niversiteitsStm
Breken met Olivetti icost minstens ton per jaar Het verbreken van de relatie met de computerfirma Olivetti kan de KUB 150.000 gulden per jaar gaan kosten. Dit blijkt uit een notitie van het rekencentrum, waarin de beheersconsequenties van een eventuele breuk tussen de KUB en Olivetti v\/orden geschetst. De notitie is geschrev^n op verzoek van het College van Bestuur, als onderdeel van de onderzoeksactiviteiten van het CvB naar de handel en wandel van Olivetti in Zuid Afrika, en naar de consequenties van het verbreken van de contacten met het bedrijf voor de KUB. In de notitie wordt gesteld dat het officiële onderhoudstarief van Olivetti meer dan het drievoudige bedraagt dan het nu door het bedrijf gehanteerde tarief. 'Wanneer Olivetti zich formeel gaat opstellen met betrekking tot het onderhoud, dan zal het noodzakelijk zijn de ondersteuning van Olivetti contractueel vast te leggen', aldus de brief van het rekencentrum. 'Er dient dan rekening te worden gehouden met een jaariijks bedrag van f. 100.000 è f. 150.000 voor de gehele KUB.' Volgens de notitie van het rekencentrum duurt het enkele maanden om over te schakelen op een nieuwe computerlijn. De KUB heeft geen formeel contract met Olivetti, dus men kan zonder contractuele problemen overschakelen. In de notitie worden de mogelijke alternatieven voor Olivetti opgesomd. Van de grote merken is IBM 'eenvou-
dig te duur'. Het rekencentrum is wel erg te spreken over Hewlett Packard (HP), maar 'HP heeft zeer grote defensiebelangen, zit in vrijwel iedere tank, en heeft een vestiging in Zuid Afrika'. Van de kleinere computermerken, zoals Tulip, Philips, Commodore en Zenith, 'ontmoet de levering en de service vaak kritiek', aldus de notitie. De prijzen zijn 'zeer redelijk'. Volgens de directeur van het rekencentrum, drs. S. Veling, is met deze notitie niet gezegd dat er geen alternatieven voor Olivetti zijn. 'Wij hebben alleen geschetst wat de gevol-
gen kunnen zijn als de KUB formeel de relatie met Olivetti verbreekt. Als Olivetti dan lelijk gaat doen, krijgt de KUB de rekening gepresenteerd. Olivetti kan dan zeggen dat ze stoppen met de ondersteuning van onze apparatuur', zegt hij. Veling vindt Tulip en Commodore goede alternatieven voor Olivetti: 'Wij hebben dat onderzocht. Dat heeft niets met Zuid Afrika te maken, maar met het feit dat veel gebruikers Olivetti te duur vinden. Wij zouden Tulip en Commodore in ieder geval naast Olivetti moeten hebben.' (CJ)
Deetman blijft bij 15 september 1987 Minister Deetman is niet van plan de overgangsregeling bij de invoering van de Harmonisatiewet, de zogenaamde 'zesjarenmaatregel', te versoepelen. In het wetsvoorstel dat hij begin deze week naar de Tweede Kamer stuurde, houdt de bewindsman vast aan 15 september 1987 als de datum waarvoor studenten behandeling volgens de oude regels hadden moeten aanvragen. Tijdens een persconferentie over de studiefinanciering, maandag, verwees Deetman studenten die in de problemen dreigen te komen in de richting van het 'auditorenfonds'. Dit fonds, dat de universiteiten en hogescholen zullen gaan beheren, is, zo maakte de minister duidelijk, voor alle soorten van probleemgevallen bedoeld: voorstudenten die pas na 15 september 1987 om verienging van hun studie vroegen; voor studenten van de lichting '82 die als 'proefkonijnen' van de tweefasenstructuur in moeilijkheden zijn ge-
komen en, straks, voorstudenten die in de toekomst gronden voor studieduurverlenging menen te hebben. Met zijn opstelling negeert de bewindsman het advies van de Raad van State over zijn wetsvoorstel. In navolging van de Onderwijsraad wil ook dit hoge rechtscollege de datum 15 september geschrapt zien worden. Volgens de Raad doet het wetsvoorstel op dit punt 'afbreuk aan door de vigerende wetgeving (bij studenten) gewekte verwachtingen' en moet Deetman de mogelijke financiële consequenties maar voor lief nemen. Voor de minister is dat laatste echter juist het grote probleem. In zijn reactie op het advies van de Raad van State schrijft hij op zijn beurt weer dat hij een dergelijk 'substantieel deel' van de beoogde bezuiniging van 165 miljoen gulden niet kan missen. (RP/up ingekort)
8/9 Vrijetijdswetenschappen Dr. Q. van Bijsterveldt, initiatiefnefner van het eerste uur, ziet bij zijn afscheid zijn erfenis veilig gesteld. Hij weet zijn geesteskind bij prof. dr. Th. Beckers in veilige handen. Van aanvankelijke scepsis tot landelijke en zelfs inte:riationale erkenning en waardering: het vak beleeft een ronduit voorspoedige ontwikkeling. 3
6
7
De productie van de KUB groeit gestaag. De WIR nnaakt vele tongen los. Bedrijven hebben WIRgeld hard nodig onn gezond te blijven, vindt prof. Douma. Ontwikkelingslanden zijn steeds meer aangewezen op Westerse landbouwtechnologie.
Twee nieuwe functies voor ex-secretaris Hopman Op n maart neemt drs. Herman Hopman officieel afscheid als universiteitssecretaris van de KUB. Hij gaat het management van twee nieuwe instituten van de Tilburgse universiteit onder zijn hoede nemen: het Instituut voor taal- en kennistechnologie en het Center of Economie Research. Daarmee is een eind gekomen aan een bestuurlijke impasse die eind 1987 ontstaan was na onenigheid tussen Hopman en het College van Bestuur van de KUB.
De secretaris heeft na een schorsing maandenlang thuis gezeten in afwachting van een schikking in der minne. Die is er dan nu gekomen. Weliswaar stapt Hopman op als hoogste ambtenaar van de KUB, maar in ruil daarvoor krijgt hij twee nieuwe parttime functies aangeboden met behoud van zijn vorig salaris. Herman Hopman gaat de start en het management op zich nemen van twee nieuwe universitaire instituten in voorbereiding: het Instituut voor taal- en kennistechnologie van de letterenfaculteite en het Center of Economie Research van de economische faculteit. Eind november kwam Hopman in een hevige aanvaring met het College van Bestuur over de invulling van zijn tijdelijke bewindvoerderschap bij de faculteit der wijsbegeerte. Maar dat conflict bleek slechts de uitdrukking van een sinds lang verstoorde relatie tussen de secretaris en het dagelijks
bestuur. Het college stuurde Hopman voor onbepaalde tijd naar huis om na te gaan of het mogelijk was 'in onderling overleg het dienstverband van dhr. Hopman te beëindigen'. Uiteindelijk is het dus niet tot een definitieve breuk gekomen. Na maandenlang onderhandelen via bemiddelaar prof. mr. S.F.L. Baron van Wijnbergen zijn de partijen vorige week tot overeenstemming gekomen. Vraag aan de ex-secretaris: waarom duurde het zo lang om tot overeenstemming te komen, terwijl de grote lijnen half december al vast lagen? Hopman: 'Inderdaad, half december lag er al een concept-persbericht klaar. Maar dan blijkt dat zo'n regeling toch meer voeten in de aarde heeft. Dat kost veel tijd. Maar er is in alle harmonie onderhandeld, zeker niet in een harde sfeer. Het ging erom de zaken goed te regelen. En dat is gelukt. Ik ben te-
Hopman: Royaal? Laat ik zeggen redelijk vreden en het College van Bestuur ook. We hebben samen een borrel gedronken op de goede afloop. Wat wil je nog meer?' De kans dat het in de toekomst opnieuw tot aanvaringen met het College komt acht Hopman heel klein, ook al omdat hij in beide nieuwe functies onder verantwoordelijkheid van de faculteitsbesturen valt en niet meer rechtstreeks onder het College van Bestuur'. Hopman: 'Ik heb met name willen vastleggen dat ik maximaal werk zal leveren voor mijn centen. Het geld is nauwelijks onderdeel van de onderhandelingen geweest. Ik
heb er niet meer uit willen halen dan wat het College mij in eerste instantie heeft aangeboden. Het heeft zolang geduurd omdat ik een aantal zekerheden wilde. Verder wil ik daar niet over uitweiden'. il bent nu secretaris af. Moetje dat niet beoordelen als een degradatie? Hopman: 'Technisch gesproken betekent deze oplossing promotie noch degradatie. Het hangt er maar van af hoe je beide functies invult en hoeveel speelruimte je krijgt. Ik zie het zeker niet als een degradatie, eerder als een rehabilitatie'. Zou u het aanbod van het College van Bestuur als royaal willen kenmerken? Hopman: 'Royaal, nou ja. Laat ik zeggen redelijk. Dat woord royaal geeft 'n bijsmaak alsof er iets wordt afgekocht. Zo is het niet. Er is gewoon een fatsoenlijke regeling getroffen. En dat is goed zo, voor mij en voor de universiteit'. Het is niet zo dat men die twee functies heeft gecreëerd om u maar ergens onderdak te kunnen brengen? Hopman:'Bij beide instituten was al nagedacht over de aanstelling van een manager of hoe je zo iemand ook wil noemen. De exacte naamgeving doet er nog niet toe. Dat komt wel als er meer duidelijkheid bestaat over inrichting en structurering van de twee instituten. Inhoudelijk moet het van anderen komen, dat is duidelijk. Wat ik kan is structuren bedenken, onderhandelen, dingen goed regelen. Ik neem aan dat ik op basis van die kwaliteiten aan de slag ga'. vervolg op pagina 9
COLOFON
MATSERTJES
■■™ m a t s e r t j e s i ^ " 'Matsertjes' kunnen enkel per ingevulde matser bon worden opgegeven bij de redaktie. Contant betalen. Tot 30 woorden kosten ze ƒ 5,—. Tussen 30 en 60 woorden ƒ 10,—; onder nummer ƒ 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen. HEY SUCKER! Als je nog niet van 'PLATO' hebt gehoord moet je maar snel eens ons info-blad 'BLATO' lezen. Gratis verkrijgbaar op de KUB en andere HBOinstellingen. Wordt liden bezoek onze oergezellige avonden, elke maandag en dinsdag in The Elephant (Magazijnstraat) vanaf 22.00 uur. SPAANS: Leer Spaans in Malaga. Internationaal Instituut. Cursussen v.a. 3 weken. Alle leeftijden. Audiovisuele methode. Inl. -I- prospectus; M. Wolters na 18.00 uur 070-540178. FILMCYCLUS: dl. 9 feb.: 'Gebroken spiegels' di. 23feb.: 'Havinck' di. 8 maart: 'De Wisselwachter' di. 22 maart: 'Tootsie' di. 5 april: 'Mona Lisa' di. 19 april: 'Sophie's choice' di. 3 mei: 'Zoeken naarEileen' di. 17 mei: 'One flew over the cuckoo's nest'. ROME: Buongiorno Roma! Tweeweekse vakantiecursussen in Rome. Communicatief Italiaans, Italiaanse kunstgeschiedenis (in het Nederlands). Cursus + verblijf:/ 605,—. Mensa, excursies, zwembad, etc. Informatie: Angélique van Groeninghen, 030-522244, 19.00-22.00 uur. ■ WINTERSPORT: Wintersport, studentenreis van de stichting De Zon Skiër naar het grootste skigebied van Euro pa: Fortes du Soleil, Champoussin, Morgins (600 km. skipistes, 190 ski liften) naast de ski piste, van uit je bed in de lift! 23 persoons kamers, 7 dagen halfpension en liftpas voor/ 539,—. Inl.: P. Iva nyi. Tel.: 020823137. TE HUUR: Grote ruimte voor studentenvereniging, sportclub of bedrijf. Studio 25 x 20 m, kantoorruimte, woonruimte, keuken, douche. Bellen naar Dan serscollectief tel. 365678 (vragen naar Ricardo). THEATER: Het universiteitstheater heeft nog enkele figuran ten nodig alsook handige jongens en meisjes voor uitvoering decor en andere klussen. Bellen Peter (564342).
AMBITIEUS?: Gedraag je als manager en doe mee aan onze managementgame! Op 3 donderdagmiddagen v.a. 10 maart. Meer informatie hierover bij de marketing asso ciatie, kamer 050 TYPEWERK: Snelle exdirectiesecretaresse heeft tijd, energie en apparatuur beschikbaar voor het verwerken van uw teksten, scripties, etc. in de moderne ta len tegen redelijke vergoeding. Bel S. Deems, tel. 013434863
WIE??? houdt er van een goede Nederlandse film? Een kwestie van smaak nietwaar? Jos Stelling maak te een film die alle sceptici de mond deed snoeren. Dus... dinsdag 8 maart 20.15 u: 'De Wisselwach ter'. De derde film in de Socratesfilmcyclus. Plaats: AZ 115.
SKIËN MET PASEN: Goede sneeuw, volop zon en mooie afdalingen v o o r / 478,— voor 10 dagen. Vertr. 1 april. Re serveer snel bij N.W.I .T. sportreizen, tel. 076611219. Ook info. verkrijgbaar op het sportcentrum.
GEZOCHT: Tappers en organisatoren gezocht (M/V) De Puf is het afgelopen jaar sterk gegroeid. Wij zoeken daarom ter uitbreiding van onze Pufgroep ( ± 3 5 personen) een aantal nieuwe medewerkers. Ervaring is niet vereist, enthou siasme en de bereidheid, minimaal één dag of avond per weerk te besteden wél. Gezien de huidge samenstelling van de Puf groep worden nu vooral ouderejaars gezocht. Reakties: tel. 662788. Schriftelijk: PUF, KUB, Hogeschoollaan 225.
DELTAVLIEGCURSUS: Voor wie er op de aarde niks meer te beleven vak, organiseren wij een delta vliegcursus in Oostenrijk, / 849,— voor 10 dagen. Vertrek 1 april. Reserveer bij N.W.I .T. sportreizen, tel. 076611219.
ECHT WAAR!!: Een heuse MisterPlato verkiezing op 21 maart vanaf 20.00 uur in The Elephant. Kom naar onie spetters kijken! Plato leden: gratis. Nietleden ƒ 2,50.
GEVORDERDE SKIËR: Les krijgen van toptrainers kan nu in de paasva kantie,/ ^49,—voor 10 dagen. Inclusief 2 tour tochten t video. Vertrek 1 april. Reserveer bij N.W.I .T. sportreizen, tel. 076611219. Ook info. op het sportcentrum. SNOWBOARD CURSUS: Nu of nooit, voor deze prijs kun je nergens te recht. Cursus, vervoer, hotel h.p., liftkaart t plankvoor/ 750,—. Snel reserveren bij N.W.I .T. sportreizen, tel. 076611219. Ook info op het sportcentrum.
PLATO-FEEST: Het leukste feest van het jaar, ook voor jou! Op 30 maart vanaf 22.00 uur in Noorderiigt. Met o.a. de verbluffende 'Rock and RoU-band' en het eigen Plato-huisorkest 'The amazing Platoni's'. Entree: - Niet-leden :/3,50opvertoon van collegekaart. - Plato-leden: GRATIS.
GROTIUS
ACADEMIE
VOORLICHTINGSBIJEENKOMST
over de éénjarige post-doctorale juridische praktijkopleiding * Datum: donderdag 21 april om 17.00 uur
KLACHTEN: Klachten, aan of opmerkingen of suggesties over het juridische onderwijs? De Fractie 'Recht Voor uit' staat er open voor en doet er wat mee! Kamer B 704, tel.: 662821. Spreekuur: ma/di/wo 12.3013.15 uur.
* Plaats: kamer PZ 202, KU Brabant
TYPEWERK: Voor het typen van verslagen, scripties, etc. Mar leen van Enschot, tel. 013341273. IDEALISME? Juridisch faculteitsblad SecJure zoekt enthousi aste medewerkers voor ± twee dagen gezellige in spanning in de maand. Bel voor informatie: Carla, 013365444 of Cora, 013358371. GEZOCHT: Kamer nabij Westermarkt. I k ben 4e jaars econoom en bereikbaar op: 073560956. Erik van den Dungen.
Univers
Rasromanticus Biesheuvel over zijn verhaaltalent ('De gedachte dat het opraakt is wel angstig'), zijn hang naar Kafka, zijn vrees voor de Boekenweek. Marjanne Sint, over haar strijdlust en haar eigenwijzigheid: 'De PvdA heeft meer bestaansrecht dan ons lief is.' Een surrealistische PUINHOOP: Er broeit iets in het Amsterdamse onderwijs, geen enkele school houdt zich meer aan de regels. 'Bij coma-patiénten, waar geen herstel mogelijk is, of die in een onomkeerbaar coma zijn, zou actieve euthanasie mogelijk moeten zijn.' De wanhopige ervaringen van de fraude-politie. Chas Mijnals over de junta van Bouterse. Wielrennen: Teun van Vliet. Film: Paolo Branco.
MAGRITTE's HUIS
In de kleurenbijlage: het huis van Rene Magritte in prachtige foto's, en een gesprek met de vrouw die er in woonde. Ook: theatrale portretten. Boekenbijlage: Philip Roth en het contralevcn. Penisnijd? De mannelijke clitoris. August Willemse.
Lees naast uw krant Vrij Nederland
univers
VERWENNEN: Doe je jezelf met een professionele lichaamsmas sage of schoonheidsbehandeling tegen studenten prijs. Bel: Yvonne 073122338.
GITAARSTUDIO: Gitaarles bevoegd docent in de volgende stijlen: klassiek, jazz, lichte muziek. Vier lessen proef kost / 45,—, daarna/ 145,—per kwartaal, je krijgt dan een half uur les per week. Je kunt op elk mo ment met lessen beginnen. Heb je interesse bel dan 013358562.
MAARTEN BIESHEUVEL MARJANNE SINT
tilburgs universiteitsblad (voorheen tilburgs hogeschoolblad) redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, angela van schendel (assistente) medewerkers toine asselbergs, hugo backx, han van den hoff, Caspar janssen, ene kosten, jan charpentier claartje van der grinten, frans godfroy, rené van hooren, nnichel knapen, frank soonieus, gerard rutten, yvonne t o n , nanny tinnmers, lil wagenmakers columnisten dr a j w boelhouwer, c m van diek dr p f m kop, t aarts samenstelling redaktieraad prof mr p van seters (voorzitter) dr h van erp, prof dr j I goedegebuure, prof dr p ruys, m ackermans (adviseur), drs th schouw, r iazaroms, g siegelaer offteiöle mededelingen afd interne communicatie .^ cartoonist ad van haandel advertenties
* Onderwerpen: studieprogramma, toelatingseisen en kosten * Sprekers: prof.mr. J.B.M. Vranken en mr H. Beekhuis (directeur juridische zaken en secretaris Philips International B.V.) * Contacthoogleraar: prof.mr. J.B.M. Vranken, telefoon 013-662290 * Studiecoördinator: mevr. mr M. van Empel, telefoon 02154-20900
angela van schendel kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor univers) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer B 12 en B 13 (gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerkingsverband universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), wagenings universiteitsblad, utrechts universiteitsblad, delta (delft), cursor (eindhoven) tut nieuws (twente), observant (maastricht), uk (groningen) en ku-nieuws (nijmegen) druk drukken] em de jong bv, baarle-nassau abonnementen voor niet-universiteitsleden f 3 0 , - per jaargang
NIEUWS
LOFON
Dienstraad: 'Ernstige Vakbonden: 'Personeelsoverleg verzwaicicing Personeeiszaicen' in WHW moet beter geregeld' i VEL haaltalent ig'), zijn enweek. [laar aansrecht oeit iets in school mogelijk OU actieve epolitie. se. Branco.
' Magritte vrouw die rale ven. Willemse.
