarellen maken bedragen f 25,- p.p. inclusief de te gebruiken materialen. Opgeven en inlichtingen kan bij Arjenne (tel. 353248) en bij Ingrid (tel. 368384). STICHTING OMNIBUS Stichting Omnibus voor begeleide rekreatie zoekt vrijwilligers die in de maanden juli en augustus een week met verstandelijk of meervoudig gehandicapten in Nederland op vakantie willen. Ervanng is niet belangrijk, enthousiasme WEL. Deelname aan een instruktie weekend is verplicht. Daarvoor moeten we voorlopig helaas een eigen bijdrage vragen. Voor meer informatie schrijven naar: Stichting OMNIBUS, van Diemenstraat 202, Den Haag. STEPS De snelgroeiende studievereniging van de Tilburgse economische psychologie studenten, STEPS, organiseert op dinsdag 28 februari een knallend feest in Extase. Aanvang 20.00 uur. Leden gratis, nietleden f 2,50. NESCAFÉ LEZING De Marketing Associatie KUB organiseert donderdag 2 maart een Nescafé lezing. Dhr. G. Repko, product-manager bij Nestle Nederland B. V., zal een lezing komen verzorgen over de 'DYNASTT'achtige Nescafé commercials die op het
MBnu
rwïiL fendc m$xico-rr
'^
kip|»«Chp)t-: wtt«ï< patatésfr
Sfc tibar
t icfeeecrêfflHK
V«^,rsc'
ap
ogenblik een enorme impact op het grote publiek in Engeland hebben. Plaats: SZ17, tijd: 15.30-17.30. Entree: leden gratis en niet-leden f 2,50. INTERNATIONALISERING Om meer bekendheid te geven aan het sociaal-wetenschappelijk onderzoek in Nederland verschijnt jaarlijks 'Research Notes from The Netherlands', een engelstalig tijdschnft dat gratis wordt verspreid onder tweeduizend instellingen en onderzoekers in een groot aantal landen. Het bevat o.a. korte samenvattingen van dissertaties en onderzoeksverslagen en aankondigingen van conferenties, symposia en congressen waarop buitenlanders welkom zijn. Kopij voor het komende nummer kan tot 17 maart a.s. worden ingeleverd bij K. Verrips, Stichting Interuniversitair Instituut Sociaal Wetenschappelijk Onderzoek (SISWO), Postbus 19079, 1000 GB Amsterdam. CURSUS PERSBERICHTEN SCHRUVEN De deelnemers leren aan welke eisen een goed persbericht moet voldoen en hoe de kans op plaatsing vergroot kan worden. Alle theorie wordt direct in oefeningen toegepast, zodat het leereffect groot is. Cursusdatum: 3 april (ochtend en middag). Cursusprijs: f 110,- (korting mogelijk). Voor informatie kunt u contact opnemen met: Het Instituut voor Toegepaste Voorlichtingskunde, Postbus 209,6700 AE Wageningen, Tel. 08370-83808 ('s ochtends). INPUT De lezing over personeelbeleid op de KUB die plaats zou vinden op 16februari, is verplaatst naar donderdag 6 maart. Plaats: CZ105, tijd: 15.00 uur. De lezing zal gaan over de vraag of een flexibel personeelbeleid nog mogelijk is onder regelgeving uit Den Haag en bezuinigingen. Verder 'is er op 23 februari een lezing over de decentralisatie van het personeelmanagement bij de NS. De spreker is Dhr. W. L. Nelissen, hoofd P&O bij de NS. Zit de NS Met die decentralisatie op het juiste spoor? Plaats: CZ 105, tijd: 15.00 uur. Wij heten alle geïnteresseerden van harte welkom, ook voor niet-leden is de toegang gratis. KUB-FEEST SCHOUWBURG Psychologen, sociologen, economen, juristen, BIKkers7econometristen, personeelwetenschappers, theologen, bestuurswetenschappers, vrijetijdswetenschappers, filosofen, letterenstudenten, kortom alle KUB-studenten: verenigt U en kom massaal naar het jaarlijks terugkerende KUB-feest in de Schouwburg! Naast het traditionele discostampwerk, verzorgd door de bekende DJ Jolly Joker, die met zijn muziekjes en zijn lichtshow de dansvloer in beweging brengt, worden er broodjes verkocht in de foyer. Daar zal ook een tweede plaatjesboer zorgen voor rythmische klanken. Verder zal de begeleidingsband van Peter Koelevwjn 'You and me' een optreden verzorgen met als speciale act een act van de Blues Brothers. Een heuse visagiste verfraait op verzoek jullie edele gelaten. Als toetje van dit knallend feest komt Samira. Wie dat is, IS nog een (exotische) verrassing. De gezelligheid kunnen we helaas niet kopen; daarvoor hebben we jullie nodig! Enkele huishoudelijke mededelingen: aanvang 22.00 uur, entree f 3,50, collegekaart verplicht, één introducié(e) toegestaan.
