DNIVERS Tilburgs Universiteitsblad - 5 juni 1987 - laargang 24 numnner 34
i age-,
aan-
laasivan nnen
Computernetwerken in diensten en faculteiten Het CvB bespreekt deze week een notitie van het Rekencentrum over het netwerken micro-computerbeleid aan de KUB. I Tot vandaag zat de KUB in een soort testfase. Daar moet nu een punt achter komen en de diensten en faculteiten kunnen i - als ze daarvoor de middelen willen j vrijmaken- nu overschakelen naar een vol: gende fase waarin de automatisering grondiger wordt doorgezet middels kleine netwerken. De notitie is geen echt beleidsplan, maar een momentopname van de huidige 1 stand van zaken. Er werd door het Rekencentrum een evaluatie gemaakt van de voorbije testfase en tevens geeft de notitie aan welke ontwikkelingen we in de nabije toekomst kunnen verwachten. Definitieve richtlijnen worden niet gegeven omdat de de wereld van pc's en netwerken voortdurend in beweging is. Vooral de evolutie van de netwerken gaat zo snel dat beslissingen die vandaag worden genomen over enkele maanden alweer verouderd kunnen zijn. In de nabije toekomst komt de nadruk
vooral te liggen op de installatie van netwerken tussen pc's. Diensten en faculteiten kunnen hun pc's middels zo'n netwerk aan een wat zwaardere microcomputer mèt meer soft- en hardware hangen, waardoor elke pc ook toegang kan krijgen tot het KUB-netwerk. Het Rekencentrum plaatst een paar kanttekeningen bij de ontwikkeling van die netwerken. Zo zou een volledige integratie van pc's en Vax nog niet voor morgen zijn. Op eenzelfde werkstation kan je zowel met het pc-programma als met het Vax-progiamma werken, maar beide systemen zijn nogal verschillend en dat merkt elke gebruiker. Bij volledige integratie moet dit verschil verdwijnen, maar dat zal dus nog niet zo snel gebeuren. Een ander probleem -als gevolg van het aanleggen van netwerken-is de ontoereikendheid van de micro-computers die de spil moeten vormen van de netwerken ( de IBM-AT, Olivetti M28 ). Deze 'surfers' zouden volgens het Rekencentrum een 'bottle-neck' kunnen vormen bij intensief gebruik van de netwerken. De diensten en faculteiten moeten dan uitkijken naar zwaardere file-surfers, aldus drs. S.H.J. Velinq, hoofd van de dienst. E.V.
Nieuwe postdoctorale Ti A S-opleidingen Binnen het TIAS wordt gewerkt aan het opzetten van enkele nieuwe postdoctorale opleidingen. College van Bestuur en de Universiteitsraad zullen zich de volgende weken kunnen uitspreken over voorstellen tot opleidingen: 'Overheidsaccountanc / , 'Management voor non-profit organisatie' en een postdoctorale opleiding 'Marketing'. Verder is er een opleiding 'Accountancy voor controle geautomatiseerde gegevensverwerking (Electronic Data Processing)' in de maak. E.V.
Voorlaatste Univers Deze week verschijnt het voorlaatste Universnummer van deze jaargang. Op 12 juni komen we niet uit, in verband met Pinksteren, en op 19 juni verschijnt het laatste nummer. Stukjes voor de service-pagina's van de krant (mededelingen, memo en agenda) wegens beperkte plaatsruimte graag tijdig (één week voor verschijnen) aanleveren.
9 De kunstkermis trok dit jaar zo'n 15.000 bezoekers 3 De verk>edering van ons arbeidsbestel neennt hand over hand toe. Een sonnbere analyse van Jacques van Hoof. 5 De rechter krijgt een steeds zwaardere taak. De pronnotie van Alex Brenninkmeijer 7 Nieuw! Een vereniging van marketingstudenten. Voor wie nieuwsgierig is naar het succes van net Mona-toetje 8 Onderwijsresearch Het ORC moet een stuk meubilair van de faculteit worden. De voor- en nadelen van decentralisatie.
Contact universiteit en bedrijfsleven niet zonder gevaar iRL, ler 2,
8183
oy ide, en.) and s is nen tien arts iin linarig eid, ing urg igeen. K)rigd. die vinetsjes, >op irijaan en. als geop nog reer en.
De universiteiten moeten oppassen dat tiun primaire taken op tiet gebied van onderwijs en onderzoel< niet in tiet gedrang tcomen door teveel toegepast onderzoet: ten betioeve van derden. De Icritisctie grens ligt tiier bij vijftien procent toegepast onderzoe/<: daarboven komt het funderende onderzoek in gevaar. Dit verkondigde ir. W.A. Koumans, directielid van TNO, tijdens de jaarvergadering van het rectorencollege, woensdag 20 mei in Maastricht. Ondenwijs en onderzoek waren al in de twee voorgaande jaarvergaderingen van de rectores magnifici der Nederlandse universiteiten aan de orde gekomen. Deze keer stond de derde taak van de universiteit centraal, de maatschappelijke dienstverlening, hier opgevat als kennisoverdracht. Al snel bleek dat thema verengd te zijn tot de transfer van technologie; als een der weinigen benadrukte de Leidse rector Beenakker dat de universiteit daarnaast nog wel wat anders te bieden heeft, bijvoorbeeld op sociaal-wetenschappelijk of juridisch terrein. Bovendien is de universitert er ook nog om cultuur uit te dragen, relativeerde Beenakker. Maar de andere sprekers hielden zich daarmee niet bezig. Zo werd uitgebreid gefilosofeerd over het fenomeen 'science park': aan universiteiten gelieerde kweekplaatsen voor (nieuwe) high tech-ondernemingen, die de academische wereld aan de industriële verbinden en voor beide profijtelijk zouden zijn. De bedrijven profiteren van de academische know-how, en omgekeerd ontvangt de universiteit impulsen om contractresearch te doen. De Twentse rector Van den Kroonenberg toonde zijn scepsis over het verschijnsel. 'Een bord op een stuk onroerend goed met de naam science park zegt niet zoveel', verklaarde hij. 'De beoogde doelen en functies kunnen ook anders gerealiseerd worden'. Daarbij wees hij op de faciliteiten die in Twente worden geboden aan studenten om een eigen bedrijfje te beginnen. De uitstraling daarvan zou al aanzienlijk zijn.
markt waar TNO zich hoofdzakelijk op richt. Daar is men vaak niet in staat het eigen probleem helder te definiëren. Onder andere om daarbij te helpen zijn de universitaire transferpunten opgericht; schakels tussen het (kleinere) bedrijfsleven en de universiteit. Het soort vragen dat uit dit deel van de private sector komt staat echter ver af van het fundamentele onderzoek
Rector De Moor tijdens de vergadering van het rectorencollege (foto: Franco Gori) dat de universiteit geacht wordt te verrichEssentieel bij de universitaire research voor ten. De toepassingsgerichte research mag de industrie is volgens Van den Kroonenberg het directe menselijke contact tussen j dan ook niet de overhand krijgen: 15% van het totale onderzoek is het maximum. onderzoeker en ondernemer. TNO-topDrs. H. Wijffels, voorzitter van de hoofddiman Koumans viel hem daarin bij. Intermerectie van de Rabobank en lid van de Addiairs hebben hooguit een functie in het alviescommissie voor de uitbouw van het lereerste contact, daarna niet meer. Vooral technologiebeleid, kortweg de commissiegeldt dit voor de onderzoeksvragen vanuit Dekker had een uitgebreid lijstje met wenhet kleine en middelgrote bedrijfsleven, de
sen over de manier waarop de universiteit in zou moeten springen op het proces van technologische vemieuwing. Zo zou zij de toenemende maatschappelijke vraag naar her-, om- en bijscholing moeten beantwoorden met maatgesneden contractonderwijs. Concentratie van de researchinspanningen (zowel ruimtelijk als qua vakgebieden) kan leiden tot weliswaar weinig maar wel zeer goede centra. 'Dat is beter dan veel centra van matige kwaliteit', aldus Wijffels. Internationale contacten zullen de onvermijdelijke nationale leemtes moeten opvullen. Om dit alles te bereiken dient men de 'ondernemende universiteit' wel bedrijfsmatiger te gaan leiden. Daar hoort bijvoorbeeld een ondernemingsplan bij, waarin de doelstellingen scherp en verifieerbaar worden omschreven en prestatie-indicatoren zijn ingebracht. Zonodig moeten de interne bestuursvoorschriften afgeschaft worden, vooral waar het de vertegenwoordiging van de geledingen betreft. Persoonlijke 'incentives' voor onderzoekers in de vorm van gehonoreerde adviseurschappen in het bedrijfsleven zullen de mobiliteit tussen universiteit en industrie vergroten, en dat zal op zijn beurt de kennistransfer weer ten goede komen. Wijffels' pleidooi voor de universiteit als bedrijf vormde het sluitstuk van de rectorenbijeenkomst, die overigens niet tot doel had conclusies te bereiken of beleid te formuleren. Doordat alle discussie was verbannen naar aparte wericgroepen bleef de sfeer bij de plenaire zitting wat bloedeloos. De Tilburgse rector prof. De Moor oordeelde naderhand dat de bedoelingen van deze jaarvergaderingen wat in het ongerede raken nu de vertegenwoordigers van politiek en bedrijfsleven veelal verstek laten gaan en de aangeboden informatie voor universitaire beroepsbestuurders weinig nieuws bevat. Alleen de beoogde versteviging van de onderiinge contacten loopt gesmeerd. W.B./UP
MATSERTJES
COLOFON
Cursussen Open Universiteit mogelijk in WO en HBO Er moet worden onderzocht of het studiennateriaal van de Open Universiteit gebruikt kan worden in het reguliere hoger beroeps- of wetenschappelijk onderwijs. Als dit blijkt te kunnen moet de overheid dat stimuleren, teneinde de dure cursussen van de OU zo efficiënt mogelijk te gebruiken. Tot die conclusie komt de heer E. Steenbergen in zijn eindrapport over de Ofjen Universiteit.
waren problemen gerezen rond de cursusontwikkeling, maar ook in contacten tussen 'Zoetermeer' en deze nieuwste instelling voor hoger onderwijs in Heerlen. Steenbergen beschouwt zijn werk - een halfjaar eerder dan gepland - voor gedaan. 'De OU is er nog niet, maar kan er met hard werken wel komen, mits zij alle prioriteit geeft aan haar eerste opdracht: het onderwijs', zo luidt zijn advies.
Voor sommige studierichtingen zal het daarentegen mogelijk niet lonend zijn om volledig eigen studiemateriaal te ontwikkelen. In dat geval kan gedacht worden aan gedeeltelijke integratie van de studie aan de Open Universiteit met het in het H BO en W O gegeven ondenwijs. Steenbergen, voormalig directeur-generaal basisonderwijs van het ministerie van onderwijs, werd in september 1985 door minister drs. W . J . Deetman gevraagd als contactfunctionaris tussen ministerie en Open Universiteit te fungeren. Aan de OU
Het is nog onduidelijk of de OU er in slaagt om in elk van de studierichtingen een behoorlijk rendement van afgestudeerden te behalen. Veel studenten haken tussentijds af, of schrijven zich in zonder de bedoeling een volledige studie te volgen. Toch zal aan het rendement uiteindelijk het bestaansrecht van de OU worden afgemeten, zo schrijft Steenbergen, die een oordeel daarover nog te vroeg vindt: 'De eerste uitkomsten zijn echter niet ontmoedigend.' Het onderzoek zou voorlopig op een laag
^ ^
matsertjes B^"
'Matsertjes' kunnen enkel per ingevulde matserbon worden opgegeven bij de redaktie. Contant betalen. Tot 30 woorden kosten ze ƒ 5,—. Tussen 30 en 60 woorden ƒ 10,—; onder nummer ƒ 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen. BUONGIORNO ROMA!: intensieve communicatieve cursus Italiaans in Rome, incl. accomodatie en excursies naar droomplekjes: ƒ 395,—. Bel Angélique van Groeninghen: 030-513118. TE KOOP: Renault 4F6 bestel 1980 prijs ƒ 1500,—. Tel 013-321497. KAARTEN U2: Voor hoogste bieder: twee kaarten voor 11 juli, Maastribune ( = zon en goed zicht). Stuur uiterlijk 12 juni een briefje met je bod, naam en telefoonnummer naar de redactie onder nr. A-25. Koper krijgt voor 21 juni bericht. TYPEWERK: Informade - Typeline. Type- en tekstverwerkingsbureau voor al uw typewerk (Nederlands, Engels, Duits). Alles op computer dus sneller en goede service. Tel. 01608-37653. GITAARSTUDIO: Walter Stadhouders. Gitaarles, jazz, klassiek, liedbegeleiding enz. Vier lessen proef voor ƒ 45,—. Inl. 013-358562. VAKANTIE: Heb je zin om komende zomer 3 weken naar Marokko te gaan. Reizen per truck, zelf koken, kamperen. Ook gaan we komende herfst 3 maanden naar West-Afrika. Reizen door woestijn, savanne en regenwoud. Vertrek 1/10. Wil je meer weten? Tel.: 020-120008/255424. Meestal 's avonds bereikbaar. TALKING HEADS: Deze geweldige groep is op celluoid te bewonderen in het 'Noorderligt'. 'Socrates' presenteert de film 'Stop making sense' op donderdag 11 juni in het Noorderligt. Entree: ƒ 5,—. Aanvang: 20.00 uur.
APPARTEMENT: Muiderslotstraat 35. Rustige op de Ie verd. pas gerenoveerd dicht bij Station-West, Universiteit en winkelcentrum. Vrij uitzicht op park. Twee slaapkamers, twee balkons, oost-west ligging. Nieuwe eigen cv. Lage onderhouds- en servicekosten. Vraagprijs ƒ72.000,—. Tel. 662782. MOE?: Ontspan na alle inspanningen in een heerlijk sfeertje! Donderdag 11 juni heeft Socrates 'n geweldig feest in petto: een grootse film en een groots live-concert. Vergeet je tentamens en swing je frustraties van je af. Donderdag 11 juni, 20.00 uur. SOCRATES-FEEST: Donderdag 11 juni, Noorderligt. 20.00 uur: zaal open 20.30 uur: stop making sense 23.00 uur: concert MAM 00.30 uur: disco 03.00 uur: sluiting Entree:/ 5,— MAM-CONCERT: De Tilburgse groep MAM geeft een exclusief concert voor Tilburgse studenten op donderdag 11 juni in het Noorderiigt, na afloop van de film 'Stop making sense'. Entree: ƒ 5,—. Aanvang van het programma: 20.00 uur. AANGEBODEN: Straatmaker en tuinman voor uw terras - plaats border - inrit etc. etc. Speciaal voor sierwerk, al dan niet met antieke materialen. Bel voor vrijblijvende prijsopgaaf 013-424286. STOP: Wat doe jij deze vakantie? Zeil- en surfschool Wijnstra voor jongeren en volwassenen. Tevens zeilboten-, surfplanken- en kanoverhuur. Folder op aanvraag. Uitwellingerga (Frl.). Tel. 05153-214. GEZOCHT: Het koor van Maranatha, de Tilburgse studentenkerk, zoekt nog een aantal enthousiaste zangers/zangeressen. Repetities: 's woensdags van 20.00-22.00uur. Diensten: 's zondags 11.30uur. Voor inlichtingen bel 013-36.35.49 of 01367.53.02.
ZEILEN: Zeilvereniging Nautikos gaat zondag 7 en zondag 21 juni nog overstag in de Biesbos. Als je een sportkaart hebt, kun je zo mee! Zeilervaring is trouwens niet noodzakelijk. Vertrek 10.00 uur vanaf het sportcentrum. Ga overstag en bel Rian, tel. 431104.
VERTAALWERK: Native speaker, academicus, beëdigd vertaler vertaalt al Uw artikelen, scriptie-onderdelen in of uit het Engels. Ook voor correctiewerk of samenvattingen. Drs. P.E. Davies, 030-522695.
GEVRAAGD: Wie kan mij helpen aan goed uitgewerkte recente college aantekeningen van kosten, waarde, winst en ond. financiering. Bel na 6 uur 01608-33127, vraag naar Eric. Moeite wordt beloond.
VERHUIZEN Busje nodig? Te huur Suzuki carry met chauffeur voor: 1 uur ƒ 25,—; 2 uur / 45,—; 3 uur ƒ 65,—; plus 40 cent per kilometer gerekend vanaf verhuuradres. Voor info bel naar José: tel. 013-702149.
Univers
pitje moeten staan, zo meent hij, behalve als het gaat om de cursusontwikkeling, die prioriteit heeft: Het belang van studenten gaat boven dat van de docenten. Wel is het belangrijk dat docenten een naam opbouwen in hun vakgebied, en daarvoor is onderzoek noodzakelijk. De eerste jaren zal de Open Universiteit nog veel geld tekort komen, zo blijkt verder uit het rapport. De verkoop van cursusmodulen levert vooriopig minder op dan gepland. Het zal dan ook nog lange tijd noodzakelijk blijven dat het ministerie extra geld (boven de tot 47 miljoen in 1990 oplopende subsidie) uittrekt om de groei van de instelling mogelijk te maken. Het tekort bedraagt voorlopig circa 25 miljoen per jaar. In het rapport wordt voorts gepleit voor een grotere zelfstandigheid van de achttien over het land verspreide studiecentra. B.B./UP
TE KOOP: Renault 11 TC bj'84 APK, 3 deurs, te bevr. 662276 of 's avonds 013-638390. THEATER: De Werkgroep Universiteitstheater Tilburg (W.U.T.) zoekt voor een nieuwe productie nog enkele acteurs/actrices met ervaring en/of talent. Bellen: Susan 432062; Ingrid: 360048.
OPERATIE NIKOLAAS Een unieke cursus Illegale wapenuitvoer'
In VN: de sluipweg van Muiden naar Iran in beeld gebracht. De Nederlandse kruitfabriek — als onderdeel van een kruitkartet dat vooral via Zweden handelt — verscheepte elf grote zendingen kruit naar Iran. Aan de hand van 32 documenten en brieven zijn de illegale transacties te volgen. Een cursus in handel drijven. Een topambtenaar van Landbouw: Nederland blijft de mesthoop van Europa. Norma Kitfen: in handen van de Zuidafrikaanse Geheime Politie. Nederlanders over zaken doen op z'n Russisch. Lubbers In voorjaars-verwarnng Interview: Jean Pierre Rawie, een dichter die de dood onder ogen zag. Johnny Meijer, accordeonist.
'HET GEBOUW van de VPRO
In de kJeurenbijlage: een live-portret van Het Gebouw, een omstreden programma, rechtstreeks uit Hilversum-aan-Zee. De scheldbrieven. Het monument Cor Galis, en de schoonheid van het raillerende. Ook: het Fort aan de Drecht. Duo: Pola en Van Houweninge. Eten met Genit van der Valk.
Lees naast uw krant Vrij Nederland univers
on^(M WIJ OPENEN 6JUNI A.S.
250 m^ Modern (wetenschappelijk) antiquariaat; Icoopjes, uitgeversrestanten en snuffeipartijen
BOEKHANDEL
Ptllat
Heuvel 32 5038 CP Tilburg Telefoon 013-426252
TOT ZIENS!
5 juni 1987
tilburgs universiteitsblad (voorheen tilburgs hogeschoolblad) redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, angela van schendel (assistente) medewerkers toineasselbergs, huge backx, ben beljaars, hans de brouwer, claartje van der grinten, rené van hoeren, michel knapen, frank soonieus, gerard rutten, astrid tates, yvonne ton, nanny timmers, lil wagenmakers columnisten dr a j w boelhouwer, c m van diek dr p f m kop, prof dr j a stalpers samenstelling redaktieraad prof mr p van seters (voorzitter) dr h vanerp, m ackermans (adviseur), drs th schouw, h. van kleef, drs c p.m broekhof officiële mededelingen afd persen voorlichting cartoonist ad van haandel advertenties angela van schendel kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in hel bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225, lilburg, telefoon (alleen voor univers) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer B 12 en B 13 (gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerkingsverband universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten ad vaivas (vu amsterd^m), wagenings universiteitsblad, utrechts universiteitsblad, delta (delft), cursor (eindhoven), tut-nieuws (twente), observant (maastricht), uk (groningen) en ku-nieuws (nijmegen) druk drukkerij em de jong bv, baarie nassau aixMinementen voor niet-universiteitsleden f 15,- per jaargang
PROMOTIE
Arbeidssocioloog drs. Jacques van Hoof
Overheidsbeleid steeds meer in richting wericgevers' 'Herverdeling van arbeid l<an men voorlopig het best als een facelift van ons arbeidsbestel betitelen. Het is echter de vraag of zo'n facelift alleen de voortschrijdende verloedering van ons arbeidsbestel lang zal kunnen tegenhouden'. Dat betoogt de arbeidssocioloog Jacques van Hoof in zijn proefschrift 'De arbeidsmarkt als arena', waarop hij donderdag 4 juni aan de KUB promoveerde. Volgens Van Hoof neemt het arbeidsmarktonderzoek binnen de sociologie een tamelijk geïsoleerde plaats in. Het meeste in ons land verrichte onderzoek heeft betrekking op concrete beleidsproblemen. Soms hebben deze problemen met de verdelingsfunctie van de arbeidsmarkt te maken, bijvoorbeeld als het gaat om groepen met een kwetsbare arbeidsmarktpositie, doch veel vaker handelen ze over de allocatieve functie van de arbeidsmarkt. Met deze studie wil Van Hoof een bijdrage leveren aan de sociologische bestudering van de arbeidsmarkt en de recente verschuivingen die op de arbeidsmarkt plaatsvinden in de verhoudingen tussen vragers en aanbieders en tussen groeperingen aanbieders onderling. 'Het gaat mij dus in eerste instantie om de ongelijkheid op de arbeidsmarkt, zij het vanuit het besef dat deze belangrijke consequenties heeft voor de ongelijkheid in de samenleving als geheel', schrijft Van Hoof. In het boek komen enkele concrete arbeidsmarktproblemen aan de orde. Op het gebied van de humanisering van de arbeid voorzag men in de zestiger jaren de komst van de post-industriële samenleving, waarin de benodigde arbeidstijd aanzienlijk zou zijn teruggebracht ten gunste van de vrije tijd en waarin het te verrichten werk door automatisering en door verschuiving van de secundaire naar de tertiaire sector zijn onaantrekkelijke kanten grotendeels zou verliezen. Deze verwachtingen bleken opportuun: Van Hoof spreekt van een stagnatie in de ontwikkeling van de kwaliteit van de arbeid. De huidige werkgelegenheidssituatie is volgens de promovendus geen erg gunstige voedingsbodem voor grootscheepse initiatieven van ondernemingen tot belangrijke verbeteringen van werk en werkomstandigheden. Een ander probleem uit de beleidspraktijk betreft de aansluiting tussen onderwijs en arbeid. De werkgever worstelt met kwalificatieproblemen (tekorten in de vooropleiding van schoolveriaters) en met knelpunten in de personeelsvoorzieningen (te weinig schoolverlaters in bijv. de hightech-sector), terwijl werknemers daarentegen moeite hebben met het vinden van 'p)assende arbeid': banen die qua inhoud, beloning en status corresponderen met het opleidingsniveau. Ook ondervinden werknemers 'benuttingsproblemen': het Is mogelijk dat van hen meer gevraagd wordt dan men op grond van hun opleidingsniveau alleen zou verwachten, maar het is ook denkbaar dat er bij het vervullen van de functies slechts een beperi^t beroep gedaan wordt op de beschikbare kwalificaties van de personen die de functie bekleden. De flexibiliteitsstrategie is een concept dat onderwijs en arbeid dichter bij elkaar moet zien te brengen. Zo moeten de beroepsopleidingen een minder gespecialiseerd karakter krijgen, zodat Univers
ring ervan plaats vindt op het niveau van het individuele bedrijf. 'Ontwikkelingen op dit laatste niveau bezitten een relatieve autonomie, waarbij de belangen van de individuele werkgevers een doorslaggevende rol spelen', aldus Van Hoof. Op het beleidsniveau is ATV voornamelijk gebruikt voor het wegwerken van de bestaande overcapaciteit en voor het opvan-
De druk bezochte banenmarkt in het Arbeidsbureau, 3 juni gen van arbeidsbesparende effecten van rationalisaties. Van Hoof: 'Wanneer er door de arbeidstijdverkorting behoefte aan extra arbeidskracht ontstond, is deze vaak op)gevangen door de uitbreiding van overwerk of door gebruik te maken van tijdelijke arbeidskrachten'. Twee ontwikkelingen hebben belangrijke gevolgen gehad voor de verhouding tussen vragers en aanbieders op de arbeidsmari<t: het snel gegroeide en vooriopig aanhoudende aanbodoverschot en de verschuiving in de structuur van de werkgelegenheid. De relatief beschermde arbeidsmarktpositie die werknemers in de jaren zestig en in de eerste helft van de ja-
individuele arbeidskrachten zich via additionele scholing snel aan veranderingen in functies in de arbeidsplaatsenstructuur kunnen aanfjassen. Het arena-perspectief van de arbeidsmarkt komt duidelijk naar voren bij de herverdeling van arbeid, wat Van Hoof 'een strijdpunt in de arena van de arbeidsmarkt' noemt. Volgens Van Hoof is het werkgelegenheidseffect van de arbeidstijdverkorting tamelijk bescheiden: het beleid ten aanzien van de collectieve arbeidstijdverkorting wordt ontworpen op het niveau van de collectieve arbeidsverhoudingen (in het kader van de CAOonderhandelingen) terwijl de concretise-
Nieuwe gezichten in de Universiteitsraad. De universiteitsraad zal er na de afgelopen verkiezingen anders uit gaan zien dan voorheen het geval was. Het veriies van een zetel door de PLM aan Breed Front bij het Niet Wetenschappelijk Personeel, werd voor deze fractie gecompenseerd door de winst van een zetel op het Onafhankelijk Appel bij het Wetenschappelijk Personeel. Meest in het ooglopend aspect van de verkiezingsuitslag is wel de verschijning in de raad van een nieuwe studentenfractie. Arco Verhulst neemt namens de Fiscalisten plaats op een stoel die voorheen door PSF bezet werd. PSF heeft nu nog vier zetels, VIP blijft op drie en de Fiscalisten doen hun entree in de raad met één zetel. Geen echte verrassing voor het nieuwbakken UR-lid:'Gezien de grootte van onze doelgroep, ik denk daarbij aan fiscaal-economen en fiscaal-juristen, hadden we op minstens een zetel gerekend.'
Hij is niet het enige nieuwe gezicht in de UR. Zowel de drie VIP leden, als de vier PSF leden, die als vertegenwoordigers van de studenten in de raad zitten, zijn voor het eerst gekozen. Hetzelfde geldt voor vijf wp leden en vier van de nwp leden in de raad. UR voorzitter Hans Geleijnse toont zich niet ontevreden over de gegroeide opkomst in vergelijking met de vorige verkiezingen. Hij kent deze groei toe aan de grotere betrokkenheid van studenten en personeel met het UR-werk, door het belang voor de KUB van gebeurtenissen in de afgelopen zittingsperiode. Bij de gelijktijdig gehouden facutteitsraadveri<iezingen viel de opkomst tegen. Dat bij enkele faculteiten meer mensen stemden dan bij de vorige verkiezingen, kan niet verbloemen dat de raden van de Faculteiten Rechtswetenschappen en Sociale Wetenschappen elk met een zetel
ren zeventig opgebouwd hebben, is nu onder druk komen te staan. Echter niet alle groepen aanbieders zijn daaraan in dezelfde mate blootgesteld. Specifieke beroepsgroepen met een hoog opleidingsniveau hebben deze ontwikkelingen kunnen benutten om nieuwe geprivilegeerde posities op de arbeidsmarkt op te bouwen. Werknemers in de bedreigde posities hebben in eerste instantie enkel belang bij het in stand houden van hun verworven rechten. Naast het segment van hooggeschoolde werknemers, die strategische functies vervullen bij het management van grotere bedrijven en instellingen, is er een grote groep van 'precaire banen' ontstaan, waarin de grenzen tussen wel en niet betaald werken moeilijk te trekken zijn. Dit segment wordt bevolkt door nieuwkomers (in afwachting van mogelijkheden om meer volwaardige banen te bemachtigen) en door de zogenaamde marginale groepen werknemers, waaronder veel vrouwen, die min of meer permanent op dit soort banen aangewezen zijn. Aan de onderkant van de arbeidsmarkt bezinkt een ondertaag van langdurig werklozen. Deze driedeling op de arteidsmarkt is volgens Van Hoof nog niet voldoende in het overheidsbeleid onderkend. Dit beleid wordt steeds afhankelijker van de uitbreiding van het segment van precaire banen, omdat veel werklozen en nieuwkomers alleen langs deze weg in het arbeidsproces ingeschakeld kunnen worden. Van Hoof: 'Ook in de collectieve arbeidsverhoudingen hebben de werkgevers hun positie aanzienlijk weten te versterken, terwijl de positie van de vakorganisaties ernstig is verzwakt. Verschuivingen in het netwerk van relaties in de richting van decentralisatie en een groeiende betekenis van de arbeidsverhoudingen op bedrijfsniveau leiden tot fragmentering van de belangenbehartiging en verzwakking van de sturingsmogelijkheden op centraal niveau. Het overheidsbeleid beweegt zich, getuige de toenemende nadruk op het gezichtspunt van een efficiënte allocatie, steeds meer in de richting die door de werkgevers voor wenselijk wordt gehouden'. M.K. gekort zullen worden, omdat er niet aan de 35% opkomstgrens werd voldaan. Afgelopen woensdag vond de officiële overdracht plaats van oude naar nieuwe raadsbezetting. Dhr.Verheyen (Decaan FEW) en scheidend raadslid Boelhouwer bespraken bij deze gelegenheid de relatie tussen faculteiten en Universiteitsraad, terwijl voorzitter Geleijnse kort terugblikte op de afgelopen zittingsperiode van de raad. Hij refereerde daarbij vooral aan de belangrijke rol die de raad speelde bij het bestrijden van de plannen van minister Deetman en de verwerking van de bezuinigingsaanslag. Voordat de voorzitter de scheidende raadsleden dankte, pleitte hij nog nadrukkelijk voor het verteteren van faciliteiten voor de leden, om de werkdruk te veriagen en de doelmatigheid te verhogen. H.v.d.H.
5 juni 1987
K
Juridisch onderzoel< l<an er wel mee door Het Nederlands rechtsgeleerd onderzoek kan de toets der kritiek doorstaan. Taakverdeling en concentratie is niet nodig en in de meeste gevallen eigenlijk onverstandig. Dat is de teneur van de bevindingen van de verkenningscommissie rechtsgeleerdheid, die haar eindrapport vorige week aan minister Deetman heeft aangeboden. De verkenningscommissie Is nog een overblijfsel van de vorige bezuinigingsronde in het wetenschappelijk onderwijs, de operatie Taakverdeling en Concentratie. De juridische faculteiten bezuinigden toen samen drie miljoen gulden. Minister Deetman was echter niet te spreken over het uitblijven van enige reorganisatie bij de faculteiten en vroeg de universiteiten om een landelijk 'disciplineplan'. Toen hem ook dat niet bevredigde, zette de bewindsman in het voorjaar van 1985 de verkenningscommissie aan het werk. In haar eindrapport omschrijft de commissie het onderzoek aan de juridische faculteiten als 'in het algemeen van aanvaardbaar niveau'. Veel van het onderzoek is 'kleinschalig' maar ook belangrijk. Dit is eigen aan de discipline en dat onderzoek verdient betere bescherming. Privaatrecht, strafrecht en staats- & bestuursrecht vormen de 'kerngebieden' van het Nederlandse rechtsgeleerde onderzoek. Alle faculteiten houden zich daar mee bezig en dat moet zo blijven. Als minister Deetman de studierichtingen Notarieel Recht in Utrecht en Leiden en aan de Universiteit van Amsterdam wil opheffen, dan moet het onderzoek daar behouden blijven. De opheffing levert dan per saldo nauwelijks ietsop. Het voornemen van de bewindsman om de studierichtingen Fiscaal Recht in Groningen en aan de Universiteit van Amsterdam te beëindigen vindt de commissie niet verstandig. Fiscaal recht staat erg in de belangstelling, dus hoogstens zouden de twee vakgroefjen in Tilburg kunnen fuseren. De commissie erkent dat het juridisch onderzoek in Nederland niet erg internationaal is georiënteerd. Om dat te verbeteren wil zij het internationaal publiekrecht, het buitenlands privaatrecht en het rechtsvergelijkend privaatrechterlijk onderzoek versterken. Ook het rechtsfilosofisch en het rechtstheoretisch onderzoek verdienen meer aandacht.
De 'ontginning' van het nieuwe terrein informatica en recht wil de commissie landelijk coördineren. Aan Utrecht en de Vrije Universiteit in Amsterdam zou daarbij een belangrijke rol moeten worden toebedeeld.
Het lijkt voorlopig erg mee te vallen met de bezetting van AlO-vacatures. Een half jaar De commissie is weinig te spreken over het na de invoering op 1 september 1986 van onderzoeksbeleid van de verschillende fade assistent-in-opleiding als aparte categoculteiten. Over Nijmegen en Rotterdam rie waren 603 (70 procent) van de 862 uitheeft zij wat dit betreft 'twijfels', maar ook gegeven vacatures vervuld. Er bestaan wel bij de meeste andere faculteiten trof zij niet grote verschillen per instelling: in Twente eens een gedegen onderzoeksopzet en was slechts 34 procent van de plaatsen be-verslag. De commissie merkt daarbij op zet, terwijl dit in Eindhoven, Rotterdam, dat dit 'natuurlijk' niets zegt over de kwaliTilburg en Nijmegen boven de tachtig proteit van het verrichte onderzoek. cent lag. Aan de KUB waren per 1 februari R.P./UP '87 25 van de 30 beschikbare plaatsen bezet; een score van 83 procent. Van de 259 niet vervulde vacatures stond dertig procent al langer dan 5 maanden open; de werving er voor was inmiddels min of meer opgegeven. Dat blijkt uit een tussenrapport van de Stichting Research voor Beleid in Leiden, Minister Deetman heeft een verkenningsdat maandag door minister drs. W.J. commissie Godgeleerdheid ingesteld. De Deetman naar de VSNU, het COP-WO en commissie moet de bewindsman voor 1 de universiteiten is verstuurd. november 1988 adviseren over 'de plaats Het aantal vervulde vacatures ligt wel een en de functie van de theologische disciplistuk lager dan het streefcijfer van 1114 ne in het wetenschappelijk ondenwijs'. plaatsen voor begin 1987, dat in beleidDeetman wil een beschrijving van het onsafspraken tussen iedere instelling en miderwijs aan de theologische faculteiten en nister Deetman vastligt. Op 1 februari waeen beoordeling van het onderzoek. Hij ren in totaal 603 plaatsen vervuld (54 provraagt de commissie speciaal aandacht te cent van het streefcijfer). Laag scoren schenken aan de beroepsperspectieven vooral de Rijksuniversiteit Limburg (met 13 van de afgestudeerden van de diverse aio-plaatsen, 21 procent van het streefcijopleidingen. fer), de Vrije Universiteit in Amsterdam (33 De minister heeft geen bezuinigingsvoorplaatsen, 37 procent) en de technische uniwaarden aan de opdracht verbonden, versiteiten in Twente (17, 30%), Eindhomaar hij wil wel weten of het aantal van ven (24, 38%) en Delft (58, 43%). dertien theologische instellingen 'doelmaVooral de faculteiten in de techniek, de tig' is. Hij geeft de commissie in overwelandbouw, geneeskunde en rechten hebging gegeven gebruik te maken van het ben het moeilijk met de aanstelling van rapport van prof. dr. CA. van Peursen. mensen. Weinig sollicitanten komen af op Deze Amsterdamse filosoof bracht het afplaatsen in de technische wetenschappen, gelopen jaar het Nederlandse theologische de economie en de landbouwwetenschaponderzoek in kaart. pen. Bij geneeskunde, sociale wetenDe verkenningscommissie staat onder schappen en wis- en natuurkunde bestaat voorzitterschap van prof.dr. A.H. Smits, . daarentegen grote belangstelling voor aioemeritus hoogleraar theologie in Tilburg. vacatures. De leden zijn twee buitenlanders: prof.dr. J. Emerton van het St. John's College in Onder de aangestelde aio's blijken maar Cambridge en prof.dr. H.A. Oberman van weinig studenten met een afgeronde eerde universiteit van Arizona. ste fase-opleiding te zitten. Twee derde Secretaris is dr. H.A. van der Kooij, univerdeel heeft nog doctoraal-examen 'oude sitair docent theologie aan de Utrechtse stijl' gedaan. Van de mogelijkheid ook afuniversiteit. gestudeerden uit het Hoger Beroepsonderwijs aan te nemen is tot dusver nauweR.P./UP lijks gebruik gemaakt; slechts 9 van de 603 aangestelde onderzoekers waren van het HBO afkomstig. De meeste aio" blijken bovendien honkvast; 66 procent is werkzaam op de universiteit waar men ook heeft gestudeerd. Voor letteren is dat zelfs
Commissie verl<ent thieologie
VooT wetenschappers
De Kunstkermis die in het afgelopen weekeinde met zoveel vertoon en plezier aanwezig was, in en rond de aula en buiten rond de vijVer van onze universiteit, is niet zomaar een regionaal kunstgebeuren waar de universiteit een praktisch onderdak voor is. Blijkbaar hoort de Kunstkermis bij de universiteit en is zij een vorm van universitair leven. Talloze studenten, de groep van de TEST, docenten, medewerkers van allerlei slag hebben {met nog veel anderen) het evenement gepland, voorbereid en gemaakt. Op de zaterdagavond of zondag kon men er tweederde van het College van Bestuur pathisch keurend en instemmend zien rondlopen. Dit wijst ergens op. Nog geen veertien dagen tevoren had in de Schouwburg van deze stad, waar een symposion werd gehouden over Podiumkunst en Onderwijs, de Groningse hoogleraar in het middeleeuws Latijn L.]. Engels ervoor gepleit om net als in Engeland en de Verenigde Staten ook in Nederland aan elke universiteit een 'artist in residence' te benoemen. Een Univers
Aantrel<l<ingsl<rachit AlO-plaatsen valt mee
97 procent. Letterenfaculteiten blijken dan ook de minste advertenties te zetten: in meer dan de helft van de vacatures wordt volstaan met een 'beperkte werving'. Ruim 71 procent van de AIO's bestaat uit mannen. Ook wat dit betreft bestaat verschil tussen de faculteiten. Van de economen-aio's is liefst 91 procent van de mannelijke kunne. De vrouwen zijn het best vertegenwoordigd in de sociale wetenschappen (45 procent), diergeneeskunde (40%), godgeleerdheid (50%) en aan de Landbouwuniversiteit (42%). De onderzoekers konden die cijfers nog niet naast die van alle afgestudeerden leggen om te zien of vrouwen een minder of juist meer dan evenredige kans maken op een aioplaats. Bijna een kwart van de aio's is voorts jonger dan 23 jaar. Slechts 16 van de 100 aangestelden is ouder dan 30. Vooral de technische universiteiten hebben veel jongere aio's in dienst genomen. Letteren en sociale wetenschappen stellen naar verhouding veel ouderen aan. In het tussenrapport wordt niet ingegaan op de mogelijke knelpunten bij de werving van AIO's. En ook minister Deetman vindt het nog te vroeg om conclusies te trekken, zo blijkt uit zijn begeleidende brief. Het wachten is wat dat betreft op het eindrapport, dat in september verschijnt. B.B./UP
Proefschrift over Whitehead Op 5 juni is drs. R. Munnik aan de theologische faculteit gepromoveerd op een proefschrift over de mathematicusfilosoof Alfred North Whitehead. Het proefschrift met de titel 'De wereld als creatieve voortgang' onderzoekt hoe Whitehead zich in de jaren 1919-1941 ontwikkelde van natuurfilosoof tot metafysicus. Whitehead heeft geprobeerd om het dualisme tussen geest en materie te overwinnen via een werkelijkheidsconcept waarin morele en religieuze themata een steeds grotere rol gaan spelen. Drs. R. Munnik (35) studeerde theologie in Tilburg en tevens kunststoftechnologie aan de HTS alhier. Zijn proefschrift verschijnt als uitgave van de Tilburg University Press.
schrijver, schilder, beeldenmaker of regisseur aanstellen als huisdier voor 1 of 2 jaren, als meelevend versierder of nuttige huisnar. De wetenschap zelf lijkt om kunst te vragen. En wij, in Tilburg, waar de zuidelijke winden wat warmer waaien, hebben deze nieuwe bries, waarvoor zelfs Groningen gevoelig blijkt, in beweging omgezet. Er is een nijver ritselende Kommissie Beeldende Kunsten, er is het jaarlijkse Kunstfestival en er is het kunstzinnig bezige Studium Generale. Waarom eigenlijk? Publiciteitsstunt? Even afdalen van de Ivoren Toren? Even de poort openzetten voor het hele volk? Consumptie-samenleving op hoog niveau? ]a, dat zal het allemaal ook wel zo'n beetje zijn. Maar de meest dringende reden ligt elders. Kunst en Wetenschap vragen om een LAT-verhouding, ze staan los van elkaar en moeten telkens samenkomen. Want wat doet de wetenschap? Die kan en moet beschrijven, samenhangen laten zien, aanwijzen wat er allemaal gedaan kan worden en dat dan liefst verifieerbaar voor iedereen. Wetenschap geeft, know-how. Weten hoe iets is en eventueel ook kan. Maar wetenschap kan niet zeggen wat we, van alles wat maar kan, wensen en nodig hebben. 'Know what', weten wat, en weten waartoe, dan kan niet objectief uitgestald worden. Dat is alleen te vinden en te toetsen in de subjectiviteit van het voelen. Want daar toont zich direct wat heerlijk, waardig, lieflijk, vervullend is of wat juist afstotelijk, onwaardig, destructief en leeg is. En de kunst met zijn symbolen, zijn vertekeningen en abstracties, zijn strelen en stoten, spreekt die subjectieve taal. Zo heeft de wetenschap de kunst nodig, om de wetenschap te prijzen en te prikkelen. Om na het aanbod van alles wat objectief kan, te beslissen wat we, om mens te blijven, wel willen. 5 juni 1987
El
DOCTOR
Promotie mr. Alex Brenninkmeijer
De rechter maakt steeds meer zelf het recht Volgens Brenninkmeijer is de rol van de rechter veranderd: 'Vroeger was de rechter min of meer neutraal, belast met de uitvoering van de wet. Hij bestrafte diegene die de orde verstoorde zoals bij openbaar dronkenschap en diefstal. Wat we nu zien is dat ons recht van belang is voor veel gebieden van het maatschappelijk leven en dat de rechter steeds meer beleid maakt. De rechter moet controle op de goede werking van de wet uitoefenen. Hij kan zich dan niet onttrekken aan een beoordeling van het overheidsbeleid. Daardoor zie je dat het democratisch bestuur (Den Haag met alles er op en er aan) maar ook de rechter een bijdrage leveren aan de rechtsvorming in Nederland. Het systeem waarbij rechter en wetgever beide invloed hebben op de rechtsvorming is helemaal niet zo gek. Als je alles in Den Haag zou leggen wordt het zo'n monocultuur. Het wordt nu veel losser en opener. Het zou wel zo kunnen zijn dat de taak van de rechter zo belangrijk wordt dat hij van zijn stoel valt, omdat de taak te zwaar wordt.' Als voorbeeld van het toenemende belang van de rechter noemt Brenninkmeijer de euthanasie. 'De politici komen er niet uit. Er is in de tweede kamer geen meerderheid voor wat dan ook. En eigenlijk weten ze ook niet goed hoe zo'n wet er uit moet komen te zien. De rechters moeten nu in procedures over euthanasie op zoek naar een zich ontwikkelende maatschappelijke consensus. De rechter zoekt aansluiting bij wat zich in de maatschappij ontwikkelt. Aan de hand van concrete gevallen kan dat ook. In bepaalde gevallen kan een rechter zeggen dat een euthanasie-handeling zuiver en oprecht is gebeurd. In andere gevallen kan-ie weer wel een straf opleggen. Langzamerhand kun je tot een oplossing komen die maatschappelijk en algemeen bruikbaar is. Een voorbeeld waar dat al zo ver is is het stakingsrecht.' Het recht moet aansluiten op wat er in de samenleving leeft, vindt Brenninkmeijer. Hij noemt de abortus-wetgeving als voorbeeld waar dat niet is gebeurd: 'Het kabinet Van Agt heeft destijds met oogkleppen op een abortus-wetgeving vastgesteld en het gevolg is dat die helemaal geen betekenis heeft. Maatschappelijk gezien betekent ze niets. De samenleving wil een vrijere abortus, dat is reeĂŤl.'
BOT DOORGEDRUKT Volgens Brenninkmeijer moet de overheid zorgvuldiger besturen. 'Politieke wensen en vooral bezuinigingswensen worden soms zo bot doorgedrukt in de samenleving dat de rechter daardoor in een moeilijke positie wordt gebracht. Iedereen vindt wel dat de salarissen van de specialisten te hoog zijn maar belangrijk is de onzorgvuldigheid van het overheidsbeleid. Kijk ook maar naar de herziening van het stelsel van sociale zekerheid. Deskundigen zijn het er over eens dat die als wetgeving een onvoldoende verdient. De rechter moet het dan maar weer oplossen. De achtergrond is dat men gewoon niet de tijd ervoor heeft genomen om goede wetgeving te maken. Dat verdient ernstige kritiek. De sociale wetgeving raakt grote groepen in onze samenleving. Op het moment dat de stelselherziening Univers
ter beperken maar problematisch zijn. Namelijk het democratisch belang,' het bestuursbelang en het financieel belang. 'Een belangrijk aantal beperkingen van de toegang tot de rechter vloeit voort uit de stelling dat je je niet tegen democratisch genomen besluiten kunt verzetten. Daarover zou het oordeel van een onafhankelijke rechter dus niet gevraagd kunnen worden. Democratie gaat dan boven de rechter. Dat is echter principieel onjuist want de wetgever kan zich immers vergissen en zelfs in strijd met de wet handelen.'
Brenninkmerijer: Integratie gewenst
De overheid maakt slechte wetten waardoor het beroep op de rechter toeneemt. Tegelijkertijd wordt er bezuinigd op de rechtshulp. Op die manier wordt het de burger moeilijker gemaakt om zijn recht te halen. 'Dat deugt van geen kanten,' vindt mr. Alex Brenninkmeijer. Univers sprak met hem naar aanleiding van zijn proefschrift 'De toegang tot de rechter'. werd ingevoerd, 1 januari 1987, stond eigenlijk niet zo goed vast wat nou de aanspraken van burgers waren. Het effect van dat soort wetgeving is dat er veel meer een beroep wordt gedaan op de rechter. Intussen zegt het ministerie van justitie dat er meer bezuinigd moet worden. Dat deugt van geen kanten. Eerst slechte wetgeving maken, eigenlijk zelf
een toename van het beroep op de rechter veroorzaken en op het moment dat de rechter zijn taak zou moeten uitoefenen gaan bezuinigen.'