^M
lad loolblad) teur) dk, stente) n van den hoff, 1 charpentier sgodfroy, cnapen, yvonne ton, makers van diek •ts eraad :itter) dr. h jure, prof dr drs. th. schouw, eer gen catie >.
nderdag de het bezit van enties 3, telefoon ' en 662506 n 2 e n B 13
sverband rbij verder msterdam), d, utrechts rsor (eindhoven), 3),
roningen) en sn) larlenassau I
Het over/eg tussen de vertegenwoordigers van het personeel en de co/Zeges van bestuur moet minder vrijblijvend van /<ara/<ter worden, in de nieuwe wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijl< onderzoel< (WHW) willen de vakbonden op een groot aantal punten een instemmingsrecht geregeld zien. Dat bleek vorige week tijdens een bijeen komst van het COPWO, het centrale over legorgaan tussen minister drs. W . J . Deet man en de bonden voor het WOpersoneel. Momenteel hoeft er met de bonden op plaatselijk niveau op de meeste punten slechts overleg te worden gevoerd. Maar bij de academische ziekenhuizen, waarvoor een nieuwe bestuursstructuur is overeenge komen, werd eerder al een instemmings recht bereikt. In de nieuwe W H W willen de bonden vastleggen dat het plaatselijk geor ganiseerd overleg op veel punten een zwaar dere rol gaat vervullen. Enkele belangrijke daarvan zijn grote investeringen en kredie ten, het vaststellen van de begroting en de jaarrekening, inkrimpingen, uitbreiding of andere reorganisaties, en het vestigen, over
nemen of afstoten van activiteiten. Als de bonden hun zin krijgen kunnen de colleges van bestuur voortaan niet meer 'na' overleg met de bonden, maar alleen 'in' overleg, dus in overeenstemming, een besluit nemen. Niet alleen op de universiteiten, ook bij de andere instellingen die onder de nieuwe W H W vallen (HBO, NWO, KNAW, Open universiteit en koninklijke bibliotheek) moet het georganiseerd overleg op deze nieuwe leest worden geschoeid. Daartegenover staat een beperking van de rol van het cen traal overlegorgaan, nu nog het COPWO, straks het COPHO (Centraal overlegorgaan personeelsbeleid hoger onderwijs). Dat zal zich dan beperken tot 'randvoorwaardelijke zaken', zoals ABVA/KABOvertegenwoor diger J . Bartels het uitdrukt. Onder meer zou het COPHO zich over een 'rompCAO' moe ten buigen, waaraan op plaatselijk niveau verder inhoud kan worden gegeven. Volgens Bartels behoort het nieuwe over legstelsel bij een hoger onderwijs, waarin de autonomie van de instellingen wordt ver groot. Of minister Deetman akkoord gaat met de wensen van de bonden is nog onze ker. Weliswaar werd eerder voor de acade mische ziekenhuizen een soortgelijke over legstructuur overeengekomen, maar dat ligt anders. Behalve Deetman is ook staatsse cretarisdrs. D.J.D. Dees (volksgezondheid) verantwoordelijk voor het beleid in de zie kenhuizen. Deetman zal de bonden binnen enkele weken laten weten of hij voor de plannen voelt. (BB/up)
De dienstraad van de Dienst Personeelszaken van de KUB maakt zich ernstig zorgen over de continuïteit van het werk na de plotselinge overgang van afdelingshoofd Peter Kersten naar de Dienst Bouw- en Huishoudelijke Zaken (DBHJ. Kennelijk vindt het bestuur van de universi teit de invulling van de vacature bij DBH be langrijker dan de handhaving van het hoofd Formatie en Bemanningszaken bij Perso neelszaken, aldus de dienstraad in een brief aan het College van Bestuur. 'Deze prioriteitsstelling vervult ons met grote zorg. In zeer korte tijd zijn alle afdelingshoof den bij onze dienst verdwenen.(...) De ver zwakking die hierdoor zowel kwalitatief als kwantitatief ontstaat is ernstig te noemen, omdat naar ons oordeel de desbetreffende vacatures minstens even moeilijk te vervul len zullen zijn als de vacature DBH'. De dienstraad van DPZ spreekt van een te leurstellende en demotiverende beleidskeu ze. 'Het College vult het ene gat met het ande re' zo licht R.H. Vlemmings, voorzitter van de dienstraad, de brief aan het universiteits bestuur t o e . ' Het College moet niet denken dat het een probleem heeft opgelost, het heeft alleen een nieuw probleem gecreëerd'. Overigens wil Vlemmings de zaak niet opbla
zen. Hij wil geen 'heibel' rond deze kwestie: men heeft alleen uitdrukking willen geven aan de ongerustheid van de dienstraad. Vlemmings: 'Men zal er rekening mee moe ten houden dat wij de komende tijd minder werkzaamheden kunnen verzetten. Alles zal wat langer gaan duren dan normaal'. Collegelid J . van Berkom kan in principe wel begrip opbrengen voor de klacht van Perso neelszaken. Hij geeft toe dat er door het ver trek van Kersten in het submanagement van de afdeling een gat is gevallen. 'Maar het gaat me te ver om van een leegloop te spre ken'. Het College van Bestuur heeft Kersten voor de functie gevraagd nadat zowel een interne als een externe sollicitatieprocedure geen geschikte kandidaat hadden opgele verd. Van Berkom: 'Het ontbreken van een hoofd DBH begon bestuurlijk voelbaar te worden. We moesten als College een keuze maken'. De enige troost die Van Berkom de bena deelde dienst Personeelszaken kan bieden is de belofte dat de procedure voor de opvol ging van Kersten zo snel mogelijk zal worden begonnen. (TG)
Wetenschappelijke productie KUB groeit gestaag Met ingang van 1 januari 1988 zijn 78,42 mensjaren onderzoek aan de KUB intem be schermd. December '87 besloot de Uraad het budget voor VFonderzoek (het zgn. B deel binnen het Plaatsen Geld Model) van 69,7 tot 78,42 mensjaren onderzoek op te hogen. Dit nadat een twaalftal nieuwe on derzoeksprogramma's (incl. een aantal aan vullingen van bestaande programma's) wer den gehonoreerd. Evenals de andere universiteiten heeft de KUB daarmee het oorspronkelijke Bdeel ruimschoots overtekend. Alle instellingen zetten met een grote hoeveelheid VF programma's hun beste beentje voor om straks, als minister Deetman de balans gaat opmaken van het stelsel van voorwaardelijke financiering, misschien wat extra onder zoeksgelden in de wacht te slepen. Voor het zover is zullen alle tot dusver inge diende programma's onderworpen worden aan een externe beoordeling. De eerste be oordelingsronde, met onder meer het onder zoek op het gebied van letteren en psycho logie, vond nog niet zo lang geleden plaats. Eind van dit jaar volgen we beperken ons even tot de studierichtingen van de KUB de overige sociale wetenschappen en theolo gie. En in 1989 ten slotte wijsbegeerte, rechtsgeleerdheid, economie en econo metrie. (LK)
Met een recordaantal promoties en een gestaag groeiende wetenschappelijke productie was 1986 een vruchtbaar jaar voor de KUB. De oogstin dat jaar bedroeg 670 wetenschappelijke publicaties, 355 vakpublicaties, 52 abstracts en 34 annotaties. En het aantal dissertaties bereikte met 31 een ongekende hoogte. Deze gegevens zijn te vinden in het Wetenschappelijk Verslag 1986, dat vorige week -met aanzienlijke vertraging- is verschenen. Het Wetenschappelijk Verslag wordt ieder jaar met rode oortjes gelezen. De liefhebber vindt er een compleet overzicht van het we tenschappelijk onderzoek aan de Tilburgse ■ universiteit, inclusief de aanpalende para universitaire instituten en de theologische faculteit (STF ). Per faculteit is steeds een onderscheid gemaakt tussen voorwaardelijk gefinancierd (VF) en overig onderzoek. Ver der zijn alle bijbehorende projecten vermeld. En de resultaten van het onderzoek zijn keu rig geturfd en onderverdeeld in de rubrieken 'dissertaties', 'wetenschappelijke publica ties', 'abstracts', 'annotaties' en 'vakpubli caties'. De gegevens in het verslag lenen zich ove rigens minder goed voor een cijfermatige analyse; daarvoor is de onderverdeling in ru brieken te grofmazig en bovendien te weinig consequent gehanteerd. Er worden appels (complete handboeken met een omvang van honderden pagina's) en peren (artikelen van soms niet meer dan 1 a 2 pagina's) bij el kaar opgeteld. En nog altijd is bijvoorbeeld een boekbespreking voor sommige auteurs een 'wetenschappelijke publicatie' en voor anderen een 'vakpublicatie'.
Een vergelijking met de productie van vori ge jaren is dus eigenlijk niet goed mogelijk. Wel valt op dat de wetenschappelijk produc tie de laatste jaren globaal gesproken een aanzienlijke toename vertoont; voor een deel waarschijnlijk terug te voeren op de groei van het aantal medewerkers aan de KUB, maar ook de toegenomen concurren tie onder wetenschappelijk onderzoekers ('publish or perish') zal daar niet geheel vreemd aan zijn. In 1986 bereikte het aantal promoties zoals gezegd een (voorlopig) hoogtepunt: 31 maal werd dat jaar in de Tilburgse aula het docto raatverleend. De cijfers van 1985en 1987 la ten zien dat het hier waarschijnlijk een een malige uitschieter betreft; in '85 kwam men niet verder dan een schamele 11 promoties en vorig jaar werd niet vaker dan 19 maal een proefschrift verdedigd. De verwachting is dat het aantal promoties vanaf 1990 op een structureel hoger niveau komt te liggen als jaarlijks enkele tientallen aio's de kroon op hun opleiding zetten. Veel aandacht in het Wetenschappelijk Ver slag krijgt het intern beschermde VF onderzoek. Zonder uitzondering proberen
de faculteiten een groot deel van hun onder zoekscapaciteit onder het regiem van de Voorwaardelijke F inanciering te brengen. Nu het regiem al weer een jaar of vijf, zes van kracht is, slagen ook alle faculteiten er in toe nemende mate in VFprogramma's te for muleren en goedgekeurd te krijgen.
lieden Univers
4 maart 1988
K
' W/e Spinoza leest raakt ervan in de ban' 'De grootste Nederlander uit de zeventiende eeuw, de moedigste en de meest belangeloze met wie men zich blijft bezighouden', zo schreef de schrijver Theun de Vries ooit juichend over de filosoof Baruch de Spinoza (1632-170-1677). Meer relativerend laat Machiel Karskens zich over de filosoof uit: 'Spinoza kun je niet als een 'wijsheidsboek' hanteren: niet als een Bijbel Voor de christenen. Je moet hem lezen als een bepaalde filosofische analyse.' Karskens, verbonden aan de Faculteit der Wijsbegeerte van de Katholieke Universiteit Nijmegen, verzorgt op 8 maart het derde en laatste Cultuurcollege van het Studium Generale. 'Ik wil aan de ene kant laten zien hoe actueel Spinoza is: zijn filosofie gaat over heel gewone, herkenbare dingen. In zijn boek 'Ethica' wordt een analyse van het menselijk gedrag uitgewerkt, bijvoorbeeld: waar komt angst vandaan en hoe kan dat samenhangen met andere menselijke problemen. Aan de andere kant komt Spinoza over als een heel abstracte filosoof. Hij praat over eeuwigheid en God en zo.' Deels is het verwijt dat Spinoza 'zo abstract is' terecht vindt Karskens maar deels ook niet. Vanuit de wijze waarop de filosofie laedreven werd en de culturele en politieke situatie van zijn tijd is het allemaal heel verklaarbaar, aldus Karskens. Dat zal hij dan ook tijdens het college aantonen. Vanwege zijn vrijzinnige opvattingen werd Spinoza op 24-jarige leeftijd uit de joodse gemeenschap verbannen. Hij loochende het theologische godsbestaan: voor hem was God de Oernatuur: 'God kent geen 'aandoeningen' zoals de mensen: hij heeft geen doel, kent geen begeerten en heeft geen gevoelens'. In zijn 'Ethica' stelt Spinoza dan ook: 'In eigenlijke zin kan God niemand liefhebben of haten' en 'Wie God liefheeft, kan er niet naar streven dat God hem wederbemint.' In zijn 'Theologisch Politiek Tractaat' van 1670 zegt Spinoza dat de wereldlijke overheid zich niets moet laten zeggen door profeten, priesters of kerkelijke overheden, want de overheid is een menselijke instantie. Van de overheid eiste Spinoza verder voor iedereen 'het recht om naar eigen zin te redeneren en te oordelen.' Hij schrijft: 'De overheid mag haar onderdanen niet van redelijke wezens tot beesten maken en tot ledepoppen.'
Voortbestaan bestuurswetenschappen lijkt verzekerd De faculteitsraad van de sociale wetenschappen gaat het besluit om de zelfstandige studierichting bestuurs- en beleidswetenschappen op te heffen, 'heroverwegen'. Directe aanleiding hiervoor is een gesprek dat het bestuur van de sociale faculteit vorige week dinsdag had met het College van Bestuur. Het gesprek vond plaats nadat zowel studenten als medewerkers van B&B bezwaar hadden gemaakt tegen de opheffing van de studierichting, en de door het faculteitsbestuur gevolgde procedure. Twee weken geleden schreven twee studenten van de sociale faculteit een brief naar het college, waarin zij aandringen op de vernietiging van het besluit. Het College van Bestuur heeft inmiddels aangekondigd dat, mocht de FSW vasthouden aan het opheffingsbesluit, het college dit voorstel 'niet van een positief advies zal voorzien' in de universiteitsraad. Dit betekent dat bestuurs- en beleidswetenschappen vrijwel zeker blijft voortbestaan als zelfstandige studierichting. De secretaris van de sociale faculteit, drs. C. de Graaf, wil zich nog niet uitlaten over de mogelijkheid dat het opheffingsbesluit nog deze week wordt teruggedraaid. 'Ik ben nu de voorstellen voor de komende faculteitraadsvergadering aan het uitwerken. Vrijdag (vandaag, CJ) is er meer duidelijkheid', aldus De Graaf. Hij wil wel bevestigen dat er alsnog een aparte studierichtingscommissie B&B in het leven zal worden geroepen. Vorige week donderdag, tijdens een discussiebijeenkomst tussen studenten, medewerkers en bestuur, liet faculteitsbestuurder drs. T. van der Net al doorschemeren dat de aparte studierichtings-commissie er zou komen. Op de bijeenkomst, georganiseerd door studie-adviseur M. van Boxmeer, wa-
ren zo'n 25 verontruste studenten van B&B aanwezig. Zij besloten in onderling overleg, voorafgaande aan de discussie, vier mensen naar voren te schuiven om namens de rest te ijveren voor de instandhouding van de studierichting. Tijdens de eigenlijke discussie hekelden de studenten het gebrek aan inspraak bij de totstandkoming van het opheffingsbesluit, en de geringe informatievoorziening vanuit het bestuur. Bestuurslid Van der Net repliceerde dat studenten in alle fasen van de besluitvorming betrokken hadden kunnen zijn. 'Er zitten studenten in zowel de vakgroep als de faculteitsraad, waar het besluit is genomen', aldus Van der Net. Hij benadrukte nog eens dat het onderbrengen van B&B bij de nieuwe studierichting sociologie geen gevolgen heeft voor de huidige studenten: 'Voor al diegenen die hier aanwezig zijn is het besluit niet van belang, omdat het bestuur garanties biedt voor de voortgang.' Enkele studenten en docent drs. J . de Bruin waren wel bang voor kwaliteitsverlies. 'Docenten moeten nieuwe programma's ontwikkelen, en moeten bovendien hun aandacht opeens verdelen over twee verschillende groepen studenten', aldus een student. De Bruin herhaalde nog eens zijn eerder ter
brief gestelde bezwaren tegen de door het bestuur gevolgde procedure, en pleitte nogmaals, met succes zo blijkt nu, voor het instellen van een studierichtings-commissie bestuur en beleid. Bovendien deed hij alvast de suggestie om hetfaculteitsbesluit in heroverweging te nennen, 'ook om gezichtsverlies van de faculteit te voorkomen. Bovendien zal er, als de U-raad het besluit vernietigd, weinig animo meer zijn om na te denken over verandering.' De voorzitter van de vakgroep bestuur en organisatie prof. dr. J . van Dijck ging kort in op de toekomstige inrichting van een eventueel zelfstandig voortgaande, multidisciplinaire studierichting bestuurs- en beleidswetenschappen. 'Het gaat om de vr^ag of B&B een bedrijfsgerichte of een o heidsgerichte studierichting moet zijn. Als ze vinden dat de studie overheidsgericht moet zijn, dan moeten ze mee kunnen praten', aldus de hoogleraar. Een student uit de zaal pleitte tenslotte voor een nieuwe brief van het faculteitsbestuur aan alle studenten 'met een aantal duidelijkheden en een rechtzetting over het niet instellen van een aparte studierichtingscommissie'. j^j,
Karskens: 'Iedereen die Spinoza leest raakt ervan in de ban, of zegt: 'Ik kan er niks mee'. Spinoza biedt een 'dichte' theorie: alles hangt met elkaar sa men. Dat moet je accepteren, wil je erin mee kunnen gaan. Daar staat tegenover dat Spinoza een stoïcijnse houding aannam: hij trok zich niet teveel van de buitenwereld aan.'
In zijn lezing zal Karskens aantonen dat Spinoza's theorie dat het menselijk handelen en emoties met alles eromheen samenhangen niet tot wereldvreemde standpunten leidt. 'Hoe hangen emoties samen: als je weet wat de echte oorzaken zijn dan heb je die emoties in de hand. In therapieën vind je zo'n benadering', aldus Karskens.
Aanhangers van Spinoza's filosofie, de spinozisten, bestaan volgens hem nog steeds omdat Spinoza's theorieën zo actueel ingevuld kunnen worden. Karskens zelf gelooft echter niet tot die groep te behoren: 'Ik denk niet dat ik spinozist ben, maar herken wel de aantrekkelijkheid ervan.' N.v.O.
What's in a name..
Enige jaren geleden werd de werkgroep Polet opgericht. Verschiüende discussieavonden gingen aan de oprichting vooraf. Verhitte discussies over de steen des aanstoots: het empirische literatuuronderwijs aan de letteren/acuJteif. Nog feller echter waren de discussies over de naam van de werkgroep. Hierin moest poëtiek engagemenf tot uitdrukking komen, bovendien wilden de oprichters zich in naam solidair verklaren met de ekonomen, die een soortgelijke vereniging een tiental jaren eerder hadden opgericht. Politieke letteren moest het dus worden in analogie met de vereniging politieke ekonomie, Polek. De afkorting van politieke letteren, Pollet, stuitte bij enkele oprichters op zwaarwegende esthetische bezwaren. Na enkele avonden redetwisten werd een oplossing bereikt en 'politiek' aan de naam toegevoegd. Met dit woord werd uitdrukking gegeven aan een speci^ek letteren bezwaar: de ekonomische benadering van de literatuur had tezeer de overhand op de inhoudelijke benadering. Univers
D
Om nu in de naam zowel het een als het ander tot uitdrukking te brengen en tegelijkertijd aan Poüet te ontsnappen, werd het politieke, politieke letteren; de werkgroep Polet. Sommigen vonden het bezwaar onoverkomelijk dat politiek in deze naam werd afgekort tot po. Een enkeling uitte juist het bezwaar dat politiek en poëtiek beiden werden teruggebracht tot po, in plaats van tot popo. Van Popolet kon echter geen sprake zijn, noch van PopoUet. Ten slotte kleefde aan Polet bet bezwaar, dat deze naam verwees naar Sybren Polet, nota bene de favoriete auteur van de omstreden hoogleraar. Een merkwaardige coëncidentie -maar het bleef Polet. Het debat was niet zonder kleerscheuren verlopen. De groep oprichters was na al deze discussies gehalveerd tot vijf personen, die de kerngroep zouden vormen. Vanwege het mai^ginale budget ontwierp een kunstenaar een kaderajfiche. Het origineel werd ingelijst en kwam te hangen boven een koffieapparaat in gebouw A, zeer tot genoegen van de secretaresses van de letterenfaculteit. Een kleine drie jaar later maakte Marion van den Berg mij erop attent, dat het origineel van het affiche in verband met verhuizingen in een willekeurige hoek was beland en dat bet verloren zou raken, als de stoel ven Cobbenhagen. Het wrange teken dat de hoogtijdagen van Polet voorbij waren. Maar Polek weerstaat nog altijd het ongunstige tij voor politiek engagement. Tegenwoordig doet men in naamgeving eenvoudigweg een beroep op de oude Grieken. Het voormalige Tias, een vrijplaats voor niet direct maatscbappelijk relevant promotieonderzoek, is omgedoopt tot Diogenes. De naam van dit degelijke instituut verwijst naar een van de meest zinnelijke en plebejische van de filosofen, Diogenes van Sinope. De film vereniging is vernoemd naar de meer beschaafde Socrates, en de nieuwe studentenvereniging naar Plato. Zowaar niet de minsten onder de groten. Het infoblad van Plato beet Blato. jammer dat ik niet kan melden hoe deze naam tot stand kwam. 4 nnaart 1988
INTERNATIONAAL
Op naar een generatie Turopean-Minded' universitairen Het Hoger Onderwijs maakt zich in alle landen van de Gemeenschap op voor het Europa van morgen. Er is niet alleen het Eurasmusplan waarbij universiteiten een graantje willen meepikken uit de Europese subsidiepot, maar er bloeien ook tal van initiatieven op in de buurt van het Schumannplein, het kloppend hart van de EG in Brussel.
