1986 03 14 by Redactie Univers

T i l b u r g s H o g e s c h o o l b l a d - 14 maart 1986 - jaargang 23 - n u m m e r

Ondanks ergernis over

'Salamitactiek'

TIAS mag verder op ingeslagen weg De hogeschoolraad is het er mee eens dat het TIAS vanaf september van start gaat met de postdoctorale opleidingen. In juni zullen per onderdeel de puntjes op de i voorden gezet en moeten enkele onduidelijkheden rond financiering en inrichting van het onderwijs zijn opgehelderd. De hogeschoolraad toonde zich geïrriteerd over het mistgordijn dat het TIAS zou omgeven en eiste onder andere meer openheid omtrent de pasopgerichte Stichting ter ondersteuning van het TIAS. Deze stichting staat onder voorzitterschap van de commissaris van de koningin in Noord-Brabant, mr. Dries van Agt.

'Het is heel jammer dat de mensen die zich zo voor het TIAS hebben ingespannen en die proberen om enige dynamiek in de zaak te brengen, dat die in een eerste openbare vergadering alleen maar met kritiek worden geconfronteerd'. Rector magnificus Ruud de Moor vond de weerstand van de hogeschoolraad tegen de TIAS-plannen voor een post-academische opleiding 'onbegrijpelijk'. Verschillende leden van de hogeschoolraad toonden zich - bij alle waardering voor de geleverde prestaties - duidelijk ontevreden over de 'mist' rond de postdoctorale voornemens van de Katholieke Hogeschool Tilburg. Een van de vele sprekers tijdens het bijna twee uur durende debat - vorige week donderdag - merkte op dat het bij mist

Spiritualiteit koppelen aan praktijk Onder grote belangstelling van pastores, catecheten, theologen en docenten afkomstig uit de bisdommen Breda en Den Bosch opende mgr. J . Bluyssen dinsdag jongstleden een door de theologische faculteit georganiseerde werkdag dat als thema meekreeg: Spiritualiteit in de praktijk van pastoraat en catechese. Doel van deze werkdag was de spiritualiteit, die de laatste tijd duidelijk in de belangstelling staat, te verheffen van haar vanzelfsprekende positie binnen de theo-

logische opleiding en de pastorale en catechistische praktijk. Volgens de Commissie Spiritualiteit van de theologische faculteit viel het spiritualisme tot voor enige tijd geen aparte interesse tebeurt en dreigde zij het gevaar nietszeggend te worden. Spiritualiteit is broodnodig en de teloorgang ervan is fataal voor het beroep, zo laat de Commissie in een persbericht weten. Zonder spiritualiteit blijft van de pastor, de cathechest en de theoloog slechts een deskundige over, ie-

verstandig is om afstand te bewaren en de snelheid te matigen. Maar ondanks alle kritiek en reserve wilde de hogeschoolraad tenslotte zijn steun aan de initiatieven van het TIAS niet onthouden. Hoe zien die plannen van het Tilburgs Instituut voor Academische Studies eruit? Vanaf september 1986 wil de hogeschool via het TIAS de volgende beroepsopleidingen gaan verzorgen: - juridisch-bestuurswetenschappelijke opleiding; - opleiding recht van de Bondsrepubliek Duitsland; - opleiding voor bedrijfsopleiders; - opleiding arbeid en organisatie; - opleiding bankwezen en financiering; - opleiding bestuuriijke informatiekunde; - opleiding psychologie en gezondheid. Het gaat om parttime opleidingen die voortborduren op studierichtingen en opleidingen die de hogeschool in de eerste fase al in huis heeft. Men zal vooral mikken op cursisten die werkzaam zijn in bedrijven, particuliere organisaties en overheidsinstellingen. Volgens een binnenkort te verschijnen TIAS-brochure bieden de opleidingen een 'intensieve en systematische uitbreiding van op de practische uitoefening van het beroep gerichte l<ennis' en dragen zij zo bij aan een 'betere beroepsuitoefening en versnelling van de beroepscarrière dan wel aan verbreding van het carrièreperspectief'. vervolg op pag. 3 mand van wie niet mèèr uitgaat en die voor niet mèèr toegankelijk is dan zijn practische en theoretische vaardigheid toelaat. Vraag die daarbij gesteld moet worden is: wat is de betekenis van spiritualiteit? Opzet van de werkdag was deze vraag niet in het abstracte te beantwoorden en bediscussiëren, maar te koppelen aan een situatie. Spiritualiteit heeft altijd te maken met de eigen cultuur- en tijdgebonden wijze, waarop mensen zich een grondinspiratie eigen maken en inoefenen, aldus de Kommissie. De aard en de eigenheid van die spiritualiteit wordt medegevormd door de werksituatie. Als je spiritualiteit definieert los van die situatie krijg je een vrijzwevende en abstracte versie van geestelijk leven. De Commissie is van mening dat die abstractie te vinden is in vele handboeken en dat zij terecht becritiseerd wordt. In zijn korte openingsrede prees mgr. Bluyssen, die in het verieden in Rome de spiritualiteit bestudeerde, het initiatief van de theologische faculteit een werkdag omtrent spiritualiteit te organiseren. 'Een schot in de roos, zeker gezien de grote opkomst. Dit stemt het gelovig hart', zo zei de bisschop. Daarbij vroeg hij de aanwezigen de spiritualiteit ruimte te geven binnen de vele discussies die zij oproept. Na de reden van Bluyssen verzamelden de belangstellenden zich in werkgroepen rond onder meer het pastoraat, catechese lagere school, ziekenhuispastoraat en pastoraat met vrouwen. M.V.B.

Een staalharde promotie 'Een Montaillou in staal', zo prees promotor prof. van den Eerenbeemt het inlevingsvermogen van Mei van EIteren. Hij schetst een beeld van de arbeidssituatie bij Hoogovens IJmuiden tussen 1924 en 1955. Staalblauw op de middenpagina. Een eenvoudiger doctoraalprogramma voor de theologische faculteit, want alle studenten moeten de mogelijkheid krijgen om stage te lopen.

Hogeschoolmensen stappen in -de gemeentepolitiek.

Rectores willen ongedifferentieerde doctorstitel De Rectoren Magnifici van de instellin' gen van W . O . hebben in een'gezamenlijke brief aan de Tweede Kamer hun bezorgdheid geuit over de ontwikkelingen rond het doctoraat. Het Rectoren College, waarin zij zijn verenigd, vreest dat door de vrije indeling van faculteiten, die na de invoering van de WWO'84 een feit wordt, geen touw meer vast te knopen valt aan de doctorstitel. Met ingang van september is iedere instelling vrij om zelf te bepalen hoeveel, en welke faculteiten er aan de instelling zijn, waarbij de minister van onderwijs wel vooraf de indeling moet goedkeuren. Omdat echter een veelheid van combinaties denkbaar is zou een en hetzelfde proefschrift aan verschillende universiteiten kunnen leiden tot verschillende doctoraten. De naamgeving van de doctorstitel komt overeen met de naam van de faculteit. Een gepromoveerd psycholoog kan op die manier aan de ene universiteit doctor in de sociale wetenschappen worden en elders doctor in de psychologie. Het Rectoren College wil die verscheidenheid voorkomen. Omdat een eenduidige en evenwichtige opsomming van de doctoraten moeilijk te geven is en bovendien al gauw weer achterhaald zou zijn, stellen zij voor alleen nog een algemeen, ongedifferencieerd doctoraat in te stellen. Een promovendus wordt dan 'doctor', niet meer en niet minder. Het feit dat de doctor-titel een wetenschappelijke kwalificatie geeft, moet voldoende zijn, zo vinden de Rectores. B.B./UP

Mgr. J . Bluyssen in geprek met Drs. A. Wouters

INGEZONDEN

COLOFON MATSERTJES

reaRtionai,

"Reaktionair" is een rubriek waarin reakties van lezers worden geplaatst. Naam en volledig adres van de schrijver(s) dient bij de redaktie bekend te zijn. Anonieme brieven verdwijnen in de prullamand.

Tilburgse

revue

Mag ik als medespeelster van de revue even reageren op uw toch wel negatieve stukje in THB nr. 22 van 21 februari? Wat betreft 'alwéér dansmeisjes in een ander costuum'. Als u goed had gekeken zag u dat 't niet alleen een ander costuum was maar zelfs een heel ander meisje. Er wordt zo snel van scène gewisseld dat er een complete nieuwe groep klaar moet staan! Ook de 'fikse inkorting van dialogen' is onmogelijk. Tijdens die dialogen is het achter de schermen een heksenketel om het toneel totaal te veranderen en dat gebeurt in deze revue zo'n 32 keer. Toch ben ik blij dat u iedereen aanmoedigt om te gaan kijken, alleen was op dat moment iedere uitvoering reeds uitverkocht. Er komen daarom 2 nieuwe uitvoeringen maar helaas voor iedereen die 't spektakel nog niet heeft gezien: reeds uitverkocht! In de revue 'Blue Note' Inez Tuerlings-v/d Eisen

De vegetarische mensa Na verwerking van een aantal vegetarische creaties, die nog net niet tot dit schrijven leidden, volgde maandag de derde maart een maaltijd met een dusdanig schokeffect, dat hieraan niet meer te onkomen viel. De bewuste schotel bestond uit ongezouten parijse piepers, wat de welwillende gedachte opriep dat men ook aan de zoutlozen onder ons gedacht moest hebben. Deze mogelijkheid werd echter snel gefrustreerd: ter compensatie was naast de piepers een koolachtige brij gekwakt, die het natriumgehalte der mensagangers beslist tot ongekende hoogten heeft doen stijgen. De 'vleesvervanger' bestond ditmaal uit onverantwoord weinig, kartonachtige sojabrokken, gehuld in bladerdeeg. Dit moet ongetwijfeld een van de meest culinaire laagstandjes geweest zijn, ooit In de mensa voortgebracht. Nadat dit 'voedsel' zich in de uren na nuttiging een weg terug probeerde te vinden, werd mij het tragische toekomstbeeld van 's mensa's nieuwste uitvinding duidelijk: het kan niet anders zijn dan dat de vegetarische schotel een zeer korte levensduur beschoren Is. Na hooguit nog enige laatste stuiptrekkingen, veroorzaakt door overbezette vegetariërs die een snelle hap naar binnen komen werken, zal de laatste adem niet lang meer uitblijven. Heeft men bij de marktverkenning de kieskeurigheid van de vegetariër onderschat, of was er geen sprake van marktsegmentatie en zijn de smakeloze kenmerken van de vleeshappers als uitgangspunt genomen? Ik had gedacht dat het vegetarisch initlatief van de mensa de kookbeslom-

Tilburgs Hogeschoolblad

meringen der vleeslozen zou verlichten. Het zij niet zo. Dus houd ik mij zelf in de keuken weer staande met het idee: Wanneer men bij het woord 'koe' nog slechts aan een biefstuk denkt, denkt men bij het woord 'mens' alleen aan zichzelf. Annemarie ter Veer

Vrijetijdswetenschappen Het blijft moeilijk met de eigen krant! Het THB had ons zelf gevraagd om nog eens een interview over Vrijetijdswetenschappen en wekte ook de indruk bij te willen dragen aan objectieve Informatieverstrekking over de studierichting. Dat kan bij zoiets nieuws en omstredens nooit kwaad vonden wij, dus maar weer eens lang en breed aan de kersverse TH B-medewerkers, Eibers en Van den Boomen uitgelegd, waar het nu precies om zou gaan bij VTW. Helaas het heeft niet geholpen, zodat weer wat zaken rechtgezet moeten worden. De multidisciplinariteit van de studierichting V T W zou er b.v. niet echt zijn. Ook zou de 'enorme nadruk op sociologische aspecten opvallen'. Dat is absoluut een scheve voorstelling van de zaken zelf. Ik heb ze het tegendeel toch allemaal uitvoerig uitgelegd en wie kan lezen moet dat nog maar eens goed nakijken in het leerplan. Natuurlijk geeft de journalistieke onafhankelijkheid hun het recht van een eigen interpretatie. Dat hoeft de mijne niet te zijn. Maar men kan zich toch moeilijk onafhankelijk van de feiten opstellen en die luiden als volgt: Van de 32 cursussen die men verplicht of half-verplicht moet volgen zijn er 5 strict sociologisch, 6 economisch, 5 psychologisch, 10 andere disciplines (informatica, filosofie, methoden en technieken e.d.) en 6 interdisciplinair van inhoud. De goede lezer begrijpt dat multidisciplinariteit wat anders is dan interdisciplinariteit en dat b.v. filosofie, methoden en technieken niet bij voorbaat 'sociologisch' zijn. Naast die 32 cursussen (waarvan er 11 tot 13 verplicht zijn voor iedereen en men er 7 uit de rest moet kiezen) is er nog eens een geheel vrije keuzeruimte van 4 tot 6 cursussen uit alle vakken van de Hogeschool en nog 6 semestermodulen die aan het afstudeerproject besteed moeten worden. De economische en psychologische geïnteresseerde studenten kunnen dus ruim aan hun trekken komen. En nu maar hopen dat de feiten de beste argumenten zijn! En de beste voorlichting! Geïnteresseerden vragen dus beter zelf maar het leerplan aan. Q. van Bijsterveldt

^iHm a t s e r t j e

S^H

'Matsertjes' kunnen worden opgegeven bij de redaktie. Tot 30 woorden kosten z e / 5,—; onder nummer ƒ 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen. ZOMERCURSUSSEN: 'Veertiendaagse zomercursussen Franse taal en cultuur (voor gevorderden) in de Cévennes. Franse docenten. Inlichtingen: Doelenstraat 4, Utrecht, telefoon: 030-321064 (na 18.00 uur/weekend).' D'66: Veel enthousiasme over bezoek van Hans van Mierlo. Als u de discussie hebt gemist, maar wel geïnteresseerd bent in D'66 kunt u het partijprogramma aanvragen: Bezuidenhoutseweg 195, 2594 AJ Den Haag. U kunt ook op D'66 stemmen! TE KOOP: Min. Mutsaersstraat 33, Tilburg. Woonhuis met berging en erf; beg. gr.: kelderkast; doorzonkamer; keuken, bijkeuken, douche, toilet. Ie verd.: zonneterras, 2 slaapkamers met vaste wastafel; vaste trap naar grote zolder. Prijs n.o.t.k. Info: tel.: 013-364836, tijdens werkuren: 662526. TE HUUR: 1 etage met kookgel. voor 1 pers., / 500,— incl. en 1 etage voor 2 pers. met keukentje ƒ 700,— incl. Alleen badkamer + toilet worden gedeeld. Dit alles in Eindhoven ± 10 min. fietsen van het centrum. Tel.: 040-812553, na 18.00 uur. TE KOOP: zw./wit TV, i.g.st., 50 cm. witte kast, merk: Philips ƒ 150,—; gasfornuis, merk: Atag ƒ 125,—; ouderwetse mahonie houten kastje, h. 70, d. 40, br. 115, ƒ 150,—; hordeur, h.200. br. 89,5 cm. ƒ 50,—. Tel.: 0416776738.

IVA onderzoekt onderwijspersoneel Het IVA heeft van minister Deetman opdracht gekregen een onderzoek te doen naar de gezondheidszorg voor onderwijspersoneel. De schoolbesturen in de regio's Eindhoven, Tilburg en Doetinchem zijn uitgenodigd o m deel te nemen aan een experiment dat moet nagaan of bedrijfsgezondheidszorg voor onderwijspersoneel heilzaam kan werken. De schoolbesturen kunnen zelf een gezondheidsdienst uitzoeken waarmee ze willen samenwerken. Uit onderzoek is bekend dat ongeveer zestig procent van de langdurig zieken in het onderwijs klachten van psycho-sociale aard heeft. Het IVA heeft een model voor de bedrijfsgezondheidszorg ontwikkeld waarin met dat gegeven rekening wordt gehouden. Psychologie en maatschappelijk werk hebben naast de bedrijfsarts een eigen plaats in het IVA model. Het IVA, Instituut voor sociaal wetenschappelijk onderzoek van de KHT, gaat 1 augustus aan de slag met het experiment dat drie jaar zal duren en wordt gefinancierd door het ministerie van Onderwijs en Wetenschappen.

OPROEP De Redactieraad van het Tilburgs Hogeschoolblad (THB) moet wegens het vertrek van zittende leden worden aangevuld. Vacant zijn de zetels van:

- een lid van het wetenschappelijk personeel - een lid van het niet-wetenschappelijk personeel - een studentlid Degenen die er iets voor voelen o m vanuit de Redactieraad het zakelijk en journalistiek beleid van de THB-redactie te begeleiden kunnen zich aanmelden bij de redactie, kamer B-208 of B-207, telefoon 662506 of 662277.

14 nnaart 1986

Informatisering KHT wordt nader bekeken Het raadsbesluit van 7 november 1985 over de rapportage van de Adviescommissie Informatiseringsprojecten heeft in de vergadering van de Hogeschoolraad van 6 maart een vervolg gekregen. In november vorig jaar werd deze commissie gevraagd een nadere rapportage over een aantal informatiseringsprojecten te geven, met meer duidelijkheid omtrent o.a. de positie van Bestuurlijke Informatiekunde, het organisatorische kader (met name de afstemming en de coördinatie) en de discrepantie tussen de totale omvang van de projecten en de beschikbare middelen. In een brief van 14 februari aan het College van Bestuur heeft de Adviescommissie een overzicht gegeven van de structurele informatiseringsprojecten die reeds van start zijn gegaan. Dit overzicht van de structurele informatiseringsprojecten die reeds van start zijn gegaan. Dit overzicht is gebaseerd op de inventarisatie van doelstellingen en werkplannen voor 1986. In de vergadering van de Hogeschoolraad van 6 maart heeft de Raad het College van Bestuur met klem verzocht uiterlijk augustus 1986 een volgende voortgangsrapportage van deze informatiseringsprojecten aan de Hogeschoolraad voor te leggen, waarin per project is aangegeven welke activiteiten tot dusver zijn ondernomen ter realisering van de projectdoelstellingen en de daadwerkelijk bereikte resultaten. M.K.

tilburgs hogeschoolblad weekblad voor de katholieke hogeschool tilburg redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, angela lodder (assistente) medewerkers wouter van gils, ben beljaars, bert haagsman, gerard rutten, monique van blijswijk, hugo backx, astrid tates, claartje van der grinten, hans de brouwer, angela jans, michel knapen, yvonne ton cokimnisten drs. j.d. bartlema, dr. a.j.w. boelhouwer, dr. p.f.m. kop, prof. dr. j.a. stalpers samenstelling redaktiaraad prof. mr. p. van seters (voorzitter) dr. h. van erp, m. ackermans (adviseur), a. de laaf, drs. th. schouw, dr. m. van hoorn, „ h. van kleef, drs. c.p.m. broekhof officiële mededelingen afd. pers en voorlichting h.w.j. waiter B 203 cartoonist ad van haandel, henk van de berg advertenties angela lodder kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn. redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor thb) 662277 en 662506 intern: 2277 en 2506 kamer 207 en 208 (gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerknigsverfoand universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten: ad valvas (vu amsterdam), wagenings hógeschoolblad, utrecht universiteitsblad, delta (delft), thberichten (eindhoven), tht-nieuws (twente), observant (maastricht) uk (groningen) en ku-nieuws (nijmegen) druk drukkerij em. de jong bv, baarle-nassau abonnementen voor niet-hogeschoolleden /^ 15,— per jaargang

Deetman selecteert beroepsopleidingen scherp Onderwijsminister drs. W.J. Deetman is van plan maar een klein deel van de 43 aangemelde beroepsopleidingen in september 1986 van start te laten gaan. Het voornaamste criterium dat hij daarbij hanteert is de mate waarin zo'n opleiding na vijf jaar zichzelf kan bedruipen. Maar opleidingen die in '86 niet in aanmerking komen voor een aanjaagpremie, moeten dat niet zien als een negatief waarde-oordeel. Ze kunnen wel degelijk In de race blijven, om in 1987 van start te gaan. Deetman streeft er ook naar, dat in januari 1987 een tweede tranche beroepsopleidingen van start kan gaan. Daarom wil hij ook, dat de universiteiten voor 15 juni komen

met hun lijstje van te starten beroepsopleidingen. Dat zei de minister maandag 3 maart tijdens een vergadering van de WO-kamer, waar de brief van de VSNU (de vereniging van samenwerkende Nederlandse universiteiten) met daarin de 43 beroepsopleidingen die volgens hen per september van start zouden kunnen gaan, op de agenda stond. De weinige opleidingen die gesubsidieerd en wel in september van start mogen, zullen echter wel afkomstig zijn van dat lijstje, zei Deetman. 'Dat zeg ik er maar bij, want dat acht ik niet vanzelfsprekend'. Over het kwalitatieve niveau van tweede fase-beroepsopleidingen liet de minister zich eerder (bij de behandeling van de Beyaard-wet) immers nogal laatdunkend uit. De definitieve notitie Postdoctorale Opleidings-Activiteiten, waarin Deetman zijn keus uit die 43 maakt, wordt op korte termijn verwacht. Aan de beroepsopleidingen die per september van start gaan kleeft trouwens nog een conflict tussen de universiteiten en de minister. Het geld ervoor staat ver-

varvotg van pag. 1

Het TIAS en de Stichting van de heer Van Agt De opleidingen zullen maar voor een beperkte groep studenten toegankelijk zijn. De kosten worden gedragen door de deelnemers zelf via hun cursusgelden en door hun werkgevers. De studie gaat twee dagen per week vergen en zal zijn toegesneden op jonge afgestudeerden die niet langer dan vijf jaar geleden het doctoraal examen hebben afgelegd. Met de beroepsopleidingen wil de hogeschool voor een belangrijk deel een !nvulling geven aan het tweede-fase onderwijs zoals dat in het volgende collegejaar van start moet gaan. De meeste universiteiten en hogescholen in ons land weten nog niet wat hen komende september in dit opzicht allemaal boven het hoofd hangt. Ze hebben allemaal keurig hun plannetjes ingeleverd bij minister Deetman en wachten nu vol smacht af welke voorstellen de bewindsman goed gaat keuren. De ministeriële goedkeuring staat garant voor een aanjaagpremie van 40 % in de kosten. Op den duur moeten alle beroepsopleidingen zelfbedruipend worden. De Tilburgse hogeschool is - naar het zich laat aanzien - op dit moment het verst gevorderd met de vormgeving van het postacademische onderwijs. De lesprogramma's staan vast, er is gesproken met externe financiers, de faculteiten hebben hun medewerking toegezegd. De hogeschoolraad heeft nu goedgekeurd dat de hogeschool, zelfs al mocht de minister negatief beslissen over enkele voorstellen en er zijn financiële ondersteuning aan ontzeggen, toch maar alvast aan de slag gaat. De ingeslagen weg wordt aangehouden, de voorbereidingen gaan verder, er komen marktverkenningen: kortom, alles wordt in het werk gesteld om de machine in september te kunnen laten draaien. Vóór 1 april hoopt men van de minister te vernemen welke initiatieven hij met een startsubsidie wil honoreren. Ondanks dit principe-accoord vuurde de hogeschoolraad een groot aantal vragen af op het College van Bestuur. Men wilde weten hoe het zit met de bereikbaarheid van drukbezette hoogleraren die ook nog eens les gaan geven bij het

Tilburgs Hogeschoolblad

TIAS; wie mag er beschikken over het geld dat via bedrijven en instellingen wordt binnengehaald, de KHT of het TIAS; hoe denkt de hogeschool de opleidingen te financieren als de minister geen aanjaagpremie ter beschikking stelt? Wat is precies de status van de opleidingen; tweede-fase onderwijs, beroepsonderwijs of postacademisch onderwijs? Welke waarde heeft straks het doctoraaldiploma? \ Raadslid W i m Dijkstra van B r e ^ Front vatte de kritiek als volgt samen: 'Mijn grootste frustratie als raadslid is dèt het TIAS zich niet verwaardigt om inhoudelijk met ons in discussie te gaan. Ik heb de indruk dat men denkt: wat wij doen is allemaal fantastisch, daar hoeft zo'n hogeschoolraad niet nog eens over mee te beslissen. Die indruk geeft aanleiding tot behoorlijke irritatie'. Dijkstra: 'We hollen met z'n allen achter een groepje - ongetwijfeld zéér bekwame - hoogleraren aan die w e nauwelijks gunnen bijbenen, ze hebben geen tijd om 't ons allemaal precies uit te leggen'. Jan Boelhouwer van de fractie PLM vroeg zich af hoe 't toch komt dat 't TIAS opeens zo problematisch ligt bij vrijwel alle fracties en commissies van de Hogeschoolraad. Misschien heeft 't te maken, zo betoogde Boelhouwer, met de manier waarop het TIAS achter de schermen heeft geprobeerd de beslissing van de raad, om geen Indonesische juristen naar Tilburg te halen, te omzeilen. Boelhouwer: 'Wij zijn er echt van overtuigd dat hier goedbedoelende hoogleraren aan het werk zijn, maar we hebben ook de indruk dat de initiatiefnemers in hun goede bedoelingen zijn blijven steken. Het zijn geen krachtige bestuurders en ook heeft men totaal geen oog voor de manier waarop je moet omgaan met democratische organen als een hogeschoolraad'. Boelhouwer voelt zich als raadslid gepasseerd: 'Vanaf mei '84 is er bij elke vergadering geroepen: ja, maar daarover hoeft u nu nog niet te beslissen. En achteraf bleek je dan toch van alles besloten te hebben. De salamitactiek, weet je wel. Met kleine hapjes drukken ze alle beslissingen toch door je strot.

meld in het Algemeen Financieel Schema '86. De universiteiten beschouwen dat geld als hun geld; de minister ziet dat geld enkel als geparkeerd bij de ene instelling, maar houdt de mogelijkheid open om het toe te schuiven naar een andere instelling, als die met een beroepsopleiding van start gaat. In de ogen van de minister moet dat geld dus eigenlijk nog ge-alloceerd worden. De universiteiten zien het echter niet als een vorm van re-allocatie, die in de praktijk zou neerkomen op een bezuiniging op hun lopende begrotingen. En daarom toonden ze zich ook niet zo happig om de lijst beroepsopleidingen voor 1987 klaar te hebben op 15 juni, omdat op dat moment nog helemaal niets bekend is over het AFS 1987. De universiteiten willen een redelijk duidelijk beeld hebben van wat hen financieel boven het hoofd hangt, reden waarom ze liever pas na Prinsjesdag over de volgende lichting beroeps-opleidingen praten. Onder het voorbehoud dat d^e minister ze in juni die duidelijkheid geeft, gingen de universiteiten uiteindelijk toch accoord met 15 juni

als datum waarop de lijst voor '87 binnen moet zijn. Het Hoger Beroeps Onderwijs zit over de postdoctorale beroepsopleidingen met een heel ander probleem: het ziet er een copie in van HBO-opleidingen. Dat zei het HBO ook al bij een hoorzitting in de Tweede Kamer over ^e nota Autonomie en Kwaliteit, veertien dagen geleden. Toen werd met name de informatica-universiteit genoemd als een doublure van opleidingen die het HBO allang naar tevredenheid verzorgt. Nu ging het met name over de HTS-opleiding milieukunde, die blijkens de gebruikte boeken gewoon wordt nageaapt door het W O , en daar nog extra geld voor krijgt ook. Deetman verzekerde het HBO echter dat er in 1986 zo weinig postdoctorale beroepsopleidingen van start zullen gaan, dat er van doublures zeker geen sprake zal zijn. Wel vindt Deetman, dat het W O , het HBO en hij op die mogelijkheid van overlap binnenkort eens moeten terugkomen.

Wie weet nu precies wat het T I A S is, doet en wit?' Misschien ook, zo veronderstelde Boelhouwer, is de relatie tussen TIAS en hogeschoolraad enigszins bemoeilijkt toen men bij toeval het bestaan ontdekte van een Stichting ter ondersteuning van tiet TIAS. Boelhouwer: 'We hadden 't op z'n minst netjes gevonden als we de statuten van deze stichting hadden mogen inzien'.

van het centrum voor postdoctoraal onderwijs aan de KHT. De stichting is een initiatief van enkele Brabantse notabelen die de hogeschool een warm hart toe dragen. Onder hen: de commissaris van de koningin Mr. A. van Agt. Hij is de voorzitter van de kersverse stichting en hij wordt gesecondeerd door o.a. exstaatssecretaris Hendrix, Van Lanschotdirecteur Le Blanc en de Tilburgse burgemeester Letschert. Namens de hogeschool hebben CvB.-lid Van Berkom, hoogleraar Peeters en oud-rector Van Veldhoven zitting in de stichting. Enkele leden van de hogeschoolraad vonden het 'betreurenswaardig' dat er zo'n oncfuidefi/ke stichting in het leven is geroepen waar de raad zo weinig grip op heeft, 'terwijl men de naam van de hogeschool uitgebreid zal gaan gebruiken'. In een reactie op deze achterdochtige opmerkingen nam rector De Moor het TIAS en de leden van de stichting ruiterlijk in bescherming. De Moor: 'Ik heb vooral erg veel moeite met de opmerkingen over Van Agt. Des te meer omdat de heer Van Agt de afgelopen weken een aantal belangrijke dingen voor ons heeft gedaan. Hij staat altijd meteen voor ons klaar!'

Rector de Moor antwoordde namens het College van Bestuur dat er niks geheimzinnigs aan de hand is met de stichting tot ondersteuning van het TIAS. Iedereen mag weten, aldus de voorzittw van het College, dat deze stichting ten doel heeft financiële middelen te vergaren voor de instandhouding en ontwikkeling

TIAS, met geld van bedrijven en instellingen

Esther Hageman/UP

Maar na alle gekibbel kozen alle raadsfracties toch maar eieren voor hun geld: immers, bij afwijzing van de TIAS-plannen zouden alle gereserveerde gelden door Deetman worden teruggehaald en blijft de KHT in elk geval met lege handen achter. Het TIAS mag derhalve doorgaan op de ingeslagen w e g , zij het onder een reeks van strikte voorwaarden. Zo moet de voortgang van het eerste-fase onderwijs worden gegarandeerd, zal minimaal 15 % van de cursisten moeten bestaan uit werkloze academici die hun cursusgeld niet zelf kunnen betalen, moet er meer duidelijkheid komen over de plaats van het TIAS binnen de structuur van de hogeschool en wordt er een nader onderbouwd begrotingsvoorstel voor 't volgend collegejaar verwacht. Tenslotte wil de hogeschoolraad gaan praten met de stichting van de heer Van Agt 'over de aanwending van eventuele gelden ten behoeve van post-doctorale beroepsopleidingen'. Maandag a.s. zal het TIAS zich in Den Bosch officieel aan het volk presenteren tijdens een persconferentie op 't provinciehuis. Twan Geurts

14 maart 1986

Politici op de hogeschool:

Van christelijk rentmeesterschap tot bijgesteld marxisme De gemeenteraadsverkiezingen staan voor de deur. Overal verschijnen verkiezingsborden waar de politieke partijen hun vaak felgekleurde affiches aanplakken. Politici in de stad drukken de kiezers op het hart vooral op deze of gene partij te stemmen. De Hogeschool blijkt nogal wat actieve politici te herbergen. THB bezocht enkele (oud) studenten en (oud) medewerkers die hoog op de verkiezingslijsten staan. Drie partijen komen aan bod: CDA, PvdA en Klein Links. 'In de politiek kun je de wereld verbeteren.' 'Het image van het CDA als politieke partij voor oudere heren - zoals dat gold voor de KVP in de jaren zestig - is niet meer. Op alle niveau's zie je 'n forse.verjonging. Een aantal jaren geleden hadden jongeren geen interesse maar nu groeit de aanhang.' Dit zegt Wilbèrt van Herwijnen, student Economie aan de Hogeschool en nummer 14 op de lijst voor het Christen Democratisch Appèl (CDA). Naar eigen l e g g e n is hij de jongste kandidaat voor de Tilburgse gemeenteraad die op een verkiesbare plaats staat. Op zijn kamer in een rijtjeshuis in het oostelijk gedeelte van Tilburg staan dozen met verkiezingsmateriaal. Voor het raam in de woonkamer hangt een CDAaffiche. In 1977 werd Wilbert lid van het CDA. Hij bekleedde talloze bestuurlijke functies op gemeentelijk, provinciaal en landelijk niveau van zowel het CDA als de CDJA, de jongerenclub. Nog steeds zit hij in diverse organen van deze organisaties.

mensen wel de verantwoordelijkheid voor de zwakkeren dragen. De overheid moet voor hen een vangnet bieden. Bij de W D is dit laatste veel minder. Het grote verschil met de PvdA is dat het CDA de mensen aanspreekt op de verantwoordelijkheid die ze zelf moeten dragen terwijl de PvdA die verantwoordelijkheid bij de overheid legt. Op sociaal-economisch gebied zijn de verschillen tussen CDA en W D groter dan tussen CDA en PvdA.' Volgens hem is de sfeer tussen de drie grote partijen in Tilburg goed te noemen. Ter illustratie hiervan vermeldt hij het geregeld overleg tussen de drie grote partijen en enkele kleinere behoudende partijen waarin zij gezamenlijk standpunten formuleren. 'Dat gaat goed, zij het dat de VVD nogal eens uit de band springt door met afwijkende standpunten te komen', aldus Van Herwijnen. Op de vraag of hij een wethou-

RENTMEESTERSCHAP 'Tijdens je middelbare-schooltijd ga je nadenken wat je wilt gaan doen. Ik wilde iets doen waardoor je w a t kan betekenen voor de mensen. In de politiek kun je de wereld verbeteren', aldus Wilbert. Het werd het CDA vanwege de uitgangspunten van die partij. Hij somt ze op: solidariteit, gespreide verantwoordelijkheid, rentmeesterschap ('Christenen zien de aarde als iets dat door God in beheer is gegeven') en gerechtigheid. Wilbert van Herwijnen: 'Wij vinden dat er zoveel mogelijk moet gebeuren via het partikulier initiatief. Maar daarnaast moeten de

Dissertitis UI: de preventie

Nou even kort en serieus. Het schrijven van een proefschrift is voor velen een lastig karwei en lang niet elke jonge doctor is een maand na de plechtigheden ook het leed vergeten. Is het niet grotendeels te danken aan de jeugdige overmoed van de kandidaten dat er nog zovelen aan een promotiewerkstuk beginnen. Het promoveren wordt bij in diensttreding van een medewerker vaak als voorwaarde gesteld, maar in de praktijk volgen er zeiden percussies als aan de voorwaarde niet wordt voldaan. De ervaring leert dat degenen die pas na enkele jaren de gelegenheid krijgen zich uitsluitend aan onderzoek te wijden, er grote moeite mee hebben hun promotiewerk tijdig en efficiënt te volbrengen. In deze tijd kan men er eigenlijk geen proefschrift meer 'bij' doen (vroeger wel, maar toen was alles ook beter en erger tegelijk). De hand boven het hoofd van de, acht-jaren schrijver is niet altijd misplaatst. Het proefschrift wordt vaak gezien als een opus magnum (laatstleden vrijdag nogj, maar garandeert het vakmanschap of volharding in de latere carrière. Wat voorspelt het vakmanschap of volharding in de latere carrière. Wat voorspelt het proefschrift en wordt er niet meer voor geleden dan nodig is? Een proefschrift is een proeve van vakmanschap en het wordt als zodanig beoordeeld door vakbroeders op kennis van literatuur, onderzoeksmethode en de waarde van de interpretatie van de gevonden gegevens. Het is in het belang van de Hogeschool routinematig promoti af te leveren:

Tiiburgs Hogeschoolblad

derszetel ambieert, zegt hij bescheiden: 'Op het moment hebben we er drie in het Tilburgse college van B & W die het prima doen. Een nieuwkomer als ik kan niet de pretentie hebben zo iets meteen te willen.' Op de vraag of hij een goede kans maakt zegt de politicus: 'Ik sluit het niet uit.' Over de socialistische bemoeienis in het college van B & W zegt hij: 'Als je in het college zit dan heb je veel invloed op het beleid. Via onze wethouders moeten we het beleid zoveel mogelijk naar onze richting trekken. Maar er blijft een rechtse meerderheid en dan haal je lang niet alles binnen. Op de keper beschouwd is het nog niet zo gek geweest wat er bereikt is. Dan ziet het CDA dat ze niet meer de dienst uitmaakt zoals dat vroeger was.'