BEPERKING In zijn proefschrift noemt Brenninkmeijer drie belangen die de toegang tot de rech-
Literatuur en gectiiedenis: weinig samenhang Aardig maar weinig samenhangend: zo kan men het symposium over Literatuur en Geschiedenis wel samenvatten. Op uitnodiging van de Tilburgse Letterenfaculteit belichtten vier inleiders afgelopen dinsdag de relatie tussen historische en autobiografische gegevens en de verwerking daarvan in de literatuur, met name de jeugdliteratuur. De vier verhalen spraken elk voor zich zeer tot de verbeelding, maar de bezoekers van het symposium zullen zich af en toe hebben afgevraagd wat de verschillende bijdragen nu met elkaar te maken hadden. Uitermate boeiend schilderde Hella Haasse de manier waarop zij tot het schrijven van haar historische romans wordt aangezet. 'Het zijn nooit de historische feiten die mij inspireren, maar de persoonlijke lotgevallen van mensen, de complexe patronen die zich aftekenen in ogenschijnlijk toevallige gebeurtenissen. Daar gaat het om. Ik ga speuren in het feitenmateriaal, geleid door een speciaal zintuig dat werkt als een wichelroede. Het verschil tussen schijn en werkelijkheid, dat is wat mij het meest bezighoudt. De tegenstelling tussen de officiĂŤle geschiedschrijving en de
f>ersoonlijke uitingen in dagboeken en brieven'. Na een vrij formele inleiding over de stand van zaken in het huidige geschiedenisonderwijs volgde een relativerend en komisch verhaal over de archeologie in Ne-
Willem Wilmink: spiegel voor de lezers.
'Het bestuursbelang komt er op neer dat ambtenaren zijn belast met de uitvoering van de wetgeving en dat brengt een aantal privileges met zich mee. Ambtenaren hebben vrij veel macht. Maar het bestuur hoeft geen almacht te hebben. Soms is de beperking van de toegang tot de rechter vanwege het bestuursbelang terecht. Zo kun je pas nadat een besluit genomen is naar de rechter stappen. Maar voor sommige delen van het administratieve recht (burger versus overheid) kun je niet naar de gewone onafhankelijke rechter, maar moet je beroep aantekenen bij het bestuur zelf. De afdeling geschillen van bestuur van de Raad van State adviseert de minister, die hier dan wel van kan afwijken. Mensen met een bestuurlijke achtergrond beslissen over het bestuur. Het Europese hof voor de rechten van de mens heeft gezegd dat dit niet kan, er moet ook hier een onafhankelijke rechtsspraak zijn. Binnenkort kan de minister niet meer afwijken van het advies van de Raad van State. In een later stadium zal de burger in beroep kunnen gaan bij een echte onafhankelijke rechter.' Het financieel belang dat de toegang tot de rechter beperkt is het meest problematisch. vervolg op pag. 11 derland. Met die archeologie gaat het goed, aldus free-lance wetenschapper Evert van Ginkel. Er is de laatste jaren een opmerkelijke toegankelijkheid en actualisering van het archeologisch onderzoek bespeurbaar. Van Ginkel stelde de vraag naar de beeldvorming rond zijn vak. Wie is nu eigenlijk die archeoloog? Een kamergeleerde, een regisseur of een avonturier? Tenslotte liet de schrijver/dichter Willem Wilmink aan de hand van zijn eigen werk zien hoe de belangstelling voor de geschiedenis van eigen streek en sociale klasse een spiegel kan vormen voor de lezers. 'Je arrangeert je herinneringen naar eigen goeddunken. Als het slecht gaat met je huwelijk, herinner je je de nare dingen uit je jeugd. Gaat het goed met je huI, weiijk dan valt het met die jeugdherinneringen ook wel mee'. ' Zoals gezegd: vier leuke verhalen die op het eerste oog minder met elkaar van doen hadden dan de organisatoren misschien hadden gehoopt. Al gingen ze allemaal over de manier waarop we de sporen uit het verleden interpreteren en reconstrueren. Maar de bijdragen aan het symposium zullen tezijnertijd worden gebundeld en uitgegeven. Wellicht kan een stevige eindredactie alsnog die samenhang aan het licht brengen. T.G. 5 juni 1987
PARTI PRIS KORT GEKNIPT
Tilburg heeft tamelijk voorbeeldig voetbalpubliek' Drs. Jan van Tuijl studeerde sociologie met de specialisatie methoden en technieken van onderzoek aan de KUB. Na de afronding van zijn studie in 1971 werd hij wetenschappelijk medewerker methoden en technieken bij de subfaculteit sociaal-culturele wetenschappen. Van 1977 tot 1985 was hij secretaris van diezelfde faculteit. Momenteel is hij als hoofd van de afdeling organisatie ontwikkeling belast met het uitvoeren van reorganisatieprojecten aan de KUB. In zijn vrije tijd is Jan van Tuijl lid van het hoofdbestuur van de kersverse ere-divisieclub Willem II. Binnen dat bestuur is hij belast met de jeugdafdeling, de kweekvijver voor het eerste elftal. Hij was drie jaar lang voorzitter van de Stichting Studenten Sport Tilburg. Een gesprek over de gevolgen van de promotie van Willem II, een club waarvan het voortbestaan vijf jaar geleden door financieel wanbeheer van het oude bestuur aan een zijden draadje hing. Sinds de financiële reorganisatie in de periode van surséance van betaling en het aantreden van een nieuw zakelijk en nuchter bestuur is Willem II langzamerhand weer een gezonde club geworden die er met beperkte middelen in is geslaagd om in de eredivisie terecht te komen. 'Ik ben er zeker van dat Willem II zal uitgroeien tot een stabiele eredivisieclub die zich tot in lengte van jaren zal handhaven In de hoogste afdeling. Aan de ene kant spreek Ik daarmee natuurlijk een wens uit, aan de andere kant is die uitspraak gebaseerd op wat er de laatste jaren is opgebouwd.
Wij beschikken over een sterke organisatie met een bestuur van sterk gespecialiseerde, ervaren en betrokken mensen. Daardoor is er een optimale combinatie ontstaan van professionals en vrijwilligers. We hebben de afgelopen jaren een nuchter en afgewogen beleid gevoerd waardoor we een erg sterke financië positie hebben. Ook qua voetbal is er onder leiding van hoofdtrainer Piet de Visser deskundig en voorzichtig geopereerd. En op de laatste plaats verwijs ik naar het brede draagvlak dat Willem II zich venworven heeft. We hebben goede relaties met het bedrijfsleven, belangrijk voor de financiële impuls, goede contacten met het gemeentebestuur en de collega-sportclubs in de regio. Dat zijn allemaal onderdelen van het fundament dat er nu staat. We hebben nu de stabiele situatie om verder te bouwen aan een constante middenmootpositie in de eredivisie.' 'Het financiële beleid zal hetzelfde blijven. We maken een sluitende begroting zonder risico's. De spelerssalarissen bijvoorbeeld worden slechts marginaal opgetrokken, daarnaast gaan we een systeem van recettedeling hanteren. Maar al met al worden de uitgaven ruimschoots gedekt door de inkomsten. Ik acht het uitgesloten dat Willem II terugvalt in oude fouten. Ook in de eredivisie gaan we niet meer uitgeven dan we hebben.' 'Ik vind dat de zevende stad van het land moet beschikken over een eredivisieclub, topsport maakt een belangrijk gedeelte uit van het voorzieningenpakket in een grote stad. Onder andere is het van belang voor de passieve recreatie, maar ook de breedte-sport zal er de stimulerende werking van ondergaan. Aan de andere kant begrijp ik best dat de gemeente geconfronteerd wordt met nieuwe problemen. De huidige organisatie van Willem II zal die in samenwerking met het gemeentelijk
K
Op de Universiteit van Ansterdam wordt als eerste universiteit in ons land dit jaar het zogenaamde 'modulensysteem' ingevoerd. In alle facultei ten van de Amsterdamse universiteit, zo bericht FOLIA, zullen de studenten straks vrij zijn hun eigen programma samen te stellen uit de aangeboden modulen of leerstofeenheden. Geestelijke vader van het modulensysteem is de Amsterdamse collegevoorzitter Van Kemenade. Het College van Bestuur op de UvA wil in de toekomst ieder jaar een catalogus uitbrengen, waarin alle onderwijsactiviteiten van de universiteit zijn beschreven. De student kan zo zijn studieverloop zelf bepalen. Een soort Wehkampuniversiteit dus. Als collega-wetenschappers naar elkaar met modder gaan gooien is het al heel ver gekomen. Wanneer die wetenschappers ook nog uit elkaar beconcurrerende universiteiten Univers
PARTI PRIS apparaat dienen te voorkomen. Tot nu toe is gebleken dat de Willem IIsupporters het vandalisme niet met zich meedragen. Tilburg heeft een tamelijk voorbeeldig voetbalpubliek. En ik denk dat dat een belangrijk vertrekpunt is ter voorkoming van incidenten in de eredivisie. Als een club de eigen supporters onder controle heeft is dat een belangrijke preventieve bron. Rest de supporters van de bezoekende clubs, te denken valt aan die van FC Den Haag, Ajax, PSV wellicht. Slagen we erin dat onze eigen supporters niet als provocerende groep gaat optre-
den dan kunnen volgens mij veel moeilijkheden met bezoekers vermeden worden. Ons beleid kent wat dat betreft twee dimensies: goede contacten met de eigen supporters en het op een effectieve manier onder controle houden van de kleine kern van tien tot vijftien 'supporters' die zich wel eens aan de een of andere vorm van vandalisme schuldig maakt. Bij de eerste incidenten reageren wij meteen met een entree-verbod voor het stadion. Tot nu toe hebben we die sanctie nog maar één keer hoeven toepassen. Wij schrikken er niet voor terug om die in de toekomst op grotere groepen van toepassing te verklaren. Wij geven de voorkeur aan preventieve maatregelen boven het aanbrengen van zware en dure voorzieningen in het stadion. In dit verband is het wel aardig op te merken dat de vakgroep cultuurwetenschap van de KUB een advies opstelt voor het bestuur van Willem II ter verbetering van de contacten met de supporters. En de vakgroep marketing van de economische faculteit geeft adviezen over de best mogelijke benadering van de cliëntgroepen van Willem II, in casu de bezoekers van de wedstrijden en het bedrijfsleven. Bij mijn weten zijn wij de enige betaald voetbalorganisatie die zo nadrukkelijk gebruik maakt van de diensten van de universiteit In de plaats van vestiging'. Persoonlijk ben ik er van overtuigd dat een club in het betaald voetbal in sterke mate bedrijfsmatig bestuurd moet worden. Marketing, service aan het publiek en het scheppen van een prettige sfeer zonder vandalisme dat zijn onmisbare elementen in ons bestuursbeleid.' Toine Asselbergs
N
komen, wordt het pas echt boeiend. Folia laat ons meesmuUen over de rel die onlangs uitbrak over de promotie van historicus H.Derks op de UvA. Derks betoogde in zijn lijvige dissertatie (658 pagina's) nieuwe inzichten ontdekt te hebben over de verhouding stad - platteland in de geschiedenis, met name in de Griekse oudheid. De Utrechtse historicus, L.S. Bommeljé, is niet overtuigd van de kwaliteit van het proefschrift van Derks. Integendeel. In het januari-nummer van het Hollands Maandblad vertelt Bommeljé onverbloemd wat hij er van vindt: 'Deze dissertatie is (...) een 658 bladzijden lang volgehouden adembenemend monument van warhoofdigheid, zelfoverschatting, onnauwkeurigheid, schijnproblemen, consequente onleesbaarheid, gebrek aan kennis, quasi-wetenschappelijke brabbeltaal, infantiele grootspraak, flagrante flaters, op drift geraakte betogen, kinderlijke misvattingen en vermakelijke spelfouten. Slechts hier en daar is tussen de bedrijven door ook nog de embryonale vorm van een zinnige opmerking waar te nemen.' Derks heeft inmiddels een kort geding jegens Hollands Maandblad aangespannen dat op 16 juni te Utrecht dient. Voor Bommeljé staat het oordeel nog steeds vast: een grappig voorbeeld van academische diarree. Met die toenemende concurrentie tussen wetenschappers gaan we nog interessante tijden tegemoet. Het zijn voornamelijk nog mannelijke wetenschappers die elkaar voor rotte vis uitma-
ken. De vrouwen staan overigens wel te trappelen om ook mee te mogen doen. Op de Erasmusuniversiteit te Rotterdam sprak de nieuwe hoogleraar emancipatievraagstukken, Henny Langeveld, haar oratie uit. Zij betoogde, volgens QUOD NOVUM, dat vrouwen eerst in het formele circuit moeten infiltreren alvorens zij kunnen integreren. Met andere woorden: ook vrouwen moeten met modder gaan gooien, anders worden ze nooit echte mannen. De Duitse minister Rita Süssmuth, die bij de oratie ook het woord voerde, wil meer plaats voor emoties: 'Er wordt ons vaak verweten emotioneel te zijn, iets dat gelijk lijkt te staan aan ongekwalificeerd. Maar een mens kan toch niet leven in een samenleving zonder emoties, waarbij de essentie van de mens zo onbelangrijk is dat het moet worden verstopt.' Emotioneel met modder gooien, mooier kan het niet. De dames die graag willen infiltreren zullen wel moeten beseffen dat de sfeer tussen wetenschappers steeds meer net als vroeger, een mannenzaak wordt. De Groningse UNIVERSITEITSKRANT meldt dat Vindicat, het Groningse studentencorps, weer begonnen is met het organiseren van een 'professorenborrel'. Jaarlijks gaan de heren professoren weer de sociëteit bezoeken. De laatste keer dat zoiets gebeurde was in 1960. De tijden van weleer keren weer terug. Ook in Wageningen. Het WAGENINGS UNIVERSITEITSBLAD laat onderzoeker Jorjani aan het woord die op de universiteit
een Professional Academie Club oprichtte. Bedoeling van de club is om onder een genoeglijk borreltje de wetenschapperes met elkaar in contact te brengen. Jorjani: 'We zijn zo blind bezig met ons eigen onderzoek, dat we helemaal vergeten, dat er in deze universiteit -die ik als een hele speciale universiteit zie- heel wat wordt gedaan aan onderzoek. Ik ben erg geïnteresseerd in wat anderen doen en zou daar graag meer over willen weten.' Bij mooi weer ziet Jorjani al een gezellige, gezamenlijke barbecue voor zich. En nou maar hopen dat men daarbij niet te aangebrand raakt en dat er geen kort gedingen uit voortkomen. Dat wetenschappelijk onderzoek ook smeuïg kan zijn, bewees eind vorig jaar de Nijmeegse geograaf Jos van Hezewijk die met zijn onderzoek over de topelite van Nederland de bestsellerslijst haalde. Van Hezewijk bracht in zijn boek de machtigste mensen van Nederland in kaart. Uit het KU NIEUWS van deze week blijkt dat het onderzoek Van Hezewijk geen windeieren gelegd heeft. De onderzoeksgegevens zijn ondergebracht in een stichting: het Centrum voor Informatie en Organisatie Dienstverlening. Het CIOD 'verkoopt' informatie over topRinaionarissen aan de media en aan buitenlandse bedrijven. Van Hezewijk frequenteert de laatste tijd regelmatig 'chique' parties. Binnenkon figureert Van Hezewijk ook op zijn eigen top 10. H.B.
5 juni 1987
NIEUW
Studievereniging mar/<eting
Over het succes van een Mona-toetje Na een korte periode van betrekkelijke rust aan het studieverenigingen-front heeft de lust tot verenigen weer toegeslagen onder de KUB-studenten. Ditmaal is het de vakgroep Marketing die een nieuwe studievereniging krijgt: Marketing Associatie KUB. We treffen de oprichters op 21 mei in een vrolijke bui aan, want 'vanmiddag worden de statuten bij de notaris gedeponeerd', verklaart kandidaat-voorzitter Carl van der Putten. Als alles goed gaat, kan Marketing Associatie KUB de komende introductie met de ledenwerving beginnen. Een vereniging voor wie wil weten waarom DAF British Leyland overnam of nieuwsgierig is naar het succes van de Mona-toetjes. 'Anders dan andere', karakteriseert de nieuwe studievereniging zichzelf. Op het eerste gezicht zijn de verschillen niet duidelijk. Ook Marketing Associatie KUB organiseert congressen, biedt de leden een eigen tijdschrift en houdt studiemiddagen. 'Maar onze aanpak is anders', zegt Josephine Beurskens die de publiciteit verzorgt. 'We kijken wat de studenten leuk vinden en wat niet, daar houden we met het organiseren van een congres rekening mee. We kiezen voor sprekers die boeiend over het thema kunnen vertellen. Verder willen we case-middagen houden. Daar leggen mensen uit de praktijk een probleem voor, waar studenten zich in groepen over kunnen buigen. Eén of twee groepen mogen hun oplossing presenteren en die vergelijken w e met de oplossing die er in werkelijkheid gekomen is.' Marketing Associatie KUB wil niets overhaasten. Voor ze zich in september aan de studenten presenteren, hebben de oprichters al een eigen kamer geregeld (O 50), een startsubsidie van DSW gekregen en wat evenementen gepland. Carl van
der Putten: 'Ik liep al langer met het plan voor een studievereniging rond, maar had geen tijd om iets te ondernemen. Vorig jaar heb ik voor een college Marketing een 'paper' geschreven over de oprichting van zo'n vereniging en daar meteen een enquête aan verbonden.' Een van de vragen in de enquête die onder studenten Marketing werd gehouden, was of ze een eigen studievereniging zagen zitten. Verder werd gevraagd, wie er iets voor voelde die vereniging ook mee op te zetten. Daarop reageerden Josephine Beurskens en Mark van de Crommert. Al eerder had Hans van Hooren belangstelling getoond. En ook Ruud Goesten wilde wel meewerken aan de oprichting van Marketing Associatie KUB. Daarnaast weten de studenten zich gesteund door de vakgroep Marketing.
SPONSORS De vereniging richt zich vooral op studerenden, maar ook oud-studenten kunnen lid worden. Goede contacten tussen universiteit en bedrijfsleven zijn nooit weg en
de oprichters hopen daarbij op wat financiële steun van het bedrijfsleven. Zo hebben ze voor hun eerste congres - op 8 oktober - al contacten met mogelijke sponsors. De sprekers geven al een idee aan welke ondernemingen je dan moet denken: C. Baan, vice-president van DAF Trucks, en Mona-directeur Hoogens die met zijn toetjes de jaarprijs van het Nederlands Instituut voor Marketing (Nima) in de wacht wist te slepen. 'We hebben mooie aktuele aanleidingen. DAF heeft pas British Leyland overgenomen en Mona heeft een marketing-prijs gewonnen. Op het congres kunnen we daar op ingaan', aldus Van der Putten. 'Daarnaast willen we met bekende namen aandacht trekken. Professor Storm (KUB) en professor Leeflang (RU Groningen) zullen ook spreken.' NMB-topman Vélu zal het congres voorzitten. Volgens Josephine Beurskens zijn sprekers uit het bedrijfsleven interessant omdat 'ze een concrete toepassing van de studie laten zien. Dat is leerzamer dan wat je uit de boeken haalt.' Dat sluit aan bij de doelstelling van Marketing Associatie KUB: verbreden en verdiepen van de kennis van marketing. Dat kan door het stimuleren van contacten tussen studenten onderling, met oud-studenten, vakgroep, bedrijfsleven en andere studieverenigingen. Onder die verenigingen zitten ook de zusterverenigingen Marketing Associatie EUR (Rotterdam) en RU Groningen. 'Bij die verenigingen zijn we aangesloten, wat nogal wat voordelen oplevert. Om te beginnen is de naam bekend en we kunnen hun brieffjapier en logo gebruiken. Het Marketing vakblad Markeur krijgen onze leden gratis. Behalve de bijdragen die we
Onderwijsonderzoekers prijs voor Ti Jaarlijks keert de Vereniging voor Onderwijs Research in Groningen een prijs uit voor empirisch onderzoek van hoge kwaliteit. Dit jaar, om precies te zijn op 26 mei, mocht Drs Paula Willemse, onlangs als onderwijssociologe afgestudeerd aan de KUB, die prijs in ontvangst nemen. De prijs bestaat uit een bedrag van duizend gulden en een oorkonde. 'Zo'n prijs voor je werk krijgen,' zegt Paula Willemse, 'is natuurlijk heel leuk; belangrijker vind ik echter, dat het ook een erkenning is voor de sociologische faculteit in Tilburg en voor mijn enthousiaste begeleider Dr Jaap Dronkers. Ik hoop, dat het voor meer studenten een stimulans is om empirisch onderzoek te gaan doen'. 'Overleven in de bovenstroom van het voortgezet onderwijs: veranderde milieueffecten voor jongens en meisjes'. Zo luidt de titel van het bekroonde werk van Drs Willemse. Aan de hand van statistisch materiaal doet ze uitspraken over de vraag of in een tijdsbestek van 25 jaar de vroeger bestaande ongelijke onderwijskansen zijn verminderd. De twee onderzoeksgroepen waren kinderen die in 1940 zijn geboren en dus in 1952 het voortgezet onderwijs gingen volgen (de generatie '40); en daamaast kinderen in 1965 geboren en in 1977 in het VWO terecht gekomen (generatie '65). Univers
Ongelijke onderwijskansen uitten zich vroeger met name hierin, dat kinderen uit een hoog sociaal milieu meer toegang tot voortgezet onderwijs hadden. Met andere woorden, hoe meer poen vader had, hoe groter de kans voor het kind op de betere opleidingen. Daarnaast was er vroeger nog het kansenverschil tussen jongens en meisjes. Meisjes hoefden eigenlijk geen hogere opleiding omdat ze later toch in de keuken kwamen te staan en voor de kinderen moesten zorgen. Midden tussen de twee onderzochte generaties in kwam de 'Wet op het Voortgezet Ondenwijs 1963', beter bekend als de Mammoetwet, van de grond. Willemse: 'De hoop was dat onder andere door de invoering van die Mammoetwet de kansenongelijkheid in het onderwijs minder zou worden. Met andere woorden, dat de factor milieu een minder zware rol zou gaan spelen in iemands keuze om het VWO te volgen. Wat echter uit het onderzoek blijkt, is dat overal Paula Willemse: erkenning
genomen dat milieu-effect wel afneemt, maar het zijn niet de laagste milieugroef>en die daarvan meeprofiteren.' Uit het onderzoek komen overigens wel twee -belangrijke verschillen tussen de twee generaties naar voren. Was het vroeger zo dat iemand uit een lager milieu vaak het voortgezet onderwijs ongeacht zijn prestatieniveau niet binnenkwam, tegenwoordig is het advies van de onderwijzer uit de zesde klas lagere school hoofdzakelijk gebaseerd op iemands intellectuele gaven. Willemse: 'Heel zwart-wit gesteld was de situatie bij de generatie '40 zo: om binnen te komen was vooral het hoge milieu van belang; in
V.l.n.r. Carl van der Putten, Ruud Geesten, Mark van de Crommert, Josephine Beurskens en Hans van Hooren. daaraan leveren, willen we daar nog een eigen blad aan toevoegen.' Van der Putten denkt dan aan bij voorbeeld een eigen katern in Markeur. De kandidaat-voorzitter legt vertjand tussen de twee fasen-structuur en de opkomst van de vele studieverenigingen de laatste tijd. 'Docenten hebben geen tijd meer voor praktische zaken in colleges, zoals case-middagen. Die taak neemt een studievereniging over.' Van der Putten ziet -om in stijl te blijven- wel een markt voor de nieuwe vereniging. 'Op mijn vraag in de enquête of studenten lid van zo'n vereniging zouden willen worden, heeft ongeveer vijftig procent 'ja' geantwoord. Daarbij gingen we uit van een contributie van vijftig gulden p>er jaar, terwijl de definitieve prijs 35 gulden is.' Hans de Brouwer de loop van de studie kreeg vervolgens ook de prestatie meer gewicht. Tegenwoordig zie je dus, dat iemands prestatie de belangrijkste rol speelt.' Verder was het vroeger zo, dat de eindstreep ook wel als hij eenmaal binnen was. Tegenwoordig zie je steeds vaker dat er sprake is van een soort uitgestelde keuze: kinderen dooriopen de brugklas van het VWO met succes, maar haken dan in een later jaar alsnog af. En die afhakers komen dus met name uit de laagste sociale milieus. Blijkbaar heeft de bnjgklas in het VWO (ingevoerd met de Mammoetwet) dus wel goed geweri<t in de zin van een verkleining van de kansenongelijkheid. In latere jaren komt die ongelijkheid echter weer naar boven. Naast het verschil tussen sociale milieus was het onderzoek er ook op gericht om te kijken of de achterstand die meisjes vroeger hadden ten opzichte van jongens is weggewerkt. Willemse: 'Vroeger vonden ouders een opleiding voor hun dochters niet zo nodig omdat ze later toch in de keuken zouden staan en voor de kinderen moesten zorgen. Je ziet dan ook dat vroeger weinig meisjes het voortgezet onderwijs overleefden.' Uit het onderzoek blijkt, dat hierin wel degelijk verandering is gekomen. Meisjes hebben hun achterstand op jongens ingehaald. Met andere woorden, er nemen tegenwoordig, relatief gezien, ongeveer evenveel meisjes als jongens aan het VWO deel. j.c. 5 juni 1987
DECENTRALISATIE
ORC moet stuk meubilair worden van de faculteit 'Naar mijn idee heb je het in principe goed als je decentraal werkt met een centrale dienst als het Onderwijs Research Centrum (ORC). Je raakt dan niet te ver van de faculteit af en je zit er ook niet te dicht tegen aan', aldus Dr. H.M.C. Schellekens, sedert april vorig jaar hoofd van het ORC. Univers sprak met hem naar aanleiding van het ORC jaarverslag 1986 dat onlangs uitkwam. Nieuwe ideeën met betrekking tot de organisatie en het functioneren van dit centrum zijn er volop. Het ORC is op>gericht naar aanleiding van ideeën over de herstructurering van het wetenschappelijl< onderwijs. Het initiatief voor deze oprichting l<wam van de TH Eindhoven en is Icorte tijd later door alle universiteiten in Nederland overgenomen. Men wilde een groep professionals bij elkaar brengen om het onderwijs te verbeteren. Schellekens: 'In het begin lag de nadruk op het opzetten van nieuwe onderwijssystemen. Het ORC was een soort experimenteercentrum. Geleidelijk aan ontstond er een soort geautomatiseerd toetssysteem, waarmee aan de faculteiten een dienst kon worden verleend bij het beantwoorden van evaluatievragen. Later is er nog een accent bijgekomen. Het ORC is zich ook gaan bezighouden met docententraining, een service voor docenten die reeds werkzaam zijn op de KUB.' Deze werkzaamheden doet het ORC nog steeds. De laatste jaren ligt het accent volgens Schellekens duidelijk op de evaluatie van de cursuSsen en de werkzaamheden van de faculteiten. Op het gebied van de docententraining zijn er gedachten over nieuwe impulsen omdat de kracht er een beetje af is. Het moet voor docenten aantrekkelijker worden gemaakt om aan zo'n training deel te nemen. In het jaarverslag van het ORC lezen we dat tegenwoordig het idee leeft om de centrale onderwijskundige dienst te splitsen over de faculteiten. Decentralisatie dus. Dit heeft zowel voor- als nadelen. De nadelen zijn volgens Schellekens groter: 'Vragen op het onderwijskundig gebied, die de faculteit overschrijden -bij docententraining hoor je die vaak- worden niet meer behandeld. Je kunt op dit soort vragen flexibeler inspelen als er een centrale dienst is.' Om die reden is er enkele jaren geleden een plan ontstaan voor een zogenaamd consulentensysteem, aldus het jaarverslag. Het ORC ontwikkelt zich tot een decentraal apparaat met voor iedere faculteit een vaste contactpersoon. Deze consulent moet op verschillende niveaus binnen de faculteit functioneren om op de hoogte te blijven van de onderwijskundige kwesties die aan de orde zijn. Ook moet hij contact houden met de docenten. Schellekens ziet toch nog risico's in deze nieuwe opzet: 'In dit systeem moet elke faculteit jaarlijks een ontwikkelingsplan op tafel leggen. Aan de hand van deze plannen worden dan de functies van het ORC bepaald. Dan krijg je snel het gevaar van bureaucratisering. Het is uiteindelijk het bestuur van de faculteit dat over het plan beslist. Je bent dan sterk aangewezen op de interne structuur binnen de faculteit wil je garanties hebben dat problemen van de vakgroepen of docenten ook aan de orde komen. Je bent snel bezig met belangrijke grote dingen, maar kleine toch fundamentele zaken worden niet behandeld. Denk hierbij bijvoorbeeld aan proUnivers
Schellekens: blemen met een kernvak in de propedeuse.'
AFDWINGEN Niet alle faculteiten zijn even gelukkig met een onderwijskundige die wordt toegevoegd. Dat hangt samen met het feit dat sommigen het ORC zien als een instrument van het College van Bestuur, waarmee het centrale bestuur onderwijsverbetering van de faculteiten wil afdwingen. Schellekens ontkent dit, maar wil hier geen negatieve consequenties aan verbinden. Het College van Bestuur heeft volgens hem maar een beperkte taak ten aanzien van onderwijsverbetering. 'Zolang er geen echte grote meningsverschillen zijn over de koers die je gaat en over de maatregelen die genomen moeten worden is er geen enkel probleem. Maar als de meningen gaan afwijken wordt het anders. Neem bijvoorbeeld het punt dat nu speelt, de rendementen van de studenten die in 1982 zijn begonnen (de proefkonijnen in de Tweefasenstructuur, V.P.). Hoe krijgen we die studenten voor september 1988 de deur uit? Er is zelfs onduidelijkheid over hoeveel mensen van deze generatie voor die datum klaar zijn. Dan blijkt dat de administratie niet perfect is. Deze is niet toegesneden op het geven van een antwoord op zo'n vraag. En de studenten zitten er maar mee. Die moeten dit trouwens niet zomaar laten lopen. Ze moeten er wat aan doen!' Uit bovenstaand voorbeeld blijkt wel dat de meningen van een centraal bestuur en een faculteitsbestuur uit elkaa^ kunnen gaan lopen. Een centrale dienst komt dan tussen twee vuren te zitten. Schellekens weer: 'Maar dit is inherent aan het werk dat zo'n centrale dienst doet. Ik voorspel
je dat een gedecentraliseerde dienst de zelfde problemen zou krijgen, alleen op een ander niveau. Als je dus als ORC productief en vruchtbaar wilt werken moet je zien te voorkomen dat er veel van dit soort essentiële conflicten ontstaan.' In het jaarverslag komen tevens de evaluaties voor de letteren- en psychologische faculteit aan de orde, die het ORC twee jaar geleden heeft gestart. De gegevens
onderwijsontwikkeling
en
voorlichting
uit deze evaluaties hebben het afgelopen jaar deels kunnen bijdragen aan het verweer van de KUB tegen de sluiting van beide faculteiten. Ze gaven een getrouwer beeld van de faculteiten dan kennelijk leefde op het Ministerie. Het uiteindelijk doel van beide evaluaties is om een algemeen toepasbaar model te ontwikkelen waarmee alle faculteiten kunnen gaan werken.
OPSCHUDDING Tot de positieve hoogtepunten voor het ORC in 1986 behoorde de publicatie van het onderzoek naar de ervaringen en verwachtingen van de KHT-studenten, dat samen met de Dienst Studentenzaken en Welzijn (DSW) werd uitgevoerd. Het Tilburgse onderzoek trok de aandacht van de plaatselijke en landelijke pers. De studenten gaven geen fraai beeld van hun ervaringen. De verwachtingen waren hoger gespannen dan de werkelijkheid te zien gaf. 'Dit onderzoek heeft voor nogal wat opschudding gezorgd', ^meent Schellekens. 'De resultaten kwamen te vroeg in de pers en zijn bij deze en gene in het verkeerde keelsgat terechtgekomen.' Het tweede hoogtepunt was de verschijning van het verslag van de studiedag voor docenten over het thema studiemotievatie en ondenwijsrendement, die is gehouden aan de KUB. Dit initiatief van de studiedag heeft succes gehad en heeft van de zijde van docenten aanleiding gegeven tot het verzoek om voortzetting. Schellekens zegt dat er nog geen plannen zijn voor een volgende studiedag, maar dat het geen probleem is om aan een thema te komen. 'Een thema dat nu een beetje leeft is bijvoorbeeld het tutor-
systeem. Dit is een vorm van contractonderwijs tussen medewerkers van de faculteit en studenten. De medewerkers moeten groepjes studenten begeleiden met een wekelijkse samenkomst, waarbij je in feite denkt aan huiswerk. Het is een soort groepsgewijze voorbereiding op tentamens. In 1 ^ is dit bij Rechten al geprobeerd en gaf een rendementsverbetering te zien van 2 0 % . ' Schellekens brengt bij de invoering van zo'n systeem als tegenargument in dat er een soort verschoolsing ontstaat. 'Als je daar nou mee begint, waar eindig je dan? Als je de studenten al aan de hand houdt in de propedeuse, dan moet je ze straks in het doctoraal ook aan de hand houden. En wat leveren we dan voor een academicus af?' Het ORC onderscheidt met betrekking tot haar dienstverlening een aantal ondersteuningscategorieën. Het jaarverslag laat zien dat de meeste aanvragen voor ondersteuning in 1986 lagen op het gebied van 'onderzoek'. Schellekens vindt dat 'voorlichting' eigenlijk ook meer de aandacht zou moeten krijgen. Het ORC wil dit gaan pushen. 'Voorlichting werkt namelijk preventief. Je voorkomt dat er een probleem ontstaat. Docenten kunnen het dan zelf aan', zegt Schellekens. 'We gaan dan ook vier maal per jaar een bulletin uitgeven over voorlichting.' Naast 'voorlichting' moet er volgens Schellekens ook meer aandacht komen voor 'ontwikkeling'. Er zou meer initiatief moeten komen om bijvoorbeeld te experimenteren met andere onderwijssystemen. Het dilemma waar je als ORC echter mee zit is dat je het midden moet zien te vinden tussen aanvragen naar ondersteuning vanuit de faculteiten en het zelf pushen van bepaalde zaken. Hiervoor is de relatie met de 'vloer' van de faculteit broodnodig. Je moet weten wat leeft binnen de faculteit, je moet de docenten kunnen bereiken!'
STUK MEUBILAIR In de toekomst wil Schellekens deze relatie proberen te verstevigen. 'Het is mooi om een centrale dienst te hebben bij de KUB die voor de faculteiten vaststelt wat de waarde is van een curriculum, maar daarna moet er ook wat mee gebeuren. Dat zie ik als een continue lijn. Je bent betrokken bij het ondenwijs, bij het werk van de docent en de vakgroep. Op een gegeven moment zal er toch iets formeels moeten worden vastgesteld met betrekking tot het programma en de inrichting van het onderwijs. Zodra dat gebeurd is heb je de mogelijkheid om nieuw onderwijsbeleid te maken op een faculteit. Dan ben je bezig met beleidsontwikkeling. Beleidsontwikkeling veronderstelt dus onderwijsontwikkeling en ondersteuning hiervan. Dat grote wiel is nu nog niet helemaal rond.' Daar moet volgens Schellekens in de toekomst nog aan gewerkt worden. Hij is er wel optimistisch over. 'Naar mijn idee heb je het als ORC in principe goed als je decentraal werkt met een centrale dienst. Je raakt dan niet te ver van de faculteit af en je zit er niet te dicht tegenaan. Organisatorisch ben je een geheel, maar in feite ben je een stuk meubilair van de faculteit. Dat is wat wij nastreven.' Vincent Peters
5 juni 1987
Q
CULTUUR
Vierde Kunstkermis gezellig, amusant en druk 'Gezellig, amusant en druk'. Dat zijn welde drie kernwoorden waarmee de Kunstkermis die dit weekeinde op de campus van de KUB plaatsvond omschreven kan worden. Ondanks het bij tijd en wijle druilerige weer bezochten naar schatting 15.000 mensen het culturele evenement dat dit jaar z'n vierde editie beleefde en ditmaal in het teken stond van de Vlaamse en Zuidnederlandse kunst. "We zijn niet ontevreden over het bezoekersaantal', zegt Jos Feijen van de organiserende studentenorganisatie TEST dan ook na afloop. De meer gespreide opstelling van de tenten over het terrein van de KUB rond gebouw A en de extra tent dit jaar waren volgens Jos Feijen zeker nodig. 'Het was veel drukker dan vorig jaar. Toen kwamen er zo'n zeven tot achtduizend mensen'. In tegenstelling tot vorige jaren werd er dit jaar een uitgebreid theater- en dansprogramma aangeboden. Te meten naar de stampvolle tenten en de positieve reakties bij publiek èn acteurs een groot succes. Helaas pakte de programmering niet bij alle voorstellingen even goed uit. Zo werd het vrij gevoelige stuk 'De Soldaat-facteur en Rachel' van de Gentse theatergroep 'De Sluipende Armoede' geregeld onderbro ken door jazz-tunes uit de muziektent vijf tig meter verderop. Ook kindergehuil was goed hoorbaar. Dit bleek later bij het levensgrote schilderij van 'Biggolini' te behoren dat als huilend ventje 'echt' tranen liet vloeien, en tijdens de Kunstkermis verzekerd was van een grote belangstelling. Desalniettemin was zowel het gehuil als de jazz het theatergezelschap teveel. 'Dat zijn keuzes die de organisatie toch ook moet maken', vond Inge Sierens van De Sluipende Armoede verontwaardigd. 'Als ik dat geweten had, dan was ik niet gekomen'. 'Het probleem is dat we de geluidsoverlast tot op het laatst moeilijk konden inschatten', aldus Ernest Peijnenburg van TEST. Om toch enigszins aan de klachten tegemoet te komen gooide de organisatie het programma om: de tent die voorheen 'de Paradetent' had geheten, werd omgedoopt tot 'de Rups', en hiermee wisselde ook het theaterprogramma voor zondag in beide tenten. Ondanks geluidsoverlast voor 'De Sluipende Armoede' wist deze zich, evenals de andere drie theatergroepen die avond: de 'Werkgroep Universiteitstheater' van de KUB, 'Alex d'Electrique', en 'Luc Wyns' (solo), zich verzekerd van een hoge opkomst en een aandachtig publiek. Klapper van de avond was wel de theatervoorstelling 'Venijnig Variété' van Alex d'Electrique. De tent achter gebouw A zat en stond bomvol voor het anarchistisch getinte theaterstuk. Een weg die een asfaltlaag krijgt van drie meter waardoor een huis helemaal ingesloten èn afgesloten komt te liggen; een stofzuiger als blindegeleidehond; en een act waarbij borden vastgeschroefd zijn op drilboren. Slechts een greep uit het fraaie schouwspel, dat door de drie acteurs met veel originaliteit werd ingevuld. Behalve theater werd die avond ook literatuur ten gehore gebracht. 'Het was meteen om half negen al volle bak', zegt redacteur Peter IJsenbrant van het literaire tijdschrift SIC dat dit programma-onderdeel onder haar hoede had.
VECHTDANS Wie op zaterdagavond naar één van de drukke terrasjes struinde om daar de Univers
dorstige keel te laven, kon zich van dat voornemen zien afgebracht door de Braziliaanse dansgroep Grupo Mercado Modelo. Zij brachten een authentieke Braziliaanse vechtdans ten beste. Onder begeleiding van snaarmuziek wisten zij, rakelings met de voeten langs eikaars lichamen heenzwaaiend, de spanning goed op te voeren.
Vanuit 'Zouavenlaan 77', het atelier van de Stichting Musische Vorming, vertrok zondagochtend een bonte stoet van rollende, rijdende en gedragen kunstwerken, die rond half drie op het terrein van de KUB aankwam. Meer kunst was er verder te zien onder een zestal speciaal daarvoor opstelde plastic overkappingen, waar kunstenaars hun werk tentoonstelden en verkochten. De kunstveiling in Collegezaal AZ10 was, volgens een woordvoerder van de organisatie, 'prima' verlopen. Wat dans betreft was er op zondag genoeg te bekijken, maar veel mensen vonden slechts een deel van de voorstelling al meer dan genoeg, zodat de deuren van de tenten regelmatig opengingen. 'Vervelend', vond ook Jos Feijen van TEST de grote doorstroom, 'Voor volgend jaar willen we daar zeker iets op bedenken.' Zo verliet zeker de helft van het publiek tijdens de voorstelling 'Echo Papa' van Annemiri van der Pluym en Ed Vos de tent. Het geïrriteerde 'Sst' van de resterende bezoekers was dan ook geregeld te horen. Meer dans werd verder ook nog gebracht door (onder meer) dansgroep De Sprong die zelfs twee voorstellingen bracht. Een daarvan, 'Dames', werd gedanst door vier dames die zich met mechanische bewegingen op het ritme van een tromroffel voortbewogen. Met een korte onderbreking van moderne muziek waarbij soepele bewegingen hoorden, werd de dans afgemaakt op dezelfde manier waarop ze was begonnen: de pop tot leven gebracht en weer terug tot pop.
ZOHE PRIK Uitsmijters afgelopen zondag waren ook nu weer op theatergebied te vinden. Niet alleen Pat van Hemelrijck met de voorstelling 'Tout Suit' wist het publiek in vervoering te brengen, maar ook Les Funambules met 'Skidding' kon na afloop van de voorstelling niet meer stuk bij het publiek. Al voordat de voorstelling van start ging, werd aan de binnenstromende bezoekers gevraagd ook op de grond voor de tsjokvolle tribunes te komen zitten. De voorstelling zelf bestond uit een serie korte pantomime-verhaaltjes, waarin humor de boventoon voerde. Een vlieg achterna zitten is op zich niets bijzonders, maar wat als de 'vlieg' op het hoofd gaat zitten van een toeschouwster op de eerste rij, en waarbij de neerdalende hand van een van de acteurs de vlieg 'mist', maar vastgeplakt lijkt op het hoofd. Een enthousiast publiek en enthousiaste spelers. 'Het is leuk om hier op te treden', zegt een van de acteurs. 'En', gaat hij verder, doelend op de Kunstkermis als geheel, 'wat voor unne zotte prik voor de kinderen ook'. Zot en leuk, zo zou je het kinderprogramma in de Koffiekamer van gebouw A inderdaad kunnen noemen. Onder begeleiding van twee jongens in achttiende eeuwse kledij, onder de naam 'De derde Modderbrigade', werden kinderen afgelopen zondag rondgeleid in een speeltuin annex doepark met een namaakguillotine, een aantal aanverwante afgehakte poppenhoofden, twee rubberen spijkertjedden, en een holle vorm die nog het meest van een reusachtige gehaktmolen weghad, waar kinderen langs alle kanten in konden kruipen. Al tijdens de rondleiding begonnen kinderen de verschillende voorwerpen uit te proberen en het duurde dan ook niet lang of er werd naar hartelust met poppenhoofden geQOo\6. Nicole van Overmeir 5 juni 1987
Begin je laatstejaar economisch Laatstejaars economiestudenten krijgen de gelegenheid tijdens een 5-daagse Summercourse kennis te maken met PTT Telecommunicatie, een ambitieuze en innovatieve ondememing. Er worden inleidingen gehouden over structuur en organisatie, commercie, produktontwikkeling, financiën en control, gelardeerd met cases, discussies, forums, excursies. Er zijn 25 plaatsen die verdeeld worden over de universiteitssteden en studierichtingen (bedrijfseconomie, commerciële economie, bedrijfskunde en bestuurlijke informatiekunde). Summercourse vindt plaats op het PTT-landgoed Voorlinden in Wassenaar. Voor huisvesting kan worden gezorgd. Reiskosten worden vergoed. Meer informatie: bel met PTT Telecommunicatie, de heer C.J.M.Knaap(070)433214. Schriftelijk aanmelden: bij mevrouw J.K. Snelleman of de heer M.C.A. Kannekens, Economische faculteitsvereniging. Erasmus Universiteit Rotterdam, Burgemeester Oudlaan 50,
Van 14 t/nfi 18 september in Wassenaar. VOOR A F S T U D E R E N D E N
Kamer AT-27,3062 PA Rotterdam.
ECONOMIE
ptt telecommunicatie
HELP, WAAR ZIT DE HELPTOETS Er IS een nieuw tijdschrift over het gebruik van computers in het hoger onderwijs. Een HELPTOETS voor iedereen die in werk of studie van een computergebruik wil maken Dit tijdschrift heet SURE SURF ncht zich op gebruikers van computerdiensten bij universiteiten en hogescholen. Wie merkt dat computers steeds belangrijker worden en vindt dat hij/zij er zelf ook eens aan moet beginnen, treft in SURF een schat aan waardevolle informatie aan. Surf bestrijkt alle (razendsnelle) ontwikkelingen op het gebied van computerdienstverlening in het hoger onderwijs.
Geïnteresseerd?
Het eerste nummer is verkrijgbaar bij universiteiten en hogescholen, voor wie er snel bij IS...
In dit nummer onder andere: - De computer als leermiddel aan de TU Delft - Het hoe en waarom van communicatie tussen computers - Studietoelage-berekening op de PC - De compact disk als gigantisch opslaggeheugen voor de PC - Bespreking van een veeltalig tekstverwerkingsprogramma.
Stuur dan de nevenstaande bon in voor een abonnement.
Ik wil graag de volgende nummers van het
aoiiïia computergebruikersblad SURF ontvangen
Een Nieuw Tijdschrift voor Computergebruikers
Naam Adres. Postcode en woonplaats' Functie/studierictiting _ Instelling-
Deze coupon uitknippen en in een gefrankeerde envelop zenden aan SURF, tav afd Voorlichting, Postbus 2290, 3500 GG Utrecht
vervolg van pag. 5
Promotie mr. Brenninkmeijer Brenninkmeijer: 'Dat hangt samen met onze cultuur. Die brengt met zich mee dat in deze tijd op alles wordt bezuinigd, zo ook op de rechtsbescherming. De eigen bijdrage die mensen moeten leveren voor rechtshulp is niet zo'n probleem. Het mag best wel wat kosten als je naar de rechter stapt, afgestemd op de draagkracht. Het moet niet zo zijn dat burgers niet naar de rechter gaan omdat het te duur is. Wat veel problematischer is, is de financiering van de rechtshulp als
geheel. Op dit moment gaat het nog net. Maar de plannen die er liggen zullen er toe leiden dat er hele advocatenkantoren failliet gaan. Een onafhankelijke advocatuur is even wezenlijk voor de toegang tot de rechter als een onafhankelijke rechter. Advocaten verlenen ook rechtshulp in die zaken waarin de burger dat niet zelf kan betalen. In die gevallen financiert de overheid. De bedragen die de advocaten krijgen voor dat soort zaken gaan omlaag. Er zijn advocatencollectieven die hierdoor kapot gaan. De regering laadt de verdenking op zich dat men het wel gemakkelijk vindt wanneer de advocaten eens flink worden aangepakt. De rechtshulp wordt dus beperkt. Zo kan het straks voorkomen dat mensen op het einde van het jaar niet meer bij een bureau voor rechtshulp terecht kunnen omdat het geld daar op IS.