Studenten Brusselen Internationale studentenorganisaties blijken daar plots eigen kantoortjes open te houden. Instellingen voor Hoger Onderwijs organiseren bijeenkomsten met hoge ambtenaren van de Gemeenschap, en allen samen zijn ze standhouders op beurzen waar ze met veel omhaal de aandacht trekken van de zoekende student. Afgelopen week waren er op loopafstand van elkaar in het centrum van Brussel twee beurzen die op het grote studentenpubliek mikten. In het Rogiercentrum had de Staten Generaal van Europese Studenten (EGEE) haar tenten opgeslagen. Onder het motto 'Twaalf breinen kunnen meer dan een', bouwde deze in de Parijse écoles supérieures ontstane organisatie een étage vol keurige informatiestands, boven een tentoonstelling van Chinees porselein en onder een tapijtenbeurs. Dit evenement, tegelijkertijd
salon en congres ging door onder de naam 'Euromanagers '88' en moest volgens persverantwoordelijke Frédérique Genicot 'een marktplaats scheppen voor betrekkingen en perspectieven openen voor een studie en loopbaan in het Europa zonder grenzen van na 1992.' De grote aandacht bleek evenwel niet uit te gaan naar de stands maar naar de ruime congreszalen (met een indrukwekkende keuze aan sprekers uit zowal alle landen van de Gemeenschap), vergaderzalen, bar en een restaurant. Vooral deze laatste twee oorden kregen veel van de ruim 10.000 bezoekers te verwerken en daar werden ook zonder schroom zaken gedaan. Het publiek dat het midden hield tussen keurig in het pak zittende studenten met managersallures en jonge afgestudeerde managers op zoek naar het grote geld, flaneerde er langs informatiehoekjes van universiteiten, veel business schools en multinationale ondernemingen die op zoek zijn naar nieuw talent. Daarnaast was er een ruime aandacht voor stages, talenstudies, programma's van de Europese Commissie (COMETT, E R A S M U S , ESPRIT), etc.
STUNTELIG Het Europa van de managers breekt in gestroomlijnd frans en engels de grenzen open tussen opleidingen voor handel en economie in de twaalf lidstaten. De Nederlandse vertaling daarvan blijft stuntelig (uit de brosjure: 'Deze initiatief heeft de wil van de universiteiten, de studenten en bedrijven getoond om Europese begripen in verschillende veleden te ontwikkelen.') en dit laat vermoeden dót ons taalgebied de trein zal missen, ondanks de aanwezigheid op de
beurs van enkele Nederiandse universiteiten en managementschools. Dat Europa meer inhoudt dan alleen handelsverkeer, economie en technologie viel nergens te bekennen, ondanks de openingswoorden van de Belgische eerste minister Wilfried Martens: 'Het moet tevens een menselijk gelaat krijgen indien het voor de Europese burger aantrekkelijk wil blijven. Opvoeding, vorming en cultuur zijn in dit opzicht van het uiterste belang en verdienen dan ook een grotere aandacht.' Volkser, heterogener en minder Europees was 'het Salon van de Student' in het Anspachcenter. Deze 'sympa'-beurs wilde vooral de doorsnee Belgische student laten
kennismaken met de studie- en beroepsmogelijkheden middels 150 exposanten en 36 panelgesprekken. Dat deze beurs een kleine aanslag was op de beurs van de student viel niet te ontkennen, want naast de entree van een tientje en een catalogus van bijna evenveel, werd de bezoeker door tal van 'studentvriendelijke' koopjes verieid. Ook achter deze beurs gaat een ploeg handige jongens en meisjes (gemiddelde leeftijd 23 jaar) schuil die tenminste nederlands spreken: 'We zijn ervan overtuigd dat men Europa niet alleen kan opbouwen met toespraken.' Grote drukte bij stands en toespraken. De organisatoren verwachtten 60.000 bezoekers en hadden ook oor naar het adagium van Martens op de andere beurs: zij organi> seerden tijdens de beurs tal van culturele activiteiten. De studenten kregen een gratis rondleiding in de Muntschouwburg, en op vrijdagavond konden ze daar voor f 30.- naar een concert van William Sheller annex animaties zoals de film 'een nacht in de opera' van de Marx Brothers. Opvallend dat beide beurzen georganiseerd werden door teams die elk op hun beurt een op het studentenpubliek gericht blad uitgeven. De EGEE publiceert het eerste Europees studentenmagazine, 'Europolis', een op glanzend papier in vierkleurendruk uitgegeven blad met veel buitenuniversitaire informatie, een 'Avenue' voor de economisch georiënteerde student en afgestudeerde. Hét Salon van de Student werd georganiseerd door de stichting 'Futur Promotion', en dat zijn de uitgevers van 'Univers' (jawel'), Le magazine Beige de l'étudiant, en van de Nederlandstalige versie 'Kampus', twee luxueus uitgegeven bladen met een snel stijgende oplage. (EV)
Demografische ontwiiciceiingen maicen toeicomst AOW onzeicer Hoe ziet de toekomst van de Algemene Ouderdomswet (AOW) eruit tegen de tijd dat de gemiddelde KUB-student zijn pensioensgerechtigde leeftijd heeft bereikt? Niemand van de honderdvijftig bezoekers van de studiemiddag 'De toekomst van de AOW'kon daar donderdag 25 februari in de aula van de KUB een sluitend antwoord op geven. Door onzekere demografische ontwikkelingen is filosoferen over dit onden/verp een slag in de lucht. In Nederland leven op dit moment 1,8 miljoen 65-plussers. In het jaar 2035, wanneer de jongere van nu bij de overheid aanklopt voor een staatspensioen, zou dat getal al opgelopen zijn tot 3,6 miljoen. Tenminste, dat zeggen de voorspellingen van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Door de sterke vergrijzing zou de Nederiandse overheid het staatspensioen voor 65-plussers tegen die tijd niet meer op kunnen brengen. Ze zou zich dan voor een uiterst pijnlijke keuze zien gesteld; of de AOW-premie verdubbelen of de uitkeringen halveren. Sommige wetenschappers en overheidsdeskundigen geloven niet zo in die voorspelde vergrijzing. Het aantal jongeren zou volgens de laatste cijfers helemaal niet zo drastisch afnemen ten opzichte van het groeiend aantal ouderen. Stelde het CBS enkele jaren geleden nog dat het Nederiands inwoneraantal na het jaar 2000 zou blijven steken op een kleine 15 miljoen mensen, dit
Univers
jaar moest ze dat cijfer door immigratie en recentelijke geboortengolfjes nog bijstellen op een getal van 16,5 in 2020. Met hoeveel bejaarden we na de eeuwwisseling te maken hebben, is dus uiterst onzeker. Hierdoor bleef de studiemiddag van SEVIO op sommige momenten noodgedwongen in een sfeer van gissingen steken. Toch kon spreker dr. W . Drees van de landelijke onderzoekscommissie Financiering Oudedagsvoorziening wel waardering opbrengen voor het initiatief van SEVIO, de vereniging van de studenten Sociale Zekerheidswetenschappers die de drijvende kracht achter de middag was. 'Ook al kun je geen exacte getallen en percentages aangeven, toch is het goed dat je enigszins vooruit kijkt om een voorzichtige schatting van de ontwikkelingen te maken', aldus Drees. In het rapport dat de commissie enkele maanden geleden aan de regering uitbracht werden enkele opmerkelijke aanbevelingen Nakaarten met Drees junior
gedaan die Drees ook tijdens de studiemidag onder de aandacht bracht. Momenteel krijgen gehuwde of samenwonende AOW-ers in het kader van de emancipatie 50% van het minimumloon, die hij of zij dus naar wens bij het inkomen van de partner kunnen voegen voor de gezamenlijke huishouding. Alleenstaanden krijgen 70% van dat loon. De i^ ;'!
commissie Drees pleit ervoor in de toekomst ook deze bejaarden 50% te geven. 'De regeling dat een alleenstaande AOW-er 20% meer uitkering krijgt dan een bejaarde die wel een partner heeft, werkt misbruik in de hand. Controle op dit punt is zowel voor de pensioensgerechtigden als voor de controleurs een onplezierige zaak', stelde hij. Zijn standpunt wekte beroenng bij mevrouw drs. L. de Zwaan van de Nederiandse Bond voor Ongehuwdenbelangen. Volgens haar zou een ongehuwde bejaarde in zo'n situatie maandelijks rond moeten komen van een staatspensoen dat nauwelijks 750 gulden bedraagt. 'Alleenstaande mensen zouden als het ware worden gedwongen om alsnog het huwelijksbootje in te stappen om het hoofd boven water te kunnen houden', aldus De Zwaan. Mr. C A . de Kam van het Sociaal Cultureel Planbureau stelde tijdens de middag dat de stijgende kosten van de vergrijzing eigenlijk maar voor een gedeelte aan de vergrijzing zelf liggen. Het aantal bejaarden is niet het grootste probleem. Het punt is dat de kosten van de voorzieningenerzorging voor die bejaarden zoveel duurder zijn geworden. 'De kosten van bijvoorbeeld bejaardenhuizen zijn enorm gestegen. Dat komt niet omdat er meer personeel rondloopt, maar omdat de loonkosten zijn gestegen. Dit is een aspect dat in de discussie nog wel eens wordt vergeten', aldus De Kam. Ariane de Lepper
4 maart 1988
PARTI PRIS KORT GEKNIPT
'Bedrijven hebben WIR-geld hard nodig om gezond te blijven' Ik vind het begrijpelijk dat de WIR op nul procent wordt gezet, maar ik ken de consequenties nog niet. Er zitten twee aspecten aan die zaak. Aan de ene kant zie je dat door de WIR de factor kapitaal gesubsidieerd werd, de kapitaalkosten lager werden. Dat bracht met zich mee een substitutie van arbeid door kapitaal. Die scheve verhouding wordt nu rechtgetrokken met het afschaffen van de WIR. Ik heb het altijd een hele vreemde zaak gevonden destijds bij de discussies rond de invoering van de WIR dat die bevoordeling van machines boven menselijke arbeid nauwelijks een rol heeft gespeeld. Men zei toen dat men investeringssubsidies moest geven om de werkgelegenheid te bevorderen. Dan komen er nieuwe investeringen en dat betekent het scheppen van werkgelegenheid. Met de WIR werd echter het proces van het vervangen van handarbeid door machinale arbeid gesubsidieerd. Ik vind het positief dat dat effect nu gaat verdwijnen.'
Prof.dr. S. Douma studeerde toegepaste wiskunde In Groningen en werkte vervolgens zeven jaar als organisatie-adviseur bij Bureau Beerenschot. Daarna was hij drie jaar in dienst bij een bank als merchantbanking deskundige. Hij aanvaardde een betrekking als wetenschappelijk hoofdmedewerker bedrijfskunde in Groningen, waar hij ondernemingsstrategie en ondernemingsfinanciering doceerde. Anderhalfjaar geleden werd hij in Tilburg benoemd tot hoogleraar. Douma reageert op het plotselinge afschaffen van de W e t op de Investeringsrekening, de WIR.
'Een tweede aspect is dat via de WIR jaarlijks vijf è zes miljard gulden van de overheid richting bedrijfsleven gaat. Je kunt zeggen dat de bedrijven dat geld ook hard nodig hebben om gewoon gezond te blijven. Daar kun je dus niet van de ene op de andere dag een streep doorhalen, dat is een geweldige aderlating voor het gemiddelde bedrijf in Nederland. Er moet dus een lastenverlichting voor de ondernemingen in dezelfde orde van grootte voor in de plaats komen.' 'Als je het bekijkt in de sfeer van de loonkosten en het tegengaan van het substitutie-effect van arbeid door kapitaal dan zou je de WIR-gelden kunnen besteden aan het verlagen van het werkgeversaandeel in de premies. Maar kijk je naar buitenlandse investeerders die zich in Nederland zouden willen vestigen dan is het wervende effect van een verlaging van het tarief van de vennootschapsbelasting een belangrijke factor, alhoewel dat moeilijk hard te maken is. Ik denk dat Nederland wat dat betreft in de pas moet blijven lopen bij andere landen. Je ziet overal een tendens van verlaging van die tarieven, daar zal ons land minimaal aan mee moeten doen. Wat mij betreft zou het dus neerkomen op een verdeling van de WIR-gelden over beide maatregelen, maar ik ben geen beleidsmaker. Er zou ook eerst berekend moeten worden wat het kost om het tarief van de vennootschapsbelasting met een paar punten te verlagen. Dan kom je uit op bedragen van rond de driehonderd miljoen gulden per procent verlaging. Verlaag je het tarief met tien procent dan ben je al drie miljard kwijt. Dan is er nog twee è drie miljard over voor verlaging van het werkgeversaandeel in de premies'. 'Op zich levert die laatste maatregel op korte termijn niet meer arbeidsplaatsen
PARTI PRIS op, maar heeft wel weer een effect op de afweging tussen machines en mensen. Voor machines heb je uiteraard geen sociale premies te betalen. In de economie kennen we een curve van de meest optimale produktiewijze. Door kapitaal duurder te maken, een effect van de afschaffing van de WIR, en door verlaging van het werkgeversaandeel in de premies krijgt die curve een wat
andere helling. Het punt van de meest optimale produktie verschuift daardoor. Nu is dit een betrekkelijk verhaal, want bestaande machines blijven gewoon bestaan. Het is natuurlijk niet zo dat een prachtige nieuwe produktielijn wordt afgebroken omdat menselijke arbeid goedkoper geworden is. Het enige effect dat je hebt is dat over een hele lange periode, een termijn van tien jaar, de prikkel om nieuwe apparatuur te ontwikkelen, om verder te gaan met het proces van de vervanging van mensen door machines, een klein beetje kleiner wordt'. 'Ik denk dat er snel duidelijkheid moet komen over de besteding van de WIRgelden. Het grote gevaar kan bestaan dat, wanneer daar op korte termijn niets over wordt vastgelegd, het geld gebruikt wordt om allerlei financiële tegenvallers die zich op de departementen kunnen voordoen op te vangen'. 'De run op de notarissen het afgelopen weekeinde, ach, dat is een verschijnsel dat je bij iedere overgangsmaatregel ziet. Als overmorgen de benzineprijs wordt verhoogd gaat iedereen nog snel zijn tank volgooien, dat is normaal. Dat is de reden om het zo snel mogelijk-te doen. Eerst zeggen dat de WIR intact blijft en dan plotseling aankondigen we schaffen de regeling af. Als je nu gaat aankondigen dat die volgend jaar wordt afgeschaft dan heb je dat effect nog veel en veel sterker. Ik vind het juist slim dat men het onverwacht doet en dat ene weekend moetje dan maar op de koop toe nemen.' Toine Asselbergs
K N I P T
De Universiteit van Amsterdam nam vorige week afscheid van Van Kemenade. De Collegevoorzitter is deze week burgemeester van Eindhoven geworden. FOLIA heeft deze week een uitgebreid interview met Van Kemenade. De ex-voorzitter heeft altijd een zekere afstand gehouden tegenover het universitaire onderwijs. Studenten op universiteiten zijn in de ogen van Van Kemenade nc^ steeds bevoorrecht. Hij vindt het dan ook niet onbillijk dat studenten die langer dan zes jaar studeren meer geld moeten gaan betalen. Van Kemenade kreeg eerder het verwijt 'studentonvriendeüjk' te zijn. Van Kemenade: 'Als studentvriendelijk zou betekenen dat je de opvattii^ moet hebben dat de bomen tot in de hemel moeten groeien, dan ben ik graag studentonvriendelijk. Maar de bomen groeien niet tot in de hemel. We hebben te maken met een relatief bevoorrechte groep uit onze samenleving. Studenten zijn beslist bevoorrecht in hun deelname aan de collectieve voorzieningen, hoe Univers
moeilijk ze het soms ook mogen hebben. Als ik hun situatie vergelijk met de groep van zestien en zeventienjarigen die een schoolgeld moeten betalen van dertienhonderd gulden en daarom bij bossen niet meer naar school gaan, als ik het vergelijk met de afbouw van het onderwijsvoorrar^beleid, als ik het afzet tegen de problematiek van het speciaal onderwijs, dan valt dat toch niet te ontkennen.' Gaat Van Kemenade zich in Eindhoven met onderwijs bemoeien? 'De burgemeester heeft niet de onderwijsportefeuiUe, maar die had ik hier in het college ook niet. Maar een burgemeester heeft er wel wat mee te maken. Dat geldt in het bijzonder voor Eindhoven, wat in een aantal opzichten een echte onderwijsstad is met een technische universiteit, met een van de grootste hogescholen en met tal van andere onderwijsvoorzieningen.' Eindhoven, maakt uw borstje maar nat. Deze week verscheen het tweede nummer van DEFACTO, het periodiek van de Faculteit der Economische Wetenschappen. Ook het twee-" de nummer ziet er weer lekker glad en commercieel uit. De redactie zoekt, zo blijkt uit het voorwoord, naar wegen om de propedeusestudent te bereiken. In dat opzicht is men jaloers op UNWERS die wekelijks het menu van de mensa en de tentamendata mag afdrukken. Defacto heeft deze keer als thema de kunstsponsoring. Ook komt Prof. Vianen, bijzonder hoogleraar in economische en sociale vraagstukken aan het woord. Hij houdt zich vooral bezig met het midden- en kleinbedrijf.
Dat het ondernemersschap in Nederland nou niet bepaald floreert, komt volgens de hoogleraar onder andere doordat velen ondernemer worden vanuit een negatieve achtergrond (bijvoorbeeld omdat men werkloos was). Een betere start is, dat men vanuit een sterke achtergrond, dat wU zeggen een gedegen opleiding op LTS, MTS, HTS-niveau, een onderneming begint. Iemand die ook wat van bedrijÉsoi^anisaties afweet is de oud-minister van milieu, Winsemius. Hij werkt momenteel weer bij het adviesbureau McKinsey waar hij organisatiestructuren tegen het licht houdt. Winsemius hield onlangs een rede op de Delftse universiteit en DELTA doet daar versl^ van. De oud-minister kan met recht een vergelijking maken met de politiek: 'In de politiek is de oplossing van een probleem niet meer interessant, wanneer de neuzen eenmaal zijn geteld. Het is kortebaan werk; ambtenaren willen gra^ pagina drie van de krant halen. Het ontbreekt de overheid aan strate^sch management; er wordt geen beleid uitgestippeld voor de lange termijn.' Winsemius wil wel weer een keer minister worden. Zoals bekend ambieert hij economische zaken: 'Ik zag het destijds helemaal mislopen; daarom wilde ik ook naar economische zaken. We kunnen toch niet toestaan dat het land versloft.'' Dat zal zijn partijgenoot De Korte leuk vinden. In de pas verschenen SECJURE, het blad van de juridische faculteit, wordt in een artikel van Bert van Roermund aandacht besteedt aan het standpunt van de Vereniging Sociale Advoka-
tuur Amsterdam om geen rechtshulp te verlenen aan personen die ervan verdacht worden seksueel geweld gepleegd te hebben. Van Roermund is niet gelukkig met zo'n standpunt: 'De status van het verdacht-zijn, die een vanwege de overheid toegekende status is, kan daarom geen voldoende grond zijn om geen rechtshulp te verlenen, als men tegelijkertijd ernst wil maken met het recht van een verdachte niet schuldig geacht te worden tot zijn schuld is bewezen in een rechtvaardig proces.' De schrijver vindt het beter wanneer de VSAA er voor zou pleiten dat de ondervraging van vrouwen, ook door advocaten, minder grievend zou zijn. In het Eindhovense universiteitsblad CURSOR wordt melding gemaakt van een onderzoek naar ongewenste intimiteiten op de universiteit. Sinds het aanstellen van vier speciale inspeaeurs, die de klachten over ongewenste intimiteiten moeten gaan behandelen, staat dit onderwerp weer volop in de belar^stelling. Het valt op dat eigenlijk niemand weet om welke omvang van intimiteiten het gaat. Op de Eindhovense universiteit wordt nu wel onderzoek gedaan naar het probleem maar directe aanleiding ertoe bestond er niet. Onderzoeker Udo:" 'Het is een initiatief geweest van de emancipatie werkgroep. Door over het onderwerp te praten, hopen we dat mensen zich ervan bewust worden wat ze kunnen aanrichten. Daarmee kan veel voorkomen worden.' Treurig dat niemand weet wat er nou precies voorkomen moet worden. (HB)
4 maart 1988
il
ONDERZOEK
Nieuwe technologieën steeds belangrijl<er in landbouw
Afhankelijkheid ontwikkelingslanden wordt groter Terwijl juist in de ontwi/<l<eiings/andeneen ver/ioging van de /andbouwprodu/<tie noodza/(e/ij/( is, vinden bijna alle technologische vernieuwingen in de landbouw plaats in het Westen. Dit kan leiden tot een nog grotere voedselafhankelijkheid in de Derde Wereld. De technologiekJoof tussen Noord en Zuid dreigt vooral groter te worden door veranderingen in de plantenveredeling. Grote, commerciële bedrijven hebben zich de laatste jaren steeds meer toegelegd op deze, voorheen door overheden en kleine bedrijven verrichte activiteit. Verwachtte biotechnologische doorbraken spelen hierbij een belangrijke rol. Aldus een recent IVO-rapport. Een gesprek met drs. Ton Groosman, auteur van het rapport technology development and the seed' industry In north-south perspective', dat onlangs bij het IVO verscheen, en drs. Holke Wierema, collegaonderzoeker In het project waarvan het boekje één van de publicaties Is. In juni van dit jaar organiseert het IVO een seminar over de technologische ontwikkelingen in de zaaizaadsector, vooral gericht op de gevolgen voor ontwikkelingslanden. Vier sociaaleconomische onderzoeks-instltuten, uit Thailand, India, Kenya en Nederland [IVO, technisch ondersteund door de landbouwuniversiteit Wageningen], gaan in Tilburg proberen gezamenlijke aanbevelingen op papier te zetten over hoe ontwikkelingslanden moeten inspelen op de hausse aan van buitenaf geïntroduceerde technieken op het gebied van de plantenveredeling. Het Is de bedoeling dat er tegen die tijd case-studies zijn verschenen over de specifieke situatie in de drie bij het onderzoek betrokken landen van het zuidelijk halfrond, Kenya, India en Thailand. Een moeilijk karwei, omdat de situatie, en de prioriteiten die gesteld worden, per land verschillend zijn. Bovendien is de problematiek ingewikkeld.