LINKS EVANGELIE 'In de woelige jaren zestig was ik als theologiestudent in Nijmegen actief in zaken als de ontwikkelingsproblematiek en het vraagstuk van vrede en veiligheid. Dan gaat het vanzelf.' Dit antwoordt Wim Dijkstra op de vraag hoe hij in de politiek gerold is. Sinds 1982 is hij naast docent aan de lerarenopleiding maatschappijleer van de KHT, voorzitter van de Tilbiit^gse afdeling van de Partij van de Arbeid (PvdA). Sinds enkele weken is daar het gemeenteraadslidmaatschap bij gekomen. De voorzittershamer van de partij legt hij daarom binnenkort neer.

.,.„., "giSfSöcialïstie*

LUSTiSPartïj

W i m Dijkstra, wiens ervaring in de Hogeschoolraad goed van pas zal komen, is politiek gezien niet altijd zo honkvast geweest. De theoloog-in-wording werd In 1967 lid van de PSP. Hij ging de pacifistisch-socialistische boodschap uitdragen in Oss omdat de partij van haar leden verwachtte dat zij de boer opgingen om de mensen in de dorpen en kleine steden te bekeren. Wim Dijkstra: 'Daar moest ik de blijde boodschap van het links evangelie verkondigen. Dat deed ik letterlijk door op de preekstoel te praten over ontwikkelingsproblematiek.' Het Osse actiewezen kreeg met de komst van Dijkstra een behoorlijke injectie. 'Alles wat maar op te richten viel werd opgericht', zegt hij. 'En' voegt hij er aan toe: 'daar is nog het een en ander van over.' Maar een lidmaatschap was blijkbaar niet genoeg om zijn politieke honger te stillen: hij werd tevens lid van de PPR en de PvdA. 'Een brede linkse samenwerking', zegt hij met krachtige stem, 'dét was het.' Na een wervelende periode in Oss vertrok hij naar Tilburg waar hij in 1977 aan de Hogeschool werd aangesteld bij de lerarenopleiding maatschappijleer. In Tilburg hielp hij mee in de PSP-steunfractie van het toenmalige gemeenteraadslid Wilbert Willems. Hij knapte gauw af op de 'inteelt' binnen de PSP. 'Het waren prima mensen maar het was een te klein clubje. Je kwam er niet verder mee', aldus Dijkstra. 'Ik heb toen voor de PvdA gekozen omdat je daar echte politiek kan bedrijven', zegt hij. In januari van dit jaar bezet hij een vrijgekomen plaats in de Tilburgse gemeenteraad, 'ik ga binnenkort een dag in de week minder op de Hogeschool werken om me op het raadswerk toe te leggen', aldus het nieuwe gemeenteraadslid. Ook zijn activiteiten voor de Hogeschoolraad lopen ten einde. Wellicht is hij binnenkort full-time op het stadhuis te vinden. Door het plotselinge overlijden van de PvdA-wethouder R. van Leeuwen dient de partij een nieuwe wethouder uit hun midden te kiezen. W i m Dijkstra is een van de weinige kandidaten. Of hij het ook wordt, is nog afwachten maar hij wil wel. 'Ik zeg geen nee', aldus Dijkstra. vervolg op pag. 5

de faam van de Instelling en het rendement van zijn werkwijze gaan ons allen aan. Dat het de laatste tijd wat drukker is op de katheder komt omdat er een aantal mensen vanaf hef moment van hun aanstelling wordt vrijgesteld om vier jaar uitsluitend onderzoek te doen. Het aanstellen van jonge mensen kan ook de overspannen verwachtigen van promovendus en promotor wat temperen. Het A.I.O.-stelsel staaf voor de deur, en dat kan tot een regelmatige en vlotte productie van goede proefschriften leiden als aan een paar voorwaarden wordt voldaan. Allereerst moet men zich reahseren dat promovendi ook iets voor elkaar kunnen doen (het T.I.A.S. heeft dat goed begrepen; zet de jongelui bij elkaar). Verder moet de promovendus vooraf duidelijk worden gemaakt aan welke precieze eisen hij moet voldoen: hoe uitgebreid moet het literatuur onderzoek zijn, hoeveel onderzoeken moeten er worden verwerkt, hoeveel interpretaties en vergelijkende studies moeten er komen. Voorts moet het proefschrift passen in een lopend onderzoeksprogramma met gevestigde methoden en dataverwerkingsprocedures, een programma dat wordt gedragen door ervaren onderzoekers. Daarnaast moet er een opleiding komen voor de A.I.O.'s, gericht op het verkrijgen van algemene en vakspecifieke vaardigheden, vooral om de kansen op de arbeidsmarkt te vergroten. Er kunnen landelijke afspraken worden gemaakt over welke instellingen de vakspecifieke vaardigheden in blokcursussen zullen onderwijzen. De A.I.O. krijgt een strippenkaart en reist, na overleg met de promotor, langs de stempelplaatsen van zijn keuze. De algemene vaardigheden kunnen per Instelling of faculteit worden bepaald, maar moeten ten minste dataverwerking, rapporteren en een cursus 'onderzoeksaanvragen schrijven' omvatten. De promotor volgt de gang van zaken op de voet: ook een promovendus komt slechts na diepgaande discussie op lumineuze ideeën. Tot slot; men kan een kandidaat van ergens in de twintig eigenlijk niet blootstellen aan een verkleedpartij, een ceremonie, een receptie, een feest, en een rekening van de uitgever, als apotheose van vier jaar proefschrift werk. Kan de promotie weer iets broederlijk te kijk staan tijdens pompeuze poespas en verbaal lawaai, maar waarin de promovendus met trots kan laten zien hoe goed hij is opgeleid, en waarin de promotor de faam van zijn Instelling zichtbaar hoog houdt?

14 maart 1986

/ \

Theologen willen eenvoudiger

doctoraalprogram

'Wij hebben geen tweefasenstructuur nodig' tantse instellingen ervoor gepleit hebben om een uitzondering te nnaken voor theologie. Omdat theologie naast die wetenschappelijke opleiding ook een beroepsopleiding is die een uitgebreide stage kent die gewoon niet in die vier jaar gepropt zou kunnen worden.' 'In Utrecht is de samenwerking met de Rijksuniversiteit heel sterk, omdat de RU wel een tweefasenstructuur heeft, heeft de KTH Utrecht die op een gegeven moment ook ingevoerd. Er is toen hevig geprotesteerd in het overlegorgaan van die vijf KIWTO's door de anderen. Utrecht

In september 1986 wil de theologische faculteit beginnen met een vereenvoudigd doctoraalprogramma. Een van de redenen om het programma te herzien is dat alle studenten de mogelijkheid moeten krijgen om stage te lopen. Tot nu toe kon dat alleen als je het vak 'praktische theologie' volgde, of na je studie het kerkelijk kopjaar deed. Een andere reden voor herziening van het programma is de eventuele invoering van de tweefasenstructuur bij de faculteit te vergemakkelijken. De stand van zaken op dit moment. Gerrit-Jan Meulenbeld, studentlid van de faculteitsraad: 'Het programma zoals dat door de Onderwijscommissie werd voorgesteld is aangenomen door de Raad, behalve op twee punten. Dat betreft die stage en die invoering van fenomenologie als hoofdvak. Het bestuur heeft nog een maand bedenktijd gevraagd om daar inlichtingen over in te winnen. Daar zal in de volgende raadsvergadering over beslist worden. Die stage wordt nog een langere geschiedenis. Dat heeft te maken met de bisschoppen, met name die van Breda. De bisschop heeft nu een eigen opleidinkje, dat kerkelijk kopjaar, waar hij meer invloed heeft dan op onze faculteit. Als die stage hier aantrekkelijk wordt voor hem, dat wil zeggen voldoet aan zijn eisen, kan dat kerkelijk kopjaar opgeheven worden.' 'Er zijn verschillende opvattingen over hoe een stage eruit moet zien. De bisschop wil graag dat iedereen met alle mogelijke vormen van pastoraat kennismaakt, terwijl hier op de faculteit een tendens is om in instituten stage te lopen. Dat is favoriet omdat daar de mensen verder afstaan van kerkelijke bemoeienis.' Prof. Dr. K.W. Merks, decaan van de theologische faculteit: 'Een stage is een introductie in het kerkelijk veld en moet dan ook voldoende kerkelijk zijn. Ik kan me indenken dat er bepaalde stages zijn die als stage wel kunnen, maar die niet persé tot die kerkelijke erkenning leiden. Er moet geformuleerd worden wat die kerkelijke erkenning inhoudt, maar dat betekent niet dat je andersoortige stages zou kunnen krijgen.' Volgens Merks zijn er bij de invoering van een stagemogelijkheid voor alle theologiestudenten twee zaken van belang: 'Aan de ene kant wil de faculteit iets naar zich toetrekken wat nu zuiver bij de bisdommen is, n.l. dat kerkelijk kopjaar. Aan de andere kant heb je de stage die bij de faculteit is. De bisschoppen willen vanzelfsprekend zeggenschap hebben over de introductie in de kerkelijke dienst. Nu is de vraag hoe je in zo'n ingewikkelde context de zaak zo kunt regelen dat de belangen van de faculteit en de interesses van de bisdommen behartigd worden. De hele kunst is natuurlijk of het lukt dat zakelijk te behandelen en het niet tot een prestigekwestie te maken. We hebben nu een informeel gesprek gehad met de bisschop van Breda over de perspectieven in het algemeen. De faculteit heeft daarbij de wens geuit dat ze graag het kerkelijk kopjaar binnen haar muren zou willen halen. De volgende stap is te kijken w a t de bijdragen kunnen zijn vanuit het centrum voor pastorale

Tilburgs Hogeschoolblad

''-'l-f'fff^^M '/:fif^^A%

voorzieningen. Dat is de meest aangewezen partner om de relatie faculteitkerkelijk veld vorm te geven.' Een volgende kwestie die meespeelt bij de herziening van het doctoraalprogramma is de eventuele invoering van de twee fasenstructuur bij theologie. Dit staat ais een van de uitgangspunten genoemd in het voorstel van de onderwijscommissie: 'in het kader van een (eventuele) invoering van de tweefasenstructuur dient een zodanig doctoraalprogramma ontworpen te worden dat de invoering van de tweefasenstructuur niet opnieuw een volledige programmering zal vereisen. 'Inmiddels is dit uitgangspunt grotendeels verlaten. De scriptie die ter afsluiting van de eerste fase geschreven zou moeten worden vervalt en in plaats daarvan volgt een voorbereiding op de tweede fase. Er wordt dus vanuit gegaan dat iedereen in die tweede fase komt. De mogelijkheid om in vier jaar af te studeren is er niet. Waarom heeft men in eerste instantie voor dit uitgangspunt ge/(ozen en is er later tocfi weer vanaf gestapt? Gerrit-Jan Meulenbeld: 'De theologische faculteiten van Utrecht en Amsterdam hebben al de mogelijkheid om in vier jaar een volwaardig doctoraal af te leveren. Terwijl, toen die tweefasenstructuur werd ingevoerd, de vijf KIWTO's (Katholieke Instellingen voor Wetenschappelijk Theologisch Onderwijs, deze zitten in Utrecht, Heerlen, Amsterdam, Nijmegen en Tilburg) en de vergelijkbare protes-

die. Theologie is volgens de eigen interpretatie van de kerk een studie van een bepaalde omvang.' 'De vraag is ook nog wat de bisschoppen doen als werkgever met de mensen die een opleiding van 4 jaar hebben. Als zij zelf niet blijven bij het besluit dat theologie een studie van vijf of zes jaar is, en op den duur steeds meer mensen in dienst nemen die een kortere studie hebben gevolgd, dan wordt dat voor ons natuurlijk een probleem. Er worden zoveel ambtsdragers gezocht dat je niet weet of er op een gegeven moment niet een bepaalde paniekreactie komt: we nemen wat er is. Ik vind het niet goed als dat zou gebeuren. De kerk moet van haar toekomstige functionarissen een goede opleiding vragen. Die hebben ze zelf vroeger gedacht te hebben met een academische opleiding met aanvullende pastorale activiteiten. Ik heb geen reden om te zien waarom dat nü veranderd zou zijn. De problemen zijn niet eenvoudiger geworden.' Claartje van der Grinten

vervolg van pag. 4

!*****

:*£i

heeft het toch doorgezet en niemand kan daar verder nog wat aan doen. Wat je vervolgens kunt doen is zelf ook die richting ingaan.' Merks is het daar niet mee eens, van hem hoeft die tweefasenstructuur niet zo nodig: 'Wij zijn er niet gelukkig mee dat Utrecht die tweefasenstructuur heeft ingevoerd. Ik vind het een grote kans om die theologie op zo'n uitgebreide manier te behandelen. Nu werkt het natuurlijk concurrentievervalsend als je instellingen hebt die wel een vierjarige doctoraalopleiding aanbieden. Ik weet niet hoe dat op den duur uitpakt. Ik vind dat het uitgangspunt van die tweefasenstructuur terecht niet heeft doorgewerkt in de opzet van ons programma. Als die tweefasenstructuur er ooit komt moet je toch heel fundamenteel wijzigen in de opzet, dan kun je niet gewoon de eerste vier jaar van de theologie nemen. Eigenlijk zou het punt ook moeten worden geschrapt uit het definitieve rapport van die herziening. Dus er komt in Tilburg niet zo gauw een tweefasenstructuur? Merks: 'Nee, wij zijn dat niet van plan'. Is de faculteit dan niet bang dat er veel studenten naar Utrecht en Amsterdam zullen gaan? Merks: 'Ik zou het zeer betreuren, ik zou het ook voor de theologie betreuren. Het is een veeleisende studie. Je bent met allerlei vakken met verschillende methodieken bezig. Als je dat goed wil doen is dat toch iets anders dan een rechtenstu-

Gemeenteraadsverkiezingen 'We zijn nu een politieke factor van betekenis', meent Peter Beijer, lid van de Politieke Partij Radikalen (PPR) en nummer drie op de gezamenlijke lijst van de pacifisten (PSP), radikalen (PPR) en de communisten (CPN); Klein Links genaamd. Hij studeerde in 1985 af bij de faculteit Sociologie van de KHT. Hij werd werkloos. 'Baanloos', verbetert hij, 'want we werken genoeg.' Het actiewezen op de Hogeschool in die tijd noemt hij 'vrij tam'. Hij werd actief bij de PPR. 'Het begint met het bijwonen van ledenvergaderingen en langzamerhand ga je meer doen', vertelt hij. Hij was twee jaar voorzitter van de Tilburgse afdeling en staat nu op de derde plaats op de gemeenschappelijke lijst. Over het samen meedoen aan de gemeenteraadsverkiezingen zegt hij: 'We hebben de partij-programma's naast elkaar gelegd en het stemgedrag in de raad vergeleken. Daar bleken nauwelijks verschillen te bestaan.' Aldus besloot men om samen de verkiezingen in te gaan. Zijn kritiek op de PvdA steekt hij niet onder stoelen of banken: 'Zij verdedigt te vuur en te zwaard het beleid van het college.' Met name de bezuinigingen op de uitkeringen voerden de PvdA-wethouders te makkelijk uit en moties van Klein Links werden in de regel niet ondersteund door de PvdA, aldus Peter Beijer. Onder bepaalde voorwaarden wil Klein Links wel in het college stappen maar dat zit er volgens hem nog niet in. Beijer: 'Ik denk dat het volslagen ondenkbaar is want CDA en W D zullen nooit accoord gaan met die voorwaarden. Maar ook bij een linkse meerderheid zouden we heel goed moeten praten met de PvdA.' Volgens hem moet het marxisme op een aantal punten bijgesteld worden: 'De vrouwenbeweging kan niet herleid worden tot de tegenstelling arbeid-kapitaal. Ook de vredesbeweging toont aan dat er andere oppositionele bewegingen zijn dan alleen de arbeidersbeweging.' Hij voegt hier aan toe: 'De socialistische heilstaat is uit ons programma verdwenen. Er moeten wel fundamentele veranderingen komen maar of dat via de geeikte revolutie moet, weet ik niet.' Gerard Rutten

14 maart 1986

Computerbeurs druk bezocht 'Niet alles wordt er gedonstreerd', staat er foutief te lezen op het beeldscherm van een terminal. Een computerbeurs op de KHT: decor van veel schuifelende studenten die verlekkerd naar de apparatuur kijken. Er aan komen mag ook, hoewel de meeste mensen dit niet durven. Een verslag van een middag vol electronica. 'Computer Info '86' heette het gebeuren dat het Tilburgse studentendispuut Iduna op donderdag 6 maart organiseerde. Het dispuut bestond veertig jaar en dat moest gevierd worden. Zo ongeveer alle computerbedrijven van naam waren op deze dag vertegenwoordigd en mochten laten zien wat ze allemaal in huis hadden. Tientallen terminals stonden in de ruimte bij de aula opgesteld. Dat de hogeschool het hoog oplopende electriciteitsverbruik voor haar rekening diende te nemen was misschien wel het duurste cadeau voor het jubilerende dispuut. De dag werd om half elf geopend door de Commissaris van de Koningin van Noord-Brabant, mr. A. van Agt. Prof. dr. ir. G. Nielen, die de lezingenserie voorzat, gaf voor een volle aula een inleiding over wat er die dag allemaal ging gebeuren. Daarna kregen prof. dr. J . van Oorschot (VU Amsterdam) en G. Schreurs (Volmac) het woord. Ze spraken over computertoepassingen op managementsniveau. Na de middagpauze hielden prof. dr. ir. H. van den Kroonenberg (TH Twente) en ing. N. Nagtegaal van IBM een lezing over het geautomatiseerd ontwerpen en fabriceren van bepaalde producten. Tijdens hun voor-

drachten was de aula al behoorlijk uitgedund. In de i^uimte bij de aula was het daarentegen een drukte van belang. Een twintigtal bedrijven en instellingen hadden hier een stand ingericht en toonden hun apparatuur. De gratis katoenen draagtassen van Triumph Adier vonden gretig aftrek en de rekken met folders moesten geregeld bijgevuld worden.

SPELLETJES Bij de stand van Rank Xerox wordt een vreemdsoortig spelletje met een schip gespeeld. 'Er vaart een schip. Het gaat fout met het schip. Help.', klinkt het metalig en absoluut toonloos uit een van de

apparaten. De twee mensen die de computer bedienen zijn in een hevige discussie gewikkeld en de technische termen die daarin gebruikt worden zijn niet van de lucht. Een groepje studenten staart niet begrijpend naar het gezonken scheepje op het beeldscherm en als er plotseling 'Standaard Marine Vocabulary' op het scherm floept kan niemand het meer volgen. Maar een computerbeurs moet natuurlijk meer te bieden hebben dan alleen spelletjes. Giovanni Douven van Iduna: 'We willen de mensen hier laten zien wat ze allemaal tegen kunnen komen op computergebied en met wie de studenten te maken gaan krijgen na hun afstuderen. We willen ook laten zien wat er waar is van die indianenverhalen die er de ronde doen over wat een computer wel allemaal niet kan'.

Van Agt en collegeleden Van Berkom en De

Het doel van deze dag Is dan ook 'een link te leggen tussen het onderwijs en het bedrijfsleven', zoals in de speciale folder te lezen staat, maar ik zie dat er voornamelijk spelletjes gespeeld worden op de computer. Een medewerker van Atari doet z'n uiterste best om een tekening van Donald Duck op het beeldscherm te krijgen. Echt flauw wordt het pas als hij de eend een baard aanmeet, die hij dan ook maar snel uitveegt. Als Donald uitgeprint moet worden ontstaat er enige hilariteit: in eerste instantie heeft niemand in de gaten dat de eend dwèrs op het papier verschijnt. Ee foutje in het programma? Een collega moet er anders wel om lachen: 'Nog enkele beurzen en je mag je een echte kunstenaar noemen', roept hij de tekenaar toe. Een stand verder zitten een paar studenten een potje flipperkast op de computer te spelen. Ze hebben er zichtbaar plezier in. Over naar het 'echte' werk. Philips probeert een computer aan de man te brengen die erg geschikt schijnt te zijn voor het basisonderwijs. Met veel kleuren en snel verspringende beelden demonstreren de vertegenwoordigers wat hun computer allemaal kan. Molecuulstructuren worden vliegensvlug uitgetekend en er wordt een wijsje gespeeld. De belangstelling is erg groot. Aan de overkant probeert Morrow klanten te trekken. Speciaal voor deze beurs gaan de computers de aanbieding in. Maar de vijf procent korting lokt weinig mensen. De organisatie is erg tevreden over de dag. Of er daadwerkelijk 1500 mensen gekomen zijn, zoals ze verwacht hadden, viel nog niet te schatten. Douven: 'Dat er zoveel bekende computerbedrijven vertegenwoordigd zijn, komt wel door de aanwezigheid van Van Agt. Toen ze hoorden dat hij kwam, wilde ze zelf ook graag van de partij zijn'. Je waant je een eeuw verder bij de aanblik van zoveel electronisch vernuft. Floppies, ratelende printers, hard- en vervolg op pag. 11

meegse CvB-lid prof. Peters: 'We hebben deze sombere gegevens vrij algemeen verspreid zodat iedereen schrikt en zal beseffen dat er nu toch echt iets moet gebeu-

De een biedt zich zes weken lang in een landelijke krant aan als 'veelzijdige universiteit' de ander klopt zijn tienjarig bestaan zodanig op als het ware het een eeuw en en weer een ander heeft het geluk al 350 jaar te bestaan wat dan ook met vooral veel publiciteit voor 1,6 miljoen gevierd moet worden. Het mag duidelijk zijn: universiteiten begeven zich op de markt van een krimpend aantal studenten. Het doet er niet toe welke aanleiding je aangrijpt om in de publiciteit wervend op te treden. Het enige wat je niét moet doen is een imagoonderzoek houden. Dat breekt je onherroepelijk op. Daar weten ze in Nijmegen alles van. In KU NIEUWS lezen we dat de studentenstroom dit jaar in Nijmegen een 'rampzalige daling' venoont. De KU verliest per jaar meer dan een procent van haar aandeel. In 1980 kwam nog 12 % van alle eerstejaars in Nijmegen studeren, in 1986 is dat nog slechts 5,7 %. Het Nij-

Tliburgs Hogeschooiblad

Terwijl de Utrechtse universiteit alles probeert om de uitkomsten te verdonkeremanen van het imago-onderzoek dat daar gehouden is, besluit, volgens DELTA het Delftse CvB ook maar eens iets aan het imago te doen. Men heeft inmiddels wel geleerd vooraf géén imago-onderzoek te houden. Nee, de Delftenaren wilen het imago opkrikken door 'pr-advertenties' en lezingen door vooraanstaande wetenschappers onder de naam 'Stevin-lezingen'. Verder wil men met de overige "TH's, het T N O en de KEMA een stichting gaan oprichten die o.a. een brede publieksmanifestatie in 1988 gaat organiseren. Kosten van het 'bredere' imago: 1 miljoen. Op een ander terrein van het wervingspotentieel heeft de Delftse TH een gevoeïdige nederlaag geleden, zo blijkt uit hetzelfde blad. In de strijd tussen de universiteiten om de Informatica-universiteit binnen te halen is Delft als gegadigde afgevallen. De initiatiefgroep Informatica-Universiteit onder leiding van NMB-man Soetekouw heeft een lijstje opgesteld met zeven plaatsen waaruit gekozen gaat worden: Eindhoven, Nijmegen, Utrecht, Amsterdam, Leiden,

Rotterdam en Den Haag. De afwezigheid van Delft op het lijstje kwam in Delft 'toch wel als een verrassing', temeer omdat in Delft de helft van al het informatica-onderzoek plaatsvindt. Delft dacht daardoor de Soetekouw-universiteit al binnen te hebben. Dat gaat dus nu niet door. Het heeft er alle schijn van dat Delft gestraft wordt voor haar 'rebellie' tegen de Soetekouw-groep. De T H zag namelijk niets in de plannen van Soetekouw en liet dat ook aan de minister weten. Delft vond dat de minister maar het samenwerkingsverband tussen Delft, Rotterdam en Leiden als Informatica-universiteit moest aanmerken. De minister was het hier niet mee eens en gebood Delft met Soetekouw in zee te gaan. De NMB-man op zijn beurt had niet zo'n zin in het opstandige Delft en heeft de TH van het lijstje geschrapt. Zo gaat dat in het bedrijfsleven. Op de Opinie-pagina van het Leidse MARE komt deze week directeur-generaal van het hoger onderwijs, In 't Veld, aan het woord. Op niet mis te verstane wijze vat hij de strekking van de HOAK-nota samen: 'Het is inderdaad ongebruikelijk in de publieke sector in Nederland je bedoelingen vooraf te moeten formuleren en achteraf te worden aangesproken op wat je werkelijk hebt gedaan. Het is niet gebruikehjk in het bureaucratische bestel, het is niet gebruikelijk binnen onderwijsinstellingen. Zelf voor je kwaliteitsbewaking

moeten zorgen, want als die zelfzorg achterwege blijft, zal er een extern mechanisme zijn in de vorm van gemoderniseerd staatstoezicht'. Juist, vóór de HOAK-nota stonden de instellingen gezamenlijk onder curatele van de minister, na de HOAKnota staat iedere instelling afzonderlijk onder directe curatele van O & W. Grotere zelfstandigheid heet zoiets. De NMB bezorgt Nederland een Informatica-universiteit, de RABO-bank heeft sinds kort een filiaal op de Vrije Universiteit in Amsterdam. AD VALVAS deelt namelijk mee dat de nieuwe bijzondere leerstoel voor monetaire en bankaire vraagstukken geheel gefinancierd zal worden door de RABO-bank. De nieuwe hoogleraar zal iemand zijn met een vaste werkkring in het (RABO) bankwezen. De VU denkt zodoende de nodige 'inside-information' over banken in huis te hebben. Om de onafhankelijke academische status van de hoogleraar niet té groot te houden heeft de RABO-bank invloed op de functie-omschrijving en de aanstelling. Zo zal de nieuwe hoogleraar zich niet alleen bezighouden met het internationale bankwezen maar ook met de rol van het coöperatieve bankwezen en het financieren van de agrarische sector. Laat dat nou net ook datgene zijn waarmee de RABO-bank zich hoofdzakelijk bezighoudt. Schrijf maar af, schrijf maar bij... H.B.

14 maart 1986

In race om

tweedefaseopleidingen

Rotterdamse Business School gooit hoge ogen ais toelcomstig 'centre of excellence' Welke voorstellen voor onderzoeks en beroepsopleidingen in de tweede fase gehonoreerd zullen worden, is nog steeds on zeker. Een instelling die naar men zegt hoge ogen gooit om tot een 'centre of excellence' te worden aangewezen, is de Rotter damse Business School of Management (Interfaculteit Bedrijfs kunde van de Erasmus Universiteit). Een half jaar al weer is de eerste lichting studenten bezig zich de titel Master of Business Administration (MBA) te verwerven. Er zijn meer bedrijfskundeopleidingen in Nederland. Maar de Rotterdamse Busi ness School is de enige die naast het Ne derlandse programma een Engelstalige equivalent biedt. Daarbij komt dat beide programma's een sterk internationaal ka rakter hebben. Men streeft ernaar om vijfentwintig procent van de docenten van buitenlandse universiteiten te recru teren. Rotterdam heeft een samenwerkingsver band met zeven Europese business schools en er zijn uitwisselingsprogram ma's met Europese en Amerikaanse uni versiteiten. 'Veel van onze studenten zijn echte cos mopolleten', zegt dr. ir. J . de Smit, voor zitter van het Engelstalige programma. 'We hebben bijvoorbeeld een Nederlan der die op de F ilippijnen geboren is en zijn schooltijd in F lorida heeft doorge bracht. De populatie is heel gevarieerd Hex loopt van een exmajoor van het Is raëlische leger tot een in de economie gepromoveerde Pool.' 'De manager moet internationaal geo riënteerd zijn', vindt faculteitsdirecteur ir. T. van der Meulen. 'Wij zijn nu een maal politiek en economisch een klein landje. Daarom streven we ernaar dat de studenten van het Engelstalige program ma voor de helft Nederlands zijn. Dat be vordert de internationale opstelling.' Gegadigden moeten zich onderwerpen aan de GMATtest, een soort intelligen tietest, waarop een minimale score ge haald moet worden. Want ook in dit op zicht wil Rotterdam internationaal mee tellen. Van der Meulen: 'We willen ons kunnen vergelijken met de buitenlandse topscholen. Daarom selecteren we stu denten op dezelfde scores. Dan kunnen onze afgestudeerden ook terecht de titel MBA voeren.'

MiX Kenmerkend voor de Rotterdamse oplei ding is ook dat zij juist niet bedoeld is als vervolg op een doctoraal bedrijfskunde. Een van de selectiecriteria is dat de stu dentenpopulatie gevarieerd is qua voor opleiding. 'Het is belangrijk dat er een mix van dis ciplines is', zegt De Smit. 'Geef bijvoor beeld een ingenieur, een natuurkundige en een bedrijfskundige een barometer met de opdracht om de hoogte van een gebouw te bepalen, leder zal het pro bleem uit een andere invalshoek oplos sen. De natuurkundige en ingenieur zul len aan het rekenen slaan. Maar de be drijfskundige geeft de barometer cadeau aan de portier en vraagt hem naar de hoogte van het gebouw. Hiermee wil ik zeggen dat bedrijfskundigen problemen oplossen via mensen. Daarom is het be langrijk dat studenten eerst hun eigen specialismen ontwikkeld hebben, van waaruit ze met elkaar praten.' ^ — ■

.t^ri. 1[

Tilburgs Hogeschoolblad

De aard van het onderwijs is daar ook naar. Weinig hoorcolleges, veel groeps werk, projecten en cases. 'Het liefst be handelen we bestaande cases', zegt De Smit, 'maar we hebben ook speciaal vier mensen in dienst om cases te bedenken. We maken het daarbij de studenten steeds moeilijker. Eerst beschrijven we het probleem en de oplossing die ervoor gekozen is, en vragen de studenten wat ze ervan vinden. De volgende stap is dat ze zelf een oplossing moeten bedenken. Tenslotte beschrijven w e alleen de prak tijksituatie en laten de studenten uitma ken wat nu eigenlijk het probleem is.' Elbert Kaan, die medicijnen in Leiden studeerde voordat hij aan de Rotterdam se MBAopleiding begon, is erg te spre ken over deze 'actieve manier van leren. Je wordt gedwongen na te denken. De docent zegt niet alles voor, maar dwingt je zelf naar oplossingen te zoeken en kri tisch te zijn.' Tevreden zijn studenten ook over de me dezeggenschap. Elbert Kaan: 'Omdat we de eerste lichting zijn, wordt van ons ver wacht dat we mee helpen het program ma op te bouwen.' Elke commissie heeft een studentlid, en er wordt ook echt naar hen geluisterd, is de ervaring van Jean nette Drost, die rechten in Utrecht studeerde: 'De biblio theek en computerruimte waren eerst maar tot vijf uur open; op ons aandrin gen blijven ze nu tot elf uur open. En in een bepaalde cursus werd nogal veel na druk op statistiek gelegd. Omdat sommi gen van ons niet voldoende ervaring met statistiek hadden, is dat nu ook veran derd.' Ongewoon voor het Nederlands onder wijs Is dat studenten ook een flinke vin ger in de pap hebben bij de beoordeling van docenten. En het blijft niet zonder consequenties als de docent een laag cij

fer scoort. Van der Meulen: 'Dat is ons lijfsbehoud. Als het onderwijs niet goed is, kost het je studenten. Wij stellen do centen alleen maar op contractbasis aan. We lenen ze van de faculteit. Zijn ze niet goed, dan huren we ze niet opnieuw in. Hetzelfde geldt voor gastdocenten.' De Rotterdamse Business School of Ma nagement (foto: W. Crone).