'De bereidheid om de toenemende vraag naar rechtsbescherming te financieren is heel beperkt. Neem bijvoorbeeld de studiefinanciering. Je kunt tegen het al dan niet toekennen van een beurs beroep aantekenen. Men heeft uitgerekend hoe vaak dat zou gebeuren. Nu is in Groningen een apart rechterlijk college ingericht omdat dat goedkoper is dan de gang naar de gewone rechter. Dat is een knullige ad-hoc oplossing.' Belangrijker dan het benoemen van meer rechters vindt Brenninkmeijer het veranderen van de structuur van de rechterlijke organisatie. 'Ik pleit voor een rechterlijke macht die oordeelt in burgerlijke geschillen, strafgeschillen en ook in geschillen met de overheid. Dit betekent een integratie van alle rechterlijke colleges.' Om de onafhankelijkheid van de rechters te waarborgen zou er volgens Brenninkmei-
jer een Raad voor de Magistratuur opgericht moeten worden. Deze instelling zou dan, los van de overheid, belangrijke besluiten met betrekking tot de rechterlijke macht kunnen voorbereiden en er over adviseren. Ze zou zich ook nog bezig kunnen houden met de werving, selectie en opleiding van rechters. Mr. Alex Brenninkmeijer promoveert vrijdag 5 juni aan de KUB. Promotor is prof.mr. E. Hirsch Ballin, hoogleraar staats- en administratief recht aan de KUB. Van het proefschrift is een handelsuitgave verschenen bij Tjeenk Willink in Zwolle. René van Hooren
Coopers & Lybrand Belastingadviseurs is een maatschap van belastingadviseurs met vestigingen in Amsterdam, Eindhoven en Rotterdam. Internationaal maakt de maatschap deel uit van Coopers & Lybrand (International), een wereldwijd samenwerkingsverband van accountants, belasting- en organisatie-adviseurs. Op onze kantoren in Amsterdam en Rotterdam is op korte termijn plaats voor
AANKOMENDE BELASTINGADVISEURS m/v De kandidaten die wij zoeken zijn (bijna) afgestudeerde fiscaal-juristen of economen die onder begeleiding van ervaren collega's en ondersteund door een gedegen opleidingsprogramma een boeiende en veelzijdige carrière als belastingadviseur willen opbouwen. Naast specifieke vakkennis verlangen wij van de specialisten die bij ons willen komen werken een aantal extra's, waarvan wij met name noemen representatieve, cliëntgerichte instelling en goede mondelinge en schriftelijke uitdrukkingsvaardigheid. Als aankomende belastingadviseur zult u bij ons werken in een zeer gevarieerde adviespraktijk. Na een intensieve inwerkperiode zult u, onder toezicht van ervaren collega's, geleidelijk een zo ruim mogelijke verantwoordelijkheid voor een eigen cliëntenbestand krijgen. U maakt deel uit van een wereldwijde organisatie waarbij contacten met cliënten en kantoren van Coopers & Lybrand in het buitenland niet ongebruikelijk zijn. Tenslotte bieden wij uitstekende arbeidsvoorwaarden en perspectieven voor een carrière binnen een snel groeiende adviespraktijk. Hebt u belangstelling of wilt u meer informatie, schrijf of bel dan naar: mr M.J. Feskens, Coopers & Lybrand Belastingadviseurs, Weena 151-161, 3013 CK Rotterdam; telefoon kantoor 010-4000400. privé 076-415447. Tevens ligt een gedetailleerde informatiebrochure voor u klaar.
Coopers & Lybrand Belastingadviseurs Amsterdam - Eindhoven - Rotterdam
Univers
5 luni 1987
gj amro bank a m s t e r d a m - r o t t e r d a m bank nv
Heeft u belangstelling voor investment banking?
MOETEEN EERSTEJAARS MET DE BILi£N BIDÖT?
Neen' Geen medische selectie voor je ziektekostenverzekering DeSSGZaccepteert ongezien alle eerstejaars onder de 27 jaar, mits je je aanmeldt voor 1 oktober Je hebt dan een uitstekende ziektekostenverzekering, met een laag eigen risico, voor een studentenprijs De SSGZ IS namelijk een instelling van en voor studenten, zonderwinstoogmerk Dat scheelt'
Op vrijdag 19 juni 1987 organiseert de AiVIRO-Bank voor 24 Ekonomie-, Rechten- en Bednjfskundestudenten de wat wij noemen: INVESTMENT-BANKING-DA
Y
Deze dag biedt een uitstekende gelegenheid nader kennis te maken met de AlVlRO-policy inzake investment banking en kunt u met Investment bankers over hun vakgebied uitgebreid van gedachte wisselen. Het programma duurt van 10.00 uur tot ongeveer 17.30 uur waarin naast een kennismaking met de leiding van de Institutional Banking Division tevens is opgenomen een door de afdeling Beleggingsresearch verzorgde praktijkcase. Tijdens de afsluitingsborrel zult u in de gelegenheid worden gesteld met een aantal jonge investment bankers face to face over hun vak te praten. Na deze dag heeft u een goed beeld van wat onder investment banking wordt verstaan en bent u prima in staat te beoordelen of u in dit vak uw loopbaan kunt en wilt beginnen.
N B Het scheelt trouwens ook in de kosten van een onmisbare ongevallen en aansprakelijkheidsverzekenng, desgewenst aangevuld met een brand en inbraakverzekenng Informeer dus ook naar het Zekerheidspakket van de SSGZ Bel of schrijf ons of vraag de folders bij je onderwijsinstelling
Vanwege AMRO's sukses in investment banking zijn er door uitbreiding momenteel zo'n 20 vakatures beschikbaar wellicht een ekstra reden om u voor deze dag in te schrijven.
I
Indien u interesse heeft in het bijwonen van AMRO's investment banking day neem dan kontakt op met Peter van Luijn of Peter van der Slikke respektievelijk bereikbaar onder de nummers 020-283488 en 020-283649. Natuurlijk kunt u uw belangstelling ook schriftelijk aan ons melden en stuurt u dan uw brief naar:
Naam Straat Postcode/Plaats
AMRO-Bank Personeelszaken Sektor Buitenland Et Concernrelaties t.a. V. P. C. van der Slikke Rally post 332 Foppingadreef 22 1011 BS AMSTERDAM Wij zullen u binnen 10 dagen laten weten of u geplaatst kunt worden. Vooraf zal u het programma, een deelnemerslijst en aanvullend informatiemateriaal toegezonden worden De reiskosten zijn voor rekening van de AMRO-Bank.
Postbus 19121 1000 GC Amsterdam
iliifiil ;D;;;D!
Hi|/zij studeert aan een HBO/MBO/WO instelling In envelop sturen aan SSGZ Antwoordnummerl0070 2200 VB Noordwijk Geen postzegel plakken
thb t
Studenten hebben hun flBSB eigen verzekering: SSGZ. | B K
SSGZ ACCEPTEERT JE ONGEZIEN.
Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen PROGRAMMA AKADEMIE-ONDERZOEKERS Het programma 'Akademie-onderzoekers' biedt jonge veelbelovende onderzoekers de mogelijkheid om voor een periode van drie of vijf jaar onderzoek te verrichten bij een onderzoeksgroep aan een Nederlandse universiteit. In 1988 kunnen ongeveer vijftig Akademie-onderzoekers bij universiteiten worden aangesteld.
Al^^^ZIk
I STUUR MIJ INFORMATIE OVER DESSGZ
U kunt in aanmerking komen voor een onderzoeksplaats als u aan de volgende voorwaarden voldoet: - u bent gepromoveerd; - u bent bij voorkeur niet ouder dan veertig jaar; - u bent ten behoeve van het voorgestelde onderzoek niet in vaste dienst bij een universiteit. Uw aanvraag dient vóór 1 september 1987 bij de Akademie te worden ingediend door tussenkomst van uw College van Bestuur. Aanvragen kunnen niet rechtstreeks bij de Akademie worden ingediend. Voor nadere informatie en de toezending van een aanvraagformulier kunt u zich wenden tot het Bureau van de Akademie, telefoon 020-222902, de heer drs. R. des Bouvrie.
GROTIUS L 3 ACADEMIE De praktijk vraagt om advocaten, notarissen en bedrijfsjuristen met inzicht in de wijze waarop ondernemingen opereren, transacties tot stand komen, fiscale wetgeving werkt en het buitenland situaties beïnvloedt De Grotius Academie verzorgt als eerste in Nederland een full-time post-doctorale hierop gerichte beroepsopleiding Juristen met wemig of geen ervaring worden gedurende een jaar intensief geoefend in het zelfstandig analyseren en creatief oplossen van juridische praktijkproblemen In het opleidingsprogramma van de Grotius Academie zijn het bedrijfsjuridisch georiënteerde vakkenpakket en bedrijfseconomische uitgangspunten geïntegreerd Voor belangstellenden ligt een brochure klaar met uitvoerige informatie Deze kan worden verkregen door onderstaande bon te verzenden aan Secretariaat Grotius Academie, Postbus 23, 7400 GA Deventer Telefoon 05700-91225
~ ^ <
Naam Straat Postcode/plaats Telefoonnummer
Afstudeerdatum
ALG REGEUNG INZAKE F U N C T I E B E S C H R U V I N G EN FUCNTIEWAARDERING Het Stichtingsbestuur heeft in zijn vergadering van 22 mei een regeling betreffende het beschrijven en waarderen van functies vastgesteld die in de plaats treedt van het bestaande reglement bezwaar en beroep functiewaardenng 1979 De regeling is met ingang van 1 juni 1987 in werking getreden De procedure rondom het beschrijven van functies is aanzienlijk gewijzigd, ten aanzien van het indienen van be zwaarschrijften bij het College van Bestuur tegen de functiewaardering is bepaald dat het college bij de interne adviescommissie advies inwint voor functies tot en met schaal 10 BBRA 1984 en voor functies van niveau schaal 11 BBRA en hoger bij de landelijke commissie die werkt voor de universiteiten Tevens is er een overgangsregeling getroffen De regeling is na 8juni a s te verkrijgen op het secretariaat van de dienst personeelszaken (B1028)
AFSTUDEREN I N DE M A A N D AUGUSTUS Studenten die in de maand augustus willen afstuderen kunnen dit tot uiterlijk 17 juli a s bij Buro Examens aanvragen Voor afstuderen in de periode hiervoor dient de gebruikelijke termijn van drie weken in acht te worden genomen Aanmelden voor schriftelijke tentamens van augustus Ook al heeft u geen uitslag van de mei/juni tentamens, aanmelden voor augustus moet voor Ijuli plaatsvinden BIJ de ven^^erking van de aanmeldingen voor augustus vervallen aanmeldingen voor vakken waarvoor in mei/juni een voldoende is behaald Herstellen van deze vervallen aanmelding kan via een schriftelijk bencht aan Buro Examens tot 1 augustus
ECO OPENBARE F I N A N C I Ë N 2B In het dictatenmagazijn zijn thans be schikbaar van het dictaat De Rijksbegroting' (bestemd voor de cursus O F 2B), de delen 1 t / m 3 Een vierde deel zal binnen enkele dagen verkrijgbaar zijn DICTAAT ONDERNEMINGSRECHT Het dictaat voor Ondernemingsrecht {!) voor Bedrijfseconomen, Fiscaal economen en Bik-kers is te verVnjgen op het dictatenmagazijn BIK-AFSTUDEERDERS Gevraagd Bik-afstudeerders voor het ontwikkelen van een prototype Expert systeem in samenwerking met het Fiscaal Instituut Tilburg en eventueel Phi lips International B V Geïnteresseerden kunnen zich vóór 10 juni 1987 aanmelden bij Dr ir H A M Daniels B 302 (tel 662026)
FECO/JUR S.F.R. de Smeetskring Doctoraal studenten fiscale economie/fiscaal recht die het tentamen in leiding belastingrecht hebben gehaald (tentamenbriefje meenemen) en van september 1987 t / m september 1988 bij de Smeetsknng willen werken (14 SB) kunnen zich op 18 en 25 juni, tussen 11 00 uur en 16 00 uur, persoonlijk opgeven bij de coördinatoren Daar er dit jaar meer studenten geplaatst kunnen worden, kunnen de studenten die vorig jaar afgewezen zijn
Univers
zich wederom opgeven Bij een te groot aantal aanmeldingen zal er echter een selectie worden toegepast Adres Lange Schrijfstraat 107, Tilburg
JUR VERLENGD E X A M E N I N DE PROPEDEUSE In maart jl heeft de faculteitsraad besloten in de propedeuse een ver lengd examen in te stellen voor studen ten die nog slechts een onvoldoende hebben, die gescoord is in de vooraf gaande tentamenperiode en met lager IS dan 4,5 Onlangs is besloten het verlengd examen met af te nemen na de tentamenperiode mei/juni en derhalve urtsluitend na de periodes december/januan en augustus Voor een verlengd examen na de tentamenperiode van augustus a s komen derhalve in aanmerking zij die in augustus zodanig scoren, dat nog slechts één onvol doende resteert Aan het tentamen in het vak waarvoor nog een onvoldoende resteert dient men in augustus te hebben deelgenomen met als resultaat niet lager dan 4,5 BURGERLIJK RECHT B Mededeling voor fiscalisten Op pagina 9 van de leidraad bij de bestudering van het vak Burgerlijk Recht B (verbintenissen uit de wet en vertegenwoordiging) 1986/1987 staan de onderdelen van de studiestof ver meld die voor studenten fiscaal recht (tweefasenstructuur) vervallen Hienn IS de volgende wijziging aangebracht Het onderdeel zaakwaarneming wordt ook voor fiscalisten verplichte stof (nr VII in de leidraad Asser-Rutten Hartkamp III p 219-233) Ter compensatie vervallen de volgende arresten - HR 31-1-1919 NJ 19, 161 Linde baum Cohen - HR 16-2 1973 NJ 73, 463 Maas Willems - HR 09-1 1939 NJ 39,1011 Bruynzeel Overige mededelingen Burgerlijk Recht B Op pagina 2 van de leidraad staat bij de aan te schaffen literatuur onder punt 3 vermeld Asser Rutten Hart kamp Verbintenissenrecht deel 4 III, De verbintenis uit de wet, 6e druk 1983 Dit laatste moet zijn 7e druk 1986 COLLEGES A D M I N I S T R A T I E F RECHT/VERGELIJKEND A D M I N S T R A T I E F RECHT In het cursusjaar 1987/1988 zal, in af wijking van wat in vorige jaren gebrui kelijk was, het keuzevak administratief recht in het tweede semester en het keuzevak/internationaal vak vergelij kend administratief recht in het eerste semester worden gedoceerd Voor bei de vakken worden de colleges op een zodanig tijdstip gegeven, dat ze zowel door dagstudenten als door avondstudenten kunnen worden gevolgd Degenen voor wie de omkering van de semester volgorde problemen oplevert in verband met de indeling van de stu die, wordt verzocht contact op te nemen met Prof Mr E M H Hirsch Ballin (administratief recht, tel 013 662716of 'savonds013-634883)of Prof Mr P C Gilhuis (vergelijkend administratief recht, tel 013-662302 of 's avonds 08894-15113) CAPITA SELECTA HANDELSRECHT De sectie handelsrecht zal in het academisch jaar 1987/1988 vier keuzevakken aanbieden In het najaar wordt als ver volg op Handelsrecht B het vak 'Groepsrecht' verzorgd (Prof mr M J G C Raaijmakers) Studenten die dit vak willen volgen, dienen zich uiterlijk 28 augustus op te geven bij M w I Smit, Kamer B 920 (tel 662281) Als voorbereiding op de colleges (die 14 september aanvangen) wordt een introductiebijeenkomst gehouden op maandag 31 augustus om 18 30 uur in AZ 6 Voor gegevens om trent inhoud etc wordt verwezen naar
de studiegids In het voorjaar zullen als vervolg op Handelsrecht A de keuzevakken Vervoeren Handelskoop worden gegeven (Prof mr B Wachter) en zal wederom het vak Privaatrechtelijk Informatie recht worden verzorgd (Mr M P J M de Vet) KEUZEVAK BURGERLUK PROCESRECHT Inschrijving voor de cursus van het keuzevak Burgerlijk Procesrecht 1987/ 1988 zal mogelijk zijn bij de inleidende bijeenkomst op 3 september a s om 14 00 uur in AZ 04 De colleges van de cursus worden op maandagmiddag gegeven Eerdere in schrijving is mogelijk op de kamer van de secretaresse van de vakgroep pnvaatrecht B 920 (tel 662281) Eerdere aanmelding (i v m stage) is eveneens mogelijk door contact op te nemen met mr M de Folter, B 823 (tel 662746)
ECO/JUR/PSY/ SOC/CIF/THEOL INFORMATIEBUEENKOMST LERARENOPLEIDING De lerarenopleiding maatschappijleer organiseertop12junia s om 14 00 uur in SZ 137 een informatiebijeenkomst over - de pre-doctorale lerarenopleiding maatschappijleer (340 uur), - het post-doctorale programma (1700 uur) De pre-doctorale opleiding staat open voor alle studenten die zich in het kader van hun doctoraalstudie willen oriente ren op het beroep van leraar in sociaal wetenschappelijke vakken De oplei ding IS verplicht voor iedereen die na het doctoraalexamen een lesbevoegdheid wil halen Voor meer informatie Drs H Dieteren. Drs P Ritzen, Drs C Costongs, S 130, tel 2421, 2450 of 2371
PSY NOGMAALS ONDERWIJSBEVOEGDHEID Ook studenten die na 1 september 1987 afstuderen in de studienchting Psychologie verkrijgen automatisch onder wijsbevoegd held voor het vak psychologie Het bericht dat verscheen in Univers (3 apnl 1987) en waann werd vermeld dat studenten niet automatisch de bevoegdheid tot het geven van onderwijs in het vak psychologie zouden verknj gen is onjuist Er mag vanuit gegaan worden dat zolang met voorzien is in een universitaire lerarenopleiding psychologie en de bestaande regeling niet vervangen is, iedereen die het doctoraal getuigschrift in de psychologische wetenschappen behaald, ook na 1 september 1987, automatisch onderwijsbevoegdheid voor het vak psychologie verkrijgt
De 3e gelegenheid van het tentamen Technieken van Marktonderzoek (cursus 60) vindt plaats op dinsdag 9 juni om 09 30 uur in PZ 12 De 4e gelegenheid van het tentamen Psychologie van de Reclame vindt plaats op dinsdag 23 juni om 14 30 uu in PZ 25 PSYCHOLOGIE Het tentamen van de deeltoetsen - Digitale Technieken - Signaalvergadenng en Verwerking Inleiding van de cursus Specifieke Methoden t b V Experimenteel onderzoek vindt plaats op vrijdag 19 juni as om 70 00 uur \nPZ20^ INSCHRIJVING PRACTICUM/ VAARDIGHEIDSCURSUS GESPREKSTECHNIEK De inschnjving voor het practi cum/vaardig heidscursus Gesprekstechniek kan vanaf heden
p>laatsvinden Men kan dat doen op de inschrijvingslijsten in gang 3 van gebouw P De uiterste inschnjvingsdatum is 22 augustus 1987, inschrijvingen na die datum kunnen met meer worden gehonoreerd Drs M van den Heuvel (coordinator Gesprekstechniek) I N S C H R U V I N G PRACTICA THERAPEUTISCHE BASISVAARDIGHEDEN De inschrijving voor de practica Therapeutische Basisvaardigheden kan van af heden plaatsvinden Men kan inschrijven op de lijsten, die zich bevin den in gang 3 van gebouw P Aspirant cursisten dienen één van de twee te geven practica ('Gedragstherapie' of 'Individuele Psychotherapie volgens Interactionele Concepten') te kie zen Deelname aan beide practica is met mogelijk De uiterste inschrijvingsdatum IS 22 augustus 1987, inschnjvingen né die datum kunnen niet meer verorden gehonoreerd Aspirant-cursisten worden erop gewezen, dat ZIJ, om voor toelating in aanmerking te komen, 2 cursussen uit het studiepakket Geestelijke Gezondheidszorg gevolgd moeten hebben, zij wor den bovendien dnngend aangeraden het practicum Gesprekstechniek (vaar digheidscursus) te hebben gevolgd, alvorens ZIJ Therapeutische Basisvaardigheden doen Aspirant cursisten van 'Individuele Psychotherapie' dienen er rekening mee te houden dat voor aanvang van de cursus een toets over twee stukken literatuur wordt gehouden (Beier, ver krijgbaar in het dictatenmagazijn, en Van Kessel, verkrijgbaarbij Drs M van den Heuvel) Tijd en plaats van deze toets worden via het pnkbord bekend gemaakt AFSTUDEERSEMINAR Het afstudeerseminar Sociologie van 9 juni wordt, in verband met andere activiteiten van een van de scriptie schrij vers, verplaatst naar dinsdagnamiddag 16 juni 1987 Het begint om 17 00 uur precies in gebouw S, kamer S 27 en het duurt uiterlijk tot 20 00 uur Allereerst verzorgt drs M Smeets, hoofd van de afdelingsbibliotheek Sociale Wetenschappen, een korte inlei ding rond literatuur onderzoek Ten tweede komt de intenm rapportage van de scriptie van Gerda Schapers en Mare Vermeulen aan de orde Zij handelt over de bijdrage van tweede kans onderwijs van volwassenen aan de verbetenng van beroepsmogelijkheden Geïnteresseerden in dit vrijwillig afstudeerseminar van de vakgroep Sociologie, dat openstaat voor alle studenten binnen de SCW, kunnen zich opgeven bij M van Boxmeer (S 8) Verdere inlichtingen over en voorstellen voor de inhoud van het afstudeerseminar bij J Dronkers (P 1202, tel 662261)
baarheid vanuit een gerichte probleem stelling Bereidheid en vermogen tot het ver nchten van administratieve werkzaam heden t b v beheer van documentatiecentrum Sollicitaties richten aan Drs P Ritzen, Lerarenopleiding Maat schappijleer, Subfac SCW, kamer S 130 Informatie wordt verstrekt door Drs P Ritzen, kamer S 130, tst 662421, Drs J Costongs, kamer S 130, tst 662450, Drs H Dieteren, kamer S 130, tst 662421 B g g tst. 662371 DOCTORAAL ECONOMIE STUDENT Gevraagd Doctoraal economie-student met als afstudeerrichting bedrijfseconomie die bij het Audio Visueel Centrum van de KUB een stage wil lopen De stage opdracht behelst - het analyseren van de kostenstructuur van het AVC en het in relatie brengen van de kostenstructuur met de taakstelling en benodigde capaciteit van het AVC, het opstellen van een investenngsplan De inhoudelijke begeleiding van de stage wordt verzorgd door de vakgroep Bedrijfseconomie Kostprijs en Kosteninformatie (Prof Bannink) De dagelijkse begeleiding bemst bij het hoofd AVC Zij, die belangstelling hebben, kunnen contact opnemen met Drs R F van Rookhuijzen, hoofd AVC, tel (66)2389
u
iS
BIJ de vakgroep Encyclopedie van de faculteit der Rechtsgeleerdheid bestaat per 1 augustus 1987 een vacature voor een STUDENT ASSISTENT (M/V) voor 2 eenheden ( = 1 dag per week), vooralsnog voor een periode van één jaar met mogelijkheid tot verlenging Taken - assistentie bij ondenwijs- en onderzoekstaken van leden van de vakgroep Inlichtingen over bovenvermelde functie kunnen worden ingewonnen bij de secretans van de vakgroep, mr W E M Leclercq, kamer B 735, tel 6 6 2 2 9 6 b g g 662302 Sollicitaties, schriftelijk, binnen veertien dagen na het verschijnen van deze oproep, te richten aan de secretaris van de faculteit der Rechtsgeleerdheid, mr S Toncman, kamer B 916
FVACATURES Per 1 juli 1987 is aan de subfaculteit der Sociaal Culturele Wetenschappen de functie vacant van STUDENT ASSISTENTIE) ten behoeve van de lerarenopleiding maatschappijleer (O 3 weektaak) Werkzaamheden Beheer van het documentatiecentrum voor docenten maatschappijleer en studenten van de lerarenopleiding (aanschaf, uitleen) en het vernchten van oriënterende literatuurstudies ten behoeve van de verdere uitbouw en profilering van het centrum (o a rondom examenthema's als politieke besluitvorming, massamedia, artieid en technologie en samenleving) Het betreft een vacature voor eén jaar Vereisten Doctoraal student(e) - Affiniteit met maatschappijleer en een of meer van de bovengenoemde thema's - Vermogen om zelfstandig literatuur te verzamelen en te beoordelen op bruik-
Op dinsdag 'studentenprijs' 16,50 van 10.00 tot is.oo uur Goede instmktie voor en begeleiding tijdens het saunattad • Grote cabine met njime ligplaatsen • Aparte wasdouches • Buiten patio • Koel douches slangen • Warm voetbad met whirlpooleffect • Verwarmd zwembassin met golfslag • Hot v/hirlpool bubbelbad - Royale rustruimte met heerlijke releix stoelen • Solana zonnebanken en hemels • Sfeervolle bar
tGroenstraat 102
T Ib rg
Telefoon 01 3 3 6 2 9 4 b
5 juni 1987
MEMO
DSlVi
dekaan maken, alvorens het verzoek te versturen.
van 20-22.00 uur en op donderdag van 14-17.00 uur, ook tijdens de vakanties, behalve in de zomervakantie. Adres: Nieuwlandstraat 43, Tilburg. Telefoon: 421896.
Studeren in Japan Het Ministerie van OndenArijs in Japan stelt beurzen beschikbaar t.b.v. 3 Nederlanders, voor een studie van 2 jaar (aanvang april '88) of 1 >4 jaar (aanvang VROUWEN IN GIFWMKEN oktober '88). Voor het beschrijven van de ervaringen Voorwaarden om in aanmerking te kovan vrouwen in gifwijken wordt een men zijn o.a. de Nederlandse nationaliteit bezitten, op 1 april 1988 jonger zijn studente gevraagd die in het kader van een stage/bijvak van vier tot zes maandan 35 jaar en afgestudeerd zijn. De te den (periode kan over een jaar worden volgen studies zijn o.a. rechten, ekogespreid) een tiental vrouwen wil internomie, psychologie, sociologie enz. viewen. enz. Voor meer informatie over de De bedoeling is om tot een boek te kovoorwaarden en de sollicitatieproceduVerzoek tot herziening W.S.F. men waarin de ervaringen van vroure kun je terecht in het informatiecenwen in grfwijken centraal staan; deze trum. Geïnteresseerden moeten reageAls alles volgens plan is verlopen dan moeten zodanig gesystematiseerd ren bij het Ministerie van Onderwijs en hebben inmiddels alle studenten niet worden dat (toekomstige) bewoonWetenschappen in Zoetermeer, vóór alleen 'n bedrag aan W.S.F, binnen, sters van gifwijken daarmee iets kun31 augustus 1987. maar ook kennisgeving. Studenten die nen doen. Het initiatief hiervoor is gehet niet eens zijn met de beslissing van nomen door enkele vrouwen van grfGroningen moeten een verzoek tot wijken in Zuid-Holland, en wordt onherziening indienen binnen 30 dagen dersteund door medewerksters van het na dagtekening. Alle kennisgevingen werkcentrum opbouwwerk, Nederzijn op 6 juni gedateerd. Het verzoete, land Gifvrij en de wetenschapswinkel WIE ZINGT OF SPEELT ER MEE? moet dus vóór 6 juli in Groningen zijn. Delft. Een verzoek tot herziening kan bestaan Tegen het einde van oktober dit jaar zal uit een simpel briefje waarin je uitlegt De gedachten gaan uit naar een vrouw er, in het kader van de viering van het waarom je het niet eens bent met de (bij voorkeur), die hieraan zou kunnen 12e lustrum van de KUB, een muzikale beslissing. Niet vergeten je corresponwerken voor een vak voorlichtingskunavond georganiseerd worden. Dit inidentienummer te vermelden en de brief de, massacommunicatie, milieukunde, tiatief is genomen door het universiaangetekend of als poststuk met ontwetenschap en samenleving ed. Onteitskoor, dat vanzelfsprekend ook zal vangstbevestiging versturen (het laatkosten zoals telefoon- en reiskosten optreden. Maar het is de bedoeling dat ste is goedkoper!). Is de situatie niet zo worden vergoed. het daar niet bij blijft, ja zelfs, dat het simpel, d.w.z. je weet dat 't niet klopt Reacties graag voor 20 juni naar Mogrootste deel van de avond het podium maar je weet niet precies wat of je kunt niek Mol, Werkcentrum Opbouwwerk vrij zal zijn voor andere leden van de het moeilijk omschrijven, dan kun je Singel 272, 3311 HK Dordrecht, tel. universitaire gemeenschap. Zij die in het beste eerst een afspraak met een 078-142443. staat en bereid zijn om voor publiek iets ten gehore te brengen, worden bij dezen uitgenodigd om mee te doen. Als mensen elkaar kunnen vinden om een ensemble te formeren, zijn ze natuurlijk niet minder welkom. Om enige lijn in het programma aan te OPROEP STAGE OF brengen, wordt gedacht aan een beSCRIPTIE MOGEUJKHEID perking tot die muziek, die zonder elecOnderwerp: Intake procedures binnen tronische hulpmiddelen wordt voortde volwasseneneducatie. gebracht resp. te beluisteren is. BijgeDe Wetenschaps Winkel zoekt in savolg zal het programma voornamelijk menwerking met het Vormingswerk muziek uit het min of meer klassieke Jong Volwassenen een onderzoegenre omvatten, zonder dat echter de ker/ster (Letteren). eigentijdse muziek wordt uitgesloten. PERIODE 8/12 JUNI Men streeft naar een grotere samenDe organisatoren zouden gaarne in de hang tussen de verschillende onderdeloop van juni in gesprek komen met MAANDAG 8/6 len van de volwasseneneducatie. Een studenten en personeelsleden die mee PINKSTEREN voorwaarde hiervoor is een goed op elwillen doen. Men kan zich wenden tot GgSLÖiesf kaar afgestemd systeem van schakeJan Rietveld (kamer B 1115, tel.: ling en doorstroming, dat vanuit de in2805/2131) of üda Bots-Bots (kamer DINSDAG 9/6 stellingen wordt geboden. Nu gebeurt B 711, tel.: 2292/2254). kippecrèmesoep of uiensoep het regelmatig dat deelnemers op saucijsje of gepaneerd speklap^e plaatsen terecht komen die niet met e^sagnolesaus - bloemkool d la crème hun behoefte of mogelijkheden overEINDBORREL of kapucijners - pommes pin of eenkomen.gekookte aardappelen Omdat in de verschillende onderdelen T.O.S.K. (Tilburgse Organisatie Stuvan de volwasseneneducatie verschilVeg kapuojnerschotel denten Kinder & Jeugdpsychologie) lende werkwijzen zijn opgebouwd met rauwkostsalade organiseert 10 juni een eindborrel. betrekking tot intake, zou onderzocht Plaats: de Puf. Tijd: vanaf 20.00 uur. moeten worden óf en zo ja hoe uit deze WOENSDAG 10/6 Doel: uitpuffen van tentamens (en inwerkwijzen een algemeen bruikbare inchinese tomatensoep of peterseliesoep fonnatie krijgen over T.O.S.K.). Iedertakeprocedure te ontwikkelen valt. saté met pindasaus - groente tjap tjoy een is welkom; vooral eerste jaars die Het onderzoek zal in nauwe samenkroepoek-seroendeng - gebakken rijst geïnteresseerd zijn in Kinder- en werking met het VJV worden uitgeof cheeseburger - tuinboontjes Jeugdpsychologie. voerd. Planning: gekookte aardappelen - voorbereidende fase: tot de zomervaVeg; saté met pindasaus kantie. kroepoek-seroendeng - uitvoerende fase: september - nogroente tjap tjoy vember - rapportage: december. DONDERDAG 11/6 VROUWENVan deze planning kan enigszins worDOKUMENTATIECENTRUM finzensoep of heldere prei/aspergesoep den afgeweken. gehakt in bladerdeeg of vsstick Het Vrouwendokumentatiecentrum De Wetenschaps Winkel vergoedt reisremouladesaus - macedoir» legumes Tilburg is geabonneerd op ± 125 vrouen onderzoekskosten. of bteekseWene wentijdschriften, heeft boeken, broBegeleiding: Taal en Minderheden. Als gebakken of gekookte aardappelen chures, kranteartikelen enz. over uitje interesse hebt, neem contact op met eenlopende onderwerpen als arbeid, Veg: gevuld flensje - bleekseJderie Margje Schuur, tel. 013-366570. wetgeving, seksualiteit, geloven, moegebakken aardappelen derschap enz. én een adressenbestand GEZOCHT: van die organisaties in en bulten TilVRIJDAG 12/6 burg die voor vrouwen van belang kunDe Wetenschapswinkel zoekt een stutomatensoep of hödere selderiesoep nen zijn. dent(e) die vrijwillig, of voor een scrip>kerrievteesragout - rauwkostsalade tieverplichting cq. afstudeerwerkstuk De kollektie wordt niet uitgeleend; wel spaghetti of peperburger - pepersaus een onderzoek wil doen naar de beleIS er gelegenheid om te studeren en te groene kool met béchoneteaus ving, door gehandicapten, van fysiekopiëren. geko<*te aaf<fe¥>peten ke en psychische drempels, die deelnaHet Vrouwendokumentatiecentrum is Veg: kerrieragotit - rauwkost me aan sportactiviteiten belemmeren. open op maandag van 14-17.00 uur, spaghetti Er is reeds documentatiemateriaal aandinsdag van 9-12.00 uur, woensdag OPENINGSTUDEN INFORMATIECENTRUM D.S.W. (gebouw N, kamer 24) maandag 13.00-15.00 uur dinsdag t/m donderdag 11.00-15.00 uur vrijdag 11.00-13.00 uur Telefonische informatie en afspralcen met de delcanen: tel. 662211. Buro Welzijn (studie- en beroepskeuzeadviseur, psychologen en medewerker vorming en welzijn) tel. 662218, studentenarts tel. 662116.
Variax
Wewit
Menu
Vrouweni
Univers
wezig. De onderzoeksvraag is afkomstig van de Stichting Sportservice Noord-Brabant. Voor nadere informatie en/of aanmelding, bel: 013-357169, vragen naar Mike. Je kunt natuurlijk ook de Wewi bellen: 013-662645.
Sport\ SLUITING SPORTHAL Vanaf 18 mei 1987 is het KUB-Sportcentnjm vanaf 10.00 uur geopend jn plaats van vanaf 08.00 uur in het verleden. Het kunstgrasveld kan vóór 10.00 uur worden gebruikt. Alleen is er dan geen mogelijkheid om je om te kleden. NIEUW DAGELIJKS BESTUUR De stichting Pendragon zoekt met spoed studenten, die bereid zijn zitting te nemen in het Dagelijks Bestuur van de stichting. Dit geldt voor het studiejaar 1987-1988. Voon«/aarden zijn, dat je studeert aan de Katholieke Universiteit Brabant, belangstelling hebt voor studentensport in het algemeen, en enigszins op de hoogte bent van het studentensportgebeuren in Tilburg. Eventuele kandidaten dienen rekening te houden met het feit, dat een functie in het Dagelijks Bestuur ongeveer twee dagen per week kost. Dit beslag op je tijd wordt gecompenseerd door een studieuitstel van 6 maanden. Daarnaast krijgt elk lid van het Dagelijks Bestuur een onkostenvergoeding van ^ 1400,—per jaar. Heb je interesse, maar wil je eerst weten wat een bestuursfunctie bij Pendragon precies inhoudt, neem dan kontakt op met het huidige Dagelijks Bestuur, Pendragonkamer Studentensporthal. Bellen kan ook: 631873 of 671898.
Wf.'^yXi ,
Agenda JUNt ~T0
VRU0AG5JUNI anecltta, moo mti Terms of En» «feanaerït. R^ie: James t . B«»ol<s. <t/m10-6}. «««Citta, 22.00 uur: My beauöfd laandretie. Regie: Stepharj Frears,
Schotiw^tMirg, 20.1SagK stö<flo; iaurwtencwcert Tüburgse {J»\s- en nni» isekseJiooi. U»lvff«lt<«t, mi6««ri mW, pt<xmU Mr. KfM. BMiwÉikftwijer. Tftë proefechfift; 'De tó^arjg tot de r«c)v t » . Een ondterzoek r»ar de reaon^dis V8P tfe taaie van de iBchter in <te tfemoNoordadlst, 22.00 «Uf: Ttówe S«ck m te Raam Oaan' (Senega». SchouwiHtrf, 20-00 uw. F)lmh«i$: 'The Draugfiten'Jam' Contract', Otmtmmt. (t/m 10.6). «ch«ttwb«r0, 22,00 «ar: 'Naöyama'. ft/m ïO«), ZATÏRDAOSJUNt Noor<toriist, 21.Ö0 uur; Noorderli<**?h<iwmet Batt C3iafaot. Z0N0A©7JUf*l Mwwtai*®, 11 .mmv, Eüchar istievier^9 P))*«terert. Voofganger: Huö t«nMAAN?>A«38JUf« Noonteriist, 21.00 uur: 'Nass el Ghivwgne' (Marokko). Ofof. 11.00 «ur: SohaapscheerdÊ^-
dagmet een oude smbachteronarict. STUDENTENKAMPIOENSCHAPPEN WIELRENNEN De Katholieke Studenten Vereniging 'Sint Franciscus Xaverius' zal dit jaar weer het Open Wagenings Studentenkampioenschap Wielrennen voor nietlicentiehouders organiseren. Het Kampioenschap wordt 21 juni a.s. verreden over 50 km., rond het verenigingsgebouw Cantil, Stadsbrink 373. Het parcours heeft een lengte van 1700 meter. De start zal om 15.00 plaatsvinden, het dragen van een valhelm is verplicht. Inschrijven kan plaatsvinden tot een half uur voor de start (maximaal 80 renners). Voorinschrijving is ook mogelijk door te bellen of te schrijven naar René Bastiaansen, Marijkeweg 26 B4, 6709 PG te Wageningen, tel.: 08370-22544. Hier is ook andere informatie te verkrijgen. Het inschrijfgeld bedraagt f 5 , — (exclusief f 10,— borg voor het rugnummer). Er zijn 10 eindprijzen te verdelen en ook zullen er tijdens de wedstrijd vele premies uitgeloofd worden. Als voorwedstrijd wordt er een criterium over 50 km. voor niet-licentiehouders verreden, waarvan de start om 13.30 plaatsvinden zal. Na het Kampioenschap staat er nog een dikke-bandenrace op het programma, aanvang: 16.30 uur. Ter afsluiting van dit wielerspektakel zal er 's avonds een groot feest plaatsvinden waarop iedereen van harte welkom is.'
DONDiBDAönJUNI «chowwtHtf», 20J5 mf\ Kaninklic B^let mn \«aai«(e«n met de tmsksi 'Ewta' van Andrew Uoyd en Tim RIce
in een re(pe van Ruft» CöSns. Settottvyburs, 20.00 uar: Filrrilais: 'Slr(*ko'. Regie: Jascso. SichoywlHirg, 22.00 nar: filn^sis: 'NaKsssus en Psyche'. R e ^ : Gabor Body, Noorderiigt: Socrates-feest. Otof:22.00aur: Disco-avond.
VRUOAG nMm \inhm*mx. M.I6 uur, mM Promote Dre, J,G.M. S<*^f8. Tit^ pm^' sdirsft: 'Motor preparatory jMocessös recorded 'm the (eg of man'. Universit^t, 16*16 aur, aala: itmigu-
rate redepmf. dr. J.L. öoedegebuam. Noorderitgt, aS.OOaar: Re^ae Party met RefevationTime. $ c ^ t i w i H f r s . 20.00 uw. Filn*iöia: Agraia Oei. Regie: 4ans<jo. ©rfwuwburg, 22.00 uar: filmhuis: 'American Toreo'. Regie; Q^wrBody. ZATlRDAÖiaJUNl
Noofdwll0t, 21.00 «ur: Qroepenfjreserttatle van <te masSekkantaraitÉik*!, SchouwrtMffj», 20. tS mn 8ee«hm«oocmeert. Dirigent: André Voidenrwot. SoSst: RonaJd Breuttgam {f^rw). Schouwburg, 20.00 uar FJImhuis: 'Season of monsters'. Regie: MSclos
Janeso,
5 juni 1987
^SP Dans 'Made in Tilburg' Het zilveren pilletje op de slagroomtaart, daarmee vergelijkt Ricardo Anemaet het eindproduct van lang en hard werken. Samen nnet Lilian Bruinsma vormt hij de artistieke leiding van het Danserscollectief, een groep die gevestigd is in Tilburg, subsidie krijgt van de provincie NoordBrabant en landelijke bekendheid geniet. Onlangs beleefde hun tiende productie 'Vuurpaarden' zijn première in de Studiozaal van Schouwburg Tilburg. De voorstelling is gebaseerd op vrije spelopdrachten die de sp>elers van de artistieke leiding kregen. Het resultaat is een stuk dat bestaat uit geassocieerde fragmenten waarin de kijkers zelf een lijn kunnen ontdekken maar waarin weinig gedanst wordt. Bruinsma: 'Het is bewegingstheater waarin we alles gebruiken wat voor een voorstelling belangrijk is, teksten, muziek, video en bewegingen, maar het een heeft geen belangrijker plaats dan het andere. De naam Danserscollectief zal dan ook binnenkort veranderd worden.' 'Dans vind ik eigenlijk heel oninteressant, want wat zeggen nou twee draaitjes om je eigen as, ja, alleen iets over het technisch kunnen. Juist het samengaan met andere dingen is belangrijk', aldus Anemaet. Het Dansers collectief zegt vooral beïnvloed te worden door beeldende kunst, literatuur en dagelijkse ervaringen, maar niet door andere dansers. Bruinsma: 'We
worden er nog altijd van beticht dat het op die of die lijkt maar ik zie juist dingen uit onze voorstellingen bij anderen terugkomen.' Zouden er niet meer mensen op hetzelfde ogenblik met dezelfde dingen bezig zijn? Zij wijst dat af: 'Tijdgeest, daar geloof ik niet in. Ik vind dat een werk van waarde, misschien heet dat kunst, niet gebaat is bij een plaatsing. Ik denk dat het juist de kunst is om het eigene van een product te zien. De recensenten zullen volgende week ook wel weer met allerlei vergelijkingen komen. Daar verzet ik me niet tegen, ik neem er afstand van en lees het met verbazing.' Wie en wat willen zijmet hun werk bereiken ? 'Ik houd me er niet mee bezig wie ons publiek is. De voorstelling is een afronding, als de zilveren pil op een slagroomtaart,'aldus Anemaet, 'onze voorstellingen zijn een combinatie van geweld en het pure, we willen bereiken dat het publiek geraakt wordt, alleen datl'. Bruinsma: 'We zoeken naar een vorm die aangrijpt, naar een eigen schoonheid.' Zij definieert die schoonheid altijd als 'de poëzie van een overreden straathond.' Over de uniciteit van hun werk merkt Anemaet op dat alle passen al een keer gedaan zijn, alle elementen oud zijn, maar dat de combinatie nieuw is. 'Alles herhaalt zich, je moet niet de illusie hebben iets nieuws te maken, het gaat om de combinatie van de elementen.'
Noorderligt Rootsf estival Vrijdag 5 juni Thione Seek ft Le Raam Daan, uit Senegal. Aanvang 22.00 uur, entree f 12,50, voorverkoop f 10, — . (Maandag 8 juni Tweede Pinksterdag. Nass el Ghiwane uit IMarokko. Aanvang 21.00 uur. Entree f 15,-. Voorverkoop eveneens f 15, — . In het kader van het Rootsfestival 1987 dat op verschillende plaatsen in Nederland plaatsvindt heeft Noorderligt twee groepen op haar programma staan, Thione Seek op 5 juni en Nass el Giwane op 8 juni. Thione Seek en zijn band Le Raam Daan doet voor het eerst Europa aan. Bndelijk komen wij erachter wat men mist als men niet in Senegal woont. Thtone Seek maakt nl. alleen maar cassettes en die worden om een of andere reden niet in ons land geïmporteerd. Net als in het geval van Youssou N'Dour moeten eerst Illegale platenversies van cassettes gemaakt worden voordat de muziek hier officieel verkrijgbaar IS. Thrane Seek is zijn can-ière begonnen als een van de zangers van de Senegalese groep Baobab, die al jaren behoort tot de top drie van Dakar en die zieh onderscheidt door melancholieke sterk Cubaans getinte muziek. Toen Thione Seek Baobab veriiet en met zijn broer Mapenda de formatie Le Raam Daan oprichtte, bleef de melancholieke inslag, maar de Cubaanse sporen werden enigszins uitgewist en aangevuld met reggae-ritmes.
Vanwege de wat softe benadering van Thione Seek valt hij enigszins te vergelijken met Ismael Ló, de Senegalese Bob Dylan, maar Seck's muziek is veel subtieler en complexer. Om deze reden en vanwege de gelaten stemming, die zijn licht galmende stem oproept, zou je hem de Jaekson Brown van Senegal kunnen noemen.
Het interessante van Vuurpaarden is dat de fysieke inspanningen van de spelers ook voor het publiek, letterlijk, (in)spannend zijn. Dat maakt de voorstelling in de beste delen heel direct en fysiek. De muziek (Haydn en marsmuziek), wellicht bedoeld als sturend of versterkend belemmert soms juist die directe ervaring. De scènes hebben allemaal te maken met de verandering van onschuld
en vrolijkheid in gedrevenheid en fanatisme. Vooriseelden zijn een scène waarin twee melige meisjes niet beseffen dat ze een onderdeel zullen zijn van de enscenering van een executie en de scène waarin een jongen geen controle meer heeft over zijn hand zoals lagere schoolkinderen dat weleens treiterig spelen. Niet alle elementen van het stuk zijn even belangrijk. Het gaat toch
voornamelijk om de personen, hun bewegingen, gebaren en mimiek. Zij raken het publiek. Het decor is simpel en heeft een mooie structuur, het gebruik van meel om zowel bergjes als 'mist' mee te maken is esthetisch verantwoord en heeft een symbolische waarde, maar het blijft ondergeschikt aan de mensen. Vuurpaarden is op 25 september weer te zien in Tilburg. A.T.
CONCORDIA BREDA
Grandioos Italiaans carnavalsfeest
De Barbier van Sevilla, opera van Gioacchino Rossini, in een regie van Dario Fo bij de Nederlandse Opera. Concordia Breda, vrijdag 5 juni, 20.15 uur. Allerlaatste voorstelling. Een grandioos carnavalsfeest. Dat is de enscenering die Dario Het tweede konsert onder de naam Fo maakte voor de Nederiandse Roots-Festival 1987 staat in het teken Op)era van Rossini's successtuk van dé band uit Marokko, Nass El De barbier van Sevilla. Bij ons is Ghiwane. Fo vooral bekend als theatermaDe groep waarvan de naam betekent ker, schitterend verteller en schrij'mannen van vrede' is geboren is 1970. De vier leden, allen wonend in 'Mover van weergaloze politieke satihammed' een volkswijk in Casablanca, res als Mistero Buffo en Plotselinsymboliseren een nieuwe stroming In ge dood van een anarchist. In de de traditionele muziek van Marokko. In Internationale Nieuwe Scene het begin bestond de groep uit vijf muzikanten, maar in 1974 stierf de oprich- vindt hij al vijftien jaar lang een uitstekend pleitbezorger voor zijn ter Boudjemaê. Bij elk konsert van werk; nog niet zo lang geleden Nass El Ghwane plaatsen de muzikanten een vijfde microfoon op het podibracht deze Antwerpse groep Wij um, als eerbeschouwing aan hun over- I betalen niet en Als het ware toeleden vriend. Geheel beïnvloed door vallig een vrouw, Elisabeth op de hun kultureel erfgoed wil Nass El Ghiplanken. Aan opera had Dario Fo wane de gevoelens van hun generatie zich eigenlijk nog niet eerder geuiten. Zij zingen over de vrijheid en broederschap. Hun liederen zijn een re- waagd. Na een ook al geruchtmakende enscenering van Stravinsgelrechte betoog tegen hebzucht, hipocrisie en geweld. ky's L'Histoire du Soldat, enkele jaren terug bij de Scala in Milaan, is Rossini's Barbier de eerste echte opera-regie van Fo. // Barbieri di Siviglia van Gioacchino Rossini beleefde op 20 februari 1816 -in de camavalstijd- z'n première in Rome. Het libretto is een
(vrije) bewerking van het gelijknamige toneelstuk van de achttiende èeuwse Franse schrijver Beaumarchais (uit 1775), die ook een vervolg publiceerde dat op zijn beurt Mozart inspireerde tot het schrijven van diens Le Nozze di Figaro. Opvallend is echter dat de politieke lading die bij Beaumarchais én bij Mazart overduidelijk is, bij Rossini in het geheel niet meer is terug te vinden. Niet onbegrijpelijk overigens, want er was in Europa in veertig jaar tijd wel het een en ander gebeurd (Franse Revolutie, terreur, oortogen, opkomst en ondergang van Napoleon) waardoor Beaumarchais' kritiek op machtsmisbruik en corruptie onder het ancien regime in 1816 niet meer zo fris en prikkelend klonk als vóórr die tijd. Wie nu verwacht had dat Dario Fo de politieke lading van het oorspronkelijke toneelstuk terug zou brengen kwam bedrogen uit. Fo heeft er een buitengewoon humoristische en fraaie voorstelling van gemaakt maar helemaal in de lijn van de in wezen a-pwlitieke commedia dell'arte. De regisseur trok naast de acht solisten niet minder dan elf mimespeiers aan die veel van de aan-
dacht naar zich toetrekken en de zangers af en toe zelfs naar het tweede plan dringen. De voorstelling heeft een enorme vaart: er wordt ongelofelijk veel met houten tafels en trapjes gesjouwd; de dekorstukken (evenals de kostuums naar ontwerp van de maestro zelf) schuiven links en rechts over het toneel; er wordt flink met lakens en doeken gezwaaid en gewoven. Maar het is in de eerste plaats de muziek die het tempo van de voorstelling dicteert: Fo volgt steeds de partituur van Rossini op de voet. 'In ieder geval hoop ik het publiek te laten glimlachen,' zei Fo een tijdje terug in een interview. 'Opera is zo serieus geworden.' Met deze Barbier is hem dat -wie mocht er nog aan twijfelen- uitstekend gelukt. Het publiek raakte al snel in een uitgelaten stemming, de open doekjes en bravo's voor de vokale prestaties en het mime-spel waren niet van de lucht; het was kortom een voorstelling die een ongekend gevoel van levensblijheid bij de toeschouwers teweegbracht. En dat laatste is iets waar Dario Fo als geen ander patent op lijkt te hebben.