STROOMVERSNELLING Waar gaat het om? De afgelopen twintig jaar is er sprake van een sterk groeiende internationale handel in zaaizaad en toenemende aandacht voor nieuwe technologieën in de veredeling, vooral gestimuleerd vanuit de biotechnologie. De veredellngsbedrijven opereren zwaar geconcentreerd vanuit de VS, Europa en Japan. De sector zit momenteel in een stroomversnelling door de ontwikkeling van allerlei nieuwe technologieën, zoals de produktie van hybrides. Hybrides is zaad dat door een bepaald effect, vla inteelt, een grotere opbrengst geeft. Bijkomstigheid is dat de vruchtbaarheid van hybrides bij her inzaaing snel afneemt. Wierema: 'Dat is voor bedrijven die zaden produceren heel interessant. Normaal leggen de boeren de beste zaden opzij, en kunnen daar opnieuw mee zaaien. Nu moeten ze iedere keer nieuwe kopen. Een andere ontwikkeling is dat er nu al complete technologische paketten worden verkocht. Dat zijn heel commercieel geïnspireerde ontwikkelingen, waarbij verschillende belangen kunnen botsen. Het is de vraag of de nieuwe produktiemethodes die ongelijke ontwikkeling niet verder stimuleert.'
PRIVATISERING Nadat het IVO voorgaande problematiek had geschetst voor het ministerie van Ontwikkelingssamenwerking, met daarbij de aanbeveling dat het goed zou zijn een overall-view' te krijgen op wat er in de zaaizaadsector in de nabije toekomst te gebeuTraditionele rijstteelt (foto: Bijeen)
ren staat, kreeg het instituut de middelen om dit te onderzoeken. Wierema: 'Er is sprake van een bundeling in de zaaizaadsector. Steeds minder bedrijven, een steeds geconcentreerder macht bij enkele grote Westerse multinationals. We willen kijken wat de gevolgen voor ontwikkelingslanden zijn. Die hebben te maken met een enorme bevolkingsdruk, dus moeten de landbouwproduktie verhogen. Maar ze hebben ook met internationale markten, prljsopbrengsten-verhoudingen en dumping te maken. De vraag is: hoe hebben die landen dat aangepakt en wat zijn de resultaten. Het doel Is om door samenwerking te bereiken dat de ontwikkelingslanden een betere greep krijgen op ontwikkelingen in het Westen. Men is heel vaak bezig het probleem op nationaal niveau op te lossen, maar is vergeten dat vanaf de andere kant van de evenaar allerlei nieuwe ontwikkelingen op hun afkomen.' Groosman: 'De vraag voor de landen waar wij studies hebben verricht is: ga je je richten op de technologische ontwikkelingen die
van buitenaf komen, of ga je vanuiteen nationaal beleid de zaak zelf ontwikkelen en kijk je vervolgens van welke nieuwe technologieën je gebruik kunt maken. Dat moet dan afhankelijk zijn van de effecten op de nationale zaaizaadvoorziening en van de vraag welke boeren je kunt bereiken en welke niet. De niet koopkrachtige boeren, en die vormen een meerderheid, kunnen geen gebruik maken van de nieuwste technologieën, simpelweg omdat het geld daarvoor ontbreekt. Die gebruiken materiaal dat ze al tientallen jaren gebruiken. In het verleden hebben de landen waar wij studies doen projecten opgezet vanuit de overheid. Er is een infrastructuur opgebouwd, waardoor de boeren bereikt kunnen worden. Nu zie je dat er een geweldige opkomst is van biotechnologiebedrijven en van multinationals die zich op inmense schaal inkopen in zaaizaadbedrijven in het Westen, en hun activiteiten uitbreiden naar groeimarkten in ontwikkelingslanden. Het gaat dan vooral om bedrijven die al actief zijn in die landen, met name op het gebied van gewasbeschermingsmiddelen. Shell, Sandoz, Ciba Geigy en multinationale voedingsmiddelenconcerns^ls Unilever. Ze hebben een visie van: de wereld is onze markt, waardoor de specifieke problematiek van de landen zelf naar de achtergrond dreigt te verdwijnen. De roep om privatisering wordt steeds groter. Dat wordt ook gestimuleerd door internationale organisaties. De opgebouwde infrastructuur brokkelt daardoor af, men vergeet dat zoveel mogelijk boeren bereikt moeten worden met goed zaaizaad.' Volgens de IVO-onderzoekers loopt het invoeren van nieuwe produktie-methoden in
ontwikkelingslanden vaak stuk 'omdat ze van buitenaf zijn geïnitieerd.' Wierema: 'In Kenya zitten er een hoop functionarissen op onderzoeksinstituten, maar er komt heel weinig uit. Het verzandt in bureaucratie, in het kleine experiment. Er komt niets tot ontwikkeling omdat het onderzoek los is gerukt van de nationale situatie, van het directe contact en het belang van de boeren. De internationale Industrieën en de ontwikkelingsorganisaties hebben de aanpak van p)aradepaardjes. Een aantal successtory's worden te pas en te onpas uit de kast gehaald, maar die gelden vaak slechts voor hele specrfieke condities. De grote bedrijven richten zich op de koopkrachtige vraag. Daar struikelt elk ontwikkelingsproject op. In India heb je een aantal regio's die het economisch goed doen, die voldoen aan de voonA^aarden voor investeringen van die bedrijven. Andere regio's blijven daardoor achter. In Kenya boekt de maisteelt voortgang, andere produkten komen niet van de grond.'
VOEDSELVEILIGHEID Een ander aspect dat volgens de twee ontwikkelingseconomen nog wel eens uit het oog wordt verloren is de voedselveiligheid' van de bevolking. Wierema: 'Heel veel moderne zaden zijn op ideale omstandigheden afgestemd. Er moet op een bepaald moment regen vallen. Zo werkt het in de praktijk vaak niet. De oude zaden bestaan uit gemengde variëteiten, verschillende zaden zijn dopr elkaar heen gemengd. Het voordeel is datje daardoor de oogstperiode verlengt. Je kunt bijvoorbeeld van maart tot juni dooroogsten. Met die nieuwe zaden moet er in twee weken geoogst worden. Voor de kleine boeren vervolg op pagina 12
vervolg van pagina 1 'Ik zat in de eerste delegatie van het NWIT die in Tilburg kwann praten over samenwerking. Het is aardig om nu in mijn nieuwe rol als hoogleraar de sa menwerkingsovereenkomst" mede te ondertekenen.'Aldus prof. dr. T. Bec kers, sinds maart 1987 hoogleraar Vrij etijdswetenschappen (VTW) aan de KUB. Op 18 maart houdt hij zijn inaugu rele rede. Hij is ook voorzitter van de werkgroep Vrijetijdswetenschappen. Beckers neemt de fakkel over van dr. Q. van Bijsterveldt. Deze voorman van het eerste uur staat sinds januari dit jaar of ficieel op nonactief. Hij maakt gebruik van een vanwege de TVC ingestelde mogelijkheid om vervroegd uit te tre den. Desondanks blijft hij voorlopig ac tief lid van de werkgroep. 'Het zal hem veel genoegen doen dat bij zijn vertrek zijn erfenis is veilig gesteld', zegt Bec kers over Van Bijsterveldt. De gesprekken over de samenwerking met het NWIT (na de fusie met de Ver keersacademie Tilburg: Nationale Ho geschool voor Toerisme en Verkeer) ■zijn zo'n twaalf jaar geleden begonnen. 'Na zoveel jaren praten moeten we ein delijk maar eens gaan oogsten', zegt de hoogleraar. Een van de afspraken tus sen de KUB en het NWIT, is dat af gestudeerden van de Bredase HBO instelling de propedeuse aan de KUB kunnen overslaan en direct met het doctoraal VTW kunnen beginnen. Ook daarbinnen krijgen zij enkele vrijstellin gen. Wat Beckers betreft mag het nog verder gaan in de vorm van aangepaste programma's voor HBOstudenten. Dit vanwege de maatregelen van minister Deetman om de inschrijvingsduur te beperken.
PRAATGROEPi In 1976 verzocht het NWIT de KUB te assisteren met het onderwijsprogram ma. 'Mijn laatste bijeenkomst voordat ik naar de Wageningse universiteit ging.
'De reacties waren een tijd geleden nog lacherig. Maar je merkt dat het een begrip geworden is.'
was tevens de eerste bijeenkomst waar Van Bijsterveldt bij aanwezig was', ver telt Beckers. Er ontstond een praat groep, later een werkgroep en vervol gens werd onder de leiding van Van Bijsterveldt en met subsidie van het mi nisterie in 1982 het Centrum voor Vrij etijdskunde opgericht. Dat zetelde in Breda maar werd voornamelijk bemand doorTilburgse wetenschappers. F eite lijk bestaat er dus al sinds die tijd een vorm van samenwerking. Maar die ver liep niet optimaal. 'In Breda is niet dat weerwerk gegeven wat gezien hun be
langen bij de samenwerking verwacht mocht worden', aldus'Van Bijsterveldt. Er zijn voornamelijk door Tilburgers cur susboeken geproduceerd, die tot op de dag van vandaag door het NWIT en an dere instellingen worden gebruikt. De naam van het centrum is nu de vlag waar de samenwerking tussen Breda en Tilburg onder vaart. Een stuurgroep met vertegenwoordigers van beide in stellingen geeft vorm aan de samen werking. In datzelfde jaar ontstonden gedachtes over een studierichting Vrijetijdsweten schappen voor Tilburg. Opmerkelijk is dat daarvoor door het College van Bestuur een aparte commissie in het le ven werd geroepen en een aparte man in de persoon van drs. J . van Doorn van buiten de universiteit aangetrokken. Van Bijsterveldt en zijn centrum werden door het college gepasseerd. Hij heeft er altijd al 'ernstige bezwaren' tegen ge had dat het college een apart spoor opende voor de voorbereidingen van de nieuwe studierichting. Als reden voor deze manoeuvre van het college ver moedt Van Bijsterveldt de schroom van de faculteiten destijds om met het HBO samen te werkene 'De medewerking van met name de economische maar ook de sociale faculteit was niet al te groot. Omdat het centrum gestoeld was binnen de faculteit, wilde het col lege de plannen voor de nieuwe studie richting niet daarvan af laten hangen.' Van Doom toog aan het werk en in 1984 vroeg de KUB aan het ministerie toe stemming en financiële middelen voor een experimentele studierichting Vrije tijdswetenschappen. De Academische Raad keurde de plannen goed maar de minister onthield zijn toestemming. Het onderwerp vrije tijd zou genoeg in de andere studierichtingen aan bod kun nen komen, zo schreef de minister. Ver tegenwoordigers van het ministerie hadden zich eerder schamper uitgela ten over het vak als universitaire studie, aldus Van Bijsterveldt. Het college liet het er niet bij zitten en besloot uit eigen middelen een vrije studierichting (dus zonder eigen propedeuse) Vrijetijdswe tenschappen te financieren. Maar het beschikte daardoor over minder armslag dan waar in de plannen om ge vraagd was. Aanvankelijk was er zelfs geen geld om een hoogleraar te beta len. Van Doorn mikte op eerf'aanstelling als hoogleraar en haakte daarop af, al dus Van Bijsterveldt. Maar ook Van Bijsterveldt rekende op een post als hoogleraar. 'Dat lag in de lijn der verwachtingen', meent hij. Het mocht echter niet zo wezen. Er volgde een open sollicitaite. Van Bijsterveldt: 'Daar heb ik mee ingestemd. Met ambi valente gevoelens, want als je er tien jaar aan gewerkt hebt wil je ook de kroon op je werk zetten.' Vanwege zijn leeftijd zag hij er van af om mee te din gen naar de hoogleraarspost. Met de komst van Beckers als hoogleraar Vrij etijdswetenschappen is hij blij: 'Hij doet het buitengewoon goed en is enthousi ast. Afijn, nieuwe bezems vegen schoon. Wat dat betreft heeft het facul
teitsbestuur gelijk gehad. Zo kun je met een nieuw elan van start gaan. Mis schien had ik dat niet meer opge bracht.'
GAT IN DE MARKTi De Tilburgse VTW vindt in het land na volging. In Leeuwarden gaat in septem ber dit jaar een nieuwe studierichting Toegepaste Vrijetijdswetenschappen van start. 'Kennelijk hebben andere in stellingen ook het gat in de markt ont dekt', zegt Beckers. In tegenstelling tot het NWIT, dat zich beperkt tot de issu es toerisme en recreatie, omvat de Leeuwarder variant evenals de Tilburg se VTW ook sport, media, kunst en cul tuur. Tilburg heeft model gestaan voor de opleiding in Leeuwarden, weet de hoogleraar. Hij beschouwt de nieuwste loot aan de VTWboom niet als een rechtstreekse concurrent. 'Nee', zegt hij met overtuiging, 'we hebben ons dat wel afgevraagd maar we zien dat pri mair als een versterking van ons vakge bied en als erkenning dat wat er in Til burg gebeurt geen eendagsvlieg is. Kennelijk wordt het ook elders serieus genomen.' Men gaat dan ook collegiaal met elkaar om. Van Bijsterveldt heeft de Leeuwarder collega's geholpen bij het onderwijsprogramma en de Tilburgse werkgroep gaat onder zijn leiding een 'stoomcursus' Vrijetijdswetenschap pen verzorgen voor de docenten in
Het gaat goed met de stuMting Vrljetljdswetenschap- kers: 'Mensen die heel practisch bij reis 1 bureaus en V W s terecht willen ko pen. In december werdee.inwerklngsovereenkomst ] men, moeten niet naar Tilburg gaan maar naar Breda. Wij opereren vanuit gesloten met het NWIT'm en mogelijk staat er saeen sterk theoretische oriëntatie en met menwerking op stapel m \ndbouwunlversltelt In een kritische, onafhankelijke instelling.' Wageningen. In L eeuwan irteen HBO-opleldIng Afgestudeerden van Tilburg kunnen te recht bij onderzoeksinstituten zoals het w van Tilburg. De aanVrijetijdswetenschappen CBS of kunnen voor steden een vrije dei wetenschap'HJkt om te vankei IJke scepsis over tijdsbeleid ontwikkelen. 'Maar ik heb slaan In waardering en ei l VrijetIJdswetenschapper niet de behoefte om die verschillen te benadrukken. Ze zijn er wel maar als je van het eerste uur, dr. Q, isterveldt, ziet bijzijn offl- er te sterk een accent op gaat leggen clële afscheid zijn erfenis ]iesteld. HIJ laat deze na dan komt er van de samenwerking niks terecht', aldus de hoogleraar. aan de nieuwe hoogleraai dr. T. Beckers, die zijn sporen op dit gebied verémeftin Breda en Wagenlngen. 'Het Is duidelijk dat mortrekkersrol vervullen.'
door GE )RUTTEN
Leeuwarden. Verder gaat de waBeckers: 'Juist door de taakverdeling groep lesstof ontwikkelen dat zowei nderscheiden we ons van de HBO's. Tilburg, Breda en in Leeuwarden lai laardoor word je gedwongen om jezelf bruikt gaat worden. Beckers: 'Hetbli profileren. Samenwerken is eerder dus dat wij Leeuwarden zien als en n garantie dat je geen HBO wordt, welkome collega mits er gestri ian dat het dat zou versterken.' Omge wordt naar een goede afbakening« eerd betekent het voor de HBO's dat taken.' ij bij hun leest blijven, aldus Beckers. Het NWIT en Leeuwarden zijn HBO reda en Leeuwarden zijn gericht op de Betekent dat niet dat met de samaBractische, beroepsmatige toepassing wijl de Tilburgse VTW meer theore werking het niveau in Ti/burg erom ir\ sch en beleidsmatig gericht is. Bec te Zeiden heeft?
LETTER OF INTENTi Er bestaan al langer plannen tussen de Tilburgse en Wageningse universiteiten om samen te werken. Sinds 1976 was Beckers in Wageningen werkzaam bij de vakgroep sociologie waar hij leiding gaf aan de werkgroep Recreatie. Vol gens de hoogleraar ligt er een 'letter of intent' in de vorm van een briefwisse ling tussen de colleges van beider uni versiteiten. Die dateert uit de tijd dat Til burg zijn plannen voor een studierich ting Vrijetijdswetenschappen indiende bij de minister. Beckers: 'In die tijd ont stondt in Wageningen ik zat weer aan de andere kant van de tafel de angst dat Tilburg onder de duiven van Wage ningen wilde schieten. Toen zijn er af spraken gemaakt dat Wageningen zich bezig zou houden met de ruimtelijke kant van recreatie en dat Tilburg zich meer in de breedt sterk zou maken.' De plannen belandden in de kast maar vol gens hem ziet het er naar uit dat ze er weer uitgehaald worden. Dit naar aan leiding van de SKGoperatie, die flink het mes zet in de Wageningse universi teit. Beckers: 'In dat kader werd gedacht aan het inleveren van Recreatie, met name de sociaalwetenschappelijke kanten. Op dat punt werd door het Wa geningse college geopperd of Tilburg niet een aantal taken kon overnemen.' De Tilburgse werkgroep staat hierom echter niet te springen. 'Op het eerste gezicht', aldus Beckers, 'zou je zeggen: De een zijn dood is de ander zijn brood. Maar dat achtte ik zelf uiterst oncollegi aal. Maar ook wetenschapsstrategisch is het uiterst onverstandig.' De studie richting sociologie in Wageningen is in middels opgeheven en Recreatie is ge degradeerd tot bijvak. 'Er zitten nog wel * aanknopingspunten in om samen te werken maar die moeten wel behouden blijven', stelt hij. Als er in die hoek ont slagen vallen dan hoeft het voor hem niet meer. 'Dan is het niet zo interes sant.' De gezindheid tot samenwerking blijkt ook uit een aanvraag in het kader van het Erasmusproject van Tilburg en Leeuwarden, samen met instellingen uit Leeds (de penvoerende instantie) en Lille, Brussel en Bielefeld. Men tracht te komen tot een Europees netwerk voor de uitwisseling van studenten op het gebied van de Vrijetijdswetenschap
pen. Volgend studiejaar start Leeuwar den, in samenwerking met Tilburg, een internationale cursus voor studenten uit die steden. Omgekeerd gaan Neder landse studenten naar de buitenlandse instellingen. Volgens de hoogleraar ziet het er naar uit dat de Europese Commis sie de plannen goedkeurt, maar ook zonder die fiat gaan de plannen zo goed als mogelijk door. De Tilburgse werkgroep streeft er naar om de samenwerking met instellingen van hoger onderwijs verder uit te brei den. Er zijn geruchten, vertelt Beckers, dat er ook andere HBO's zich op het pad van de Vrijetijdswetenschappen gaan begeven. In Arnhem zouden er plannen in die richting bestaan. 'We wachten af', stelt hij, 'maar het is wel duidelijk dat wij een voortrekkersrol ver vullen.' ü/len stond vaak sceptisch tegenover Vrijetijdswetenschappen, het werd een 'pretwetenschap'genoemd. Nulijkthet zich een serieuze plaats veroverd te hebben. Beckers: 'Dat vind ik wel. De reacties waren een tijd geleden lacherig maar je merkt dat het een begrip geworden is. Ik denk dat Vrijetijdswetenschappen nu als serieus vakgebied wordt be schouwd.' De belangstelling van het aantal studenten geeft dat ook aan, zegt hij. Dit jaar zijn er zo'n 35 studen ten die het doctoraalprogramma vol gen. De helft daarvan komt van de pro pedeuse sociologie en van de andere helft komt eenderde van economie, eenderde van psychologie en eenderde van HBO of MOopleidingen. 'Dat vin den wij niet slecht', zegt de hoogleraar, 'wij zitten daarmee boven onze taakstelling. Bij een peiling begin dit studiejaar bleek dat meer dan de helft van de studenten die zich hebben inge schreven bij de propedeuse sociologie het vaste voornemen had om Vrijetijds wetenschappen te gaan doen.' Het probleem dat hiermee om de hoek komt kijken is dat studenten gedemotiveerd
'Het Tilburgse voor beeld vindt navolging. Ook andere instellingen hebben het gat in de markt ontdekt.
raken omdat de propedeuse niets met het vak van doen heeft. De werkgroep is daarom in gesprek met de besturen van de economische en sociale faculteit om het korriend studiejaar de prope deuse te verrijken met het vak Inleiding in de Vrijetijdswetenschappen. 'Op dat punt is er een positieve grondhouding bij de besturen. Men ziet dat het een van de trekkers is, met name voor de sociale faculteit', aldus Beckers.