BELEMMERING De MBAopleiding was nog maar nau welijks begonnen of de Rotterdamse bu siness School was al druk bezig met de werving van de tweede lichting studen ten. Een 'promotion tour' langs dertig universiteiten in de Verenigde Staten is al achter de rug. In Nederland zijn aan vijf universiteiten voorlichtingsbijeen komsten geweest, die ieder ongeveer honderd belangstellenden trokken. Daar bij moeten nog ruim tweeduizend schrif telijke en telefonische verzoeken om in formatie geteld worden. Momenteel ne men een kleine dertig studenten aan het Nederlands programma deel, en een even groot aantal volgt de Engelse vari ant. Volgend jaar is er plaats voor twee groepen van zestig. Dat wordt flink se lecteren. Na de GMATtest worden kandidaten nog onderworpen aan een soort sollicita tiegesprek, waaruit moet blijken of ze over de juiste persoonlijkheid en motiva tie beschikken. Ook de resultaten van de doctoraalstudie tellen mee. Daarnaast wordt enige werkervaring nog op prijs gesteld. Een opleiding dus die maar voor weini gen is weggelegd. De Smit erkent dat de opleiding een elitair karakter heeft, maar heeft daar geen moeite mee: 'Ik wijs dit niet van de hand als de besten erin kun nen komen. Als er maar een vrije compe titie is. Er mogen dus geen financiële be lemmeringen zijn.' Hiermee sluit hij zich aan bij Van der Meulen, die ook zijn bezorgdheid uit over het besluit van de minister dat tweede faseopleidingen zichzelf moeten bedrui pen. De MBAopleiding had de wat uitzonder lijke uitgangspositie dat zij al was opge nomen in het Academisch Statuut voor dat Deetman had besloten dat de twee

defaseopleidingen, op medische en lera renopleidingen na, niet door de staat be kostigd zouden worden. 'Omdat wij al in de wet stonden, kon de minister er niet onderuit om ons te subsi diëren', zegt Van der Meulen. 'Hij stelde ons toen voor de keus: de opleiding komt voor rekening van de overheid, maar dan houden we haar beperkt, of jullie doen het zelf en dan krijg je twaalf miljoen startsubsidie. Voor de eerste op tie voelden we niet veel, omdat dat ten koste van de kwaliteit zou gaan. Boven dien zei Deetman dat hij van plan was de wet te wijzigen en dan hoefden we op niets meer te rekenen.' Studenten betalen 6.000 gulden college geld, maar als na vijf jaar de subsidie op is, zal dat 15.000 gulden bedragen. Van der Meulen vindt dat de overheid van haar dwaling moet terugkeren. Het liefst zou hij een structuur zien waarbij studenten, bedrijfsleven en staat ieder een derde van de kosten voor hun reke ning nemen. De overheid mag zich niet aan haar verantwoordelijkheid onttrek ken, is ook de mening van De Smit: 'Zij is per slot van rekening direct belangheb bende als toekomstige werkgever; wij leiden ook managers voor nonprofitor ganisaties op. In de Verenigde Staten krijgen zelfs particuliere scholen en scho len die zich uitsluitend op bedrijven rich ten, van de overheid subsidie.' Om zijn verhaal kracht bij te zetten, haalt hij een gids tevoorschijn en slaat deze open bij de Wharton School, de oudste business school van de Verenigde Staten en de derde op de ranglijst, volgens De Smit, die er zelf gestudeerd heeft. 'Van de MBAstudenten heeft veertig procent om financiële ondersteuning gevraagd', wijst hij aan, 'en vijfendertig procent heeft die ook gekregen. Dat betekent dus dat er in de praktijk bijna geen finan ciële belemmering is.' De bijdrage van het bedrijfsleven zou bij voorbeeld in de vorm van een fonds kun nen, waarin multinationals, werkgevers organisaties, en wellicht ook vakbonden storten. De Smit voelt niet veel voor het idee dat een bedrijf individueel in een persoon investeert: 'Dat is erg riskant. Voor het bedrijf, omdat de persoon mis schien wel tegenvalt. Maar ook voor de student. Want dan zit hij vast aan dat be drijf. Ik heb een ingenieur gekend die bonder procent scoorde op de GMAT test. Onder voorwaarde dat hij in Neder land zou werken, betaalde het Pierson McKinseyfonds zijn studie aan de Stan ford School of Business. Die staat num mer een in de Verenigde Staten. Hij was de beste van zijn jaar. Maar toen hijnaar Nederland terug kwam, kon hij maar een kwart van het salaris krijgen dat hem in de V . S . was aangeboden. Zo behandel je toch niet iemand waarin je zoveel geïn vesteerd hebt? Ik vind Nederland hypo criet in dit soort dingen. Waarom zou ie mand aan wie grote behoefte is, niet meer mogen verdienen?' 'Eenzelfde hypocriete houding speelt ons ook parten om goede gastdocenten aan te trekken', vult Van der Meulen aan. 'Door de Nederlandse salarisstructuur kunnen we financieel absoluut niet con curreren met het buitenland. Wat kun nen wij nou een Amerikaanse prof bie den om het financieel aantrekkelijk te maken? We mogen niet boven een be paalde schaal gaan. Tot nu toe hebben we het redelijk weten op te lossen, maar we moesten ons wel in allerlei buraucra tische bochten wringen.' José van Vonderen/UP Utrecht 14 maart 1986

Een M ontailou in staal 'Het ging er om de werkverhoudingen in te b dden in een dieper moreel en ethisch besef' De leden van de promotiecommissie wa ren afgelopen vrijdag 7 maart niet be paald zuinig met hun lofprijzingen. Prof. van den Eerenbeemt hoopte dat er spoe dig een Engelse vertaling zou verschijnen en noemde het proefschrift, onder ver wijzing naar de antieke oudheid, 'een pa pieren juweel, duurzamer dan brons'. Hoogleraar arbeids en bedrijfssociologie prof. dr. J.J.J. var) Dijck haalde ook en kele superlatieven uit de kast. Hij vond de studie een verademing naast de stroom van abstracte geschriften over de onafwendbare miniaturisering van de ar beid die zijn vakgebeid de laatste jaren teistert. Het kloeke proefschrift 'Staal en Arbeid' ('een titel die klinkt als een klok') kenschetste Van Dijck als een werk van Prometheïsche allure. En inderdaad, de verleiding is groot om Van EIteren in de rol van een Prometheus te portretteren, die het vuur wegsleepte uit de burcht der Goden. Want worden de ondernemers en zeker de grondleg gers van de bedrijven die nu de kurk vor men waarop de Nederlandse economie drijft de laatste jaren niet in steeds bre dere kring als een soort godheden afge schilderd? Maar toch: het beeld is zwaar overtrokken. Van EIteren kreeg bij het schrijven van zijn studie juist alle mede werking van leiding en personeel van het IJmuidense staalconcern. En het is te danken aan de voorbeeldige organisatie van het hoogovensarchief, waarin zowat elke snipper papier sinds de oprichting van het concern in 1918 is bewaard ge bleven, dat de promovendus het vuur in het werk brandende wist te houden.

DOMINANT In zijn proefschrift probeert Van EIteren te komen tot een interdisciplinaire vorm van bedrijfsgeschiedenis, waarin naast het economische aspect ook ruim baan wordt gegeven aan een bedrijfssoclologi sche en psychologische kijk op de zaak.

»'»ViV»T'l^tHKgs, Hogeschpojblad

Bezwaar tegen de meer traditionele be drijfsgeschiedenis is volgens Van EIteren dat het vakgebied verengd wordt tot een subdiscipline van de economische ge schiedenis. Verwonderlijk is dat trou wens niet: voor een belangrijk deel is die ontwikkeling toe te schrijven aan de do minante positie die de Tilburgse hoogle raar economische geschiedenis, prof. dr. Joti. de Vries, in het vakgebied heeft in genomen. De Vries heeft verschillende bedrijfsgeschiedenissen op zijn naam, waaronder die van de KHT en ... een ge denkboek ter gelegenheid van het vijftig jarig bestaan van Hoogovens IJmuiden in 1968. 'Veel bedrijfsgeschiedenissen zijn in op dracht van de directie ter gelegenheid van een of ander jubileum geschreven. Die traditionele 'gedenkboeken' zijn vaak te beschouwen als hagiografieën, waarin een gelegenheidsschrijver lippendienst bewijst aan het grootkapitaal en de Go dendaden van de grondleggers luid beju belt,' aldus Van EIteren. 'De boeken van De Vries wijken daar in gunstige zin van af. Bij hem vind je nergens een plichtma tige ode aan het goede functioneren van de bedrijfsleiding. Ook de fricties tussen bedrijfsleiding en personeel komen in het Hoogovensgedenkboek op sommige plaatsen goed uit de verf. Maar hij neigt wel tot een topdown model van ge schiedschrijving.' ^ÊÊÊÊÊÊKÊf^

komt als er sprake is van tegenstrate gieën tegen de pogingen van de be drijfsleiding om hen in het gareel te hou den. 'In het werk van een andere Ameri kaanse socioloog als Summer, dat heb ik pas onlangs ontdekt, wordt de term 'ac comodatieproces' gebruikt voor antago nistische samenwerkingsvormen. Dat wil zeggen: arbeiders en bedrijfsleiding zijn tot elkaar veroordeeld, ze zijn aan elkaar gebonden en kunnen niet zonder elkaar. Als arbeiders in een bedrijf gaan werken is er altijd sprake van een zekere onder schikking, van een eenzijdige machtsre latie. Dat is nu eenmaal zo, hoe je het ook wendt of keert. Alleen: het kan zijn dat er in bepaalde perioden en onder be paalde omstandigheden meer of krachti ger tegenstrategieën ontwikkeld worden van de kant van de arbeiders dan in an dere. Om die reden geef ik ook de voor keur aan de accomodatieterm boven een begrip als 'aanpassing'. Het banale feit deed zich echter voor dat er van de kant van de arbeiders in de door mij onder zochte periode relatief weinig tegenspel was. Tot op zekere hoogte was er sprake van een passieve invoeging in de be staande structuur. In zoverre tendeerde de accomodatie nogal eens naar aanpas sing in klassieke zin.'

ONTWORTELING

Maar ook Van EIteren zelf is niet hele maal vrij te pleiten van een zekere eenzij digheid. Bij hem staat de rol van de be drijfsleiding duidelijk centraal, al slaagt hij er wel in met een gedrevenheid die de goede researchjournalist kenmerkt de bronnen tot leven te brengen en conflic ten voor zover daarvan sprake was in de sociale geschiedenis van Hoogovens in hun rijkgeschakeerde vorm te beschrij ven. Dat neemt niet weg dat de rol van de vakbeweging en die van de perso neelsvertegenwoordiging de fabrieks kern, in 1957 opgevolgd door de onder nemingsraad onderbelicht zijn geble ven. Een bewuste keuze overigens, om dat Van eiteren probleemgericht te werk is gegaan en vooral studie wilde maken van de al eerder genoemde 'industriële accomodatieprocessen' onder de Hoog ovensarbeiders en het bedrijfsbeleid daaromtrent. Gevolg is dat de rol van de arbeiders bij Van EIteren eigenijk pas aan de orde

Een van de perioden waarin de arbeiders naar verhouding wat meer tegenspel ge ven is die van de eerste twee, drie jaar na de oorlog. 'Dat heeft te maken met die typische ontwortelingsverschijnselen net na de oorlog. Want wat hebben de arbei ders tijdens de oorlog gedaan? Sommi gen hebben moeten vechten, anderen hebben in het verzet gezeten, en weer anderen hebben in Duitsland gewerkt in het kader van de Arbeitseinsatz. Een groot aantal van hen is niet meer gewend aan strakke discipline en industriële ar beid. Daarnaast zie je andere opvattin gen onder arbeiders: er is meer kritiek op kapitalistische ondernemingen. En ver der heb je in deze jaren een enorm ver loop onder de arbeiders. Door de komst van grote groepen nieuwe mensen wordt de bedrijfscultuur, die bij Hoogovens is ontstaan in de jaren '30 en tijdens de oor log nog wat voortsudderde, flink door broken.' 'In die context was de voedingsbodem ideaal voor de opkomst van de Eenheids val(centrale (EVC). De EVC appelleerde

Mei C.M. van EIteren (38) studeerde in 1973 af als socioloog aan de Tilburgse Ho geschool. Twaalf jaar later kon hij een tweede doctoraalbul in ontvangst ne men, ditmaal voor de studie psychologie. Wie nu denkt dat Van EIteren wel erg lang over zijn tweede studie heeft gedaan, heeft het mis: hij heeft zijn psychologie opleiding in 1975 onderbroken om pas tien jaar later de draad weer op te pakken en af te studeren op een bedrijfspsycho logische studie over het bedrijfsleven van Hoogovens in de jaren 19561966 (Jawel!). Afstudeerhoogleraar was prof. dr. F .J.P. van Boeren, hoogleraar arbeids en orga nisatiepsychologie, die kVtr :{^noegen smaakte ook het vervolg op het proef schrift te kunnen bestuderen. Binnenkort is dat genoegen ook voor andere nieuws gierige lezertjes weggelegd: in mei a.s. verschijnt bij uitgeverij E.J. Brill in Leiden de tweedelige uitgave van de complete studie over de periode 19241966. De nieuwsgierige lezertjes zullen er wei diep

voor in de beurs tasten: 150 gulden is zelfs voor een kloeke studie van naar schatting 1100 pagina's geen kleinigheid. Mei van EIteren was tijdens zijn studie be hoorlijk actief op de hogeschool. Hij maakte de bezetting in '69 mee en was één van de studentleden in de allerleerste Hogeschoolraad die in 71 werd geïnstal leerd. Naast zijn drukke bezigheden als actievoerder en studentenwoordvoerder was hij een briljant student die zijn stu dies sociologie en psychologie cum laude afrondde, een judicium dat hem ook bij zijn promotie vorige week vrijdag niet werd onthouden. In 1973 verruilde hij Til burg voor Utrecht waar hij twee jaar we tenschappelijk medewerker was bij de vakgroep Geschiedenis en theorie van de psychologie aan de universiteit aldaar. Sinds augustus 1979 is hij docent aan de subfaculteit Maatschappijgeschiedenis van de Erasmus Universiteit in Rotterdam bij de vakgroep Geschiedenis van indus triële samenlevingen.

PROBLEEMGERICHT

^yaf^^«^^»VÉa?^i^^ii?»'»v»v*♦•»'»'*'« »«r»'r»**«■*'**'*'»»

> <itt*^tfie:f*vifif% t.

Mei van EIteren, net ieróhdocto in de sociale weten schappen, kon zich g mK compliment wensen. 'Deze studie is een Monta/IL ,. staalzo prees promotor prof. dr. H.F.J.M, van den ëerenbmmti tinlevingsvermogen van de auteur. 'De hitte van ée smelta wis voelbaar, het lawaai op de werkvloer hoorbaar en de tn ivan de arbeiders als het staal is gegoten invoelbaar.' Tegen een decor van smeltendi er, dampende cokesovens en dreunende staalwalserijen scheti Van EIteren een beeld van de arbeidssituatie bij Hoogovens k uiden in de jaren 1924 tot 1955. Daarbij is hij vooral geïnd 'sseerd in het beleid dat de bedrijfsleiding voerde om de arb éers in het gareel te houden: hoe ging de disciplinering van O arbeiders in zijn werk, hoe zijn met een duur woord de )éustriële accomodatieproces sen' onder de Hoogovenarbeide verlopen?

door Len irt Kik aan die ontwortelingsgevoelens en gaf tweede helft van de jaren '60. Een syndi een zeker perspectief aan de problemen calistische onderstroom, waar de EVC die toen een rol speelden. En ik moet er tot in de vroege jaren '50 uitdrukking aan^^ bij zeggen: het waren ook reële proble gaf, zie je ook dan pas weer in de vakbe men die de EVC aan de kaak stelde. De weging opduiken.' arbeidsduurverlenging in de jaren '46 en '47 en de minder gunstige werkverhou FABRIEKSVEREENIGING dingen in het bedrijf waren veel mensen f In de roerige 20er jaren tijdens de op in die jaren een doorn In het oog. De EVf 'ouwfases van het bedrijf de eerste vroeg aandacht voor de /(waliteit van hê. oogoven zou m 1924 in gebruik komen w/erli, dat is ronduit uniek voor die tijd. kreeg de Fabrieksvereeniging onder lei De belangstelling voor het werk in de be ling van de anarchosyndicalist Gerrit drijven zelf, het zgn. bedrijvenwerk, bij zoveel aanhang onder de arbei de erkende vakbeweging (NVV, NKV en ders dat de directie zich gedwongen CNV) kwam pas goed op gang in de voelde de vereniging te erkennen als per

soneelsvertegenwoordiging. Ook in die jaren krijgt de bedrijfsleiding wat meer tegenspel van de arbeiders, al zou dat al snel met een sisser aflopen. Na een mis lukte wilde staking in 1928 kon de F a brieksvereeniging haar inspiratie begra ven: voorman Kelder werd ontslagen, de erkende vakbonden deden hun intrede na een dealmeX de bedrijfsleiding (de be dijfsleiding zou hen een publiekelijk suc cesje gunnen in de vorm van een betere overwerkregeling) en de eerste recht streeks gekozen personeelsvertegen woordiging werd geïnstalleerd. De rust zou al snel weerkeren. 'Een deel van de hogere leiding bij Hoog ovens had in die jaren begrip voor wat we nu wel aanduiden als 'arbeideristi sche' standpunten. Het waren natuurlijk geen linkse jongens hoor. Maar ze durf den de krachtmeting aan met arbeiders die er totaal andere opvattingen op na hielden. Voor die tijd hadden die mensen behoorlijk 'moderne' ideeën. Typerend is bijv. dat directeur Kessler de moeite neemt een nieuwe baan te zoeken voor Kelder als die is ontslagen. Men vond 'm natuurlijk een vervelende oproerkraaier, maar men had tegelijkertijd toch waarde ring voor z'n gedrevenheid en idealen.'

DOMINEE In de jaren '30 wordt bij Hoogovens de basis gelegd voor een 'werkgemeen schapsideologie'. Vooral in kringen van sociaal bewogen christenen ontstond in die tijd belangstelling voor de 'menselijke factor' in het ondernemingsbeeld. Het was dan ook een plaatselijke doopsge

als eerste de ideologie van een 'werkge meenschap' in een serie artikelen in het bedrijfsblad Samen zou verwoorden. Een ideologie overigens die past binnen de trend van solidaristische en corpora tieve denkwijzen die overal in de 30er ja ren wortel schieten en hier en daar zelfs rechtsautoritaire trekken aannemen. Bedoeling van de Hoogovenstop was een moreel en kwalitatief hoogstaand personeelsbestand te krijgen. Met be hulp van een 'bedrijfspedagogische' aan pak wilde men het personeel rijp maken voor de juiste mentaliteit. Een belangrijke ondersteunende rol in de 'opvoeding' van het personeel was weggelegd voor de personeelsvereniging, Hoogovensta ten. (Vanaf 1951 kwam daarvoor het zgn. industrie volkshuiswerk in de plaats, gericht op de sociaalculturele integratie van de Hoogovenswerknemers in hun woon en Heefmilieu in de IJmond. De speciale doelgroep van dit sociaalcultu rele werk vormde de 'ongeorganiseerde massajeugd' die werd aangespoord tot een 'karaktervormende vrijetijdsbeste ding'.) 'Hoogovenstaten had als taak een soort culturele verheffing van de arbeiders na te streven. In de praktijk was het dan ook een soort AJCachtige instelling, ze de den ook Paasheuvelachtige spelletjes. Typerend is dat de bedrijfsleiding het werk van de 'Sociale Afdeling' (zeg maar de afdeling Personeelszaken) en dat van Hoogovenstaten als complementair zag. Hoogovenstaten moest zich met het privéleven, het buitenbedrijfsleven van de mensen bemoeien en de 'Sociale Af deling' moest zich bezig houden met de 'onopzettelijke beïnvloeding' (sic!) bin nen het bedrijf. Terwijl ze toch nota bene in allerlei stukken een behoorlijk ideologi sche werkgemeenschapsgedachte naar voren brengen. Dat is toch duidelijk een poging tot beïnvloeding geweest, die je achteraf moeilijk onopzettelijk kunt noe men.'

ZWEVERIG Nog tijdens de oorlog, waarin het bedrijf zo goed en kwaad als dat ging bleef pro duceren, kwamen de Human Relations ideeën eind jaren '30 voor het eerst ge publiceerd in de Verenigde Staten bij de directie in zwang. Vlak na de oorlog zou den die ideeën in het sociaal beleid van Hoogovens worden geïncorporeerd, op merkelijk genoeg doordrenkt met het nogal zweverige gedachtengoed van de Morele Herbewapening. Een gang van zaken die overeenkwam met die in ande re grote ondernemingen met name bij Philips en Staatsmijnen en bij het bank wezen. Hoewel van onversneden con servatieve signatuur werden de Morele Herbewapeningsideeën destijds in bre de kring (waaronder de Doorbraakgroep binnen de PvdA) aangeprezen en ge waardeerd. 'Ronduit intrigerend vind ik de vraag hoe het komt dat een doorgaans nuchtere groep als het management zich gaat oc cuperen met bevlogen en rijkelijk vage ideeën als 'reinheid' en 'eerlijkheid zon der geschipper' en naar Zwitserland gaat voor sensitivitytrainingen avant la lettre. Ik heb geprobeerd me zoveel mogelijk in te leven in de psyche van die mensen; blijkbaar had men toen behoefte aan een 'geestelijk bad', is mijn conclusie. In de De ruwijzergietmachine

i'tó*Sii6*t^'i ■

periode van wederopbouw van het land kon men in hun optiek niet z'n toevlucht zoeken bij de bestaande religies en we reldbeschouwingen. De Morele Herbe wapening diende zich in die jaren aan als een soort derde weg tussen communis me en extreem liberalistische opvattin gen.' 'De incorporatie van het Human Rela tionsAenV.en kreeg bij Hoogovens, even als bij diverse andere grote ondernemin gen, z'n beslag in de zgn. bedrijfskader trainingen. Dat was een combinatie van werkinstructies ('zo moet je je onderge schikten instrueren'), werkmethoden ('zo moet je methodisch leren werken') en een cursus werkverhoudingen. Na verloop van een jaar of vijf, zes ging die laatste cursus de boventoon voeren. Op merkelijk is dat nu in de jaren '80 wordt gezegd: we hebben te snel die werkme thoden en werkinstructies verlaten. De laatste tijd heeft men de mond vol van werken in kwaliteitskringen, daar bitten juist die aspecten in. Maar, zoals gezegd, vanaf de jaren '50 staan de werkverhou dingen centraal. En het waren vooral de bazen en opzichters die de problemen op hun bordje kregen: die moesten ge schoold worden om goed met mensen om te gaan. Bovendien was er in die ja ren nauwelijks aandacht voor de arbeids organisatorische kant. Dat was een be hoorlijk gemis, achteraf gezien: je kunt natuurlijk wel goede menselijke verhou dingen cultiveren, maar als je geen aan dacht schenkt aan zaken die betrekking hebben op de organisatie van het werk zelf (zoals taakverrijking, jobroulatie en werkstructurering) schiet je daar niet zo veel mee op.'

c o

■a 3

o .c o

o o >

Vanwege de ethisch gekleurde receptie van de Human /?e/af/o/7sbenadering door het Nederlandse bedrijfsleven in de jaren tot 1960 kunnen de representanten vervolg op pagina 10

HOOGOVENS

■ BREEDBAND

MEKOG

CEMIJ

EEN CHEF BEREIKTRESILTATEOOORMENSEN RICHTLIJNEN V O O R G O E D E V E R H O U D I N G E N

Laat U w m«nsen w e t e n hoe x\\ voldoen. Z * g hun, w«t U van h«n verwacht. G««f aanwijzlngan voor varbatarlng.

Laat w a a r d e r i n g aanleiding is.

blijken, w a n n e e r

hiertoe

Z « 9 hat „haat ^»n da naald". Lat op EXTRA o< B U Z O N D E R E pra«Utiw.

Breng U w mensen biitijds op de hoogte van veranderingen die hun t e wachten staan. Vartai hun zo moQalIjk da radanan. Brang han tot aanvaarding van da varandaringan.

Laat ieders komen.

bekwaamheid

tot

zijn

recht

Zoak staadf naar bakwaamhadan, dia mat banut wordan. Sta niamand* vooruitgang In da wag. M<«»»« mo^tan I n d i v i d w l b « h « n d a l d w o r d a » . HOE KUNT U MENINGEN EN GEVOELENS TE WETEN KOMEN ? Varmlld Iwlatgasprakkan. M o « d l g U w i n « n s « n a a n ! • s p r « k « n e v « r w a t In han omgaat. V a l n i a l In d a r a d a . P r a a t niat t a v a a l z a l f . Maak gaan ovarhaasla gavalgtrokkingan. W a a t aandachtig ta lalataran. Training In W a r k v a r h e u d i n g a n . < W . V , )

Bedrilts Kader Training (B.K.T.) H O U D

D I T K A A R T J E BIJ DE

HAND

t:fi't'ê^i'^m 3 W . . *>'»v»

vervolg van pag. 9

Staal van deze stroming volgens Van EIteren moeilijk als echte 'servants of power' worden getypeerd. Dit in tegenstelling tot de analyse van L. Baritz van de situatie in de Verenigde Staten. 'De bedrijfspsychologische benadering is niet zozeer als manipulatietechniek gehanteerd om de arbeidsproductiviteit te verhogen en om mensen in het gareel te brengen danwel te houden. J e kunt evenmin zeggen dat de personeelsfunctionarissen per definitie steeds zijn opgetreden als 'lakeien van het grootkapitaal'.' 'In Amerikaanse publicaties mis je de ethische, domineesachtige component: hoe pragmatischer hoe beter, lijkt daar het devies. Aan de andere kant zie je aan de bewerking van de cursus werfivertioudingen aan de hand van Amerikaanse voorbeelden dat er bij ons juist wel expliciet rekening mee wordt gehouden: een louter technische benadering was hier uit den boze, het ging er om de werkverhoudingen in te bedden in een dieper moreel en ethisch besef. Of dat nu een christelijke of een humanistische opvatting was deed er minder toe, als er maar sprake was van een dieper zedelijk fundament.'

GESLAAGD De accomodatieprocessen onder de Hoogovensarbeiders zijn in de onderzochte periode als redelijk geslaagd te bestempelen, stelt Van EIteren vast. Arbeidsconflicten waren er, zeker in het eerste decennium na de oorlog, niet veel meer. 'Als je bij het bedrijf eenmaal voor onbepaalde tijd was aangenomen, kon je nauwelijks meer ontslagen worden. Je had dus een grote arbeidsplaatszekerheid. Het ging in die tijd ook erg goed met de staalindustrie: men beleefde een opbouwperiode met jaarlijks groeiende afzetten en er was werk in overvloed. De relatief goede sociale voorzieningen bij Hoogovens speelden een rol: de verzorgingsstaat was rond '56 nog niet zover ontwikkeld als nu. Ook de lonen waren relatief goed, al moet je dat niet overdrijven.' 'Voor de geoefende arbeiders speelde verder vooral de bedrijsspecifieke kwalificering een rol. Dat geldt trouwens niet alleen voor Hoogovens, voor wevers en spinners in de textielindustrie gold bijv. hetzelfde. Maar ik denk wel dat de langdurige binding van veel Hoogovenswerknemers vooral daaraan is te danken. Als je in de jaren '50 eerste smelter of eerste walser was, had je daar een prachtige baan: je kon allerlei leuke dingen doen met die wals of je kon de hoogovenaftap voltrekken. Bovendien verdiende je in die positie meer dan de vakman bij hetzelfde bedrijf, een geschoolde arbeider dus. Dan kun je wel in een andere sector gaan werken, maar als het loon daar lager is én het werk is er minder leuk dan bedenk je je nog wel een keer.'

Bedrijfseconomen die meer dan één organisatie willen adviseren Dijker en Doornbos/accountants onderhoudt een nauwe samenwerking met Van der Tom & Buningh/organisatieadviseurs, Buradi Groep/ accountants-administratieconsulenten, De Boer en Van Keulen/belastingadviseurs en GIS/adviseurs voor organisatie en automatisering. Hierdoor kunnen wij onze opdrachtL gevers op een breed gebied des;kundig van dienst zijn. Bovendien is er dankzij de gevarieerde samenstelling van het cliëntenpakket een groot scala van ervaring aanwezig. Wij vinden dat onze opdrachtgevers recht hebben op meer dan alleen de controle van de jaarrekening. Tot onze vakopvatting behoort evenzeer de adviesfunctie van de registeraccountant die onder andere tot uitdrukking komt in actieve assistentie en. waar nodig, in het aandragen en begeleklen van oplossingen, kortom: in j— een grote betrokkenheid. Een en ander voltrekt zich in een sfeer van voortdurende kwaliteitsbewaking en -verbetering.

Reden voor de vacature Het spreekt vanzelf dat een Maatschap als de onze bepaald geen statische eenheid kan worden genoemd. Ook het karakter van onze taakopvatting zorgt trouwens voor de noodzakelijke dynamiek. Uiteraard zijn in zo'n organisatie vrijwel permanent vacatures te vervullen. Daar zijn verschillende redenen voor: enerzijds het natuurlijke personeelsverloop en anderzijds de gestage groei van de werkhoeveelheid. Uw kwalificaties Een eerste vereiste is, dat u in aansluiting op uw studie (bednjfis)economie aan een Nederlandse hogeschool of universiteit, de postdoctorale studie "accountancy" volgt. De Maatschap biedt u voor het volgen van die studie ruime faciliteiten. Uw leeftijd zal rond de 25 zijn.

Uw interesse/de functie

Het moet u boeien om de organisaties die door u worden bezocht door en door te leren kennen. Daarvoor is een systeem van toetsing beschikbaar aan de hand van beproefde (maar eigentijdse!) methoden en technieken. Aangezien u bjj cliënten werkt die in verschillende sectoren van de economie hun belangen hebben, is het belangrijk dat u zich snel kunt aanpassen aan de werksituatie. Daarbij zult u moeten beschikken over doorzettingsvermogen, hoofd- en bijzaken

kunnen onderscheiden en met handhaving van uw persoonlijkheid in een team kunnen wer+cen. In het begin draait u mee in de controlepraktijk. Daarbij wordt uiteraard rekening gehouden met uw postdoctorale studieprogramma. Aldus ontwikkelt u zich snel en efficiënt tot registeraccountant. Wij gaan er, net als u. vanuit dat u uw postdoctorale studie aaountancy met goed gevolg afsluit Afhankelijk van uw ontwikkeling binnen de Maatschap behoort daarna benoeming tot medewer-. ker of vennoot tot de mogelijkheden.

De kennismakingsprocedure

U kunt ons schrijven of telefonisch laten weten, dat u bent geïnteresseerd in een gesprek. Wend u dan tot onze Centrale Personeelsdienst t.a.v. Mevr M.M.L. Kluiters, Postbus 11,3720 AA Bilthoven. Telefoon 030-790844. IW/V Het spreekt vanzelf dat bj) onze Maatschap vrouwelijke collega's net zo welkom zjjn ais mannen.

ODDHBI DDDDBI DDDDDI DDDDDI GDDDDI DDDDBI DDDBBI

J L

Dijkeren Doornbos/accountants

26 vestigingen in Nederland. 2 in België en 1 in Curacao. Door het internationale samenwerkingsverband binnen Binder Dijker Otte a Co (BDO), met 300 vestigingen over de hele wereld, zijn w r in staat om onze opdrachtgevers ook buiten de landsgrenzen optmaal te ondersteunen

Lennart Kik

• I •

Karakteristiek van onze Maatschap

RS & LYBRAND IN NEDERLAND

Coopers & Lybrand Nederland vormt een belangrijk onderdeel van de wijdvertakte organisatie Coopers & Lybrand (International). De activiteiten van deze snel groeiende organisatie zijn verdeeld over drie werkterreinen: accountancy, belastingadvies en organisatie-advies. In Nederland heeft Coopers & Lybrand vestigingen in Amsterdam, Eindhoven en Rotterdam. Een moderne en prettige-werkomgeving,

gecombineerd met een hoogstaand opleidingsniveau, staan borg voor een uitstekende carrière. Voor de bedrijfseconoom met ambitie. Voor nadere inlichtingen kunt u contact opnemen met C.G. Verbeek R.A. van Coopers & Lybrand Nederland, WestblaaklOO, 3012 KM Rotterdam. Telefoon: 010-130680.

Coopers & Lybrand Nederland C & L Belastingadviseurs C & L Associates Amsterdam - Eindhoven - Rotterdam . , 1 . . „ , 1 1 . ,f..-.._, , 1 1 ^ 1 1 . . .

Studium Generale

Hilda Verwey: sparen en kinderen Icrijgen In haar lezing van afgelopen donderdag ging Dr. Hilda Verwey in op de geschiedenis van het gezin door de eeuwen heen. Volgens haar is het instituut gezin niet dood maar zijn de structuur, de functie en de verhoudingen binnen het gezin zelf veranderd. De geschiedenis van het gezin is moeilijk temg te vinden omdat het in de geschiedschrijving een onbelangrijice plaats innam. Bij de boerenstand zorgde de vrouw voor de groentetuin , het kleinvee en de verkoop van producten op de markt. De vrouwen van ambachtslieden deden de verkoop van niet bestelde spullen. In deze jaren is de positie van de ongetrouwde vrij onbekend. Zij had als enige uitwijkmogelijkheid het klooster. In de 17e en 18e eeuw veranderde de positie van de vrouw. Met het stijgen van de welvaart gingen de mannen zich schamen dat hun vrouwen en dochters moesten meewerken. De vrouwen werden verbannen naar de huishouding wat op zich een leidende taak was. De positie van de dochters was erger. Zij waren gedwongen thuis te wachten tot een echtgenoot kwam opdagen en bij hoge uitzondering mochten ze de correspondentie voeren. Omdat veel mannen emigreerden naar de kolonieën of gingen varen kwam er een overschot aan vrouwen. Hierdoor waren er veel ongetrouwde vrouwen die het genadebrood van hun familie aten. Dit veranderde pas in

de 19e eeuw, ongetrouwde vrouwen konden gaan werken als gouvernante of gezelschapsdame. Tijdens de eerste feministische golf, begin van deze eeuw, werd het vanzelfsprekend dat vrouwen een beroepsopleiding volgden. Na de Tweede Wereldoorlog volgde door een enorme geboortegolf een hernieuwde verheerlijking van het gezin. Pas in 1955 kwam hierin wat verandering toen steeds meer getrouwde vrouwen gingen werken. In deze jaren ontstonden ook veel vrouwenverenigingen. In de tweede feministische golf werd de enorme achterstand van vrouwen ontdekt.

De gezinnen werden steeds kleiner ook omdat de pil vrij snel volledig werd geaccepteerd. Het kindertal per gezin in Nederland is vrijwel het laagste, van Europa. Het gevolg is dat Nederland in de komende jaren snel zal vergrijzen. Hilda Verwey geeft dan ook vaak het advies 'sparen en kinderen krijgen' als zij voor de huidige generatie jongeren spreekt. Als reden voor dit advies geeft zij op; de huidige twintigers moeten later ook weer financieel verzorgd worden. Als er nu geen kinderen geboren worden is er later niemand om die financiële zorg te betalen.