L.K. I
5 juni 1987
A C H T E R K L A P NWP weer onder schot? Het zijn zware tijden voor het niet-wetenschappelijk personeel. Na de recente bezuinigingen lijl<t er nu een nieuwe aanval te zijn ingezet. Ditmaal gaat het over de kwaliteit van de ambtelijke diensten en het is het College van Decanen dat met die kwaliteit blijkbaar in haar maag zit. Aldus valt op te maken uit een brief van dit College aan het bestuurscollege van de KUB van 19 mei jongstleden. Het College van Decanen stelt in die brief, dat er in de wetenschappelijke sfeer reeds jarenlang interne en externe commissies bezig zijn de kwaliteit van onderwijs en' onderzoek te controleren. Men is dan ook van mening dat er 'alle reden is een dergelijke, overigens louter interne, evaluatie ook voor de ambtelijke diensten uit te voeren'. Drs R. Kraakman, secretaris van het College van Decanen, geeft uitleg; 'Wij denken bij zo'n interne evaluatie bijvoorbeeld aan aspecten op het gebied van efficiency in de taakuitoefening, kostenbaten-verhoudingen, en bevoegdheidsverdeling. De resultaten van zo'n onderzoek zouden dan natuurlijk publiek gemaakt worden en het College denkt, dat daardoor de kwaliteit van de ambtelijke diensten verhoogd kan
worden.' Overigens haast Kraakman zich te zeggen dat in dit onderzoek tevens de faculteitsbureau's dienen te worden inbegrepen. Het CvB heeft nog niet officieel op dit alles gereagjerd, maar geeft bij monde van Drs Kraakman (nu in zijn functie van adjunct-secretaris van het CvB) een voorlopig standpunt. Aan de ene kant redeneert het CvB dat de ambtelijke diensten in deze tijd van bezuinigingen al genoeg onder druk staan. (Kraakman: 'Er is al genoeg onrust onder het NWP.') Aan de andere kant vindt het College dat er wel een soort alarmsysteem moet zijn om de ambtelijke diensten op bepaalde gebreken te wijzen. Een en ander kan dan wel van binnenuit gebeuren. Kraakman: 'Indien bijvoorbeeld faculteitsbesturen of wetenschappelijk personeel niet tevreden zijn over een ambtelijke dienst of faculteitsbureau, dan moeten zij dit zelf signaleren en naar voren brengen. Het proces van decentralisatie van centrale diensten naar de faculteiten, dat zijn beslag zal krijgen in het nieuwe beheersregelement, zal dit trouwens verder in de hand werken.' Kraakman geeft aan, dat het CvB overigens wel van plan is het ambtelijk apparaat op een aantal onderdelen, bijvoorbeeld op het gebied van de taakstelling, te controleren. j.c.
Het paneel
__^
Univers
'Uiteraard heeft het kwaad bloed gezet bij TEST. Shell is een van de bedrijven die de Kunstkermis financiert. Als SIC op de Kunstkermis die sponsor zwart maakt, zijn wij daar niet van gediend.' Aldus een verbolgen Theo Vogels, een van de leden van de stichting TEST, die tekende voor de organisatie van de Kunstkermis op het terrein van de KUB afgelopen weekeinde. TEST is ziedend op de redactie van het literair tijdschrift SIC, die het literair cafe van de Kunstkermis onder haar hoede had. De redactie van SIC had de euvele moed om bij aanvang en na afloop van het programma in de 'Tent der Literaire Geneugten', zoals het literair cafe gedoopt is, en plein public te verklaren dat zij zich distantieert van de sponsoring van de Kunstkermis door Shell vanwege de aanwezigheid ervan in Zuid-Afrika. 'Dat zal zo goed als zeker ten koste gaan van de bijdrage in het volgend jaar', stelt Vogels. Shell sponsort, naast een vijftiental andere bedrijven, met enkele duizenden guldens het kunstzinnig gebeuren zonder tegenprestatie in de vorm van reclame op het terrein. 'Er heeft geen bord of vlag gehangen', aldus de woordvoerder van TEST. Wel prijkt de
naam van Shell bovenaan de lijst van sponsors achterin het fraai uitgevoerde programmaboekje. TEST vreest dat het optreden van de SIC-redactie de Shell en andere sponsors tegen de borst stuit waardoor de sponsoring volgend jaar onzeker wordt. Vogels: 'Als het Shell ter ore komt zullen zij maatregelen nemen en dat werkt naar andere bedrijven door.' De organisator van de Kunstkermis denkt er niet aan om de sponsoring van Shell te weigeren vanwege de handel en wandel van het concern in Zuid-Afrika. Volgens de TEST-medewerker vormt Shell een flinke macht tegen de regering van Zuid-Afrika doordat de multinational er zoveel mensen tewerkstelt. 'Wij vinden dat Shell door in Zuid-Afrika te blijven zich tegen de apartheid opstelt', aldus Vogels. De redactie van SIC denkt daar anders over en heeft dat niet onder stoelen of banken gestoken. 'Wij hebben daar gezegd dat wij geschokt waren dat Shell de Kunstkermis sponsort en dat wij ons er van distantiëren', aldus SIC-redacteur Ton van Zeeland. De reactie van de medewerkers van TEST daarop vindt hij buitenproportioneel. 'Het is een kwestie geworden', zegt hij. SIC verschilt met TEST van mening over de aanwezigheid van Shell in ZuidAfrika. 'Als Shell zich terugtrekt dan wordt het regime aan het wankelen gebracht', aldus de
ANSICHTEN
Vromer had je de Bond Zonder Naam, die iedere maand een spreuk publiceerde waarmee de samenleving weer even vooruit kon. (Ik weet het: de Bond en de spreuk bestaan nog steeds, maar voor mij was het vromer.) De wijsheid stond op een langwerpige kaart in een zachtrode, - groene of - blauwe kleur, en werd lussen de lijst van een spiegel of schilderijtje in de huiskamer gestoken, zodat alle bewoners eraan herinnerd werden, en moeder of vader ernaar kon verwijzen als het opvoedkundig arsenaal even was uitgeput. Maar hoe kom je nog over met zo'n kaartje in het tijdperk van hitlijsten en commerciële televisie? H. Kruyssen Ing., directeur-eigenaar van Handelsonderneming KTP (Komfort Technische Produkten), heeft er wat op gevonden. Op de hoek van de Ringbaan Oost en de Spoordijk heeft Kruyssen sinds 1%8 zijn bedrijf. Het is gevestigd in een helft van de voormalige Marechaussee-kazerne. Zo'n gebouw dat maar één keer bedacht is om het daarna her en der in het land neer te zetten. De trapeziimivormige uiteinden van het dak, en de diagonaal op de belangrijkste hoek van het bouwwerk geplaatste voorgevel zijn uit duizenden herkenbaar. Toch heeft Kruyssen het basis-ontwerp aardig weten te camoufleren. Van welke kant je het pand ook benadert, de eerste indruk is nooit van: hé, daar heb je nou zo'n typische Marechaussee-kazerne uit de eerste helft van de eeuw. Onwillekeurig wordt je blik gevangen door alles wat - afgezien van een achter een h ^ verstopt privé-zwembad - op, aan en rondom het voormalige para-militaire bastion is aangebracht. De kolossale omhoog wijzende kachelpijp in het struikgewas voor de niet in gebruik zijnde hoofdingang. De uithangborden die de onvolprezen 77joe-Sc/iouw-voorzetbaarden onder de aandacht brengen. De tot toonzaal van haarden en kachels omgebouwde stallen achterom. En bovenal het merkwaardige paneel van één bij twee meter op een stel stevige palen, opgesteld in de voortuin, haaks op de drukke Ringbaan. Wie uit zuidelijke richting of vanuit het centrum passeert kan de boodschap niet ontgaan 'Prettige vakantie', 'Vrolijk Pasen', e.d. behoren tot de mogelijkheden, maar ook de aankondiging van de nieuwste voorstelling van de zangvereI
Shell-sponsoring zet kwaad bloed
_ _ _ ^
niging BOEMS, of een belangwekkend product van een bevriende banketbakker krijgen de aandacht. Het mooist zijn echter de opstekers in de trant van 'Een glimlach kost niets'. Wie zoiets 's morgens aan de buitenzijde van zijn beregende voorruit voorbij ziet komen kan het gewoonweg niet maken grauwend en snauwend de werkdag aan te vangen. Kruyssen 1 ^ het allemaal uit: 'Kachels, dat is een seizoenbedrijf. Zodoende ben ik dit erbij gaan doen. Een heel interessante vinding. Multisign. De ondergrond is magnetisch en het materiaal dat bevestigd wordt bevat metaaldeeltjes. Daardoor kun je het heel gemakkelijk aanbrengen. Je hebt letters en figuurtjes in allerlei kleuren. Het is een moeilijk produa. Eigenlijk is het bedacht voor de sektor van de ge-
SIC-redacteur. Shell heeft een voorbeeldfunctie, zegt hij. Als Shell vertrekt dan zullen andere bedrijven het voorbeeld volgen. De medewerkers van TEST zien hetzelfde gebeuren, maar dan met de sponsors van de Kunstkermis. G.R.
^edU
Siedlac/^
LABOR LAW JOURNAL (IS5N 0023-6586) 70136700 LAJ A KONINGLIJKE UNIV BRABANT BIBLIOTHEEK TIJSCHRIFTEN OOSTRIIS 90153 NL-^noO LE TILBURG HOLLAND
door Frans Godfroy
zondheidszorg. Als middel bij kreatieve bezigheid. Maar daar kom je maar heel moeihjk tussen. Dus probeer ik het nu op het gebied van de rekkime. De tekst buiten op het bord is bedoeld om de aandacht te trekken. Soms vraagt iemand uit mijn kennissenkring: zeg, kun je er niet dit of dit opzetten, en dan doe ik dat. De volgende week staat er weer wat anders op. De letters voor het bord buiten heb ik zelf geknipt, want zulke grote zitten niet in het leveringsprogramma. Alaar je kunt in kleinere formaten diverse lettersoorten krijgen.' H. Kruyssen Ing. laat me de folders zien. 'Een blij stuk welzijn, Multisign,' heet het. Ik kan een glimlach niet onderdrukken. En inderdaad ik krijg de folders kosteloos mee.
DNIVERS ■I
\
Jniversiteitsblad^
Mm. 1987 jaargang .24,pmmer^,
Qrie ere-doctoraten DIJ Ue KUB-lustrum Nadat vorig jaar schrijveruitgever Geert van Oorschot in de prijzen viel naar aan leiding van het eerste letterenlustrum zul len dit jaar bij de viering van het zestigjarig bestaan van de Katholieke Universiteit Brabant drie nieuwe eredoctoraten wor den uitgereikt tijdens een plechtige aca demische zitting op donderdag 19 no vember. D e eredoctoraten werden door het College van D ecanen toegekend aan Mr. J.van der Hoeven, prof. dr. Hans Kamp en prof. Kenneth J . Gergen Ph.D . Mr.J.van der Hoeven werd door de facul teitsraad van de Juridische Faculteit voor gedragen 'ni^t alleen vanwege de uitzon derlijke wetenschappelijke kwaliteiten, doch tevens zoniet bovenal vanwege de uitstekende maatschappelijke verdien sten, gezien zijn bijdragen aan de jurispru dentie van de Raad van State, in zijn op treden als eerste voorzitter van de Afde ling Rechtspraak van de Raad van State' Van der Hoeven is 71 en woont in D en Haag. Hij studeerde rechtsgeleerdheid aan de universiteit van Amsterdam en promoveerde aldaar in 1958 tot doctor in de rechtsgeleerdheid. Tot 1973 was hij hoogleraar aan de UvA. D aarna werd hij lid van de Raad van State tot 1982. D e laatste zes jaar van zijn lidmaatschap was hij voorzitter van de Afdeling Rechts spraak van de Raad. Erepromotor is de Tilburgse hoogleraar staats en bestuurs recht prof. mr. E.M.H. Hirsch Ballin.
Van de Letterenfaculteit kwam het voor stel om prof. dr. Hans Kamp een ere doctoraat te verlenen. Hij is hoogleraar aan de University of Texas. Kamp (46) werd geboren in D en Burg (Texel), stu deerde wiskunde en filisofie in Amster dam en deed dissertatieonderzoek aan
de University of California te Los Angeles, waar hij in 1968 promoveerde op een proefschrift over logischsemantische as pecten van de tijden van werkwoordsvor men. D aarna was hij achtereenvolgens verbonden aan de University van Califor nie, de Cornell University en de Universi teiten van Amsterdam en Londen. Sinds 1983 is hij als hoogleraar filosofie verbon den aan de universiteit van Austin in Texas. D e motivatie van de Letterenfacul teit: ' Het werk van Hans Kamp ligt aan de grenzen van het hedendaagse seman tische onderzoek. D e betekenis van zijn werk voor het onderzoek is vooral dat het een nieuw theoretisch kader biedt waar binnen semantische vragen met precisie gesteld en onderzocht kunnen worden'. Prof.dr.H.Bunt, hoogleraar Taal en Infor matica is erepromotor van Hans Kamp. De Subfaculteit Psychologie stelde voor om prof. Kenneth J . Gergen Ph.D ., hoogleraar Sociale Psychologie aan het Swathmore College in Pennsylvania voor te dragen. Gergen (55) oriënteert zich als wetenschapper vooral op de fundamen ten van het empirisch onderzoek in de so ciale psychologie en andere takken van de psychologie. Hij is een vooraanstaand lid van de American Psychological Asso ciation, was gasthoogleraar in Parijs en Japan en gaf meerdere malen gastcolle ges in Tilburg. Zijn erepromotor is prof. dr. H.F.M. Peeters, hoogleraar histori sche psychologie en geschiedenis aan de KUB. E.V.
PES verhuist naar Maastricht Het Program in European S tudies (PES h dat sinds januari 1986 onderdeel uitmaakt van de economische faculteit van de KUB, zal met ingang van volgend kalenderjaar aan de Rijksuniversiteit Limburg wordt voortgezet. Het John F. Kennedy institute (JFK), dat het PES -programma verzorgde, zal ontbonden worden en opgaan in de economische faculteit. Dit zijn de gevolgen van de aankondiging van prof F. Alting von Geusau om nog voor het einde van dit jaar af te treden als directeur van zowel het PES als het JFK. Het College van Bestuur vindt het optreden van Alting von Geusau 'nietjuist'. Een slepend conflict tussen het bestuur van de economische faculteit en prof. Al ting von Geusau ligt ten grondslag aan het vertrek van de directeur van het PES en het JFK. Op aandrang van de universiteitsraad is het Program in European Studies met in gang van januari 1986 ondergebracht bin nen de economische faculteit. D aarvoor was het financieel beheer in handen van de stichting internationale bestuurs en be drijfswetenschappen. Het overplanten van het PES was destijds aanleiding voor prof. P. van Veen, bestuurslid van de stichting, om als directeur van het PES op te stappen en zijn vakgroep internationale economi sche betrekkingen terug te trekken. Alting von Geusau bleef over als enige directeur. De faculteitsraad van de economische fa culteit venwierp eind vorig jaar de begro ting van het JFK en het bestuur van de fa culteit besloot dat een eventueel batig sal do terug moest vloeien naar de faculteit. Begin februari werd Alting von Geusau schriftelijk van de beslissing op de hoogte gesteld. Eind februari deelde hij het
bestuur van de faculteit mee als directeur op te stappen. Alting von Geusau: 'D eze besluiten heb ben aan het programma iedere reële basis ontnomen. Wanneer aan de ene kant het JFK, dat het PES moet runnen, geen be groting meer heeft en als aan de andere kant de inkomsten van het PES buiten de controle van het instituut vallen, kun je met derden, in dit geval de amerikaanse univer siteiten, geen afspraken meer maken. Vandaar dat ik de brief heb geschreven dat ik aftreed als directeur'. Volgens Alting von Geusau wijkt het bestuur van de faculteit af van eerdere overeenkomsten. Volgens hem is er over eengekomen dat zijn aandeel in het PES vergoed wordt door de economische fa culteit. Het bedrag zou in de kas van het JFK gestort worden. Alting von Geusau: 'Dat was de afspraak die eind 1985 is ge maakt en die het mogelijk maakte om het programma in de faculteit onder te bren gen. D oor de twee besluiten van de facul teit is deze afspraak eenzijdig ingetrokken'.
•
lil
11/19 Promovoren Een special over 'de operatie promoveren' 5
Het Transferpunt IS in opspraak Het bureau is bureaucratisch, contraproductief en overbodig, vinden veel KUB wetenschappers
7
Het nieuwe stelsel van studiefinanciering is bijna een jaar in bedrijf Een bliksemenquête onder 45 KUBstudenten
8
StuderenfanAusiand
9
Alain Touraine IS onderwerp van bespreking in het proefschnft van Willem de Nijs HIJ komt de promovendus zelf aan de tand voelen
oftewel' studeren in het buitenland. Een conferentie m grensstad Nijnnegen
KU B-conflict
Rectormagnificus R. de Moor hierover: 'Ik denk dat prof. Alting von Geusau de mo tieven van de economische faculteit se rieuzer moet nemen. D e economische fa culteit wijst mensen toe aan vakgroepen op grond van hun ondenwijsbelasting en de vakgroep van Alting von Geusau heeft meer mensen in dienst dan de onderwijs belasting rechtvaardigt. D aarop zegt de economische faculteit dat hij capaciteit vrij heeft om voor het PES te werken. D at be tekent dat hij eigenlijk de mensen betaalt die hij te veel heeft door de activiteiten in het PES. Een legitieme redenering van de faculteit'. Alting von Geusau is het hier niet mee eens maar volgens De Moor mag dit geen reden zijn om het PES op te doeken. 'Het grote bezwaar van het college', aldus rector D e Moor, 'is dat prof. Alting von Geusau niet heeft gezegd dat hij als directeur aftreedt. Als hij dat wel had gedaan dan hadden wij tijdig maatregelen kunnen nemen om het PES voort te zetten'. Maar zo is het niet ge gaan. D e Moor: 'Hij heeft zelf het PES programma beëindigd en ook de contac ten met deamerikaanse universiteiten. Het is ons daardoor onmogelijk gemaakt om de continuïteit van het programma te waar borgen. Ik denk dat dat niet juist is'.
ONTSLAGBRIEF Doordat de faculteit de begroting van het John F. Kennedy instituut heeft verwor pen is het geen aparte eenheid meer maar gaat het op in de faculteit. D it betekent de feitelijke opheffing van het JFK, aldus Al ting von Geusau. Op zijn ontslagbrief heeft hij van de zijde van het faculteitsbestuur nog geen reactie
ontvangen. In maart van dit jaar was Alting von Geusau in Amerika ter voorbereiding van hetzomerprogramma van het PES. Al ting von Geusau: 'Ik heb in maart beide universiteiten (Indiana en Connecticut) op de hoogte gesteld van mijn besluit om af te treden en de redenen daarvoor aangege ven. Zij zagen niet goed in hoe het pro gramma zonder Van Veen en mij voort gezet kon worden. Zij zouden zich beraden'. Vertegenwoordigers van beide amerikaan se universiteiten brachten op 2 juni een be zoek aan de KUB en spraken met rector D e Moor. D e rector: 'Ik heb voorgesteld om een nieuwe bezetting voor het programma te vinden en beloofd dat ik na de zomerva kantie de plannen zou voorleggen. D an zouden ze kunnen bekijken of de plannen hen voldoende garanties gaven om hier door te gaan'. Dat hebben de amerikaanse universiteiten niet afgewacht. Een paar da gen later lag er een brief bij de KUB waarin ze aankondigden aan de Rijksuniversiteit Limburg het PES voort te zetten. Gerard Rutten
Laatste Univers Jaargang 24 van Univers zit er weer helemaal op: deze week verschijnt het laatste nummer. Op 28 augustus komen w e voor 't eerst weer uit in het nieuwe studie jaar. Kopij voor dat nummer graag één week voor verschijnen aanleve ren. De redactie wenst iedereen een goe de vakantie.
KORT COLOFON
MATSERTJES
^ ^ matsertjes
^^
'Matsertjes' kunnen enkel per ingevuldeTnatserbon worden opgegeven bij de redaktie. Contant betalen. Tot 30 woorden kosten z e / 5 — Tussen 30 en 60 woorden ƒ 1 0 , - ; onder nummer / 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen. MENTORAAT: Het mentoraat eco zoekt voor de introductie in augustus nog steeds mentoren/mentrices. Voor aanmelding en informatie: kamer B305 of DSW kamer N-2, of neem contact op met een van de studentassistenten (telefoon321113 Rob, 369089 Liedewij) TE HUUR: Een groot deel van mijn huis tijdens mijn sabbatical year; tot 24 mei 1988. Gestoffeerd en gemeubileerd. E. Jeuken, Espengaard 14, Goirle, telefoon013-346617 privé, 013-431963 werk. ZIEN IS KOPEN: Fiat 127S i.z.g.st., bj.'76, APK. eind april 88, vele nieuwe onderdelen o.a. 4 banden uitlaat, schokbrekers (Koni), wiellagers, puntjes en bougies, goede carrosserie. Vaste priis ƒ 2100,—. Tel. 013-675099. FEESTEN: Ook geen enkel tentamen gehaald? Wij van drive-in discotheek HIGH SOCIETY ook niet! Dus als jullie willen feesten (slechts / 150,— per avond), bel Ivo 631718 of Mare of Carlo (674986).
PROEFPERSONEN: Proefpersonen gevraagd voor onderzoek van 15 mmuten. Betaling afhankelijk van prestatie. Voor inlichtingen: 013-673254 (Martien of Susan). APPARTEMENT: Muiderslotstr. 35. Rustig, op de Ie verd., pas gerenoveerd, dicht bij station-west, universiteit en winkelcentrum, vrij uitzicht op park Twee slaapkamers, twee balkons, oost-west hgging, nieuwe eigen CV, lage onderhouds- en servicekosten. Vraagprijs: ƒ 72000 — Tel:362066. ' STOP: Wat doe jij deze vakantie? Zeil- en surfschool Wijnstra voor jongeren en volwassenen Tevens zeilboten-, surfplanken- en kanoverhuur Folder op aanvraag. Uitwellingerga (Frl.). Tel. 05153-214. GEZOCHT: Het koor van Maranatha, de Tilburgse studentenkerk, zoekt nog een aantal enthousiaste zangers/zangeressen. Repetities: 's woensdags van 20.00-22.00 uur. Diensten: 's zondags 11.30 uur. Voor inlichtingen bel 013-36 35 49 of 013-67.53.02. AFSTUDEREN: Geef een feest of borrel in La Cabane (special price). Bel of kom langs. Donderdag t/m zaterdag vanaf 21.00 uur open en zondag vanaf 15.00 uur. Academielaan 73, Tilburg Tel.013-673384/354223.
TYPEWERK: Informade - Typeline. Type- en tekstverwerkingsbureau voor al uw typewerk (Nederlands, Engels, Duits). Alles op computer dus sneller en goede service. Tel.01608-37653. BUONGIORNO ROMA!: Intensieve communicatieve cursus Italiaans in Rome, incl. accomodatie en excursies naar droomplekjes: ƒ 395,—. Bel Angélique van Groeninghen: 030-513118. GITAARSTUDIO Gitaarles voor jazz, klassiek en lichte muziek W. Stadhouders tel. 358562. HOCKEY SHOT: Kompetitie hockeyen? Dat kan maar dan wel bij Shot. Informatie: Eveline de Wit 359523 Bart Kool 357071 HOCKEY: Shot 2 werd kampioen! Wil je dit ook eens meemaken. BelEveline: tel: 359523, Bart: tel: 357071 CURSUS SPAANS: Spaanse taalkursus in Salamanca! 1 maand-collegegeld, boeken én verblijf ƒ 700,-; met maaltijden/ 1050,-. Gehele jaar door: korter of langer, 5 nivo's: óók beginners en flamenco-dansen! Colegio de Estudios Hispanicos Heinenoord. Tel. 01862-2426 (beh. ma + di) of 010-4735767.
Gat van de TIK gedicht, incident gesloten? Het programma en de begroting van de Tilburgse introductie is woensdag 10 juni zonder veel problemen goedgekeurd door het toezichthoudend orgaan, de ASHOT. In de ASHOT hebben alle HBO-Instelllngen en de KUB zitting. Zoals bekend kampte de Tilburg Introduktle Kommissie met een begrotingstekort van zo'n 10 procent. Dit Is nu opgelost door onder andere hogere advertentie-inkomsten en een verhoging van de deelnemersbijdrage van 35 naar 40 gulden. Hiermee is de TIK teruggekomen op haar voorstel de vergoeding voor de mentoren met 10 gulden te verlagen. De voorzitter en de twee penningmeesters van de TIK waren overigens stomverbaasd dat er in de vergadering van 10 juni met de ASHOT helemaal niet gesproken werd over het artikel in Univers 31 over 'het gat van de TIK'. In dat artikel venA/eet de TIK met name de HBO-instellingen in de ASHOT tegenwerking en gebrek aan Inzicht in het programma. De voorzitter van de TIK, Gerard Kentie: 'We hadden duidelijke aanwijzingen dat er over het artikel zou worden gesproken, maar dat is niet gebeurd.' Navraag bij de voorzitter van de ASHOT, dhr. Jansen [HTS] leert dat de ASHOT dit wel heeft besproken in haar vergadering, maar apart van de bespreking met de TIK. Volgens Jansen zijn er naar aanleiding van het artikel geen besluiten genomen. Hij vindt het wel jammer dat het 'zo in de pers is gekomen, want de ASHOT had toch ook gehoord moeten worden'. Wat betreft de kritiek van de TIK zegt hij: 'We zitten in een groeiproces. ASHOT en TIK hebben ook samen een rapport geschreven in een poging om de jarenlange malaise op te lossen, dus goed contact is er wel degelijk.' Manders, afgevaardigde van de faculteit der kunsten wil zich wel wat kritischer uitlaten: 'De TIK moet eerst meer begrip krijgen voor de HBO-introductie, bijvoor- I beeld bij het vaststellen van de data. Ook is er geen overleg geweest met ons over het programma om doublures te voorkomen. De introductie moet een Univers
kleinschalig gebeuren zijn, en de TIK is voor de meeste studenten te grootschalig. Tevens valt de Tilburg inttoductie op een verkeerd moment, het zou eigenlijk op een later tijdstip moeten vallen.' 'De afstemming van de data vindt plaats binnen de ASHOT,' reageert de TIKvoorzitter. 'Wij krijgen ze dan weer door van DSW. Vorig jaar hebben wij onze contactpersonen in de HBO-instellingen uitgenodigd voor overleg, maar alleen iemand van Schoevers is komen opdagen.' De decaan van het Moller zegt 'verbaasd' te zijn over de kritiek van de TIK. Hij ziet het allemaal als een 'toevalligheid' en beschouwt het 'incident als gesloten'. Voor de toekomst ziet hij het liefst dat de Tilburg introductie wordt ingebed in de eigen introductie van de HBO-instellingen. R.V.H.
Productie-organisatie
PROEFSCHRIFT?
Drukkerij Elinkwijk staat klaar!
ook voor dissertaties en andere publicaties.
Drukkerij Elinkwijk Is: ' • • • •
gespecialiseerd concurrerend snel en stipt centraal gelegen
Bel: 030 - 444921 en wij sturen u vrijblijvend de gratis documentatiemap.
I Drukkerij Elinkwijk B.V. I Amsterdamsestraatweq 554 3553 EN UTRECHT Tel.: 030 - 444921
bijDAF-trucks
Een 35 minuten durend videoprogramma over de fabricage van vrachtwagens bij DAF-trucks om studenten inzicht te geven in de productie-organisatie en het fabricage-proces. Dat is het jongste product van de vakgroep Organisatie van de Economische Faculteit van de KUB, volgens redacteur drs. Willem de Lange' ontstaan uit onvrede bij de studenten bedrijfseconomie over de te abstracte terminologie in de leerstof. Zij willen een plaatje bij een praatje, de beeldcultuur rukt ook aan de universiteiten op. Het videoprogramma laat hen zien wat ze zich moeten voorstellen bij een straat- of lijnproductie, hoe er met cellentechnologie en met computergestuurde machines en robots kan worden gewerkt. Er werd voor DAF-trucks gekozen omdat daar zowat alle aspecten van productieorganisatie aan bod komen. DAF-trucks heeft 6 miljoen in een groots plan voor de automatisering van de productie gestoken en dat plan wordt nu in versneld tempo doorgevoerd. Delen van de productie zijn volledig geautomatiseerd, terwijl an-
dere sectoren dat slechts gedeeltelijk of helemaal niet zijn. De inhoud van het werk verandert er snel, mensen krijgen andere taken, moeteri omschakelen, andere kwaliteiten ontwikkelen. Er is een verschuiving van het directe uitvoerende werk naar meer indirecte onderhoudende werkzaamheden. Of iedereen het daarmee eens is maakt deze productie niet duidelijk. De enkele werknemers die aan het woord komen zien de omschakeling niet als een bedreiging voor de werkgelegenheid. Tenslotte geeft het programma een beeld van de 'klantgerichte benadering' van DAF-trucks. Kwaliteit, kreativiteit en flexibiliteit is het adagium van het bedrijfsmanagement. Die kenmerken zijn vooral nodig omdat de klanten specifieke eisen stellen aan de voertuigen en omdat DAF de levertijd zo kort mogelijk wil houden. Deze productie werd gerealiseerd in samenwerking met het Audio Visueel CentruriT Premiere op vrijdag 19 juni om 15.15 uur in de multi-functionele ruimte.
BIBEB EN BISSCHOP BOMERS JACQUES 60DDET Bib«b spreekt met de bisschop van Haarlem, Bomers: 'Nederland is er niet vrolijker op geworden.' Gesprek met de 82-jarige directeur en grondlegger van de Tour de France.Goddet heeft er zin in. Opmerkelijk: een moord-explosie. Teveel lijken en te weinig mannen bij de Deventer politie. Hollands glorie. Wijsmuller van zeesleperij naar sterfhuisconstructie. Eeuwig zingen de golven. Opmerkelijk: de dagen van Oude Pekela. Het topje van de ijsberg, de clowns en de verschrikking van de sexualiteit.
The best Of Holland Tour
In de vernieuwde kleurenbijlage: Wat zien Amerikanen van Nederland als ze in de bus zitten, en wat zouden ze willen zien? In de ban van het knieschot — een portret van Karl May. In VN's Boekenbijlage: overspel in de roman van Gary Hart. Garrison Keillor, de biograaf van het dorp der dorpen: Lake Wobegon. De Oocumenta.
lees naast uw krant Vrij Nederland SHOT: betekent Studenten Hockeyvereniging Tilburg. Bel: Eveline. 359523, Bart: 357071. BIJLES: Propedeuse Rechten strafrecht en privaatrecht. Info: 013-363418 (Joost). TYPEWERK: Wilt u uw \^erk netjes op een electronische machine getypt, belt u dan s.v.p. 672466.
univers
tilburgs universiteitsblad (voorheen tilburgs hogeschoolblad) redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) twangeurts, lennart kik, angela van schendel (assistente) medewerkers toineasselbergs, hugo backx, ben beljaars, hans de brouwer, claartje van der grinten ' rené van hooren, michel knapen, frank soonieus, gerard rutten, astrid tates, yvonne ton, nanny timmers, lil wagenmakers columnisten dr a I w boelhouwer, c m van diek dr p f m kop, prof dr j a stalpers samenstelling reilaktleraad prof mr p van seters (voorzitter) dr h vanerp, m ackermans (adviseur), drs th schouw, h van kleef, drs c p m broekhof offk:iële mededelingen afd persen voorlichting cartoonist ad van haandel advertenties angela van schendel kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor univers) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer B 12 en B 13 (gebouw b) foto nen siers landelijk samenwerkingsyerband universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), wagenings universiteitsblad, utrechts ' universiteitsblad, delta (delft), cursor (eindhoven), tut nieuws (twente), observant (maastricht), uk (groningen) en ku-nieuws (nijmegen) druk drukkerij em de jong bv, baarie nassau abonnementen voor met universiteitsleden f 15, - per jaargang
BRABANT
ZESTIG
Beleidsplan over samenwerking met HBO pas na de zomer Het College van Bestuur van de KUB heeft een eerste notitie geschreven over de samenwerking van de universiteit met andere instellingen van hoger onderwijs in Noord-Brabant. De notitie zal op 25 juni in de Universiteitsraad behandeld worden en vormt het uitgangspunt voor een gesprek tussen de instellingen van hoger onderwijs in Noord-Brabant en het College van Gedeputeerde Staten op twee juli aanstaande. Volgens de notitie is er binnen het hoger onderwijs 'eenzelfde behoefte' tot samenwerking, hoewel er 'uiteenlopende opvattingen' zijn over de terreinen en intensiteit van samenwerking. De notitie van het College van Bestuur, getiteld 'Samenwerking tussen de instellingen van hoger onderwijs in de provincie Noord-Brabant', vloeit voort uit een motie van de Universiteitsraad van 22 januari dit jaar. De raad vroeg het college een notitie te schrijven waarin de mogelijkheden van een 'breed opgezette samenwerking op bestuursmatig, onderwijskundig en bestuurlijk terrein tussen de KUB en andere instellingen van hoger ondenwijs in de regio worden geïnventariseerd.' Volgens de notitie van het college zijn er verschillende redenen om de samenwerking tussen het hoger onderwijs in de provincie actief te bevorderen. Bij de overheid -inclusief het ministerie- en bij de politieke partijen leeft de wens tot grote instellingen vanwege de kwaliteit en de efficiency. De KUB moet zich duidelijk situeren binnen het stelsel van hoger onderwijs in de regio. Dit werd overduidelijk tijdens de discussies rond de SKG-operatie, stelt
de notitie. De daling van de studentenaantallen is eveneens een belangrijke factor voor de drang tot samenwerking. 'Het verdient aanbeveling', aldus het college in de notitie, 'de taakverdeling zoveel mogelijk binnen een Brabants samenwerkingsverband te regelen in plaats van dit aan Zoetermeer over te laten.' Het College van Bestuur sluit niet uit dat de bijdrage aan de financiering van het hoger onderwijs door de overheid verder zal teruglopen. Samenwerking kan leiden tot een verbetering van het voorzieningenniveau, aldus de notitie. Verder stellen maatschappelijke veranderingen, zoals technologische vernieuwingen, andere eisen aan het hoger onderwijs. De toenemende vrije tijd en de stijgende aandacht voor de culturele functie van het hoger onderwijs, dwingt tot een gedifferentieerd en dynamisch onderwijsaanbod, aldus de notitie. Hier ligt een 'uitdagende opdracht tot samenwerking', zo stelt het College
van Bestuur, waarbij bedacht moet worden dat de instellingen van Hoger Beroepsonderwijs zich 'in toenemende mate gelijkwaardig aan de universiteiten zullen ontwikkelen'.
VERNIEUWINGSFONDS Het College van Bestuur heeft naar aanleiding van de motie verkennende gesprekken gevoerd met de Technische Universiteit Eindhoven, de grotere HBOInstellingen in de provincie, het Tilburgs college van B & W en enkele gedeputeerden van de provincie. Deze gesprekken zullen een gevolg krijgen. Op twee juli aanstaande zal onder leiding van Gedeputeerde Staten een gesprek plaatsvinden met de instellingen van hoger onderwijs in Brabant om de wil tot samenwerking op provinciaal niveau af te tasten. Daarom kan het college pas na de zomervakantie met een uitgewerkt beleidsplan over samenwerking met het hoger onderwijs komen. Volgens de notitie van het college hebben de instellingen in Brabant 'eenzelfde behoefte' tot samenwerking. Niettemin zijn er 'uiteenlopende opvattingen' binnen het Hoger Beroepsonderwijs over de terreinen van samenwerking en de intensiteit ervan. De notitie van het college stelt drie terreinen voor waarbinnen de samenwerking gestalte kan krijgen. Ten eerste kan er samenwerking ontstaan op het gebied van de centrale voorzieningen om de doelmatigheid te verhogen, de kwaliteit te verbe-
Lustrumprogramma neemt vorm aan De oudste universiteit van Nederland is de KUB bepaald niet, wel mag de leeftijd die zij dit jaar bereikt, zestig jaar, respectabel genoemd worden. Beden genoeg in elk geval om een groot opgezet feest te houden, maar ook om de buitenwereld op indringende wijze op haar aanwezigheid attent te maken. Het twaalfde lustrumjaar zal dan ook omlijst worden met een reeks congressen, lezingen en culturele activiteiten De lustrumcommissie die vijfjaarlijks wordt opgericht,wilde in september 1986 met haar werk beginnen. Al gauw gooiden de SKG-plannen van minister Deelman echter roet in het eten. Was het wel passend feest te vieren, had men er wel een reden toe? vroeg de commissie zich af. Vooralsnog werden de werkzaamheden opgeschort en slechts een klein groepje geïnteresseerden hield het vlammetje brandend. Toen de KUB na het optrekken van de rook op het slagveld vrij ongeschonden uit de strijd bleek te komen, nam de commissie haar taak in februari weer op. Het genoemde groepje had inmiddels een aantal ideeén uitgewerkt om het thema 'De samenleving in de jaren negentig' inhoud te geven.De lustrumcommissie zelf beperkte haar activiteiten tot het stimuleren en coördineren van de diverse initiatieven en, waar nodig, het ter beschikking stellen van financiële middelen. Het daadwerkelijk organiseren van evenementen werd overgelaten aan Studium Generale, faculteiten en studentenorganisaties. Doelstelling van het geheel werd naast het vieren van een lustrum en het aanreiken van wetenschappelijke kennis en cul-
Univers
tuur, het voor het voetlicht treden de KUB. Commissievoorzitter van kom (Vice-voorzitter van het CvB) over: 'De KUB heeft het nodig zich
door Berdaarte la-
ten zien, vooral omdat de periode die we achter de rug hebben, niet bepaald wetenschap als middelpunt had van het universitair gebeuren.' Toch wordt de aandacht ook zeker gericht op de studenten, niet alleen wat betreft de samenstelling van het programma, maar ook door diverse studentengroeperingen in te schakelen bij de organisatie. Zo organiseert Pehdragon een sportweek, Kon-Tekst een themadag over het uiterlijk van de mens (Lifestyle 90) en Olof een themadag over thuisbankieren.
teren en om de kosten te drukken. Ten tweede dient er een samenwerking te komen op onderwijskundig gebied, aldus de notitie. Nieuwe programma's kunnen een 'landelijke werfkracht' hebben, wat het 'draagvlak' van het hoger ondenwijs vergroot. De overheid stimuleert dergelijke samenwerking, zo meent het college. Het vernieuwingsfonds dat vanwege de SKGoperatie is ingesteld, is een belangrijke f i nancieringsbron ervoor. De eerste aanvragen van de KUB aan dit fonds zijn onlangs de deur uitgegaan. Het betreft twee projecten van de Letterenfaculteit, te weten 'Nederlands als tweede taal' en 'Communicatie, techniek en bedrijf.' Hierin werkt de KUB samen met de Hogeschool Katholieke Leergangen, de Hogeschool Eindhoven en de Technische Universiteit Eindhoven. 'Naar het oordeel van het college dienen de verdere mogelijkheden tot ondenwijskundige samenwerking vanuit meer faculteiten nader geëxploreerd te worden', zo staat in de notitie. Als derde gebied oppert het college samenwerking bij afstemming en planning. Het met ingang van dit jaar ingestelde Overlegorgaan Hoger Ondenwijs Noord-Brabant kan daarvoor als platform dienen. De samenwerking op het gebied van afstemming en planning op provinciaal niveau is volgens het college 'van eminent belang' om een sterke positie van het hoger ondenwijs in Brabant ten opzichte van het overheidsbeleid te verkrijgen.
G.R.
Een greep uit de overige wetenschappelijke programma-onderdelen: Biotechnologie en de juridische aspecten daarvan. Ouderenzorg en -beleid. Armoede in de verzorgingsstaat. Drugsproblematiek en de rol van het strafrecht, Oost-West verhoudingen. Schuldenlast van de Derde Wereld en Verenigde Staten. Het wetenschappelijk gedeelte zal een hoogtepunt en tevens eindpunt bereiken in april '88, als er een groot themacongres wordt gehouden. Twintig wetenschappers van de KUB zijn benaderd voor deze gelegenheid een bijdrage te schrijven voor een wetenschappelijke bundel, die als boek uitgebracht zal worden. Een soort geschenk aan de samenleving. De organisatoren hebben getracht inhoud te geven aan de lezingen door zo veel mogelijk vooraanstaande sprekers uit te nodigen. Zo heeft o.a. het beroemde Max Planck instituut uit Freiburg haar medewerking toegezegd. Het culturele programma zal onder meer bestaan uit een aangepaste kunstkermis, een uitvoering door het Universiteitstheater van 'De Prins van Homburg' en een voorstelling van het universiteitscabaret, dat onder het motto 'Weg met de Wegwerpuniversiteit' de historie van de KUB onder een komische loep zal leggen en een schalkse blik zal werpen op haar toekomst. Andere vermeldenswaardige programmapunten in het lustrumprogramma zijn een congres, dat het afscheid van Prof. Schouten moet begeleiden en het uitreiken van een drietal eredoctoraten. Een meer overzichtelijk programma zal binnenkort in de vorm van een programmaboekje voorhanden zijn. H.v.d.H.
De voorstelling van de werkgroep Universiteitstheater tijdens de kunstlcermis..
1 9 j u n i 1987
K
Studieconferentie gezondhieidszorg Het rapport over de financiering en structuur van de gezondheidszorg, beter bekend als het rapport van de commissie Dekker heeft in korte tijd veel stof doen opwaaien. Donderdag 11 juni organiseerde de 'Stichting tot bevordering van wetenschappelijk onderwijs en onderzoek in de gezondheidszorg' naar aanleiding van het rapport een studieconferentie voor haar achterban en een aantal genodigden. De Stichting heeft in samenwerking met en financiering door een aantal instellingen twee leerstoelen in de gezondheidszorg aan de universiteit weten te brengen. Prof. dr A. van Montfort verzorgt de organisatie en economie van de gezondheidszorg; prof dr S. Maes geeft lezingen in de psychologie van de gezondheidszorg. Belde heren waren dan ook sprekers op de conferentie, vorige week donderdag in de aula van de KUB. Van Montfort gaf een macro-economische analyse van de sector gezondheidszorg. Zorgverlening, kosten van het aanbod en verzekering zijn de drie markten die hij onderscheidt. De commissie Dekker heeft zich met name gebogen over de kosten- en verzekeringsaspecten. Een en ander zou volgens de commissie via de markt geregeld moeten worden, waardoor op langere termijn een lager prijskaartje aan de gezondheidszorg komt te hangen. Van Montfort wijst er echter op, dat we ook tot een 'optimalisatie van dé zorgverlening' moeten komen. Hij stelt voor de kwaliteit van de voorzieningen te bewaken door 'het creëren van schaarste'. Daarnaast pleit hij voor een verminderde overheidsregulering, omdat 'de drie markten zijn dichtgespijkerd met wet- en regelgeving'. Van Montfort waarschuwt echter ook voor een al te groot vertrouwen in de markt. Hij geeft het voorbeeld van de verzekeringsmarkt in de Verenigde Staten. Als gevolg daarvan is, afgezien van het percentage onderverzekerden 13 procent van de bevolking onverzekerd, wat 'een politiek-maatschappelijk niet aanvaardbare situatie is'. Prof. Maes, de tweede spreker op de conferentie, bekeek de menselijke aspecten van een verandering in het systeem van de gezondheidszorg zoals de commissie
tingshestuuT. Deze RecoÖDteerdVhlr.t
Dekker die naar voren brengt. Invoering van een systeem è la Dekker zal volgens Maes alleen mogelijk zijn als de verschiltende groepen hulpverleners [specialisten huisartsen, wijkverplegers, enz.] zelf ook achter het idee staan. Maes: 'Mensen reageren niet op externe maar op interne pnkkels. Als er dus al in je eigen vlees gesneden moet worden, dan wil iemand dat lever zelf doen. De persoon zal dan sneller met het doel van het nieuwe systeem overeenstemmen'. Met andere woorden als je een specialist zelf laat bepalen welke taken hij het best kan afstoten, dan zal hij daar sneller 'tevreden' mee zijn. Maes kiest zelf echter voor behoud van de huidige situatie: 'We moeten de knelpunten oplossen, niet het systeem veranderen'. J.C.
Hoogleraar Handelsrecht Het Stichtingsbestuur van de KUB heeft mr. B. Wachter benoemd tot hoogleraar in het Privaatrecht, in het bijzonder het Handelsrecht voor anderhalve dag in de week. Wachter (61) studeerde rechten aan de Rijksuniversiteit Utrecht, waar hij in 1959 cum laude promoveerde. Na zijn afstuderen in 1951 vestigde mr Wachter zich als advocaat en procureur in Amsterdam, een beroep dat hij in 1969 verruilde voor een leerstoel Handelsrecht aan de Utrechtse universiteit. Sinds 1983 ^ hij Raadsheer aan het Gerechtshof in Den Bosch. Prof. Wachter is verder voorzitter van de Fusiecommissie van de Sociaal Economische Raad en lid van de Raad van Toezicht op het Schadeverzekenngsbedrijf.
Hoogleraar Sociaal Recht en Beleid Het Stichtingsbestuur van de KUB heeft dr. Antoine T . J . M . Jacobs benoemd tot gewoon hoogleraar Sociaal Recht en Sociaal Beleid. Jacobs (41) studeerde rechten aan de Rijksuniversiteit Leiden, waar hij in 1973 cum laude afstudeerde in de Vrije Studierichting. Z'n studie zette hij voort aan de universiteiten van Düsseldorf, Töbingen, Parijs en Cambridge. 'Het recht op collectief onderhandelen in rechtsvergelijkend en Europees perspectief is de titel van het proefschrift waarop hij in 1986 cum laude promoveerde.
Na enkele jaren lidmaatschap van de KVP-jongerenorganisatie was Jacobs eind jaren zestig mede-oprichter van de PPR en hd van het eerste hoofdbestuur van deze partij. Ook was hij een aantal jaren namens de groepering 'Knillis' lid van de gemeenteraad van zijn woonplaats Den Bosch. Van 1976 tot 1983 was Jacobs al verbonden aan de vakgroep Sociaal Recht en Sociaal Beleid van de toenmalige KHT In Tilburg is hij de opvolger van prof.mr B.S. Frenkel.