EFACT De Centrale Boekeninkoop loopt ten einde. Bestel je boeken deze week of uiterlijk op 3 maarti Zoals je wel weet staat de bus en liggen de inschrijfformulieren in de hal van gebouw B. Heb je klachten omtrent de Centrale Boekeninkoop of opmerkeingen dan zouden wij die graag horen. Deze week komt ook DEFACTO 6 uit, onze leden ontvangen dit periodiek de-
Univers
ze of volgende week thuis. Voor overige geïnteresseerden: er zijn diverse verkooppunten waar DEFACTO 6 verkrijgbaar zal zijn tegen betaling van /^ 1,-. Mocht je verder nog informatie willen omtrent andere activiteiten van EFACT, kom langs op kamer 050, of bel 013-662991 (iedere dag van 12.15-13.30 uur). ACTIVITE Op 2 maart organiseert Activite de vierde lezing in het kader van de China, Hongkong lezingencyclus. Het programma van deze dag ziet er als volgt uit: - 14.00-15.15uur:Dr. E.B. Vermeer, Directeur van het Sinologisch Instituut in Leiden, bespreekt het economisch systeem in de Volksrepubliek China en de Speciaal Economische Zones - 15.30-16.30 uur: Mevr. drs. G. van Wees, voormalig assistent van de Landbouwraad in Peking, geeft een nadere oriëntatie op de landbouwsector - 16.30-17.30 uur: Dhr. E. van Ingen Schenau, China Motor Vehicle Documentation Centre, director, geeft een nadere oriëntatie op de auto-industrie. De lezingen met als titel 'Zijdeglans van een centraal geleide economie', in de Portrettenzaal van de Katholieke Universiteit Brabant zijn vrij toegankelijk voor alle studenten. Donderdag 2 maart, 14.00 uur, Portrettenzaal. Informatie: VITE-kamer O 71. PUF Voel jij je betrokken bij de PUF? Wil jij meedenken en meebeslissen over PUFzaken? Heb jij ideeën hoe de PUF nog beter kan worden? Grijp dan nu je kans! In het bestuur van de PUF is plaats voor enige enthousiaste mensen met doorzettingsvermogen en de bereidheid om af en toe de handen uit de mouwen te steken. Heb je interesse in deze gelegenheid om naast je studie iets te doen, dat ook nog ten goede komt aan je medestudenten, neem dan contact op met Michel (431623) of Richard (563577).
Bum
Buitenlands
STIMULERINGSFONDS Middels het Stimuleringsfonds kunnen voor het volgende collegejaar 1989/1990 subsidie-aanvragen ingediend worden voor instellingsoverstijgende projecten, instellingsprojecten, studiereizen door stafleden, stage en studie in het buitenland van studenten. Voor meer informatie: Bureau Buitenland, A 163 (tel. 662236). Deadline: 15 maart 1989.
WEWI AAN ALLE SCRIPTIE-AUTEURS 1) gezocht een organisatie-socioloog, -psycholoog, -econoom, specialisatie: arbeidsverhoudingen, emancipatievraagstukken, personeel-wetenschappen. Vooreen o n derzoek in het kader van een emancipatieproject van de positie van vrouwen binnen het personeelsbeleid vandestreekschool. Klant: Streekschool voor beroepsonderwijs Tilburg. Informatie: Paul Dijcks: 013-368507. Wetenschapswinkel S12: 013-662819. 2) gezocht een socioloog, specialisatie arbeid en organisatie. Onderzoeksgebied: vooral kwalitatieve research om inzicht te krijgen in de beleidsvoering van Tilburgse werkverbanden met betrekking tot het vrijwilligerswerk te krijgen. Specifieke gegevens omtrent de probleemstelling zijn op te vragen bij de Wetenschapswinkel. Klant: Vrijwilligerscentrale. Infonnatie: Wetenschapswinkel S12: 013-662819, Peter lasker of Hans Adema. 3) gezocht twee gezondheidspsychoiogen voor een provinciaal onderzoek onder etnische minderheden naar hun bevindingen met, hun op-
vattingen over de reguliere vormen van gezondheidszorg. Omdat naast kwalileit ook kwantiteit een rol speelt gaat de voorkeur uit naar minimaal twee onderzoekers. Om typisch fysiek-medische aspecten een juiste plaats te kunnen geven is doorlopend advisering door een basisarts mogelijk. Klant: Centrum Buitenlanders West-Brabant. Informatie: Wetenschapswinkel S12: 013-662819, Peter Lasker, Hans Adema of Ramon Iroredjo. 4) gezocht afstudeerders; sociologie, economie of psychologie met interesse voor organisatie-netwerken en/of zelfhulpgroepen. Onderzoeksterrein: opzetten van een organisatiestructuur voor een netwerk van lokale groepen op het terrein van zelfhulp aan vrouwen van arbeidsongeschikten en werklozen. Klant: Provinciale Vrouwenraad. Informatie: Wetenschapswinkel S12: 013662819, Ricus Timmers of Ingrid Kramers. 