Tilburgs Hogeschoolblad

De lezingencyclus van Studium Generale wordt op 20 maart vervolgd met een lezing van Hannemieke Stamperius. Het thema van de lezing is het gezin in de literatuur. Hannemieke Stamperius zal de veranderde plaats en functie van het gezin in de roman analyseren. Ook zal zij proberen een antwoord te geven op de vraag of literatuur een reflectie is van de werkelijkheid. Zij publiceerde onder het pseudoniem Hannes Meinkema verschillende romans o.a. 'Het binnenste ei', 'De maaneter', 'En dan is er koffie'. Zij is gepromoveerd op Marsman's verzen en publiceert regelmatig over literatuur en feminisme. Pien Buwalda

vervolg van pag. 6

Computerbeurs software - ze staan in schril contrast met de foto's die aan de muren hangen over het 'vrouwelijk handwerken tussen 1850 en 1950'. De onderschriften bij de foto's van deze tentoonstelling van Studium Generale luiden o.a. 'huisvrouw als vakkracht', 'een vrouwenhand ...' en 'een typisch vrouwenberoep'. Dan valt het me op dat er inderdaad weinig vrouwen achter de computers vertoeven. Ik verbind er maar geen conclusie aan. M.K.

Hilda Verwey

De sociale confetti van Oscar Wilde Wie niet begrijpt waarom Oscar Wilde wel 'the Master of Paradox' wordt genoemd, moet de onlangs gepubliceerde bundeling 'More Letters of Oscar Wilde' eens lezen. Het boek werd samengesteld door Sir Rupert Hart-Davis, dezelfde man die ons in 1962 het omvangrijke 'The Letters of Oscar Wilde' bezorgde, en in 1979 'Selected Letters of Oscar Wilde'. De bundeling 'More Letters...' bevat een kleine tweehonderd brieven en vooral ook briefjes, die qua sfeer doen denken aan de bekende 'Telephoonbriefjes' van Lodewijk van Deyssel. Het gaat hier om geschriften van Wilde die pas na 1962 verzameld zijn en die dan ook geen opzienbarende aanvullingen op zijn oeuvre vormen. Maar toch geeft deze bundel weer een scherp beeld van Wildes markante persoonlijkheid, zoals een loupe die details uit een mensenleven tot wezenszaken vergroot. Een erg opvallend feit is bijvoorbeeld de voorliefde van Oscar Wilde voor de paradox en de omkering als redeneerprincipes. Het eerste briefje uit de bundel is door Wilde in 1876 vanuit Magdalen College in Oxford gericht aan een onbekende persoon, en bevat de volgende openingszin: 'Thanks. I agree with you abouth my last verse, but not on your grounds...' grounds...' De voegwoorden 'but', 'though', 'despite' en dergelijke vormen dikwijls het ce-

Hilda Verwey-Jonker was de eerste sociologiestudente in Amsterdam. In de politiek was zij actief voor de PvdA. Ze was lid van de Eerste Kamer en heeft zitting gehad in de SER. In 1978 werd haar door de Erasmus Universiteit een eredoctoraat verleend.

ment van Wildes ironie: 'If I knew your hours I would come and see you, but I can't if you insist on taking dinner at the wrong time...' schrijft hij in 1882 in Boston wanneer hij bij redacteur en uitgever John Boyle O'Reilly voor de gesloten deur heeft gestaan. Veel van de briefjes in deze nieuwe bundel handelen over een activiteit waarmee Wilde veel faam verwierf in zowel Engeland als Amerika, namelijk het houden van lezingen over kunst, literatuur en cultuurgeschiedenis. In een brief aan zijn voormalige studiegenoot en latere Minister van Buitenlandse Zaken van Groot Brittanië, George Curzon, schrijft Wilde overigens zeer cynisch over Amerika. Hij heeft het over '... the fear of the (American; wvg) eagle that I have come to cut his barbaric claws with the scissors of culture...'. Hij besluit het briefje met de woorden: 'Yours (from Boeotia) Oscar Wilde'. Boeotië bestond als deel van het oude Griekenland bekend om de traag-

heid van geest en de sloomheid van zijn inwoners... Ook in het creëren van understatements toont Wilde zich in dit fraaie brievenboek een grootmeester. Als hoofdredacteur van het tijdschrift 'Women's World' (!) schrijft hij in 1888 bijvoorbeeld een briefje aan Blanche Medhurst, die een artikel wil publiceren met als titel 'Playgrounds and Open Spaces'. De schrijfster beweert in haar verhaal kennelijk, dat de kinderverzorging geheel te danken is aan de ontwikkeling van het Christendom. Historisch gezien is dat uiteraard nonsens, maar Wilde schrijft dat in heel andere bewoordingen. Volgens hem is het '... hardly accurate to say that the care of children was due to Christianity...' Hij voegt daar aan toe dat de Grieken en Romeinen evenzeer al uitgesproken kinderliefhebbers waren, en dat de ellendige levensomstandigheden van kinderen iets specifieks van deze moderne tijd is, met economische oorzaken. De cruciale misvatting van mevrouw Medhurst wordt door Wilde als volgt beoordeeld: '...It is a small point, not worth correcting...' Letterlijk en figuurlijk 'een hoofdstuk apart' vormen de langere brieven die Oscar Wilde tussen 1895 en 1897 geschreven heeft, vanuit de gevangenis. Hij zit daar een straf uit vanwege zijn verhouding met de jonge Lord Alfred Douglas. In de brieven toont Wilde zich bezorgd

om de financiële positie van zijn vrouw en kinderen, en blijkt hij niet alleen de pure estheticus te zijn zoals we hem doorgaans kennen, maar ook een zakelijk en serieus bezorgde man. 'More Letters of Oscar Wilde' is voorzien van een grote hoeveelheid voetnoten die toelichting geven op tal van feiten en persoonsnamen. Ze vormen een bron van informatie die de lezer op gedetailleerde wijze dicht bij de tachtiger en negentiger jaren van de vorige eeuw brengt. Op dinsdag 2 juli 1889 blijkt Gabriëla de la Balmondière bijvoorbeeld als katholiek socialiste een lezing gehouden te hebben met als titel 'The Ideals of Socialism'. Ze is tijdens die avond fel aangevallen door Eleanor Marx Aveling, de oudste dochter van Karl Marx. William Thomas Stead wordt in 1883 de hoofdredacteur van het gezaghebbende blad Pali Mall Gazette, zo kan men in een voetnoot lezen, en er wordt tevens bij vermeld dat de man in 1912 naar Amerika reisde aan boord van de legendarische 'Titanic' die toen is vergaan. Het meest indrukwekkende van dit boek blijft evenwel de geweldige charme die Oscar Wilde zelfs in zijn kleinste briefjes ten toon spreidt, als het ware confetti om zich heen strooiend... Wouter van Gils 'More Letters of Oscar Wilde', Edited bij Rupert Hart-Davis, John Murray Publishers, Londen, 1985, 215 bIz., £ 12,50 (ƒ 6 5 , - ) .

14 maart 1986

M/ïr vragen u niet om futuristische fantasieën.

Voor een tijdmachine iiebben wij geen tijd. Waar het wel om gaat is de ontwikkeling en het beheer van informatie en automatiseringssystemen, afgestemd op de behoeften van het management en de activiteiten van DSM Met een omzet in 1985 van ruim 24 miljard gulden en een personeelsbezetting van zo'n 27 000 mensen, is DSM een van Europa's grote chemische industrieën Produktontwikkeling, gekombineerd met technologisch geavanceerde produktiemethoden vormen de basis, waarop DSM haar activiteiten heeft opgebouwd Een belangrijke ondersteuning daarbij vormt het eigen researchwerk uitgaande van een doelgericht marketingbeleid Automatisering heeft bij D S M met haar vele activiteiten in de procesindustne al heel vroeg een belangrijke rol gespeeld

DSM heeft een vernieuwmgs en "redesign"proces op het gebied van automatisering m gang gezet Daarom is er behoefte aan versterking van het management potentieel binnen het werkgebied automatisering/ informatica Grote aandachtsgebieden in dat verband zijn bestuurlijke informatievoorziening en procesbesturing

DSM biedt u ook de mogelijkheid tot een gedifferentieerde loopbaanontwikkeling op basis van uw capaciteitenbeeld Voor u behoeft een loopbaan zich nadrukkelijk met alleen in automatisering af te spelen In vele nchtingen daarbuiten, zoals produktiemanagement en marketing/sales, kunnentzt ook mogelijkheden zijn

WIJ zoeken

Hebt u belangstelling'' Stuur dan uw sollicitatie, samen met een curriculum vitae, of vraag nadere informatie aan

Jonge academici voor automatisering en informatica studierichtingen informatica, bedrijfskunde BISA, economie, econometrie, wiskunde, fysica, meet en regeltechiniek

DSM, afdeling Management Development Hoger Kader, vacaturenummer 86 A, Postbus 6500, 6401 JH Heerlen

DSM vraagt van u creativiteit, analytisch vermogen, zelfstandigheid en een gezonde ambitie DSM zoekt met name ook vrouwelijke academici DSM biedt u een zeer gevarieerd aantal startmogelijkheden o a in produktiestaven, systeemontwikkeling, administratieve automatisering, research en informatiemanagement.

DSM l^ grensverleggend in chemie■Hsm/!orT«»««SMiwi öj^t*>i.ii

MEDEDELINGEN

(OSL) moeten afleggen kunnen dit doen tot 1 mei a.s. en dienen zich uiterlijk vóór 1 april 1986 aan te melden bij drs. Chr. Kraaijmes, tel. 662219 of 01640-58388. Bij het Rekencentrum komt wegens vertrek van de huidige functionaris vacant de functie van

HOOFD PROGRAMMATUURBEHEER EN ONDERSTEUNING M/V Belangrijkste taken: - leiding geven aan de afdeling; verantwoording dragen voor optimaal beheer en ondersteuning van de programmatuur; - beleidsvoorbereiding en -advisering; participeren in de dagelijkse leiding van het Rekencentrum; entameren van nieuwe ontwikkelingen; - consultatie m.b.t. ondersteunende programmatuur.

WIJZIGING TENTAMENROOSTER M E I / J U N I 1986 Kwantitatieve Meth. en Techn. (300.028) was 6 mei 1986, wordt 20 mei 1986. Org. v . d . Onderneming 1 (325.020) was 12 mei 1986, w o r d t 6 mei 1986. Formele Logica (700.030) was 7 mei 1986, wordt 12 mei 1986. Boekhouden I (324.391); Voortgezet Boekhouden (324.920) was 20 mei 1986, wordt 13 mei 1986. S T U D E N T S ' SCIENTIFIC CIRCLES In verband met de viering van de 60-ste verjaardag van de Academy of Economics te Poznan wordt voor de vierde keer een bijeenkomst van de Students' Scientific Circles gehouden. Deze bijeenkomst wordt gehouden van 26 tot 28 mei 1986 te Kiekrz bij Poznan. De rector nodigt een viertal studenten van Tilburg uit om te participeren aan deze bijeenkomst via het presenteren van een paper. Het betreft bijdragen op de volgende gebieden: - de economie en organisatie van de productie; - de economie van handel en toerisme; - informatica en econometrie; - politieke wetenschappen. De kosten voor deze met name voor afstudeerders interessante bijeenkomst worden voor een zeer belangrijk deel vergoed. Voor meer informatie kunt u zich tot 20 maart wenden tot drs. Chr. Kraaijmes, B 627, tel. 662219 of 0164058388.

Functie-eisen: - voltooide academische opleiding in een toegepast wiskundige (b.v. statistiek, econometrie) of informatica richting; - meerjarige computerervaring in een wetenschappelijke omgeving; - leidinggevende capaciteiten; - goede uitdrukkingsvaardigheden in woord en geschrift; - goede contactuele eigenschappen. Schaal: 12. Personeelsleden die meer informatie over deze fonctie willen hebben kunnen contact opnemen met de dienst Personeelszaken, kamer B 1028, te?. 2464.

BURO BUITENLAND W a a r o m honger? Honger komt omdat je niet genoeg te eten hebt. Maar komt dat dan omdat er niet genoeg voedsel geproduceerd wordt? W e weten inmiddels dat er veel meer aan de hand is. 'Derde Wereld verbouwt ons voedsel' schrijft de Vereniging Milieu Defensie, en we moeten Derde Wereldlanden dus een eerlijker prijs voor hun producten geven, én streven naar een beter Europees beleid m.b.t. voedselproductie en ontwikkelingshulp. Doeke Faber, medewerker aan de Vrije Universiteit van Amsterdam, schrijft: 'Het voedselprobleem, vooral in Afrika, is in grote mate een probleem van beleid en van de capaciteit voor de uitvoering van effectieve programma's'. Op 18 maart a.s. willen we samen met Doeke Faber en Manus van Brakel (Vereniging Milieu Defensie) praten over de belangrijkste oorzaken van honger, en wat wij kunnen doen: moeten we zorgen voor meer en betere ontwikkelingshulp, moeten we ons eigen voedselproductiesysteem gaan herzien, of zijn er nog meer mogelijkheden? De Leergang Ontwikkelingsproblematiek van Buro Buitenland nodigt ale geïnteresseerden uit om hierover mee te denken op 18 maart, 20.00 uur in het gebouw van de Jongerenbeweging Tilburg (Korte Tuinstraat 7). Inlichtingen hierover bij Lydia Schijven op Buro Buitenland, B 1012, tel.: 662556.

T E N T A M E N ORGANISATIE De studenten B.I.K. 3e-jaars die nog mondeling tentamen Organisatie 2

Tilburgs Hogeschoolblad

yJrre ORB/mjseE/o'

VITE ORGANISEERT S Y M P O S I U M : 'KNELPUNTEN B I N N E N HET EUROPEES WEG VERVOERSBE LEID' Na een algemene inleiding door P.A.M. Cornelissen v.olgt een forumdiscussie tussen de volgende personen: - Ir. H.A. de Groot (Directeur-Generaal Ministerie Verkeer en Waterstaat); - Dr. Steinmark (Bundesverband des Deutschen Güterfernverkehr); - Dr. C. Hint (Bundesministerium für Verkehr); - Dhr. Ch.J. Appels (Directeur A p pels International B.V.). Voorzitter Forum - Dr. J . Erdmenger (Europese Commissie). Datum: 20 maart 1986. Tijd: 13.30 uur tot 17.00 uur. Plaats: KHT, AZ 10. Na afloop Symposium is er een borrel in de P.U.F.-ruimte. Informatie: VITE gebouw O, kamer 25, tel.: 662722. VITE-NAK De Nederlandse Arabische Kring organiseert i.s.m. de Vereniging voor Internationale Economen en Juristen een lezing, op woensdag 19 maart, getiteld: 'Bankers do it w i t h Interest: ook Islamitische bankiers?!' - 'Islamitische economie' in cultureel en historisch perspectief. Door Dr. Kees Wagtendonk. Dr. Wagtendonk studeerde theologie aan de Universiteit van Amsterdam. Hij studeerde af in de Godsdienstge-

schiedenis (m.n. de geschiedenis van de Islam) en Vergelijkende Godsdienstwetenschap. Zijn proefschrift handelde over het vasten in de Koran. Momenteel is hij docent aan de U.V.A., in de Godsdienstgeschiedenis en Vergelijkende Godsdienstwetenschap. Hij is tevens voorzitter van de Vereniging Midden-Oosten en Islam (MOD. Plaats: The Gallery Club, Heuvelring 37. Tijd: 20.30 uur. Vrij entree. VITE ORGANISEERT S A M E N M E T DE JURIDISCHE FACULTEIT LAW S E M I N A R S Het programma voor de lectures luidt als volgt: Dinsdag 18 maart 18.45-20.30 uur, SZ 28: 'Judical Review of Administrative Action'. Woensdag 19 maart 13.30-15.30 uur, CZ 218: 'The Present Functions of .the House of Lords'. 15.30-17.30 uur, SZ 33: 'National Parliamentary Control of Community Legislation'. Donderdag 20 maart 8.30-10.30 uur, AZ 10: 'Judicial Review of Administrative A c t i o n ' . 18.45-20.30 uur, AZ 6: 'The Use and Control of Delegated Legislation'. Vrijdag 21 maart 11.00-13.00 uur, CZ 110: 'Legislator and Judiciary'. Lecturer: Prof. T. St. J . M . Bates, M.A.L.L.B. Cantab., John Millar Professor of J-aw, Glasgow University. Belangstellenden worden hierbij gaarne uitgenodigd tot het bijwonen van de lecturen.

BEROEPENVOORLICHTING Op donderdag 20 maart a.s. zal voor alle belangstellende studenten van de faculteit der rechtsgeleerdheid een beroepenvoorlichting worden gegeven. Hiervoor is een aantal juristen uitgenodigd, dat verdeeld over zes sectoren van juridische beroepen de voorlichting zal verzorgen. De zes sectoren zijn: 1. Sector rechtspraak (zaal AZ 116). Aan het woord komt een rechter en een RAIO. 2. Sector rechtshulp (zaal CZ 101). Een medewerker van een Buro voor rechtshulp, een van een advokatencollectief en een advokaat. 3. Sector bestuur (zaal AZ 7). Drie juristen, werkzaam bij resp. de gemeente Tilburg, de provincie NoordBrabant en een ministerie in 's-Gravenhage. 4. Sector bedrijfs- en fiscaal-juristen (zaal AZ 117). Een jurist werkzaam bij Philips, twee die werkzaam zijn bij Interpolis en een wetenschappelijk medewerker bij belastingrecht. 5. Sector onderwijs en onderzoek (zaal AZ 8). Een docent recht aan een HEAO en een wetenschappelijk medewerker van onze faculteit. 6. Sector Gevangenis/Reclassering/ Kinderbescherming (zaal AZ 114). Een adjunct-directeur van een gevangenis, een beleidsmedewerker bij de reclassering en een secretaris van de Raad voor de Kinderbescherming, ledere belangstellende student is van harte welkom bij deze voorlichting. Men kan twee sectoren bezoeken, de ene van 14.00-15.15 uur en de andere van 16.00-17.15 uur. In de sector onderwijs en onderzoek wordt uitsluitend in de eerste ronde (14.00-15.15 uur) voorlichting gegeven. Een uitgebreid programma-overzicht is verkrijgbaar op kamer B 922 (9.00-12.30 uur).

HANDELSRECHT B De werkgroepen rechtspersonenrecht ( N V / B V , oprichting), die in week 10 (3, 4 en 5 maart) wegens ziekte van de docenten zijn vervallen, zullen nu in week 11 (10, 11 en 12 maart) worden gegeven (zelfde tijden en plaatsen). PRIVAATRECHT B (propedeuse) Werkgroep 4, docent P. Schaminée, wordt verzet van dinsdag 18 maart, 13.30-15.30 uur in SZ 28 naar: dinsdag 18 maart, 8.30-10.30 uur in AZ 111. PRIVAATRECHT A EN B (propedeuse) In de opgave van de verplichte leerstof zoals weergegeven in THB nr. 23 van 28 februari 1986 is een fout geslopen: de tekst van art. 3.4.2.3a is de tekst zoals die luidt na de derde (dus niet: vierde) nota van wijziging. HUWELIJKSVERMOGENS- EN ERFRECHT (keuzevak) In het dictatenmagazijn is thans verkrijgbaar de syllabus huwelijksvermogens- en erfrecht, bestaande uit Deel I (Huwelijksvermogensrecht, samenlevingsrecht) en Deel II (Erfrecht), nrs. 650.86.124 en 650.86.124a prijs totaal f 18,35.

Periode van eerste uitzending: 15 september tot 15 december 1986. Gevraagd: - gevorderde doctoraalstudent Taaien Literatuurwetenschap, met sp)ecialisatie Taal & Minderheden; - bij voorkeur ervaring met onderwijs Nederlands aan niet-Nederlandstalige volwassenen; - bereidheid tot het leren van elementair Pools. Taakomschrijving: - verzorging van beginners- en gevorderdencursussen Nederlands voor leden van de universitaire gemeen. schap in Lublin; - verzorging van cursussen oriëntatie op de Nederlandse samenleving (Nederlandskunde); - begeleiding bij vakstudie Nederlands voor studenten Germanistiek; - participatie in universitaire samenwerkingsinitiatieven Tilburg/Lublin. Geboden: - studiehonorering in de vorm van stage (3 x 170 uur studielast, inclusief afrondend stage-verslag); - vergoeding van reis- en verzekeringskosten (ten laste van KHT); - huisvesting voor rekening van de Universiteit van Lublin. Sollicitaties: Schriftelijk vóór 5 april 1986 aan Prof. dr. G. Extra, Subfaculteit Letteren KHT.

TENTAMENS I e JAAR SCW T E L E F O O N N U M M E R VAKGROEP PERSOONLIJKHEIDSLEER De vakgroep Persoonlijkheidsleer/ psychodiagnostiek is te bereiken onder het telefoonnummer 2167 en niet zoals abusievelijk is vermeld onder nummer 2270. TENTAMENUITSLAGEN Tijdens de verbouwing van gebouw P zullen de tentamenuitslagen op het mededelingenbord van de desbetreffende vakgroepen worden gepubliceerd.

SCW I: di. 20 mei; vrij. 1 aug. SCW II: vrij. 16 mei»; di. 19 aug. Wiskunde: di. 27 mei; vrij. 29 aug. meth. en technieken: dins. 10 juni; di. 12 aug. statistiek: vrij. 30 mei; vrij. 22 aug. geschiedenis I: di. 3 juni; vrij. 15 aug. wijsbegeerte I: di. 13 mei; di. 5 aug. psychologie I: vrij 6 juni; vrij. 8 aug. economie I: vrij. 23 mei*; di. 26 aug. recht I: di. 27 m e i * ; vrij. 29 aug. leer v . d . soc. zekerheid: di. 3 juni*; vrij. 8 aug. (cursief betekent: wijziging t.o.v. eerdere mededelingen).

TOSK TOSK (Tilburgse Organisatie van Studenten Kinder- en Jeugdpsychologie). Maandag 17 maart a.s. vertelt de heer Hemelaer over zijn werk als psycholoog bij de schoolbegeleidingsdienst in Breda en Etten-Leur. Plaats: P.U.F, (bij de Mensa); tijd: 20.00 uur. De onderwijscoördinator, drs. M. v.d.Mortel, en de onderwijsmedewerker, W . Dons, zijn vanaf 7 maart gehuisvest in kamer P 407. Tentamen onderzoekspracticum. In tegenstelling tot eerdere berichten zal de eerste gelegenheid van het tenatmen onderzoekspracticum toch op donderdag 20 maart van 18.30 tot 20.00 uur plaatsvinden in AZ 115.

HERKANSING TENTAMEN ANTIEKE WIJSBEGEERTE Doctoraalstudenten die wensen deel te nemen aan de herkansing van het tentamen Antieke wijsbegeerte, kunnen dat doen op: 26 maart 1986 om 15.30 uur in CZ 216.

O N D E R W I J S S T A G E I N POLEN Adres: Centrum voor Nederlandse Taal en Cultuur, Universiteit van Lublin.

TENTAMENS DOCTORAAL SCW statistiek II (SMT 3) (soc. cw. bb.): di. 27 mei; di. 19 aug. meth. en techn. (SMT 4) (soc. cw. bb.): vrij. 16 mei*; di. 12 aug. filosofie II (Betlem): vrij. 30 mei; vrij. 22 aug. geschiedenis II (Nusteling): vrij. 9 mei; vrij. 15 aug. Economie II (v. Nunen): di. 13 mei; di. 26 aug. sociologie IV (Mobiliteit; Kerstholt): vr. 23 mei*; vrij. 8 aug. maatschappelijke verandering/modernisering: vrij. 23 mei*; vrij. 15 aug. methodologie ( S M T VI/FIL IV): vrij. 16 mei; vrij. 29 aug. filosofie III: vrij. 9 mei; vrij. 15 aug. klassieke sociologie: di. 20 mei; di. 26 aug. welzijnsvraagstukken: dl. 3 juni (S 101) informatica: vrij. 30 mei; ma. 25 aug. 1) de schriftelijke tentamens vinden als regel in de namiddag van 13.3016.30 uur plaats. 2) voor een schriftelijk tentamen, waarvoor het cijfer 5 wordt behaald in een eerste tentamenpoging, direct aansluitend op het desbetreffende! onderwijsprogramma (met * aangegeven), is een verlengd tentamen mogelijk; dit tentcwnen vindt rond half juni plaats. 3) de opgave voor schriftelijke tentamens dient te geschieden vóór 1 april voor de mei/juni tentamens en (opnieuw) vóór 1 juli voor de augustusi tentamens.

14 maart 1986

MEMO

Variat LEERHUIS TILBURG Op woensdagavond 19 maart vindt de voorlaatste bijeenkomst plaats van het 'Leerhuis Tilburg' in het kader van de ontmoeting tussen jodendom en christendom. Deze avond zal in het teken staan van De positie van de vrouw in het jodendom. De inleiding op het thema wordt verzorgd door drs. B. Evers, mede-oprichtster en voorzitster van de vrouvi/engroep 'Deborah'. De avond zal uit twee delen bestaan: na de inleiding op het thema zal er na een korte pauze gelegenheid zijn om met de inleidster en met elkaar in gesprek te gaan naar aanleiding van

het naar voren gebrachte. Evenals de overige bijeenkomsten van het Leerhuis Tilburg van dit seizoen wordt deze avond gehouden in de ontmoetingsruimte van de Opstandingskerk aan de Prof. Cobbenhagenlaan. (Makkelijk bereikbaar via Ringbaan West en Station West). Aanvang van de avond is zoals altijd 20.00 uur. Voor hen die niet intekenden op de hele serie is deze avond bij te wonen tegen betaling van f 6,~ (bijdrage in de onkostenbestrijding). Voor wie van een uitkering moet rondkomen of nog studeert geldt de halve prijs. Samen met de resterende avond van dit seizoen in april (verplaatst i.v.m. ziekte van de inleidster) bedraagt de entree f 10, — . Contactadres: H. Tacken, Conservatoriumlaan 18, Tilburg. Tel.: 681424.

JURISTEN OPGELETr Er staat weer een knallend Juristenfeest op het programma: woensdag 19 maart gaat de zaal Harmonie in de Stationsstraat nr. 26 om 22.00 uur open. Deze keer betreft het een gangstermeeting, dus verkleed als gangster kost het je / 1 , — , niet verkleed f 2,50.

Bum Buitenlands POLENREIS BURO B U I T E N L A N D

AANVRAAGMOGELUKHEID SAMENWERKINGSPROJECTEN KHT-THE 1987

Menu PERIODE 17 T / M 21 MAART 1986 M A A N D A G 17-3-1986 champignonsoep - groentesoep cordon bleu - hamlap)e espagnolesaus - spercieboontjes met wortel - postelein - gebakken of gekookte aardappelen V e g . : kaassouflé - postelein spercieboontjes DINSDAG 18-3-1986

Van 15 februari t o t 16 mei 1986 bestaat er weer de jaarlijkse gelegenheid om aanvragen voor de ondersteuning van lopende en nieuwe Samenwerkingsprojecten KHT-THE in te dienen. Deze prefecten kunnen betrekking hebben op ondenvijs en onderzoek. Voor 6 S 7 projecten zijn in 1987 personele middelen beschikbaar. De indiening der aanvragen moet geschieden bij het Stafbureau vsn hetSamenwerkingsorgaan KHT-THE. Het adres op de THE is BG 3.14 en op de KHT Gebouw B, kamer 1018. Daar kan ook de speciale aanvraagbrochure met bijbehorend aanvraagformulier opgevraagd worden. In de brochure is vermeld aan welke criteria en voorwaarden de projecten en de indiening moeten voldoen. Een en ander kan u op telefonisch verzoek (THE, toestel 2118/2272; KHT, toestel 2380/2763) worden toegezonden. Alle afdelingen en faculteiten zjjn inmiddels ook al rechtstreeks voorzien van deze aanvraagbrochure met bijbehorend aanvraagformulier. Voor verdere informatie over de projectmogelijkheden en andere aspecten van de samenwerking kunt u zich wenden tot de secretaris van het Samenwerkingsorgaan KHT-THE, drs. A . Pillot.

uiensoep - ossestaartsoep nasi goreng - kroepoek seroendeng-ei - sate -i- pindasaus -I- 1 plakje tricandeau ananasburger - bleekselderij gekookte aardappelen V e g . : sate + saus - nasi goreng kroepoek - atjar WOENSDAG 19-3-1986 erwtensoep - kippegroentesoep gehakt in bladerdeeg - rundertong vleesjus - stamppot rauwe andijvie spruitjes - gekookte aardappelen V e g . : tahoe met kaas stamppot rauwe andijvie DONDERDAG 20-3 1986 kerrysoep heldere prei/aspergesoep kipfilet varkensvleesragout - kruidensaus tyrolienne - chinese kool - patates frites rijst - gekookte aardappelen V e g . : 2 kroketten - tyrolienne kool - frites VRIJDAG 21-3-1986 goulashsoep macaroni a la bolognese rauwkostsalade kaas gebakken vis - schorseneren gekookte aardappelen V e g . : macaronischotel met kaas rauwkost saus

Studentem STUDIEVERENIGING BESTUURLIJKE INFORMATIEKUNDE OPGERICHT Op 25 februari jl. werd officieel opgericht de Studievereniging Bestuurlijke Informatiekunde Tilburg. SBIT stelt zich ten doel het behartigen van de belangen van alle BIK-ers. Het bestuur bestaat uit: Ronald de Louwere, voorzitter, tel. 351318; Jan Brouwer, secretaris, tel. 682809; Marian Vissers, penningmeester, tel. 073-142281; Joost Pigmans, bestuurslid, tel. 076-657113; Arnout Arntz, bestuurslid, tel. 424339. Heb je vragen, klachten, problemen enz., schroom dan niet om even langs te komen op kamer O 6, elke woensdag van 12.30-13.30 uur. Natuurlijk kun je ook altijd een van de bestuursleden bellen.

Tilburgs Hogeschoolblad

In het kader van het uitwisselingsprogramma tussen de Academies voor Economie in Poznén en Kraków en de KHT vindt er in september/oktober opnieuw een studiereis naar Polen plaats. Er zijn nog deelnemersplaatsen open!!! Het programma bestaat uit verblijvenin Poznén, Gdansk, Sopot, Warschau en Kraków, waar lezingen gevolgd en (bedrijfs)bezoeken gebracht zullen worden. Studenten die aan deze reis willen deelnemen moeten vokloen aan de volgende criteria: FEW: Oude stijl: Candidaatsdiptoma uiterlijk juli '86 gehaald hebben en daarbij minimaal 1 van de onderstaande vakken gevolgd hebben: arbeidsverhoudingen; economie van de ontwikkelingslanden; politieke economie en maatschappelijke orde; regionale economie; sowjetologie. FEW: Tweefasenstruktuur: 10 Sb (è 170 uur) uiterlijk juli "86 gehaald hebben inclusief minimaal 1 sb in 1 van de volgende vakken: arbeidsverhoudingen; economie van de ontwikkelingslanden; politieke economie en maatschappelijke orde; regionale economie; sowjetologie of via de mogelijkheid van het vrije keuzevak 1 van de vakken genoemd onder S S W / F R W / S P W / S L E gehaald hebben. S S W : Tweefasenstruktuur oude stijl: 8 Sb (é 200 uur) uiterlijk juli '86 gehaald hebben inclusief minimaal 1 sb in 1 van de volgende vakken: ontwikkelingssociologie; sociologie van staat en openbaar bestuur; sociologie van arbeid, beleid en organisatie; culturele antropologie of via de mogelijkheid van het keuzevak 1 van de vakken genoemd onder F E W / F R W / S P W / S L E gehaald hebben. SSW: Tweefasenstruktuur nieuwe stijl: 10 sb (è 170 uur) uiterlijk juli '86 gehaald hebben inclusief minimaal 1 sb in 1 van de volgende vakken: geschiedenis en theorie van het overheidsbeleid; technologie, arbeid en organisatie; culturele antropologie; emancipatie en ontwikkeling; vrouwenstudies. of via de mogelijkheid van het keuzevak 1 van de vakken onder FEW/ F R W / S P W / S L E gehaald hebben. FRW: 1700 uur studiebelasting uiterlijk juli '86 gehaald hebben inclusief minimaal 1 sb in 1 van de volgende vakken: internationaal arbeidsrecht; vergelijkend administratief recht; vergelijkend staatsrecht; volkenrecht of via de mogelijkheid van het D-vak

1 van de vakken genoemd onder F E W / S S W / S P W / S L E gehaald hebben. 8 PW: 1700 uur studiebelasting uiterlijk juli '86 gehaald hebben inclusief minimaal 1 sb in 1 van de volgende vakken: economische psychologie; arbeidsen organisatiepsychologie; cross culturele psychologie of via de mogelijkheid van het bijvak 1 van de vakken genoe^nd onder F E W / S S W / F R W / S L E gehaald hebben.

MAART

SLE: 10 sb (1 170 uur) uiterlijk juli '86 gehaald hebben inclusief minimaal 1 sb in 1 van de volgende vakken: literatuursociologie; theorie en geschiedenis van de literatuur of via de mogelijkheid van het hulpvak 1 van de vakken genoemd onder F E W / S S W / F R W / S P W g e h a a l d hebben.

Egelantier, 16.00. uur: 'Belcikal', zeer mooie Marokkaanse muziek. S t a d s s c h o u w b u r g , 14.30 uur: Folkloristisch danstheater.

De deelnemerskosten bedragen f 725,— p.p. incl. reiskosten, visum, verzekering en huisvesting, ledere deelnemer is verplicht het voorbereidingsprogramma te volgen en mee te werken aan het reisverslag zowel tijdens als na de reis. Het maximum aantal deelnemers bedraagt 24 studenten. Indien er ztoh meer gegadigden aanmelden (die aan de criteria voldoen) dan er plaatsen beschikbaar zijn, wordt d.m.v. loting een selectie en reserve-indeling bekend gemaakt (niet bepalend is dus de volgorde van inlevering inschrijfformulieren). Buro Buitenland streeft naar een evenwichtige man/vrouw-samenstelling van de groep en nodigt daaro m vrouwen nadrukkelijk uit zich in te schrijven. Inschrijfformulieren zijn te verkrijgen bij Buro Buitenland, kamer B-1013, tel. 2236.