Duo-benoeming bedrijfseconometriel besliskunde Het Stichtingsbestuur van de KUB heeft dr. F.A. van der Duyn Schouten benoemd tot gewoon hoogleraar bedrijfseconometrie/besliskunde. Van der Duyn Schouten (37) studeerde wis- en natuurkunde aan de VU in Amsterdam en promoveerde in 1979 tot doctor in de wiskunde en natuurwetenschappen aan de Rijksuniversiteit Leiden. Op dit moment is hij universitair hoofddocent bij de vakgroep Econometrie van de VU. Tegelijkertijd benoemde het Stichtingsbestuur dr.ir. O.J. Boxma tot hoogleraar op hetzelfde vakgebied voor één dag in de week. Boxma (35) studeerde wiskunde aan de Technische Hogeschool Delft en promoveerde in 1977 cum laude aan de Rijksuniversiteit Utrecht. Sinds 1985 is hij werkzaam aan het Centrum voor Wiskunde en Informatica in Amsterdam, hetzelfde Centrum dat met ingang van zijn benoeming in Tilburg voor één dag in de week de werkgever wordt van collega Van der Duyn Schouten.
Inleiding Homostudies ven/vacht Binnenkort gaat de universiteitsraad praten over de instelling van een cursus 'Inleiding in Lesbische en Homostudies' aan de KUB. De werkgroep die zich inzet voor invoering van die inleiding heeft onlangs een voorstel gedaan voor een interdisciplinaire keuzecursus. Al vanaf haar oprichting in mei 1986 stelt de werkgroep zich ten doel te komen tot een vakgroep
Lesbische en Homostudies, die een gevaneerd onderwijs- en onderzoeksprogramma moet gaan verzorgen. Een interdisciplinaire, inleidende cursus is een eerste stap op weg naar zo'n vakgroep. Het College van Bestuur heeft inmiddels aan de verschillende faculteiten van de KUB gevraagd of zij kans zien de cursus in hun eigen programma op te nemen maar ook te onderzoeken onder welke voonrt/aarden zij met erkenning van zo n cursus op een andere faculteit accoord gaan. Volgens de initiatiefnemers van de werkgroep heeft de belangstelling voor recente lezingen en themagroepen wel aangetoond 'dat er onder studenten van de KUB voldoende interesse aanwezig is om Lesbische en Homostudies een bloeiende toekomst te garanderen'. I .Cj.
Proefschrift over zenuwstelsel Deze week is drs. Jan G. M. Scheirs tot doctor in de psychologie gepromoveerd op een proefschrift over het menselijk zenuwstelsel, getiteld 'Motor preparatory processes recorded in the leg of man'. Scheirs heeft onderzocht hoe bewegingen tot stand komen en vooral welke processen in het zenuwstelsel aan die bewegingen vooraf gaan. Dat deed hij order andere via de meting van reacties bij proefpersonen die een signaal te horen kregen en na enkele seconden een tweede signaal waarna zij zo snel mogelijk een bepaalde handeling moesten uitvoeren. Wat gaat er in die luttele seconden in een mens om? De proefpersonen lijken uiterlijk onbewogen maar in hun hersenen spelen zich allerlei processen af die een juiste en snelle reactie voorbereiden: die activiteit wordt wel als motorpreparatie aangeduid. Scheirs heeft deze processen bestudeerd in de hoop daarmee meer zicht te krijgen op psychische functies als activatie, aandacht en concentratie op een uit té voeren taak. Het proefschrift beschrijft ook hoe het motorpreparatieproces gekenmerkt wordt door fluctuaties in de hersenactiviteiten en hoe de reflexen in de Achillespees daar een afspiegeling van zijn. Jan Scheirs (33) studeerde fysiologische en klinische psychologie in Tilburg, werkte in dienst van ZWO te Den Haag en vervolgens voor de Tilburgse universiteit
^^'^ ichtmgsbestuur leden van hef SiichH'orden straks d S n e n u i t v e r W n S e ^nauTr ' ° " T''"
perwezen' f van Oorschot 1987 X w r w
'^'"" ''''
-aarschijnh;!
"^Selooflijke slechtheid van het op-
Univers 19 juni 1987
Q
CONTRAPRODUCTIEF
'Als ik voor het Transferpunt was gezwicht hadden we die opdracht van het Astma-fonds wei icunnen vergeten' ling wordt gereageerd op de open opstelling van de KUB naar buiten, zo kritisch tot negatief wordt daarop in grote lijnen binnen de KUB zelf gereageerd op het Transferpunt.' Er blijken stevige tegenstellingen te bespeuren in de huidige doelstellingen van het Transferpunt en de opvattingen op het uitvoerende niveau. 'Redenen te over dus' concludeert Paul Gerlach 'voor een discussie ten principale'. Het College van Bestuur besteedde afgelopen week al een vergadering aan het Transferpunt maar kwam niet tot besluiten en houdt de kwestie verder in beraad. Enkele vragen die men op korte termijn zal moeten beantwoorden: wil de KUB nu ja of nee een uniformering van tarieven en contracten, moeten alle inkomsten uit onderzoek voor derden naar een centrale KUB-rekening, wil men een centraal loket of een decentrale intake. Of, zoals de notitie van Geriach het formuleert: 'Acht de KUB het wenselijk dat zijn medewerkers extern reclame bedrijven onder de KUB-vlag en vervolgens de revenuen niet aan de KUB laten toevloeien?' En elders: 'Pakken we overtreders, eigen winkeltjes en heilige huisjes aan of niet?'
'Niets is zo fnuikend en frustrerend als het van binnen uit laten eroderen van het Transferpunt door het toestaan van steeds meer afwijkingen aan eenheden en medewerkers die toch al voorstander zijn van het eigen ondernemerschap binnen en buiten de KUB/ Het Transferpunt van de Katholieke Universiteit Brabant is in opspraak. Deze centrale dienst bestaat amper ftvee jaar maar de kritiek van de faculteiten is al zo venijnig dat tot een vroegtijdige evaluatie is besloten. Wat wil de universiteit: een strakke, uniforme regeling van al het onderzoek voor derden of laat men het liever over aan het vrije krachtenspel en aan de individuele medewerkers? In mei 1985 ging in Tilburg het Transferpunt van start, een centrale voorziening van de universiteit met ais doel 'het wetenschappelijk bedrijf toepasbaar te maken voor bedrijven, overheden en nonprofrt instellingen'. De Tilburgse universiteit had behoefte aan een centraal loket voor het binnenhalen van extern onderzoek en voor de stroomlijning van contractwerkzaamheden voor derden. De opzet van het project was experimenteel van aard en zou na vier jaar worden geëvalueerd. Inmiddels zijn we twee jaar verder en blijkt de kritiek vanuit faculteiten en vakgroepen zo heftig dat een tussentijdse evaluatie van het Transferpunt niet uit kon blijven. Een recente interne notitie van het hoofd van de dienst, drs. Paul Gerlach, vat de kritiekpunten kernachtig samen: veel wetenschappers van de KUB ondervinden de bemoeienis van het Transferpunt als bureaucratisch, contraproductief en overbodig. Men heeft grote problemen met de officiële tarieven die de KUB hanteert voor extern onderzoek, er bestaat onenigheid over de berekende overheadkosten, niemand begrijpt dat men procenten moet betalen zelfs voor opdrachten waarin het Transferpunt niet heeft bemiddeld, er heerst verontwaardiging over het berekenen van BTW op contractwerkzaamheden, men ergert zich aan controles bij het opstellen van begrotingen en wenst tenslotte volledige vrijheid in het contact met de buitenwereld 'of dat de KUB nu geld oplevert of de facto geld kost'.
OVERHEAD
^^m^^^mmmm
Een wetenschapper die wel model wil staan voor de wijdverbreide kritiek op het Transferpunt is gezondheidspsycholooog dr. Stan Maes. Hij heeft de afgelopen jaren herhaaldelijk met het Transferpunt overhoop gelegen. 'Een Tilburgse wetenschapper die zich op de vrije markt begeeft en een onderzoeksopdracht voor zijn vakgroep binnenhaalt moet volgens de KUB-normen aan de opdrachtgever bovenop de normale kosten nog eens 40 % extra kosten in rekening brengen. Tien procent voor huisvesting, twintig procent BTW en tien procent overhead voor het Transferpunt. In sommige gevallen zal die toeslag terecht zijn, in andere gevallen zeker niet. Het Transferpunt vangt van elk extern contract 10 %, of men daar nu een vinger voor heeft uitgestoken of niet.' 'Het standpunt van het Transferpunt in dit opzicht is zonder meer rigide. Wanneer ik op eigen houtje een project verUnivers
werf, dan vind ik dat de eventuele inkomsten mijn subfaculteit in problemen ten goede moeten komen. Dat is beter dan met dat geld formatieplaatsen in stand te houden waarvan niet zeker is dat ze hun investering waarmaken. Men zou eens moeten onderzoeken of het Transferpunt de acquisitietaken niet eerder bemoeilijkt dan bevordert.' Stan Maes verbaast zich dat voor alle soorten onderzoeksprojecten dezelfde normen moeten gelden. 'Bij een opdracht van de Nederlandse Hartstichting of het Astmafonds is er gemeenschapsgeld in het geding dat met de collectebus huis aan huis is opgehaald. Voorwaarde voor het verlenen van onderzoeksfondsen bij dit soort projecten is dat men alleen de kale personeels- en onderzoekskosten hoeft te betalen en nooit de overheadkosten. Een zeer reëel uitgangspunt. Als jij een gulden in de collectebus van het Astmafonds stopt wil je niet dat een tiende deel daarvan naar het Transferpunt in Tilburg gaat.' 'Het heeft mij heel wat knokken gekost om gedaan te krijgen dat men dit ging inzien en erkennen. Als ik voor de druk van het Transferpunt was gezwicht dan waren de totale kosten van het onderzoek ongeveer 250.000 gulden- bijna een ton hoger uitgevallen. En dan hadden we die subsidie van het Astmafonds wel kunnen vergeten. Gelukkig heeft het College van Bestuur van de KUB begrepen dat dat niet kon en men heeft mij ontheffing van toepassing van de standaardregels verleend. Ondanks enorm verzet van het Transferpunt.' Het Astma-fonds is, volgens Stan Maes, maar één voorbeeld. 'Ik heb met mijn negen andere projecten ook steeds problemen gehad.' Constante ergernis vormen bijvoortseeld de talloze tussentijdse tariefaanpassingen. 'Ik werf een project en om vijf voor twaalf gooit het Transferpunt roet in het eten door met nieuwe tarieven op de proppen te komen. Ook in dit geval verleende het College van Bestuur ontheffing, maar het kost telkens een hoop energie om dat voor elkaar te krijgen.' Volgens Maes is het tijd voor een gedeeltelijke ontmanteling van de topzware dienst die het Transferpunt in korte tijd geworden is. Hij pleit voor een decentraal beleid dat de facultaire inspanningen professioneel gaat ondersteunen en in elk geval voor een nuancering van de tariefstelling, zodat commerciële en maatschapfselijke diensten verschillend kunnen worden berekend. Maes: 'Ik sta in mijn kritiek niet alleen. Laatst kreeg ik een telefoontje van
ONTWIJKGEDRAGi Transferpunt: uw probleem, onze zorg. een collega die voorstelde om een AntiTransferpunt op te richten. Dat gaat natuurlijk te ver, maar je mag van mij aannemen dat de frustratie hoog is opgelopen.' Een andere illustratie uit de moeizame transferpraktijk levert de secretaris van de Centrale Interfaculteit, Martin van den Akker: 'In het seizoen 85/86 vond er een uitwisseling van hoogleraren plaats tussen Nijmegen en Tilburg. De Tilburgse filosoof Heyde gaf dat cursusjaar een halve dag per week college aan de KUN, zijn Nijmeegse collega Braakhuis doceerde voor enkele uren in Tilburg. Aan het eind van het collegejaar konden wij tevreden vaststellen dat onze bijdrage het grootst was geweest en dat we dus namens de faculteit een rekening konden opsturen naar Nijmegen. Maar het Transferpunt ging zich ermee bemoeien en eiste tien procent van de inkomsten, zeg dat het om tien procent van 15.000 gulden ging. Niet eens zo'n onoverkomelijk bedrag. Maar op dat moment word je als toch al armlastige faculteit gedwongen om uitverkoop van schaars goed te houden. Dat is zakelijk gezien niet gunstig, bovendien werkt het averechts op de bereidheid van mensen om zich volledig in te zetten. Want er staat alleen maar straf op.' Inmiddels is ook deze kwestie geruisloos de wereld uitgeholpen na ingrijpen van het College van Bestuur. Naar aanleiding van een soortgelijke onenigheid tussen Transferpunt en de economische faculteit heeft het College namelijk besloten dat dit soort heffingen op dienstverlening in het onderwijs maar beter achterwege kunnen blijven. Zoals gezegd, de klachten van Maes en van den Akker staan niet op zichzelf. De kritiek op het nog prille Transferpunt is kamerbreed. Diensthoofd drs. Paul Gerlach omschrijft in de openhartige notitie die hij zeer onlangs in opdracht van het College van Bestuur maakte de stemming rond het Transferpunt als volgt: 'Zo positief als er in het algemeen buiten de instel-
Geriach oppert een aantal oplossingen voor de huidige onvrede. Men kan het Transferpunt opheffen, men kan zijn taken onderbrengen bij de faculteiten, men kan het hele zaakje middels een aparte stichting privatiseren, men kan ook de huidige situatie voortzetten en de knelpunten daarin wegmasseren. Geriach: 'Deze laatste opzet biedt in elk geval de mogelijkheid om greep, controle en zicht te krijgen op de derde geldstroomactiviteiten van de KUB. Het nadeel is dat deze opzet gepaard gaat met regelgeving en centrale bemoeienis, hetgeen aversie en ontwijkgedrag oproept vanwege het beroeren van de eigen praktijken. Het Transferpunt wordt dan afgeschilderd als de grote boosdoener. Dit kan evenwel via tariefbijstelling goeddeels worden gereduceerd.' Het Transferpunt zelf toont voorkeur voor een combinatie van doorgaan op de huidige voet en tegelijkertijd decentraliseren. In elk geval past de dienst ervoor om de zwarte Piet eenzijdig toegespeeld te krijgen. Geriach wijst erop dat hij en zijn vijf medewerkers zich enkel aan de afspraken houden die bij oprichting van het Transferpunt zijn gemaakt. 'Daarmee wil niet gezegd zijn dat het Transferpunt in alle opzichten feilloos, onbureaucratisch en efficiënt functioneert, maar de suggestie dat de revenuen achterblijven door het optreden van het Transferpunt is onbillijk, onredelijk en onterecht.' Het is duidelijk dat iedereen op korte termijn van het College van Bestuur spijkers met kopp)en verwacht. De afwegingen zullen niet eenvoudig zijn. Van de ene kant zullen de bestuurders graag gehoor geven aan de roep om het vrije ondernemerschap in de wetenschap, anderzijds zal men het instellingsbelang niet willen laten overwoekeren door een wildgroei aan oncontroleerbare en onvergelijkbare contractwerkzaamheden in de faculteiten. Half juli weten we hoe het is afgelopen. Twan Geurts 19 juni 1987
RECENSIE KORT GEKNIPT
Een karikatuur in een huilspiegel Een sinister huishouden was het wel, daar in die keurige haagse Regentesselaan. Daar woonde 'de Grote Minnaar zonder ruste', de dichter Willem Kloos veertig jaren lang in ruste, samen met zijn bazige vrouw Jeanne en haar zuster Jacqueline. De dagen gingen heen in stille en gestadige arbeid. Kloos was nog steeds, in eigen ogen, dé dichter en dé leider. Zijn latere gedichten echter, de Binnengedachten, daarvan zijn er honderden waarvan de beide dames en misschien nog twee, drie jonge discipelen meenden dat ze de waarde van Bijbel en Goethe teboven gingen, maar nu zijn er geen twee mensen meer te vinden die er zelfs maar in zouden willen bladeren. Leiding gaf hij door meer dan een halve eeuw redactie-secretaris van De Nieuwe Gids te zijn en maar liefst achtentwintig delen Letterkundige Inzichten en Vergezichten te publiceren. Van het tijdschrift zijn de eerste negen jaargangen van belang en de volgende veertig niet van het minste, terwijl van de kritieken de beide eerste delen schitterend zijn en de rest ongenietbaar. Willem Kloos was inderdaad dé onbetwistbare leider van de Tachtigersbent geweest en veertien jaar lang waren zijn sonnetten en literaire kronieken superieur. Maar daarna was het definitief voorbij. Vanaf het najaar van 1893 was de ondergang onstuitbaar. In september van dat jaar barstte een serie scheldsonnetten los waarin alle andere Tachtigers, al zijn vrienden van eerlang, genadeloos over de hekel gingen. 'Van Peutem ( = Frederik van Eeden) is niets dan onwaardig aas / En Gorter niets dan een ellendig knoeier' enz. Een ineenstorting volgde en langdurige ziekte. En daarna de zomer van '94, één furie van opgewonden dwaasheid en dronkenschap, waarna zelfs de laatste vrienden hem verlieten. De winter was eenzaam op zolderkamertjes in Amsterdam, verwaarloosd, zonder winterjas of warm eten, maar altijd ^ met de flessen om zich heen. Daarna de weken na het delirium, in het sanatorium te Arnhem, waar hij wegliep, bij een arts
van het Wilhelminagasthuis in Amsterdam, waar hij weggestuurd werd toen er weer flessen onder zijn bed werden aangetroffen. De poging tot zelfmoord dan en de contacten met de politie en tenslotte de opname in het krankzinnigengesticht te Utrecht. Daar schrijft hij nog zijn Infernale Impressies, zijn testament en enkele nog ongepubhceerde en eerst onlangs teruggevonden gedichten. Driekwart jaar later wordt hij weer ontslagen, genezen maar ongeneeslijk geblesseerd. De verzen die hij daarna nog schreef waren versjes, rijmpjes, en zijn kritieken schillen, lege schillen. Hij trouwde en zijn vrouw hield hem nog veertig jaar in leven door hem gematigd alcohol te doseren en door het levensonderhoud te verdienen door het schrijven van vele, thans volledig onleesbare, romans. Iedereen wist hoe de toestand was, alleen Kloos zelf niet. De beide vrouwen waakten over hem als beschermengelen, geen brief of bezoeker werd toegelaten die de waan zou kunnen storen.
Soms, heel soms lieten zij bezoek toe en vertoonden de dichter zoals de zus van Nietzsche haar waanzinnige broer soms bezoekende professoren vertoonde. Wie toegang kreeg was adept en discipel en besefte dat het huis in de Regentesselaan een tempel was met een goddelijk dichter en zijn beide priesteressen. Al voor in de straat verbaasde zo'n bezoeker zich al dat in dezelfde straat waar dé dichter woonde ook gewone lieden als groenteboeren mochten huizen. Een jong dichteres, bij de maïtre toegelaten, wist toen hij zich eindelijk, zwijgend tussen de schuifdeuren van de achterkamer liet vertonen niet meer uit te brengen dan de verrukte
uitroep: 'Oh! die rozen! die rozen!' en in zwijm te vallen. Hetgeen Kloos weer voor maanden overtuigde van zijn grootsheid. Zijn vrouw Jeanne echter hield hem in de jaren dertig verborgen dat het aantal abonné's op de door hem geleide Nieuwe Gids gezonken was tot achttien particulieren en honderdtwintig boekhandels. In dat tweemaandelijks blad verschenen nog steeds gedichten en beschouwingen van Kloos. Niets daarin herinnert nog aan de echte Kloos, het is wee makend gezeur. Trouw begint hij steeds en steeds maar weer aan artikelen van belang en richtinggevende recensies en meent daarbij dat tijdgenoten en eeuwigheid hem dankbaar zijn. Maar het is gênant, jammerlijk. Bladzijden lang kunnen gevuld worden met gekunstelde zinloze zinnen. Kalm en bedaard, gestadig mijn psychisch dus eigen diepste Achterwezen dat het Schoone en Hooge, in duurzaam poëtisch werken vermocht te scheppen, want enz. enz. Naarmate het aantal hoofdletters toeneemt schrompeh de betekenis van de teksten nog verder in. En plotseling, na enkele bladzijden, schiet het de over Zijn Eigen Diepste AchterAffe Wezenheid sprekende dichter te binnen dat het over een ander of een boek was dat hij moest schrijven, zodat hij afsluit met nog een enkele vaagheid in die richting. Deze stukken, voorzover ze autobiografisch zijn, werden thans gebundeld en zagen het licht onder de titel Zelfportret. Die titel is een uitgeverstruc, het is geen zelfportret maar een karikatuur in een huilspiegel. Niets van wat werkelijk van belang was in dat leven verschijnt in dit boek. Op de cover zien we het befaamde portret van de bohémien Willem Kloos, een foto van Willem Witsen gemaakt in de zomer van 1984. Een zwerver lijkt hij, maar een geniale en met felle ogen ziet hij ons aan. Maar over die Willem Kloos, de meest hartstochtelijk mens van Nederland zoals Verwey zei, staat niets in dit boek. Het werd ook niet door hem geschreven, maar door de oude, wezenloze zeurpiet die hiernaast afgebeeld staat en die beter op de cover had gepast. Dat was eerlijker geweest, maar aantrekkelijker voor ko-
pers natuurlijk niet. En dat zou toch jammer zijn. Men zou het fraaie notenapparaat van Harry Prick gemist hebben dat meer informatie bevat dan het eigenlijke boek. En dat boek zelf, is dat dan geen vervelend boek? Erger eigenlijk, het is een afschuwelijk boek, het toont een luguber beeld. Dat van de man die kon haten en liefhebben als weinig anderen en die daar dan een halve eeuw verder over zeurt: dreinend als een kind, het belangrijkste vergetend of verzwijgend en over het onbelangrijke ellenlang uitpakkend en zich verwarren in onontwarbare leugens en verzinsels waar, blijkens sommige noten, zelfs Harry Prick nog wel eens inliep. Charles Vergeer
Willem Kloos: Zelfportret, samengesteld door Harry Prick, serie Privé-domein, Uitg. De Arbeiderspers, Amsterdam, en De Oude heer in Den Haag, De Briefwisseling Dr. P.H. Rit ter Jr. - Willem en Jeanne Kloos (1916-1949), bezorgd door Jan van Herpen (Archief Ritter, deel 1), uitg. Hes, Utrecht.
K N I P T
Het nieuwe VITE BULLETIN bericht over het jaarlijks VTTE-congres dat onlangs gehouden werd en dat, in tegenstelling tot vorig jaar, slechts matig bezocht werd. Zo'n zeventig mensen kwamen opdagen. De verslaggever van het bulletin wijt de geringe opkomst niet aan het onderwerp waaraan het congres gewijd was, namelijk de 'Independent European Defence'. Klinkende namen zoals staatssecretaris Van Houwelingen en congresvoorzitter W.L.Brugsma hadden voor een grote toestroom moeten zorgen. Misschien, zo vindt het bulletin, verdient het desalniettemin aanbeveling voor volgend jaar een onderwerp te kiezen dat meer aansluit bij economie en/of recht. Financieel schijnen er geen ernstige gevolgen te zijn van de magere opkomst. VITTE mag vertrouwen op subsidies van het>Iinisterie van Defensie,
Univers
de NATO en DAF-trucks. Independence VITE Defence? De personeelsvereniging van de Eindhovense universiteit zit ook met een opkomstprobleem. De vereniging, zo vertelt het Eindhovense universiteitsblad CURSOR, had voor het jaarlijkse personeelsfeest op 5 juni de Duitse zanger Dennie Christian besteld. Bij gebrek aan beter hoopte de personeelsvereniging de universiteit toch te kunnen boeien met deze zanger die vooral bekendheid heeft gekregen op braderieën, bij de TROS en op het Schlagerfestival. Men had op zo'n 500 bezoekers gerekend, maar helaas, slechts 80 kaartjes werden er verkocht in de voorverkoop. Het universitaire personeel vond de Rosamundezanger toch een tikkeltje te populair. De personeelsvereniging heeft inmiddels het feest afgelast. Nog meer kommer en kwel. Uit Amsterdam dit keer. Op de universiteit aldaar wordt een nieuwe mensa gebouwd. In de zomer van 1988 zal het zijn deuren openen. De wijze waarop in deze nieuwe mensa de gerechten bereid zullen worden heeft volgens FOLIA (altijd wel goed voor dit soort nieuws), tot een conflia geleid tussen de bedrijfsleider van de mensa en het hoofd van de afdeling Restauratieve Voorzieningen van de universiteit. Voor een deel van de warme
maaltijdvoorziening in de lunchkantine zal geheel nieuwe 'cook and chill'-apparatuur worden aangeschaft, waarmee maaltijden volgens een modern systeem kunnen worden bereid, afgekoeld en naderhand weer verwarmd. Dit laatste nu is de bedrijfsleider in het verkeerde keelgat geschoten. Hij is niet alleen bang voor het gastronomische inaar vooral het psychologische effect van 'de opgewarmde hap'. De bedrijfsleider: 'In bejaardenhuizen waar ze deze methode gebruiken, kl^en de bewoners al over smaakverlies. Studenten zullen daar niet bij achterblijven.' Hoofd van de Restauratieve Voorzieningen snapt de commotie niet: 'Ik heb het de mensa al een paar keer geschreven: het gaat hier om additionele voorzieningen. Je kunt toch zo in een woordenboek opzoeken wat dat wil zeggen.' Wat een gepruttel. Met de interpretatie van onderzoeksresultaten moet je altijd heel voorzichtig zijn. Het is beter zelf het onderzoek er op na te lezen dan zo maar af te gaan op wat de pers er over schrijft. Dat geldt blijkbaar ook voor het onderzoek dat enkele weken geleden ruime aandacht kreeg in de pers over de evaluatie van de twee fcenstructuur. Het onderzoek werd verricht door onderwijskundigen uit Amsterdam en bestuurskundigen uit
Twente. Wim van Os, medewerker van de afdeling Onderwijsresearch van de VU geeft in AD VALVAS zijn mening over het onderzoek na het zelf kritisch gelezen te hebben. Hij laat weinig heel van de hardheid van de onderzoeksresultaten: 'Mijn voornaamste bezwaar is nu dat de uitkomsten van op zichzelf al dubieuze berekeningen (wat zijn het bijvoorbeeld voor studenten die zich wel bij de studierichting maar niet centraal inschrijven) gegeneraliseerd worden naar instellingsgegevens. De per cluster gegroepeerde studierichtingen zijn immers niet homogeen.' Van Os stoort zich ook aan het taalgebruik van de onderzoekers: 'Het streven van de onderzoekers heeft geleid tot een moeilijk te doorgronden geheel van inhoudsloze zinnen.' Hij geeft een voorbeeld van zo'n passage die niks zegt: 'In de didactisch-curriculaire invalshoek worden theorieën met betrekking tot onderwijsleerprocessen en curriculum gehanteerd. Bij onderwijsleerprocessen gaat het om de direae transacties tussen de lerende en de onderwijsvoorzieningen en -maatregelen en de leer- en informatieverwerkingsprocessen die in of onder invloed van het onderwijs vorm krijgen.' Het wordt tijd voor de zomervakantie. H.B.
19 juni 1987
BEURZEN
'Mijn ouders zijn vier jaar niet op vakantie geweest' Het nieuwe stelsel van studiefinanciering is nu een klem jaar in bedrijf. Na alle berichten over klachten en onvolkomenheden die de invoering van het nieuwe stelsel begeleidden komen nu de gebruikers zelf aan het woord Zijn ze er in vergelijking met vorig jaar op vooruit gegaan of juist niet? En: wat is hun mening over het huidige stelsel? Een bliksemenquête onder 45 studenten. In oktober 1986 is het nieuwe studiefinancieringsstelsel ingevoerd. Een van de redenen om het oude te vervangen was studenten minder afhankelijk van hun ouders te maken. In het nieuwe stelsel krijgt iedere studerende van 18 tot 30 jaar, ongeacht het schooltype, een basisbeurs onafhankelijk van het inkomen van de ouders. Voor een aanvulling op de basisbeurs wordt wel weer een beroep op de ouders gedaan: 'Bij de verstrekking van financiële hulp van overheidswege in de vorm van aanvullende financiering staat centraal, dat in de eerste plaats de ouders verantwoordelijk worden gesteld voor de financiering van het levensonderhoud eri de studie van hun studerende kinderen,' aldus minister Deetman in een recente brief aan de voorzitter van de Tweede Kamer. Wanneer ouders dit niet kunnen bekostigen komen studenten in aanmerking voor een rentedragende lening en een aanvullende beurs. Deze moeten dan na de studie in 15 jaar worden terugbetaald. Hans is een 22-jarige fiscaal econoom. Ongeveer vier keer per week probeert hij Groningen te bellen. Al vijf keer is er iets mis gegaan met zijn beurs. Groningen krijgt hij niet te pakken. Zijn geld heeft hij nog niet binnen. Nu gaat hij bijverdienen omdat hij gewoonweg wel moet. Dit soort problemen komt vaak voor. Omdat het nieuwe stelsel vorig jaar met grote haast is ingevoerd zijn er in Groningen fouten gemaakt met de venwerking van de gegevens. Zo zijn er uitwonenden die een beurs voor thuiswonenden krijgen. Hiervan kunnen ze dus absoluut niet rond komen. Voordat de fout is hersteld zijn er maanden voorbijgegaan en heeft de betrokkene zelf maar moeten zien hoe hij of zij aan geld kwam. De berekeningen die Groningen maakt kloppen ook niet altijd. Maria, vijfdejaars rechtenstudente: 'Mijn vader zou een bijdrage aan de studie moeten kunnen leveren, maar dat is niet zo. Mijn ouders zijn vier jaar niet op vakantie geweest omdat ik hier moest studeren. Nu ben ik student-assistent. De inkomsten uit dat werk zijn, samen met een basisbeurs, genoeg om van rond te komen.' In de maanden oktober 1986 tot april 1987 heeft Groningen aan iedereen voorschotten betaald zonder gebruik te maken van definitieve beschikkingen. Nu moeten mensen gaan terugbetalen. Carla, eerstejaars econome: 'Ik kreeg in mei te horen dat ik alleen recht had op een basisbeurs, terwijl ik de maanden ervoor iets meer dan 850 gulden kreeg. Wat ik teveel heb ontvangen moet ik nu gaan terugbetalen. Vooriopig krijg ik maar vierhonderd gulden per maand, de rest krijg ik van mijn ouders. Ik heb wel iets opzijgelegd van wat ik de afgelopen maanden teveel heb gekregen, maar niet alles. Het collegegeld leen ik voorlopig van thuis, daarmee bouw ik een soort studieschuld aan thuis op. Het bedrag uit Groningen en de ouderiijke bijdrage die ik nu krijg is wel
Univers
mijn ouders vroeger ook kinderbijslag kregen. Als je daarnaar kijkt denk ik dat het gelijk is gebleven.' Erik, vijfdejaars rechten, krijgt alleen een basisbeurs: 'Mijn ouders zijn erop vooruit gegaan in dit nieuwe stelsel, het scheelt wel duizend gulden per jaar. Ik zelf krijg 5,40 per maand meer: Vroeger kreeg ik
KUB-stuidenten aan het woord over studiefinanciering 850 gulden van mijn ouders plus collegegeld en geld voor studieboeken. Nu krijg had.' ik 605 gulden en 40 cent + 250 gulden.' Met name ouders in de hogere inkomensVOORUIT/ACHTERUIT groepen, waarvan de kinderen alleen een Hoe is het nu gesteld met het maandelijks basisbeurs krijgen, zijn erop voomit geinkomen in vergelijking met vorig jaar? gaan. Vroeger kregen ze per maand onVoor de meesten is er niet zoveel verangeveer 500 gulden kinderbijslag. Daarvan derd. Lianne is derdejaars letterenstudenmoesten ze hun studerende kinderen hete, woont thuis en krijgt een basisbeurs lemaal onderhouden. Nu krijgen die kinplus aanvulling: 'Het is veel hoger uitgederen zelf ruim 600 gulden per maand. vallen dan ik had gedacht. Ik blijk de laatHun ouders hoeven dus minder aan hen ste maanden veel minder te hebben geuit te geven dan vorig jaar, ervan urtgaankregen dan waar ik recht op had. Wat ik de dat het maandinkomen van de kindekrijg is zo ongeveer verdubbeld met vroeren gelijk blijft. Deze studenten, die voor ger, maar dit lijkt natuurlijk meer omdat
wat minder dan wat ik tot de maand mei
Professor Goedegebuure vreest culturele kaalslag 'Wanneer, ten gevolge van ontwikkelingen in de zo tumultueuze hoger-onderwijspolitiek, de universitaire voorzieningen op het gebied van de humaniora drastisch zouden worden beperkt, zou dat bijdragen tot de geestelijke kaalslag en de culturele erosie die ons überhaupt I al bedreigt. Het uiteindelijke perspectief is een samenleving die desolater is dan de onherbergzaamste woestijn. Hopelijk ver- 1 denkt u mij er niet van dat ik nu uitslui- 1 tend voor het eigen hachje vecht. Ik maak mij oprecht bezorgd over de toekomst van de cultuur, en ik zou niet ontevreden zijn wanneer u die zorg met mij deelde.' De inaugurale rede van professor dr. Jaap L. Goedegebuure, gehouden vorige week vrijdag 12 juni, mondde uit in een oratio , pro domo. Goedegebuure: 'Wil de Til- I burgse letterenfaculteit blijven bestaan, zo redeneert men in Zoetermeer en Den Haag, dan zal het aantal studenten met ongeveer zo'n vijftig procent moeten stijgen. Ik heb al laten doorschemeren dat een dergelijke visie op een wetenschappelijke èn culturele instelling als de onze, die geheel is ingegeven door overwegingen
van materiële aard, onverenigbaar is met de immateriële belangen die wij te verdedigen hebben. Ik wens jullie, en ook mezelf een gezonde dosis romantiek en idealisme toe om het ongunstige tij van de politiek te helpen keren en te bewijzen dat onze werkzaamheden onvervangbaar en onmisbaar zijn.' Met deze woorden, gericht aan het adres van zijn studenten, besloot Goedegebuure zijn oratie als hoogleraar Taal- en Literatuurwetenschap aan de Tilburgse letterenfaculteit. De rede, getiteld 'Romantische tradities in literatuur en wetenschap' vormde een pleidooi voor enig historisch relativisme in de literatuurwetenschap. Het is nooit gelukt, aldus Goedegebuure, om van de literatuurwetenschap een echte harde wetenschap te maken. Werkelijk empirische wetenschap is alleen mogelijk voor die aspecten van de literatuur die niets met tekstbetekenis en interpretatie van doen hebben, zoals de verkoopcijfers van boeken, het aantal debutanten per jaar en de rol van uitgeverijen of bibliotheken. Het is de verdienste van de Tilburgse wetenschappers Van Rees en Verdaas-
de aanvulling van hun basisbeurs afhankelijk zijn van hun ouders, bouwen geen studieschuld o p . Dit in tegenstelling tot degenen die een rentedragende lening en een aanvullende beurs aan moeten vragen. Doordat de lening rentedragend is, is de studieschuld die ze dit studiejaar opbouwen hoger dan die van vorig jaar. Toen was de lening renteloos. Rob, rechtenstudent: 'In het oude stelsel waren de bedragen hoger. Bovendien vind ik een renteloos voorschot rechtvaardiger dan een rentedragende lening. Verder moet je nu maar afwachten wanneer je je geld krijgt. Niet meer aan het begin van de maand, wanneer je veel onkosten zoals bijvoorbeeld huur hebt, maar pas op de 10e of 20e van de maand.' Paul studeert voor het tweede jaar economie. In vergelijking met vorig jaar is hij erop achteruit gegaan: 'Van 868 naar 838 gulden. Ik heb het hele jaar zuinig geleefd omdat ik wist dat de betaling naar het eind van de maand verplaatst zou worden. Je krijgt dus eigenlijk een maand geen studiebeurs. Ja, als je afstudeert heb je een maand extra, maar dan heb je er niets meer aan... en je moet het toch terug betalen.' Al maakt het voor de meesten niet zoveel uit vergeleken met vorig jaar, toch is er enige kritiek op de invoering van het nieuwe studiefinancieringsstelsel. De rijken blijken er beter van te worden, tenwijl ouders van studerende kinderen die minder verdienen er op achteruit gaan. Erik, vijfdejaars rechten: 'De invoering van dit nieuwe systeem is voor mij vlekkeloos verlopen. Dat zal bij iedereen die alleen een basisbeurs heeft wel het geval zijn, neem ik aan. Wat ik vreemd vind is dat mensen met een volledige beurs er op achteruit zijn gegaan en dat er een bovengrens is gesteld wat betreft de leeftijd waarop je voor studiefinanciering in aanmerking komt.' ^ ^ g ^ . g ^ g ^ ^^ Q^j^^g^ (Met medewerking van: Toine Asselbergs, Hans de Brouwer, Han von den Hoff, Astrid Tates.) donk geweest, zo meent Goedegebuure, dat zij steeds hebben gewezen op het verschil tussen de empirische literatuursociologie en «de hermeneutische kanten van het vak. Toch hoeven we de universitaire literatuurbeschouwing niet af te schaffen, meent Goedegebuure. Men kan nu eenmaal niet zonder bepaalde opvattingen over literatuur. Een belangrijke leverancier van min of meer acceptabele, algemene uitgangspunten voor de moderne literatuurbeschouwing is de inmiddels al weer twee eeuwen oude romantiek. De opvattingen uit die tijd blijken ook vandaag nog van invloed op bijna alle gangbare vormen van literatuurbeschouwing. Goedegebuure: 'Ik wil de stelling verdedigen dat allerlei noties uit de romantische poëtica, zoals daar zijn: de opvatting dat het Irteraire werk een autononr>e en organische entiteit is, de aan literatuur toegekende esthetische functie, het begrip 'creatieve verbeelding', de samenhang tussen literatuur, mythe en religie, enzovoort, hun verankering hebben gekregen in de literatuurwetenschap van de twintigste eeuw.' T.G.
19 juni 1987
BUITENUND
^^* '"'omiatie^iriii^tivatieliaarjëltud^^ Nu het Erasmusprogramma van de Europese Gemeenschap 200 miljoen gulden beschikbaar stelt om de studentenmobiliteit binnen de EG te vergroten komt de universitaire wereld in beweging om te onderzoeken hoe ze de studenten over de grens haalt Wat IS dan beter dan een konferentie tussen twee grenslanden Nederland en Duitsland met enige ervaring in het onderling uitwisselen van studenten. En waar kan Je zo'n internationale konferentie over 'Studeren in het buitenland. Studieren im Ausland' beter houden dan in de grensstad Nijmegen? De grootste belangstelling van de deelnemere aan deze konferentie op 11 en 12 juni ging uit naar het probleem van de studentenmobiliteit, althans de werkgroep die dit ondenwerp aftastte telde het meeste deelnemers. Maar ook in andere werkgroepen 'Gemeenschappelijke onderwijsprogramma's ', 'Transfer van studiepunten' en 'Postdoctoraal ondenwijs' brak men zich het hoofd over de 'honkvastheid' van de studenten. Er is blijkbaar nogal wat nodig om studenten de grens over te krijgen. Je mag dan nog- zoals de Europese verdragen in de jaren '50 -de formele belemmeringen wegwerken, je mag subsidies en beurzen aanbieden en een imposant Erasmusplan opzetten, het blijft de kwellende vraag of je daarmee de studenten achter moeders rok vandaan lokt. Dr. R.J. in 't Veld bleef in zijn inleiding over dit kernprobleem op de vlakte en beperkte zich tot het betreuren van het feit dat er over de aard en omvang van die mobiliteit aan Nederlandse universiteiten geen goede informatie voorhanden is. Informatie en motivatie blijken de hefbomen te zijn in het wegwerken van de mobiliteitsproblemen. In alle vier de werkgroepen strandde de discussie vroeg of laat bij deze sleutelwoorden. De informatie over studiemogelijkheden in het buitenland stroomt niet door tot bij de studenten, blijft vaak bij de docenten
«ntlf ^^M-^"*""^"' o-^* ^ 1 ' * ^ " "'J s*"'l«"te"- maaröok bij de Duitse deelneme* a a n d S ^ rentiem Nijmegen. Simu taanvertaling In de collegezalen werd als stimulans voor studentenmobiliteit met voorgesteld. (Foto: Flip Franssen) hangen en zij spelen een centrale rol in de distributie van de informatie en het motiveren van studenten. Te vaak blijft een docent onverschillig of werkt als een rem op initiatieven richting buitenland. In diverse werkgroepen kon je dan ook als belangrijke opdracht horen dat er eerst wat gedaan moet worden aan de motivatie
Intreerede prof. Noordman: tekst in samenhang Afgelopen donderdag 18 juni aanvaardde prof.dr. L.G.M. Noordman zijn ambt met het houden van een openbare rede in de aula van de KUB. Noordman werd in 1984 aangesteld als hoogleraar in de Taaien Literatuurwetenschap, in het bijzonder de tekstwetenschap. Titel van zijn oratie: 'Tekst in samenhang'. Kort voor de oratie sprak Univers met prof. Noordman over de inhoud van zijn specialisatie: de tekstwetenschap. 'Tekstwetenschap als vak waar een leerstoel voor bestaat,' aldus Noordman, 'kennen we nog niet zo lang. Maar ik wil tekstwetenschap ook niet zozeer definiëren als een zelfstandige wetenschap naast de taalwetenschap en de taalpsychologie, maar meer als een onderzoeksgebied. En als zodanig is het al heel oud. Zo vormde het bij de Grieken een heel belangrijk onderdeel van de retorica.' Tekstwetenschap gaat, zoals de naam al aanduidt, over teksten. En die kunnen zowel geschreven als gesproken zijn. De inhoud van het vakgebied bestaat uit twee elementen. Noordman: 'Aan de ene kant gaat het om een beschrijving van wat voor informatie in een tekst zit; een analyse van de informatie in een tekst dus. Het tweede aspect is: hoe verwoorden sprekers en schrijvers de informatie die ze wilUnivers
van de heren professoren. Informatica-netwerken moeten in de toekomst die informatie - ook uit het buitenland - rechtstreeks bij de student brengen. Ook internationale organisaties van studenten kunnen een grotere rol gaan spelen in de verspreiding van de informatie en het opwarmen van geïnteresseerde studenten. De opwarming moet al beginnen op de middelbare school waar de belangstelling voor het buitenland kan worden gewekt.
len uitdrukken en hoe begrijpen luisteraars en lezers die informatie.' De tekst 'het regent hard buiten; Jan doet een paraplu op' kan als eenvoudig voorbeeld dienen. Noordman: 'In zo'n zin zit een heleboel informatie waar iedereen het over eens is. Bijvoorbeeld: het regent hard. Daarnaast is er ook een heleboel informatie in die tekst die er niet letterlijk in staat, maar waarvan de schrijver aanneemt dat de lezer ze wel begrijpt. Bijvoorbeeld: als het regent doe je een paraplu op want dan wordt je blijkbaar niet nat.' De praktische toepasbaarheid van tekstwetenschap is duidelijk: heel veel overdracht van communicatie en informatie gaat via gesproken of geschreven taal. De toepassing ligt dan ook op het gebied van de voorlichting, maar dan voorlichting in de hele brede zin van het woord: reclamefolders, belastingformulieren, handboeken, noem maar op. Noordman: 'Maar eigenlijk kun je beter spreken van een specifiek probleem dan van een specifiek toepassingsgebied. Dat probleem is narnelijk het slecht overdragen van informatie via taal, en dat komt overal voor. Zo hebben wij hier stagiaires gehad die zich hebben bezig gehouden met de folders in de gezondheidszorg; die zijn onbegrijpelijk voor de mensen, die kunnen daar niets
Ook ouders van studenten spelen een beslissende rol en het zou, zoals iemand uit de werkgroep 'gemeenschappelijke onderwijsprogramma's 'opmerkte, goed zijn dat er een Erasmusprogramma kwam voor ouders. De informatie moet zich niet beperken tot het studeren zelf, maar het leven, werken mee doen. Anderen hebben zich geconcentreerd op de communicatie binnen het gemeentehuis, het ambtelijk taalgebruik dus. J.C.
Uitwisseling met de universiteit van Exeter De KUB heeft een overeenkomst met de University of Exeter in Zuid-west Engeland om een beperkt aantal studenten een uitwisselingsprogramma te laten volgen. Gevorderde Tilburgse studenten kunnen in Exeter aan het 'department of economics' een trimester lang de MA-cursus 'the economics of the European Community' volgen. Zij krijgen in Exeter een programma van vijf cursussen goed voor ongeveer tien uur per week: inleiding in de Europese Gemeenschap; handel en financieën; arbeid en industrie; landbouw en visvangst en kwantitatieve methoden. Daarnaast krijgt de student nog een introductie in een van de EG-talen (geen nederlands of engels) en een cursus engels indien uit een test bij aankomst blijkt dat de kennis van die taal onvoldoende is. Aan het einde van het verblijf kan de student in Exeter een tentamen afleggen of een dissertatie maken. Behaalde punten geven recht op vrijstellingen in Tilburg.
en wonen in een ander land en de cultuur van dat land kan veel meer aandacht krijgen. Zeer praktische problemen zoals de plaatselijke bureaucratie, de douane en vreemdelingenpolitie kunnen- om nare ervaringen te voorkomen- vooraf worden toegelicht. Tenstotte moet het voor iedere betrokkene duidelijk zijn waar men landelijk de informatie kan krijgen. Dit alles heeft alleen maar zin als de student ook het nut van een buitenlandse studie inziet. Demotiverende factoren moeten worden weggewerkt. Een bureaucratische procedure van één tot anderhalf jaar om naar het buitenland te kunnen is te lang. Spraakproblemen moeten uit de weg worden geruimd. Hoe, dat blijft de vraag, want een klein taalgebied als het nederlandse of het deense trekt minder buitenlandse studenten aan dan de grote taalgebieden. Overal zijn er wel labo's voor talen maar uitgebouwde opleidingen in alle talen van de Europese Gemeenschap zijn er nergens. Kleine taalgebieden moeten dus nog wat extra's in huis hebben om een evenwichtige uitwisseling tussen studenten mogelijk te maken. Studeren in het buitenland mag ook door het bedrijfsleven beter worden gehonoreerd. Buitenlandse studie-ervaring wordt door >iet bedrijfsleven in 't algemeen wel op prijs gesteld maar het speelt vandaag nauwelijks mee in de sollicitatie. De buitenlandse studieperiode moet ook in Nederland worden gehonoreerd en mag dus zo min mogelijk leiden tot een verlenging van de studieduur en zo veel mogelijk tot een transfer van studiepunten. De euforie van het aanlokkelijk Erasmusprogramma heeft ook in Nijmegen niet kunnen verbergen dat de weg naar het studenteninternationalisme nog lang en gecompliceerd is. E.V.