5) Gezocht studenten Regionale economie, Vrijetijdswetenschappen en Recht met belangstelling voor ruimtelijke ordening. Onderzoeksterrein: het analyseren van het Streekplan Walcheren en de ruilverkavelingsplannen die in ontwikkeling zijn. Het inventariseren van mogelijkheden en wensen van exploitanten van groepsaccomodatie t.a.v. Bestemmings- en ruilverkavelingsplannen. Op grond van analyse en inventarisatie komen tot aanbevelingen omtrent akties om de plannen bij te sturen. Klant: Kampeerboerderij De Dishoek. Informatie: Wetenschapswinkel S12: 013-662819, Rob van Asten of Miriam Braak. Dit zijn slechts enkele vragen uit ons bestand. Zoek je dus een geschikt scriptie-onderwerp kom dan gerust eens langs om in het vragenbestand te neuzen. Ook voor derde-jaarsscripties hebben wij wellicht onderwerpen. Je kunt ons vinden in S4 tot en met 814.
Sportnieuwsi SPORTCENTRUM Tenniscursus De mogelijkheid bestaat nog om een tenniscursus nivo 5 te volgen en wel op woensdag van 11.00-11.45 uur. Dus wil je de eerste beginselen van deze sport nog vóór de zomervakantie beheersen, teken je dan snel in tijdens de les. IntematKMiaal Toernooi Basketbal 'Internationaliseren!' De basketbalvereniging was er al mee bezig voordat 1992 een gemeengoed werd. Dat dit geen boute opmerking is bewijst deze aankondiging van ons vijfde Internationaal Toernooi. Want inderdaad op 24,25 en 26 februari spelen 24 teams net zo lang tegen elkaar totdat er één kampioen wordt. De teams zijn qua sexe gemengd samengesteld en rijkelijk gevarieerd qua nationaliteit. Met andere woorden, er zitten zowel mannen als vrouwen in een team en evenals Frankrijk, Duitsland en België stelde Nederland één of meerdere studententeams samen. Ter informatie: de aanvangstijd van de wedstrijden op de drie dagen is resp. 19.30 uur, 9.30 uur en 9.30 uur. De te hanteren voertaal is aan jullie en de toegang is gratis. Het toernooi zal plaatsvinden in de studentensporthal en we zouden het leuk vinden als je kwam kijken.
ken dient te worden. Ten eerste zijn daar de G.N.S.K. waarvan Lacoste het tennisgedeelte organiseert. Tennis op hoog niveau zal geboden worden en misschien maken onze teams wel kans op een hoge klassering. Kom 22/23 maart in ieder geval kijken en onze favorieten aanmoedigen in de tennisbal aan de Rueckertbaan. Een week later start dan het Internationaal Toernooi. Een ongekend groot aantal deelnemers uit heel Europa heeft zich aangemeld. Informatie over het programma van deze week zal zo spoedig mogelijk verschijnen. Vrijwilligers Mettier GNSK '89 De Grote Nederlandse Studenten Kampioenschappen worden, zoals jullie nu langzamerhand zullen weten, dit jaar op 22 en 23 maart in Tilburg gehouden. Zo'n 1300 studenten zullen dan uit heel Nederland Tilburg bezoeken. Om dit evenement goed te laten verlopen, hebben we nogal wat vrijwilligers nodig. Hun werkzaamheden zullen bestaan uit o.a. fouragering, tappen, bewaking, nachtwacht, materiaalbeheer en schoonmaak. Afhankelijk van de te vemchten taak, ben je tussen de twee en vijf uur kwijt. Alle medewerkers krijgen gratis toegang tot het feest, dat na de eerste wedstrijddag wordt gehouden. Ook krijgt elke medewerker een knallend evenements-T-Shirt. Zoek je dus een gezellige en nuttige tijdsbesteding, geef je dan op bij: Organisatie: Mettier GNSK '89. Academielaan 5, 5037 ET Tilburg, telefoon: 013-663012. Feest GNSK Ter ere van het 60-jarig bestaan van Pendragon zal tijdens de Mettler-GNSK een grandioos feest georganiseerd worden op het KU B-terrein. Dit feest zal gehouden worden op woensdag 22 maart. Alle topsporters die meedoen aan de MettlerGNSK zullen aanwezig zijn. Maar dit feest is voor iedereen: dus ook voor jou! De kaartverkoop voor dit feest zal plaatsvinden van dinsdag 7 maart t/m vrijdag 10 maart van 12.00 uur tot 14.00 ur in de hal van gebouw B. De kaart kost f b,= per persoon en daarmee krijg je niet alleen toegang