ZATERDAG 15 M A A R T 't H e k s , 21.00 uur: Pegasus met 'Is het wijn of wijnazijn'. Stadsschouwburg, 20.15 uur: Springdance Festival: Compagnie Claude Brumachon'. ZONDAG 16 M A A R T

S t a d s s c h o u w b u r g , 14.30 uur, studio: Folkconcert door de Franse volksmuziekgroep 'Perlinpinpin'. M A A N D A G 17 M A A R T S t a d s s c h o u w b u r g , 20.15 uur: Het Brabants Orkest met drie werken van Bartók. Dirigent: André Van der Noot. Soliste: Silvia Marcovici, viool. StMisschouwburg, 20.00 uur: 'Wat betreft de vrouwen' van Ingmar Bergman, ( t / m 18 maart). S t a d s s c h o u w b u r g , 22.15 uur: Filmhuis: 'Die Zauberflöte' van Ingmar Bergman ( t / m 19 maart). DINSDAG 18 M A A R T K a t h o l i e k * H o g e s c h o o l , 12.30 uur, AZ 10: Films 'Le dejeuner du matin' en 'Nieuwe rolpatronen'. Stud. Gen. cyclus 'Het gezin herdacht'. Stadsschouwburg, 20.15 uur, theaterkelder: Lezing over Elias Canetti door Theodor Duquesnoy. WOENSDAG 19 M A A R T

Sportï

S t a d s s c h o u w b u r g , 20.00 uur: Opera 'Le nozze di Figaro'. Opera van Mozart.

SSST-NIEUWS

DONDERDAG 20 M A A R T

Wildwatervaren Eindelijk is het zover, in april en mei worden er drie verschillende cursussen wildwatervaren georganiseerd. De cursussen beginnen alle drie op het vlakke water van de Beekse Bergen, waar je, afhankelijk van welke cursus je kiest, vertrouwd wordt gemaakt met het varen in een 1- of 2 persoons boot. De daar geleerde technieken worden uitgebouwd op stromend water in Nederland of België. Voor boten, instructie en accomodatie in Nederland is gezorgd, alleen het vervoer en de eigen zwemvaardigheid zijn voor jullie rekening. Stijn Luykx en Taco Berends verzorgen de instructie en leiden jullie in, in deze spannende, avontuurlijke en sportieve sport. Wil je meer weten of inschrijven, ga dan langs de studentensporthal. Academielaan 5, Tilburg. Ik ben niet bang voor een nat pak... jij w e l ' Softbal Het weer staat het toe! Het softbalavontuur kan beginnen. De eerste training vindt plaats op donderdag 20 maart 1986. Op het veld aan de Sportweg, van 14.00-15.00 uur. Alle sportliefhebbers die iets anders willen, zijn van harte welkom. TILSAC Heeft men interesse voor een cursus rotsklimmen, bel dan de Tilsac, Ivo Verheyen (341978) of Joost Schretlen (670670).

K a t h o l i e k e H o g e s c h o o l , AZ 10: Symposium 'Knelpunten binnen het Europees wegvervoerbeleid'. Org. Vite. K a t h o l i e k e H o g e s c h o o l , 12.00 uur, CZ 218: Colloquium econometrie, Bserie. Drs. C. Mulder (KHT) over 'Rationele verwachtingen in de macroeconomie'. K a t h o l i e k e H o g e s c h o o l , 14.00 uur, AZ 112: Lezing door Dr. Hannemieke Stamperius (Hannes Meinkema). Stud. Gen. cyclus 'Het gezin herdacht'. K a t h o l i e k e H o g e s c h o o l , 16.00 uur, AZ 115: Film 'Deutschland, bleiche Mutter'. Stud. Gen. cyclus 'Het gezin herdacht'. S t a d s s c h o u w b u r g , 20.45 uur, studio: Kabaret Boemerang. S t a d s s c h o u w b u r g , 20.00 uur: Filmhuis: 'Schreeuw zonder antwoord' van Ingmar Bergman ( t / m 22 maart). S t a d s s c h o u w b u r g , 22.15 uur: Filmhuis: 'Persona (maskers)' van Ingmar Bergman ( t / m 22 maart). VRIJDAG 21 M A A R T K a t h o l i e k e H o g e s c h o o l , 16.15 uur, aula: Promotie Drs. J . A . M . F . Vaessen. Promotor: Prof. Dr. A.C. Zijderveld. Titel proefschrift: 'Musea in een museale cultuur. De problematische legitimering van het kunstmuseum'. S t a d s s c h o u w b u r g , 20.15 uur: 'De koning sterft' van lonesco in een regie van Franz Marijnen door het Nederlands Toneel Gent. ( t / m 22 mrt.).

14 maart 1986

' ^

HO^pQ^

>i.ik^

STUDIUM GENERALE

Cyclus Het Gezin Herdacht Film Dinsdag 18 m a a r t , 12.30 uur, zaal AZ 10. Dejeuner du m a t i n . Regie: Hennie Bouwmeester. Nederland 1980, 8 min. Deze korte film is een sfeertekening naar een gedicht van Jacques Prévert. Tijdens het ontbijt is alle communicatie verdwenen: men hoort geen woorden meer, maar nog slechts serviesgoed. Nieuwe rolpatronen. Regie: Ben Achtenberg. USA 1979, 34 m i n . Een onderzoek van Achtenberg naar de veranderende rolverhoudingen binnen zijn eigen gezin. Wat betekent het om vader te worden en bewust te kiezen voor een rol als huisman? Hoe pakt het uit wanneer je de opvoeding van de kinderen laat prevalren boven een carrière in het bedrijfsleven? Man en vrouw samen werkend, maar ook samen verantwoordelijk voor opvoeding en huishouden. Door zijn ouders ook aan het woord te laten, vergelijkt Achtenberg de nieuwe manier van leven met het traditionele vaderschap. Lezing Donderdag 20 maart, 14.00 uur, zaal AZ 112. Het gezin in de literatuur. Door Dr. Hannemieke Stamperius (Hannes M e i n k e m a ) . Op welke wijze vinden rolpatronen tussen mannen en vrouwen, moeder' schap en het gezinsdenken hun weerslag in de literatuur? Hannemieke Stamperius zal de veranderende plaats en functie van het gezin in de roman analyseren. De sociale en maatschappelijke context heeft niet alleen invloed op de uitwerking van thema's in de literatuur, maar ook al op de keuze van thema's. Door een vergelijking van romans uit de jaren '20-'30, waaraan een kritische maatschappijvisie ten 'T HEKS

Wurre Wurre Zondag 16 maart, 15.00 uur. Familievoorstelling voor iedereen vanaf 6 jaar. Entree: f 3,00. Ton Roos en philippe de Martelaere én de hond Boost vormen Wurre Wurre. Ze begonnen als straatanimatoren maar behoren nu tot de vernieuwende theatermakers. De productie 'Ruft' is een vol uur visuele absurditeit, van glimlach tot schaterlach, van slappe lach tot dijenkletser. En dat voor zowel kinderen als volwassenen. Alles wat Wurre Wurre doet in 'Ruft', ofdat nou een sigaretje rollen is of een sandwich eten, het draait telkens uit op een dolkomische bedoening. Ze doen heel gewone dingen maar door ze te herhalen of ze alleen maar te suggereren, wrken ze onbedaarlijk op de lachspieren. HOGESCHOOL

Nacht van het Boek Vrijdag 14 maart organiseert de Stichting J . H . Leopold de vijfde 'Nacht van het Boek' in de gebouwen van de Tilburgse Hogeschool. Hier volgt het programma van het groot optreden (in de aula), het klein optreden (in de portrettenzaal) en de films (in AZ 115). Aula: 20.(X) u.: zaal open; 20.30 u.: Cees Nooteboom;

Tilburgs Hogeschoolblad

grondslag ligt, met romans uit de jaren '70-'80 zal worden geïnterpreteerd. Deze vergelijking is interessant aangezien men vijftig jaar geleden in een maatschappelijke situatie leefde, die veel overeenkomsten vertoont met.de huidige; economische teruggang, werkeloosheid en mondiale spanningen. Tevens zal in de lezing de vraag aan bod komen in hoeverre literatuur een reflectie kan bieden van de werkelijkheid. Hannemieke Stamperius publiceerde onder het pseudoniem Hannes Meinkema verschillende romans o.a 'Het binnenste ei', 'De maaneter', 'De driehoekige reis', 'Op eigen tenen', T e kwader min'. Ze is gepromoveerd op Marsman's verzen en publiceert regelmatig over literatuur en feminisme. In de bundel 'Het Gezin Herdacht' zijn twee teksten opgenomen die ter voorbereiding op deze lezing gelezen kunnen worden: een van de hand van Andreas Burnier (hoofdstuk 9) en een van Hannemieke Stamperius (hoofdstuk 10). Film Donderdag 20 maart, 16.00 uur, zaal A Z 115 Deutschland, Bleiche Mutter. Regie: Helma Sanders-Brahms BRD 1980, 100 m i n . Terwijl Hitler de inval in Polen voorbereidt, wordt ergens in Duitsland het huwelijk voltrokken tussen Helene en Hans, die kort daarna naar het front wordt gestuurd. Hélène blijft alleen achter, krijgt alleen haar kind, slaat zich door de oorlog heen en ontwikkelt met haar kind de kracht o m te overleven. Als Hans terugkeert uit de oorlog is er geen vraag meer naar deze kracht. Van Hélène wordt verwacht dat ze terugvalt in het oude rollenpatroon, maar ze is daartoe niet meer in staat na de onafhankelijkheid die zij zich tijdens de moeilijke oorlogsjaren heeft verworven. Helma Sanders-Brahms: 'Trouw is deugd, sinds duizenden jaren, maar wat heeft trouw bewerkstelligd''. 20.50 u.: Willem Brakman; 21.10 u.: Olim/ Middeleeuwse muziek; 21.20 u.: Elly de Waard; 21.40 u.: interview door Johan A n thierens; 22.00 u.: Tom Lanoye -l- band; 22.15 u.: Monica van Paemel; 22.35 u.: Hugo Claus; 23.00 u.: Tom Lanoye -l- band; 23.30 u.: presentatie literair tijdschrift SIC; 23.40 u.: Harry Mulisch; 00.05 u.: interview door Johan A n thierens; 00.35 u.: Edgar Cairo; 01.05 u.: A . F . van der Heijden; 01.25 u.: Jana Beranové; 01.45 u.: Cor Witjes-band; 02.05 u.: Astrid Roemer; 02.25 u.: interview door Johan A n thierens; Portrettenzaal: 21.45 u.: Cees Nooteboom; 22.05 u.: Astrid Roemer; 22.25 u.: Gerrit de Boer; 22.40 u.: Olim-muziek; 23.00 u.: Edgar Cairo; 23.20 u.: Jana Beranové; 23.40 u.: Cor Witjes-band; 00.00 u.: A.F. van der Heijden; 00.30 u.: Olim-muziek; 01.00 u.: Monica van Paemel; 01.20 u.: Thomas Rosenboom; 01.40 u.: Tom Lanoye. (Films): AZ 115: 20.30 u.: Twee Vrouwen; 22.30 u.: Menuet

De s t e r v e n d e koning (Jef Demedts) ondersteund door zijn t w e e d e koningin (Magda Cnudde), terwijl de eerste koningin (Chris Boni) op afstand blijft (foto: Luk Monsaert) STADSSCHOUWBURG

De koning sterft, leve het theater! 'De koning sterft' van Eugene lonesco, door het Nederlands Toneel Gent (NTG) in een regie van Franz Marijnen. Decor: Santiago del Coral. M u z i e k : W i m Mertens en Soft Verdriet. In de jaren '50 verbaasde Eugene lonesco de wereld met zijn experimentele stukken. Vandaag geldt hij als een klassiek meester van het absurd theater, wiens stukken zoals 'De kale zangers' en 'Rhinoceros' onafgebroken op de theateraffiches staan. Voor deze toneelauteur van Roemeense afkomst is sterven en het tijdsverloop tussen geboorte en dood een obsessie. 'Er bestaan verschillende categorieën mensen: zij die zich de vragen stellen, geen antwoord krijgen en erin berusten dat ze met weten vanwaar ze komen of waarheen ze gaan; er zijn zij die geen enkele vraag stellen, comfortabel leven, wellicht omdat ze onbewust het antwoord bezitten; er zijn zij die zich de vraag stellen en er niet kunnen op antwoorden. Ik behoor tot deze categorie. Op mijn leeftijd is het behoorlijk laat voor hoop op een antwoord. W a t ben ik hier komen doen? Ik begrijp er niets van.' Dit schrijft lonesco in zijn 'Journal en miettes'. Deze existentiële angst is de basis voor het stuk 'De koning sterft' uit 1962. Koning Bérenger moet op

het einde van het stuk sterven. Zijn laatste stukje leven duurt zolang het stuk duurt. Aan welke ziekte de koning lijdt en moet sterven doet niet ter zake, komt niet ter sprake ondanks de aanwezigheid van zijn dokter, tevens beul, die het in zijn diagnose enkel heeft over rampen. 'Mars en Saturnus zijn met elkaar in botsing gekomen.' De koning gaat met zijn rijk ten gronde. De landgrenzen krimpen, bomen sterven, de grond splijt open, de zon heeft uren vertraging en luistert niet naar de bevelen van de koning. Ook in het paleis gebeuren rare dingen: de centrale verwarming functioneert niet meer, de koninklijke koe geeft geen melk meer. Dat de koning met zijn schip van staat moet zinken w o r d t hem aangepraat door het hof, zijn twee vrouw e n , de dokter-beul. De wacht en de hulp in de huishouding Juliette laten af en toe een afwijkend geluid horen en dat werkt op de lachspieren. De wacht (Cyriel van Gent) is in de regie van Marijnen een slaafse maar slimme soldaat Schweik die de schijn van eerbied voor het koningshuis, ondanks alle barsten in de muren, hoog houdt. Juliette (Alexandra van Marken) slaat met haar platvloerse realiteitszin alle hooggestemde klachten en zuchten plat. Beide rollen worden schitterend vertolkt.

'De koning sterft' van het NTG is een verademing. Regie, decor, spel, muziek, alles draagt bij tot een waar theaterfeest voor oor én oog, want de regisseur heet Franz Marijnen en de zorg voor elk detail is zijn handelsmerk. Kijk maar hoe de troon van de koning overwoekerd door rommel wordt bijgezet in een achterkamer die ooit een indrukwekkende troonzaal moet zijn geweest. Bij de aanvang van het stuk zitten de leden van het hof onder een beschermend stoflaken, als beelden die uitgeteld staan te wachten op betere tijden. Uiterst geraffineerd is het steekspel tussen de oude en de jonge koningin. Nu de koning sterft is zijn geliefde (jonge) vrouw ten prooi aan verwarring. In haar verdriet wordt zij deskundig afgemaakt door de oude ervaren koningin die niet tevergeefs heeft moeten wachten op revanche. Met deze boeiende productie bewijst Marijnen nogmaals zijn geniale regisseurstalenten. Hij bewijst tevens de bruikbaarheid van dit lonesco-thema in deze tijd van crisis en vallende tronen (Duvalier, Marcos). Het NTG bewijst met dit stuk nogmaals dat het het beste grote repertoiregezelschap in Vlaanderen is, dat de andere zwaar gesubsidieerde groepen bedroevend ver achter zich laat. E.V.

STADSSCHOUWBURG

Béia Bartók-programma door het Brabants Orkest Grote zaal Stadsschouwburg, 17 maart. Aanvang: 20.15 uur. Dezer dagen heeft het Brabants Orkest een drietal werken van de Hongaarse componist BéIa Bartók (18811945) op de lessenaars staan. Het programma opent met de suite 'Roemeense volksdansen' uit 1917, een transcriptie voor klein orkest van een oorspronkelijk voor de piano geschreven zevental, uiterst korte volksdansen. Een groot deel van zijn leven hield Bartók zich als een etnomusicoloog avant la lettre bezig met het verzamelen van volksmuziek uit de Balkanlanden. in bijna al zijn composities zijn daar dan ook de sporen van terug te vinden. Voor de 'Roemeense volksdansen' koos hij een

aantal karakteristieke dansen die ondanks hun ongebruikelijke en gecompliceerde ritmes en hun minder gangbare harmonische patronen het moderne concertpubliek wel vertrouwd in de oren zullen klinken. Het 'vioolconcert', bij het Brabants Orkest uitgevoerd door de violiste Silvia Marcovici, stamt uit 1938 en kreeg z'n eerste vertolking door het concertgebouworkest onder dirigent Willem Mengelberg. Het werk heeft een klassieke opbouw volgens het bekende schema snel-langzaam-snel. Het stelt technisch zeer hoge eisen aan de solist, maar als die moeilijkheden worden overwonnen is het een uiterst dankbare opgave. Hoogtepunt van het werk is het langzame middendeel, het peinzende andante

tranquillo met - wat in een Bartokbiografie heet - 'de mooiste en zuiverste instrumentale melodie ooit naar Hongaarse inspiratie geschreven'. Een echte symfonie heeft Bartók nooit geschreven, op eerder betreden paden voelde hij zich blijkbaar minder thuis. Het werk dat er qua intentie het dichtst bij in de buurt komt is het 'concert voor orkest' uit 1943. Toch heeft Bartók de titel van dit vijfdelige werk bewust gekozen omdat zo'n beetje alle instrumentengroepen in het orkest aan de beurt komen om een solistische rol te vervullen. Met dit briljante werk besluit het Brabants Orkest haar op papier interessant ogende Bartók-programma. L.K.

14 maart 1986

ACHTERKLAP Studenten-PSO wint kort geding Buttons en posters met de afkorting van Partij voor Socialisme en Ontwapening erop moeten voorlopig in de kast blijven. De politieke partij van de mensen die uit de PSP getreden zijn, mag van de president mr. A.D. Mijs van de rechtbank in Dordrecht geen gebruik maken van de afkorting PSO. Mijs stelde het Progressief Studenten Overleg, dat in de Utrechtse universiteitsraad en faculteitsraad zit, vorige week donderdag in kort geding in het gelijk. Volgens de advocaat van de politieke partij, mr. Erik Hummels, betekent de uitspraak van Mijs een schadepost van enkele duizenden guldens voor zijn dient. Hoewel de studenten geen dwangsom hadden gevraagd, onthouden de politici zich voorlopig toch van het gebruik van de afkorting, zodat alle vervaardigde campagnespullen ongebruikt moeten blijven liggen. De politieke partij tekent wel hoger beroep aan tegen de uitspraak en heeft dus alle hoop de buttons alsnog te kunnen gaan gebruiken. Maar voor de aanstaande gemeenteraadsverkiezingen in maart, waaraan de politieke PSO overigens nauwelijks mee doet, komt de volgende uitspraak te laat. Hummels verwacht, dat de behandeling van het hoger beroep voor het gerechtshof in Den Haag niet binnen zes weken kan plaatsvinden. Hangende dat beroep is de partij gedwongen zich van haar volledige naam te bedienen, want de afkorting is verboden. Wellicht komt de uitspraak nog wel op tijd voor de campagne bij de verkie-

zingen op 21 mei van de Tweede Kamer. Mijs noemt het in zijn vonnis aannemelijk, dat de Utrechtse studentenfractie PSO nadeel zou kunnen ondervinden van het opereren van een radicale partij die dezelfde naam gebruikt. De wervingskracht van de studenten-PSO voor niet-radicale studenten zou er ernstig door worden aangetast. De studentenfractie in faculteits- en universiteitsraad trekt namelijk kiezers onder alle Utrechtse studenten die zich progressief willen noemen: van uiterst links tot gematigd. Overigens wil Ad de Beer van de Studenten-PSO de opmerking van zijn advocaat Sjef de Laat als zouden studenten tegenwoordig 'onbenulliger' zijn, niet voor zijn rekening nemen. Volgens hem wilde zijn fractie er alleen de nadruk op leggen, dat het een misverstand is te denken dat studenten zoveel kritischer zijn dan andere mensen. Dit is een reactie op de opmerking van de tegenpartij. Die meent dat studenten wel zo kritisch zijn, dat zij meteen het onderscheid tussen de PSO en het PSO weten aan te brengen. De president van de rechtbank is daarvan, gezien de uitspraak, dus evenmin als de studenten overtuigd. Nely van Dam/UP

Titulatuur Evenals in het HBO wordt in het wetenschappelijk onderwijs de titulatuur gewijzigd. Zoals enige weken geleden al aangekondigd mogen afgestudeerden in het w.o. binnenkort de ook internationaal gebruikelijke titel 'Master' (M.) achter de naam voeren. Minister drs. W.J. Deetman

schrijft dit in zijn reactie op het eindverslag van de Tweede Kamer op de Invoeringswet WWO'84, die hij vorige week donderdag bekendmaakte. De titel 'Master' mag alleen gebruikt worden in plaats van de tot nu toe bestaande titels doctorandus, ingenieur, meester en psycholoog. 'Drs.' voor, en tegelijk 'M.' achter de naam mag dus niet. De 'M.' kan worden gevolgd

D'Hondtfor President Maanden hebben ze zitten broeden, de plaatselijke en landelijke campagneleiders van Neérlands politieke partijen. Op geheime overrompelingsstrategieèn en foiderbombardementen, op het formaat van het plastic tasje en de poster, op de kleur van de ballpen en de aansteker, op de coiffure der lijsttrekkers, op het bierviltje en de wikkel voor de choco-

door een verkorte aanduidingg van de gevolgde studierichting ofif van de sector waarin men is afgestudeerd. Deetman ziet er vann af om ook die aanduidingen tee regelen omdat een zinnig onderscheid moeilijk te maken is. Inn plaats daarvan mogen de betrokkenen zelf beslissen welke afkortingen zij gebruiken en de bedoeling is dat een traditie groeit. De Master-titel mag, evenals de3 bestaande titels, alleen door de '

instellingen van wetenschappelijk onderwijs (de Open Universiteit inbegrepen) worden verleend. Een verschil is dat het voeren van de Master-titel, zonder dat men is afgestudeerd, niet strafbaar wordt: Drs. Ch. Schwietert mocht enige jaren geleden niet, maar Ch. Schwietert M. kan zonder problemen staatssecretaris worden in het volgende kabinet. B.B./UP

ladereep en op de afkomst van de verkiezingsappel (de veilige Hollandse Golden of de beruchte Granny?). Uren aan een stuk is in plaatselijkecafé's en op landelijke secretariaten vergaderd, dagen zat men achter bureau en over tekentafel gebogen, tientallen Willie Wortels werden ingeschakeld, we hebben emmers vol gezweet. En nu, nu mag dan alles op de kiezer worden losgelaten, mag dat zwevende personage aangevallen, geïntimideerd, overgehaald en murw gemaakt worden. Tijdens de zaterdagse toer in het winkelcentrum laat de kiezer zich vele partijbrochures in de hand drukken, ziet hij zijn kinderen met VVD-oranje, PvdA-rode en CDAgrasparkietgroene ballonnen rondstappen en bemerkt hij hoe zijn vrouw gecharmeerd raakt van de bloemenuitdelende lijsttrekker.

constateren hoe zijn vrouw gecharmeerd raakt van de lijsttrekker die nu handjesschuddend door de wijk trekt.

Niet zo happig op dergelijke verkiezingsfratsen vlucht onze voorbeeldkiezer naar huis, om daar in de intimiteit van huis en haard bescherming te zoeken tegen al te opdringerige heden. Maar ook daar, ook dèèr weet men hem te vinden. Voorpagina's van dagen weekbladen confronteren hem onafgebroken met foto's van meesmuilend kijkende lijsttrekkers, zijn dagelijkse gang naar die brievenbus wordt telkenmale'beloond' met extra hoeveelheden 'oud papier' en opnieuw moet hij

willen opdoen met zuiver en eerlijk voedsel. Vroeger verbouwde de Imme haar eigen producten op eigen land, maar dat bleek tè Voor f 5,— vult u onderstaande ruimte boordevol, inclusief trefwoord bovenaan. bewerkelijk te zijn. Wat overbleef De matsertjes kunnen enkel met deze leesbaar ingevulde bon (één letter, leesteken was het eethuis en de biologische of spatie per blokje) bij de redactie worden ingediend. winkel, die hun natuurzuivere Betaling kan per giro- of betaalkaart onder gesloten omslag of op de redactie. producten door leveranciers van uitsluitend biologische boeren Vergeet niet ook naam en adres in te vullen. betrekken Bij binnenkomst geeft Lekkerproef de grotendeels uit hout opgetrokken ruimte een vriendelijke inEters die een vleesloze en vooral druk. Luidruchtige gasten zul je gedegen maaltijd willen nuttigen, er met snel tegenkomen- alles kunnen terecht in het vegetarilijkt getemperd te zijn door zachsche eethuis De Imme aan de te kleuren, zacht kaarslicht en Willem II straat. Per dag staan een rustige bediening Misschien daar drie a vier van de totaal 22 iets tè rustig, want ons aperitief vrijwilligers garant voor een eco- (mededrankje oftewel honinglogisch (milieuvriendelijk) verant- wijn), krijgen we pas bij de soep. woorde voeding. Verwar dat met Een vergissing. De keuze uit een met makrobiotisch of met bioloop het schoolbord aangekondiggisch-dynamisch voedsel De Imde dag- of ovenschotel is met me maakt van onbespoten moeilij^ Ook zijn er maar twee groenten, granen en fruit smakesoorten soepen. Alleen de bierlijke gerechten volgens de recep- kaart geeft enige overpeinzing. ten van een boekenkast vol vegetarische kookboeken. Smakelijk Klawt eet de ongebonden venkelNiet meer, met minder. Echt bijsoep, die met veel verse venkel zonder eet je er met, maar het is ook echt naar venkel smaakt Ik zeker vers, vol en goedkoop. waag me aan een bloedrode bieNaam: De vrijwilligers die er werken, zijn tensoep. Iets te flauw naar mijn geen chef-koks, maar mensen zin, maar op smaak te maken Adres: die kritiek hebben op de gangbamet gomasio (sesam met zeere voeding en kennis en ervaring zout) of tamari (soyasaus). (Tel.. Tilburgs Hogeschoolblad

Betaald matseren

Geïrriteerd draait onze vriend de knop van zijn TV om, in de hoop nu geheel van de verkiezmgs praktijken verschoond te blijven, zijn zo broodnodige rust te vinden. Maar ook nu weer, ook nCi weer valt men hem lastig. Is het met de actualiteitenrubriek die een van haar medewerkers achter de verkiezingstrein van een der partijen laat meesjouwen, dan is het wel de zendtijd voor politike partijen die hem uit zijn totale doen haalt. Daarbij blijft ook het ergste hem met gespaard: Maurice D'Hondt Overal treft men hem aan. Bij Karel, Koos, Ton, Aad, Mies, Sonja, Ivo en elk ander zichzelf respecterende talkshow-presentator. Maurice, onze trouwe viervoeter, zal weer eens haarfijn uit de doeken doen hoe het er in de opiniepeilingen voorstaat met Hans, Ed, Joop en Ruud, overigens met schromend zijn eigen verkiezingsu itslag op tafel te leggen (D' Hondt for President). En dan, dan breekt de grote dag aan, onze kiezer magzijn stem uitbrengen. Afgemat en in een vergevorderd stadium van apathie staat de zwever in het hokje, neemt het rode potlood in de handen kiest... ach. Monique van Blijswijk De ovenschotel van de dag heet een meKicaanse bonenschotel, en doet mij denken aan een chili, zonder Carne dan, die ik zelf ook zou kunnen maken Onder een knapperige korst: grote bonen, tomaten, uien en prei. In de prei die Klawt in haar pannekoekjes (van volkorenmeel) vindt, zit zand Gezonder kan het met. De rauwkost lijkt zo uit de grond te zijn geplukt. Als toetje is er overheerlijke roomkwark, vers van de boer die zijn koeien ouderwets in de wei en een stal vol hooi opvoedt, overgoten met een warme bessensaus. Veel voller van smaak, dus ook vetter dan gewone kwark. Zwaar op de maag valt ook Klawt's appeltaart die met veel honing en volkorenmeel is gebakken Een eenvoudige, doch zeer voedzame maaltijd, met bovendien het fijne gevoel datje de nodige vitaminen binnen hebt. Edith Tulp

De Imme- bietensoep, kervelsoep, mexicaanse bonenschotel, een dagschotel, kwark, appeltaart, mededrank en twee Trappist, f 47,14 maart 1986

^ -

rilburqs H(

choolblad

maart 1986 - jaargang 23 - nummer 26

Het Tl AS verwacht in september 150 cursisten 'Ik reken dit plan tot de belangrijkste initiatieven die de laatste vijf jaar in onze provincie zijn genomen'. De commissaris van de koningin in Noord-Brabant, mr. A.A.M, van Agt, liet afgelopen maandag weinig superlatieven ongebruikt bij de presentatie van de Tweede Fase Opleidingen van de Katholieke Hogeschool Tilburg. Tijdens een persconferentie op het provinciehuis in Den Bosch maakten bestuurders en sympatisanten van het Tilburgs Instituut voor Academische Studies, het Tl AS, de plannen wereldkundig voor een zevental beroepsscholen die vanaf september van start zullen gaan. Van Agt: 'Ik huldig de mensen van Tilburg, dat mag best'. De pers was naar 's Hertogenbosch gelokt met de mededeling dat de KHT 'als eerste van de universitaire instellingen in Nederland 'een pakket van beroepsopleidingen zou presenteren. Het bestuur van het TIAS was aanwezig, maar ook leden van de sinds kort bestaande stichting ter ondersteuning van dat TIAS. Van die stichting is mr. Dries van Agt de voorzitter. Van Agt: 'Tilburg heeft als eerste universitaire instelling de organisatie van de tweede fase tot onderwerp van beleid gemaakt. Dat heeft geresulteerd in een postacademisch centrum met een '\ntegraai karakter. Oa^t Is uniek'. Volgens commissaris van Agt Is het Tiiburgse initiatief zo belangrijk omdat het meteen de brede instemming heeft gekregen van veel Brabantse bedrijven en overheidsinstellingen. Die hebben zich in beginsel bereid verklaard de beroepsscholen van het TIAS materieel en immaterieel te ondersteunen. Nadat de hogeschoolraad twee weken geleden het groene licht gaf voor de beroepsscholen, was de presentatie van afgelopen maandag het startschot van een 'gerichte, landelijke advertentiecampagne naar studenten en bedrijven'. Hiermee hoopt het TIAS in september 150 cursisten binnen te halen. Het initiatief krijgt een aanloopperiode van vijfjaar, de vijftien miljoen gulden die daarvoor moeten worden opgebracht komen uit cursusgelden en uit fondsen die bedrijfsleven en maatschappelijke instanties hebben toegezegd. Nog

steeds is niet duidelijk of ook de minister van Onderwijs en Wetenschappen zijn financiële, aanjaagpremie van veertig procent van de totale aanloopkosten voor z'n rekening zal nemen. Pas rond één april verwacht men een beslissing rond de postacademische plannen die alle universiteiten en hogescholen bij Deetman hebben ingediend. Alleen de opleidingen met ministeriële goedkeuring komen straks in aanmerking voor de aanjaagsubsidle. Overigens laat het TfAS het doorgaan van de opleidingen niet afhangen van het al dan niet krijgen van overheidssteun. 'Die bijdrage is niet essentieel. Wij willen graag zo onafhankelijk mogelijk opereren'. De provincie Noord-Brabant liet maandag bij monde van commissaris van Agt weten geen geld in het TIAS te kunnen steken, ook al acht men het instituut nog zo belangrijk voor de economische ontwikkeling van de provincie. Van Agt: 'Of wij het TIAS met geld zullen ondersteunen? Dat hebben we toch niet? Een van de weinige teleurstellingen na mijn komst naar Brabant is te bevinden hoe krap de begroting van de provincie is. Financieel stellen we totaal niks voor'. Intussen wil van Agt als voorzitter van de steun- en wervingsstichting wél alles in het werk stellen om geld voor het TIAS in te zamelen en goodwill te kweken bij mogelijke sponsors en participanten. Voor het plegen van promotie laat de commissaris zich ook graag lenen, zoals

de persbijeenkomst van afgelopen maandag bewees. Het TIAS werd met agtiaanse volzinnen de hemel ingeprezen. Vooral de 'bescheiden' voorzitter van het TIAS, prof. Harrie Peeters, kreeg veel lof toegezwaaid. Peeters legde uit dat de oprichting van de TIAS is voortgesproten uit de veranderde verhouding tussen universiteit en maatschappij: 'De relatie tussen theorie en praktijk, tussen Bildung en Ausbildung, Is veranderd. Dat dwingt de universiteiten tot een nieuwe koers die vooral in de structuur van de tweede fase tot uitdrukking zal komen. De opleidingen van het TIAS zijn door mensen van de universiteit gemaakt, in goede samenwerking met bedrijfsleven en overheid'. Peeters bezigde in dit verband de termen semi-privatisering en academisch ondernemerschap. Peeters: 'Ik besef overigens heel goed dat deze nieuwe relatie ook een nieuw spanningsveld oplevert'. J . van Berkom, lid van het College van Bestuur van de hogeschool en tevens lid van de stichting ter ondersteuning van het TIAS, vond dat de KHT niet te benauwd moet zijn om met een goed product als het TIAS, de markt op te gaan: 'Je merkt dat marktgericht gedrag niet onze eerste keus is, het is wel even wennen. Maar als wij een goed product kunnen leveren hoeven we de combinatie van zakenman en wetenschapper niet te schuwen'. _ „ T.G.

8/9

Studentencabaret Het IS donker op het podium van het studentencabaret. De laatste spraakmakers deden al jaren geleden het licht uit.

Wat 'n nacht! De nacht van het boek 14 maart j . l . op de KHT. Poëzie, proza, muziek, theateracts, chill-fresh foods, Noordzeekroepoek en een slagerszoon met een brilletje. En meer dan 1000 betalende bezoekers.