Margot Schuerman, achtstejaars economie, zat dit bijna afgelopen academisch jaar tien weken in Exeter en zij is erg enthousiast over de cursus economie van de Europese Gemeenschap en over de sfeer in en om de universiteit. Exeter heeft geen grote maar wel een erg internationaal georiënteerde universiteit met maar liefst 34 nationaliteiten onder de ingeschreven studenten. De meeste buitenlandse studenten lopen er een jaarcursus. De aanpak is degelijk. Er worden vrij hoge voorwaarden gesteld en de studie kenmerkt zich door een intensieve begeleiding en een regelmatig contact met de docenten. Dit geldt overigens ook voor de cursus die Margot volgde. Zij was er dit jaar de enige Tilburgse student. Margot is ook vol lof over de talrijke activiteiten op de campus en over de mooie oude stad en prachtige omgeving. Het onderwijssysteem is wat schoolser dan in Nederland en de begeleiding zorgt er voor dat iedereen vanaf de eerste dag moet volgen. Margot vond vooral de cursus 'Europese landbouw en visvangst 'erg verhelderend. Dat de huidige landbouwpolitiek zo gehypotikeerd wordt door de geschiedenis van Europa, heeft zij in Exeter van naadje tot draadje horen uitleggen. Belandstellenden voor Exeter kunnen terecht bij Buro Buitenland. E.V. 19 juni 1987
A LA FRANCAISE
Bij Touraine ligt de samenleving op de divan Alain Touraine, in 1978 in Tilburg bekleed met een eredoctoraat, noemt zich liever intellectueel dan socioloog omdat hij zich p)er se niet in de universiteit en de wetenschap wil opsluiten. In het Franse openbare leven speelt hij een belangrijke analyserende rol, evenals andere intellectuelen als -tot voor kort- Michel Foucault, JeanFranpois Lyotard en Pierre Bourdieu. Touraine kreeg buiten zijn vakkring grote bekendheid door zijn houding tijdens de revolte van mei '68, die hij onmiddellijk herkende als een breuk met een verouderd autoritair maatschappijbeeld. Hij was zelf op dat moment hoogleraar aan de universiteit van Nanterre, met de Sorbonne de belangrijkste haard van het studentenverzet. Jarenlang was Touraine directeur van het 'Centre d'Etudes des Mouverments Sociaux'. In 1980 deed hij 'n stapje terug om zich te ontfermen over het 'Centre d'Analyse et d'lntervention Sociologique', een bijzondere sectie van het Parijse instituut die zich speciaal toelegt op toegepast sociologisch onderzoek è la Touraine.
REISLEIDER H ^ B B H H H M H B Het werk van Touraine geldt als weerbarstig en ontoegankelijk, het taalgebruik als wollig en barok, de betoogtrant als omslachtig en breedvoerig. Maar wie zich, zoals Willem de Nijs (39), eenmaal door de rijstebrijberg heeft heengegeten waant zich niet zelden in sociologisch luilekkerland. Aan het eind van zijn studie vergelijkt De Nijs de Franse socioloog met een reisleider die de lezers door een landschap van sociologische perspectieven voert. Touraine weet 'de sociologische toerist bij ieder vergezicht te attenderen op de mooie en de dissonante, beeldverstorende aspecten en zo bij. de reiziger een stijgend verlangen los te weken naar de met zoveel beloften aangekondigde eindbestemming'. Toch zijn het niet de sociologische vergezichten van Touraine (zoals de these van de post-industriële samenleving, de controlevakbeweging e.d.) die in het proefschrift van De Nijs centraal staan. De aandacht is bij hem gericht op het conceptuele en methodologische kader waarbinnen Touraine zijn ideeën heeft ontwikkeld. De kritiek van de Tilburgse docent Beleid en Organisatie is lang niet mals. De eerste poging van Touraine tot systematisering van zijn macro-sociologische denkbeelden in Sociologie de ('Action (1965), waarin hij een brug wil slaan tussen het functionalistische en het (neo-)marxistische denken en waarin 'arbeid' het sleutelbegrip is, noemt De Nijs 'weinig geslaagd'. Touraine was inmiddels zelf ook tot die conclusie gekomen, want hij ondernam kort daarop een nieuwe systematiseringspoging in Production de la Société (1973) en in La Voix et Ie Regard (1978). In deze studies bereikt Touraine volgens De Nijs een grotere interne consistentie en een betere onderbouwing van zijn theoretische denkbeelden, al zijn er nog steeds forse onvolkomenheden. Belangrijkste bezwaar is wat je het intellectuele eclecticisme van Touraine zou kunnen noemen: zijn poging om fundamenteel verschillende intellectuele stromingen tot een synthese te brengen leidt niet tot precies en helder omschreven begrippen maar geeft juist aanleiding tot vaagheden. Univers
De Nijs: door rijstebrijberg heengegeten
Het werk van Alain Touraine is buiten Frankrijk nauwelijks bekend. Toch geldt hij als een van de belangrijkste vertegenwoordigers van de theoretische sociologie van dit moment. Onlangs verscheen de eerste niet-Franstalige monografie over zijn inmiddels meer dan vijfendertig productieve jaren omspannende oeuvre. 'Alain Touraine; het sociologisch geweten van de geprogrammeerde samenleving' is de titel van het proefschrift dat drs. Willem de Nijs vrijdag 19 juni aan de KUB verdedigt. In aanwezigheid van de maftre lui-même.
Promotie drs. Willem de Nijs Het eindoordeel is echter positief, daarover laat De Nijs geen misverstand bestaan. 'In zijn reconstructie van de sociologie probeert Touraine tussen de diverse inhoudelijke en methodologische tegenstellingen door te laveren; soms probeert hij zelfs het onmogelijke met elkaar te verzoenen.' Dat het theoretische bouwwerk niet helemaal tot een nieuwe architectonische eenheid is uitgegroeid, doet volgens De Nijs weinig af aan de gedurfde en virtuoze prestatie van de architect. Met recht kan Touraine dan ook naast grootheden als Marx, Weber en Durkheim tot de moderne klassieken van de sociologie gerekend worden.
BEWEGINGSBEWUSTZIJN
als Michel Crozier, die zich in zijn werk dienstbaar opstelt ten opzichte van overheid en beleid, wil Touraine in zijn sociologiebeoefening juist de nieuwe sociale bewegingen (anti-kernenergiebeweging, milieubeweging, studentenbeweging) bedienen. Het zoeken is naar de sociale beweging die in de post-industriële samenleving de centrale rol zal overnemen die in de industriële samenleving was weggelegd voor de arbeidersbeweging. Want de arbeidersbeweging stelt in de 'geprogrammeerde' samenleving, waarin de technocratie aan de macht is en alles calculeerbaar en beheersbaar is gemaakt, weinig meer voor. (Een opvatting overigens die Touraine door de Franse vakbe-
weging en communistische CGT in het bijzonder niet in dank is afgenomen). Touraine ziet zijn vooral op de maatschappelijke tegenbeweging toegesneden onderzoeksmethode, l'intervention sociologique, als de verdediging van de democratie: hij is er op uit de mensen opnieuw te mobiliseren en mondig te maken. In de titel van zijn boek La Voix et Ie Regard komt die opzet fraai naar voren: de socioloog richt de blik (Ie regard) op de samenleving met de bedoeling het volk c.q. de sociale beweging weer een stem (la voix) te geven. Touraine's onderzoeksmethode heeft veel weg van een maatschappelijke psychoanalyse: niet de individuele patiënt, maar de samenleving ligt bij hem op de divan. Een voorbeeld is het onderzoek naar het Franse verzet tegen kerncentrales. La Prophétie anti-nucleaire uit 1980, waarin hij een select gezelschap van actievoerders en vertegenwoordigers van vakbeweging en politieke partijen die zich verzetten tegen het gebruik van kernenergie in een confrontatie bracht met de oppositie: de directie van een kerncentrale, lokale bestuurders en politici die zich juist hard maken voor kernenergie. Bedoeling van Touraine is te laten zien dat voor- en tegenstanders in een sociale betrekking staan die typisch is voor de huidige samenleving. Vervolgens komt de vraag naar de inrichting, de doelstellingen van de samenleving aan de orde. Als daarbij sprake blijkt te zijn van een centraal sociaal conflict, ontstaat een 'bewegingsbewustzijn' dat op den duur steeds meer mensen in het geweer moet roepen. De Nijs is nogal sceptisch over de resultaten die Touraine tot nu toe heeft geboekt. Wel trekken de publicaties van Touraine, hoe discutabel ook, steeds behoorlijk de aandacht. Niet zo verwonderlijk overigens, omdat het om urterst actuele thema's gaat die eigenlijk iedereen aangaan: kernenergie, vredesproblematiek, feminisme, milieu. Touraine probeert in zijn werk de nieuwe sociale bewegingen in een theoretisch kader te plaatsen. Hij ziet in deze bewegingen de contouren van een nieuwe samenleving opdoemen, waarin de klassieke werknemer-werkgever tegenstelling niet langer het centrale sociale conflict is, niet meer de motor van sociale verandering. Van het proefschrift van Willem de Nijs 'Alain Touraine; het sociologische geweten van de geprogrammeerde samenleving' is een handelsu'rtgave verschenen bij de Tilburgse Universitaire Pers (TUP). Lennart Kik
^ H l ^
Nu is het de vraag of Touraine wel zo'n boodschap heeft aan zijn critici. De indruk bestaat eerder dat kritiek è la De Nijs hem juist sterkt om op de eigen weg verder te gaan. Van de gangbare wijze van sociologiebeoefening en de gebruikelijke onderzoeksmethoden moet hij sowieso weinig hebben. Een veelgebruikte methode als de grootschalige enquête bijvoorbeeld kan volgens Touraine alleen registreren hoe mensen reageren op bepaalde stimuli, je kunt er niet mee vaststellen hoe mensen vorm geven aan hun eigen situatie, hoe maatschappelijke veranderingen in z'n werk gaan. En in dat laatste is Touraine ten zeerste geïnteresseerd. Anders dan een collega
Didactueel Afgelopen maand mei verscheen er aan de KUB een eerste nummer van een informatieblad voor docenten over onderwijsaangelegen heden met de niet zo originele titel 'Didactueel'. In een 'redactioneel intro' wordt het blad voorgesteld als een gezamenlijk initiatief van drie KUBdiensten: het Onderwijs Research Centrum, het Audio Visueel Centrum en de Bibliotheek, 'ingegeven door het besef dat tot nu toe een communicatiemiddel ontbreekt waarmee de docent informatie wordt geboden die bruikbaar en hanteerbaar is bij de vormgeving en de uitvoering
van het onderwijs'. Verder schrijft de redactie dat 'didactueel' een blad is dat gelezen wil worden. De lezer heeft weinig tijd dus wordt de inhoud beknopt gehouden. Toch is er plaats voor een fors hoofdartikel over 'Probleemgestuurd onderwijs' een experiment bij Personeelswetenschappen. Didactueel verschijnt vier keer per jaar. Eindredactie: Wilko Elsinga (ORC) tel. (66)2445, kamer PI .221. E.V.
19 juni 1987
UWGELD OF UW LEVEN?
De gezondheidszoig is een groot goed - zo , leven heeft voor tonnen aan chirurgie en post-operagroot dat wij de kosten ervan niet meer kunnen tieve zoig besteden? Of zijn er grenzen aan onze wil opbrengen. om eikaars leven te veriengen? Of kunnen we wel maar willen we niet? NRC Handelsblad gaat ongemakkelijke disTot voor kort was de algemene mening: als de cussies met uit de weg, maar discussieert mee op het techniek er is, mag het aan geld met ontbreken. Nu scherp van de snee. Daarbij wordt geen rekening zetten we daar vraagtekens bij. De samenleving zucht gehouden met de belangen van enige achterban, onder het gewicht van de sociale voorzieningen. geloofsgemeenschap of beroepsgroep. Het enige dat Althans: de meerderheid zucht, en zoekt veriichting. m de kolommen van NRC Handelsblad telt, is een In tal van verworvenheden wordt het mes gezet en er presentane van de feiten en de meningen van betrokworden pijnlijke afwegingen gemaakt. kenen. Deze aanpak stelt de lezer in staat zelf een Moeten we aan iemand die nog maar kort te genuanceerd beeld te vormen.
Mocht een deigelijke aanpak u heilzaam lijken, belt u dan eens vooreen proefabonnement: vier weken NRC Handelsblad voor slechts f 13,10. U kunt tot half acht 's avonds zonder afspraak terecht op 06-0555.
RC^ t'Miii>K*^
VOOR WIE DE NĂœMCE ZOEKT.
behalve Kop ook de decaan, iemand van personeelszaken en de leider van het project waarbinnen de aio onderzoek doet zitting. Zij beoordelen na het eerste jaar het definitieve onderzoeksvoorstel van de aio. Volgens Kop wordt op dat moment niet alleen de aio, maar ook de begeleiding beoordeeld. In tegenstelling tot de aio bij de psychologen moeten die bij de eaconomen en econometristen wel een deel van hun tijd besteden aan onderwijs.
DE OPERA TIE PROMO VEREN Promoveren is in. Veel wetenschappers haasten zich o m hun proefschrift af te knjqen De felbegeerde doctorstitel verhoogt immers de academische status en dat kan qeen kwaad in een tijd dat carrière maken binnen het universitaire bedrijf moeilijker is dan ooit. En natuurlijk is het ook mooi een keer de klassieke meesterproef af te leggen, m deze special . e k e n , Univers de contouren van 'de operatie promoveren- H e , ^^^^^ vast Henk Zomer blikt met oudgedienden Karel Soudijn en Krijn van Bijsterveldt terug op de bloeddrukverhogende, maagzweerverwekkende en relatieyerstorende ervaringen die met het schrijven van een proefschrift hand in hand hjken te gaan. IJdelheid is de promovendus niet v r e e m d , aldus de bevinding van TIAS-onderzoeker Thijs Caspers, met behoud van uitkering op jacht naar de doctorstitel. Letterenpromovenda Manneke Houtkoop-Steenstra heeft zojuist bewezen over het nodige zitvlees te beschikken. En promotor prof. van den Eerenbeemt spreekt binnenkort voor de achttiende maal een laudatio uit. Waarom promoveren mensen eigenlijk, vraagt columnist Jan Boelhouwer zich af. Om vervolgens zelf het a n t w o o r d te geven: Die t w e e letters 'Dr zijn voor het leven, terw i j l drs. Willem II volgend jaar weer is gedegradeerd...
Aantal promoties flink in de lift 'Voor wat betreft het aantal promoties aan de KUB was 1986 een topjaar. De economische wetenschappen (economen en econometristen bij ell<aar} leverden dertien promovendi af. Éénzelfde aantal kon worden opgetekend voor de sociale wetenschappen (sociologen en psychologen). In de jaren 1982 tot en met 1985 schommelde dit aantal nog rond de vier. Bij wijsbegeerte en letteren promoveerde tot nu toe slechts een enkeling. Vanwaar die toename bij de economen? Dr. P. Verheyen, decaan van de economische faculteit, stelt in zijn algemeenheid dat 'er een positief onderzoeksklimaat op de faculteit is'. Meer concreet zoekt Verheyen de toename van de promoties in de noodzakelijkheid van de doctorstitel voor de carrière van de medewerkers. Wil iemand in aanmerking komen voor de functie van universitair hoofddocent dan is het gepromoveerd zijn een absolute voorwaarde. 'Zonder promotie geen promotie'. Ook het zuiver wetenschappelijk onderzoek (ZWO) heeft een aantal extra promovendi opgeleverd. Verheyen: 'Vier jaar geleden hebben wij activiteiten ondernomen om meer geld binnen te halen via ZWO. Nu kunnen de vruchten worden geplukt van de stimulansen die toen zijn gegeven.' Het zuiver wetenschappelijk onderzoek wordt betaald door de overheid. Verder hebben het samenwerkingsverband met de Technische Universiteit Eindhoven en de onderzoekspool (een potje van de KUB waaruit onderzoek betaald wordt) een positief effect gehad. Bij de juristen worden slechts weinig proefschriften geschreven. In 1986 waren dat er welgeteld drie, in 1985 twee en in 1984 geen enkele. Aarzelend probeert de decaan van de juridische faculteit, prof. mr. C. Geppaart hier een verklaring voor te geven: 'Het hangt misschien een beetje samen met wat in ons vakgebied gebrui-
keiijk is. Medewerkers moeten ook eerst wat vingeroefeningen doen zoals het schrijven van artikelen alvorens ze aan het zwaardere werk, het proefschrift, kunnen beginnen'. Op de juridische faculteit is er sprake van een dreigend tekort aan universitaire hoofddocenten (uhd's). Voorwaarde voor een uhd is dat zo iemand gepromoveerd is en gepromoveerden moet je bij de juristen met een lantaarntje zoeken. Daarom is het volgens Geppaart voor het faculteitsbestuur zaak een 'stimuleringsbeleid' te voeren. 'Daarbij is de sfeer in de faculteit erg belangrijk, daar moet een bestuur voor waken. Er moet een klimaat zijn waarin proefschriften kunnen groeien. De contacten van jonge medewerkers met oudere wetenschappers, die zelf gepromoveerd zijn, zijn erg belangrijk.' Geppaart wijst er op dat wanneer het faculteitsbestuur te horen krijgt dat een medewerker te veel tijd moet besteden aan onderwijs en niet toekomt aan zijn proefschrift zo iemand alle ruimte moet worden gegeven. Dit kan door bijvoorbeeld een studieverlof voor enkele maanden te regelen. 'Wij willen voorkomen dat iemand vastloopt. Maar knelpunten moeten medewerkers dan wel zelf naar voren brengen in functioneringsgesprekken'. Voor 1987 voorziet Geppaart maar één promotie aan de juridische faculteit, voor 1988 zullen dat er zo'n vier zijn. Hij blijft echter optimistisch: 'Op lan-
gere termijn zullen we langzaam stijgen. De sociale en psychologische faculteit tesamen zorgden in 1986 voor evenveel promovendi als de economische wetenschappen. Dat is des te opmerkelijker omdat de sociologen en psychologen samen veel kleiner zijn dan de economen en econometristen. Mr. W . Jansen is secretaris van de subfaculteit psychologie. Hij zoekt voorzichtig naar een verklaring. 'Wij voeren een gericht beleid. Zo maken wij in functioneringsgesprekken en beoordelingsgesprekken afspraken met medewerkers over het al of niet promoveren en over het tijdspad dat gevolgd moet worden. Verder stellen wij een aantal randvoorwaarden aan het promotie-onderzoek. Het moet namelijk ingepast zijn in een groter onderzoeksprogramma en de begeleiding moet goed geregeld zijn. Misschien lenen de thema's die hier in de belangstelling staan zich wat beter voor promoties.' De externe contacten spelen volgens hem eveneens een rol. Zo staat vooral onderwijspsychologie in de belangstelling van mensen buiten de KUB die hier willen promoveren. Over een kleine vier jaar promoveren de eerste onderzoekers in opleiding (aio's). Deze mensen besteden een deel van hun tijd aan het volgen van cursussen, aan het geven van onderwijs (voor maximaal 25 procent) en aan het doen van onderzoek. Bij de psychologen hoeven de aio's helemaal geen onderwijs te verzorgen. 'Op het moment dat men de eis stelt van een academisch proefschrift komt het verzorgen van colleges niet van pas. OndenA/ijs geven is wel heel belangrijk, maar in zo'n periode is dat een besogne die er niet bij kan,' aldus Dr. P. Kop. Hij is aio-coördinator aan de psychologische faculteit en verantwoordelijk voor de aio-opleiding aldaar. In de aio-selectiecommissie hebben
'Vanuit de subfaculteit econometrie hebben wij het hele aio-gebeuren in de economische faculteit opgestart'. Dit zegt Prof. Dr. Ir. A. Kapteyn. 'Wij hebben daarbij sterk gedacht aan de amerikaanse promotie programma's. Een van de kenmerken daarvan is een uniform ondenwijsdeel. Zo'n tweede fase moet dus niet alleen bestaan uit het schrijven van een proefschrift, maar ook uit het je verder bekwamen in het vakgebied. Het is belangrijk voor een deel een uniform onderwijsprogramma te hebben. Van de zeven sb's (eenheden van studiebelasting, n.v.d.r.) zouden drie sb's voor iedereen hetzelfde zijn, de andere vier waren naar keuze. Maar afgelopen najaar oordeelde de faculteitsraad anders. Zij wilden de aio's alle zeven sb's vrij laten kiezen. De vrij centralistische opzet die wij in gedachten hadden, met een centraal toezicht op de hele gang van zaken is verlaten door de raad. De vakgroepen moesten het zelf maar uitzoeken. En toen stapte de toenmalige aio-commissie, waaronder ikzelf, behalve de twee aio-leden op. We zagen geen reden meer om te blijven bestaan. Nu bestaat er wel een aio-selectiecommissie. Maar naar mijn gevoel werd het hart uit de opleiding gehaald.' Via een andere weg wordt de centralistische aanpak toch weer binnen gehaald. Bij de economen zijn er namelijk initiatieven tot het opzetten van landelijke onderwijsnetwerken. Op landelijk niveau wordt ondenwijs verzorgd, speciaal voor aio's. Er bestaat er al een voor kwantitatieve economie en er is een netwerk voor bedrijfseconomie in oprichting. Het landelijke netwerk kwantitatieve economie kent een directeur die onder andere als taak heeft te waken over de studievoortgang en de begeleiding. Kapteyn:'Het blijkt tot nu toe zeer goed te werken, vooral ook omdat we voor het geven van onderwijs bekwame mensen uit het buitenland kunnen aantrekken. Voor het ondenwijsprogramma geldt ook dat de meest bekwame mensen uit Nederland les kunnen geven. Je bent dan dus niet alleen aangewezen op de eigen universiteit.' Kop vergelijkt de positie van de doctorandus die met een promotie bezig is, de aio en de zuiver wetenschappelijk onderzoeker. 'De drs. krijgt de meeste verwijten dat hij of zij nog niet gepromoveerd is. De meeste daarvan zijn niet terecht. Veel mensen zijn gekomen en moesten zich meteen onvoorbereid in het ondenwijs storten. Dit kwam omdat tien, vijftien jaar geleden het aantal studenten sterk toenam en ook het aantal cursussen, veel meer dan het personeel. De onderwijslast was dus zeer groot. De zwo-ers hebben de beste positie. Ze worden goed betaald en hoeven weinig of geen onderwijs te doen. Daar moeten we dus de grootste prestaties van venwachten.' Een doctorandus heeft geen gegarandeerde begeleiding bij zijn proefschrift volgens Kop, tenwijl een aio dat wel heeft. Bovendien gaat de doctorandus vaak gebukt onder een zware onderwijslast. Dit betekent dat deze er het slechtst vanaf komt. R.V.H. 19 juni 1987
Univers
w^
ELD VAN VERSCHIL fB
Er moet een ander type proefschrift komen voor pas afgestudeerden A ^
Het organisatorische l<limaat, de mensen waarmee je contact l<rijgt en omgaat, zijn belangrijl<e factoren om het schrijven van een dissertatie met succes af te ronden. Het Iclimaat van de subfaculteit psychologie is behoorlijk stimulerend voor onderzoek. Dat blijkt onder meer uit het hoge percentage gepromoveerde medewerkers. We scoren gunstig in vergelijking met andere faculteiten van de KUB. Daar komt bij, dat de subfaculteit pas in 1971 is opgericht. Overigens verwierf niet 'iedereen' in enkele jaren de doctorstitel. Afgaande op het aantal promoties, viel in het begin van de jaren '80 de oogsttijd. Het kostte die mensen gemiddeld 10 jaar om het proefschrift af te ronden. Karel Soudijn studeerde in 1969 af als p s y c h o l o o g aan de Gemeentelijke Universiteit van A m s t e r d a m en trad er in dienst bij de vakgroep methodenleer. In 1975 ging hij als methodoloog bij de vakgroep klinische psychologie in Tilburg w e r k e n . Soudijn promoveerde in 1982 te Amsterdam bij Gerard de Zeeuw, hoogleraar andragologie aan de G U . De titel van zijn proefschrift luidt: Kwaliteit van psychotherapie: een probleemanalyse. In de vakgroep ben ik de enige, die promoveerde op werk van de vakgroep. Er waren ook andere leden van de vakgroep gepromoveerd, maar hun proefschriften stammen uit de tijd vóórdat ze hier kwamen werken. De laatste tijd is het klimaat in de vakgroep om te promoveren verbeterd. De vakgroep is uitgebreid met een produktieve sectie gezondheidspsychologie. Enkele doctorandi die kortgeleden zijn afgestudeerd, hebben er een onderzoeksfunctie. Die medewerkers zijn vaak op extern gefinancierde projecten aangsteld. Ze zitten er nog te kort om te beoordelen of er ook een promotie inzit.
Legio factoren kunnen uiteindelijk tot mislukking van een promotie leiden. Ik denk, dat degenen die meteen na hun afstuderen veel vrijheid kregen en ruimschoots de kans hadden om te laten zien wat ze waard waren, er niet in zijn geslaagd om te promoveren. Er werd van hen wel verwacht, dat ze zich in die periode van vrijheid waar zouden maken. Maar dat lukte niet. Ze wisten kennelijk niet hoe ze als onderzoeker van de grond moesten komen. Misschien omdat ze onvoldoende konden verkennen wat ze wilden en wat hun sterke en zwakke punten waren. Een andere factor is het ontbreken van begeleiding door een promotor. Bovendien vormt in een vakgroep klinische psychologie, de post-doctorale vorming in praktijkvaardigheden voor psychotherapie een grote verlokking. Sommige startende medewerkers besteedden mefer aandacht aan die training dan aan onderzoek. Ik heb nooit geambieerd om praktijktrainingen te volgen zodat ik die valkuil omzeilde. Als je de kans op succes wilt vergroten is een structuur nodig die jonge onervaren promovendi houvast biedt: bijvoorbeeld een onderzoekprogramma met projecten waarmee ze van start kunnen gaan. Nu trof ik bij de vakgroep methodenleer aan de GU juist een open structuur aan, met dit verschil dat de eis om te promoveren niet dwingend werd gesteld. Toch ben ik na mijn afstuderen aan een proefschriftonderwerp begonnen maar liet het spoedig weer los. Daarna heb ik me met uiteenlopende onderwerpen beziggehouden. Ik zorgde ervoor, dat ik over die onderwerpen snel artikelen publiceerde. Zo toonde je een nuttig lid van de vakgroep en werd het je niet kwalijk genomen, datje niet promoveerde. Die losse structuur gaf me ruimte om mijn draai te vinden. Je valt op je bek als ze je zeggen dat je volop vrijheid geniet maar anderzijds confronteren met de eis om te promoveren.
JUDOKA De relatie met mijn promotor is geleidelijk ontstaan. Ik ben bij een iets oudere medewerker in de vakgroep methodenleer gepromoveerd nadat hij in een andere faculteit tot hoogleraar was benoemd. Hij was intelligent en breed georiënteerd. Ik had al veel van hem geleerd voordat hij mijn promotor werd. We hebben in de loop der jaren samen veel artikelen geschreven. Daaruit kwam gaandeweg een onderwerp naar voren dat geschikt was voor een proefschrift. Kort na elkaar verlieten wij de vakgroep methodenleer maar hielden contact door onze werkrelatie om te zetten in een promotor/promovendus-relatie. In praktisch opzicht konden we goed met elkaar overweg. Als mijn promotor vond dat ik niet opschoot, verleidde hij mij tot het houden van een voordracht. Ik zorgde er op mijn beurt voor, dat hij de hoofdlezing kon houden op een congres, dat ik hielp organiseren. Op die manier dwong ik hem zich te verdiepen in het onderwerp waarin hij mij begeleidde. Toch gingen we niet in alle opzichten als gelijken met elkaar om. Het lijkt me juist handig om relaties met je promotor flexibel te houden en gelijkwaardigheid te combineren met elementen van gezag. Ik heb mijn promotor beschouwd als een persoon die boven de stof stond en meer overzicht had. Ik stond open voor zijn suggesties. Mijn promotor ontpopte zich als een judoka die er op lette welke bewegingen ik wilde uitvoeren. Hij ging met die bewegingen mee maar voegde er nieuwe elementen aan toe. Dat bracht mij dan weer tot de volgende greep. Ik zorgde ervoor dat hij voor elk gesprek een verslag in huis had. Daarin gaf ik zo precies mogelijk aan, waar ik vastliep. Doordat De Zeeuw de stukken snel las, reageerde hij vlot zodat ik geen maanden op correcties hoefde te wachten. In de brochure 'Wie wil er nog promoveren' schrijft Schuyt, dat de promotor van alinea tot alinea moet meedenken om zijn bevindingen tot in de finesses aan de promovendus te kunnen meedelen. Ik vrees dat zo'n begeleiding star verloopt. Mijn promotor las mijn teksten niet met de gedachte welke passages moet ik goed- of afkeuren. Het kan om conceptteksten gaan waarbij je je eerst verder in de stof moet verdiepen voor het rode potlood er aan te pas moet komen. Als judoka nam De Zeeuw ook de vrijheid om aan de hand van mijn verslagen andere ondenwerpen aan de orde te stellen'.
VOETNOOT Tegenslag? Ik heb momenten gekend waarop ik dacht: hoe verder. De Zeeuw wees dan op sterke en zwakke punten in verslagen, en bood nieuwe perspectieven. Je moet een frustratie-tolerantie hebben èn bereid zijn om telkens opnieuw te beginnen. Gelukkig stond ik niet onder zware druk om het proefschrift binnen een bepaalde termijn af te hebben. Ik heb een jaar op het NIAS (Netherlands Institute for Advanced Study) in Wassenaar kunnen studeren en was vrijgesteld van onderwijstaken. Dat zet schot in de zaak. Doordat de universiteit je een jaar schenkt, word je toch een stuk resultaat-bewuster: het Soudijn: weg mot proefschrift als levenswerk
Hoewel het ceremonieel v openbare verdediging met feestelijke receptie idoet vermoeden, is promoveren een soms hai nfrontatie met opponenten en elf. Dr. Krijn van Bijsterveld ir. Karel Soudijn vertellen over principiële en prali s achtergronden van het promoveren. 'Je valt op [', zegt Soudijn, 'als ze je zeggen dat je volop vri geniet, maar anderzijds confronteren met de ei te promoveren. 'En Van Bijsterveldt merkt op: naatstaven o m sociaalwetenschappelijke dissert; te beoordelen zijn volstrekt om Ijk.' Hemelsbreed verschillen de omstandigheden waaronder promovendi aa w proefschrift w e r k e n .
door H ZOMER In 1968 werd me gevraagd het vak moet een goed proefschrift worden. Ma welzijnssociologie te ontwikkelen omdat ik regelmatig artikelen publiceerdi aan de subfaculteit sociaalcultumaakte ik me niet meteen ongerust als i vertraging opliep. Behalve mijn promoK rele wetenschappen. Door de grote toewist niemand dat ik niet opschoot. Do( loop van de studenten en afstudeerders het publiceren van artikelen won Ik enig maar vooral door het agressieve radicale 'speelruimte' om de promotie niet vlot aft klimaat destijds, viel het werk aan de faculwerken. Dat venwerven van 'speelruimti teit niet mee. In 1970 werd welzijnssociolowas mijn strategie. Direct na mijn aanste gie en hoofdspecialisatie, kwam er een staf ling in Tilburg, schreef ik een boek dat en kreeg ik m'n eerste medewerkers. '76 uitkwam. Het vormde met de artikele een buffer. Ik had wat geleverd en kon m enige vrijheid veroorloven. Bovendie Quirijn van Bijsterveldt is h o o f d d o dreigde er geen ontslag als ik niet zou pro cent vrijetijdswetenschappen aan de moveren. De eisen waaraan je moet vol subfaculteit sociologie. Op 3 o k t o b e r doen zijn de laatste tijd zwaarder gewoi 1975 promoveerde hij tot d o c t o r in de den. Als ik niet gepromoveerd was, zou sociale w e t e n s c h a p p e n . De titel van nu misschien wel ontslagen worden. zijn proefschrift: Een sociale voorzieAls je vast dreigt te lopen, zou je 'spionage ning en haar cliënten. Een onderzoek werk' kunnen doen bij lotgenoten om ti naar de bijstandverlening aan v r o u achterhalen hoe zij met hun moeilijkhedei welijke gezinshoofden. omgaan. Ik heb ooit eens tegen een ge schiedenisprofessor gezegd, dat de voort gang van mijn proefschrift me niet lekkei zat. Hij antwoordde: 'Waar maak je je tod 'In datzelfde jaar gaf het ministerie van zorgen over. Eén voetnoot per dag is vooi CRM aan het IVA (Instituut voor Sociaal Wetenschappelijk Onderzoek van de een historicus een hoge produktie'. KUB), opdracht voor een onderzoek naar bijstandmoeders. Als hoofd van de sectie RIJPHEID Of je voor het schrijven van een proef- weizijnsonderzoek bij het IVA kreeg ik de schrift geestelijk rijp moet zijn? Levenser leiding van het onderzoek. Ik verzocht het varing is voor bepaalde ondenwerpen wel faculteitsbestuur om gedeeltelijke vrijstellicht nodig. Maar ik vind niet, dat we het ling van ondenwijstaken. Het bestuur ging schrijven van dissertaties aan oudere aca accoord. demici moeten overlaten. Er moet een an Het organisatorische kader voor mijn der type proefschrift voor pas afgestudeer- dissertatie-onderzoek was aanvankelijk den komen met wat meer standdaardon- gunstig. Volgens het formatieplan zou ik derzoek. Het schrijven van een proefschrift na mijn promotie tot hoogleraar worden kun je evengoed beschouwen als een mid- benoemd. Dat was destijds niet zo uitzondel om die geestelijke rijpheid te bevorde- derlijk. In die tijd zat het wetenschappelijke ren. Ik zie het proefschrift als een flexibel ondenwijs in de lift en benoemingen tot wetenschappelijk produkt. In oorsprong is hoogleraar volgden elkaar snel op. In de het ook bedoeld als eerste proeve van we startfase van mijn onderzoek heb ik gecontenschappelijke bekwaamheid. Waarom centreerd kunnen werken. moet een dissertatie een eindprodukt zijn' De Gemeentelijke Sociale Dienst in RotterMoeten we ook niet af van het proefschrift dam waar len Dales directrice was, wilde een soortgelijk onderzoek. Twee Rotterals levenswerk? De eis om te promovoren wordt tegen- damse sociologen kwamen ons team verDoor talrijke stimulerende woordig wel steeds dwingender gesteld. sterken. Degenen die het in hun academische car- gesprekken kregen we het idee dat ons rière niet voor mekaar krijgen om te promo- teamwork meer waarde had. Daar kwam veren lopen behoorlijk in de kijkerd. De me- bij, dat het onderwerp 'bijstandverlening dewerkers die zo tussen 1966 en 1972 zijn aan onvolledige gezinnen' toen een polibenoemd, werden vooral aangesteld om tiek issue werd. college te geven. De rest van hun functie De start van het onderzoek verliep enthouwas min of meer franje, ook al was er de siast. Er werd een theoretisch model met formele eis om onderzoek te doen. Achter- begrippenkader ontwikkeld. Vervolgens af worden deze lieden met nieuwe spelrezochten we naar relaties tussen die begripgels geconfronteerd en klinkt het pen en formuleerden, zoals dat heet, opeverwijt dat ze nog steeds niet gerational definities. Daarna kon het velpromoveerd zijn. Dat is tragisch. donderzoek van start gaan. We hadden
J
1
Criteria om een proefschrift te beoordelen zijn erg vaag een steekproef van 1500 bijstandmoeders, gespreid over ruim 100 gemeenten. Een legertje van 25 studenten zou die bijstandmoeders uitvoerig ondervragen, nadat ze eerst door de GSD waren benaderd. Privacy was toen ook al punt van zorg. Ook daardoor zat er veel werk in de uitvoering van het onderzoek. Toen we de gegevens in huis hadden, begon de analyse. Mijn IVA-assistent Janssens schreef codeboeken, maakte analyse-schema's en tabellen. Stapels hoog. é
DRUK Door de contractuele termijn van de opdrachtgever en doordat er zoveel geld met het onderzoek was gemoeid, stond je onder druk om te presteren naast de druk die je jezelf oplegt om er het beste van te maken. Maar er was ook een druk die uitging van radicale critici die volhielden dat je aan empirisch onderzoek niets had. Op het IVA kon ik gestaag aan het onderzoek werken. Het was dus een tegenvaller dat ik in het tweede en derde jaar van mijn onderzoek onderwijs moest verzorgen. Maar afgezien daarvan. Je moet bij een empirisch onderzoek met concrete onderzoeksvragen sterk gemotiveerd zijn om er jaren mee bezig te zijn, ook als uitkomsten tegenvallen. Dan begin je ermee op te staan en naar bed te gaan. En de uitkomsten vielen tegen. Er zaten niet zoveel baanbrekende hypothesen in het onderzoek en die werden bovendien weerlegd. Uit het onderzoek bleek onder meer, dat afhankelijkheid van de bijstand geen ongunstig stempel opdrukt. Bijstandmoeders voelen zich in de kapitalistische maatschappij geen tweederangsburger. De behandeling door ambtenaren van Sociale Diensten bleek op enkele uitzonderingen na correct en werd zelfs gewaardeerd.
ZIJDERVELD In 1971 verscheen Prof. Zijderveld op het 'faculteitstoneel'. Hij stond een beschouwende beoefening van de sociologie voor, en zette zich af tegen empirisch onderzoek. Tussen Zijderveld en de radicale studenten ontstond een verbond, maar het was een gelegenheidscoalitie want inhoudelijk stonden ze lijnrecht tegen over elkaar. Partijen vonden elkaar in hun felle kritiek tegen empiristen en neo-positivisten. IVA onderzoek vonden ze maar neuzentelierij. Eind 1974 kwam het rapport gereed. Daar zou ik een dissertatieversie van schrijven. Het oorspronkelijke rapport was nogal gedetailleerd en de resultaten waren niet zo goed leesbaar voor een groot publiek. De nieuwe versie zou door extra theoretische aankleding, venwijzigingen naar internationale literatuur en onderzoek beter aan de eisen van een proefschrift beantwoorden. Mijn promotor De Moor was door ministries adviseurschappen wat uit het beeld verdwenen. Hij had niet veel tijd in de begeleiding gestoken. Maar wat hij deed, deed hij goed. Hij advisseerde om het onderzoekproject intakt te laten. Prof. Segers werd gevraagd als co-promotor om bij het indikken van het projectverslag tot ongeveer 350 bladzijden te helpen. Segers nam de hoofstukken met het rode potlood door. Die hulp kwam van pas want op den duur zie je, doordat je er met je neus vlak
opzit, niet meer zo haarscherp wat belangrijk is. Een beknopte versie van de oorspronkelijke rapporten met een duidelijker zicht op de hoofdzaken bleef over. Voor methodische technische bijzonderheden van de analyse werd venwezen naar bijlagen. Dat was immers het werk van Janssens. Vervolgens heb ik de eindredactie verzorgd. Op advies van De Moor schreef ik het proefschrift in empirische stijl. Inmiddels was een promotiecommissie gevormd om de dissertatie te beoordelen. De datum voor de openbare verdediging werd vastgesteld.
PLAGIAAT Zijderveld, inmiddels decaan, zond een brief aan het College van Decanen waarin hij erop aandrong het proefschrift te weigeren. Zijderveld vond, dat sprake was van plagiaat omdat het proefschrift een zo gedeelde arbeid was, dat het niet alleen op mijn naam geschreven kon worden. Zijderveld was destijds bezeten van plagiaat en hij voelde zich blijkbaar geroepen om dat euvel te bestrijden. Dat deed-ie trouwens ook in andere circuits en door middel van publicaties. Ik heb daarop voorgesteld om samen met Janssens te promoveren. Dat was toen een novum. Enkele jaren later was zo'n gezamenlijke promotie iets heel gewoons omdat steeds meer onderzoek, alleen al door zijn omvang, op teamwork stoelt. Janssens zag daar vanaf. Hij wilde liever een project, dat hij geheel zelfstandig af kon werken. Drie jaar later is hij inderdaad op een eigen onderwerp gepromoveerd. Enfin... enkele weken later werd ik bij Rector Jeukens ontboden. Ik kreeg groen licht voor de verdediging van mijn proefschrift. Jeukens gaf mij in overweging om in het voorwoord duidelijk aan te geven, welke delen van de dissertatie naar onderzoek verwees dat ik had verricht. Er is dus even sprake geweest van een mogelijke weigering van mijn proefschrift. Dat gebeurt ze'den. Vrijdagmiddag drie oktober vier uur stond ik dan eindelijk onder de corona in de Aula om mijn proefschrift te verdedigen. Zijderveld kreeg de gelegenheid om te opponeren. Als vertegenwoordiger van de theoretische sociologie was hij op zoek gegaan naar de theoretische uitgangspunten van mijn onderzoek. Maar hij had ze niet gevonden. De Moor, die de bui had zien hangen, had me op het hart gedrukt om 'droog' en beknopt te antwoorden. Ik heb me dan ook niet uit de tent laten lokken, zodat ik de verdediging er zonder kleerscheuren vanaf bracht. Na afloop wees De Moor in zijn laudatio op de pluriforme beoefening van de sociologie. Hij onderstreepte dat bij empirisch onderzoek, doordat het zoveel tijd vergt, wel sprake moet zijn van teamwork. De Moor wist dat vanuit zijn achtergrond als IVA-directeur. Die ervaring miste Zijderveld.
BEOORDELING Kernvraag is, wat telt in de beoordeling? Fraaie, logische klinkende frasen (è la ZijVan Bijsterveldt: bitter gestemd
derveld, n.v.d.r.) dat het zus of zo toegaat in de samenleving? Of telt wat ie te weten komt na uiterst zorgvuldige formulering van vragen die je voorlegt aan personen die zelf met het probleem te maken hebben. Het gaat om verschillende bronnen van kennis, nog afgezien van het feit dat empirisch onderzoek een beroep doet op vaardigheden om te organiseren en leiding te geven. Die twee sociologische werkstijlen botsten tijdens de promotie-plechtigheid op elkaar. Dat heeft De Moor ook laten doorschemeren zonder overigens met z'n vuist op tafel te slaan. Maar een veel fundamenteler vraagstuk speelde parten. Het bleek volstrekt onduidelijk hoe sociaal-wetenschappelijk onderzoek beoordeeld moet worden. Dat kwam tijdens de verdediging van mijn dissertatie navrant op tafel. Vanuit tegengestelde beoordelingskaders werd boven mijn hoofd een strijd uitgevochten... Twee weken na mijn promotie werd ik ontboden bij Zijderveld die me meedeelde, dat de reeds ingestelde benoemingscommissie er van af zag, om mij tot hoogleraar te benoemen. Ik was teleurgesteld en bitter gestemd. Tijdens de verdediging had Zijderveld met zijn objectie bakzeil moeten halen, als lid van de benoemingscommissie kon-ie zijn slag alsnog thuishalen... Of ik het nog eens zou willen overdoen? Kijk... een proefschrift vertegenwoordigt het hoogste niveau van wetenschappelijk arbeid. Daar mogen dan ook best zware eisen aan worden gesteld. Maar de criteria om zo'n wetenschap^ pelijk werk te beoordelen zijn erg ^ vaag. X
NIET ALLE DOCfORAALSTUDENnN LIGGEN DE HELE ZOMER AAN HET STRAND W a n n e e r u binnenkort afstudeert, gaat uw belangstelling niet alleen uit naar vakantie houden. U w toekomstige carrière, het vinden van een eerste passende b a a n , g o e d v o o r b e r e i d g a a n solliciteren, dat zijn de dingen die u steeds meer g a a n bezighouden. O o k tijdens uw vakantie kunt u hierover een g e sprek hebben met een CDC-consultant. Het biedt u de gelegenheid (een eerste) sollicitatie-ervaring o p te doen en uw toekomstverwachtingen te toetsen aan de realiteiten van de arbeidsmarkt. Bovendien kan het leiden tot de introductie van uw kandidatuur bij onze opdrachtgevers.
CDC Career Development Center b.v. is een internationale organisatie, gericht o p de werving van talentvolle afstuderencfe academici. U wilt meer informatie? Bel of schrijf naar:
cac
CAREER DEVELOPMENT CENTER B.V. A n t w o o r d n u m m e r 98,1180 WB AMSTELVEEN 020/45.71.52 W i j sturen u dan een f o l d e r en een aanmeldingsformulier toe.
te kt bi. Pi ot Vi
bt D
Tt g« de h{ ee 1£ v« SC
di te k\ oi
UI
w rr al
Begin je laatstejaar economisch Laatstejaars economiestudenten krijgen de gelegenheid tijdens een 5-daagse Summercoutse l<ennis te maken met PTT Telecommunicatie, een ambitieuze en innovatieve onderneming. Er worden inleidingen gehouden over structuur en organisatie, commercie, produktontwikkeling, financiën en control, gelardeerd met cases, discussies, forums, excursies. Er zijn 25 plaatsen die verdeeld worden over de universiteitssteden en studierichtingen (bedrijfseconomie, commerciële economie, bedrijfskunde en bestuurlijke informatiekunde). Summercourse vindt plaats op het PTT-landgoed Voorlinden in Wassenaar. Voor huisvesting kan worden gezorgd. Reiskosten worden vergoed. Meer informatie: bel met PTT Telecommunicatie, de heer CJ.M. Knaap (070) 433214. Schriftelijk aanmelden: bij mevrouw J.K. Snelleman of de heer M.C.A. Kannekens, Economische faculteitsvereniging, Erasmus Universiteit Rotterdam, Burgemeester Oudlaan 50,
L
Van 14 t/m 18 september in Wassenaar. VOOR A F S T U D E R E N D E N E C O N O M I E
Kamer AT-27,3062 PA Rotterdam.
ptt telecommunicatie
O Q< a.