tot dit geweldige feest maar tevens 3 consumptiebonnen. Tot ziens! Nachttoernooi Gepidae Dit jaar organiseert volleybalvereniging Gipedae weer het traditionele nachttoernooi in de nacht van 22 op 23 april. Er kan ingeschreven worden op twee niveau's: mix 1e/2e klasse en mix recreatie. Tijdens het toernooi is er uiteraard een leuke disco aanwezig om de tijd tussen de wedstrijden te vullen met swingende muziek. Natuurlijk wordt er rond een uur of twee gezorgd voor een versterkende hap. Tegen zes uur kunnen de deelnemers moe maar voldaan, en voorzien van een kleine attentie, hun bedden induiken. Iedereen die interesse heeft in een uitputtende, maar gezellige volleybalnacht kan zich met een mixteam inschrijven op een van de genoemde niveau's. Het inschrijfgeld bedraagt ^ 3,-voorGepidae-leden en f 5,- voor niet-leden. Dus geef je op met je studentenhuis, met een groepje studiegenoten of met je opa en oma. Je kunt je opgeven bij Noêl: 356474 of Marjo: 351691.
PENDRAGON T.S.T.V. Lacoste De kop van het eerste semester is er voor Lacoste alweer af. Afgelopen zaterdag vond het nachttoernooi plaats met een goede maar bovenal oergezellige bezetting. Een nacht om niet snel te vergeten. Ook de diverse teams in de interne competities zijn weer begonnen, evenals de clubavond. Voor de clubavond (donderdag) kun je jezelf nog opgeven bij Peter Mulders (tel. 360997). Inmiddels naderen twee evenementen in maart waaraan veel aandacht geschon-
24 februari 1989
S
L
p^s PAN-Festival dit jaar in Leiden Het vooral onder studentenkoren beken de PANfestival wordt dit jaar in Leiden gehouden. Twintig workshops, over heersend klassieke muziek, maar ook 'Gamelan spelen' en 'tapdansen', staan open voor studenten die hun muzikale blikveld willen verruimen. Professionele musici geven dit jaar voor de 29e keer workshops. Volgens PR man van het PANfestival Oscar van den Wijngaard richt de organisatie zich dit jaar nog meer op 'de wat langer musice rende studenten' dan voorgaande jaren. Acht van de twintig workshops vereisen nu minstens twee jaar voorkennis, zang ervaring, of het kunnen lezen van blad. 'PAN is een stichting die zich tot doel stelt studentenorganisaties te overkoe pelen', zegt Van den Wijngaard. De or ganisatie probeert daarom ook om stu dentenkoren en gezelschappen warm te maken voor de workshops. Workshops
'in de periferie, als clownerie' hebben daarvoor moeten wijken. Het PANfestival wordt op 14en 15 mei gehouden. Van den Wijngaard denkt dat de workshops aantrekkelijk zijn voor zo wel mensen die 'eens iets heel anders willen doen' als voor mensen 'die het leuk vinden om een paar dagen muzikaal bezig te zijn, om buiten de deur te kijken.' De deelnemende studenten worden ge huisvest bij studenten in Leiden. De vrij dag voor het weekend van 14 en 15 mei leidt een concert onder regie van Jac van Steen het festival in. Van Steen regis seerde het afgelopen jaar bij het Residen tie Orkest en het Noordhollands Philhar monisch Orkest. Tijdens het concert op 13 februari brengen vijfhonderd musici, leden van studentenkoren en orkesten werken van Hector Berlioz en Franz Liszt ten gehore rond het thema 'beroemde liefdesparen van Shakespeare'. De vi
suele omlijsting rond het concert wordt ontworpen door studenten van de Ger rit RietveldAcademie en de Theater groep Perspekt. Workshops waarvoor kan worden inge schreven (voor 15 maart) en waarvoor geen ervaring vereist is zijn tapdansen, strijkorkest, balkanzang, improvisatie, afrikaanse ritmes, sikuris (panfluit), stuk voor 12fluiten, het levenslied, gamelan (bronzen Javaanse slaginstrumenten), Brecht en Weilliederen, latin percussie en directie. E rvaring of notenkennis wordt wel gevraagd voor de workshops blazersensemble, klarinetkwartetten, koperensemble, close harmonie, madri gaalkoor, compositie, gitaarensemble en bachcantaten. De workshops worden op vijf plaatsen in Leiden ondergebracht, in de Streekmuziekschool, in het ge bouw van Studentenvereniging Au gustinus, in het Leids Academisch Kunstcentrum, in de Kaasmarktschool en in het Leids Museum voor Volken kunde.