Nieuwe functies Hopman Hopman heeft na maandenlang thuiszitten wel trek om er weer tegenaan te gaan. Hij laat zich meteen enthousiast uit over de toe komstkansen van het lettereninstituut. 'Het instituut Taal en Kennistechnologie kan er voor zorgen dat de faculteit voor verdere moordaanslagen van de overheid wordt ge vrijwaard. Ik ben er heilig van overtuigd dat dat op den duur 50 of misschien wel 100 stu denten extra kan opleveren voor de faculteit. Ik heb daar nog met niemand over gepraat, dat is gewoon mijn eigen feeling'. Voor welke periode bent u ingehuurd en hoe moet het daarna verder? Hopman: 'Het is uiteraard niet de bedoeling dat ik deze klussen binnen een jaar al weer voor gezien houd. Je hebt het toch al gauw over een periode van vijfjaar of nog langer. De onderhandelingen met het College van Bestuur hebben zich toegespitst op de for mulering van zekerheden voor na die perio de. De verhouding tussen de universiteit en mij is vastgelegd, zodat ik garanties heb voor mijn toekomstige inkomenspositie. Op de tails wil ik niet ingaan'. De betrokken partij en hebben afgesproken dat de precieze in houd van de regeling niet wordt gepubli ceerd.
PREMATUUR Hoe reageren Letteren en Economie op de komst van Herman Hopman? Aanvankelijk bestond de indruk dat de regeling tussen de secretaris en het universiteitsbestuur een beetje over de hoofden van de faculteiten heen is uitgedokterd en dat Hopman zonder veel overleg bij de twee instituten zou wor den gedropt. Wat het Center of Economie Research be treft lijkt die indruk niet geheel onjuist. Prof.dr.ir. A. Kapteyn, de geestelijke vader van het Center in oprichting, en A.C. Jans sen, secretaris van de economische facul teit, tonen zich allebei verbaasd over de beslistheid waarmee de aanstelling van Hop man wereldkundig is gemaakt. Secretaris Janssen: 'Het persbericht over de nieuwe functie van Hopman is merkwaardig en prematuur. Een tijd terug is er overleg ge weest met het College van Bestuur. Wij heb ben toen laten weten dat we veel waarde hechten aan het management van een toe komstig Center en dat we de heer Hopman met zijn uitstekende bestuurskwaliteiten graag op die post zouden verwelkomen. Maar er is op dit moment nog steeds te wei nig zicht op de realisatie van het Center. De faculteitsraad moet zich eerst nog eens uit spreken over de structuur en opzet ervan'. Prof. Kapteyn onderschrijft de opvatting van Janssen: 'Er is nog zo'n hoop te doen en te regelen voordat we meer kunnen zeggen over de definitieve vormgeving van het Cen ter. Overigens is er in de voorlopige plannen wel een managersfunctie voorzien. Ik juich de komst van Hopman dan ook ontzettend toe. Ik weet zeker dat we een steengoede bestuurder met zoveel kwaliteiten goed kun nen gebruiken'. De Letterenfaculteit lijkt minder verrast door de benoeming van de universiteitssecreta ris tot manager van het Instituut voor taal en kennistechnologie. Het faculteitsbestuur had het College in een vroeg stadium al la ten weten dat men Hopman graag zou inlij ven. F aculteitssecretaris F .G. Teunissen: 'Hopman heeft onze faculteit in zijn vorige functie altijd gekoesterd. Wij zien dan ook goede mogelijkheden om met hem samen te werken. Het Instituut zal een doortastende manager hard nodig hebben, zodat de we tenschappelijke directeuren Bunt en Meers man bij hun inhoudelijke stiel kunnen blij ven'. Twan Geurts
inddiu>ip sSur|jiiH
oo,
?^-
O )
o o
•
>
O i
'
c
t5
o
S
e
o ex G
s
D
D 3
s -eo <^
'i^
ia
-a s ^ s
^
o.
+
5
-^
is ,^j
CU
o S
*C OJ
s
•=■
- ^
O
-73 . CU - Q
5
^
ë^
ca
^
CU
9 S > S
CU rvj O)
C/3
C
OJ
CU qj
> "^ ftk Si S §■ o OJ ^ ^ -g
>
>
E
3 o
r::
CU
_ 2
o . CU ■ - o
OJ CU
OJ -t^
o <u t : i
•*
J
C
CJ '
öfc^
a-S isi
C
CU OJ Q
G
CU
OJ è - ^ =J <u - = 0--TZI ■=1 c c CU ■^
^1
^
OJ CU
^ >
O-T"
on
<^ <U
C qj
C
CU
OJ
^ TO
Si o
c b Si-o cjr ^ > - ^ CU Q j q j i 7 5 <~<1 S c c S
2 1^
^ - ^ fe -
- 2 oj ' CU p r t-!
'^s 8
^
^ -
> T Z !
g S ^ y o "
CU
K c CU ^ <iJ' ^ ö tO,
S ë s C^ "2
o
Si
o ^ o o c Q
2 1^3
-ö êfc
•"
"Fï.
"^
i_,
CU - i d
O cj
OÏ '^
OJ tiJ
Q
= § O
&
IS o- &CU
-*
$=1H
24 S -03 OJ
> *^ ^ 63
°oa1
c
H
R
^ CU - a
CU
•3 c
QJ " ^ +7; f~?
o >
r= QJ tJ^
^ _0 CU CU
QJ C
^j
c^
- ^
_^
c o - ■" — 2 -c -c -^
a>
M _l
l / > vD v£> <1 > o1 VH 1 1
C/5
o o -Si - ^
O) C
p I s^
^*^ ^- ex. ^ -o
^
^
CU
tU -O
o^ ?^
=: a
E «0
-qj
CU - o o i C ^ g -* _ c
S2-g
O
CU
ac io
/^ ^
QJ ■ CU
UD
"3
;ri
<v-) c O l A
(M - ^
-;:• —.
qj
-5 3
3
c
r-
-.-J
G ^ CJ - c -
d
^
QJ
tU
_
E
QJ
-o
^
-o
O
-ö —
—
c
^ CU
■
--
^
CU
E-a
QJ^
s g-S-5-g 8 S s
c E 3
S
to
eg c^ _ ^
^
C qj
c o OJ CU = q
co >:
cd
qj
■!=: ~ CU
C QJ oï
QJ CIH O M
CU
- ^ o
3 c
SC o . , CU
S
_ £■2 QJ C
OJ fu
CU
^
OJ
■ 2
^
CU OJD
'it
> -
c: QJ ^QJ , - QJ QJ - ^ iDC -r- I J - = 3
c:
-
;>
~ -
Qj =^
^ QJ
~ '^
c
c
o
CU
? :^ r f ■e-3
"^ ^c :
=-:
TO
C
"
-^3^ o § i;
-^ ^
E
1-
-d r;
o
-
ci-_L-.
( M
C 5 O
r-
E -
C_J C/-^
QJ
-^
tx
fTr ^E 2 ^ O O - =
, -a
QJ
^ h
=ï * r—
O-)
^ ^
C QJ Cl,
C^
CU .
C
^ — ^
- ^
+_.
Cl-
CU -:=3 ^
-^ C/5
= ^ CU c
c ai
o -vj
r- oo O <1> J3
OJ
-a t-
S3 b
CU
DC =5 c c
CIJ
-^ E Si C
i S ^ §3
C^
c-a <-«
^
^ CU — S ÖJD GJD e x :>
E S 'C'3
^-' •; ^
~
o. c _Si c/l CU e x ï=:
«
o
'T-
E QJ
TO
ë ' ^ S S-^ i e OJ g —
CJ CU
> O - CU c ^ o p o . - ^ CU o - -^
CÓC w
o ex 3 = E q ei feb-^ •cd c o " ^
_aj
^ G
'S
c o
^ Si
^^
C - ^ "^ tH 2 ^ o r:^ -^ c; QJ <-^ ■^ gjO g
Ba
CU co , O -
^-S
OJ
S
S ^ S ^ fe O.
-s
=^p
cj c/^ OJ
*a
= "3 G - a
fel 2
^ CU
Q. O
- CU O •- o
u^ CU -t-^
o _, c: 2^
CU - g
Sfi O CT; : >
O
c o
c
^ s =^^
c -- g S c Si 1X3^.cj .-^ 5 3^ QJ '
M
° CU
: u ö -c - g CU QJ ^ c - a CU s , 55 Ï2 e 3 OJ a = - CU =J P cS 'S ! - e - a c -.—' — > -tl o 3 S S -^^ QJ QJ OJ — i 5 > S p € E o J^_qj '=C-
QJ -fcJ C
<:<!
^
i C 3 . ^ R '^
o - o,:S 7, <c -C
Ht^oOOl
-Ta
^ CU _ C o
o
C ^ U-N "^ ' ^
3 (v-i it2/ l = a ^ ' ^ .
ON
S S o *5 o Jz- C l - ÖJ ^ © ^ O O c ;
o
O W C O QJ ^ CSH i ^ X E-^
o-s
RECENSIE
Manna uit de hemel De laatste tien jaar is innovatie bijna een toverwoord geworden. In talrijke nota's laten ministers, industriëlen en ambtelijke commissies weten, dat technologische vernieuwing 'vruchten zal afwerpen'. Zelden wordt nauwkeurig aangegeven welke vruchten, en wie ze mag verorberen. Maar misschien is dat gebrekkige zicht op de gevolgen van innovatie toch niet het dringendse wetenschappelijke probleem. We hebben überhaupt weinig inzicht in innovatie. In opdracht van het Ministerie van Economische Zaken, onderzocht Kleinknecht de activiteiten die gericht zijn op technologische vernieuwing in ca. 3000 Nederlandse industriële ondernemingen. In het onderzoek is uitgegaan van een brede omschrijving van innovatie. Innovatie omvat dan, behalve het op de markt brengen van nieuwe of verbeterde produkten, ook de invoering van nieuwe of technisch verbeterde produktie-technieken. Ook de combinatie van beide is innovatie. Over innovatie is weinig bekend doordat economen technologische ontwikkeling vaak beschouwen als 'manna uit de hemel'. Ook voor veel economische modellenbouwers is innovatie een 'exogene grootheid'. Bovendien is er een nijp)end gebrek aan adequate statistische gegevens. Het CBS verzamelt weliswaar cijfers over Research & Ontwikkeling (R&D) en meet ook wel zogenaamde 'produktiviteitsindicatoren'. Maar over de R&D-inspanningen van bedrijven
over R&D in het midden- en kleinbedrijf oplevert dan de R&D-enquetes van het CBS.
met minder dan 50 werknemers kan het CBS geen gegevens verstrekken. Kleinknecht wil in die leemte voorzien door de technologische vernieuwing ook bij ondernemingen met minder dan 50 werknemers te onderzoeken. Daartoe benaderde hij ruim 2900 bedrijven met een vragenlijst. In 63,1 percent van de gevallen kreeg hij ook antwoord. De vragen informeerden onder meer naar de kennis en het benutten van overheidsmaatregelen om technische vernieuwing te bevorderen. Vastgesteld werd, dat grotere bedrijven beter over steunmaatregelen geïnformeerd zijn en er meer gebruik van maken. Kleinknecht ging vervolgens na, of bedrijven over een afzonderlijke R&D afdeling beschikken. Hij stelde vast, dat ook bedrijven met minder dan 50 werknemers, al beschikken ze meestal niet over een speciale afdeling, wel degelijk aan R&D doen. Als kleme bedrijven aan R&D doen, dan doen ze dat zelfs tamelijk intensief. Dat kleinschalige R&D werk komt in de officiële R&D-enquetes van het CBS niet boven water. Hoofdstuk zes bevat informatie over doelstellingen en motieven van innovatie. Hoog scoren motieven zoals verbreding van het goederenpakket en verbetering van de marktpositie. Verlaging van energie- en loonkosten en het beter voldoen aan milieueisen krijgen bij grote bedrijven hoge prioriteit. Kleinknecht beklemtoont nogal eens, dat zijn onderzoeksmethode meer informatie
Maar hij kan evenmin alle verborgen feiten ontsluieren. Op papier is het weliswaar mogelijk om onderscheid te maken tussen produkt- en procesinnovaties en tussen een novum en een verbetering. Maar in de praktijk gaat dat minder gemakkelijk. Talrijke kleine stapsgewijze verbeteringen worden vaak niet geboekstaafd, doordat ze spontaan of ongeorganiseerd verlopen. De auteur geeft toe, dat er bedrijven waren die op dat punt klachten hadden over de vragenlijst. Talrijke inspanningen die in kleine stappen tot verbetering van een produkt of produktieproces leiden is dat geen innovatie? Bij grote bedrijven doet zich het probleem voor, dat men de stroom van nieuwe of vernieuwde produkten of processen soms nauwelijks nog kan overzien. Het boek is rijk voorzien van tabellen met beknopte analyses. Het achtste hoofstuk vat de belangrijkste resultaten van het onderzoek in 13 Stellingen samen. Vastgesteld wordt onder meer, dat het moeilijk is om de kosten van vernieuwingsprojecten te beheer-
sen. Dat wijst op een gebrek aan vaardigheden bij managers om innovatie-processen te leiden. In de opleiding van economiestudenten zal men aan de wisselwerking tussen economie en technologie meer aandacht moeten besteden, vindt Kleinknecht. Andere knelpunten zijn: het aantrekken van risicodragend vermogen en het verwerven van de juiste technisch-wetenschappelijke informatie en know how. Met dat laatste probleem heeft vooral het innovatieve midden- en kleinbednjf te maken. Een taak voor de universitaire transfer-punten? Kleine bedrijven die veel aan R&D doen ondervinden nogal eens problemen om werknemers met bepaalde kwalificaties te vinden. Dat IS een uitdaging voor het onderwijsbeleid van de overheid, schrijft Kleinknecht. Deze conclusie vind ik te beperkt. Zo stelden de Academische Raad en het verbond van Nederlandse ondernemingen in 1982 gezamenlijk vast, dat er bij kleine en middelgrote ondernemingen remmingen of bezwaren zijn tegen het in dienst nemen van academici. Een deel van die problematiek hangt samen met de geringe bekendheid bij het kleinbedrijf met de academische wereld. Desondanks benutten kleine bedrijven de contacten met universiteiten nog onvoldoende. Maar naar mijn mening zou een actievere marketing door universiteiten van hun produkt 'academicus' ook niet misstaan. Henk Zomer A. Kleinknecht, Industriële innovatie in Nederland. Van Gorcum Assen/Maastricht, 1987, pnjs f 27,90.
EÉN ONDERNEMING, MEER DAN VIJFHONDERD DIRECTIES. Unilever is een van de grootste producenten op het gebied van verpakte nnerkartikelen De ruim 500 werkmaatschappijen produceren m zo'n 75 landen een grote verscheidenheid aan produkten en diensten voor lokale markten In een zo veelzijdige onderneming IS het voor de raad van bestuur onmogelijk om zelf alle beslissingen over de verschillende produkten en activiteiten te nemen Bij Unilever staat men op het standpunt dat de werkmaatschappijen de plaatselijke omstandigheden het beste kennen De maatschappijen bezitten dan ook grote zelfstandigheid Zij hebben elk een eigen naam en een eigen directie Directies, die verantwoordelijk zijn voor organisatie, personeelsbeleid, merkenbeleid, verkoop, reclame en kostenbewaking Kortom alle factoren die succes bepalen Om te bereiken dat de tot Unilever behorende ondernemingen samen sterk zijn, is gezorgd voor een continue uitwisseling van kennis en ervaring Bovendien vindt ondersteuning plaats door centrale afdelingen voor adviezen en diensten Via deze specialistische afdelingen kunnen de
)ies de Jonge beeldend kunstenaar te Rotterdam - ets(eigen druk) origineel formaat 60 X 80 cm
Univers
maatschappijen over deskundigheid beschikken, die zij zich uit eigen middelen vaak moeilijk zouden kunnen veroorloven Belangrijker dan enige andere factor IS echter de kwaliteit en de inzet van de meer dan 300 000 mensen die bij Unilever werken Medewerkersvan maatschappijen, ook managers, zijn hoofdzakelijk uit het land van vestiging afkomstig Aan opleiding en training wordt door Unilever - op alle niveaus en in alle landen - veel aandacht besteed De waarde van kundige en ervaren medewerkers kan moeilijk worden overschat Literatuur Voor belangstellenden zijn de volgende uitgaven kosteloos verkrijgbaar - Facetten van Unilever - Bestuur en organisatie van Unilever - Management bij Unilever visie en praktijk Aanvragen kunnen ongefrankeerd worden toegezonden aan Unilever N V , afdeling Externe Betrekkingen 01, antwoordnummer 74, 3000 VB Rotterdam.
UNILEVER, JE RAAKT ER NIET OP UITGESTUDEERD. 4 maart 1988
vervolg van pagina 7
Noord-Zuid discussie gewenst creëer je zo een opslag-probleem, waardoor door verrotting vaak de helft verloren gaat. Door het gebruik van verschillende variëteiten bereik je ook meer stabiliteit. Bij een ziekte van produkt X blijft de rest misschien gespaard.' Groosman: 'In alle projecten heeft de voedselveiligheid heel weinig aandacht gehad. Het was altijd: produktieverhoging, het streven naar monocultures en het invoeren van zoveel mogelijk moderne, westerse technologieën. Er zijn enorme misrekeningen gemaakt in de besteding van ontwikkelingsgelden. In Thailand zijn een aantal prachtige zaadcentra neergezet, verspreid over het land. Daar zijn grote leningen voor afgesloten, maar de omzet zal nooit genoeg zijn om die terug te betalen. Buitenlandse adviseurs hebben daar projecties gemaakt; zoveel omzet, zoveel winst, dat gaat goed lopen. Er zijn veel machines uit het buitenland neergezet, en dan zie je: er is nauwelijks vraag naar de verbouwde zaden. Er is nooit goed geïnventariseerd wat er is en wat er nodig is. Veel boeren zeggen, bijvoorbeeld in het geval van rijst: ik gebruik liever de lokale rassen, want die hebben een betere kwaliteit dan die sterk veredelde gewassen. Thailand wordt nu ge-
presenteerd als paradepaardje van de buitenlandse hulp. Er staan ook prachtige gebouwen, maar er gebeurt heel weinig in omdat er nauwelijks vraag is.' Wierema: 'Ze gaan er te veel vanuit dat alles wat uit het Noorden komt bete"- en sneller is, en meer opbrengt. Ze weten op die instituten vaak niet eens wat de behoefte is van de eigen boeren. Men raast hooguit eens met een landrover tussen die velden door. We moeten oppassen dat de discussie niet verzandt in: we moeten de beste technologie hebben, dan kunnen wij ook meekomen.'