Startsubisdie voor vijftien postdoctorale opleidingen Vijftien opleidingen voor afgestudeerde academici krijgen een startsubsidie van de 150 miljoen die het kabinet daarvoor heeft gereserveerd. Tilburg krijgt alleen een 'aanjaagpremie' voor de beroepsschool' bankwezen en financiering.' Dat staat in de notitie 'planvorming postdoctorale opleidingsactiviteiten' die de ministers op 19 maart naar de universiteiten hebben gestuurd. De opleidingen beginnen allemaal in 1986. Met de toekenning van de subsidie voor de vijftien initiatieven is slechts een gedeelte van de 150 miljoen besteed. Daardoor kunnen ook volgende initiatieven en de informatica-universiteit een subsidie krijgen. De vijftien gehonoreerde plannen zijn: biotechnologie (Delft, Leiden), milieukunde (Amsterdam, Leiden, Wageningen), polymeertechnologie (Twente), controller (Amsterdam), bankwezen en financiering (Tilburg), alfa- en gammainformatiekunde (Groningen), toxicologie (Utrecht, Wageningen, Amsterdam) ontwikkelingskunde (Wageningen) bedrijfskunde (Nijenrode), telecommunicatie (Delft), bouwen en gebouwde omgeving (Delft), financieel en economisch beleidsmedeweker (Rotterdam), en de opleiding 'documentaire informatiekunde' van de Nederlandse Bestuursacademie. Verder krijgt een school voor hoger beroepsonderwijs een startsubsidie voor de opleiding tot zelfstandig ondernemer C. v. B. - lid Van Berkom en Dries van Agt.

(Haarlem). De Tilburge hogeschool toont zich bij monde van collegelid Van Berkom relatief tevreden' met de uitkomst van Deetmans beslissing. Van Berkom: 'Het is een tegenvaller dat de minister van in totaal vijftig aanvragen er maar vijftien heeft gehonoreerd. Maar als je ziet dat Eindhoven, Limburg en Nijmegen helemaal niks krijgen dan mag Tilburg niet eens mopperen. Deetman is zéér selectief te werk gegaan. Wij hadden graag meer gewild, maar dat zat er kennelijk niet in.' Van Berkom over de andere zes opleidingen die Tilburg als beroepsscholen aan de minister had voorgesteld: 'Daar gaan we ondanks alles gewoon mee door. Dan maar zonder aanjaagpremie'. Volgend jaar wordt de pot van 150 miljoen verder verdeeld. Dan komen initiatieven in aanmerking uit do. sociologie, economie, internationaal recht, en informatierecht, cognitieonderzoek, informatietechnologie en hoge energiefysica. Later krijgen ook taalwetenschappers en psychologen een kans. Deetman wil ook een startsubsidie geven voor netwerken op instituten waar toponderzoekers werken en nieuwe onderzoekers worden opgeleid. In beginsel moeten de universiteiten zelf dergelijke instituten betalen, maar Deetman wil 35,5 miljoen ter beschikking stellen voor een betere samenwerking en concentratie van het toponderzoek. B.W./T.G/UP

COLOFON MATSERTJES

■ H m a t s e r t j e $■■■

Het maartnummer van het VITE BULLETIN is geheel gewijd aan Surina me. Smaakmaker van het themanummer is een artikel van André Haakmat over het Surinaamse buitenlandsbeleid. Haakmat was kort na de militaire machtsovername in 1980 een tijd Surinaams minister van Buitenlandse Zaken en vicepremier. Mo menteel is hij advocaat in Amsterdam. Al hoewel Haakmat zich distancieert van de moord op 15 politici in december 1982 be toont hij zich nog steeds een pleitbezorger van het 'revolutionaire' vernieuwingspro ces dat Bouterse in 1980 gestart zou heb ben. Haakmat: ' O p 13 augustus 1980 deed Suriname een fundamentele keuze. De Su rinaamse samenleving zou niet meer een copie worden van de Nederlandse, doch zou zich langs 'authentieke' lijnen en zo veel mogelijk, op eigen kracht verder ont wikkelen. De samenleving zou worden omgevormd in een sociaal opzicht meer rechtvaardige samenleving en 'nieuwe de mocratische structur.en' zouden worden ontwikkeld, via welke het Surinaamse volk gestalte zou geven aan de eigen, nieu we toekomst.' Deze mooie ferme woorden komen in iets ander daglicht te staan wan neer men beseft wat er op 13 augustus 1980 gebeurde: de halve regering Chin a Sen werd naar huis gestuurd, Ferrier trad als burgerpresident af, de grondwet van 1975 werd buiten werking gesteld en de noodtoestand werd afgekondigd. O p 15 augustus 1980 werd Haakmat minister van Buitenlandse Zaken. De kwaliteit van de promoties van de psy chologen aan de Universiteit van Amster dam is veel te laag, zo blijkt uit een onder zoek van de commissie wetenschapsbeoe fening van de psychologische faculteit waarvan FOLIA deze week de uitkomsten publiceert. Vier van de negen projecten bleken goed tot redelijk, de overige projec ten bevinden zich in de gevarenzone. Het onderzoek bij de vakgroep psychologische methodenleer dat o.l.v. prof. Mellenberg staat komt er volgens het rapport van de commissie nog het beste af. Saillant detail: Mellenberg is voorziter van de commissie wetenschapsbeoefening die de onderzoe ken evalueerde! O o k bij de sociologen van de Universiteit van Amsterdam verlopen een aantal pro moties nogal moeizaam. Zij die al lang ge promoveerd hadden moeten zijn hebben van hun vakgroepbestuur te horen gekre gen binnen welke termijn de disertatie af moet zijn. Lukt dat niet dan zullen zij in laatste instantie ontslagen worden. Veldhuis, de nieuwe voorzitter van het

Rectificatie In het stuk op de middenpagina van vori ge weel< 'Een IVIontaillou in staal' zijn en kele storende zetfouten geslopen. In de tekst onder het tussenkopje 'dominee' is een regel weggevallen. Er had moeten staan: 'Het was dan ook een plaatselijke doopsgezinde dominee, ds. J.B. van Calcar die als eerste de ideologie van een 'werkgemeenschap' in een serie artikelen in het bedrijfsblad Samen zou verwoor den!

Tiiburgs Hogeschoolblad

CvB mét dienstauto, zal het met deze Amsterdamse daadkracht hartroerend eens zijn. In zijn rede bij de opening van het 350jarig feest van de Utrechtse universi teit sprak hij zich volgens het UBLAD uit voor meer kwaliteit o p de universiteit: 'Prioriteit voor veiligheid en zekerheid in de uitoefening van het beroep is niet steeds de beste stimulus voor een goede uitoefe ning van het wetenschappelijk métier, ze ker niet als kwaliteit nog moet worden be wezen'. Begrippen als ongelijkheid, hiërar chie, selectie, excelleren, prestaties en nu merus fixus zijn niet alleen weer aanvaard baar, maar volgens Veldhuis ook 'operati onele doelstelling' geworden. In gewoon Nederlands zegt Veldhuis dus dat alles wat niet aan de gestelde kwaliteit voldoet eruit moet. In Nijmegen dreigt weer eens een ernstig conflict te ontstaan tussen het Stichtings bestuur en de CvB enerzijds en de univer siteitsraad anderzijds, zo blijkt uit het KU NIEUWS. Het Nijmeegse CvB heeft aan de universiteitsraad voorgesteld om het Stichtingsbestuur te adviseren op een aan tal punten af te wijken van de W W O ' 8 6 wanneer deze volgend jaar ingevoerd gaat worden. De K U N kan o p grond van de ei gen (katholieke) aard in zijn bestuursrege lingen afwijken van de W W O . Het CvB stelt nu voor, anders dan in de nieuwe W W O , staat, dat niet de universiteitsraad maar het Stichtingsbestuur de samenstel ling en de omvang van de raad vaststelt. Verder vindt het CvB dat de aanbeveling van de benoeming van CvB leden niet bij de raad moeten liggen maar bij het Stich tingsbestuur. Tenslotte wil het CvB de be noemingsbevoegdheid van hoogleraren niet bij de CvB leggen maar bij het Stich tingsbestuur. De universiteitsraad heeft een motie aangenomen waarin het de han delswijze van het CvB afkeurt. D e Nij meegse studentenfractie PSF vertelde het KU Nieuws dat men, wanneer de nieuwe W W O van kracht zou zijn, het CvB naar huis gestuurd zou hebben. In de nieuwe W W O krijgt de universiteitsraad nl. het recht om Collegeleden voor ontslag voor te dragen. O o k in Wageningen heet de progressieve studentenfractie in de hogeschoolraad PSF. In het WAGENINGS HOGE SCHOOLBLAD lezen we dat deze PSF geprobeerd heeft vorige week de Wage ningse hogeschoolraad zo ver te krijgen dat hij zou uitspreken dat bedrijven en in stellingen, betrokken bij de plaatsing van kruisraketten in Woensdrecht, geen con tacten mogen hebben met de Wageningse hogeschoolgemeenschap. Een meerderheid van de raad wees de motie van PSF als 'mallepraat' af. Opvallend was het felle verzet van de voorzitter van het CvB, de Zeeuw. Als de motie zou worden aangeno men, zo stelde hij in het raadsdebat, zou het college ernstig worden belemmerd in de taakuitvoering. De Zeeuw: 'We spelen hier toch geen parlementje?'. H.B. In het vetgedrukte kaderstukje onderaan de linkerpagina is de naam van de afge studeerde hoogleraar prof. dr. F .J.P. van Doeren abusievelijk veranderd in van Boeren. Waarvoor onze excuses.

THB en Pasen Volgende week verschijnt het TH Bver kiezingsnummer (28 maart). In de week na Pasen verschijnt er geen THB. We zijn er weer op 11 april.

'Matsertjes' kunnen worden opgegeven bij de redaktie. Tot 30 woorden kosten ze / 5,—; on der nummer ƒ 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen. TE KOOP: Tuner-versterker: Beomaster 4200 2x60 watt, kwaliteit in prima staat, vele aansluitingsmogelijkheden: 6 jaar oud; prijs: ƒ 500,—. Voor nadere info: tel. 013-674590. TYPEWERK: Wilt u netjes verzorgd typewerk. Bel s.v.p. 013-672466. PEF: " Die verkiezingsstunt met de Halley ging inderdaad iets boven ons budget. De PEF. TYPEWERK: 'Alleen nog uittypen? Studente Mollermstituut levert snel en goed typewerk met een electronische schrijfmachine. Gespecialiseerd in scripties. Bel 040-451974 (Heleen).' GEVRAAGD: Wie helpt mij, zesde jaars per 1 april aan een kamer omgeving Hogeschool? Iets later kan eventueel ook nog, maar liefst zo spoedig mogelijk. Ik zoek een te gek studentenhuis met leuke mensen, dus als je wat weet bel me even: 681424, vragen naar Harry.

Zuidelijk cluster nog in de race Op 20 maart valt de beslissing over de vestigingsplaats voor de informaticauniversiteit. Eindhoven is een van de zeven steden die nog in aanmerking komen. De andere plaatsen die serieus overwogen worden zijn: Nijmegen, Utrecht, Amsterdam, Leiden, Rotterdam en Den Haag. Dit lijstje is samengesteld door de Initiatiefgroep Informaticauniversiteit. Op vier maart heeft in Initiatiefgroep gesproken met het zuidelijk samenwerkingsverband over een concept overeenkomst. Daarin moet worden vastgelegd welke bijdragen de instellingen gaan leveren aan de Informatica-universiteit. In het zuidelijk cluster werken de universiteiten van Maastricht en Nijmegen en de hogescholen uit Tilburg en Eindhoven samen om de universiteit naar Zuid Nederland te halen. In het gesprek stonden twee vragen centraal. Wat doen de instellingen als de Informatica-universiteit in het cluster komt, maar niet in de eigen stad en wat als die ergens anders in het land komt. Henk ter Heege, voorzitter van het college van bestuur van de TH-Eindhoven verklaarde maandag 10 maart in de hogeschoolraad dat het zuidelijke cluster nog steeds overeind staat. Van de universiteitssteden uit het cluster komen alleen Nijmegen en Eindhoven voor op de lijst van steden die de grootste kans hebben om de Informatica-universiteit binnen de poorten te halen. Ondanks de lichte voorkeur van minister Deetman voor de vestiging in een universiteitsstad, staat ook Den Haag op de agenda van de Initiatiefgroep. Den Haag heeft laten weten heel wat over te hebben voor de komst van de beroepsopleiding. TH-berichten/UP

D'66: D'66 steunt niet alleen op Hans van Mierlo. Is het u bekend dat deze partij ook ondersteund wordt door: Pieter Ruys, Frans Cryns, Bert van Wijk, Liset te Tiddens, Gé Linssen, Nico Schreurs, Rebecca Hamer, Frans Theunissen? (wordt vervolgd). TONEEL: ~ De Werkgroep Universiteitstheater Tilburg (WUT) zoekt voor haar nieuwe productie gemotiveerde leden die naast goed acteren ook nog andere taken aankunnen. Bel naar Susan (432062)ofFer (681252). BEN JE HOMO ' Dan kun je deelnemen aan de praatgroep voor homoseksuele mannen, die het COC-Tilburg organiseert. Samen met anderen praten over homo-zijn en wat daarbij komt kijken. Verdere informatie en opgave: 013-436198, vragen naar Joep Mols of Frans van Geyt. PSF PSF does it the stijnway. Joslène. TE KOOP: Motor merk Suzuki 185 ER bouwjaar 1981 prijs n.o.t.k. kleur: geel i.z.g.st. Tel: 013-358748 Hans.

L^A T T J ^ Korrespondentie, '-'•^«J adressen, rapporten ■^VL • • * en verslagen . . . Jan Heijnsstiaat 57, 5041 GB Tilburg, Tel 013-363565

tilburgs hogeschoolblad weekblad voor de katholieke hogeschool tilburg redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, angela lodder (assistente) medewerkers wouter van gils, ben beljaars, bert haagsman, gerard rutten, moniq ue van bli|swijk, hugo backx, astrid tates, claartje van der grinten, hans de brouwer, angela jans, michel knapen, yvonne ton cohnnnisten drs j d bartlema, dr a j w boelhouwer, dr p f m kop, prof dr j a stalpers samenstelling redaktieraad prof mr p van seters (voorzitter) dr h van erp, m ackermans (adviseur), a de laaf, drs th schouw, dr m van hoorn, h van kleef, drs c p m broekhof officiSIe mededelingen afd pers en voorlichting h w j waiter B 203 cartoonist ad van haandel, henk van de berg advertenties angela lodder kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advartenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor thb) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer 207 en 208 (gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerkingsverband universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), wagenings hogeschoolblad, utrecht universiteitsblad, delta (delft), th berichten (eindhoven), tht-nieuws (twente), observant (maastricht) uk (groningen) en ku-nieuws (nijmegen) druk drukkerij em de jong bv, baarle-nassau abonnementen voor niet-hogeschoolleden /■ 15, - per jaargang

College wil kandidaatstelling in enkele faculteiten heropenen

Te weinig wetenschappers op vericiezingsiijsten De kandidaatstelling voor de komende faculteit verkiezingen aan de KHT is zacht gezegd niet helemaal vlekkeloos verlopen. Grote commotie was er bij de Juristen toen bleek dat er vanuit het wetenschappelijk personeel slechts vijf kandidaten, allen afkomstig uit één vakgroep, waren voor acht beschikbare zetels. Ook de raad van de subfaculteit psychologie dreigde een eenzijdig samengestelde w.p. vertegenwoordiging te krijgen, al waren er hier wel genoeg kandidaten voor de aanwezige zetels. Zover hoeft het echter niet te komen, omdat het college van bestuur op het laatste nippertje heeft ingegrepen. 'Wij hebben een list bedacht,' zegt de secretaris drs. H. Hopman. 'We hebben een beroep gedaan op de kandidaten om zich terug te trekken. Op die manier komt de weg vrij om de kandidaatstelling te heropenen. '

In formele zin is de kandidaatstelling helemaal correct verlopen. Vrijdag 7 maart om 17.00 uur verliep de termijn waarbinnen studenten en medewerkers zich kandidaat konden stellen voor de aanstaande verkiezingen voor hogeschoolraad (alleen studenten) en faculteitsraden. De werving van kandidaten voor de diverse studentengeledingen is dit jaar overal vlot verlopen. Maar de belangstelling onder de leden van de wetenschappelijke staf leek bij een aantal faculteiten nogal tegen te vallen. Om die reden kregen de faculteiten in de loop van vrijdag een herinnering van voorzitter mr. John Backbier van het stembureau waarin nogmaals werd gewezen op het verstrijken van de termijn van kandidaatstelling. Drs. Cees de Graaf, secretaris van de subfaculteit sociologie, reageerde zeer alert en diende nog voor vijf uur een lijst in, waarop het voltallige wetenschappelijke personeel van de subfaculteit als kandidaat stond aangemeld. Het verzamelen van handtekeningen en het regelen van andere formaliteiten hoefde immers pas.voor 14 maart z'n beslag te krijgen. Naar later bleek een even originele als doeltreffende oplossing: toen puntje bij paaltje kwam waren liefst twaalf

w.p.'ers bereid zich daadwerkelijk kandidaat te stellen. De psychologen produceerden een lijst met acht kandidaten voor acht beschikbare plaatsen. Probleem was echter dat de lijst een nogal eenzijdige samenstelling had: vijf kandidaten zijn afkomstig uit de vakgroep 'fysiologie en fysiologische psychologie', terwijl twee anderen via een gemeenschappelijk onderzoeksprogramma nauw met deze vakgroep samenwerken. Aan prof. dr. G.M. Van Veldhoven, waarnemend decaan van de subfaculteit, de vraag of de andere vakgroepen hebben zitten slapen.' 'Slapen is er bij ons niet bij,' aldus Van Veldhoven. 'Wanneer bent u trouwens voor 't laatst bij ons op de faculteit geweest?' wil hij daarna van uw THBverslaggever weten. U bedoelt dat het op de faculteit een dynamische boel is en dat daardoor... 'Nee. Het is hier een rotzooi. We zitten midden in een verbouwing. Het cement vliegt je om de oren. Er is dan ook geen sprake van een ordentlijke communicatie en het stembureau aan de overkant in gebouw-B heeft er waarschijnlijk geen idee van hoe miserabel het leven op de

faculteit hier is.' Dus de brief van het stembureau is onder het betonstof geraakt? 'Zo zou je het kunnen zeggen, ja.' 'We hebben nog geprobeerd in beroep te gaan,' vertelt Van Veldhoven. 'Maar het verkiezingsreglement was formeel correct toegepast en daarmee was voor ons de kous af. Het stembureau besloot in zijn wijsheid dat hier niks aan de hand was. Ondanks het feit dat er vanuit het bestuur tegen geageerd is. En ondanks het feit dat ook de kandidaten bereid waren naar een plooibare oplossing te zoeken.' Bij de juristen deed zich een soortgelijke situatie voor. Hier bleek de kandidatenlijst vrijdagmiddag 17.00 uur slechts de namen van vijf w.p.'ers te bevatten, die bovendien allen afkomstig waren uit de vakgroep 'privaatrecht'. Secretaris drs. R. Kraakman kan zich niet aan de indruk onttrekken dat de andere vakgroepen hebben zitten suffen, al is natuurlijk niet uitgesloten dat een gebrek aan belangstelling voor het raadswerk eveneens een rol speelt. 'Die dingen hangen waarschijnlijk samen. Als je weinig belangstelling hebt kijk je gauw over dit soort aankondigingen en termijnstellingen heen. Dat veronderstel ik tenminste, zeker weten doe ik dat niet. Wel krijg ik uit reacties uit de faculteit de indruk dat de meeste mensen er gewoon niet bij stil hebben gestaan dat de termijn op die dag zou verstrijken, het TH B-bericht niet hebben gezien of de ad valvas-borden hebben gemist.' maar juristen zijn toch juist proceduremensen op-en-top die in hun werk vaak rekening moeten houden met het verstrijken van termijnen? 'Dat zou je zeggen, ja. Ik vind het ook onverklaarbaar hoor. Op zichzelf zou je verwachten dat juristen heel precies zijn in dit soort dingen en die termijnen nauwgezet in de gaten houden. Maar op een of andere manier is de informatie niet goed doorgedrongen.'

Decaan prof. mr. Ch. Geppaart oppert wel een mogelijke verklaring voor het gebrek aan belangstelling van de zijde van het wetenschappelijk personeel. 'Misschien komt het,' zegt hij 'doordat men zo'n groot vertrouwen in het bestuur stelt. Als het bestuur dwars tegen de verlangens van de faculteit in zou gaan, zou je verwachten dat er juist grote belangstelling voor het raadswerk onder het personeel zou bestaan om het bestuur eens 'n keer lik op stuk te kunnen geven. Dat is nu blijkbaar niet het geval.' 'Maar dat zou wel een heel flatterende verklaring voor dit bestuur zijn,' aldus Geppaart. 'En het is ook niet mijn persoonlijke verklaring hoor,' haast hij zich eraan toe te voegen. Afgelopen dinsdag 18 maart kwam de kwestie op verzoek van het presidium van de hogeschoolraad aan de orde tijdens de vergadering van het College van Bestuur. 'Het college heeft de betrokken kandidaten gevraagd zich terug te trekken,' zegt de secretaris drs. H. Hopman. 'Als die mensen geen bezwaren hebben - en het ziet er naar uit dat dat het geval is - kan het stembureau vervolgens de kandidaatstelling heropenen. Dan kan de kandidaatstelling alsnog over de volle breedte plaatsvinden.' 'Het is natuurlijk vervelend dat je dat juist tegen de mensen moet zeggen die wel alert genoeg waren en dat je iets moet regelen voor degenen die niet hebben opgelet of de zaak hebben laten sloffen. Dat is de ene kant. De andere kant is twee jaar lang met van een toch enigszins scheef samengestelde of zelfs met een onvolledig samengestelde faculteitsraad te moeten werken. Wij hebben dus een list bedacht.' Lennart Kik

Overleg EADI met zusterassociaties De secretarissen van de overkoepelende ontwikkelings- en trainingsassociaties uit vijf werelddelen hebben de vorige week op de KHT de koppen bij elkaar gestoken om te komen tot een 'realistischer beleid'. Tevens werd afgesproken om eind dit jaar of begin volgend jaar een conferentie te beleggen in Tunesië of ZuidKorea over de rol van de staat in het ontwikkelingsproces van landen. De plannen voor een gemeenschappelijke databank werden uitgewerkt. 'Een van de doelstellingen van de bijeenkomst is de mythe te ontzenuwen dat alle associaties dezelfde startposities hebben', vertelt Ben Evers, secretaris van het EADI (European Association of Development Research and Training Intitutes), waarvan het secretariaat binnen de KHT-muren is gevestigd. Omdat de verschillen tussen de associaties uit de vijf werelddelen niet onderkend worden, ontstonden er frustraties die de samenwerking in de weg stonden, aldus Evers. De Europese associatie heeft een grote voorsprong op bijvoorbeeld de Afrikaanse variant. 'We hebben afgesproken dat Tilburgs H o g e s c h o o l b l a d

bij onderzoeken van de verschillende associaties er mensen van de andere associaties bij betrokken worden' aldus Evers. De 'wereldzijde' conferentie over de rol van de staat in het ontwikkelingsproces zal vanuit verschillende disciplinaire invalshoeken belicht worden. Naast de theorie neemt ook de praktijk een belangrijke plaats in. Daartoe zal een voorbereidend seminar plaatsvinden in ZuidKorea waar de wetenschappers met de neus op de feiten worden gedrukt hoe het er in een ontwikkelingsland aan toegaat. Op de bijeenkomst in Tilburg zijn verdere afspraken gemaakt over een op te zetten databank die informatie in een mum van tijd naar de andere kant van de wereld kan transporteren. 'We kunnen dan direct met elkaar in contact treden en informatie doorspelen', aldus Ben Evers. Een probleem voor de associaties zijn de financiën. Ben Evers: 'We hebben een geweldig groot financieringsprobleem omdat we uit de boot vallen bij de ver-

B. Evers van EADI in het midden, omringd door secretarissen van zusterassociaties uit 4 andere werelddelen. schillende ministeries. Omdat wij in Euden hoewel de 'University of Tilburg' ropa opereren en niet in de sinds de vestiging aldaar van het EADIontwikkelingslanden krijgen we nagesecretariaat een grotere Europese en wenoeg geen geld.' Ook de KHT is niet reldwijde bekendheid geniet, aldus scheutig met het verstrekken van de gelEvers. QR 21 nnaart 1986

Overheid wil uitstroom naar het bedrijfsleven indammen. Om de band tussen het ho ger onderwijs en het be drijfsleven te verstevigen wordt tot en met 1991 jaar lijks 20 miljoen uitgetrokken. Een deel daarvan is bedoeld om de instellingen van W. O. meer mogelijkheden te geven om wetenschappelijk perso neel (vooral hoogleraren) meer te betalen, teneinde de uitstroom naar het bedrijfsle ven in te dammen. In het nieuwe rechtspositieregele ment voor het W. O. wordt dat binnenkort definitief ge regeld.

stuurden. Van het bedrag van 100 miljoen (waar aan het Ministerie van Landbouw en Vis serij nog 1 miljoen toevoegt) wordt drie kwart besteed aan nascholingsprojecten voor docenten in het technisch onder wijs (later gevolgd door projecten voor werknemers en werklozen). Ook wordt mogelijk nog een extra financiële injectie gegeven aan de in het onderwijs noodza kelijk geachte investeringen in appara tuur. Overleg vindt nog plaats over extra stimulering van het technischweten schappelijk onderzoek, dat met toepas singsgericht onderzoek een tussenscha kel vormt tussen het zuiver wetenschap pelijk, en het toegepast onderzoek. Over beide zaken wordt later beslist. Het geld is niet 'nieuw'; stond al op de begroting, maar heeft nu deze bestem ming gekregen. ■ Het in de notitieHTM aangekondigde beleid is een vervolg op een aantal lopen de ontwikkelingen, zoals de opzet van de tweede fase beroepsopleidingen (afge zien van startsubsidie bekostigd door het bedrijfsleven), en de vorming van een tres of excellence (voor excellent onder zoek). vervolg op pag. 6

Minister van Onderwijs en Wetenschap pen drs. W . J . Deetman en zijn ambtsge noot van Economische Zaken, drs. G.M.V. van Aardenne schrijven dit in de beleidsnotitie 'Hoger onderwijs, techno logie en marktsector' (HTM), die zij vori ge week vrijdag naar de Tweede Kamer

SSGZ in problemen door wijzigingen De Stichting Studenten Ge zondheidszorg, kortweg SSGZ, komt in financiële moeilijkheden als op 1 april van dit jaar de wijzigingen in de ziektekostenverzekeringen worden gerealiseerd. De SSGZ heeft in de premies voor dit studiejaar nog geen rekening kunnen houden met die wijzigingen, die anders tot een hogere premie hadden geleid. In een brief aan de Eerste Kamer, die dezer dagen de ziektekostenverzekeringen op de agenda heeft staan, rekent de SSGZ haar positie voor. Als gevolg van de in december door de

Tweede Kamer aangenomen wetswijzi gingen moeten alle verzekeraars vanaf 1 april meebetalen aan de oververtegen woordiging van bejaarden in het ver plicht ziekenfonds. Deze oververtegenwoordiging ontstaat omdat de aparte bejaardenziekenfonds verzekering wordt opgeheven. Voorts moeten de verzekeringsmaatschappijen onderling 'goede' en 'slecht' ziekterisi co's verevenen. De SSGZ verzekert alleen studenten en zal dus moeten bijbetalen. Ook wordt de vrijwillige ziekenfondsver 'zekering stopgezet. Voorheen vrijwillig verzekerden moeten een goed heenko men zoeken en zullen nu meestal parti culier worden verzekers. De verschillende wetswijzigingen bren gen voor de SSGZ in het eerste jaar ten

Meestal wordt er bezuinigd. Dan is hef in berusting roeien met de riemen die we hebben. Met vastberaden doch a/gemeten pas wordt er door de gangen gesloft op weg naar hei volgende college of naar de terminal. Zo nu en dan komt in de wandeling nog de \aaiste aanvraag voor extra fondsen ter sprake. In december 1985 was er na melijk geld over. een golf van ritselende bedrijvigheid ging door de gebouwen. Briljan te ideeën die maar a\ te lang op vervulling hadden liggen wachten kregen eindelijk gestalte in projectvoorstellen. Prijsopgaves van micro's, printers en software werden uitgewisseld. De mogelijkheden werden nagegaan om ü]deh]ke krachten aan te trek ken, studentassistenten, onderzoeksmedewerkers, programmeurs en anderen die staan te trappelen van ongeduld om te trachten via het tijdelijke circuit tol de harde formatiekern door te dringen. Dat laatste is uitgesloten natuurlijk, want er wordt be zuinigd. Met enige weemoed denken wij nog wel eens terug aan die laatste dagen van '85, toen er bestedingsmogelijkheden uit de lucht kwamen vallen. Maar dan moest er wel snel gewerkt worden. Gauw, gauw haastje repje een voorstelletje in elkaar timmeren Tilburgs Hogeschoolblad

minste een premiestijging mee van 50 gulden. In volgende jaren loopt dat be drag verder op. De bij de SSGZ verzeker den worden daarbij maar voor de helft aangeslagen; voor de meeste particulier verzekerden beloopt de premiestijging het dubbele. Omdat de premies voor het lopende stu diejaar al in 1985 zijn vastgesteld en de lastenstijging ingaat op 1 april, voor een deel met terugwerkende kracht tot 1 ja nuarie, zal de SSGZ uit haar reserves moeten putten. Die zijn echter niet groot genoeg om alle extra lasten te voldoen, zodat wordt ge vreesd voor een tekort aan ruim 330.00 gulden. De SSGZ vraagt dan ook om in leder geval de terugwerkende kracht te laten vervallen. Overigens kan dat alleen maar als de Eerste Kamer het betreffen

de wetsvoorstel geheel zou verwerpen. De SSGZ vraagt de Senaat ook om bij de regering (opnieuw) aan te dringen op een aparte ziektekostenverzekering voor alle studenten. Dit onderwerp was in de cember in de Tweede Kamer nog verwe zen naar de behandeling van de Wet stu diefinanciering, maar daarin blijft alles bij het oude. De verschillen tussen studen ten worden door de nieuwe wetgeving nog groter dan ze al waren, zo schrijft de SSGZ, omdat een aantal studenten gra tis is meeverzekerd met de ouders en dus helemaal niets betaalt. Een goede verze kering voor alle studenten inclusief een tandartsverzekering is mogelijk voor ma ximaal 750 gulden per jaar. Zo'n regeling wordt nu 'de hoogste tijd' aldus de brief. B.B./UP

dat klinkt als harde munt. Lieden die elkaar onder normale omstandigheden mijden, hebben in die gezellige dagen rond de kerst met elkaar gesproken. Om te weten wat er op de verlanglijstjes stond. Zo liepen wij smoezend plannetjes te maken. In verga deringen kwamen wij informeel bijeen om het eens te worden over de meest veelbelo vende voorstellen. Jongens, jongens wat hebben wij een binnenprefjes gehad, niet.' Kunt u zich nog herinneren hoe dwaas de voorstellen van uw collega's wel in elkaar staken? Het geestige was nog wel dat de faculteitscommissie die een selectie moesten maken uitgerekend, die voorstellen eruit koos die nergens op sloegen. Hier heeft ver volgens een hoger orgaan zich over gebogen. En toen was het natuurlijk berustend afwachten ge b lazen. Geleidelijk aan zien wij om ons heen bestedingen plaatsvinden. Een micro verschijnt, een printer, een studentassistent, precies zoals wij hadden gehoopt. Diegenen die nog niet in de prijzen vielen verliezen de moed niet. Want er is nog niet over b eslist. 'Nee' komt niet in het woordenb oek voor. 'Waarschijnlijk niet' of 'Mis schien wel' dat kan een goede verstaander wel opmaken uit de nonmededelingen die worden losgelaten. Niet dat iemand een toezegging kan doen of zo, want er wordt be zuinigd. Potentiële tijdelijke krachten die niet tot de gelukkigen mochten behoren worden niet afgebeld. Die houden we zo lang op de wachtlijst. Niemand kan iets belo ven, nergens is wat aan te doen, niemand is verantwoordelijk en iedereen heeft zijn werk te doen. Zo glijden wij weer gezamelijk in een zuinige sleur van alledag. Tot, ja tot... er weer geld over is. Meerdere tonnen tegelijk notabene.' Gauw gauw projectvoorstelletje indienen; niet al te au serieux nemen die zaak; het blijft een gok; de criteria die gehanteerd worden bij toekenning slaan toch nergens op; dat wordt lachen deze dagen.' Merkwaardigerwijs is dit toch echt de allereffi ciëntste wijze om geld te besteden wist u dat? Hoe kan het anders als al onze beleids wetenschappers, psychologische besluitvormers, onze juristen, onze economen en so ciologen, evenals de letterkundigen, als een zo multidisciplinaire braintrust het altijd op deze wijze doet. Dan moet het wel heel slim zijn!

laai

21 maart 1986

Hogeschool als literair domein

'Mijn God, wat 'n nacht!' Een nacht vol poëzie, proza, theateracts en muziek. De vijfde nac/it van liet boe/< in Tilburg, 14 maart j.l. Georganiseerd door de stichting Leopold en ditmaal voor het eerst in de Katholieke Hogeschool. Een tiental auteurs las voor uit eigen werk en signeerde boeken bij de boekenkraampjés. En of het nu een eerste kennismaking met een nog onbekende schrijver betrof of een hernieuwde ontmoeting met een al veelgelezen auteur, hun succes bij het publiek school in de eerste instantie in de kracht van hun optreden. In de aula speelde zich het centrale deel van het programma af. Alle auteurs lazen voor uit eigen werk, afgewisseld door muzikale intermezzo's en interviews. In een wat beslotener kring verschenen de meeste van hen eveneens in de Portrettenzaal. Wat ze precies lazen tijdens hun optreden in de nacht van het boek, hadden de meeste auteurs tevoren al bepaald. Alleen Cees Nooteboom die het aulaprogramma opende, liet deze keuze royaal aan het publiek. Hoewel dat voor poëzie koos, vond Nooteboom het zelf wel toepasselijk om nog een stuk uit zijn roman 'Rituelen' voor te lezen, omdat dit voor een groot deel in Tilburg speelt. 'Succes is op zich geen maatstaf voor kwaliteit', antwoordde dichteres Elly de Waard in het eerste interview van Johan Anthierens op de vraag waarom de grote successen in de literatuur alleen voor mannen lijken weggelegd. Ze is één van de initiatiefneemsters van de onlangs opgerichte Anna Bijns Stichting en vindt dat talentvolle vrouwelijke auteurs extra moeite moeten doen om de aandacht op zich te vestigen. Dat is dan ook de reden voor het instellen van de Anna BIjnsprijs, een nieuwe literaire prijs die toegekend wordt aan een auteur die de vrouwelijke stem in de literatuur laat doorklinken. Om tien uur stond het optreden van Astrid Roemer in de Portrettenzaal gepland, maar presentator Twan Geurts moest het publiek tot geduld manen omdat deze Surinaamse schrijfster nog niet gesignaleerd was. De Cor Witjesband wilde maar al te graag het gat dat in het programma gevallen was opvullen en bracht enkele onvervalste smartlappen ten gehore. De luisteraars vielen nog net niet tot 'inhaken' over te halen. Lang duurde dit muzikale intermezzo niet. De jonge schrijver Gerrit de Boer uit Zundert (1960) nam de plaats van Astrid Roemer in en hij kreeg al snel de lachers op z'n hand. Hij las enkele verhalen voor die in de verte deden denken aan die van Maarten Biesheuvel: veel ondeugend jeugdsentiment. Met een stropdas die recht omhoog stond ('gewassen met teveel stijfsel en daarna tegen de wind in gefietst') maakte hij een verlegen, enigszins Zenuwachtige indruk. Een van de verhalen die De Boer voordroeg handelde over een feestje dat hij eens bezocht. Hij kreeg er ruzie omdat hij niet in discussie wilde treden over het kruisrakettenvraagstuk. Een ander verhaal behandelde de 'gevaren van het zwembad'. Je zult niet gauw in het water verdrinken, maar eerder in de vieze pleisters, haarballen en maandverbanden die in het water ronddrijven, was de strekking van dit onappetijtelijke verhaal. Af en toe moesten de luisteraars wel gruwelen om zoveel onsmakelijkheden. Maar ondanks dat verzorgde de excentrieke De Boer een uiterst komisch optreden.

te en Astrid Roemer was te laat gearriveerd. Gerrit de Boer gaf de organisatie nog even een slag onder de gordel: 'Als U nu uw programmaboekje op de zwarte markt verkoopt, brengt het nog een gulden op', grapte hij. Het verlate optreden van Roemer in dezelfde zaal was wat minder spectaculair. Ze droeg een aantal mooie liefdesgedichten voor, maar op de een of andere manier wist ze niet de juiste aansluiting met het publiek te vinden. Halverwege het optreden gooide ze het over een andere boeg: ze vroeg de luisteraars wat ze van 'gepigmenteerde mensen' vonden. Na-

dat ze zelf wat gefilosofeerd had over het verschijnsel discriminatie, scheen het contact met het publiek wat hersteld te zijn.Voor de bezoekers die de literaire geneugten voor meer muzikale en visuele geneugten wilden verwisselen, bood het programma nog voldoende mogelijkheden. In de koffiekamer speelden en zongen pianiste Dorie Lommatzsch en zangeres Marjan Smetsers, in de ruimte achter de aula liet het duo Mc Kinsey en Van Gunnik enkele theateracts zien (o.a. Sneeuwwitje en de zeven karbonaadjes). En Tom Lanoye, de slagerszoon met het brilletje, trad in de aula en in de Portrettenzaal op, zowel met als zonder het Metastatisch Notenkrakersgezelschap. Rond middernacht was het publiek getuige van de prestatie van het nieuwe letterkundig tijdschrift, SIC. Ton van Zeeland overhandigde het eerste exemplaar aan Piet Simons, de voorzitter van de Stichting Leopold. 'Alle moeite is beloond metzo'n prachtig tijdschrift', aldus een trotse Van Zeeland die nog eens in herinnering bracht dat de oprichting van SIC met veel ups en downs gepaard ging. 'Wij bieden kwaliteit. Er is veel aandacht besteed aan vormgeving en layout', zei Van Zeeland over het nieuwe tijdschrift. Piet Simons met het eerste nummer van SIC, maar ik heb er vertrouwen in dat de redactie, de kwaliteit als enig criterium gebruikt, met haar inzet een bijdrage levert aan een nieuw letterkundig klimaat'. (Zie ook elders in dit blad).