(NvO)
iJnk^BS^ftfrat*'. Iïes|e: l*8t«rHsn«l
FEBRUARt
3J -Xï
IttesVolkörSdiit ■ö^trfSt, Sfer
apen', ^<^i
O
Selffoo*»», It/ It/m tN^ks^. 4
FILMHUIS
Film en Literatuur Het filmfestival 'Filnfi en Literatuur' van de Vereniging van Brabantse Filmtheaters gaat op donderdag 23 februari in Tilburgse van start met 'Die verlorene E hre der Katharina Blum' en 'Un amour de Swann'. Een programma rond de Boeken week voor literatuurfijnproevers. Het jaarlijkse literatuurfilmfestival van de Vereniging van Brabantse Filmtheaters wordt gewoontege trouw tijdens en rondom de Boe kenweek gehouden. Dit jaar draagt het festival dezelfde titel als het the ma van de week, 'Boek en Film'. Beleidsmedewerkster van de Vere niging van Brabantse Filmtheaters, Hetty Bosman over de filosofie van het festival: 'Het festival is georga niseerd om vooral een schooipu bliek aan te trekken, daar wordt publiciteit voor gemaakt en er wor den schoolvoorstellingen gegeven. Het is heel belangrijk dat je een nieuw publiek aantrekt. Voor jonge ren is het bovendien makkelijker om de film te zien nadat ze het boek ge lezen hebben.' Bosman vreest niet dat het boek dan ongelezen blijft lig gen: 'De examendagen staan voor de deur. Als ze de boeken nu nog
niet gelezen hebben...' Ze geeft overigens meteen toe dat de film huizen de mate van publiciteit naar scholen toe zelf moeten bepalen. Van de 21 films die de Vereniging aan filmhuizen aanbiedt heeft het Filmhuis van de Schouwburg Til burg er 13 geprogrammeerd. Het Filmhuis onderstreept het aantrek ken van een nieuw publiek. Hoofd Marketing van de Schouwburg, Gijsje van Honk, zegt alle Tilburgse middelbare en Hoger Beroeps Ondenwijsopleidingen benaderd te hebben met folders en voorlichting. Maar het idee van schoolvoorstellin gen keurt Van Honk af: 'Dan krijg je van die verplichte groepen in de zaal.' De films zijn geselecteerd op boek en regisseur en draaien in het Film huis van 23 februari tot en met 15 maart. De spits wordt afgebeten door 'Die verlorene Ehre der Katha rine Blum', een verfilming van het gelijknamige boek van Heinrich Böll. In het boek wordt Katharine Blum die een anarchist als vriend heeft ervan verdacht een gevaar voor de samenleving te zijn. De po litie en een boulevardblad vallen
haar en haar doodzieke moeder voortdurend lastig. Wanneer haar anarchistische vriend door de poli tie wordt opgepakt nodigt zij de sensatiejournalist uit bij haar thuis en schiet hem dood. Komende week speelt ook de film 'Un amour de Swann', naar een ge deelte uit 'A la recherche du temps perdu' van Marcel Proust. Een ana lyse van een hartstocht in Parijs rond 1885. Prousts wereld, salon conversaties, smaakvolle interieurs, en Parijs. 'Die linkshandige Frau' van Peter Handke en 'La vie devant soi' van E mile Ajar, verfilmd door Moshe Mizrahi sluiten de komende week af. Handke: over een vrouw die haar man verlaat omdat ze alleen wil zijn, terwijl de omgeving haar waarschuwt voor de gevolgen van haar beslissing. Mizrahi: over een ongewone liefde tussen een oude re Joodse vrouw en een opgroeien de Arabische jongen in een armoedige voorstad van Parijs.