V(
o zi e c g o tl
'I n
tl
E il 'I E II
r \ c
'Het is een beetje ijdel, dat promoveren' Nee, nee, het is uitdrukkelijk niet de bedoeling dat we het interview telefonisch afwerken. Thijs Caspers (31) is bij het maken van een afspraak voor een gesprek over zijn promotie al bijna niet te stuiten. Hij heeft er duidelijk zin in om over zijn proefschrift in wording te praten. Een paar dagen later sta ik op de stoep van het statige gebouw van het Tilburgs Instituut voor Academische Studies (TIAS) in de Stationsstraat in Tilburg. Binnen heerst de voorname rust van de wetenschap. Denkwerk en floppy discs maken geen lawaai.
rol heeft gespeeld in de natuurbescherming in Zuid Nederland en Vlaanderen. Ik moet vooralsnog heel voorzichtig zijn in uitspraken daarover, maar iets kan ik er wel over zeggen. Het gaat om de esthetiek, het bewonderen van de natuur om wille van de schoonheid. God heeft de natuur geschapen zodat de mensen er bewondering voor hebben. Die stelling komt heel sterk naar voren in de Vlaamse natuurbescherming en in de vele katholieke natuurtijdschriften uit het zuiden
Thijs Caspers studeerde van 1976 tot 1981 geschiedenis van de nieuwste tijden aan de universiteit van Gent in BelgiĂŤ. Liep na het vervuilen van zijn militaire dienstplicht een jaar werkloos rond en l<reeg medio 1984 een tijdelijke aanstelling aan de universiteit van Gent als assistent van professor Gysels, een hoogleraar in de biologie die speurt naar verbanden tussen die wetenschap en de menswetenschappen. 'Ik kwam voor mijn studie in Gent terecht omdat er in die tijd aan de Nederlandse universiteiten veel studenten uitgeloot werden. Ook speelde een rol dat mijn moeder van Belgische komaf is en ik Gent altijd een prettige stad gevonden heb.' Ook aan de Belgische universiteiten sloegen de bezuinigingen toe en de tijdelijk aangestelden moesten als eersten het veld ruimen. Hij stond op straat. Toen ontstond het idee voor een promotie. Via zijn broer had hij gehoord van het TIAS en een brief aan professor Peeters, psycholoog en historicus aan de KUB, was gauw geschreven. Hij legde het promotieontwerp vast: De geschiedenis van de natuurbescherming in Vlaanderen en Zuid Nederland van 1910 tot 1968. 'Ik ben een historicus met een grote interesse voor de natuur. Als manneke van tien jaar was ik al lid van de Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten, keerde ik mijn spaarvarken om voor acties als 'Maak van een edelhert geen bedelhert'. Brabant en Limburg zijn nog lang generaliteitslanden gebleven en ook Vlaanderen is tot 1950 maatschappelijk en economisch gezien ondergeschoven geweest. Welnu, professor Gysels en ik denken dat de ontvoogdingsstrijd die die gebieden tot
voor kort hebben moeten voeren zoveel energie van de intellectuelen heeft opgeslokt dat de natuurbeschermingsstrijd er lange tijd bij is ingeschoten. Ik heb 1910 gekozen omdat je dan in Vlaanderen de oprichting ziet van de eerste vereniging die opkomt voor de bescherming van de natuur. En 1968 heb ik gekozen omdat je dan zo'n ommekeer ziet in het maatschappelijk leven, er ontstond een angstpsychose in de trant van 'We gaan er allemaal aan'. Pas toen is het woord milieubescherming opgekomen.' 'Een tweede element van mijn onderzoek is of het katholieke geloof een bepaalde
Waarom promoveren mensen eigenlijk, zo vraag ik mezelf wel eens af. Het kost een hoop geld, war je vervolgens dan wel van de belasting af mag trekken, maar dat neemt niet weg dat je je er toch behoorlijk voor in de schulden moet steken. Voor de promovendus blijken er drie goede redenen tezijn om te promoveren: jedoethet om de eer, vanwege de carrière-perspectieven, en om definitief van het gezeik af te zijn van alle hoogleraren van een faculteit die, zolang je nog niet gepromoveerd bent bij voortduring aan je kop zaniken of het er nog eens van komt. Afgelopen vrijdag Ujunij.l. bijvoorbeeld promoveerde aan de Katholieke Universiteit van Tilburg Jan Scheirs op een proefschrift over de registratie van hersenactiviteit in het been van mensen. Na een aantal jaren een tijdelijke aanstelling te hebben gehad als onderzoeker was het plotseling djgelopen met zijn arbeidscontracten. Desondanks besloot de genoemde onderzoeker zijn proefschrift af te maken, onder het motto: 'de titel Dr. is voor het leven, terwijl Drs. Willem II volgend jaar weer gedegradeerd is'. Zijn er nog anderen die belang hebben bij het promoveren van wetenschappers aan de KUB? Het antwoord is een vohnondig ja. Een promotie is bijvoorbeeld heel goed voor de promotor, de hoogleraar die de promovendus zo ver weet te brengen. Na afloop van een promotie wordt dikwijls het zicht op de betreffende hoogleraar Univers
Caspers: narcistisch en solistisch van Nederland. Daar staan de protestanten, de Noordnederlanders, tegenover. Die halen veel meer de ethiek aan, je moet aan natuurbescherming doen om wille van het ethisch argument dat de natuur geschapen is door God. Een actievere opstelling.' In oktober van het afgelopen jaar ging Thijs Caspers met zijn onderzoek van start. Wat heeft hij tot nu toe gedaan? Vol enthousiasme duikt hij onder zijn bureau en trekt er een grote kartonnen doos boordevol boeken en tijdschriften onderuit. Dat heeft hij tot nu toe zitten lezen, de werken van de Vlaamse natuurbe-
Promoveren, waarom eigenlijk door Jan Boelhouwer onttrokken door de stofwolken die uit zijn toga opstijgen door alle schouderklopjes die de promotor van zijn collega-hoogleraren ontvangt. 'Dat was een beste, die je gebracht hebt kerel' zo hoor je dan. De derde die goed afis met een promotie is de faculteit waar de betrokkene promoveert. Ze verkrijgt er wetenschappelijk aanzien mee en in tijden van bezuiniging wordt het aantal gepromoveerden als een argument tegen universitaire bezuinigingen gebruikt. De laatste die met een promotie goed af is, is de Universiteit zelf Per gepromoveerde ontvangt de KUB namelijk 30.000 gulden extra van het ministerie. Ondanks het feit dat dus velen belang hebben bij een promotie kan niet echt gezegd worden dat aan de KUB een fijn promotieklimaat heerst. Zo moeten de juniormedewerkers van de KUB maar hopen dat ze ergens in een hok een bureau kunnen vinden waar ze aan mogen zitten. Nog erger is het als je de pech hebt via tweede geldstroom projecten bij de KUB te mogen werken. Je hebt nergens recht op en het is een gunst als je ergens je boeken neer kan zetten, terwijl vrijwel iedere medewerker in vaste dienst van de Universiteit een eigen kamer ter beschikking heeft, zelfs als hij of zij de ene helft
schermer Jos van Limbergen en de jaargangen van de katholieke natuurtijdschriften 'De zwerver in Gods vrije natuur' en 'In weer en wind'. De meest bruikbare tekstpassages slaat hij op op de floppy disc. 'Jos van Limbergen is ongeveer tien jaar geleden overieden. Die man werd vlak na de oorlog opgepakt, in het gevang gestopt en zowat half dood geslagen omdat hij in de ooriog foute dingen geschreven zou hebben. Hij had een natuurtijdschrift dat aan het eind van de oorlog een verschijningsverbod kreeg. De geschriften van die man zijn vreselijk interessant. Hij is een ideologische duizendpoot, in die man komt de hele smeltkroes van de westerse cultuur samen. Ik zou die man een zeker eerbetoon willen geven omdat het volgens mij ten onrechte is dat hij veroordeeld is. Hij is pas echt fout geworden ver na de tweede wereldoorlog als hij zijn gram haalt. Dan krijg je gedachten in de trant van 'Enkel het blanke ras heeft de vooruitgang aangezwengeld'. Op een gegeven moment dacht ik: ik ga een proefschrift alleen over Jos van Limbergen schrijven. Maar professor Peeters heeft me dat afgeraden. Als je vier a vijf jaar met zo'n man bezig bent dat wordt dat allemaal veel te gedetailleerd. Dan word je maf, dan word je hem misschien zeh wel.' wel.' 'Ik heb in het begin wel een schema opgesteld voor mijn proefschrift, maar daar is helemaal niets van terecht gekomen. Ik zit nog een beetje in een chaotische fase. Ik denk dat ik pas over een jaar een inventarisatie kan maken van wat ik gedaan heb en dan kom ik ook pas aan een schema toe. Wat ik nu ontdekt heb is dat ik minder hier op m'n kamer moet lezen en meer interviews moet gaan houden met oude Vlaamse natuurbeschermers die nog kunnen vertellen over de begintijd. Maar dat zit niet echt mee. Elke keer als we zo'n oude natuurbeschermer of beschermster opgespoord hebben blijkt die net overleden te zijn...' 'Ik werk zeer onregelmatig, de ene dag twee uur, de andere dag twaalf. Of ik het over drie jaar nog interessant zal vinden? Vervolg op peg. 20
van de tijd elders zit te vergaderen en de andere helft van de tijd 'thuiswerkt'. Daarbij komt dat de jonge medewerkers dikwijls worden getroffen door het noodlot dat hun promotor halverwege het onderzoek ineens gedwongen is een bestuurlijke functie op zich te nemen, want universiteiten en vooral faculteiten worden bestuurd door mensen die ingehuurd zijn om wetenschappelijk onderwijs en onderzoek te verzorgen. Arme promovendus das. Vroeger was dat allemaal niet zo erg. Of je nu tien of vijftien jaar over het schrijven van een proefschrift deed, het deed er allemaal nauwelijks toe. Nog erger zijn de AOI's en OIO's (respectievelijk assistenten en onderzoekers in opleiding) er aan toe. Ze moeten binnen vier jaar promoveren, worden schandalig onderbetaald en ze moeten maar hopen dat ze geen enkele tegenvaller krijgen bij het uitvoeren van hun onderzoek. In de wandelgangen worden ze dan ook omschreven als NAIO's en KLOIO's. Om te voorkomen dat de KUB birmenkort dezelfde problemen krijgt met NAIO's en KLOIO's als nu de vertraagde eerste fase studenten ondervinden stel ik voor dat degenen die de NAIO's en KLOIO's hebben aangevraagd na vier jaar ook de bons krijgen als hun pupil niet gepromoveerd is. Als de Universiteit dan de 30.000 gulden misloopt wordt er in ieder geval nog 140.000 gulden verdiend dankzij de op straat gezette niet-promotor. 19 juni 1987
Een mening waarop V het enige antwoord is Met ingang van 16 april jongstleden, de dag waarop het nieuwe promotiereglement «van kracht werd, is met een oude academische traditie gebroken. Vanaf die datum hoeven proefschriften niet meer vergezeld te gaan van stellingen: het opnemen van stellingen is voortaan facultatief. Wordt het nu saaier? Volgens de laatste stelling van Scheirs die vrijdag 12 juni aan de KUB promoveerde valt het wel mee: 'De ontwikkelingen in het Nederlandse universitaire bedrijf geven aanleiding tot de gedachte, dat bij een toenemend aantal proefschriften het lachen niet beperkt zal hoeven te blijven tot de stellingen.' 'Toen ik een jaar geleden ging promoveren', schreef Hugo Brandt Corstius in 1978 in Hollands Maandblad, 'venwachtten veel kennissen dat ik onder de stellingen die volgens de wet aan een proefschrift moeten worden toegevoegd minstens een maatschappelijke ('de banken moeten genationaliseerd') en minstens een grappige ('wie het zwaarst is laat zich het meest wegen') zou opnemen. Ja, er waren zelfs mensen die meenden dat die maatschappelijke en grappige stellingen door die wet worden voorgeschreven. Natuurlijk deed ik daar niet aan mee: als ik iets maatschappelijks of grappigs te beweren heb doe ik dat voor goed geld in dag-, week- of maandbladen. Bovendien is me gebleken dat wat je in een stelling
zegt even goed onder de douche kan worden uitgezongen: niemand let er op.' Wat de betekenis is van stellingen en specifiek de laatste, de fopstelling geven de stellingen vaak zelf wel aan. 'Hoewel aan het wetenschappelijk nut van het indienen van stellingen bij een proefschrift ernstig kan worden getwijfeld, zal deze traditie niet gauw worden verlaten, daar zij die vragen moeten stellen aan de promovendus, maar het proefschrift onvoldoende hebben bestudeerd, nu over een ontsnappingsmogelijkheid beschikken', stelde Kamerling in 1974. En Wirtz (Wageningen, '73): 'Stellingen dienen slechts om te camoufleren dat de idioot die promoveert, bezig is vakidioot te worden.' Ontsnappingsmogelijkheid of camouflagemiddel, het promotiereglement schreef in ieder geval voor dat er minimaal zes stellingen opgenomen dienden te worden die niet op het proefschrift betrekking hebben. Het moesten beweringen zijn op wetenschappelijk gebied, die vatbaar zijn voor bestrijding en verdediging en waarmee de promovendi konden laten zien dat ze ook over andere zaken nagedacht hadden dan enkel over het onderwerp van het proefschrift. Brandt Corstius schreef in het ai genoemde artikel: 'Promotiestellingen zijn meningen waarop 'O' het enige antwoord is'. Daar konden de opstellers van het reglement het dan mee doen. In de vorige eeuw promoveerde men en-
STUDENTEN ZUNALTUDZÉÉR ZELF-VERZEKERD
kei op stellingen, die toen veel groter In aantal waren. Hoewel de stellingen nu slechts als aanhangsel fungeren, kunnen er wel degelijke vragen over worden gesteld door de opponenten. De promotie van Bunt (Wageningen, '75) werd vrijwel geheel gewijd aan zijn laatste stelling: 'De evolutietheorie wordt niet overtuigend door de feiten gesteund. Het hierop gerichte onderzoek en onderwijs verdienen minder aandacht dan ze thans krijgen'. Volgens sommigen Is het altijd een streven geweest om in de laatste stelling een zekere gevatheid aan de dag te leggen en vaak wordt de fopstelling benut om een oordeel uit te spreken over allerlei hete hangijzers. Ook dient de laatste stelling er voor om de zaak wat te relativeren. 'Lees liever mijn proefschrift dan deze stelling', liet Brenninkmeljer, twee weken geleden aan de KUB gepromoveerd, ons via stelling 13 weten. Allee Kwabena van de universiteit van Utrecht stelde onlangs een boekje samen waarin ongeveer 150 stellingen waren opgenomen van 120 vrouwelijke promovendi, waaronder slechts een Tllburgse (Kate Sluyterman, '83). Enkele stellingen uit dit boekje hebben betrekking op het schrijven van een proefschrift: 'Een van de symptomen van het aanstaand moederschap is de drang tot het tijdig voltooien van een proefschrift' (Feijkje.van Rap-
GROTIUSt3ACADEMIE De praktijk vraagt om advocaten, notarissen en bedrijfsjuristen met inzicht in de wijze waarop ondernemingen opereren, transacties tot stand komen, fiscale wetgeving werkt en het buitenland situaties beïnvloedt. * De Grotius Academie verzorgt als eerste in Nederland een full-time post-doctorale hierop gerichte beroepsopleiding. Juristen met weinig of geen ervaring worden gedurende één jaar intensief geoefend in het zelfstandig analyseren en creatief oplossen van juridische praktijkproblemen.
Althans bij hun eigen SSGZ. Een instelling van en voorstudenten, zonder winstoogmerk en dat scheelt. Bij de SSGZ kun je je prima verzekeren voor een studentenprijs. Neem het Zekerheidspakket: de onmisbare ongevallen- en aansprakelijkheidsver zekering. Aan te vullen met een brand- en inbraakverzekering als je met meer bij je ouders woont. Kies voor zelfverzekerdheid als je geen nsico's wilt nemen. Bel of schrijf ons of vraag de folder bij je onderwijsinstelling.
In het opleidingsprogramma van de Grotius Academie zijn het bedrijfsjuridisch georiënteerde vakkenpakket en bedrijfseconomische uitgangspunten geïntegreerd.
PS SSGZ heeft ook de ideale ziektekostenverzekenng voor studenten: uitgebreide dekking, laag eigen risico, soepel acceptatiebeleid. En ook hier is de premie laag!
Voor belangstellenden ligt een brochure klaar met uitvoerige informatie. Deze kan worden verkregen door onderstaande bon te verzenden aan:
STUUR MIJ INFORMATIE OVER DE SSGZ
|
Naam
^__^ ,
Straat
'
Secretariaat Grotius Academie, Postbus 23, 7400 GA Deventer. Telefoon; 05700-91225
Postcode/Plaats
I Hij/zi| studeert aan een HBO/MBO/WO instelling In envelop sturen aan SSGZ Antwoordnummer 10070 2200 VB Noordwyk Geen postzegel plakken
thb t
' ' I
Studenten hebben hun 9 l F ' eigen verzetering: SSGZ. I H K
MET HET SSGZ ZEKERHEIDSPAKKET
pard, UvA, '83); 'Het schrijven van een dissertatie is in het algemeen gecontralndiceerd voor moeders met jonge kinderen' (Eva Baart de Faille, Utrecht, '69). Een vrouwelijk probleem: 'Bepaling V - ^ uit de regeling der promoties aan de Medische Faculteit Rotterdam, welke de promovendus verplicht tot het dragen van een rokkostuum laat de vrouwelijke promovendus in haar hemd staan' (Henriette Meijs, '73). Proefschriften schrijven eist heel wat van de partner, stelt Van Hoof (KUB, '87): 'Uit het feit dat vele promovendi zich in het voorwoord bij hun proefschrift menen te moeten excuseren voor de verwoestingen die zij bij het werken aan hun proefschrift in de huiselijke kring hebben aangericht kan men afleiden dat ook deze vorm van arbeid mensonvrlendelijke trekken vertoont'. Of De Nijs (KUB, '87): 'Het feit dat veel promovendi hun levenspartner uitvoerig verontschuldigen voor het tijdens het concipiéringsproces van het proefschrift aangedane leed, kan als een empirische bevestiging worden beschouwd van de Freudiaanse sublimatiethese'. Maar ook voor de saaiere wetenschapper die geen studentikoze opmerking weet te verzinnen Is er nog hoop. Bos (Wagenlngerr, '74): 'Wie geen leuke 'laatste stelling' weet te bedenken, kan deze beter weglaten'. Michel Knapen
Naam
Straat Postcode/plaats . Telefoonnummer Afstudeerdatum .
fg
el zitvlees hebben' 'Je moet wel Manneke Houtkoop-Steenstra heeft Algemene Taalwetenschap gestudeerd. Na haar studie deed ze twee jaar onderzoek naar beurtwisseling in gesprekken. Ruim vier jaar was zij als wetenschappelijk assistent verbonden aan de Tilburgse Letterenfaculteit waar zij promotieonderzoek deed naar de structuur en functie van verzoekacceptatiesequenties in telefoongesprekken. Enkele weken geleden promoveerde ze bij de Amsterdamse hoogleraar Simon Dik. 'Ik heb twintig banden vol telefoongesprekken, dus twintig uur gesprekken gebruikt. Die heb ik heel precies getranscribeerd, dus niet alleen genoteerd wat er gezegd werd maar ook hoelang de pauzes zijn, wat er benadrukt wordt, of het hard of zacht wordt uitgesproken enzovoort. Die telefoongesprekken hebben mensen thuis voor me opgenomen en ik heb er heel nadrukkelijk bij gezegd hoe ik het zou gebruiken: namen en plaatsen zijn in mijn proefschrift veranderd en ik citeer alleen kleine stukjes zodat niemand weet welke mensen dat nu eigenlijk zijn. IVIaar het probleem is dat de mensen afhankelijk zijn van hoe beschaafd ik dat doe, dus ik heb het hen ook nog laten lezen voor ik het publiceerde. De gesprekken gaan wel niet over intieme dingen of zo, maar je weet nooit van tevoren wat iemand gevoelig vindt. Het probleem was dat het om wetenschappelijk onderzoek gaat en als mensen weten dat hun gesprekken opgenomen worden mag je er in principe van uitgaan dat het geen natuurlijke gesprekken meer zijn. Ik denk zelf dat dat nogal Promoveren is 'de allerindividueelste expressie van de allerindividueelste emotie... Als je niet een soort innerlijk kompas hebt en de onverzettelijkheid van een domme ezel, dan red je het gewoon niet, vi/ant er is niemand die je ernaar zal vragen ofje in dat soort dingen steunt... Binnen de universiteit is iedereen zo bezig met zichzelf, dat is een atomistische structuur'. Deze ontboezeming doet een promovendus in het boek 'Proefschriften onderzocht' van Geert Rooijakkes. Dat boek gaat over kosten en baten van het schrijven van dissertaties op sociaal-wetenschappelijk gebied in Nederland, de VS en Groot-Britannië. Verder komt in het boek naar voren, dat het wetenschappelijk engagement om een proefschrift te voltooien voor menig academicus moeilijk vol te houden is. De vraaggesprekken met Soudijn en Van Bijsterveldt, beiden volhouders, geven indrukken van de ups and downs van hun promotie-avonturen. Hun lotgevallen zijn gekleurd door de omstandigheden waaronder zij aan hun dissertaties werkten. Soudijn bijna spelenderwijs. Van Bijsterveldt onder de werkdruk van een faculteit in opbouw, met radicale studenten die vonden dat ze het beter wisten dan hun docenten. In het interview met Van Bijsterveldt komt een fundamenteel probleem naar voren namelijk het ontbreken van algemeen aanvaarde maatstaven om proefschriften te beoordelen. 'Over kwaliteitscriteria blijkt men in de praktijk heel verschillend te denken, ook binnen de kring van hoogleraren', schrijft de Leidse hoogleraar Köbben in 'Proefschriften onderzocht'. Univers
Hanneke Houtkoop: 'dat is wel zo, maar...' meevalt, dat die aanwezigheid van de bandrecorder helemaal niets uitmaakt, maar dat zou je natuurlijk eerst wetenschappelijk moeten bewijzen.' 'Toen ik met mijn doctoraalscriptie bezig was over de constructie 'dat is wel zo, maar...' viel het me op dat in gesprekjes waarin ik daarover vertelde mensen mij bekenden:'oh dat doe ik ook altijd'. Ze vonden dat heel onbehoorlijk van zichzelf en wilden dat in gesprekken met mij vermijden, maar ze gebruikten die constructie herhaaldelijk, ze konden het dus niet laten. Over deze methodologische kwestie heeft trouwens niemand me tijdens de promotie aangevallen.' 'Mijn dissertatie gaat over de structurele opbouw van verzoek-acceptatiesequenties in telefoongesprekkken. Over remote
proposals, dat zijn alle gesprekshandelingen waarin een soort voorstel gedaan wordt dat niet direct kan worden vervuld, dus uitnodigen, vragen om iets te doen, aanbieden om iets te doen. Die remote proposals bleken uit vijf delen te bestaan, terwijl in de conversatie-analyse altijd wordt gezegd dat je aangrenzende paren hebt, sequenties die uit twee delen bestaan: vraag-antwoord, verzoek-acceptatie. In bijeenkomsten met Gail Jefferson en Harry van Mazeland, die toen ook aan de letterenfaculteit werkten, hoorde ik op de banden die we beluisterden op een gegeven moment dat die sequenties helemaal niet tweeledig waren, er kwam altijd nog iets achter. Zo begon het een beetje, het viel me op dat mensen altijd zeiden 'ja?', steeds maar weer 'ja?', ik dacht wat
gek en zo begon de vraagstelling dus een beetje. Ik dacht: het is niet tweeledig, er komt altijd nog iets achteraan. Toen ben ik dat nader gaan bekijken en dat is uitgegroeid tot dit promotieonderzoek. Wat nu blijkt is dat in die telefoongesprekken, en ik denk ook in gewone gesprekken, verzoeksequenties voorkomen die uit vijf delen bestaan. Heel systematisch. Gewone verzoeken bestaan uit drie delen, en in een telefoongesprek is dat bijna altijd het vragen naar iemand dus:'mag ik x even ?' 'ik zal hem even roepen' 'goed'. En remote-proposals bestaan uit vijf delen, dus eerst vraagt iemand of de ander wil komen, die ander stemt er mee in maar dan komen er nog drie delen.' 'In mijn dissertatie ben ik zo te werk gegaan dat ik eerst een stuk heb geschreven over tweeledige sequenties in gesprekken en daarvan zeg ik: ze zijn niet tweeledig maar drieledig want kijk maar... En dan komt er een heel betoog waarin ik al die gevallen laat zien en dan is er maar eentje die echt tweeledig is: de oproep om aandacht. Zo van 'hé' en het antwoord is dan de reactie 'ja', om te zeggen 'ik ben tot je beschikking'. Je hebt ook nog de tweeledige sequentie groet-groet, maar dat is geen aangrenzend paar maar een reciproke paar net als het noemen van namen, je kunt de volgorde ook omkeren. Terwijl in een aangrenzend paar altijd het tweede deel op het eerste volgt en die volgorde niet is om te keren.' 'Het ZWO-project over beurtwisseling liep drie jaar en na tweeënhalf jaar zag ik een advertentie uit Tilburg waarin gevraagd werd om een wetenschappelijk assistent bij de afdeling tekstwetenschap. Ik moest een onderzoeksvoorstel meebrengen, maar die onderzoeksvraag heb ik heel vaak moeten herschrijven, net zo lang tot de toenmalige hoogleraar tekstwetenschap Konrad Ehlich zei: nou dat lijkt me wel een goed idee en toen werd ik aangenomen. Ik had een aantal dingen die hij Vervolg op pag. 20
het promoveren een organisatorisch kader te geven. Bovendien wil men inhoudelijk, AIO'S een structuur geven 'om op te staan' door hun projecten in lopend onderzoek in te passen. Realisten menen nochtans, dat faculteiten Lang niet iedere doctorandus zal een disTheo Schuyt geeft met zijn brochure 'Wie zich rijk rekenen aan de resultaten van deze sertatie schrijven. Nochtans wordt de eis wil er nog promoveren' uitdrukking aan om te promoveren dwingender. In de prak- 'verschoolsing'. Het is niet voldoende om alhet streven om voor- en nadelen van het promoveren openlijk tegen elkaar af te we- tijk blijkt de doctorstitel een toegangsbiljet leen structuren geschikter te maken voor het promoveren. Het intellectuele klimaat is tot de rang van universitair hoofddocent. gen. Door het particuliere en gesloten kaNiet-gepromoveerde medewerkers werden evenzeer van belang. rakter van de relatie promotor/promovendus gebeurt dat sporadisch. Als de samen- recentelijk, soms na gesteggel, tot universi- Op de golven van de hoogconjuctuur in jatair docent 'gedegradeerd'. Degenen die te- ren '60 en '70 kreeg elke medewerker een werking stukloopt, rest de promovendus slechts een heimelijke'aftocht. Fiasco's blij- gensputterden vonden de promotie-eis niet vaste aanstelling. De rang en het bijbehoconsequent: er zijn immers ook hoogleraren rende salaris stegen automatisch, los van ven daardoor vaak in het verborgene. De zonder doctorstitel. Deze schoondheidsfout de vraag of men zijn intellectuele kunnen buitenwereld vergaapt zich aan het cereontplooide. Dit ruimhartige personeelsbemonieel van de openbare verdediging door valt niet op bij juristen doordat zij de doctorstitel niet voeren. leid introduceerde de intellectuele nivelledegenen die wèl over de meet komen. ring in de universiteit. Degenen die daar boUit de recent gepubliceerde evaluatieHet overheersende beeld van de promotiestudie naar de tweefasen-structuur spreekt ven uit steken zijn inmiddels dolgedraaid in problematiek is, dat menig promovendus frustraties opkropt, afreageert op partner of twijfel over de kwaliteit van de afgestudeer- de carrousel van bezuinigingsronden. Meden. Om studenten in vier jaar klaar te sto- de daardoor ontberen veel faculteiten in de voorlegt aan huis- of bedrijfsarts, het mejaren '80 en 90 de wetenschappelijke vitadisch ventiel. Zelden komt de problematiek men hebben faculteiten vaak practica, scripties en stages geschrapt. Deze 'didacti- liteit om tot promoveren te inspireren. aan de orde in faculteitsraden of vakgroepen. De navelstarende onderwijsresearch- sche bezuinigingen' zullen op de promotie- De wet van Gresham: bad money always doelstelling van het AlO-schap nadelig uit- drives out good money is actueel. De karige centra presenteren evenmin samenhanpakken. Zelfkennis, schrijf- en bibliografi- beloning werkt de uitstroom van AIO's met gende ondenA/ijskundige inzichten om de gunstige beroepsvooruitzichten in de hand. promotie-begeleiding uit de hobbysfeer te sche vaardigheden zijn nodig voor het schrijven van een proefschrift. Ook docto- Het bedrijfsleven zit op het vinkentouw om halen. Pogingen om de begeleiding vakrandi oude stijl missen die basisvaardighe- pientere onderzoekers van universiteiten af kundiger aan te p'akken lopen vaak spaak den vaak. Proefschriften waar promovendi te romen. Die onderzoekers zijn welkom in door de machtige positie van de promotor als leermeester. Onder het motto 'moet de tien jaar of langer op zweten, zijn dan ook Centres d'Excellence, uit het zicht van het niet uitzonderlijk. Zal het in een AlO-opzet vermoeide universitaire bestel. Na de teleraar zich laten gezeggen' worden sugwèl lukken om wegen te effenen voor for- gengevallen tweefasen-operatie gaan de gesties om de begeleiding anders aan te universiteiten de volgende teleurstelling tepakken, afgewezen. Het lukt coördinatoren tuinlijker promotieavonturen? van assistenten-in-opleiding nauwelijks, om Door selectie van projecten en kandidaten, gemoet. intensivering van begeleiding en bewaking een vinger achter de begeleiding van hun van de voortgang, proberen universiteiten pupillen te krijgen, leder naait zijn naadje. Henk Zomer
De allerindividueelste emotie
19 juni 1987
DOORSTUDEREN NA DE EERSTE FASE? Vanaf 1982 heeft een herstrukturering plaatsgevonden in het wetenschappeUjk onderwijs. Er is een doctoraalopleiding ingesteld van vier jaar, de zgn. eerste fase. Sommigen willen echter meer. Zij willen een opleiding die wordt afgesloten met het schrijven van een dissertatie en het behalen van een doctorstitel. Zij willen ook aktief onderzoek doen. De Minister van Onderwijs en Wetenschappen heeft hierin voorzien door de kreatie van een onderzoekopleiding van vier jaar. Het is de bedoeHng dat in deze opleiding de kennis wordt verdiept op bepaalde specialismen en dat in nauwe samenwerking met de promotor, senior onderzoekers en kollega's wordt meegewerkt aan een onderzoekprojekt. Men krijgt de gelegenheid de studie op een deelprojekt af te ronden door middel van een promotie. De Faculteiten der Economische Wetenschappen van de Erasmus Universiteit Rotterdam, de Universiteit van Amsterdam en de Vrije Universiteit Amsterdam hebben gezamenlijk een doctoraatsopleiding Economie opgezet, die wordt verzorgd door het
NEDERLANDS INSTITUUT VOOR ALGEMEEN EN BEDRIJFSECONOMISCH ONDERZOEK
kortweg het
TINBERGEN INSTITUUT genoemd. Het instituut richt zich op het stimuleren en verrichten van hooggekwalificeerd onderzoek en op de vorming tot zelfstandig onderzoeker op een deelterrein van de economie (algemene economie, bedrijfseconomie en econometrie). Binnen het instituut zullen de bestaande economische specialismen vanuit een thematische invalshoek aan bod komen. De struktuur van het onderzoek binnen het instituut zal daarom bepaald worden door een reeks thematisch gerichte onderzoekclusters. Voorbeelden van zulke brede onderzoekthema's zijn: - consumentengedrag en marketing - financiële markten en investeringen - internationale handelspolitiek en betalingsverkeer - economie van het ruimtegebruik en het milieu - bestuurlijke informatie voor beleid en overheid - de wisselwerking tussen economie, organisatie, produktiviteit en eigendom - bevolking en economie - arbeidsmarkt en de positie van de vrouw - de theorie en empirie van politieke besluitvorming - economie en recht - de sociaal-psychologische aspecten van economisch gedrag - de methodologie en geschiedenis van de economie.
Voor verschillende enthousiaste en onderzoekgerichte doctorandi bestaat de mogelijkheid deel te nemen aan het economisch speurwerk in het Tinbergen Instituut als
assistent in opleiding (AIO) m/v Een assistent in opleiding heeft daarbij de mogelijkheid te participeren in het onderzoek van verschillende vakgroepen van de faculteiten die samenwerken in het Tinbergen Instituut. Een aanstelling als assistent in opleiding vindt plaats bij één van de moederfaculteiten voor een periode van maximaal 4 jaar. Het is de bedoeling dat de assistenten in opleiding de 4-jarige opleiding afsluiten met een promotie. Salariëring vindt plaats volgens rijksregeling volgens de salaristabellen van de assistenten in opleiding (in het eerste jaar ƒ 1.758,-per maand oplopend .tot ca. ƒ 3.130,-per maand in het vierde jaar). AKTIVITEITEN De hoofdtaak van de AIO is de uitvoering van een, mede op basis van zijn/ haar voorkeur, geselekteerd projekt binnen één van de onderzoekthema's. Via seminars zal hij/zij intensief betrokken worden bij ander onderzoek van het Instituut. Voorts volgt hij/zij in de aanvang een beperkt, op onderzoek gericht, onderwijsprogramma. Tevens zal de AIO in beperkte mate worden ingeschakeld bij het geven van onderwijs. BEROEPSVOORUITZICHTEN De studie heeft tot doel volhardende en kreatieve wetenschappers af te leveren, die hun geest gescherpt hebben bij de oplossing van wetenschappelijke problemen. Zij dienen na hun promotie algemeen inzetbaar te zijn binnen en buiten de universiteit. Er bestaat de gegronde verwachting dat voor de gepromoveerde AIO een goede carrière zal zijn weggelegd. Nadere informatie, zoals een globale programmabeschrijving, een beschrijving van de onderzoekthema's en informatie over de sollicitatieen selektie-procedure, wordt gegeven in de informatiebrochure over de doctoraatsopleiding economie. Deze informatiebrochure kan worden aangevraagd bij het faculteitsbureau van één van de betrokken faculteiten der economische wetenschappen: EUR, Postbus 1738, 3000 DR Rotterdam, 010-4081377, UvA, Jodenbreestraat 23, 1011 NH Amsterdam, 020-5254131, VUA, De Boelelaan 1105,1081 HV Amsterdam, 020-5484610. Inlichtingen kunnen ook worden ingewonnen bij de volgende kontaktpersonen: EUR: prof.dr. B.M.S. van Praag, 010-4081412/4081255 of 023-383276 UvA: prof.dr. F.A.A.M, van Winden, 020-5254251 of 035-12474 VUA: prof.dr. P. Nijkamp, 020-5484930 of 035-234902.
Uitvoerige informatie over de mogelijke onderzoekthema's en de projekten binnen die thema's wordt in een informatiebrochure gegeven.
UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM
VRIJE UNIVERSITEIT AMSTERDAM ERASMUS UNIVERSITEIT ROTTERDAM
Uni
^F
'Meestal wil men de oceaan leegscheppen' 'Net vers van de pers', zegt Van den Eerenbeemt over het lijvige boekwerk dat hij op tafel legt. Het betreft het proefschrift van G. Janssen, getiteld 'De Nederlandse baksteenfabricage tijdens de periode van de eerste mechanisering, 1850-1920', waarvan de promotie anderhalve maand werd uitgesteld. 'Als de promotor meent dat het manuscript is afgerond, dan dient hij het werkstuk in bij de rector. De rector stelt een promotiecommissie samen en die commissie beoordeelt of het goed is of niet. Maar er wordt dan ook direct een datum vastgesteld voor de promotie. Pas daarna wordt er gezocht naar subsidiebronnen', zegt Van den Eerenbeemt. Het uitstel van de promotie van Janssen was een puur financiële zaak, naar zijn zeggen. 'Het uitgeven van boeken is een kostbare zaak geworden. Veel mensen die hier werkzaam zijn en promoveren laten hun werk uitgeven bij de TUP, de Tilburg University Press, dat kost een fractie van het normale tarief.' De promotor begeleidt de promovendus, hetgeen tenminste een periodielc overleg inhoudt met de promovendus inzake de totstandkoming van het proefschrift als proeve tot het zelfstandig beoefenen van de wetenschap. Zo omschrijft het promotiereglement zeer summier de taak van de promotor. Van den Eerenbeemt: 'Hoe dat nu in z'n werk gaat? Iemand die wil promoveren komt praten. Hij heeft hele algemene interessevelden. Tijdens dit eerste verkennende gesprek bemerk ik wel dat men meestal de oceaan wil leegscheppen, dus zeg ik: perk dat wat in, spits dat wat nader toe. We gaan het dan toesnijden op het hanteerbare vlak. Dan worden er een paar modelletjes gemaakt en er volgt weer een gesprek. Zo wordt het steeds verder toegesneden. Er staat dan nog steeds geen letter op papier, het zijn allemaal nog architectentekeningen. Als we het daar over eens zijn, als de hoofdstukken op de juiste plaats staan en als de paragrafen niet verder uitgesplitst hoeven te worden, pas dan gaat men bij mij aan het schrijven.' Het manuscript komt er dan in twee etappes: het eerste 'mini-manuscript' bevat zo'n 70 pagina's. De hele structuur is dan al uitgezocht maar er wordt hoogstens nog commentaar geleverd op inhoudelijke aspecten. Is die fase achter de rug, dan gaat de promovendus over tot het schrijven van het grote manuscript, het proefschrift. 'Als ik eenmaal heb ingestemd met de opzet, dan kan ik als het proefschrift klaar is natuurlijk niet meer zeggen dat ik het er niet mee eens ben. En dat systeem werkt erg goed.' 'Het voordeel van dit systeem is dat je vooral in het begin heel fundamenteel discussieert. Naarmate men verder komt word je meer kritische begeleider, dat is toch iets anders dan constructeur. De aard van de begeleiding verschuift steeds naarmate het proefschrift vordert. Op het laatst ga je denken: straks moet het gedrukt worden. Je gaat dan praten over de lay-out en over alinea's - bijvoorbeeld alinea's van een hele bladzijde, dat kan dus niet. In deze laatste fase ga ik ook de tabellen narekenen. Op deze manier krijg je nooit dat je op het eind van de rit moet zeggen: sorry, dit wordt niks.' Van den Eerenbeemt vindt zichzelf een strikte begeleider. Duidelijkheid is een deugd die hij hoog in het vaandel draagt.
Binnenkort zal prof. dr. H. van den Eerenbeemt, hoogleraar politieke, economische en sociale geschiedenis aan de KUB voor de achttiende maal een laudatio uitspreken als drs. G. Janssen bij hem gepromoveerd is. De promotor: hij investeert 500 uur per promovendus en ontwerpt voor elke aanstaande doctor een apart model. 'Het is een hele klus die je op je neemt'.
De promotor: iedere keer weer maatwerk Onder de wetenschappers die bij hem wilden promoveren zijn dan ook weinig afhakers te vinden. Hij wijt dat aan het feit dat de 'kritische reflectie' naar 't begin wordt geschoven. 'Ik stoei met de mensen vooral in het begin, stoeien in de zin van hard discussiëren. Noem dat de fundamentele reflectie, zo van: kan dat of kan dat niet, ben je wel op de goede manier bezig. Naarmate het werk vordert wordt de begeleiding meer verfijnd, meer bevestigend. Je gaat steeds meer letten op ondergeschikte dingen, op technische zaken.' Het lijkt er op dat die strikte begeleiding een voorwaarde is voor een snelle promotie. 'Ik herinner mij een opmerking van een van de secretaressen, die een brief met een bijlage van tien bladzijden met commentaar aan een promovendus had uitgetikt. Zij zei: ik heb net een brief getypt van een collega van U aan een andere promovendus, met maar een opmerking er in. Toen zei ik: wedden dat die van mij veel eerder gepromoveerd is? Die van mij is inmiddels al lang gepromoveerd, die andere nog steeds niet', aldus Van den Eerenbeemt. Volgens de hoogleraar kan iedereen een proefschrift schrijven. Het woord doctorandus is immers Latijn voor 'hij die het doctoraat kan behalen'. 'Ik vind dat je pas van een mislukte promovendus kan spreken als hij over de helft is en het niet tot een eind weet te brengen. En dat komt, als ik om me heen kijk, wel degelijk voor. Maar het is van vak tot vak verschillend. Bij de beta-wetenschappen komt het heel weinig voor dat men afhaakt. Je wordt daar op een proef gezet, je moet er iedere morgen om zo laat zijn en je werkt er zo lang aan - je kunt bij wijze van spreken bij het begin al óp de dag nauwkeurig uitrekenen wanneer je gaat promoveren, tenzij je geweldige pech hebt.'
'Er is een bedroevende schare van mensen die tien jaar en langer bezig is. En dan gaat de spanning er af. Je ziet het niet meer zitten, je kijkt tegen een berg op die ieder jaar groter lijkt te worden. In het elfde jaar is de verwachting van de omgeving nog groter. Je kunt het, nadat je er zo lang mee bezig bent, niet meer maken om er mee te stoppen, de druk wordt steeds groter.' 'Zelf ga ik er van uit dat een proefschrift niet langer dan vier è vijf jaar mag duren. Heeft iemand niets aan z'n hoofd, dan ben ik van mening dat het in drie jaar kan. De auteur, de promovendus raakt na verloop van tijd verzadigd, de omgeving krijgt er dan ook genoeg van en na een aantal jaren ben ook ik er graag van af. Want op mijn manier van werken betekent het dat ik er ook nauw mee betrokken ben. Vuistregel is dat ik er per promovendus 500 uur mee kwijt ben.'
ZAKELIJK Op dit ogenblik zijn er (sinds 1959) 17 mensen bij prof. Van den Eerenbeemt gepromoveerd. Janssen zal de achttiende zijn; zelfs voor Nederlandse begrippen is dit een hoog aantal. Prof. dr. I.J. Bmgmans was in 1977 'zijn' ere-doctor. Onder deze 18 promovendi bevonden zich drie vrouwen. Momenteel bereiden vijftien wetenschappers zich voor op het schrijven van een proefschrift onder supervisie van Van den Eerenbeemt, waaronder meer vrouwen dan voorheen, iets wat de promotor toejuicht. Onder deze vijftien mensen bevinden zich echter geen AIO's, assistenten in opleiding. Van den Eerenbeemt: 'Ik ben van mening dat de AIO's binnen vier jaar klaar kunnen zijn mits, en dat is een hele grote mits, ze goed begeleid worden. En onder een goede begeleiding versta ik een zakelijke begeleiding.
Onlangs kwam er iemand bij me met een geweldig uitgebreid manuscript van over de duizend pagina's. Die man had helemaal voor zich zelf zitten werken. Dan zeg ik: sorry daar valt niet mee te werken. Zo'n man geef ik dan wel een zakelijk advies mee waarmee hij uit de voeten kan.' Als voorbeeld hoe het wel moet noemt Van den Eerenbeemt het geval van Janssen. 'Toen het proefschrift bij de promotiecommissie lag is hij met pensioen gegaan. Hij had een hele drukke baan, hij heeft het echt gedaan tijdens z'n vrije dagen in vijf, vijf en een half jaar. Trek ik die baan daar van af, dan heeft hij in drie jaar het karwei geklaard.' Van den Eerenbeemt onderscheidt de promovendi grofweg in twee soorten circuits. 'Zij die werken op de universiteit krijgen daar de tijd, de middelen en de infrastructuur voor. Maar dan is er nog een groep mensen die elders een baaTi heeft, die het schrijven van een proefschrift naast hun werk moeten doen. Die moeten hun vrije tijd er voor opofferen, elke postzegel en elke paperclip moeten ze zelf betalen. Vanmorgen zei Janssen nog: wat dit proefschrift allemaal gekost heeft, daar had ik een huisje voor kunnen kopen. Nou, bij zo iemand heb je als promotor toch een veel grotere verantwoordelijkheid, tenminste zo voel ik dat dan. Hij offert er ontzaglijk veel voor op, dat moet hoe dan ook tot een goed eind gebracht worden.'
fg]
RISICO'S Het promotiereglement is niet zuinig in de opsomming van de criteria waaraan de promotor het manuscript moet toetsen: het belang van het onderwerp, de helderheid van de probleemstelling, de originaliteit van de behandeling, het wetenschappelijk niveau van de ordening, de analyse en de venwerking van het materiaal en nog een aantal andere methodologische, theoretische, creatieve en taalkundige richtlijnen. De promotor hierover: 'Het is een hele klus die je op je neemt. Je draagt ook een stuk verantwoordelijkheid, zeker als het onderwerp zich begeeft buiten de traditionele paden. Als het minder traditioneel wordt loop je meer risico's in de zin van hoe anderen er over zullen denken. Alles wat anders is dan het traditionele boeit mij, dan is de mentale particiF)atie van de promotor ook groter. In mijn beeld gaan we naar een interdisciplinaire wetenschapsbeoefening. Dat houdt er voor de promovendus ook de sfjanning in. Verder krijg je alleen door het nemen van risico's vooruitgang in de wetenschap. Maar als iemand dan gepromoveerd is, dan voel ik wel een zekere voldoening.' Een standaardmodel voor de relatie promotor-promovendus is er volgens Van den Eerenbeemt niet. Er moet alleen een duidelijke relatie zijn en er moet een 'sociaal contract' zijn, 'in de zin dat de promovendus zich ook aan de afspraken houdt. Het is iedere keer weer maatwerk. Je moet voor elke promovendus een apart kostuum, een apart model ontwerpen', zegt hij. 'En als je vraagt wat is het leukste van je werk, dan zeg ik: het begeleiden van doctoraalstudenten met hun afstudeerscriptie en het begeleiden van promovendi met hun proefschriften. Dat is het meest creatief. Schrijven is scheppen.' Michel Knapen 19 juni 1987
Univers
BS^Ü
..KsHBWïswsïswiSWüB^^ïses^éa
«-asSiï'SE'ïTBSB?»;-.-
Vervolg van pag. 15
Thijs Caspers Het is over het algemeen nog steeds leuk, maar er zijn natuurlijk momenten dat ik het totaal niet zie zitten. Achteraf kan blijken dat ik nu een heleboel overbodig werk heb gedaan, misschien wel negentig procent, maar dat is met het schrijven van je scriptie ook zo. Maar al dat lezen blijft wel interessant. Het is solistisch werken, een beetje ijdel, narcistisch ook omdat het alleen weerslag op mijzelf heeft. Natuurlijk, ik heb van tijd tot tijd wel eens contact met mijn begeleiders en dat loopt goed, maar ik doe het hoofdzakelijk allemaal alleen. Ik ben ook zeker in mijn vrije tijd met m'n onderwerp bezig. Kijk door mijn verblijf in Gent en door mijn komaf ben ik een halve Belg geworden. Ik voel me in Gent veel meer thuis dan hier. Zuid Nederland en Vlaanderen verschillen meer van elkaar dan Groenland en Zuid Afrika, ondanks de gemeenschappelijke geschiedenis en de zelfde taal die ze spreken. Dat is zeer intrigerend, dat houdt me ook in mijn vrije tijd bezig. En het is natuurlijk ook niet toevallig dat ik dit promotie-onderwerp gekozen heb.' 'Er moeten natuurlijk ook uren zijn dat ik er echt niet mee bezig ben, dan lees ik bijvoorbeeld een goed boek dat totaal niets met dit onderwerp te maken heeft. En het is waar, dat als ik bij vrienden op bezoek ben, ik wil dat het dan in godsnaam niet ter sprake komt. Dat is ook scheppend hoor zoiets. Of ik in Gent promoveer? Weet je dat ik dat nog niet eens weet, dat interesseert me nog helemaal niet.' Toine Asselbergs Vervolg van pag. 17
Hanneke Houtkoop belangrijk vond aan mijn oorspronkelijke voorstel toegevoegd. Met als gevolg dat het een gigantisch project geworden was waarvoor je wel zes jaar nodig zou hebben om er iets netjes van te maken. Ik dacht toen:als ik eenmaal binnen ben dan hebben we het er nog wel eens over want dit is veel te veel, maar Konrad bleef volhouden dat ik dat allemaal moest doen en verwees me dan naar pagina twee van mijn voorstel. Het was de bedoeling dat ik bij Konrad zou promoveren maar toen hij terug ging naar Duitsland zei hij: misschien kan je eens met Simon Dik gaan praten of hij je verder wil begeleiden en dat wilde-ie wel. Ach, het liep allemaal niet zo vreselijk soepel tussen Konrad en mij dus we waren allebei, denk ik, wel blij met deze oplossing. Simon Dik is meer iemand van: als ze me nodig hebben dan komen ze wel, iedereen doet zijn eigen onderzoek, dus toen ben ik gaan bedenken wat ik zelf eigenlijk wilde. Opnieuw dus, los van het onderzoeksvoorstel wat er lag. En dat is het onderzoek naar die drie- en vijf ledige sequenties geworden.' 'Vroeger vond ik promoveren heel bijzonder en ik wist zeker dat dat voor mij nooit weggelegd was, ik zou het ook niet eens willen, dat was voor hele slimme mensen. Maar zo werkt dat. Je doet een onderzoek en in het begin denk je: ik promoveer niet. Maar op een dag denk je: goh ik ben bijna klaar, en dan toch, dan promoveer je toch. Je moet wel zitvlees hebben, lang in staat zijn aan hetzelfde te werken. De meeste mensen vinden het heel bijzonder 'al die jaren achter je bureau zitten', maar ik vond het heel boeiend en ontzettend leuk om te doen.'
VAN DIEN ^ CO TREEDT GRAAG IN CONTACT MET AMBITIEUZE BpA AFGESTUDEERDE BEDRIJFSECONOMEN m *
Van Dien^Co Accountants
Schriftelijke sollicitaties te richten aan Van Dien + Co Accountants, t.a v. de heer R H. van Ede, Hoofd Personeelszaken, Fizeaustraat 2,1097 SC Amsterdam, tel. 020-5686610.