De voordracht van Edgar Cairo in de aula was er een met temperament. Gekleed in een exotisch gewaad, zichzelf begeleidend op de bongo's, gaf hij een show weg die meer leek op het Braziliaanse carnaval. Het publiek luisterde adembenemend toen Caïro vertelde hoe hij ooit z'n gedicht voordroeg. 'Het was in Suriname, het was 35 graden heet en het gedicht heette 'Herfst'.' Op uiterst expressieve wijze las hij daarna nog een verhaal voor dat al in de Volkskrant gepubliceerd was. Met veel gebaren, tromgeroffel en stemverheffingen werd de bezoekers in de aula een spiegel voorgehouden: deze Surinaamse schrijver liet ons weten hoe de Nederlander over de Surinamer dacht. En zijn antwoord daarop: 'Nederland - Noordzeekroepoek, ik zal je kraken'. Het publiek wist het wel te waarderen. Naarmate de nacht vorderde nam het aantal bezoekers in de aula al aardig af. Het rumoer op de achtergrond nam echter toe. Dit feit en wellicht het ongebruikelijke tijdstip ontlokte de schrijver A.F.Th, van der Heyden de hartgrondige verzuchting: 'Mijn god, wat een nacht!' Hij moest dan ook het fragment uit 'De Gevarendriehoek' even onderbreken, omdat achtergrondgeluiden de overhand dreigden te nemen. Wat overigens alleen nog maar erger werd tijdens de twee laatste optredens van Roemer en Jana Beranova. Racisme was het onderwerp dat Anthierens in het laatste interview met Roemer, Beranova, Van der Heyden en Cairo aan de orde stelde. Een gesprek dat af en toe slecht verstaanbaar was, omdat de Cor Witjesband achter de aula met haar afsluitende optreden begon ('O, was ik maar in Honolulu'). De auteurs hadden er op een gegeven moment genoeg van. Van der Heyden zag het daglicht al hoopvol gloren in de schemerige aula en de discussie werd gestaakt. Willem de Lange van de Stichting Leopold is 'uitermate tevreden' over de Nacht. 'Meer dan duizend betalende bezoekers, een grotere opkomst dan het vorige jaar. Dit betekent ook dat we financieel gezien wel rond zullen komen. W e krijgen namelijk ook nog subsidie van de gemeente, de provincie en de Hogeschool', aldus De Lange. 'Deze Nacht van het Boek is voor de Hogeschool een geweldige promotie geweest. En vooral voor de letterenfaculteit is het uitstralingseffect erg positief. De radio-opnamen van de KRO hebben daar ook toe bijgedragen'. Het volgende jaar weer een Nacht van Het Boek? 'Daar laat ik me nog niet over uit.' Het tijdschrift SIC heeft op die avond in ieder geval ongeveer 80 nieuwe abonnees kunnen noteren en zit nu al boven de 200 abonnementen. Yvonne Ton, Michel Knapen

Het programma in de Portrettenzaal was ondertussen flink in de war geraakt. Willem Brakman had afgezegd wegens ziek-

Tilburgs Hogeschoolblad

Na middernacht mocht Harrie Mulisch het spreekgestoelte bestijgen. De verwachtingen waren wat te hoog gespannen, het publiek reageerde niet al te enthousiast op z'n optreden. Omdat hij zichzelf een miskend dichter noemde, wilde hij enkele gedichten voordragen. Erg levendig wist hij het niet te brengen, hij maakte de indruk er niet veel zin in te hebben. Misschien was hij ontriefd omdat hij, naast een vorstelijke gage voor z'n aanwezigheid opgestreken te hebben èn 75 gulden reiskostenvergoeding daadwerkelijk 85 gulden verreisd had. Dat ontbrekende tientje heeft hij later uiteraard nog bij de organisatie gedeclareerd!

Tom Lanoye, met brilletje.

21 maart 1986

vervolg van pag. 4

Overleg H.O.-Bedrijfsleven De binnen het HBO gestarte personele uitwisseling tussen onderwijs en bedrijfsleven zal binnenkort een pendant krijgen binnen het W.O. en ook de HOAK-nota, die leidt tot een grotere autonomie van de instellingen, 'kan ten goede komen aan de afstemming tussen onderwijs en arbeidsmarkt'. Het resultaat van al deze inspanningen moet zijn dat het onderwijs een 'meer ondernemend' karakter krijgt. Verder zal, op initiatief van de overheid, een beter en meer permanent overleg tussen bedrijfsleven en hoger onderwijs worden opgezet, waarin ook de ramingen van de behoefte op de arbeidsmarkt aan de orde moeten komen. Dit overleg moet zowel landelijk als regionaal tot stand komen. Ook zullen de nu al bestaande contacten tussen bedrijven en onderwijs, die veelal ad hoc bestaan, moeten uitgroeien tot langdurige samenwerkingsovereenkomsten. Daarin is het mogelijk afspraken te maken over de afstemming tussen onderwijs en bedrijfsleven, dus over contractonderzoek en onderwijs, uitwisselingen, enzovoorts. 'Op verzoek' zullen die door de overheid (finacieel) worden gestimuleerd, aldus de notitie van de beide bewindslieden. De noodzaak voor een hechtere band tussen onderwijs en bedrijfsleven wordt door de HTM-notitie gezien in de ontwikkelingen binnen de economie. Door de voortgang in de technologie bestaat steeds meer vraag naar goed geschoolde specialisten en aan de beroepsbevolking worden voortdurend nieuwe eisen gesteld. De factor 'kennis' staat centraal in de concurrentiekracht van het Nederlandse bedrijfsleven. Het hoger onderwijs en het wetenschappelijk onderzoek vormen voorwaarden voor technologische vernieuwing en dragen bij aan de economische groei en de concurrentiepositie van Nederlandse bedrijven, zo schetst de nota. Het is om die reden dat de in de jaren zeventig goeddeels verloren gegane contacten tussen bedrijven en het hoger onderwijs weer moeten worden hersteld. Deetman en Van Aardenne voegen daar aan toe dat 'het belang van de vrijheid van onderwijs en onderzoek en het belang van zuiver-wetenschappelijk onderzoek worden benadrukt'. De sterkere relatie met de marktsector wordt dan ook een 'aanvulling daarop' genoemd. De notitie geeft echter geen antwoord op de vraag hoe de vrijheid van onderwijs en onderzoek zullen worden beschermd, in relatie bijvoorbeeld tot de finaciĂŤle middelen die uit het bedrijfsleven worden verwacht. In de notitie, die zich uitsluitend richt op de beta- en de technische richtingen, worden ook een aantal verwachte ontwikkelingen in het hoger onderwijs geschetst: Omdat de 'economische functie' van het onderwijs belangrijker wordt moeten vraag en aanbod, zowel inhoudelijk als qua aantallen opgeleiden, op elkaar worden afgestemd. Dat zelfde geldt voor het onderzoek, want de 'wetenschappelijke infrastructuur' sluit niet aan op de 'bedrijfsstructuur'. Het contractonderwijs en -onderzoek zullen dan ook in belang toenemen, waarbij het bedrijfsleven ook de kwaliteit ervan zal willen toetsen. Ook zal meer behoefte bestaan aan wederkerend onderwijs. De informatietechnologie vergroot de mogelijkheden daartoe en verwacht wordt dat daarvoor meer onderwijsgeld nodig is. Tenslotte zal het hoger onderwijs kapitaalsintensiever worden. Het aandeel van apparatuur in de totale kosten neemt toe, dat van het personeel neemt af, net als in de marktsector, die trouwens aan de apparatuur zal gaan bijdragen, zo wordt verwacht.

VAN DIEN ^ CO* TREEDT GRAAG IN CONTACT MET AMBITIEUZE -.BIJNAAFGESTUDEERDE BEDRPSECONOMEN NOT

M n Dien^Co Accountants

Sollicitaties te richten aan Van Dien 4-Co Accountants, t av de heer R H van Ede, afdeling personeelszaken Fizeaustraat 2,1097 SC Amsterdam, felefoon 020 5610111

*Van Dien + Co is lid van Deloitte Haskins & Sells International Een organisatie met 26 000 medewerkers in 71 landen

Alkmaar Almere Amsterdam Apeldoorn Arnhem Velp Breda Eindhoven Enschede Gouda s-Gravenhage Ri)swi|k Gronmgen-Haren Haarlem Heerlen s Hertogenbosch Hoogeveen Leeuwarden Lelystad Lochem Maastricht Oss Roosendaal Rotterdam Tilburg Utrecht Venlo Zaandam Zwolle Willemstad (Curagao) Oranjestad (Aruba) Philipsburg (St Maarten)

B.B./UP Tilburgs H o g e s c h o o l b l a d

21 maart 1986

Mensenrechten

en universitair buitenlands

Over enkele maanden krijgt de KHT een congres binnen haar muren over 'mensenrechten en universitair buitenlands beleid'. Een voorhereidingswerkgroep heeft al enkele oriënterende gesprekken gevoerd met Studium Generale, A m nesty International te Amsterdam en VITE, de vereniging van internationale (Tilburgse) economen. Het idee tot een dergelijk congres werd in feite geboren in juni 1985. Toen Frans Teunissen op 6 juni afscheid nam als voorzitter van de Hogeschoolraad, hield hij een rede onder de titel 'De universiteit als vrijplaats'. Daarin pleitte hij ondermeer voor een symbolisch lidmaatschap van de KHT van Amnesty International. Navraag bij deze organisatie leerde dat alleen personen lid kunnen worden; instellingen en organisaties kunnen wel donateur worden, maar het bleek dat donaties niet uit hogeschoolmiddelen gefinancierd konden worden. Om het werk van Amnesty International toch onder de aandacht te brengen werd op voorstel van H. Egberts tijdens de vergadering van het Presidium van 5 december 1985 afgesproken om de mogelijkheden 'tot een congres inzake mensenrechten en internationale betrekkingen' te onderzoeken. Op de (voorlopig) laatste bijeenkomst van de werkgroep werd definitief gekozen voor het thema 'mensenrechten en universitair buitenlands beleid'. Een aantal actuele ontwikkelingen hebben tot dit uiteindelijke onderwerp geleid. Op de eerste plaats was dit de discussie die op de KHT gevoerd werd over de deelname van een Zuid-Afrikaan aan een congres dat in juni 1985 door het J.F. Kennedy Instituut georganiseerd was (de Strijdom-affaire). Verder speelde de ontwikkelingen aan de Poolse universiteiten

beleid

nog een rol (ontslag van een tachtigtal wetenschappers vanwege hun politieke stellingname ten aanzien van de Poolse regering in december 1985) en de eventuele betrokkenheid van de KHT bij de opleiding van Indonesische juristen tot wetgevingsjurist. Vooral dit laatste aspect zal uitgediept gaan worden op het te organiseren mensenrechtencongres. Naar aanleiding van de executie van een aantal vooraanstaande politici in Indonesië, vorig jaar, hebben aan verschillende instellingen discussies plaatsgevonden over de gevolgen van a.a. de executies voor de universitaire samenwerkingsverbanden met Indonesië. 'Niet elke instelling trok uiteindelijk dezelfde conclusie. De vraag kan nu gesteld worden op basis van welke argumenten de diverse instellingen tot deze verschillende conclusies zijn gekomen', zegt drs. J . van Lith, lid van de voorbereidingswerkgroep. Wie nu precie-s uitgenodigd gaan worden om een bijdrage aan deze studiedag te levereh is nog niet bekend. Een aantal universitaire bestuurders en vertegenwoordigers van rechtbanken zal zeker van de partij zijn. De werkgroep zal proberen om prof. Th. van Boven (voormalig directeur van het secretariaat van de V.N.-commissie mensenrechten en tegenwoordig hoogleraar aan de Rijksuniversiteit Limburg), mr. Korthals Altes (minister van Justitie) en mr. B. Asscher, president van de Amsterdamse rechtbank naar Tilburg te krijgen. Verder is de naam gevallen van prof. P. Kooijmans, die onderzoek doet naar de schending van de mensenrechten. De beoogde doelgroep voor dit symposium, dat rond mei-juni gepland staat, zal voornamelijk bestaan uit universitaire bestuurders. M.K.

Een beeld van het panel tijdens de forumdiscussie Journalistiek in het jaar 2000, gehouden op 14 maart ter gelegenheid van het eerste lustrum van de Academie voor de Journalistiel< in Tilburg. Aan het hoofd van de tafel presentator Han van der Meer van KRO's Ver van mijn bed show. Op de voorgrond zit drs. A. Rennen, coördinator Massacommunicatie van de Tilburgse journalistenopleiding. Hij pleitte voor samenwerl<ing tussen de journalistenacademie en de KHT. 'De scheiding tussen beroepsopleidingen en wetenschappelijke opleidingen is typisch Nederlands en dat is geen goede zaalc', aldus Rennen. Naast hem zit PvdA-vertegenwoordigster in het Europees Parlement en free-lance journaliste drs. H. D'Ancona. Zij toonde zich een w a r m voorstander voor een landelijl<e vrouwenicrant als de ondervertegenwoordiging van vrouwen in de l<rantenwereld niet ongedaan gemaaict w o r d t . 'Als dat niet lukt moet er een vrouwenkrant k o m e n ' , aldus D'Ancona, die met deze stellingname de oververtegenwoordigde mannelijke collega's in het harnas jaagde. Zij wordt geflankeerd door drs. J . van der Horst, docent Taalkunde aan de Universiteit van Amsterdam en naast hem zit Ir. C. Kloeck, directeur Nieuwe Diensten van de PTT. Grote afwezige op de dag w a s prof. dr. F. van Vught, hoogleraar toekomstkunde aan de Rijksuniversiteit van Leiden. Hij had niet kunnen voorzien dat hij die dag geveld zou zijn door een griep.

' T e n van de tien Fransen denkt dus extreem rechts'' 'Vorige week donderdag ben ik naar Frankrijk gegaan omdat ik in het weekend mijn stem uit moest brengen. Maandag ben ik terug gekomen naar Tilburg. Over de sfeer rond de verkiezingen kan ik niet veel vertellen, daar heb ik weinig van meegekregen. Maar mijn oordeel over de uitslag van de verkiezingen in mijn land is enerzijds: bezorgdheid. Want de situatie is erg instabiel geworden, juist nu we een stevig bestuur nodig hebben. Er is een crisis aan de gang, economisch en politiek'. 'Op de tweede plaats voel ik schaamte: ik vrees dat Frankrijk het enige westeuropese land is waar extreem rechts zo omvangrijk is vertegenwoordigd in het parlement. Dat feit kan legitimerend werken, alsof extremisme heel gewoon en aanvaardbaar is. Het Front National van Jean-Marie Le Pen heeft bijna 10 % van de stemmen gehaald. Veel van die extremisten komen oorspronkelijk uit het gematigde Gaullistische kamp, die beweging kan gaan doorzetten. Een van de tien Fransen die je ontmoet denkt dus extreem-rechts.Ik vind dat schrikbarend veel'. 'Eigenlijk heeft dat Front National helemaal geen program, alles draait alleen om het probleem van de ongewenste immigranten. Dat is tegelijk stupide en gevaarlijk. Natuurlijk hangt die ontwikkeling samen met het hoge percentage werkloosheid in mijn land. Er zijn meer dan twee miljoen werklozen, dat is ongeveer 10 % van de beroepsbevolking'. 'Veel mensen voelen zich onveilig in hun dagelijkse leven en ze geven de schuld aan de buitenlanders. In Duitsland en Zwitserland denken veel inwoners er hetzelfde over, maar bijvoorbeeld Zwitserland heeft een zeer

radicale methode bedacht: die hebben iedereen er gewoon uitgegooid. Frankrijk heeft dat gelukkig toch anders aangepakt. Maar dat betekent Jean-Roger Vergnaud (40) is samen met zijn vrouw Maria-Luisa Zabizarreta werkzaam aan de subfaculteit Letteren van de Tilburgse hogeschool. Hij doceert en doet onderzoek in het vak linguïstiek. Vergnaud is een Parijzenaar van oorsprong, maar hij studeerde en werl<te vooral in Amerika. Naar Tilburg k w a m hij vanwege de 'internationale reputatie' van de letterenfaculteit op het gebied van de formele syntaxis en semantiek. Tilburg is a very good place'.

PARTI PRIS

wel dat wij nu met dat immigrantenprobleem zitten. Er zijn veel Spanjaarden, Portugezen en Afrikanen in Frankrijk. Dat geeft spanningen en Le Pen speelt daar handig op in.' 'Le Pen is als persoon een heel middelmatig mannetje. Ik weet ook niet of hij grote groepen van de bevolking kan aanspreken en aan zich binden. Hij benadert elk probleem op een lompe manier, als militair heeft hij tegenstanders gemarteld en hij is er nog trots op ook. Hij is zeker niet het type dat mensen op hun redelijkheid aanspreekt. Maar ja. Hitler was geen haar beter en heeft het toch ook klaargespeeld'. 'Dat de andere, zogeheten nette, centrum-rechtse partijen zich van Le Pen hebben gedistantieerd is een goede zaak. Maar je weet niet wat ze gaan doen als de crisistoestand

"0 ^^

aanhoudt. De naaste toekomst is erg onzeker en dat verergert de kwestie: er moeten snel een heleboel belangrijke beslissingen worden genomen op allerlei terrein'. 'Nee dat klopt, een belangrijk deel van het bedrijfsleven was lang niet ontevreden over het beleid van de socialist Mitterand. Er zijn bijvoorbeeld de afgelopen jaren opvallend weinig werkuren verloren gegaan als gevolg van stakingen. Maar dat zal nu gaan veranderen want de vakbonden hoeven zich tegenover een rechtse regering niet verplicht te voelen. De situatie wordt zeker kritiek nu Mitterand als staatshoofd gaat 'samenwonen' met een rechtse regering. De continuïteit is eruit: en we begonnen net de vruchten te plukken van die jarenlange stabiliteit. In de eerste regeringsjaren hebben de socialisten veel steken laten vallen maar de laatste tijd hebben ze het goed gedaan'. 'Ik heb zondag voor de socialisten gekozen, ja. Eerst wilde ik blanco stemmen want ik heb een hoop klachten over de Parti Socialiste. Maar later heb ik me bedacht. Want ondanks alles zijn het de socialisten geweest die de verouderde economie uit het slop probeerden te halen. Een groot probleem is dat Frankrijk economisch achterop is geraakt, onze industrie is langzamer gemoderniseerd dan elders. En intussen importeerden we maar goedkope arbeid. Nu zitten we met de gebakken peren. De aanwezigheid van de buitenlanders veroorzaakt sociale problemen, daar kun je niet omheen. Ik geef geen oordeel, ik constateer een feit. Maar die toestand is wel het gevolg van de rechtse politiek sinds de tweede wereldooriog'. Twan Geurts

StudenuilC abaret 'Het studentenleven is niet meer liet brandpunt van cult ur . De student produceert geen cabaret of cultuur meer; hij consumee t alleen maar'

>•

o c

■o (B 18

e C O)

'In feite heeft het studentencabaret in het midden van de jaren zestig zijn func tie al verloren', zegt Joop Mittelmeier, ex studentcabaretier. Het professionele ca baret begon toen te schoppen tegen de maatschappij. En van de andere kant hoefden studenten ook niet meer op een in feite omslachtige manier dingen aan de kaak te stellen via cabaret. De student ging rechtstreeks actievoeren; het strijd toneel verplaatste zich. De bakermat van het studentencabaret ligt bij de studentencorpora; bij de to neelverenigingen en vooral bij het zoge naamde groenencabaret, in feite nog een van de minst onaangename dingen die een corpslid tijdens zijn ontgroening moest ondergaan. Paul van Vliet, wiens ster vooral door dat groenencabaret snel gestegen is, studeerde destijds rechten in Leiden. Hij herinnert zich het geweld' en de ongebreidelde macht die oudere jaars ten aanzien van de jongerejaars ten toon spreidden. Aangezien het corps het gezelligheidsleven kanaliseerde moest hij door de zure appel heenbijten. Het corpsleven, met in het verlengde daarvan het studentencabaret bloeide in het midden van de jaren vijftig; elke zich zelf respecterende studentenstad had wel een cabaret: Groningen met Seth Gaalkema, Utrecht, Amsterdam en zelfs Den Haag met een cabaret van elders studerende, maar in Den Haag wonende studenten. Dit uiterst kritische gezel schap ging later geruisloos over naar de VARAtelevisie en ging en ander publiek arbeiders bedienen. De roots van het beruchte programma 'Zo is het toevallig ook nog eens een keeri' liggen dus in het studentencabaret. Hoe is die bloei van het studentencaba ret te verklaren? Nijmeegs cultuurpsy choloog Jacques Janssen ziet het caba ret als een latente voorloper van het stu dentenprotest van het einde van de jaren zestig. Hij noemt de theorie van F euer, die drie fasen onderscheidt in het stu dentenprotest. Die eerste fase is een hausse in literatuur en filosofie, de twee

de het zoeken naar issues en de derde fa se is het daadwerkelijke protest. Jacques Janssen: 'Die culturele opleving zie je in bijna alle universiteitssteden, vooral ook in Nijmegen: het Nijmeegs Universiteits Blad (NUB) en de Vox Carolina waren bekende bladen waaraan mensen als Pé Hawinkels, Henk Struyker Boudier en Hugh Boekraad meewerkten'. Het caba ret is een uitvloeisel van die eerste perio de. Het ontstaat op een breukvlak. De universiteit is bezig haar elitaire karakter te verliezen. Was studeren vroeger een bezigheid op zich, zo tegen de jaren zestig wordt het steeds duidelijker dat de democratisering haar tol eist. Iedereen kan in principe studeren en de studie wordt een beroepsopleiding. De student heeft de vrijheid niet meer om te stude ren 'waar, wat, wanneer, hoe lang en op welke wijze het hem past'. Student E. Vermeulen beschrijft in 1951 in een bro chure van de Nederlandse Studenten raad (een club van vertegenwoordigers uit de traditionele corpora) zijn bezorgd heid over die dreigende functionalisering van de universiteit: '(...) nu de feesten van romantiek en abundantie als het Limburgse Carnaval ons vercommerciali seerd tegemoet treden in de Keukenhof en Damstad, nu niemand zich meer schijnt te kunnen inrijen in een groter ge heel, omdat de toewijding aan het natio nale teruggekaatst wordt door het besef dat de Natie het Volk Gods niet kan zijn, nu kent ook het Corps de genootschap pen van hen, die samenkomen om hun eenzaamheid uit te zeggen, nu blijkt de student, en misschien in verscherpte vorm, iets te hebben van de eenzame en de verlatene, die de arbeider is, nu blijkt het verschil tussen de twee niet zo groot, nu blijkt dat de studie voor velen niet meer betekent dan een vorm van hand having in het economisch maatschappe lijk bestel, het diploma een met rende ment belegd kapitaal.' De arrogantie die uit dit citaat spreekt is volgens Jacques Janssen kenmerkend voor de houding van de student in die

tijd. Hij behoorde tot een 'jeunesse do rée', die in elk geval buiten de wet stond. Neerlands hoop in bange dagen.

NEERLANDS HOOP IN BANGE DAGEN Studenten konden zich het spotten per miteren, omdat alles vaststond. Het ver leden een pa met geld , het heden een aangenaam leventje en de toe komst de zekerheid van een baan . De student gaat dus op een arbeider lijken; het studeren wordt middel in plaats van doel. Paul van Vliet bezong in '60 die ten dens" 'Laat je zoon studeren laat hem voor minister leren laat je zoon studeren aan een universiteit laat je zoon studeren om de buurt te imponeren laat je zoon studeren en je aanzien is een feit' Waarmee overigens niet gezegd is dat al leen de zonen studeerden en cabaret maakten; het Amsterdamse studenten cabaret Sjantepie (of netter: La pie qui chante) dreef in de jaren vijftig vooral op vrouwelijke krachten: Hansje Vrij, Philip pine Aeckerlin en ...Hedy d'Ancona. Al met al waren de meeste studentenca baretgezelschappen niet echt rebels. Ter illustratie: Paul van Vliet was kind aan huis op Soestdijk. De echte kritische no ten kwamen van de Haagse en vooral ook het Nijmeegse Rooms Rode stu dentencabaret. Joop Mittelmeier: 'We spotten destijds met alles: van Romy Schneider tot en met het publiek zelf. We deelden rotte tomaten en sinaasap peles uit in de hoop dat ze er mee zouden gaan gooien. De tijd zat ook mee; je had toen nog echte taboes, praten daarover was not done. De taboes van deze tijd, AIDS om eens een dwarsstraat te noe men, zijn bespreekbaar en iedereen weet waar ze vandaan komen. Het zijn dus ei genlijk ook geen taboes meer. Maar het ligt voor de hand, dat je binnen een zo katholiek bolwerk die ' K ' eens flink on derhanden neemt'. Dat viel niet altijd in even goede aarde, hoewel er in Nederland geen noemens waardige tegenwerking was. Joop Mit telmeier: 'We hadden zelfs contact met kardinaal Alfrink die het allemaal heel aardig vond'. Alfrinks grote bazen in Ro me waren minder ingenomen; hielden de zaak goed in de peiling. Joop Mittelmei er: 'Bij elk optreden zat er wel een ver spieder van het Vaticaan in de zaal. En het mooiste was eigenlijk nog dat Anton van Duinkerken, die door Rome van Amsterdam naar Nijmegen was overge plaatst om zijn rode kleur wat te verlie zen, de grote stimulator van ons cabaret was.' Het strijdtoneel verplaatst zich: het tradi tionele studentencabaret sterft een zach te dood of gaat de professionele kant op: Seth Gaaikema en Paul van Vliet schij nen de langste adem te hebben.

CAMEREHEN Toen betekende die ommezwaai naar het actiewezen niet de directe dood voor het studentencabaret. In 1966 organiseerde de toneelvereniging binnen de Delftse studentenvereniging SSR een cabareta

Tilburgs Hogeschoolblad

De laatste man van het lientencabaret heeft jaren geleden het licht, dat een éoorlijke tijd fel b randde, uit^ Mn.

Op het moment is er zelfi 'fen waakvlam meer over. Annemie Gielen belicht h verleden, het heden en de toekomst van dat student mharet. Waarom bloeide het studentencabaret in èi. 'wen vijftig en waarom is het nu zo goed als doodfk cabarettenfestivals en de discussie 'engagement of amsement'. Is er nog hoop in

vond ter gelegenheid van haar W'i^ verenigin^~*Hëlios' dat volgens de jury lustrum. Dit werd het begin van een tot vakkundig het engagement met die tijd op vandaag bestaande traditie: het Ca tentoon spreidde. Het studentencabaret merettenfestival genoemd naar het genoot in de terminologie van W i m lbo pleintje waaraan het sociëteitsgebouw nog steeds het privilege van de onge lag. Cabaret was nog steeds een zaak bondenheid, in een tijd waarin actie, har van de studentenwereld. Veel Cameret de actie, het studentenparool vormde. tenwinnaars maakten de sprong naar het Maar Rinus F erdinandusse concludeer 'echte' cabaret: Marnix Kappers en Ivo de in '68 al dat het studentencabaret de Wijs. Ook nietwinnaars trouwens: in achter het echte protest aanhobbelde. '68 ontstond er een heuse rel omdat het Toch waren de Camerettenwinnaars publiek en de jury het op z'n zachtst ge geëngageerd te noemen. Waaruit zegd oneens waren. Reden van dit ge oestond toen het engagement? Jacques schil: Neerlands hoop in bange dagen, Kloters, lid van de Don Quishocking, die het establishment geducht aanpakte noemt het een heilsverwachting: 'Een ... Een soldaat ligt aan het front betrokkenheid met van alles en nog wat Hij schijt zeven kleuren stront en een totaal gebrek aan verantwoorde Er komt een tank op hem afgereden lijkheid. In die tijd had ik nog het idee dat Hij doorziet plotseling zijn lot. wanneer iedereen lang haar zou dragen Vouwt zijn handen, bidt tot God, en een spijkerbroek, het wel goed zou En wordt door de tank tot pulp gereden komen met de wereld. Een uit z'n voe Rinus F erdinandusse vond de aanpak gen gegroeide fata morgana waarin we van de beide heren heel verfrissend, hoe W g geloofden. Love en Peace. En te wel hij F reek de Jonge als 'een kruising gen al die mensen die zich niet aan onze tussen Albert Mol en Toon Hermans' be flowerpower maatschappij wilden aan schreef. Peter van Bueren, in die penode passen staken we onze vermanende vin nog bij het dagblad De Tijd liet zich ger uit. Met ongezouten kritiek. Dat pik verleiden tot een van de spaarzame posi te men; waarschijnlijk omdat men ons tieve recensies in zijn loopbaan.De jury niet echt serieus nam. Mensen vroegen van Cameretten onder leiding van de ook altijd: Wat doe je eigenlijk? Alsof oerconservatieve Godfather van het Ne datgene wat we deden niet eigenlijk was. derlandse cabaret Wim lbo zag de aan 'n de ogen van de buitenwereld was dat pak niet zitten. Beloonde hen met een ook niet zo: daarin waren student vijfde plaats. Die miskleun is hem jaren cabaretiers mensen die eigenlijk iets be lang onder de neus gewreven. In zijn 'c^ ters moesten doen. Studeren om daarna baretbijbel' probeert hij in een hoofdstuk wn briljante carrière als arts, advocaat of 'Neerlands hoop en wanhoop' de zwarte tandarts te doorlopen. Het was ook ty piet weer aan Neerlands hoop toe te spe pisch dat we nooit als echte artiesten be len; hij verwijt hen slechte verliezers te handeld werden: wij moesten in de bij zijn omdat ze de jury nog jarenlang ste keuken wachten. Wij waren studenten, nigden met de uitspraak. werden geacht niveau te hebben; die status maakte ons repu in bepaalde krin 9en. Wij waren te gast op feesten waar "^ optraden. En staken dan de draak HEILSVERWACHTING jnet onze gastheren. De winnaar van '68 had overigens wel Don Quishocking deinsde er niet voor te degelijk kaliber: Don Quishocking, een f"9 de dingen bij de naam te noemen: clubje Neerlandici van de Amsterdamse * n lied over kanker wekte zoveel beroe

ring dat men bij een groot aantal optre dens vroeg dat nummer weg te laten. Iets dat Don Quishocking steevast wei gerde. Toch kreeg Don Quishocking op een gegeven moment moeite met het be kritiseren van de buitenwereld. Het werd steeds moeilijker, aldus Jacques Klóters, om de fouten van anderen aan te wijzen terwijl bij jezelf ook niet alles zo voortref felijk was. Het 'verbeter de wereld begin bij jezelf' deed opgeld en leidde met de tussenkomst van de Baghwan tot een breuk binnen Don Quishocking.