SCHOUWBURG
te maken worden grotendeels on derschat. Toch zijn de afgelopen twee jaar buitenlandse accordeo nisten doorgedrongen tot de finale van het Gaudeamus Vertolkers Concours, dat vorig jaar zelfs een Duitse accordeonist als winnaar kende. Ook in Nederland en België wordt veel werk gemaakt van de emanci patie van de accordeon. Op de vier de nationale accordeondag zijn dan
ook, met de klassieke orkesten 'Apollo '77', 'Accordeana' en 'Des selina', voornamelijk op conserva toria geschoolde accordeonisten te beluisteren, zoals Hans van Schup pen en Ad de Jong. Hans van Schuppen behaalde in 1987 een ze vende plaats op het wereldcon cours voor accordeonsolisten. Hij wordt begeleid door de mezzo sopraan Julia Bronkhorst. Naast hedendaagse, voor accordeon ge componeerde stukken, brengen zij ook een theaterstuk voor zang en accordeon 'La testa d'Adriane' van R. Schafer. Ad de Jong is afkom stig uit de regio en staat als dirigent en als solist op het podium. Zijn opleiding werd voltooid aan het Conservatorium te Moskou, waar hij les kreeg van de bekende Russi sche accordeonpedagoog Fried rich Lips. Ad de Jong bespeelt een Russische knoppenaccordeon, de bayan. Dit instrument is, met name door de aanwezigheid van melodie
Nationale Accordeondag Op zondag 26 februari wordt voor de vierde maal de nationale accor deondag gehouden. Dit jaar vindt het gebeuren, nadat voor een keer was uitgeweken naar Hilvarenbeek, weer in Tilburg plaats; en wel van 12.00 uur tot 18.00 uur in de foyer en de studiozaal van de Schouwburg. De bedoeling van de nationale ac cordeondag is om de 'andere' zijde van de accordeon te laten zien. Hiermee wordt de serieuze, klassie ke zijde van het instrument bedoeld. Volgens een woordvoerder van het organiserende accordeonorkest 'Apollo '77' wordt de accordeon nog steeds gezien als een instru ment dat enkel geschikt is voor lich te, populaire muziek. De mogelijk heden van het instrument om klas sieke, technisch veeleisende muziek I Univers
(NvO)
OH«SgtoJ. BoRsSefk
4!JSrT)Jn«> jietlldan
16.ÖÖ«ur Ö©ek. 17( Daniëi,
BAT CAVE
Kampec Dolores Vrijdag 24 februari organiseert Bat Cave een optreden van de Hongaarse band Kampec Dolores in de zaal aan de Lan gestraat 13 te Tilburg. bassen, bijzonder geschikt om klas sieke muziek mee te vertolken. Zon dag staat bijvoorbeeld werk van Bach, Beethoven en Weill op het programma. Daarnaast verzorgt Ad de Jong de première van drie stuk ken van Werner Richter. Deze stukken zijn speciaal geschre ven voor Accordeon en achtereen volgens klarinet, hobo en fluit. Voor het aandeel van de blaasinstrumen ten is het Hilvarenbeeks Blazers Col lectief verantwoordelijk. Ook het wat lichter genre is zondag vertegenwoordigd. Zo wordt In de pauzes Balkanmuziek gespeeld en vindt de afsluiting plaats door een 'combo', waarvan de muziek zowel
drukkerij
Kampec Dolores maakt eigenzinnige muziek die sterk afwijkt van wat we hier in het Westen vaak te horen krijgen. Ele menten van Hongaarse folk en avantgar distische jazz vermengen zich met reg gae en do it yourself punk. Het resultaat is surrealistisch en hoogst intrigerend. Zaal open: 21.00 uur. Entree: ^ 6,— invloeden uit het klassieke als uit de moderne (jazz) repertoire kent. Dit 'combo' heeft een wat onverwach te samenstelling. Ludo Marien (ac cordeon) en Werner Willems (bas gitaar) maken ook gebruik van digi tale elektronische apparatuur, zoals een midi met sequencer. Mocht u dus geïnteresseerd zijn in accordeonmuziek, in klassieke mu ziek, of wellicht zelfs in beide, dan biedt de vierde nationale accorde ondag een bijzonder goede gele genheid om kennis te maken met de vele en vaak onverwachte mogelijk heden die de accordeon biedt. (WJ)
Em. de Jong b.v. 24 februari 1989
HET
E V E N E M E N T
Handen zwaaien, boxen springen 'Het is net carnavalsmuzielc, alleen zijn de teksten w e g g e laten. Je zou er alle krakers op kunnen meezingen.' ' A c h , het is rotzooi. M a a r je hoeft er tenminste geen fantasie voor te hebben om erop te dansen. Ik danste altijd al zo met m'n handen, een beetje spastisch. Dat m a g bij deze muziek. Ik baal er w e l v a n d a t iederéén het nu doet.' in het gedreun v a n de bassen blijven alleen de belangrijkste woorden v a n de gesprekspartner hangen. Hier in Bat Cave moet je ook niet praten, maar dansen. De ruimte onder het buurthuis Binnenstad a a n de Langestraat heeft een flinke gedaantewisseling ondergaan. Normaal het terrein v a n de postpunk en de headbangers zijn er nu ook de colbertjes en stropdassen v a n discogangers te zien. A a n de w a n d e n en p i laren is zilverpapier a a n g e bracht, grote stukken plastic maken de zaal tot een doolhof. De spiegelbol tekent gekleurde, dooreenwarrelende lichtspatjes op een w i t laken achter de dansvloer. Gere-
geld wolkt een verstikkend rookgordijn omhoog, d a t de dansers a a n het zicht onttrekt. Stroboscoopflitsen laten de nog zichtbare mensen spookachtig schokkerig b e w e g e n . Ik had alles verwacht bij een Acid House-party behalve dit. De n a a m roept wildere, agressievere sferen o p , het beeld v a n een duistere drugsscène. De enkele jointjes die doorgegeven werden en het opgevangen woord 'spacepannekoek' konden die indruk beslist niet bevestigen. O o k wordt er opvallend w e i nig drankomzet bereikt die vrijdagavond. Een enthousiaste 'Acid Houser' zegt daar nauwelijks a a n toe gekomen te zijn. 'Je hebt gewoon geen tijd om te drinken. Als je staat te dansen zit je vast in het ritm e . A f en toe een trekje v a n een passerende joint, maar verder denk je nergens a a n , weetje.'