*Van Dien + Co Accountants maakt deel uit van de Van Dien groep en is lid van Deloitte Haskins & Sells International. Een organisatie met 26.000 medewerkers in 71 landen. Alkmaar Almere Amsterdam Amhem-Velp Breda Eindhoven Enschede Gouda 's-Gravenhage-Rijswijk Groningen-Haren Haarlem 's-Hertogenbosch Hoogeveen Leeuwarden Lelystad Lochem Maastricht Roosendaal Rotterdam Tilburg Utrecht Venlo Zaandam Zwolle Willemstad (Curasao) Oranjestad (Aruba) Philipsbure (St Maarten)
Astrid Tates
Univers
19 juni 1987
ALG C O M M U N I Q U É V A N DE VERGADERING V A N DE C O M M I S S I E PERSONEELSOVERLEG D.D. 21 M E I 1987 1 Het college informeert de commiss(e over de stand van zaken m b t de bezuinigingsplannen Er wordt naar gestreefd dat de desbetreffende per soneelsleden nog voor de vakantie periode duidelijkheid hebben over hun positie 2 Nota bezoldigingsbeleid wetenschappelijke staf De notitie beoogt enige criteria voor versnelde inschakeling en bevorde ring van de wetenschappelijke staf te geven de commissie gaat, gelet op de toezegging van het college, dat het de bedoeling is een zeer terughoudend beleid te voeren, voorlopig akkoord Over ongeveer een jaar zal de commissie geïnformeerd worden over de wijze waarop de regeling is uitge voerd, waarna aan de hand van de nota formatie ontwikkeling van dat jaar op grond van eventuele financiële consequenties de regeling op nieuw bekeken zal worden 3 Notitie gratificatiebeleid De notitie beoogt enige regelgeving bij het verlenen van gratificaties met name voor het verrichten van mm of meer op zichzelf staande werkzaam heden te geven De commissie gaat in grote lijnen akkoord Men voelt er met zoveel voor o m jaarlijks te publiceren wie er een gratificatie heeft ontvangen De notitie zal na bijstelling bekend gemaakt worden bij het personeel van de KUB 4 Voorts verzoekt de commissie het college snel duidelijkheid te brengen in de integratie van de subfaculteiten SCW en SPW alsmede over de on derbrenging van het bureau van de CIF 5 De volgende vergadering zal plaatsvinden op woensdag 24 juni 1987
MEDEDELING V A N DE DIENST PERSONEELSZAKEN 1 Wijziging bedragen intenmregeling ziektekosten Met ingang van 1 januari 1987 wor den door de particuliere ziekte kostenverzekeraars omslagbijdragen in rekening gebracht Vooruitlopend op een wetswijziging 15 besloten om met ingang van 1 januari 1987 derhalve de tegemoetko ming in de intenmregeling ziektekosten te verhogen Voor belanghebbenden wordt de te gemoetkoming f 69,30 (was f 67,50) Voor een kind jonger dan 16 jaar wordt de tegemoetkoming f 34,65 (was f 34,04) Voor een kind tussen de 16 en 27 jaar blijft het ge drag ongewijzigd f 42,68 Voor deze laatste categorie is voorts bepaald dat voor de studenten met een basisbeurs tussen de 18 tot 27 jaar toch een tegemoetkoming kan worden verleend mits de belanghebbende de premie voor een ziektekostenverze kering voor het kind heeft betaald Daarnaast zal voor bepaalde categorieën ook nog een hogere vergoeding kunnen gelden afhankelijk van het feit of betrokkene al dan met in het bezet IS van een WTZstandaardpakket (speciaal pakket van de ziektekostenverzekeraars voor degenen die destijds de vrijwillige zie kenfondsverzekering moesten verlaten) Indien geen WTZ standaardpakket aanwezig is bedragen de vergoedingen respectievelijk f 72,25 (belanghebbende) en f 36,13 (kind jonger dan 16 jaar) Deze verhoging zal echter nog met meegenomen kunnen worden bij de uitbetaling in juni, doch zal in decem ber 1987 worden uitbetaald
Univers
ECO ONDERNEMINGSHNANCIERING Op dinsdag 23 juni zal van 10 00-12 00 uur in B-016 kennis kunnen worden genomen van de beoor deling van het tentamen 'Ondernemingsfinancienng 2' van 2 juni 1987 Schaduwexemplaren en officiële uit werkingen van dit tentamen zijn van af 3 juni 1987, zolang de voorraad strekt, verkrijgbaar in het Economisch Archief, kamer B-016 Na uitputting van de bestande voor raad zullen de genoemde stukken beschikbaar zijn in het dictatenmagazijn onder het kenmerknummer 323 87 019 Het volgende tentamen 'Ondernemingsfinanciering 2' zal zijn op 17 augustus 1987
JUR A A N M E L D I N G VOOR DE TENTAMENS VAN AUGUSTUS A.S. De aanmelding voor alle schriftelijke tentamens van augustus a s dient te geschieden voor 1 juli a s Indien men de uitslag van het tentamen van mei/jum met voor juli heeft gekre gen, dient men toch reeds voor die datum aan te melden voor het desbe treffende tentamen in augustus BIJ de verwerking van de aanmeldingen voor augustus vervallen aanmeldingen voor vakken waarvoor in mei/jum een voldoende is behaald Herstellen van deze vervallen aan melding kan via een schriftelijk be richt aan bureau examens tot 1 augustus Aanmelding voor mondelinge tentamens dient te geschieden uiterlijk drie weken voor de datum waarop het tentamen zal worden afgenomen De aanmeldingstermijn voor af studeerders bedraagt eveneens drie weken Degenen die in augustus willen afstuderen wordt aangeraden reeds eind juni contact op te nemen met bureau examens, doch uiterlijk 17 juli a s I N S C H R I J V I N G WERKGROEPEN V O L T U D S E OPLEIDING S T U D I E J A A R 1987/1988 Ook in het komend studiejaar zal men zich voor deelname aan de werkgroe pen van de voltijdse opleiding voor ieder vak afzonderlijk dienen in te tekenen Dit zal met meer (zoals dit studiejaar het geval was) telefonisch kunnen geschieden, doch uitsluitend persoonlijk en wel voor wat betreft het eerste semester op maandag 24 t / m vrijdag 28 augustus a s m zaal SZ 37 tussen 9 00 en 12 30 uur Deelneming aan de werkcolleges So ciaal recht en Sociale politiek In verband met de inschrijving voor de werkkolleges voor het vak sociaal recht en sociale politiek deelt de vakgroep mee, dat wijzigingen zijn aangebracht m het onderwijsprogramma voor het collegejaar 1987/1988, die er toe leiden dat de studenten dit jaar vóór het begin van de cursus een uitdrukkelijke keuze moeten maken uit twee onderwijsprogramma's A Een onderwijsprogramma bestaande uit uitsluitend acht hoorcol leges van twee uur (arbeidsrecht en sociaal zekerheidsrecht) B Een onderwijsprogramma waann naast deze hoorcolleges ook 12 werk kolleges worden gevolgd waann op drachten worden uitgevoerd, die een deel van het tentamencijfer opleveren De studenten die dit programma vol gen moeten minimaal drie schriftelijke werkstukken m de betreffende week inleveren Maximaal kunnen zes werkstukken worden ingeleverd, waarbij de dne best gehonoreerde meetellen voor het tentamencijfer Het tentamencijfer wordt voor de
helft bepaald door een schrrftehjk tentamen over de m de hoorcolleges behandelde stof en opgegeven lite ratuur De andere helft wordt bepaald door het gemiddelde voor de werkstukken (voor degenen die gekozen hebben voor deelneming aan de werkcolle ges) of een schriftelijk tentamen (voor degenen die gekozen hebben voor het A programma) De vakgroep sociaal recht en sociale politiek wijst er met nadruk op, dat de keuze gemaakt aan het begin van het semester door al dan met m te schrijven voor deelneming aan werk kolleges bepalend is voor de wijze waarop tentamen wordt afgelegd Het IS met mogelijk om later van on derwijsprogramma te wisselen Wie inschrijft voor programma B kan der halve de helft van het tentamencijfer uitsluitend behalen door het tijdig inleveren van voldoende schriftelijke werkstukken Het cijfer dat is toegekend voor gemaakte schriftelijke werkstukken behoudt zijn geldigheid tot en met de tentamenperiode in augustus 1988 Kollegerooster 1987/1988 De kolleges beginnen in de week van maandag 31 augustus a s De studiegids 1987/1988, waann het kollege rooster is opgenomen, verschijnt begin augustus
INZAGE E C O N O M I E Op woensdag 24 juni is er voor eerstejaars rechten cfeystudenten ge legenheid tot inzage van het tenta men ekonomie van afgelopen mei Plaats B 721 Tijd 14 00 16 00 uur
De inzage van het tentamen staatsen bestuursrecht C van 3 juni 1987 vindt plaats op vrijdag 3 juli 1987 van 17 00 18 00 uur op B 809 JEUGDRECHT, JEUGDBESCHERM I N G EN JEUGDBELEID De colleges vangen aan op 2 september 1987 om 10 30 uur in zaal SZ 32 Het onderwerp m de penode sept/dec zal zijn 'Buitenlandse jon geren m Nederland' (Rechtspositie, problematiek en beleid) In het 2e se mester zal het onderwerp zijn 'Ouder lijke macht en maatregelen van kinderbescherming'
PERSONEN- EN F A M I U E R E C H T : De colleges starten op 2 september om 13 30 uur in zaal PZ 12 In het eer ste semester worden behandeld de ambtenaar van de burgerlijke stand, de ondercuratele en de onderbe windstellmg In februari '88 zal het afstammingsrecht en de jundische problematiek rond moderne bevruch tingstechmeken op draagmoeder schap ter sprake komen
RECHT
De vakgroep staats- en administratief recht nodigt studenten uit een scnp tie te schrijven over een van de volgende onderwerpen 1 De openbaarheid bij kabinetsfor maties de rol van de W o b en de rechter 2 Effecten van een jaarverslag (b v over 1986) van de Algemene Rekenkamer op het Regenngsfceleid en de besluitvorming in de Tweede Kamer 3 De official Secrets A c t (G B ) 4 Omroepvnjheid in de BRD 5 De uitspraken van het college van beroep voor de examens en de alge mene beginselen van behoorlijk bestuur 6 Het bouwbesluit 7 Rechtsbescherming volgens de W e t op de studiefinanciering 8 Hoe komt het dat a b b b in het Belgisch administratieve recht zoveel minder een rol spelen dan m het Ne derlandse recht (Dat dit zo IS zie Suetens, T B P 1981, Lambrechts, recent boek over rechtsbescherming) 9 'Voorhang' constructies en andere vormen van parlementaire invloed op gedelegeerde regelgeving 10 Rechtsbescherming in de nieuwe W e t op het wetenschappelijk onderwijs Voor onderwerpen kunnen voor na dere informatie contact opnemen met Manette Kobussen, kamer B 808, tel 031 662302/662718 (spreekuur iedere maandagmiddag van 16 00 17 30) SCRIPTIE STRAFRECHT
STAATS- EN BESTUURSRECHT C
KEUZEVAK MATICA
SCRIPTIE-OPROEP STAATS- EN A D M I N I S T R A T I E F RECHT
EN
INFOR-
Met ingang van 3 september 1987 start het nieuwe funktionele keuzevak Recht en Informatica Het vak bestaat uit twee gedeelten, t w een basismodule m het eerste semester en een verdiepingsmodule m het tweede semester In de eerste module krijgt elke deelnemende student inleidende colleges in Rechtsinformatica, Staatsrecht, Privaatrecht en Strafrecht In de tweede module kiest elke student voor verdiepend onderwijs m één of meer van de vier genoemde vakgebieden Meer informatie over het vak vindt U in de Studiegids 1987/1988 In Uni vers van 28 augustus 1987 zullen na dere gegevens over het vak en over een uit te brengen informatiestencil volgen
ONDERWERPEN
BIJ de vakgroep strafrecht is, m het kader van het drugsproject, een aan tal scriptie-onderwerpen voorhanden Het gaat hier o m specifiek straf rechtelijke onderwerpen met betrek king tot het Enkelvoudig Verdrag in zake verdovende middelen en de Opiumwet, maar ook om mm of meer af geleide onderwerpen Informatie hierover is te verkrijgen bij mr drs J M A van Atteveld, kamer B 905, tel 662742 Bgg 662254
FVACATURES STUDENTASSISTENT (M/V) BIJ de WERKGROEP VRIJETIJDSWETENSCHAPPEN van de SUBFACULTEIT SOCIAAL CULTURELE WETENSCHAPPEN bestaat per 1 augustus 1987 een vacature voor een STUDENT ASSISTEN ( M / V ) Werkzaamheden Assisteren bij de voorbereiding en uitvoering van een leeronderzoek van studenten van de studierichting VRIJETIJDSWETENSCHAPPEN naar de plaats en betekenis van de vrijetijd in de stedelijke ontwikkeling van Rotterdam het uitzoeken, aan dragen en beheren van documenta tie, het schrijven van verslagen en het organiseren van gastcolleges en veldwerk Termijn het betreft een vacature voor 2 eenheden ( = 1 dag per week) voor (voorlopig) de jjenode tot aan 1 januan 1988 Verlenging tot 1 juli 1 ^ wordt nagestreefd Vereisten - Doctoraal student(e) Affiniteit met en enige kennis van het themagebied van de vrijetijd, hetzij vanuit economische, sociologi sche en/of (jsychologische invalshoek Bereidheid en vermogen tot het zelfstandig verzamelen van docu mentatie en vernchten van administratieve werkzaamheden Zij die belangstelling hebben moeten voor 1 juli contact opnemen met prof dr Th A M Beckers, voorzitter Werkgroep Vnjetijdswetenschappen, kamer S 122 tst 2434/2069
BIJ de afdeling Restauratieve Voorzieningen van de dienst Bouw en Huishoudelijke Zaken bestaat een vacature voor een FOOD EN BEVERAGE CONTROLLER M / V Taken - controleren van F & B-goederen op aanwezigheid en kwaliteit aan de hand van administratieve gegevens, bewaken en controleren van geldstromen binnen de RV, - bestellen van goederen t b v de RV, - controleren van bestellingen op grond van financieel administratieve cijfers, - opstellen van kengetallen voor de verbruik opbrengstrelatie, analyse van verschillen tussen rendementsberekeningen en werkelijkheid, periodieke rapportage aan het afdelingshoofd, - mede opzetten van een geautomatiseerd systeem Functie eisen - MEAO BE, M B A of studerend hiervoor, - boekhoudkundige ervaring, ervaring met geautomatiseerde gegevensverwerking, - aantoonbare affiniteit met de horeca, goede contactuele eigenschappen, - zelfstandig kunnen werken Salaris Het aanvangsalaris is afhankelijk van opleiding en ervaring In deze functie IS een maximumsalans van f 4 098, — per maand te bereiken Informatie bij mevr M EngelenVerschuren, chef restaurant en koffiekamers, tel 013-662145 Er IS een functiebeschrijving beschik baar bij de dienst Personeelszaken, tel 013 662464 Sollicitaties schrrftehjk, onder vermelding van vacaturenummer 180 op de enveloppe, aan het hoofd van de dienst Personeelszaken, Postbus 90153, 5000 LE Tilburg In het kader van het streven naar een evenwichtiger personeelsopbouw worden vrouwen uitdrukkelijk uitgenodig te solliciteren
BIJ de Dienst Algemene Zaken van de afdeling secretariaat en juridische zaken bij de Katholieke Universiteit Brabant IS een vakature voor MEDEWERKER INTERNE COMMUNICATIE Taken ontwerpen van algemene regels en nchtlijnen ten behoeve van optimaal functionerend informatiecircuit binnen de universiteit - zorgen voor adequate informatieoverdracht met betrekking tot interne ontwikkelingen op het gebied van beleid, bestuur, onderzoek en onderwijs - verlenen van publicatie ondersteuning aan onderdelen van de organisatie - opstellen van een intern communicatieplan ten behoeve van calamiteiten - adviseren ten aanzien van het ontwerpen en bepalen van de huisstijl beheren van het voorlichtings-/documentatiecentrum - het meewerken aan het op /bijstellen van (concept)begroting Eisen - (beroeps)vorming op HBO-mveau - redactionele en voorlichtingservaring - goede uitdrukkingsvaardigheid organisatievermogen Salaris afhankelijk van kennis en ervanng tot een maximum van f 5 221,— bruto per maand Het betreft hier een fulltime aanstelling met vooruitzicht op vaste dienst Een aanstelling in deeltijd bijvoorbeeld O 7 of O 8 IS ook mogelijk Solicitaties te richten aan het hoofd Dienst Personeelszaken, Postbus 90153, 5000 LE Tilburg onder vermelding van vakaturenummer 261 op de envelopi^e
19 juni 1987
FVACATURES Op 1 januari 1988 ontstaat binnen het College van Bestuur van de Katholieke Universiteit Brabant de vacature INTERN LID COLLEGE BESTUUR ( V / M )
VAN
Het benoemd intern lidmaatschap komt op grond van de nieuwe Structuurregeling KUB in de plaats van het gekozen lidmaatschap van het CvB. Voor deze functie komen in aanmerking zij die behoren tot de Universitaire Gemeenschap, die gevormd wordt door het wetenschappelijk personeel, het ondersteunend en beheerspersoneel en de studenten. De benoeming van een intern lid geschiedt door het Stichtingsbestuur op aanbeveling van de Universiteitsraad, voor een periode van 4 jaar met een mogelijkheid tot herbenoeming voor eenzelfde periode. De aanbeveling van de Universiteitsraad zal worden voorbereid door een door de raad ingestelde Voorbereidingscommissie benoeming intern lid CvB. Bezoldiging zal plaatsvinden volgens schaal 18 van het BBRA 1984. De door het Stichtingsbestuur vastgestelde benoemingscriteria alsmede de door de Voorbereidingscommissie vastgestelde nadere criteria zullen op aanvraag worden toegezonden. U kunt zich daarvoor wenden tot de griffier van de Universiteitsraad (tel. 2131). Kernpunten uit deze criteria zijn: - kandidaten dienen te beschikken
over grote bestuurlijke kwaliteiten en dienen de capaciteiten te hebben eventueel het voorzitterschap van het College van Bestuur te vervullen. Kandidaten dienen bij voorkeur ervaring te hebben in het management van grotere organisaties. - kandidaten dienen bereid en in staat te zijn in beginsel elk van de aandachtsgebieden van het CvB op zich te nemen. Zij die voor deze functie in aanmerking wensen te komen of de Voorbereidingscommissie willen attenderen op geschikte kandidaten, worden verzochtzich vóór 2 juli 1987 schriftelijk te wenden tot de voorzitter van de Voorbereidingscommissie, mr. H. Geleijnse, B 1109. Bij hem kan ook nadere informatie omtrent de functie worden ingewonnen; telefoonnummer 2131 (KUB) of 076-411042 (privé).
De faculteit der Economische Wetenschappen vraagt voor de vakgroep Ondernemingsfinanciering: 2 UNIVERSITAIRE DOCENTEN M / V ONDERNEMINGSFINANCIERING voor de periode tot 1 januan 1991. Belangrijkste taken; - het geven van wetenschappelijk onderwijs - het verrichten van onderwijsgebonden onderzoek - het verrichten van overig wetenschappelijk onderzoek (eventueel V.F.-onderzoek) - het participeren in beheer en bestuur. Gevraagd: - voltooide academische opleiding
bedrijf seconomie/bedrijfseconometrie - aantoonbare belangstelling voor theoretische investerings-, financieringsen beleggingsvraagstukken. Deeltijdse aanstellingen worden niet bij voorbaat uitgesloten. Salaris: min. f 3 . 1 9 6 , - en max. f 6 . 8 5 4 , bruto per maand. Bij prof. P.A. Verheijen, tel. 13 (66)2354 of 013-672286 (privé) of bij drs. P.J.W. Duffhues, tel. 013(66)2419/2430 of 013-673855 (privé). Inlichtingen: Sollicitaties schriftelijk, vergezeld van een curriculum vitae, onder vermelding van vacaturenummer 255 op de enveloppe, aan het hoofd Dienst Personeelszaken, Postbus 90153, 5000 LE Tilburg.
Het Rekencentrum van de Katholieke Universiteit Brabant is een Ondenwijs en Onderzoek ondersteunende dienst. Tot haar takenpakket behoort de 'tool-ingerichte' ondersteuning op een ruim gebied van automatiseringstaken. Binnen het Rekencentrum is de afdeling Configuratiebeheer met 11 formatieplaatsen verantwoordelijk voor de centrale computers (VAXcluster, PDP's), systeemprogratuur en netwerken (nationaal, regionaal en Ethernet). Op korte termijn wordt een van de aanwezige VAXen onder het Unix besturingssysteem gebracht.
WIE BINHBI EENJAAR AtmOEEUT KAN DEZE UUmVENNUAL GHAnSAANVHABEN Studierichtingen: Alle technische wetenschappen, accountancy, actuariële wetenschappen, andragogie, bedrijfskunde, biologie, chemie, culturele antropologie, economie, econometrie, intormotico, pedagogie, planologie, politicologie, psychologie, rechten, sociologie, wis- en natuurkunde. Voor een tolder met aanvraagformulier l(unt u terecht bij:
KU Brabant: bureau examens.
Univers
Binnen de afdeling Configuratie Beheer bestaat een vacature voor een SPECIALIST BESTURINGSSYSTEMEN Taken: - Het opbouwen en beheren van de centrale Unix VAX alsmede de bijbehorende netwerk programmatuur (TCP/IP en DECnet) - Het beheren van PDP 11/'73's onder microRSX en Mumps - Het onderhouden van de systeemprogrammatuur van de genoemde machines. Gevraagd: - Een voltooide, op technische informatica gerichte, studie op HBO (bijv. HIO) of academisch niveau - Ervaring met Unix of systeembeheer IS gewenst Informatie bij A . Nijssen, Hoofd Configuratiebeheer, tel. 013-(66)2014 bgg (66)2240; thuis 013-685834. Salaris: afhankelijk van kennis en ervaring vanaf f 3 . 1 9 6 , - bruto per maand. Het betreft hier een volledige betrekking met vooruitzicht op vaste dienst. Sollicitaties te richten aan het Hoofd Dienst Personeelszaken, onder vermelding van vacturenummer 263 op de enveloppe. Postbus 90153, 5000 LE Tilburg.
In het kader van een tweetal onderzoeksprojecten kan bij het Economisch Instituut Tilburg voor een pej i o d e van 3 jaar worden aangesteld een: SPECIALIST PROGRAMMATEUR voor 38 uur per week.
Het ontwikkelen en aanpassen van programmateur op het terrein van de econometrie en de sociale zekerheid. De systemen vormen de uitwerking van in modelvorm gespecificeerde onderzoeksresultaten. De ontwikkeling gebeurt in het teamverband van het Rekencentrum van de Katholieke Universiteit Brabant onder begeleiding van de betrokken onderzoekers. Verder moet aan gebruikers van de systemen ondersteuning geboden worden. Gevraagd - Een gedegen scholing in modelmatig denken met een duidelijke informatica component in de opleiding - Kennis van statistische en econometrische methoden - Ervaring met SAS e n / o f expertsystemen wordt op prijs gesteld - Bereidheid om in een team van informatici en onderzoekers te werken. Informatie: Het is niet uitgesloten dat: - de werkzaamheden over 2 deeltijd aanstellingen kunnen worden verdeeld - het project na 3 jaar wordt voortgezet. Nadere inlichtingen bij: ir. T . G . M , de Beer, tel. 013-662310 prof.dr. je. A. Kapteyn, tel. 013-662340. Salaris: tot een maximum van f 6.024, —. Sollicitaties te richten aan Economisch Instituut Tilburg, Hogeschoollaan 225, 5037 GC Tilburg.
Intermediair Jaarboel<
met informatie over het""^ zoeken naar en vinden van werk en uitgebreide informatie over 321 Nederlandse ondernemingen.
Intermediair weekblad
met het meest complete overzicht van vacatures voor personeel met een academische of HBO-opleidmg. Verder elke week informatie over arbeid, techniek, wetenschap en samenleving
19 juni 1987
'^«y'^^FFr'f^^r^rT^
mrT<
Menu
fmt wim booiïö» EMMSDAS 23 SXmt
rljst of sfitoekfö adrda|^>elen Veg. goulash * «lexieoB»» «|« W0ÊNSÖA6 24 JUN«
lactttsöus sla ~ M B b c r t m ^ patsten Writes of
DSW^
Bum
BU/ten/andtmJ
BEGELEIDERS VOOR DE LEERGANG ONTWIKKEUNGSPROBLEMATIEK GEZ OCHT Buro Buitenland zoekt mensen die zin hebben om de Leergang Ontwik kelingsproblematiek '87/'88 te bege leiden. De Leergang is een jaarcursus waarin mensen zich (meestal voor het eerst) oriënteren op het ontwik kelingsvraagstuk. D it gebeurt in groepen van tien tot vijftien perso nen, begeleid door twee vrijwilligers. Men komt één keer per week bij el kaar en na het basisprogramma van twee maanden kiest elke groep zelf één of meerdere thema's, die dan door de deelnemers zelf worden uit gewerkt. D e groepen bestaan uit mensen van binnen en buiten de KUB. Buiten begeleiding (één dagdeel per week) en voorbereiding van de bij eenkomsten (ook één dagdeel per week), verwachten we van groeps begeleiders: betrokkenheid bij, en enige kennis van de D erde Wereldproblematiek of D erde Wereldbeweging. bijwonen van de groepsbegeleiders vergaderingen (eens per drie weken) periodieke verslaglegging van de wekelijkse bijeenkomsten ervaring met het werken in groepen indien mogelijk ondersteunen van incidentele activiteiten (zoals thema avonden, publiciteit, op peil houden van het cursusmateriaal) Lijkt het je wat of wil je er wat meer over weten, kom dan eens langs bij Buro Buitenland (Kamer B 1012, tel. 662556) en vraag naar Jolande Sap of Hans van Boxtel. Voor de groepsbegeleiders wordt be gin september een voorbereidings weekend georganiseerd, waarin je STUDENTENAGENDA nader met de Leergang en het groe pen begeleiden kunt kennis maken. Ook dit jaar brengt de studentenvere Voor organisatonche en financiële niging stichting WIE (Waardevolle In ondersteuning draagt Buro Buiten teressante Evenementen) de studen land zorg. tenagenda Tilburg uit. D eze is ge maakt door en voor studenten en be vat, naast een kalenderdeel, onder meer informatie over studentenvoor zieningen en huisvesting, onderwijs NIEUWE PUBLIKATIES TUP: instellingen, kuituur & recreatie, sport, de stad Tilburg, happen El European integration and industry. stappen. Editors: Malcolm Macmillen, D avid G. Mayes and Pieter van Veen. De agenda is verkrijgbaar vanaf half VIIH267 p. f 30, juni bij boekhandel Gianotten, de Fundamentele sociale psychologie. Vrije Boekhandel, boekhandel Pillot Deel 2. Onder redactie van A. van en op scholen. Hij is nog steviger, Knippenberg et al. dikker en beter dan vorig jaar, maar 245 p. ƒ30,de prijs is hetzelfde: f5, — . R. Munnik: De wereld als creatieve Wie meer wil weten over onze agen voortgang. De ontwikkeling van een da kan Loes bellen, tel. 369089.
OPENINGSTUDEN INFORMATIECENTRUM Openingstijden Informatiecentrum D.S.W. (gebouw N, kamer 24) maandag 13.0015.00 uur dinsdag t/m donderdag 11.0015.00 uur vrijdag 11.0013.00 uur telefonische informatie en afspraken met de dekanen tel: 662211 WSF 18-1Studenten welke aan het CD S in Groningen gemeld hebben dat zij in komsten hebben (of gehad hebben) krijgen binnenkort een formulier toe gestuurd waarmee zij hun inkomens gegevens over de afgelopen periode (nogmaals) op moeten geven. Het betreft hier een Bsformulier. D e toe lichting bij dit Bsformulier bevat eni ge fouten. In tegenstelling tot de in formatie op het toelichtingsformulier wordt het toetsingsinkomen bepaald door van het bruto maandloon de premies AOW/AWW WAO en WW af te trekken alsmede de ingehouden loonbelasting, de pensioenpremie en het werkgevers en werknemersaan deel in de Ziekenfondswet. Let er goed op dat je nauwkeurig per maand opgeeft wat je inkomen is ge weest. CD S gaat bij de berekening van de toelage steeds uit van het laatst gemelde toetsingsinkomen. Heb je in dec. 1986 dus een bepaald inkomen gemeld dan gaat men er vanuit dat je in 1987 iedere maand hetzelfde inkomen hebt tenzij je schriftelijk hebt opgegeven dat hier wij ziging in is gekomen.
Studentem DONDEftDAÖ^JUNI
gebakksn i^tagiiet^ met 0ro@i:t«
Var/a \
Ves. $h^Sck papnkasau$ 3{ja3l»etti kaas
VRIJOAG 26 Mm t<miat«nsoep NiWw? aeideKeso^ gebakken kai3a|8SfW btrtesfsai* worteltjes '♦"••^ t^«<««A^«~,i gebakken trf g^tasóktó aaaJappsfefi Veg. 2 kaaskR^snet» »mt boteesaas
DU COMMERCE
Johnny van Doorn besluit literair seizoen De Stk;hting J.H. Leopold organiseert op woensdag 24 juni a.s. als afsluiting van de literaire cyclus 19861987 een uitgebreid poëzleprogramma met maar liefst vier dichters: Johnny van Doorn, Eddy van Vliet, Sjoerd Kuyper en Jace van de Ven. De grootste bekendheid geniet onge twijfeld Johnny van D oorn, die in de zestiger jaren naam maakte als John ny the Selfkicker. Sindsien is hij uit de wereld van de Nederlandse literatuur niet meer weg te denken. De Vlaamse dichter Eddy van Vliet is In Nederland (nog) niet zo bekend. Toch heeft hij al vele bundels op zijn naam staan, o.a. 'Het lied van ik', 'Duel' en 'Jaren na maart'. Jace van de Ven is de bekendste Til burgse schrijver van dit moment. Hoe wel nadere toelichting in deze regio nauwelijks nodig is, vermelden we van hem de bundel 'Kroniek van verlan gen' uit 1984, van welke dichtbundel een theaterprogramma is gemaakt. De avond wordt gepresenteerd door Sjoerd Kuyper, zelf eveneens een dichter. In de jaren 19741977 ver scheen van zijn hand een poèzie
Univers
trilogie. Zijn meest recente dichtbun del is 'Een reisgenoot'. Het geheel zal muzikaal worden om lijst. De avond op woensdag 24 juni begint om 20.15 uur in café D u Commerce en de entree is gratis.
CONGRES 'INFORMATIE, DE VIERDE PRODUKTIEFAKTOR?'
Concert Andrei Nikolsky De Koninklijke Liedertafel 'Souvenir des Montagnards' sluit op woensdag 24 juni a.s. de concertserie 1986/87 af met een optreden van pianist An drei Nikolsky, eerste prijswinnaar van het Koningin Elisabeth Concours 1987. Het concert vindt plaats in de aula van de KUB, de aanvang is 20.15 uur. Op dit moment is het pro gramma nog niet bekend. Het zal op de avond zelf beschikbaar zijn. De 28jarige statenloze Rus Nikolsky maakte in Brussel een grootse in druk, onder meer door zijn superieure vertolking van het derde pianocon cert van Rachmanmov. Hij houdt zich tot dusver liefst buiten de publi citeit, onder het motto: 'Mijn concer ten zijn mijn interviews'. De plaatsverkoop wordt verzorgd door de VVV in Tilburg en muziek handel Spiero.
vrije universiteit
De Stichting Centrum voor Toegepaste Wetenschappen van de Vrije Universiteit (CTW-VU), zoekt per direct een
erkend gewetensbezwaarde militaire dienst Het CTW-VU, dat is opgericht in 1986, heeft ten doel het bevorderen van wetenschappelijk ondenwijs en onderzoek in samenwerking met derden. De taken van de gewetensbezwaarde zullen zijn: • het assisteren van de Transfenmedewerker-VU bij de ontwikkeling van een centraal informatiepunt voor het Centrum voor Toegepaste Wetenschappen, alsmede bij de in- en exteme voorlichting over het CTW-VU • coördineren van CTW-faciliteiten voor faculteiten en (sub)stichtingen. Functie-eisen: • voltooide universitaire opleiding • belangstelling voor organisatonsche en beleidszaken • aantoonbare redaktionele kwaliteiten • goede contactuele eigenschappen en representatief kunnen optreden • zelfstandig en in teamverband kunnen functioneren Telefonische inlichtingen bij D.J. Coehoom, Transfennedewerker-VU, tel. 020-548 4329. Schriftelijke sollicitaties richten aan de Dienst Personeelszaken Vnje Universiteit, Postbus 7161 1007 MC Amsterdam. De VU is gelegen aan de De Boelelaan 1105 te Amsterdam-BuitenvekJert.
^
JUNI/JULI VRIJDAG 19 JUNI Schouwburg, 20-00 uur Ftlffïhuis. Countdown van Erdoss. Schouwburg. 22.00 uur Storta O'Amore van f rancesco MaseBi it/m 1-7) Cinecltta, 20 00 uur: 'My beautiful iaumkette'. Regie- Stephen Frears. (t/m 24-6) Cinacttta, 22.00 uur- 'Sid arKt ^te^^ c / . Regie; Atex Cox. (t/m 24-6) Universiteit, PUF-fUimte, 16.15 uur: Première produktie: 'KreativtteJt, Flexibibtes ö KwaNteït' Videoprogramma over de fabricage van vraehtwagerïs bij Daf-tfucks. Otof- Tentamenborrel. Happy hour van 17 00-19 00 uur Universiteit, 16.16 uur, aula PrormtxB Drs. W.F.M, de Nys. Trtet proefschrift; 'Alain Touraitwr het sociofogjsch geweten «sn de posttndustriële samenleving*
^
Op 10 september a.s. wordt een congres, georganiseerd door de Tilburgse Econometristen Vereniging, gehouden in de aula van de KUB. Informatie vervult een steeds belangrijke rol bij de bedrijfsvoering. In het bedrijfsleven groeit het besef dat informatie een succesbepalende factor 2y^TERDAG 20 JU Ni is. Sichouwburg, 20 QO uur. Filmhuis: Vooraanstaande en deskundige spreThe Great Generatiori van Andras kers zullen een lezing houden rond Schouwburg, 20.15 uur: Ou-verture dit onderwerp. Vanuit hun praktijk'Cortolan' pjanoconcert no. 1 van positie gaan zij in op de huidige en Beethoven. Dir»gent en sofist- Jeantoekomstige informatiebehoefte. Berr>ard Pommier De volgende sprekers zullen een lezing houden: ZONDAG 21 JUNI Prof. Dr. Ir. G.C. Nielen Schouwburg, 22.00 uur Maud Hoogleraar Informatiesystemen aan Sauer Kwtntet. de KUB Marantha, 1130 uur Vtersrjg De heer Nielen is dagvoorzitter m.m.v. studefjtenkoor. Thema; Prof. Drs. J.A.M. Oonincx, R.A. BfOOdnod*gi Voorgar^ets. Hub LenHoogleraar Informatiesystemen aan ders en ^&t\ Oude Munnink. de KUB 'Informatie, de vierde produktieMAANDAG 22 JUNI faktor!' Schouwburg, 20 00 uur. Frimhuis: Ir. C. Wit, directeur-generaal der PTT Wall Dniter 'Informatie en communicatie, nu en Olof, 20.30 uuf. Raadsvergadering in de toekomst' Oiof, 22.00 uur- £del belgische Dhr. G.J. Sharman, firmant McKinbïeravond. sey & Co 'Making information a sunsainable DiNSDAG 23 JUNI competitive advantage for the SohOUWburg, 20 00 uur Filmhuis. company' Dhr. P. van Lith, directeur Lithp : Dfery for my Loves Marta Meszaros OJof: Btstro door vrouwelijke Systems BV gastronomen. 'Toepassing van expertsystemen' Dr. G. Zoutendijk, voorzitter Raad WOENSDAG 24 JUNI van Bestuur Delta Lloyd UniversJteH, 20.00 uur, aula Kon. 'Verzeker je van goede informatie' Liedertafel met Andrei Nikoisky (pia(titel onder voorbehoud) no), winnaar Koningin Ettsatjeth Prof. Dr. Ir. P.M.E.M. van der Concours-piano-1987. Grinten directeur strategische planning NV DONDERDAG 25 JUNI D.S.M. Schouwburg, 20 00 uur- Filmhuis'Kwantitatieve My tieautjful iaundrette van Frears ondernemingsstrategie' £t/m 1-7) INFO: T.E.V. - kamer O 78, Olof, 11.00 uur: Atea lacta Softball tel: 013-662747 toernooi. Olof, 19.30 uur Barbecue en slotfeest Universiteit, 14.00 uur, CZ111 Coljoquim B-serie algemene economie. -Prof.Dr. A H.J.J. Kolnaar over 'Optitnale spaarquote en »ntematior>ale tepitaaJbewegingen'
amsterdam UNIVERSITEIT
Agenda
totanteitsgedachte bij A.N. WhiI tehead. (TFT - Studies 7) XIV-l-567p. (Tweedelen)/ 5 9 , W. de Nijs: Alain Touraine. Het sociologisch geweten van de geprogrammeerde samenleving. VI1H-314P. ƒ 36,Verkrijgbaar in de boekhandel of op onderstaand adres. Tilburg University Press Katholieke Universiteit Brabant Gebouw A, Kamer 6 Postbus 90153 5000 LE Tilburg Tel. : 013 - 662146/662121
m
VFIUDAG 26 JUNI Noor-tlerHgt, 21 30 uur; Rayrrwnd ' v / h Groenewoud ZATERDAG 27 JUNI Noorderllgt, 20 45 uur Agent Steei + Nuctear Assault ©ONDEROAG 2 JULI Cinecitta, 20.00 uur: The Hotei New Hampshire van Tony Ricfiardson. it/m 5-7) Cinecitta, 22.30 uwr: Birdy van A!an Parker (t/m 8-7) MAANDAG 8 JULI Ciriecitta, 20.00 (t/m 8-7) DONDERDAG 9 JULI Cinecitta. 20.00 uur- The Shining van Stanteyy Kubrick (t, m 12-7) Cinecitta, 22.00 uur. Salo of de 120 dager» van Sodom van Pasolmt (t/m 15-7) VRIJDAG 10 JUU Cinecitta, 20,00 uur- Everything you always wanted to know about sex van W. Alien, it/m 15-7)
19 juni 1987
Tilburg en sociale veiligheid In opdracht van het Vrouwencentrum Tilburg peilden vijf onderzoeksters in samenwerking met de Wetenschapswinkel van de KUB naar de aard en omvang van de onveiligheid buitenshuis voor vrouwen in Tilburg. Zij onderzochten ook de voorzorgsmaatregelen die vrouwen nemen en inventariseerden mogelijke oplossingen. Uit het onderzoek blijkt dat één op vijf vrouwen die onveiligheid aan den lijve heeft ondervonden. Vooral de Tilburgse fietsroutes, aangelegd uit veiligheidsoverwegingen, blijken 's avonds hoogst onveilig te zijn. Ook het besef in een relatief onveilige stad te leven zit er bij de meeste vrouwen goed in. Slechts één van de bijna 200 geïnterviewde vrouwen zegt geen voorzorgsmaatregelen te nemen wanneer zij 's avonds buiten komt. Het onderzoeksverslag dat deze week als sluitstuk van een studiemiddag over ruimtelijke ordening en sociale veiligheid aan loco-burgemeester A.Driessen werd aangeboden heeft de toepasselijke vragende titel 'De engste stad van 't laand? Foto's van Marlies van Aerde bij het onderzoek zijn vanaf 17 juni te zien
in het Gemeentelijk Informatiecentrum.
Diensthoofd in commissie valt slecht Nog voordat de zojuist gekozen Universiteitsraad officieel geïnstalleerd was, vlogen de fracties elkaar al in de haren. Tijdens een eerste informele bijeenkomst van de Universiteitsraad op 25 mei, waar traditiegetrouw de commissieposten verdeeld worden, protesteerden Breed Front en Partij Links van het Midden tegen de aanstelling van H. Schellekens van Onafhankelijk Appel in de raadscommissie Onderwijs en Onderzoek (O en O). Schellekens als hoofd van het Onderwijs Research Centrum (ORC) en lid van de commissie O en O zou een onacceptabele vermenging van functies betekenen. 'Het probleem wat zich voordoet', aldus Breed Front-woordvoerder Lou Keune, 'is de vermenging van functies en bevoegdheden. Het hoofd van ORC heeft een verantwoordelijkheid die in de commissie O en O aan de orde komt en geregeld onderwerp van discussie is.' In de commissie zou het hoofd van ORC zich buigen over
het wel en wee van zijn 'eigen' dienst om de Universiteitsraad vervolgens een advies aan de hand te doen. Dat kan niet, vinden de twee fracties. 'Daar zijn wij het niet mee eens', reageert Schellekens. 'Ik zit niet als hoofd van het ORC in de raad. Integendeel, ik zit er als onafhankelijk figuur namens het nietwetenschappelijk personeel.' Daar komt nog bij dat de commissie de raad slechts van advies dient. Als raadslid kan je dan toch mee beslissen. 'Ik begrijp de oppositie niet', aldus Schellekens. 'Je moet je als raadslid niet onttrekken aan bepaalde beslissingen die in de raad aan bod komen. Je moet het aan de persoon zelf overlaten of die meestemt of zich onthoudt.' Lou Keune erkent dat de raadsleden zelfstandige posities innemen. 'Dat goede recht willen en kunnen we hem niet onthouden', zegt hij. Maar de vraag is, aldus Keune, of diensthoofden in de raad mogen zitten. Keune: 'Als Breed Front hebben we daar geen hard standpunt over maar we vragen ons af of het wel kan. Sommigen vinden dat diensthoofden niet in de Universiteitsraad mogen zitten.' Hij zal zich blijven verzetten tegen de aanstelling van Schellekens in de commissie O en O.
Schellekens vindt dat er niet te veel ophef over gemaakt moet worden. 'Ik ben niet van plan om de komende raadsperiode met moeilijkheden te beginnen', zegt hij. Hij wil tegen wil en dank ook wel in een andere commissie gaan zitten. G.R.
Van voorlichter tot folderjongen Angst en walging aan de universiteit.' Met deze opzwepende titel kondigt het juninummer van 'De Journalist', het blad van de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ), een coverstory aan over het wel en wee van de universitaire voorlichting. 'Is er iets grondig mis met de universitaire voorlichting, of zijn de universiteitsbesturen niet voor hun taak berekend?' Deze 'klemmende en tot nu toe nooit publiekelijk gestelde vraag' dringt zich op als je de situatie aan de universiteiten in ogenschouw neemt. Althans bij de auteur van het stuk. Bij vier van de dertien universiteiten is het huilen met de pet op, schrijft hij. De voorlichting bij Delft, Rotterdam, Utrecht en Tilburg verkeert al zo'n tien jaar in
een 'permanente crisis', als je 'De Journalist' mag geloven. KUBvoorlichter Maurice Ackermans en ex-collega Daan van Brakel (sinds mei van dit jaar hoofdredacteur van het Wagenings Universiteitsblad) spuien hun gal in het artikel. Compleet met twee flinke foto's waarop zij treurig in de kamera blikken. Beiden vinden dat de voorlichting aan de universiteit te weinig serieus wordt genomen. 'In Tilburg is de voorlichter te veel als uitvoerder gebruikt om een foldertje te maken en een publikatie te verzorgen', zo concludeert de schrijver van het artikel na Ackermans en Van Brakel gehoord te hebben. Maurice Ackermans in 'De Journalist': 'We zijn allemaal veel meer studentenwervers geworden en oppoetsers van het beleid. Dat is in orde als het beleid maar doorzichtig blijft en het bestuur verantwoording wil afleggen.' Of dit al dan niet het geval is, zegt hij er niet bij. Daan van Brakel in hetzelfde artikel: 'De Colleges van Bestuur zijn nu in een soort wanhoopsdaad op zoek naar reclamemethoden.' Kortom: de voorlichters aan de universiteit als 'headhunters' voor studenten. Binnenkort vraagt de KUB in een advertentie om een nieuwe voorlichter. Altijd al graag foldertjes gemaakt? G.R.
De plattegrond Waar doet een mens het allemaal voor? Ik zal u een geheim verklappen: mijn hoogste doel is altijd geweest, om met al dat gesappel nog eens een straat, plein of desnoods achteraf steegje in Tüburg naar mij vernoemd te krijgen. U kunt zich dan ook voorstellen, hoe ik de pest in heb over het t^enwoordige straatnamenbeleid, dat de perspektieven op een Frans Godfixjy-straat, -plein of-boulevard steeds onwaarschijnlijker maakt. Tilburg telt om en nabij 1600 verschillende straten, lanen, pleinen en paden met een naam. Ongeveer 600 daarvan zijn genoemd naar een manneUjk persoon. Wat dat betreft zat ik nog goed. De Tilburgse Vrouwenkrant heeft een informatieve serie artikelen gepubliceerd over de veel zeldzamer voorkomende straatnamen naar vrouwpersonen. Het zijn er in de hele stad niet meer dan vijfentwintig, het Lieve Vrouweplein wel meegerekend, maar het Amazonenpad ('...sorry, ik kan vanavond niet weg, want mijn vrouw is weer op het Amazonepad...') niet. Dat is natuurlijk belachelijk gezien de doorslaggevende rol die vrouwen op cruciale momenten in de geschiedenis spelen. Maar ja, het zijn de mannen die de straten altijd namen hebben gegeven, en als een vrouw al in aanmerking kwam, dan was ze meestal of heilig of van koninklijke bloede. Heren daarentegen vind je in diverse fimkties en beroepen: prelaten en andere gewijde lieden (in Tilbuig veruit in de meerderheid), gekroonde hoofden, fabrikanten, beroemde vechtersbazen, burgemeesters en wethouders, schilders, dichters, componisten en uitvinders. Een afspiegeling van wat in de samenleving werkelijk suksesvol wordt gevonden kun je dat gezelschap echter, nog afgezien van het mannelijk overwicht, natuurlijk niet noemen. Het valt bijvoorbeeld onmiddellijk op, dat echte volkslieden als topsporters, filmsterren en pop-idolen niet in het Tilburgse stratenplan voorkomen. Hebben de naambedenkende ambtenaren nog nooit van Julio Iglesias, Ruud Gulüt of André van Duin gehoord? Okee, de meeste namen dateren uit een grijs verleden, waarin men nog niet zo over deze dingen nadacht. Maar het valt natuurlijk wel op dat nu we de standenmaatschappij eindelijk een beetje achter ons beginnen te krijgen, het ineens niet meer in de mode schijnt te sdjn om straten naar mensen te vernoemen. Kijk maar naar de namen die tegenwoordig worden bedacht. In een nieuwbouwwijk als De Blaak is er geen menselijke straatnaam te ontdekken: Tongekeep, Ekkersrijt, Beüerstroom, Merkse, Vlettevaart, Rissebeek en ga zo maar door.
In allernieuwste tilburgse woongebieden De Keeshof, Huibeven en Gesworen Hoek slaat de straatnaam-verdwazing weer op een andere manier toe. De naambedenkers ten gemeentehuize vonden het wel overzichtelijk om de straten daar alfabetisch te ordenen. Zo beginnen de Gesworen Hoek alle namen met een B: Beertastraat, Baflostraat, Bodegravenstraat, Borculolaan, Biggekerkestraat en Bingelradestraat. In Huibeven is voor de D gekozen: Dinxperlolaan, Doenradestraat, Dreumellaan enzovoorts. De Giessenstraat, Gendringelaan en Gouderikstraat vinden we in de Reeshof. Toegegeven, het taboe van de laatste jaren om een straat ook echt 'straat' te noemen is blijkbaar gelukkig weer achterhaald. Maar was het nou werkelijk zoveel moeite geweest om verder te
kijken dan die ene letter in het register van de geraadpleegde atlas. Ziet u het voor zich? Een taxipassagier weet, dat hij ergens in de Gesworen Hoek moet zijn op huisnummer 21, maar de precieze straatnaam is hem ontschoten: 'Chauffeur, ik kan even niet op de naam komen, maar het begon met een B...' Persoonsnamen komen in ieder geval helemaal niet meer voor. Het lijkt wel of men zich schaamt voor de kleinste menselijk toets als een straatnaambordje, waarop een herkenbaar exemplaar van de homo sapiens vermeld staat. Of zijn de kleine lettertjes misschien wegbezuinigd, waarmee de gemeente dan weer funktie, geboorte- en stervensjaar moet vermelden? Laat de straten dan maar net als in New York nummeren.