PATENTEN Wierema wijst ook op de sociaaleconomische gevolgen van het alsmaar invoeren van Westerse technologie. 'Een heleboel landen kunnen zich de luxe niet permitteren om de meest moderne middelen te importeren. Daar hebben ze de deviezen niet voor. Hoezeer je het vanuit technisch oogpunt, en uit het oogpunt van opbrengstverhoging kunt aanbevelen, voor de meeste landen is het resultaat een verhoging van de schuldenlast. Macro gezien komen ze zo
steeds meer in de problemen. Het is dan misschien beter om zich op eigen krachten te baseren, en proberen stabiliteit te creëren voor de grote massa van de bevolking', aldus Wierema. Groosman en Wierema voorzien een versnelde ontwikkeling op het gebied van de plantenveredeling, met de bijkomende nieuwe afhankelijkheden van multinationals. Groosman: 'De laatste vijf jaar heeft er een nieuwe herstructurering plaatsgevonden binnen de zaaizaadsector. Een aantal bedrijven in de ontwikkelde landen heeft zich geweldig geprofileerd op dit gebied. De roep om de invoering van patenten op genen is bij de multinationals en de grote biotechnologische bedrijven steeds groter geworden. In de VS is al een patent-wetgeving op dit gebied ontwikkeld. Het gevolg is dat veredelingsprogramma's van kleine en middelgrote bedrijven in het gedrang komen, omdat ze patent moeten betalen over processen die al ontwikkeld zijn. Daarbij komt dat de genetische bronnen waarop nieuwe veredelingsprocessen zijn gebaseerd bijna alleen in de tropische landen voorkomen. Westerse landen hebben daar vrij toegang tot. Velen in ontwikkelingslanden zeggen riu: wij moeten straks zaad kopen uit Westerse landen, gebaseerd op genetische materiaal dat wij vrij hebben weggegeven, en dan moeten we ook nog eens kwekersrechten gaan betalen. De discussie over de invoering van kwekersrechten is in de ontwikkelingslanden hoog
opgelaaid. De privébedrijven willen het wel, de overheden niet.' Het onderzoeksproject dat het IVO samen met de drie buitenlandse instituten uitvoert moet in juni afgerond zijn. Groosman: 'We willen een duidelijk beeld schetsen van de ontwikkelingen, ook op de lange termijn. Belangrijke vraag is welke alternatieven er mogelijk zijn om de zaaizaadvoorziening voor boeren te verbeteren. Ontwikkelingssamenwerking kan daar op inspelen. Tot nu toe heeft het ministerie vrij technische projecten ondersteund, waarbij heel weinig gekeken is naar de sociaal-economische gevolgen, en de gevolgen voor bijvoorbeeld het milieu.
|g
We nodigen voor ons seminar veel mensen uit ontwikkelingslanden uit. Zij kunnen zich dan uitspreken over alternatieven, en mogelijkheden aandragen voor een verantwoord beleid voor de ontwikkeling en het gebruik van de nieuwe technologieën. Het moet een Zuid-Noord discussie worden, en niet andersom.' Caspar Janssen
WIE VERSTANDIG IS, LUISTERT NU OOK EVEN NAAR EEN ANDER. Mogen we u een paar minuten storen. Laat u even de bedienen. Bovendien schept een dergelijke basis de beste mogelijkheden om binnen een organisatie vooruit te komen. Wie grote mannen met rust en richt uw aandacht een moment op Coopers & Lybrand. Eveneens belangrijke namen waar u goed is gaat snel bij C&L Zonder te soleren overigens,^ want wi) beschouwen samenwerking, of zo u wilt, teamwork mogelijkerwijs nog iets van kunt leren. Nu al. Want alhoewel we beseffen, dat de eindstreep moge- als een groot goed Rest ons nog te zeggen dat er voor uitblinkers lijk nog een paar jaar verwijderd ligt, kan een kennismakmgmet met internationale aspiraties kansen liggen. C&L zoekt reeds nu kontakt met studenten bedrijfsC&L al een eerste stap in uw accountancy loopbaan betekenen. economie, NTVRA tot algemeen deel of PiEAO-RA. Maar allereerst een introduktie: Coopers & Lybrand Nederland vormt een belangrijk Wij geloven, dat mensen er wijs aan doen zich in een vroeg onderdeel van de wijdvertakte organisatie Coopers & Lybrand stadium op de toekomst te oriënteren. (International). Met vestigingen m Amsterdam, Eindhoven en Rotterdam. Aldaar is ons er alles aan gelegen, aspirant-accounCoopers & Lybrand Nederland tants vanaf de start te begeleiden en een stevige opleiding te Accountants geven. Wij geloven in defilosofie,dat een solide onderbouw Amsterdam Eindhoven Rotterdam noodzakelijk is om onze gevarieerde cliëntenknng optimaal te
I , I
Ik wil meer weten over Coopers & Lybrand Stuurt u mi) daarom de n Gedrukte bedri)fsbrochure n Audio-cassette D Diskette IBM PC compatible
I
Naam
I
Adres Postcode
Woonplaats
Telefoon
Leefti)d
Studierichting DHEAO-RA D Bedri]fsekonomie I ' I
n Postdoc accountancy QNlvRAtotalgdeeD DOveng, t w
Afstudeeqaar D 1988 D 1989 G na 1989 Coopers & Lybrand Nederland t a v mevrouw A G van der Goes, Antwoordnummer3037,3000WB ROTTERDAM UN2j
|
MEDEDELINGEN De mededeJtngenpagJna wordt verzorgd doof de afdeling I nteme Comrrtunioaöe. Ofensten en faculteiten te«ttwi«ïO|)|iz6roaan, litertp^ vnjdag iitJOb mrvóar het verschijnen van de t»80we Univers. f.V.m. beperkte ruimteis bet zaak berichten kort en fcensicht^ te formuleren. De redactie kan berichten wijzigen. Bij teveel copü k i | g t de hoogste actuafiteits*waarcte voorrang.
r
ALG
C O M M U N I Q U E V A N DE UNIVERSITEITSRAAD INZAKE DE EVALUATIE V A N DE PROCEDURE B E N O E M I N G INTERN LID COLLEGE V A N BESTUUR Op 25 feb. 1988 heeft de Universiteitsraad het evalutierapport behandeld van zijn Voorbereidingscommissie benoeming intern lid College van Bestuur. De raad had de commissie op 17 dec. 1987 verzocht een dergelijk rapport op te stellen en toen reeds bepaald dat de conclusie van dit rapport openbaar zou worden gemaakt. De door de commissie gefor^ muleerde, en door de raad overgenomen, conclusies zijn de volgende: 1. Het gegeven datzovelen (waaronder Universiteitsraad, Stichtingsbestuur, College van Bestuur, College van Dekanen en secretaris KUB) bij de procedure betrokken zijn, impliceert dat de procedure die moet leiden tot de benoeming van een lid van het CvB, per definitie erg complex is. Dit wordt door de navolgende conclusies bevestigd. Hoewel op zich de inbreng van zovelen gerechtvaardigd is, gelet op het belang voor de instelling van de benoeming van de best beschikbare kandidaat, ontneemt dit gegeven de voortrekker in de procedure, i.e. de Voorbereidingscommissie van de UR, de kans slagvaardig te werk te gaan. Op grond van de ervaringen zou de procedure binnen een jaar moeten worden herzien. 2. De verschillen in opvatting tussen de Universiteitsraad en het Stichtingsbestuur, waar het betreft de eisen aan kandidaten voor het CvB-lidmaatschap vertand houdende met de signatuur, zijn niet van doorslaggevende betekenis geweest voor de uiteindelijke uitkomst van de procedure, maar hebben zich tijdens de procedure wel gemanifesteerd. Handhaving van deze eisen in de toekomst bergt grote gevaren in zich, omdat deze bij kandidaten als een zelfselecterend mechanisme kunnen werken met als mogelijk gevolg dat niet de beste kandidaten beschikbaar blijken te zijn. Daarnaast is de mogelijkheid niet uitgesloten dat de beste kandidaat op grond van deze eisen niet benoembaar blijkt. 3.1 n de reacties van faculteiten en diensten op het conceptprofiel voor het" te benoemen intern lid van het CvB werd aangedrongen op een hoogwaardige oplossing voor de vacature in het CvB. Naar de mening van de commissie schept een dergelijke opstelling de verplichting om aan een hoogwaardige oplossing bij te dragen. In dit opzicht moet worden vastgesteld dat het bestuur van de Faculteit der Economische Wetenschappen lange tijd feitelijk de eigen belangen hoger heeft gesteld dan het instellingsbelang. Dit heeft de gehele procedure aanzienlijk vertraagd en ernstig bemoeilijkt. Dit klemt te meer daar prof. Verheyen in een vroeg stadium reeds zelf te kennen had gegeven beschikbaar te zijn indien hij zich ontheven zou weten van zijn verplichtingen jegens de faculteit. 4i Toen bleek dat geen van de beoogde kandidaten voor het voorzitterschap beschikbaar was, is door de raad met instemming van het CvB, tjesloten tot een bijstelling van het profiel met name voor zover dit het voorzitterschap van het CvB betreft. Vastgesteld kan worden dat niet alle betrokkenen bij de procedure zich op
Univers
dat moment de consequenties hiervan voldoende hebben gerealiseerd: in de eindfase van de procedure bleken Stichtingsbestuur en College van Bestuur te opteren voor een benoeming voor een beperkte termijn, tjm daarna de handen vrij te hebben voor een meer optimale oplossing, terwijl de waarnemend secretaris en de diensthoofden, in weerwil van bovengenoemd besluit, alsnog vasthielden aan het oorspronkelijke profiel en dientengevolge alsnog externe werving bepleitten. Met name dit laatste standpunt vatte de Voorbereidingscommissie op als een inadequate reactie op een concrete adviesaanvraag. 5. De Voortsereidingscommissie betreurt het dat van de door de commissie gestipuleerde mogelijkheid in de procedure tot het voeren van overleg met de commissie over haar voorgenomen aanbeveling, door de adviesorganen geen gebruik is gemaakt. 6. Nadat de commissie op 14 dec. 1987 haar eindrapport 1987 had gepubliceerd, waarin werd geconstateerd dat geen van de beoogde kandidaten beschikbaar bleek en concreet werd voorgesteld te komen tot een tripartite-overleg tussen Universiteitsraad, College van Bestuur en Stichtingsbestuur teneinde de impasse te doorbreken, heeft de procedure zich aan het zicht van de Voortjereidingscommissie onttrokken. Zonder medeweten van de commissie zijn initiatieven genomen om tot een doorbreking van de impasse te komen. Afgezien van het feit dat deze gang van zaken onvoldoende recht doet aan de status van de Voorbereidingscommissie, bevatten deze initiatieven het risico dat het streven van de commissie om een voor alle bij de procedure betrokken gremia aanvaardbare oplossing te bewerkstelligen doorkruist zou worden. Het gegeven dat de Universiteitsraad uiteindelijk zonder bezwaar het volste vertrouwen in prof. dr. P.A. Verheyen heeft uitgesproken door hem bij het Stichtingsbestuur ter benoeming aan te bevelen, doet aan dit risico op zich niets af. 7. De Voorbereidingscommissie stelt onomwonden vast dat binnen de KUB, buiten toedoen van de commissie, maar mede door toedoen van mogelijke kandidaten zelf, veel discussie is gevoerd over de procedure en de mogelijke kandidaten, hetgeen haar werkzaamheden ernstig heeft bemoeilijkt. Naar aanleiding van deze conclusies heeft de Universiteitsraad het College van Bestuur verzocht binnen 1 jaar in overleg met het Presidium en het Stichtingsbestuur te komen tot een voorstel tot herziening van de benoemingsprocedure voor de leden van het CvB, uitdrukkelijk rekening houdend met de bevoegdheden van de Universiteitsraad terzake.
BESLUITENLIJST UNIVERSITEITSRAAD 25-2-88 (CONCEPTTEKST): - De universiteitsraad besluit tot de volgende benoemingen: lid van het Presidium: W . Goddijn; lid van de COPI: H. Bode; lid van de O&Ocommissie: C. de Wit; lid van de emancipatie-commissie: J . de BruinScheepens. - De raad neemt het algemeen gedeelte van hetjaan/erslag KUB 1986 voor kennisgeving aan. ^ - De raad stemt in met de voorstellen van het College inzake de bestemming van de additionele rijksbijdrage m.b.t. de begroting 1987. - De raad besluit in art. 3 van het Bestuursreglement de volgende wijziging aan te brengen: 'Nederlandse organisatie voor wetenschappelijk onderzoek' (NWO) i.p.v. 'Nederlandse organisatie voor zuiver-wetenschappelijk onderzoek' (ZWO). - De raad besluit in te stemmen met de opmerkingen van het Collegebij het VSNU-pré-advies inzake het conceptontwerp W H W (Wet op het Hoger Onderwijs en Wetenschappelijk Onderzoek) en het College op basis daarvan deel te nemen aan het landelijk overleg.
r
FEW
MANAGEMENT GAME: De Marketing Associatie organiseert een Management Game, dat toegankelijk is voor ieder die het aandurft om in een teamverband van 6 personen een fictief bedrijf te runnen. Aan de hand van vooraf verstrekte - realistische - gegevens wordt het team geacht tot eenduidige besluitvorming te komen. De besluitvorming wordt verwerkt in computer, deze bepaalt aan het einde van de speelperioden het meest succesvolle bedrijf (team). Er w o r d t gespeeld op drie donderdagmiddagen v.a. 10 mrt. a.s., 13.00-17.00 u. Aan de winnaar wordt op de laatste bijeenkomst een prijs uitgereikt. Informatie: kam. 0050, elke dag van 10.00-12.00 u. Kosten: f 5 , - p.p. Bij inschrijving wordt een handleiding verstrekt. K.W.W. 2 INZAGE: Inzage in het op 13 jan. j l . gehouden tentamen zal plaatsvinden in B 615 di 8 mrt van 10.00 - 12.30 u. Minimaal 1 dag vooraf inschrijven op 521. WORDT MENTORII Voor de introductie 1988/1989 zijn er weer mentoren nodig. De ideale gelegenheid om een heleboel mensen te leren kennen. Je kunt je opgeven als mentor voor het introductiekamp en de Tilburg introductie, of alleen voor de Tilburg introductie. De data zijn: het voorbereidingskamp: 13 en 14aug. het introductiekamp: 18,19en20aug. 20,21 e n 2 2 a u g . de Tilburg introductie: 24t/m28aug. Je kunt je opgeven bij D.S.W. (informatiecentrum, geb. N) of bij het Mentoraat Economie (M.A.K.) kam. B 305, di 9.00 u-13.00 u WO 13.00 u-17.00 u FRAUDE BIJ T E N T A M E N S : Op 18 febr. 1988 heeft de Examencommissie van de studierichting Economie uitspraak gedaan in een geval van fraude bij een doctoraaltentamen. De betrokken student is voor een termijn van zes maanden uitgesloten van deelname aan tentamens van de Faculteit. BJ.K.: Het w e r k c o l l e g e E x p e r s t y s t e m e n wordt uitgebreid met een extra sessie op ma 10.30-12.30 u in CZ 215. INZAGE T E N T A M E N I N F O R M A TIESYSTEMEN NIELEN/RIBBERS: do 3 maart van 10.30-12.30 u in B 625 COMPUTERWORLD: Voor studenten die binnenkort afstuderen of net afgestudeerd zijn ligt er een speciale uitgave van het blad 'Computerworld' bij het onderwijsbureau (kastje tegenover kamer B 402). T E N T A M E N BEDRIJFSKUNDIGE ECONOMETRISCHEBESLISKUNDIGE TOEPASSINGEN: Dit tentamen zal schriftelijk afgenomen worden op 15 juni 1988
r
FRW
BEROEPENVOORLICHTING Op donderdag 17 mrt. a.s. zal voor alle belangstellende studenten van de faculteit, der rechtsgeleerdheid een beroepenvoorlichting worden gegeven. Hiervoor is een aantal juristen . uitgenodigd, dat verdeeld over zes sectoren van juridische beroepen de
voorlichting zal verzorgen. De zes sectoren zijn: 1. Sector rechtspraak (zaal AZ 116). Aan het woord komt een rechter en een RAIO. 2. Sector rechtshulp (zaal AZ 10). Een medewerker van een Buro voor rechtshulp, een van een advokatencollectief en een advokaat. 3. Sector bestuur (zaal AZ 117). Drie juristen, werkzaam bij resp. de gemeente Tilburg, de provincie Noord-Brabant en een ministerie in 's-Gravenhage. 4. Sector bedrijfs- en fiscaal-juristen (zaal AZ 115). Twee juristen werkzaam bij Philips, twee die werkzaam zijn bij Interpolis en een universitair docent bij belastingrecht. 5. Sector onderwijs en onderzoek (zaal AZ 112). Een docent recht aan een HEAO en een universitair docent van onze faculteit. 6. Sector Gevangenis/Reclassing/ Kinderbescherming (zaal AZ 114). Een adjunct-directeur van een gevangenis, een beleidsmedewerker bij de reclassering en een secretaris van de Raad voor de Kinderbescherming, leder belangstellende student is van harte welkom bij deze voorlichting. Men kan twee sectoren bezoeken, de ene van 14.30-15.30 uur en de andere van 16.00-17.00 uur. In de sector onderwijs en onderzoek wordt uitsluitend in de eerste ronde (14.30-15.30 uur) voorlichting gegeven. Een uitgebreid programma-overzicht is verkrijgbaar op kam. B 924 (tussen 9.00-12.30 u).
r
Fsw
NABESPREKING T E N T A M E N SOCIAAL-CULTURELE WETENSCHAPPEN I: Op maandag 7 mrt. is van 13.30-15.30 u in SZ 30 een nabespreking van het tentamen sociaalculturele wetenschappen I onder leiding van dr. A . Bevers. Aan de orde komen: stijlvaardigheid, argumentatie, taalkundige kwesties, enz.
F FSW/PEW LEZING PERSONEELWETENSCHAPPEN Op donderdag 10 mrt. a.s. organiseert de vakgroep Personeelwetenschappen een lezing met als thema: Organisatiecultuur bij Fuji Photo Film B.V. m.b.t. personeelsbeleid. Sprekers: drs. J . H . M , van Lier, directeur Sociale Zaken van Fuji. Tijd/Plaats: do 10 mrt., 15.30 u in AZ-9.
r
vAc
De Dienst Personeelszaken, bestaande uit de afdelingen Personele Informatie en Administratie, Formatie- en Bemanningszaken en Organisatieontwikkeling (ruim 25 medewerkers) heeft een vacature voor een H O O F D FORMATIE- EN BEMANNINGSZAKEN (VAC. NR. 323) - leiding geven aan vier personeelsconsulenten, een formatiemedewerker, + 4 secretariaatmedewerkers en medewerkers van het Intern Uitzendbureau; - organiseren, coördineren en optimaliseren van de uitvoering van het personeelsbeleid op het terrein van bemannings- en formatiezaken; - informatie-overdracht binnen en
buiten de afdeling/dienst; - verantwoordelijkheid dragen voor de afstemming van werkzaamheden van de afdeling Formatie- en Bemanningszaken met verwante disciplines, m.n. de Dienst Economische en A d ministratieve Zaken (begrotingsaangelegenheden); - initiëren van/bijdrage leveren aan de vorming van een belangrijk deel van het totale personeelsbeleid; - vervangen van het hoofd Personeelszaken bij diens afwezigheid. Functie-eisen: - academische opleiding, bij voorkeur Bedrijfskunde; - meerjarige leidinggevende ervaring, mede opgaan binnen het personeelswerk; - organisatorische kwaliteiten en kwantitatieve instelling; - leeftijd vanaf 35 jaar. Een psychologisch onderzoek kan deel uitmaken van de selectieprocedure. Salaris: min. f 4.364,— en max. f 6 . 9 8 0 , - bruto. Informatie: drs. R..M. Geerts, hoofd Dienst Personeelszaken, tel. 662238.
Bij het bureau van de faculteit der Rechtsgeleerdheid is per 1 maart 1988 vacant de functie van ASSISTENT TEKSTVERWERKING Voor de volle werktijd, waarvan vooralsnog 0,3 van de volle werktijd op tijdelijke basis. Taken: het verrichten van typewerkzaamheden op tekstverwerkende apparatuur in het Nederlands en in de moderne talen. Functie-eisen: - opfeiding van MAVO-niveau; - ervaring met tekstverwerkende apparatuur. Informatie bij A . Simons, hoofd sectie Algemene Zaken, tel 662177. Salaris: min. f 2.571,— bruto. Aan de Faculteit der Letteren is de functie vacant van: UNIVERSITAIR DOCENT W E T E N S C H A P (VAC.NR. 115) Aanstelling voor 0,8 van de werktijd voor onbepaalde tij4. In het werkverband worden (schriftelijke en mondelinge) teksten bestudeerd in relatie tot de manier waarop ze geproduceerd en verwerkt worden. Het onderzoek vindt plaats binnen een interdisciplinair kader. Functie-eisen: - doctoraal examen Letteren of een andere relevante opleiding; - gepromoveerd of in vergevorderd stadium met promotie-onderzoek; - ervaring met empirisch onderzoek; - didactische kwaliteiten; - bereidheid tot het uitvoeren van bestuurszaken en het participeren in stagebeleiding; - kennis van of relaties met beroepsvelden voor afgestudeerden is gewenst. - Salaris: min. f 3.209,— en max. f 6 . 9 0 8 , - bruto. Informatie: prof.dr. L.G.M. Noordman, tel. 013-662773. Tilburg, 24 februari 1988
Functieprofiel en funtie-eisen, ter inzage op het prikbord in de vitrines (o.m. hal gebouw B). Copieèn verkrijgbaar bij de dienst Personeelszaken (kamer 1028). Sollicitaties, tenzij anders vermeld, schrrftelijk, binnen een week, onder vermelding van het vac. nr. op de enveloppe aan het hoofd van de dienst Personeelszaken, Postbus 90153, 5000 LETILBURG. In het kader van het streven naar een evenwichtiger personeelsopbouw zal bij gelijkwaardigheid van kandidaten de voorkeur worden gegeven aan een vrouw.