'Je g a a t er gewoon v a n uit je d a k ' , zegt de Acid Houser. Het blijkt inderdaad te werken. Zoals een bezoekster vrijdagavond zei: 'Ik ben uit nieuwsgierigheid gekomen, wilde het >vel eens m e e m a ken. V a l t me reuze m e e . V a n de muziek hou ik niet, maar het is leuk als je er inderdaad op g a a t dansen. Het pakt je, je merkt d a t je in een soort trance r a a k t . ' V a n slechts één bezoeker hoor ik iets positiefs over de m u ziek: 'niet onaanhoorbaar'.
De jongen heeft een boerenzakdoek om zijn hoofd geknoopt. Piraatachtige kledij en schoenen met koperen neusstukjes mogen maar zijn niet verplicht voor Acid H o u sers. Eenheid wordt gevonden in de muziek. Die moet hard, de boxen geven het dan ook de een na de ander o p . Opvallend is d a t zelfs de meest fervente Acid Houser de muziek afkraakt. 'Het is heel simpel, in een kwartiertje in elkaar ged r a a i d . Alles is gepikt, vooral James Brown wordt veel gebruikt. De platen worden versneld opgenomen en gemixt
Dat hij rookt, noemt hij w e l als eerste reden voor zijn Acid House-passie. Acid betekent 'zuur' en drugs zijn zuren. Hoofddrug is XTC oftewel Extase. O o k de muziek is bedoeld om in extase te raken.
met een dreun eronder. Daarna wordt het resultaat weer langzamer afgespeeld.' Als 'House' is de stroming in Amerika begonnen. W a a r schijnlijk komt het voort uit de hip-hop-muziek. De trend w a a i d e over naar Engeland, w a a r Acid eraan toegevoegd w e r d . Dit betekende snellere muziek met drugs erbij. A m sterdam n a m dit over, net als A n t w e r p e n . In België hebben ze er N e w Beat v a n gemaakt, d a t de drugs w e e r verwierp en de muziek gladder liet klinken. De Acid House-bands zijn anoniem, willen d a t ook blijv e n . Z e drukken zo'n honderd exemplaren v a n een nummer, daarna stoppen z e . Het leuke is, zo zeggen de liefhebbers, dat iedereen het kan m a k e n . Je hoeft geen verstand v a n muziek te hebben. Elitair of pretentieus is de stroming dus zeker niet. De trend is zelfs alweer voorbij. Tilburg loopt vreselijk achter met de Acid House-partys. W h a t ' s next? In Amerika is nu w e e r de hippiecultuur met bloemetjesbroeken opgedoken, zo zegt een v a n de jongens v a n Bat C a v e . House is daar allang Exit House. Monique Mulder
'TERVENDESOL D6 fmMim mmmiismmm Uit het omvangrijke archief van een academisch gevormde sollicitant. A) Laat-je-niet-kisten-post B) Het Onontkoombare Q Brandstof D) Het Afscheid Tioor </« miüSvpa/ia^ 'Mijn é.aah/t ZJtnt" oait dm ^cu/latiat^ in l« uuffen tuni u a//e rfelait oan uai uiluaarl oazlU^fen Dv'^hicu/talfevmin/ïirmeerltf« Jooruaan^eweien personen na uai ouer/ijden ou«r a/la r/oor u uoi/^e/e^ae wen sen omtrent uw uitoaarl en ian hen desgewenst /nei raad en <faaJteniiJe slaan
(5 Dhr C M vao Oick venoeliersstr 68 5021 HM TILBURG
§
2 S 8 b JN 's Nederland
de \-QC\i\(nX\tst 's Gravenhage
Januari 1989
Het deed ons genoegen van u het verzoek te ontvangen om toezending van het boekje 'CREMATIE - Eigentijds of van alle tijden'' U treft het In deze envelcrp aan Dit boekje vertelt u alles wat u wilt weten over crematie Over de precieze gang van zaken tijdens de uitvaart, maar ook over de geschiedenis van crematie en hoe er In Nederland tegenwoordig over wordt gedacht Alle veel voorkomende vragen die aan onze Vereniging zijn gesteld in de 114 Jaar van haar bestaan worden erin beantwoord Die antwoorden zijn eerlijk Want wij vinden dat het belangrijk Is openhartig te zijn over de laatste schakel in de cyclus van het bestaan Lees het boekje eens op uw gemak door WIJ hopen dat het u een dienst zal bewijzen als het onderwerp 'crematie' ter sprake komt Onze Vereniging heeft er veel aandacht aan besteed om dit boekje zo volledig en informatief mogelijk te maken U begrijpt dat daarmee wel enige kosten gemoeid waren Omdat de Facultatieve een organisatie zonder winstoogmerk is zou u ons net een kleine bijdrage een grote dienst bewijzen Een bedrag van f 3 50 helpt ons al goed op weg Hiervoor kunt u gebruik maken van de bijgesloten acceptgirokaart U bent echter beslist vrij in de keuze om wel of niet blJ te dragen Wilt u na het lezen van 'CREMATIE Eigentijds of van alle tijden?' tóch nog Iets vragen over cremeren, aarzelt u dan niet en neem contact met ons op
Fh Nagtegeller Afdeling Ledenservice
Crea
G R A V F N H A G b
lernumaais, 4 12 1988
Geachte mevrouw, mijnheer
Ket vriendelijke groeten.
w
Aan de Facultatieve K.oninklijk.e V e r e n x R i n g v o o r F a c u l t a t i e v e t a v Ph NasteKellep Van StolkUBS 23a
Weiedele heer/mevr
Nagtegeller
Niemand solliciteert graa« naar de dood Toch doe ik. dat n a v de post van de Facultatieve die zomaar uit de hemel kwam vallen op een doordeweekse dag Want informeren naar het wej. en uee van het cremeren heeft toch iets van een doordachte schrede zetten op weg naar de eeuwige v n j e tijd Een sollicitatie als het ware naar het einde van de aardse loopbaan (meer een renbaan trouwens) Van de dood weet je één ding heel zeker die universele baan, die dode zee van tijd en ruimte, krijg je hoe dan ook Soms geeft een miserabel leven aanleiding om ons levenswerk zelf te beëindigen, soms jaawt een onverwachte tegenligger ons over de streep, soms kankeren we een verzuurd leven bij elkaar tot do dood er op volgt of we worden gewoon oud en sterven af In alle gevallen moeten de zaakjes voorafgaand aan het sollicitatiegesprek met Petrus geregeld worden Althans, dat begrijp ik uit uw schrijven over dit onderworp dat veel misverstanden oproept En daar maakt u weer werk van De dood is een betrekking waarvoor geldt hoe ouder je bent. hoe groter de kans op een werkkring De dood discrimineert niet on behoeft ook geen positieve actie om vrouwen betere kansen te bieden Langdurig werklozen, 57i/? jarigen en arbeidsongeschikten, de dood neemt vroeg of laat iedereen in dienst Ongeacht arbeidsverleden, slechte referenties of een gebrekkig curriculum vitae Echter, de dood is een door weinig mensen geambieerde baan De meest schrijnende gevallen van uitschakeling verkiezen een gemarginaliseerd leven in machteloosheid, totale afhankelijkheid en liefdadigheid van overheidswege boven een vaste betrekking in het hiernamaals waarvoor u de emolumenten levert een comfortabele kist, een zerk wellicht, een asbus. een urn en wat al m o t meer
§
/l4dOpr<?(J,le D(?i?lnc'minc7
Ümdat je éénmaal in dit leven de Universele Baan onder ogen moet durven zien Cje bent jong en je wilt w a t ) , verzoek ik u mij uw sollicitatie c q inschrijvingsformulier naar en ter voorbereiding op het onontkoombare einde te doen toekomen !1et oprechte deeLnemi ng ,
C M van Diek Vendellersstraat b021 HM Tilburg
ftitr~ lo.H^l^^£^, je4^ Lcxxttü. d*.." i*t*»S/
-L