4 maart 1988
Huishoudelijke Zaken. Nadere inlichtingen over de Raad kunnen worden verkregen bij de heer C. de Vries, hoofd van de Afdeling R.V. (kamer B 941, tel. 662635).
Varia VAKATURES GEBRUIKERSRAAD RESTAURATIEVE VOORZIENINGEN De afdeling Restauratieve Voorzieningen exploiteert het restaurant van de Universiteit en voorziet de gebruikers op verschillende manieren van koffie en thee. Een aantal cijfers. De afdeling verstrekt meer dan 100.000 maaltijden per jaar; het aantal koppen koffie en thee is meer dan 1.000.000 per jaar; bij de afdeling werken 54 mensen. Teneinde de dienstverlening zo goed mogelijk af te stemmen op de gebruikers heeft het College van Bestuur de Gebruikersraad Restauratieve Voorzieningen Ingesteld. Deze Raad w o r d t gevormd door studenten en personeel van de KUB. Deze Raad pleegt overleg met het Hoofd van de Afdeling en adviseert het College van Bestuur m.b.t. de volgende onderwerpen: - huisvesting en inrichting van de restauratieve ruimten - prijsstelling van verstrekkingen - openings- en sluitingstijden - de begroting van de Afdeling - het jaarverslag Thans bestaan er in de Raad vakatures: voor studentleden en voor personeelsleden. Geïnteresseerden, die in de raad zitting willen nemen, worden verzocht zich (binnen 14 dagen) te melden bij het Hoofd van de Dienst Bouw en
Menu
PERIODE 7 r / M 11 M A A R T M A A N D A G 7/3 kippecrêmesoep of heldere selderiesoep ardenrtergehakt of feverragout espagrjolesaus andijvie è ta crème of gestoofde bietjes aardappeikroketten of gekookte aardappelen Veg., kaassoufflé - andijvie è Is crème - aardappelkroketten DINSDAG 8/3 vissoep of uiensoep nasi goreng kroepoek - seroendeng varkenshaasje - pindasaus - anarsss of beefburgersteak postelein gekookte aardappelen Veg.: gemarineerde tahoe - pmdasaus - nasi goreng - kroepoek - arwnas WOENSDAG 9/3 erwtensoep of bouillonsoep hamburger of varkensrollade piccalillysaus macédoine legumes of wttte kootsalade patates frites of gekookte aardappelen Veg.: boerenomelet - piccaJillysaus witte kootsalade - patates frites DONDERDAG 10/3 heldere kervelsoep of schotse boeresoep spaghetti met kip m sausè la bolognese - broccoli - kaas of slavmk prei è la crème - gekookte aardappelen Veg.: gevulde komkommer bolognesesaus - broccoli - kaas VRIJDAG 11/3 tonnatengroentesoep of vermioettysoep gebakken schelvis - mosterdsaus witte boontjes - aardappelen of hachee - stamppot hutspot Veg.: witte bonenschotel - rauwkost
Studenteni INTERNATIONALE WERKKAMPEN I N PALESTINA Elk jaar worden er in de zomer door de Bir Zeit universiteit, gelegen op de bezette Westelijke Jordaanoever, internationale werkkampen georganiseerd. Deze kampen zijn er op gericht inzicht te geven in de omstandigheden waaronder Palestijnen leven, de dagelijkse problemen waar ze mee te kampen hebben en hoe ze hier mee omgaan. Het werk sluit hier dan ook bij aan: iedere dag werk je in een ander dorp of vluchtelingenkamp, zowel op de bezette Westelijke Jordaanoever en Gaza, als binnen Israël en op de Hoogvlakte van Golan. De Amsterdamse studentenvakbond ASVA organiseert op zaterdag 12 maart van 13.00-17.00 uureen informatiemiddag over deze werkkampen en over de historische achtergronden van de huidige politieke situatie. Heb je interesse om deze zomer een werkkamp in Bir Zeit te doen, dan is het raadzaam om naar deze informatiemiddag te komen. Voor verdere informatie kan je bellen: Jolanda van Dijk: 020-923512; Emma Paul: 020-225771 (ASVA) VAKATURES SUBSIDIECOMMISSIE De Subsidiecommissie is een commissie van de KUB en heeft tot taak subsidies te verstrekken voor studentenaktiviteiten, die in ruime zin dienstbaar zijn aan het doel van de KUB. Het gaat jaarlijks o m een bedrag van ongeveer f 80.000, —. De commissie is samengesteld uit drie medewerkers van de KUB en vier studenten. Wegens het vertrek van een aantal leden zoekt de Commissie op korte en wat langere termijn enkele - STUDENTLEDEN Belangstellenden kunnen zich voor nadere informatie wenden tot de voorzitter van de Commissie, W . Heuvelmans, kamer N-5, tel. 013-662844of 013-662135. ISABEST: AFSTUDEERSTAGES De vereniging ISABEST organiseert op donderdagavond 10 maart a.s. een informatiebijeenkomst met betrekking tot stage-ervaringen van studenten. ISABEST (InfonnatieSystemen en Accountancy BedrijfsEconomie-Studenten Tilburg) behartigt de belangen van studenten die van plan zijn om bij de vakgroep ISA af te studeren of interesse hebben in dit vakgebied. ISABEST tracht dit doel te bereiken door bedrijfsexcursies, bezoeken van interessante congressen en het organiseren van voorlichtings- en informatiebijeenkomsten. Aangezien er nogal wat vragen bestaan m.b.t. de inhoud van de (verplichte) stage, heeft ISABEST een aantal studenten uitgenodigd om iets te vertellen over hun stage-ervaringen. Bovendien zal Drs. A. Hexspoor, stage-begeleider van de ISAvakgroep, een uiteenzetting geven van de eisen en richtlijnen die voor een afstudeerstage gelden. De bijeenkomst zal gehouden worden in de PUF; aanvang 20.00 uur, toegang gratis, na afloop een borrel. Informatie over deze avond of over het lidmaatschap van ISABEST kan verkregen worden bij Friedo Opfergelt (Tel: 013-632148), Bernard Lemmens (Tel: 013-671989) of Suzanne van Zitteren (Tel: 013-563581).
ECONOMETRIE STUDENTEN OVERLEG Voor de maart-vergadering van de economische faculteitsraad vergadert het E.S.O. op dinsdag 8 maart a.s. Ter sprake komt o.a. het definitieve plan voor het econometrie curriculum en de ontwikkelingen m.b.t. de oprichting van het 'Center for Economie Research'. Be there! De vergadering begint om 12.30 u en wordt gehouden in CZ 108.
OPTIECURSUS EDINVEST, de Vereniging Educatief Investeren organiseert vanaf vrijdag 4 maart een optiecursus. Deze optiecursus zal gegeven worden door een zelfstandige handelaar in indexopties op de optiebeurs. Kosten voor 5 cursusavonden: f 85,-. Voor informatie kunt u bellen naar Edinvest; tel: 04104-93882 (vragen naar W o u t van Rooy)
BESTUURSWISSELING KON-TEKST Het nieuwe bestuur bestaat uit 6 personen, respectievelijk Karin Doms (voorzitter), Marie-Jeanne Douven (secretaris), Antal van den Bosch (penningmeester), Jacomine van Overveld (externe coördinatrice), Elsenoor Meyer (interne coördinatrice) en Rob Langenberg (publiciteit).
CONGRES OVER DE INFORMATIEREVOLUTIE Stichting JASON organiseert een congres over 'De Informatierevolutie'-visie op de ontwikkelingen in de industrie, de internationale handel en het onderwijs. - Sprekers: o.a.i..T. Heessels (RvB Philips), Dr. G. Zoutendijk (RvB Delta Lloyd), Prof. Dr. T. Huppes(RU Groningen) - Forumdiscussie zal onder leiding staan van Prof. Drs. V. Halberstadt (RU Leiden) - Datum: za. 19 maart 1988. - Tijd: 10.00-16.30 uur. - Plaats: Sonesta Hotel Amsterdam. - Informatie en inschrijving: 070-605658. Stichting JASON, Laan van Meerdervoort 96,2517 AR 's-Gravenhage.
ALGEMENE LEDENVERGADERING EFACT Datum: 10 maart 1988. Plaats: de P.U.F. Aanvang: 14.30 uur. Agenda: 1. Opening 2. Notulen vorige Algemene Ledenvergadering 3. Overzicht activiteiten afgelopen jaar en presentatie jaarverslag 1987 4. Verslag kascommissie 5. Goedkeuring financieel verslag 6. Décharge kascommissie 7. Voorstellen kandidaatsbestuurieden en verkiezing nieuwe bestuur. PAUZE 8. Décharge van het oude bestuur 9. Overzicht toekomstige activiteiten 10. Vericiezing nieuwe kascommissie 11. Goedkeuring Huishoudelijk Reglement, vaststellen hoogte contributie en administratiekosten 12. Rondvraag 13. Einde Vanzelfsprekend is er na de vergadering de gelegenheid om samen met het bestuur het glas te heffen op het nieuwe verenigingsjaar. Tot ziens!
D5Wi DIENST STUDENTEN WELZIJN Openingstijden Infonnatiecentrum (gebouw N , itamer 24) maandag 13.00-15.00 uur dinsdag t / m donderdag 11.CO-15.00 uur vrijdag 11.00-13.00 uur dinsdag óók 16.30-18.00 uur (alleen tijdens collegeperiode) Informatie en afspraken met de dekanen in het informatiecentrum of telefonisch: 662211. Buro Welzijn (studie- en beroepskeuzeadviseur, medewerker vorming en welzijn, studentenpsychologen): 662218. Buro Studentenarts: 662116. Studie-financiering Volgens een mededeling van de Centrale Directie Studiefinanciering kunnen studerenden drie maanden na afloop van een studiefinancierings-tijdvak wijzigingen met terugwerkende kracht doorgeven aan het CDS. Voor de meeste studerenden liep het vorige SF-tijdvak af op 31 december jl. Als je nog wijzigingen
over 1987 met terugwerkende kracht wilt doorgeven dan moet je dat dus vóór 31 maart a.s. doorgeven. Het gaat hier m.n. om het met terugwerkende kracht aanvragen van aanvullende financiering. Deze mededeling vrijwaart overigens niemand van de verplichting om eigen inkomsten, voor zover die tot een korting op de studiefinanciering zullen leiden, door te geven aan het CDS.
Aktuele studanten-info In deze rubriek wordt melding gemaakt van nieuw binnengekomen informatiemateriaal voorstudenten. In het informatiecentrum wordt dit materiaal, dat van zeer uiteenlopende aard kan zijn, tenminste één maand ter inzage gelegd. Deze week aktueel: * Studiefinancieringsgids 1988 door Willem Vermeend, Rob IVIolenaar, Care! van Nahuijs en Anton Barske. Een zeer informatieve en toegankelijke gids voor de Wet Studiefinanciering 18 - l - . Bevat o.a. invulschema's voor de berekening van je eigen studiefinanciering. * Zomercursus Franse taal, met naar keuze een thema (economie, cultuur, geschiedenis e.d.). De brochure van het Centre d'Etudes Linguistiques et Culturelies te Parijs vertelt je er meer over. * Uit de reeks 'Studeren aan de KUB' van de Dienst Studentenzaken en Welzijn zijn de volgende brochures verschenen (uitgave oktober 1987): nr. 1: Verlenging inschrijvingsduur. Op grond van onzwaaien, overmacht of persoonlijke omstandigheden kun je verienging van je inschrijvingsduur als student aanvragen. Hoe je precies moet handelen staat in deze brochu-re vermeld. Overigens moet je deze verienging ruim vóór 1 augustus a.s. aanvragen, want met de Wetswijziging 'Harmonisatie' van Deetman wordt de mogelijkheid van verienging inschrijvingsduur om zeep geholpen, nr. 2: Bezwaar- en beroep studiefinanciering. In deze folder staat helder en overzichtelijk vermeld hoe je tegen bepaalde beslissingen van de Centrale Directie Studiefinanciering in beroep kunt gaan. Ook de toepassing van de zg. Hardheidsclausule wordt hierin toegelicht. Handig om bij je Studiefinancieringspapieren te leggen, deze brochure! nr. 3: Studenten-ziektekostenverzekering. Deze folder bevat informatie over het meeverzekerd zijn via je ouders, via je partner en over het zelf afslu'rten van een verzekering. Verzekeren is in deze maatschappij erg belangrijk! Zorg daarom dat je hiervan op de hoogte bent of raakt. Deze folder helpt je daarbij! nr. 4 t / m 6 worden volgende week toegelicht. * Het organiseren van congressen is de titel van een boekje geschreven door W . J . Bosman-Noteboom (mei 1987). M.n. voor leden van studentenverenigingen die belast zijn met het organiseren van een congres of symposium bevat dit boek veel algemene (deel 1) en praktische (deel 2) informatie. Alle aspecten van het organiseren van congressen en vergelijkbare evenementen passeren de revue. Het boekje bevat een register over alle aangesneden onderwerpen en een checklist over de zaken waaraan je moet denken.
Vrouwen i INTERNATIONALE VROUWENDAG: DINSDAG 8 MAART De jaarlijkse Internationale Vrouwendag vindt dit jaar plaats op di 8 mrt. Ter gelegenheid hiervan hebbende pas aangestelde emancipatiewerkster, M w . G. Nijhoving, in samenwerking met de Emancipatiecommissie, en het Vrouwenoverleg van de KUB een programma samengesteld. Medewerkers en studenten worden van harte uitgenodigd hieraan deel te nemen. Het College stelt alle vrouwelijke medewerkers van de KUB in de gelegenheid om het eerste programmaonderdeel bij te wonen (van 10.00-11.00
PROGRAMMA: - 10.00-11.00 u (plaats: PUF-ruimte): . W e l k o m en k o r t e i n l e i d i n g door m w . Greet Nijhoving . K o f f i e en k o e k . V i d e o b a n d 'Lastig g e v a l l e n ' : op deze videoband vertellen vijf vrouwen over hun ervaringen m.b.t. een heel actueel thema: o n g e w e n s t e i n t i m i t e i t e n op het werk. Aansluitend bestaat mogelijkheid tot discussie. Is een klachtenregeling, zoals elders al bestaat, gewenst? Informatie: Greet Nijhoving, B 1019, tel. 2540 - 13.30-17.00 u (plaats: S 27) Medewerksters en studenten van de sociale faculteit verzorgen een r o n d e t a r e l - d i s c u s s i e rond het thema Vrouwenstudies. Het programma: . Inleiding door de voorzitster . Ontstaan en geschiedenis van vrouwenstudies in Tilburg: een persoonlijk verhaal door Angela van Rooy (tot 14 u) Ervaringen met vrouwenstudies door 3 studentes . Pauze (14.30-14.45 u) . Discussie rond enkele stellingen over: onderwijs vrouwenstudies, relatie vrouwenstudies en vrouwenbeweging, plaats van vrouwenstudies binnen de 'traditionele' wetenschap. Een stencil met stellingen is tijdens de bijeenkosmt 's morgens verkrijgbaar. . Afronding en borrel (17 u) . Informatie: Ingrid Dam, S 103, tel. 2684 (do. en vr., ma. -middag).
Sportnieuwsi PENDRAGON Bastille-stonnloop De stormloop begint in Nijmegen op vrijdag 22 april om 24.00 uur, en eindigt op zondag 24 april om ± 4.00 uur in Enschede alwaar de Bastille op dat moment reeds zwaar ingenomen is. WORDT VERVOLGD.
Internationaal Studenten Sport Toumooi (ISST) Wie wil sportieve buitenlanders in Tilburg rondleiden? Wordt groepsbegeleider tijdens het ISST. Drie gezellige dagen, begin april. Bel met Felicia Groeman, tel: 364216 of 055-413696. Ruimte over? Wij zoeken nog slaapplaatsen voor deelnemers aan het ISST op 6, 7 en 8 april. Leg internationale contacten, bel Felicia Groeman, tel 364216 of 055413696. '
Internationaal tennistoumooi Dit jaar organiseert tennisvereniging Lacoste (voor de tweede keer) een internationaal studenten tennistoumooi. Dit tournooi zal worden gehouden van 21 t / m 25 maart op de kunstgrasbanen van het sportcentrum. Speciale nevenactiviteiten zijn o.a. een dagje-uit naar A m sterdam en een groots feest op donderdag 24 maart. Deelnemers komen o.a. uit Noorwegen, Zwitserland, België en Engeland. Lacoste-leden kunnen helaas niet meer inschrijven, wèl worden nog groepsbegeleiders voor deze dagen gezocht. Je kunt je daarvoor opgeven bij Margriet van Zijl, tel. 684808.
SPORTCENTRUM J u d o c u r s u s v o o r beginners ledere dinsdagmiddag is er een groepje enthousiaste studenten bezig zich de edele kunsten in het judo eigen te maken. Deze echte 'stoei'sport is zo boeiend doordat je niet alleen met je eigen krachten werkt maar ook omdat je om moet gaan met de krachten en bewegingen van je partner, volgens het al oude actie-reactie principe. Bij judo gebruik je je hele lichaam en is daarom een zeer intensieve sport. Als je geïnteresseerd bent in deze actieve sport, kom dan eens op dinsdagmiddag langs. Wij trainen van 17.00-18.00 uur Tn de kleine zaal van het sportcentrum. Judopakken kun je onder betaling van borg voor één semester lenen.
4 maart 1
m
Cultuurcollege 'Spinoza' Door dr. M. Karskens, verbonden aan de faculteit der Wijsbegeerte van zowel de Nijmeegse als de Tilburgse universiteit. Spinoza (1632-1677) is onmisicenbaar een van de grote filosofen die steeds weer iierlezen, geïnterpreteerd en nagevolgd worden. Zijn Ethica daagt uit, dreigt je mee te slepen en dwingt je daarom tot een stellingname; dat voelt iedereen die dit boek ter hand neemt en daar maar enkele bladzijden van leest. Dit komt omdat Spinoza een totaal systeem biedt dat de pretentie heeft een (natuur)wetenschappelijke theorie te zijn die heel de werkelijkheid restloos kan verklaren, maar dat ons tevens een leidraad geeft voor. het begrijpen van de simpele zaken in ons dagelijks leven en voor ons handelen. In deze voordracht zal Karskens laten zien hoe dit laatste, zijn theorie van de menselijke emoties en van het handelen, met zijn hele systeem samenhangt, zonder tot wereldvreemde, esoterische of voor ons niet meer herkenbare standpunten te leiden. Spinoza is ook een Nederlandse, ja dé Nederlandse filosoof en getoond zal worden hoe de politieke en culturele situatie van onze gouden eeuw in zijn leven en denken aanwezig is, om nogmaals te benadrukken dat zijn filosofie geen abstracte theorie is, maar direct verbonden is met het leven.
UNIVERSITEIT
Prominentencolleges Gastcolleges door K.L. Poll. 'Over het verschil tussen proza en poëzie'. Donderdag 10 maart 13.30 uur SZ17. Donderdag 17 maart 13.30 uur SZ 17. Met ingang van het voorjaar 1988 organiseert het Studium Generale zogenaamde prominentencolleges. K.L. Poll, literatuurredacteur van het NRCHandelsblad en redacteur van het Hollands Maandblad, zal deze serie als eerste openen met een verhandeling in twee afleveringen over de verschillen tussen proza en poëzie. Proza en poëzie zijn niet alleen de namen van twee verschillende soorten taal. Zij laten zich ook gebruiken als namen voor twee geesteshoudingen waaraan de taaisoorten hun bestaan te danken hebben: de prozaïsche houding tegenover de dichterlijke, het getemde verstand tegenover de wilde verbeelding, wetenschap tegenover kunst. In twee gastcolleges zal K.L. Poll ingaan op de beperkingen, die deze twee houdingen elkaar opleggen.
NOORDERLIGT
Kevin Ayers Zondag 6 maart l^evin Ayers & Band. Aanvang 22.00 uur. Een van de wat meer excentrieke artiesten van de jaren zestig is Kevin Ayers. Opgegroeid in Maleisië maakt hij vele lifttochten door Europa. Op Mallorca komt hij in kontakt met een aan de LSD geraakte miljonair die wel iets ziet in een popgroep. Dit leidt tot de oprichting van de legendariese The Soft Machine. De groep verovert een solide plaats in de Britse muziekscène en in 1966 doet de Soft Machine met Jimi Hendrix een tournee door de VS. Vrij snel daarna verlaat Ayers de groep en vestigt zich op Univers
Ibiza. Hij is dan negentien jaar. Vandaar brengt hij zijn solo-elpee's uit waarop een keur aan muzikanten meewerkten: Mike Rutledge, Hugh Hopper, Robert Wyatt en Mike Oldfield. De muziek is jazz, dromerig en mistig met een surrealistische kijk op het leven waarbij Kevin Ayers wijst op een wereld vol roofdieren, waar sarkasme overheerst en gevoel misprezen wordt. Na een stilte van enige jaren is Kevin Ayers sinds 1984 weer aktief en zijn laatste produkt 'Falling Up' laat een nog immer kreatieve muzikant, teksten muziekschrijver horen. SCHOUWBURG
Barbara Duyf jes: 'Serres Chaudes' Donderdag 10 maart in de studiozaal, 20.45 uur. De twee performers Lisa Marcus en Barbara Duyf jes zorgden in de theatenwereld voor een verrassing met de twee delen van hun trilogie 'Available Angels': 'Wet Features' en 'The Perfect Portrait', voorstellingen waarbij als uitgangspunt foto's van Diane Arbus waren gekozen. Voordat het derde deel van hun trilogie 'Available Angels' in première gaat komt Barbara Duyfjes eerst met een andere produktie namelijk 'Serres Chaudes' (Broeikassen). Foto's en films vormen vaak het uitgangspunt voor Marcus en Duyfjes. Zo is de inspiratiebron voor 'Serres Chaudes' het fotoboek 'Interieur' van Franpois Hers en Sophie Ristelhueber, waarin het schaamteloze leven van het interieur het stille leven van de bewoners, ondanks hunzelf portretteert. 'Blij ingeklemd tussen hun meubilair zitten zij. In hun beste jurken, hun fluwelen gordijnen, bewegen zij zich langs de rails, die hun bewegingen bepalen, terwijl hun plafonds vol roze kanten schemerlampjes langzaam dalen. Uit hun mond stroomt het losse kantwerk van hun gedachten tot schijnbaar doorzichtige vitrages voor hun heldere ramen' wordt als toelichting gegeven bij deze voorstelling met als performers Barbara Duyfjes, Lisa Marcus, Lex Bohimeyeren Erwin Kokkelkoren. De regie is van Ethel Tuyn. Duyfjes: 'We denken allebei in heel extreme beelden. Beelden die hevig associatief ontstaan. Ik ben altijd een visueel theatermaakster geweest en Lisa is een danseres die heel beeldend werkt. Als we samenwerken is het onderscheid tussen theater en dans verdwenen. Lisa Marcus en Barbara Duyfjes werken sinds een jaar of drie samen. De Amerikaanse Lisa Marcus studeerde voor danseres bij Martha Graham en volgde daarna een opleiding aan de Ohio University for Liberal Arts. In 1978 voltooide zij haar studie in Parijs bij het 'Caick Hook Theatre'. Daarna werkte ze een tijdlang als onder meer regisseur en kwam naar Nederland omdat ze hier de mogelijkheid had om zowel met als zonder subsidie theater te maken. Marcus: 'In dit land bestaat er veel belangstelling voor mensen die op theatergebied nieuwe dingen willen doen.' Barbara Duyfjes studeerde aan de Amsterdamse Theaterschool, waar zij zich met beeldend theater wilde bezighouden, wat vijftien jaar geleden heel vreemd werd gevonden. Zij werkte onder meer bij het Hongaarse Squat Theatre in Parijs en maakte een paar solovoorstellingen die zij zelf betitelt als 'filmisch theater'.
VRIJDAG 4 M A A R T Cinecltta.^.OOuur: 'Radio Days'. Regie: Woody Allan, ( t / m 9/3) Cinecitta, 22.00 uur: 'La Famiglia'. Regie: Ettore Scola. l t / m 9 / 3 ) . Universiteit, 16.15uur, aula: Inaugurale rede prof.dr. F. van der Ploeg. S c h o u w b u r g , 20.00 uur; Filmhuis: 'Stagedoor', fiegie; G. la Cava. S c h o u w b u r g , 22.15 uur: Filmhuis: 'Genevieve'. Regie: Henry Corneli-
Katherine IHepburn en Cary Grant in 'Bringing up baby'
FILMHUIS
Aandacht voor Chaplins 'zusters' Tot en met woensdag 16 maart: filmcyclus 'De vrouwelijice l<omiel<'. Een clown?, dat is meestal een man, en een nar cx)k. En noem eens enkele beroemde f llmkomieken? Charlie Chaplin, Laurel & Hardy, Buster Keaton... Bijna iedereen heeft weleens een van hun meer dan vijftig jaar oude films gezien, maar wie kent hun 'zusters'? 'De vrouwelijke komiek' Is de titel van een filmcyclus in het kader waarvan Filmhuis Tilburg in de eerste twee weken van maart twaalf komische films vertoont. Het programma bestaat uit Amerikaanse en Engelse films uit de jaren dertig, veertig en vijftig, bijeengebracht door de Nijmeegse stichting 'Vrienden van het Filmarchief'. Films die afkomstig zijn uit buitenlandse en Nederiandse filmarchieven en privécollecties en die nu eindelijk weer eens, eenmalig, in Nederlandse bioscopen en filmhuizen te zien zijn. De vrouwelijke filmkomiek bestaat niet of nauwelijks of is bij de meesten niet bekend. Dit zou je kunnen stellen als je kijkt welke dames een komisch oeuvre op hun naam hebben staan dat vergelijkbaar is met dat van bovengenoemde heren. De organisatoren van de cyclus 'De vrouwelijke komiek' hebben echter voor een andere benadering gekozen. Komische vrouwenrollen staan in het middelpunt en er blijken heel veel uiteenlopende actrices te zijn die dergelijke rollen weleens vertolkt hebben. Bijna iedere vrouwelijke ster is wel een keer in
haar carrière komiek geweest. Over de vraag waarom er zo weinig vrouwelijke komieken zijn is vanuit sociologisch, feministisch en psychoanalytisch perspectief wel wat te betogen. De rdl van komiek zou in tegenspraak zijn met aantrekkelijkheid en charme, vanouds de kwaliteiten die een actrice moest benadrukken om in beeld te komen, hoewel daar tegenin gebracht wordt dat het komische effect van een situatie vaak ontstaat door de tegenstelling tussen de glamour van bepaalde dames en de alledaagsheid of hachelijkheid van een situatie. Katherine Hepburn opjent de cyclus als rijk meisje dat aan het toneel wil in Stagedoor. Ook in Woman of the year is ze een sophisticated type, nu met als beroep journalist. Veel verbaal vuurwerk is te verwachten in haar confrontatie met Spencer Tracy die als sportjournalist niets van haar 'klasse' heeft en wil hebben. His girl Friday is ook al zo'n journalistenkomedie, dit keer met Rosalind Russell en Cary Grant. Zij is een journaliste die een huwelijksaanzoek krijgt, hij haar hoofdredacteur die zijn vakvrouw op allerlei mogelijke manieren aan de krant wil binden. Shiriey Maclaine speelt in Asl< any girl een naïef plattelandsmelsje dat in New York te maken krijgt met handtastelijke mannen en verliefd wordt op de onberispelijke David Niven. Mae West is minder braaf in I'm no angel:' I wrote the story myself, it's about a girl who lost her reputation but never missed it'.
ZATERDAG 5 MAART S c h o u w b u r g , 20.00uur: Filmhuis: 'Dinner at eight'. Regie: G. Cukor. (t/m7/3J. S c h o u w b u r g , 22.15 uur: Filmhuis: 'A woman of the year'. Regie: G. Stevens, ( t / m 7/3). ZONDAG 6 MAART Noorderttgt, 22.00 uur: Ayers & Band.
Kevin
DINSDAG 8 M A A R T S c h o u w b u r g , 20.45 uur, studio: Purper met 'Dit Verhaal'. S c h o u w b u r g , 20.00 uur: RImhuls: 'Hts gir! Frtda/. Regie: Howard Hawks. <t/m 9/3). S c h o u w b u r g , 22.15 uur; 'Ask any gifi'. Regie: C. Walters, (t/m 9/3). Universiteit, 20.00 uur, AZ 114: Dr. M. Karskens (KUB en KUN) over'Spinoza'. Olof: Internationale Vrouwendag: Vrouwenavond. DONDERDAG 10 MAART Vïdar: Onderlinge wedstrijden met aansluitend een fondue-avond. S c h o u w b u r g , 20.15 uur: Radio Symfonie Orkest o.l.v. Holdemar Netsson. Solist: TofJeif Thedeén, celio. Werken van Beethoven, Sjostakovitsj en Brahms. S c h o u w b u r g , 20.45 uur, studio: Dansvoorsteiting 'Serres chaudes' met Barbara Duyfjes en Lisa Marcus. S c h o u w b u r g , 20.00 uur: Filmhuis: 'It happened one night'. Regie; Ctaudette Colbert, (t/m 11/3). S c h o u w b u r g , 22.15 uur; Filmhuis: ' f m no angel'. Regie: W . Ruggels. ( t / m 11/3).
(AT)
Financieel management Een serie van vier studiedagen voor iedereen die geïnteresseerd is in de financiële besturing van faculteit en universiteit. * bekostigingssystematiek (25 maart) * financiële managementinstrumenten (15 april) * financiën en contractonderzoek (20 mei) * financiering van privatisering (17 juni) Naam straat postcode/plaats Stuur voor uitgebreide informatie de bon op naar: Opleiding & training / UvA, Antwoordnummer 3521, 1000 RA AMSTERDAM (een postzegel is niet nodig).
Strafpleiter Moszkowicz onder vuur
Bomvolle zaal: docent dacht aan opstappen Vijfhonderd studenten in een zaal waar slechts ruimte is voor een goeie vierhonderd nnensen. ledere maandagochtend van half elf tot half een zitzaal CZ101 tsjokvol.'Ze zitten op alle trappen. Soms moet ik vragen of ze op willen staan om even naar de diaprojector te kunnen lopen', zegt economiedocent dr. A. B .T. M. van Schalk die dan colle ges macroeconomie verzorgt. Hij vindt de situatie momenteel proble matisch. 'Als de brandweer hier bin nen zou komen dan zou de zaal me teen ontruimd worden: niemand kan ergens heen. De sfeer is be nauwd, het is er veel te warm. Ik probeer het wel zo rustig mogelijk te houden.' Volgens Van Schalk vinden de stu denten de situatie zelf 'afschuwe lijk', maar 'blijkbaar niet erg ge noeg.' Er bestaat namelijk een mo gelijkheid waardoor de zaal ontlast zou kunnen worden: 'Er zijn twee collegemogelijkheden: op maan dag van half elf tot half een en op dinsdag van half negen tot half twaalf. Maar de meeste studenten komen op maandag, hoewel ik ze wel verschillende keren op de mo
gelijkheid van dinsdag gewezen heb.' De bomvolle zaal is voor Van Schalk aanleiding geweest om contact op te nemen met het bestuur van de fa culteit Economie: 'Ik heb voor gesteld om plaatsbewijzen uit te gaan geven, maar daar wilde men niet aan. Men laat het maar hangen. Ik heb ook gezegd: als er niks ge beurt dan stap ik op, maar met de opgedane ervaring kan ik het nu wel aan.' Niet alleen de overbezette col legezaal hangt Van Schalk de keel uit, maar vooral de funeste invloed daarvan op de studenten: 'Voor de studenten werkt het erg inproduc tief. Men let op elkaar, er wordt ge lachen in de zaal... Hij is dan ook van plan het niet bij de afwijzende houding van het facul teitsbestuur te laten zitten. 'Dit schooljaar zal ik er niets meer aan doen^ magr met ingang van sep tember hoop ik een regeling getrof fen te hebben met het College van Bestuur. Ik verzorg dan het parallel college.' Welke vorm die regeling moet krij gen is nog onduidelijk. (NvO)
'Geen struisvogelpolitiek', was het leitmotiv dat mr Abraham Moszko wicz donderdagavond 25 februari tijdens zijn lezing 'Advocatuur en Ethiek' in de aula van de KUB voor zichzelf hanteerde. Openhartig sprak hij onder meer over zijn zoon Baruch ('Het zwarte schaap van de familie') en zijn joodse achtergrond. Toch vonden velen van de ruim vijf honderd bezoekers dat de lezing van de bekende advocaat een op pervlakkig karakter had gehad. Bij het begin van de lezing had Moszkowicz nog geamuseerd uit geroepen dat hij in de veronderstel ling was geweest dat zijn inleiding niet langer hoefde te zijn dan tien minuten. Hij had echter van de or ganisatie te horen gekregen dat zijn inleiding een klein half uur in beslag zou moeten nemen. 'Ik lees mijn verhaal dus wat langzamer op' was het schertsende commentaar van de advocaat. In die betreffende in leiding zou hij overigens tot verba zing van zijn toehoorders meerdere malen struikelen over de naam van Justinianus, een Romeins filosoof. Daarnaast stelde hij dat hij persoon lijk overtuigd was van het feit dat geen mens op aarde echt slecht was. 'Mensen die dingen doen waarvan je denkt' Hoe komt iemand tot zo'n daad' zijn geen slechte per sonen. Ze zijn alleen ziek'. Hij wees vervolgens op zijn verleden, dat langs vernietigingskampen van NaziDuitsland had gevoerd. Deze opmerking bracht een toehoorder onmiddellijk na het openen van de discussie op de vraag waarom de advocaat dan enkele jaren geleden had geweigerd de oorlogsmisdadi
ger Pieter Menten te verdedigen. Temeer daar Moszkowicz meer dan eens te kennen heeft gegeven dat hij niet de mens maar slechts de daad verdedigt. De advocaat ant woordde hierop dat hij voor Menten geen goede advocaat had kunnen zijn, omdat hij persoonlijk teveel bij de zaak betrokken was. 'Ik zou mijn emoties niet de baas kunnen omdat ik familieleden heb verloren in kam pen waar Menten actief is geweest'. Dat bracht een andere toehoorder op de vraag waarom Moszkowicz dan wel de verdediging op zich heeft genomen van zoon Baruch, die enkele maanden geleden in het nieuws kwam omdat hij onder in vloed van zijn drugsverslaving gro te schulden had gemaakt. Een echt bevredigend antwoord kon de ad vocaat hierop niet geven. Hij stelde dat hij ook bij deze zaak emotioneel betrokken was maar dat die emoties niet van dien aard waren als in de Mentenzaak het geval zou zijn ge weest. Zoon Baruch was daarna de inzet van een felle discussie tussen de ad vocaat en mr.drs. J.M.A. van Atte veld, universitair docent Strafrecht aan de KUB. Van Atteveld vroeg Moszkowicz waarom hij de aande len in de familieB.V. niet van zijn zoon had overgenomen om zo een aantal crediteuren van zijn telg schadeloos te stellen. De advocaat reageerde verbolgen omdat het hier volgens hem om een persoonlijke zaak ging. Volgens Van Atteveld betrof het wel degelijk een ethisch principe, waarop de discussie uit mondde in een twistpartij die aan het merendeel van de bezoekers van de lezing voorbij ging.
Ook na deze vraag werd de beken de advocaat onder vuur genomen door een bezoeker die vroeg of hij honorarium aan zou nemen waar van hij zou kunnen vermoeden dat het geld afkomstig was van mis daad. 'Ik neem het geld niet aan als ik zeker weet dat het geld inderdaad afkomstig is van misdaad', ant woordde Moszkowicz. Hij liet in het midden op welk punt hij voor zich zelf de scheidslijn trekt. Na afloop gaf Moszkowicz aan nog steeds verontwaardigd te zijn over de vraagstelling van Van Atteveld. 'Ik heb die betreffende aandelen niet van mijn zoon overgenomen omdat er een te groot bedrag mee was ge moeid. Waarom een vader de schulden van zijn zoon niet over neemt, is een persoonlijk zaak'. (AdL)
i
DE STOTTERENDE SOLLICITANT Uit het omvangrijke archief van een academisch gevormde sollicitant. Q Ervaring D) Het Antwoord
A) De Vacature B) De Brief
Volkskrant 18 oktober 19G6
vacature assistentariffler Aan De Tweede Kamer der StatenGeneraal Afdeling Personeelszaken Postbus 20018 2500 EA 'sGRAVENHAGE
ê
De Tweede Kamer der Staten-Generaal
vraagt een
assistent-griffier (wm) Functie-informatie: onder leiding van een gnffier bijstaan van commissies der Kamer, in het bijzonder a hat notuleren en urtwerKen in verslagvorm van het besprokene in commissievergadenngen, b het assisteren bij de voorbereiding van hoorzittingen en
werkbezoeken. Vereist doctoraal examen, bv k in Jundische, economische of eén der sociale wetenschappen of een voor de functie vergelijk bare opleiding, de te vervullen functie tijkt bij uitstek geschikt voor hen die pas hun opleiding hebben afgerond Standplaats: Den IHaag Salaris: mm / 3351,en max f 5221,per maand
admtni'iitiatte.d baizauwe.>ik VI ijWLll
Geachte werkgever,
pioduktidwzik uttzzndwz>ik ^tom wdik handu)Zlk
we^tfei
iQdMWQ-Kk
aalMQ-lk
Neemt U mi] m e t kwalijk dat ik op Uw vacature reageer want ik kan er ook niets aan doen dat ik hem heb zien staan in de Volks krant van 18 oktober j.l. en dat U een assistentgriffier zoekt. Ik ben een nogal bububububuscheiden jongeman die nogal zenuwachtig is en al bij het schrijven van deze bububrief over de tweede letter van het alfabbet struikelt. Dat is een kleine handicap mijnerzijds, dat stotteren op kritieke momenten in een drukke omqevma of m een stresssituatie. Sommige mensen gaan enorm zweten, anderen gaan in die omstandigheden naaels bbbijten en weer anderen gaan naar het toilet en hebben bbbbb...diaree. Gelukkig bbb moet de assistentariffler vooral notuleren, daar hoef je oeen lippen bij te bubuweqen dus dan valt mijn aebrek niet zö op.
d^uku)Zik
huLikoadzlijk wdiklooi
ve^dwetfe
wd^k
bodkwzik naatwe-lk
kop ilzi(Jü?.'ik kun^t-
denfewetfe kinde.fuvQ.fik
en u^cegwe^fe
" sGravpnl~i iijL'
In alle bububuscheideaheid kan ik U mededelen dat ik niettemin, denk ik, wel iets in huis heb om de gevraagde funktie uit te oefenen. Misschien niet optimaal maar ik hoop toch wel méér dan minimaal.
riGVEinhrr
198t
Ik kan heel goed achter een bububu...tafel zi tten, doen wat me op commando' s gegeven qedraqen wordt, als er naar duidelijke bubub worden en er niet te veel intermenselijke con tacten aan te pas komen, (|p h t t-r L. M. van IJl et Ik kan ook heel aoed afwezig zijn, zoals ook gebruikelijk m de I n u bst raat 1 7 Tweede Kamer, ook al omdat mijn SSnwezigheid soms nonprofuktief . , n i 4 HK 7 t L B I ) F n kan werken als U bubu..weet wat ik bubudoel U kunt me dan gerust üc?i.T( h t p hei^r V..n Din\ , naar het toilet sturen of zo, of zeqgen dat k maar een middaqje ziek moet zijn. Dan kan ik dat heel makkelijk doen. Ik kan me héél goed ziek voelen. Ik voel me altijd wel een ububbeetje ziek maar ik kan dus ook heel erq aoed noa érger ziek z ijn, bububu. .. snapt U "^ Uw h*al 1 i ( 1 ti^'t L H ruiijd hovt riijPnofc,(iidf f u n i l i i . i ^ i n qo&rJp or dt. ontv.tngferi. De s e i e c t i e p r Q C eciurt Ian p n i g o t i j d j. n bt.'.laq npineri, z o d a t Nu moet U mij niet zieliq vinden, hoor en me uit medelijden maar m a i j e l i j k g e d u l d . uJ t iiinpten h p b b e n . aannemen of zo want de meeste werkgevers zijn toch vrij liefdadig. U moet echt wel bubukijken of ik pas m U w organisatie Ik dank I n H l I g e v a l Ji i l (■ ii nni.) naiJcr bF ^r L r h t nri t yunijpci U vriendelijk. Hoaydchtpn^l, Hucjf (I dftlfcfling Ti r e i o n e c l s j a t £.ri van iJt? [we?cd» I <smrr ik r St.itnnGener.i i l ,
Een psychokjgisch onderzoek kan deet uitmaken van de sollicitatieprocedure
C.M. van DIEK Kruisstraat 13 5014 HR TILBUPG
Solticitaties voor 5 november 1986 zenden aan de Tweede Kamer der StatenGeneraal, Afdeling Pef5oneelszaker>. Postbus 20018, 2500 EA sGravenhage
PS. Neemt U mij m e t kwalijk, maar ik ben zo brutaal nog wat persoonlijke geqevens m een bubu..curriculum toe te voeqen. mu.
Univers
^;S4t«^JM&
M.r.H.
I or 1 ] i 1