ENGAGEMENT OF AMUSEMENT? De bloei van het studentencabaret is dui delijk voorbij; dat blijkt in het begin van de jaren zeventig wanneer er zich steeds minder studentengroepen aanmelden. De organisatie van Cameretten besluit de term studenten te laten vallen en door te gaan onder de naam Delfts Cabaretfesti val. Hoewel in de toonzetting van de pro grammaboekjes en vooral ook in de na men van de deelnemers Koud Kunstje, Dramacabaretirade, de Gebakjes, Hoe raak en F olklorebrood de studentikoze oubolligheid nog welig verder tiert. Een nieuwe generatie studentencabare tiers dient zich niet aan. Jacques Jans sen denkt dat dit samenhangt met het gebrek aan arrogantie van de heden daagse student: 'Een student heeft daar ook geen reden meer voor; hij hoort niet meer tot de elite, de jeunesse dorée. Stu deren is een doodnormale zaak; iedereen heeft tenslotte wel een familielid of ken nis die studeert. Studeren is geen garan tie meer voor een glansrijke toekomst; die lijkt steeds meer onzeker. Studenten genieten nauwelijks nog aangezien in de maatschappij. Een student die nu een grote mond opzet is een ordinaire schreeuwer'. Het publiek op Cameretten krijgt steeds meer macht; sinds het echec met Bram en F reek in '68 is er een publieksprijs in gesteld, het publiek mag meestemmen en groepen met langzaam geklap van het podium verdrijven. Met het toenemen van machtspositie'van het publiek ver mindert ook de rol van het engange ment. De vorm wordt steeds belangrij ker. Ruud Gortzak, een van de grootste pleitbezorgers van het geëngageerde ca baret constateert in het lustrumboekje ter gelegenheid van 10 jaar Cameretten, dat cabaret steeds minder is wat het zou moeten zijn: een politiek pamflet in thea tervorm. Zelfs de jong garde gaat zich toeleggen op oog en oorstrelende voor stellingen. Benno Hagenbeek, lid van 220 Volt. Camerettenwinnaar in '76'. 'Het was duidelijk dat het publiek al die zwaar op de maag liggende maatschap pijkritiek niet meer lustte; het nationaal Hekelcabaret, nota bene gast op Came retten werd weggefloten.' De engagementsdiscussie wakkert alleen maar aan: in '77 vraagt het deelnemende gezelschap 'Met Zonder Met' zich af wat het Delftse publiek nu eigenlijk wil. 'Geestelijke massage, aan de angstaanja gende werkelijkheid ontsnappen en er vooral niet over nadenken?' De vraag of het kritische cabaret ten dode opge schreven is blijkt een retorische; de vrolij ke humor van het Van Santen Cabaret wint Cameretten. Een tendens die zich in

21 maart 1986

de volgende jaren voortzet. Humor om te lachen en persoonlijk getinte voorstellin gen vormen de boventoon; de winnaars van de laatste jaren, Brigitte Kraandorp, Paul de Leeuw en Erna Sassen houden zich niet of nauwelijks bezig met maat schappelijke ontwikkelingen. Ook de ou de vorm liedjesketschjeliedje wordt ver vangen door de rode draad, waaraan men het hele optreden ophangt. 'Toch is het engagement niet w e g ' zegt Camerettenorganisator Paul Roos. Hij verbreedt het kader: voegt het huis tuin en keukenengagement toe zodat zelfs Brigitte Kaandorp verhalen over haar 'buuv' (buurvrouw, AG) er onder vallen. Het accent bij de selectie ligt op kwali teit. Paul Roos: 'We beperken ons ook steeds minder; sinds vorig jaar hebben we gekozen voor de ondertitel 'Delfts theaterfestival'. We streven naar een ruim aanbod en willen ons publiek amu seren. We hopen overigens wel dat men er iets van oppikt'. Harrie Kies, organisator van het Leids Ca baretfestival ziet, tegen de algemeen heersende opvatting in. Leiden niet als concurrent van Delft. Vindt dat mensen die zeggen dat Leiden is ontstaan uit on vrede met het gebrek aan engagement bij de Camerettendeelnemers 'niet zo moeten lullen'. Harrie Kies: 'Het is wel zo dat we voornamelijk naar de inhoud kij ken. Studenten? Daar zijn we niet voor; maar als ze goed genoeg zijn mogen ze meedoen. Ja, wanneer zo iemand als Brigitte Kaandorp zich in Leiden aan zou melden, hadden we haar wel naar Delft verwezen, dat is inmiddels ook een thea terfestival geworden. Leiden is nog steeds voor het ouderwetse cabaret.' Leiden brengt toch een ander soort win naars voort: 'Dubbel en Dwars', geen studenten, overigens wel geëngageerd. Arie van der Wulp definieert het spijker harde engagement van Dubbel en

Dwars: 'We analyseren de samenleving, maar nemen ook stelling. Engagement betekent voor ons commentaar leveren, onze mening verkondigen'. In een recencie in de Volkskrant be schreef Ruud Gortzak de winnaars van '85 'Zak en As' als 'studentencabaret uit de jaren zestig, dat naast studentenjool ook aandacht besteedt aan maatschap pelijke ontwikkelingen'. Andere recen senten denken bij Zak en As de eerste man die het licht van het studentencaba ret weer aandoet? Marjan Hendriks, in speciënte van Zak en As denk dat de vorm meer aan studentencabaret doet denken dan de inhoud: 'We hebben ge kozen voor het patroon van liedje sketschjeliedje. En dat was meer een (toevalstreffer: de gekozen formule bleek goed te bevallen. Het is wel zo dat we streven naar perfectie'. Engagement? Het heilige vuur de wereld te verbeteren brandt nauwelijks bij het overigens nog merendeels studerende gezelschap. Marjan Hendriks zegt dat de groep geen zin heeft in navelstaren en daarom maatschappelijke problemen bij de kop neemt. Maar amusement is een zeker zo belangrijke betrokkenheid. Het publiek verwacht tenslotte ook wat. De heuglijke tijding lijkt op loos alarm. Zit er nog toekomst in het studentencaba ret? Jacques Janssen is over de directe toekomst somber gestemd: 'De basis ontbreekt; het studentenleven is niet meer het brandpunt van cultuur. Als er iets ontstaat zal dat wel in Leiden gebeu ren; daar is het meeste corpsleven. Maar ook de corpora zijn gedegradeerd. De mores verdwijnen en de vervlakking neemt toe. De student produceert geen cabaret of cultuur meer; hij consumeert alleen maar'. Er wordt nog steeds gewacht op de eerste man die het licht weer aandoet. Annemie Gielen /UP

MARC THUNNISSEN EN BOB VAN MEEL KRIJGEN HUN CARRIÈRE NIET CADEAU, MAAR ZIJN WEL ÉËN VAN DE EERSTEN MET EEN EIGEN KLANTENPAKKET Mare Thunnissen (26) en Bob van Meel (27) zijn niet de enigen met plannen in de accountancy. Toch wisten zij in vrij korte tijd een beduidende voorsprong op het gros van hun vakgenoten te behalen. Mare en Bob gingen namelijk 3 jaar geleden van start bij Peat Marwick Nederland. Reeds na enkele maanden waren zij volledig operationeel op een aantal cliëntea Inmiddels is dat aantal uitgegroeid tot een fors klantenpakket, waar beiden dagelijks de handen vol aan hebben. Niettemin hopen Mare en Bob binnenkort hun RA-studie met succes te beëindigea Kortom, al hebben zij hun carrière niet cadeau gekregen, zij weten wel geboden kansen met een bijzondere inzet te honoreren. Een dergelij ke motivatie is typerend voor alle 235 medewerkers van Peat Marwick in Nederland. Begrijpelijk, dat wij onze snelle groei nauwelijks kunnen bijbenea Wij zoeken dan ook op korte termijn contact met meer mensen als Mare en Bob. Ofwel, zeer talentvolle HEAO-ers en bedrijfseconomen, die binnen 4 jaar 'RA' achter hun naam kunnen zetten. Peat Marwick Nederland is een ambitieuze accountantsmaatschap met vestigingen in Amsterdam, Den Haag en Velp en maakt deel uit van een wereldwijde organisatie. Een organisatie waar de vooruitgang niet is blijven steken in modem vakjargon. Dat geldt voor onze werkmethoden met PC's en softwarepakketten. Dat geldt ook voor ons werkmilieu. Geen belegen hiërarchie, derhalve, maar een open werksfeer met goede intermenselijke verhoudingen. Promoties baseren wij louter op capaciteiten. Anderzijds bespoedigen wij uw ontwikkeling met training, begeleiding en volop ruimte voor zelfstandigheid. Onze klantenkring, tenslotte, is even nationaal als internationaal en biedt verstrekkende mogelijkheden voor allround praktijkervaring. Al met al de ideale melange, dunkt ons, voor ambitieuze mensen, die met hard werken ook daadwerkelijk iets willen bereiken. Wie op de universiteit al heeft zitten dromen van een rustige '9-tot-5-baan' raden wij dus af om op deze advertentie te reageren. Wie daarentegen - mits echt talentvol en gemotiveerd - wil ontdekken hoe succesvol (en goedbetaald) de accountancy kan zijn, mag nu solliciteren. Bel voor een afspraak: 020 - 5733411. Even vragen naar Mevr. G. Bots. Peat Marwick International is met een groeiend aantal vestigingen over de hele wereld vertegenwoordigd en geldt als een van de grootste organisaties op het gebied van accountancy, belasting- en organisatieadviezen. Peat Marwick is in Nederland werkzaam sinds 1959 en heeft vestigingen in Amsterdam, Den Haag en Velp, met in totaal 235 medewerkers.

PEAT MARWICK NEDERLAND Accountants

Strawinskylaan 1257,1077 XX Amsterdam; Laan van Nieuw Oost-Indië 127, 2593 BM Den Haag; Reigerstraat 30,6883 ES Velp.

EÉN ONDERNEMING, MEER DAN VIJFHONDERD DIRECTIES. Unilever is een van de grootste producenten op het gebied van verpakte merkartikelen. De ruim 500 werkmaatschappijen produceren inzo'n 75 landen een grote verscheidenheid aan produkten en diensten voor lokale markten. In een zo veelzijdige onderneming is het voor de raad van bestuur onmogelijk om zelf alle beslissingen over de verschillende produkten en activiteiten te nemen. Bij Unilever staat men op het standpunt dat de werkmaatschappijen de plaatselijke omstandigheden het beste kennen. De maatschappijen bezitten dan ook grote zelfstandigheid. Zij hebben elk een eigen naam en een eigen directie. Directies, die verantwoordelijk zijn voor organisatie, personeelsbeleid, merkenbeleid, verkoop, reclame en kostenbewaking. Kortom alle factoren die succes bepalen. Om te bereiken dat de tot Unilever behorende ondernemingen samen sterk zijn, is gezorgd voor een continue uitwisseling van kennis en ervaring. Bovendien vindt ondersteuning plaats door centrale afdelingen voor adviezen en diensten. Via deze specialistische afdelingen kunnen de

Literatuur Voor belangstellenden zijn de volgende uitgaven kosteloos verkrijgbaar: - Facetten van Unilever - Bestuur en organisatie van Unilever - Management bij Unilever: visie en praktijk Aanvragen kunnen ongefrankeerd worden toegezonden aan Unilever N.V., afdeling Externe Betrekkingen 01, antwoordnummer 74, 3000 VB Rotterdam.

UNILEVER, JE RAAKT ER NIET OP UITGESTUDEERD. \

Dies de Jonge, beeldend kunstenaar te Rotterdam - ets(eigen druk) origineel formaat 6 0 X 8 0 c m

maatschappijen over deskundigheid beschikken, die zij zich uit eigen middelen vaak moeilijk zouden kunnen veroorloven. Belangrijker dan enige andere factor is echter de kwaliteit en de inzet van de meer dan 300.000 mensen die bij Unilever werken. Medewerkers van maatschappijen, ook managers, zijn hoofdzakelijk uit het land van vestiging afkomstig. Aan opleiding en training wordt door Unilever - op alle niveaus en in alle landen - veel aandacht besteed. De waarde van kundige en ervaren medewerkers kan moeilijk worden overschat.

>k.

)

VRIENDEN OF COLLEGA'S? Carrière maken in de accountancy vraagt veel van uw capaciteiten en van uw inzet. Het perspectief is doorgaans aantrekkelijk, maar zonder een flinke inspanning zal het toekomstmuziek blijven. Hard werken en tegelijkertijd doorstuderen Gaat het éen met ten koste van het ander? BIJ Coopers & Lybrand met Een gerichte scholing en een verantwoorde begeleiding staan bij ons hoog in het vaandel. Mag ook wel, want Coopers & Lybrand heeft op dit gebied een naam te verliezen. Immers, juist de combinatie van studie en praktijk maakt onze organisatie toonaangevend. Met andere woorden, binnen de professionele en vriendelijke werkomgeving van Coopers & Lybrand zult u als assistent-accountant voldoende tijd en ruimte krijgen om uw capaciteiten ten volle te ontplooien. Samen mét uw collega's. Coopers & Lybrand Nederland vormt een belangrijk onderdeel van de wijdvertakte organisatie Coopers & Lybrand (International) De drie vestigingen in Amsterdam, Eindhoven en Rotterdam staan borg voor brede carrièremogelijkheden Of u nu zojuist bent afgestudeerd m de bedrijfseconomie, of dat u al enige jaren werkervaring gekoppeld aan een NIvRA-studie op niveau van administratieve organisatie achter de rug heeft, het gaat ons om de intentie Als u een stevige impuls aan uw carrière wilt geven, als u naast controlerend ook analyserend werk wenst of als u internationale contacten wilt onderhouden, dan is Coopers & Lybrand Nederland het accountantskantoor waar u zich thuis zult voelen. Praat er eens over met C.G. Verbeek R.A. Hij zal u graag nadere informatie geven. Of vraag de documentatiemap plus audio-cassette aan. Uw sollicitatie kunt u richten aanCoopers & Lybrand Nederland, Westblaak 100,3012 KM Rotterdam. Telefoon 010 130680.

Coopers & Lybrand Nederland Amsterdam - Eindhoven - Rotterdam

2 a. IN

o s o u et

> C ■M

CS Ö

o u

C S S

J3 C

a; o A

e N CS

bc CS

a c

u S

J "S o O

id u

-2

•c

13 C es

MEDEDELINGEN

Bij de vakgroep Functieleer, Onderwijspsychologie en Ergonomie van de Subfaculteit Psychologie wordt gevraagd een SAMENSTELLING MEDEWERKERS TRANSFERPUNT HOGESCHOOL . M e t ingang van 16 februari 1986 zijn aan het Transferpunt verbonden: - drs. P. Gerlach: Hoofd Transferpunt (tel.: 2010); - dhr. A . W . IVIeuleman: Transfermedewerl<er (tel.: 2133); - ing. G.V.'Vergeer: Transferfunctionaris, gedetacheerd vanuit de Rijksnijverheidsdienst (tel.: 2396); - mw.drs. M . A . G . J . Wagemans: Transferfunctionaris (tel.: 2396); - dhr. A . J . A . van Rossum: Databestandmedewerker (tel.: 2484); - m w . IVI.J.J. Kennes: Secretaresse (tel.: 2010).

STUDENT-ASSISTENT (M/V) voor 3 eenheden per week t.b.v. het project 'Zelfdiagnostiserend leren'. Inlichtingen kunnen worden verkregen bij drs. F.P.C.M, de J o n g , S 121, tel.: 013-662526 (b.g.g. 662270) en dr. P.R.J. Simons, P 516, tel.: 013-662527 (b.g.g. 662270). De volledige advertentietekst is te verkrijgen bij de Dienst Personeelszaken, kamer B 1028 en hangt aan de borden in gebouw A , P, S en N. Bij de vakgroep Persoonlijkheidsleer en Psychodiagnostiek van de Subfaculteit Psychologie wordt gevraagd een:

UNIVERSITAIR DOCENT (M/V)

voor 0,5 van de werktijd. Bij de Vakgroep Bestuur en Organisatie van de Subfaculteit der Sociaal Culturele Wetenschappen bestaat een vacature voor een

STUDENT-ASSISTENT (M/V) voor 2y2 dag p.w. voor een periode van 8 maanden, ingaande op 1 mei 1986. Inlichtingen: prof.mr.dr. I.Th.M. Snellen, tel.: 013-662413 (b.g.g. 662302), danwei drs. J . A . W . de Bruin, tel.: 013-662562 (b.g.g.

662069). Sollicitaties, voorzien van een curri—cotum vitae, binnen 10 dagen na datum van deze oproep, schriftelijk te richten aan bovengenoemde vakgroep, t.n.v. prof.mr.dr. I.Th. Snellen. De volledige advertentietekst is te verkrijgen bij de Dienst Personeelszaken, B 1028, en hangt aan de borden van gebouw A , N, P en S.

Belangrijke taken: - Bijdrage aan de uitvoering van bestaande onderzoeksprojecten, met name op het gebied van de cross-culturele psychologie; - Participatie in het onderwijsprogramma van de vakgroep, in het bijzonder voor de cross-culturele psychologie; - Enig aandeel in de beheertaken van de vakgroep. Gevraagd wordt: - Een psycholoog (m/v) met belangstelling voor een bekwaamheid in het verrichten van wetenschappelijk onderzoek op het gebied van de cross-culturele psychologie; - Didactische kwaliteiten en belangstelling voor het geven van onderwijs. Informatie: Dr. Y . H . Poortinga, tel.: 013-662268/ 662167. Salaris: Schaal 10-12.

H U W E L U K S V E R M O G E N S - EN ERFRECHT (keuzevak)

T E N T A M E N D A T A TWEEDE SEMESTER 1985/1986

NEUROPSYCHOLOGISCHE DIAGNOSTIEK

Het tentamen voor het keuzevak huwelijksvermogens- en erfrecht wordt schriftelijk gehouden en wel op: - dinsdag 27 mei om 14.30 uur; - maandag 18 augustus om 9.30 uur.

Propedeuse: - Inleiding logica en taalanalyse: 6 juni en 26 augustus. - Inleiding algemene kennis- en wetenschapsleer (essay): 20 mei. - Inleiding sociale filosofie (mondeling): 29, 30 mei; 19, 20, 27 juni; 28, 29 augustus.

De cursus 'Neuropsychologische diagnostiek en revalidatie' op vrijdagmorgen van 10.30-12.30 uur wordt vanaf heden gegeven in AZ 05 In plaats van PZ 3 1 . AZ 05 blijft voor de rest van het semester de collegezaal voor deze cursus. Op het bureau zijn de concept meerjarige roosters voor de deeltijdopleiding verkrijgbaar. U kunt u w commentaar op deze roosters schriftelijk indienen bij de ondefwijsmedewerker, kamer P 407 tot uiterlijk 4 april 1986.

EVALUATIE HANDELSVERKEER EN FAILLISSEMENTSRECHT Op 26 maart a.s. is er om 19.00 uur in SZ 174 gelegenheid om vragen te stellen en opmerkingen te maken over opzet en inhoud van de cursus handelsverkeer en faillissementsrecht, als gegeven in het afgelopen .semester. AANMELDING SCHRIFTELIJKE T E N A M E S M E I / J U N I A.S. De aanmelding voor alle schriftelijke tentamens van mei/juni a.s. dient te geschieden vóór 1 april a.s. bij het Bureau Examens ( I e verdieping van gebouw B en de hal van gebouw S). In verband met de feestdagen betekent dit in feite, dat men uiterlijk op donderdag 27 maart a.s. dient aan te melden. Aanmelding voor mondelinge tentamens dient te geschieden minimaal twee weken voordat het tentamen plaatsvindt.

STUDIEREIS FIT Voor de studiereis die het Fiscaal Instituut Tilburg organiseert naar Riezlern (Kleinwalsertal) staan nog enkele plaatsen open. De reis vindt plaats van 8 tot en met 14 juni 1986. Studenten in de fiscale studierichting kunnen zich voor deze reis aanmelden bij drs. A . H . M . Daniels, KHT B 310.

Pythische Spelen van Delphi naar Maastricht Heel lang geleden, om precies te zijn in het jaar 582 voor Christus, werd er In Delphi een draak gedood. Niet direct een feit om nu nog van wakker te liggen, ware het niet dat de god Apollo de moordenaar was en de veelbezochte m a ^ door zijn bloeddorstig karaktefevenzeer gevreesde orakelaar Python het slachtoffer. Ofschoon dit keiharde gevecht allerminst een rollenspel was, betekende het wel de aanzet tot de Pythische Spelen, een cultureel evenement dat bijna duizend jaar zou blijven voortleven. Apollo zelf moet als de stichter van d i t vierjaarlijkse'gebeuren beschouwd worden. In tegenstelling tot de een paar honderd jaar eerder gestarte Olympische Spelen, waar. sport de hoofdmoot vormde, ging het in Delphi vooral om muziek, drama, dichtkunst en proza. Tegen het einde van de vierde eeuw na Christus werd zowel het Olympische als het Pythische boek gesloten. Echter niet definitief, want in 1896 liet Pierre de Coubertin de wereld weer warmlopen voor de Olympische Spelen en negentig jaar daarna blaast Ferry van Nie de 'Pythische Gedachte' nieuw leven in. Was Athene de logische plaats om de Olympische phoenix zijn vleugels te laten uitslaan, Delphi bedankte voor die eer. Daarom vinden op 16, 17 en 18 mei de eerste 'noderne' Pythische Spelen plaats in Maastricht.

strijd tussen de Nederlandse universiteiten', vertelt Mare Bonten, een van de organisatoren. 'Dat is weer eens wat anders dan de sportvelden. We hebben het programma in drie hoofdcategorieën gesplitst, te weten M u ziek, Taal & Dramatische expressie en Beeldende Kunsten. Onder Muziek vallen bijvoorbeeld solisten, koren en ensembles. Toneel, cabaret, dans, proza, poëzoe en eloquentia behoren tot de tweede categorie en fotografie, tekenen, schilderen, film en tenslotte video tot de laatste. Toneel en cabaret hadden al vrij snel hun maximaal aantal deelnemers binnen, maar voor de meeste andere onderdelen is nog ruimte voor enkele inschrijvingen. Het ziet er naar uit, dat w e ongeveer achthonderd deelnemers met supporters uit heel Nederland kunnen verwachten; Maastricht levert natuurlijk de grootste groep (ongeveer 120 personen), maar Nijmegen en Wageningen komen bijvoorbeeld ook met een aanzienlijke delegatie.' Vlaai Op donderdagavond 15 mei worden de deelnemers 'op zijn Limburgs' met vlaai en toespraken boven op de Sint Pietersberg ontvangen, van waaruit de hele menigte zich in een fakkeloptocht naar het Vrijthof begeeft. Met muziek en een groot vuurwerk worden de Pythische Spelen dan officieel geopend. Het is de bedoeling, dat de

Categorieën 'De Maastrichtse stadsschouwburg en het Staargebouw zullen met Pinksteren het decor vormen voor de

Pythische Geest daarna gedurende drie dagen over Maastricht zal heersen, want niet alleen op de beide wedstrijdtonelen kan men getuige

Tilburgs Hogeschoolblad

zijn van de schone kunsten van de deelnemers, maar ook op het daar tussenin gelegen terrein: de Maastrichtse binnenstad. Op vrijdag 16 en zaterdag 17 mei vinden de voorrondes plaats van alle categorieën. Voor de meeste deelnemers houdt dat een optreden op een van beide dagen in; aan de anderen worden dan de opdrachten bekendgemaakt, waarop zij zich dan al schilderend, fotograferend of dichtend kunnen gaan werpen. Een deskundige jury bepaalt wie de mogelijkheid krijgt om ook op de finaledag (zondag 18 mei) voor het grote publiek en de ongetwijfeld talloze talentenjagers te schitteren. Zondagmiddag om een uur of vijf moet het werk volbracht zijn. Mare Bonten: 'De organisatie voor de drie dagen is grotendeels rond. Alleen is nog niet zeker of we voor de ontvangst en het feest op zaterdagavond de beschikking hebben over het fort Sint Pieter; de overnachtingen voor de deelnemers zijn al wel geregeld, net als het vervoer tussen die overnachtingsplaats, de Pietersberg en de binnenstad. Via een doorlopende buspendeldienst staan die verschillende plaatsen constant met elkaar in verbinding. Van de afsluitende zondag proberen w e ook iets speciaals te maken; hopelijk zal dan elke universiteit vertegenwoordigd zijn door haar rector magnificus. Voor hun ontvangst, begeleiding en verzorging is eveneens al zorg gedragen; je mag er van uitgaan, dat deze hoogwaardigheidsbekleders hier niets tekort zullen komen. Het lijkt ons leuk als een van

Doctoraal: - Logica en theoretische informatica (BIK): 12 mei. - Sociale keuzetheorie: 4 juni; 25 augustus. - Algemene kennis- en wetenschapsleer (essay): 20 mei. - Mensen, machines en modellen (paper of tentamen op basis van literatuur): 20 juni. - Kennistheoretische problemen van A . l . (paper of tentamen op basis van literatuur): 30 juni. - Geschiedenis en tekstlezing van de middeleeuwse wijsbegeerte: 28 mei; 27 augustus. Aanmelding schriftelijke tentamens vóór 1 april 1986. De datum voor de herkansing van Logica en theoretische informatica moet nog worden vastgesteld en zal worden meegedeeld in THB nr. 27.

DOCTORAAL T E N T A M E N S Filosofie III: op dinsdag 20 mei (en n i e f o p vrijdag 9 mei). Methodologie: zij die nog tentamens moeten afleggen nemen met prof. dr. J . Segers contact op. hen zich tijdens de afsluitende speeches bereid verklaart de fakkel over te nemen en er zo voor zorgt dat de Pythische Spelen zullen voortleven. Niet ieder jaar, maar bijvoorbeeld elke twee jaar en dan telkens in een andere universiteitsstad. Dat zou toch prachtig zijn?' Bart Brouwers/UP Informatie over deelname aan de Pythische Spelen bij Mare Bonten, telefoon 043-254304. Mensen, die tijdens het pinksterweekeinde willen meehelpen bij de organisatie kunnen op dat zelfde nummer terecht.

Agenda MAART M A A N D A G 24 M A A R T S t a d s s c h o u w b u r g , 20.15 uur: Discordia speelt 'Het Atelier'. H o g e s c h o o l , CZ 218: Colloquim Econometrie, Prof. Moshe Dror, /Ben Gurion un. Israël) spreekt over 'Cost allocation in combinatorial optimiration problems'. Aanvang: 15.30 uur. DINSDAG 25 M A A R T H o g e s c h o o l A Z 1 1 1 , Lezing door Mark Meuldijk van de KU —Nijmegen over 'obsessie': Mét videomateriaal. Organisatie; Filmvereniging Letteren. Aanvang 20.00 uur. Cinecitta.zie 22 maart

T.O.SJC. (Tilburgse Organisatie van Studenten Kinder- en Jeugdpsychologie) Maandag 24 maart komen de Heer Blok, psycholoog bij het RIAGG (jeugdzorg) te Eindhoven, en een stagiaire (Erica van Vught) praten over hun werk. Plaats: P.U.F. Tijd: 20.00 uur. ledere geïnteresseerde is welkom!

S t a d s s c h o u w b u r g , 20,15: Springdance festival: Compagnie Andrew DeGroat. WOENSDAG 26 M A A R T C i n e c i t t a , zie 22 maart Egelantier, Open Podium vanaf 21.30 uur. H o g e s c h o o l , Aula, 20.15 uur: Daniël Wayenberg. Concert georganiseerd door dispuut hunky doodle. DONDERDAG 27 M A A R T H o g e s c h o o l A Z 115, Film 'Cet obscur objet du désir' van Luis BunOel, georganiseerd door de Filmvereniging Letteren. Aanvang: 20.00 uur. S t a d s s c h o u w b u r g , 20.15 uur: De Appel speelt Midzomernachtsdroom. VRIJDAG 28 M A A R T Hogeschool, S t a d s s c h o u w b u r g , 20.15 uur: De Appel speelt Midzomernachtsdroom. ZATERDAG 22 M A A R T C i n e c i t t a , Carmen van Saura, om 20.00 uur. A Private Function van Malcolm Mowbray om 22.00 uur. Egelantier, Hls Masters Voice, progressief amusement. Aanvang: 22.00 uur. S t a d s s c h o u w b u r g , 20.15 uur: De Koning sterft, door NTG ZONDAG 23 M A A R T C i n e c i t t a , zie 22 maart Egelantier, The Buddies, onvervalste rock and roll, allemaal nummers van Buddy Holly.

21 maart 1986

MEMO

DSWt Openingstijden Informatiecentrum, tel. 662211, gebouw N 24. . Maandag: van 13.00 uur tot 15.00 uur; dinsdag t / m donderdag: van 11.00 uur tot 15.00 uur; dinsdagavond: van 16.30 uur tot 18.00 uur; vrijdag: van 11.00 uur tot 13.00 uur. In het Informatiecentrum van de dienst kun je terecht om met behulp van het aanwezige informatiemateriaal en zo nodig de hulp van de baliemedewerk(st)er, te proberen je problemen op het gebied van bv. militaire dienst, studiefinanciering, studieen beroepskeuze, omzwaaien van studierichting, studentenverzekeringen, kinderbijslag, verlenging van de inschrijvingsduur enz. zelf op te lossen. Lukt dat niet of wil je graag uitvoeriger over je problemen praten dan kun je in of via het Informatiecentrum een afspraak maken met een van de dekanen. Buro Studentenarts, tel. 662211. Maandag: van 09.30 uur tot 17.30 uur; dinsdag t / m vrijdag: 09.30 uur tot 14.30 uur. 'Buro Studentenpsychologen, tel. 662218. Dagelijks: van 09.30 uur tot 12.00 uur en van 13.00 uur tot 17.00 uur. Via tel. 662218 kun je een afspraak maken met een van de psychologen, de studieen beroepskeuze adviseur of medewerker vorming en welzijn. Oproep voor groepsbegeleiders/sters Voor de voorlichtingsdag voor 5e klassers van het V . W . O . op 3 april a.s. zoeken wij ouderejaars studenten die als groepsbegeleider/ster willen optreden. De taak van de groepsbegeleider/ster op de voorlichtingsdag zal hoofdzakelijk bestaan uit het rondleiden en informeren aan een groep a.s. studenten en eventueel

Menu PERIODE VAN 24 T / M 28 MAART

1986 M A A N D A G 24-3-1986 champignonsoep - mozaieksoep varkenslapje - slavink andijvie a la crème - schorseneren gekookte aardappelen aardappelkrotetten v e g .:kaaspannekoek andijvie - schorseneren DINSDAG 25-3-1986 heldere selderijsoep - kalfssoep bami goreng - kroepoek seroendeng - ei - kipmugets pindasaus - gebakken lever savoykool - gekookte aardappelen veg.: bami goreng - saté pindasaus - kroepoek - ei seroendeng WOENSDAG 26-3-1986 oxtail claire - kervelsoep kippeboutje - peperburger pepersaus - snijbonen wortelsalade gekookte of gebakken aardappelen veg.: vegetarische souflé snijbonen - wortelsalade DONDERDAG 27-3-1986 tomatensoep - vermicellisoep kabeljauwfilet - gehaktballetjes tomatensaus - witte bonen rauwkost - spaghetti aardappelpuree veg.: gevulde aubergine rauwkostsalade - spaghetti VRIJDAG 28-3-1986 Goede Vrijdag: gesloten M A A N D A G 31-3-1986 2e Paasdag: gesloten Het personeel van de restauratieve dienst wenst u prettige paasdagen.

ouders. Het programma ziet er als volgt uit: 's ochtends worden, na 'n korte instruktie voor de begeleiders/sters en 'n welkomswoord aan de deelnemers, de groepen gevormd die vervolgens naar eigen keuze een aantal aktiviteiten kunnen ondernemen, rondleiding door de hogeschool, bezoek aan studentenflats, film over de hogeschool enz. Het middagprogramma is geheel gewijd aan de studievoorlichting. De groepsbegeleiders/sters ontvangen voor hun medewerking f 10,— en een borrel na afloop van de voorlichtingsdag. Je kunt je opgeven in het Informatiecentrum van DSW, of even bellen: 662211.

Studentent TEV A a n : alle eerstejaars trie:

Econome-

Donderdag 27 maart, witte donderdag dus, wordt in AZ 114 precies en duidelijk verteld welke vakken in met name het eerste doctoraaljaar (het tweede studiejaar dus) gedoceerd worden, en welke vakken in datzelfde tweede studiejaar nodig zijn voor die en die studierichting, enzovoort. Het programma voor die dag ziet er als volgt uit: 13.30-13.40 u.: Dhr. Kapteyn, decaan van de subfaculteit, houdt een inleiding. 13.40-14.00 u.: Dhr. Kapteyn over Algemene Econometrie. 14.00-14.20 u.: Dhr. Ruys over het vak Wiskundige Economie (dat als enige pas in het derde jaar start, de andere vakken zijn tweedejaarsvakken). 14.20-14.40 u.: Dhr. Verheyen over Bedrijfseconomie. 14.40-14.50 u.: pauze. 14.50-15.10 u.: Dhr. Paardekoper over Wiskunde. 15.10-15.30 u.: Dhr. Kriens over Besliskunde. 15.30-15.50 u.: Dhr. Moors over Statistiek. Het programma is zo opgezet dat iedereen het volledig kan volgen en toch nog rond uiterlijk 18 uur thuis is. Voor alle duidelijkheid: Dit is niet een herhaling van de doctoraalvoorlichting van het eerste semester, maar een doctoraalvakkenvoorlichting, al is er uiteraard een groot raakvlak. C U R S U S D A G LEREN SOLUCITEREN Vroeg of laat krijgt iedere student te mgken met het verschijnsel 'solliciteren'. Sommigen doorlopen hun eerste sollicitatieprocedure al bij het vinden van een stageplaats, anderen doen hun eerste ervaring met solliciteren op als ze 'rijp' zijn voor de arbeidsmarkt. Er doemen veel vragen op zoals: wat voor funktie zoek ik, waar vind ik vakatures, wat kan ik, wat wil ik, en welke eisen stel ik aan m'n arbeidsleven, maar ook: hoe schrijf je een sollicitatiebrief, wat trek ik aan voor een sollicitatiegesprek, wat houdt een psychologisch onderzoek in. Behalve het feit dat deze vragen op zich al moeilijk genoeg zijn, bestaan er ook nog behoorlijk wat mythen rondom het fenomeen solliciteren b.v. een brief moet handgeschreven zijn of: de psycholoog kijkt dwars door je heen. Al met al levert deze (vaak onbekende) situatie veel onzekerheid op. Ook de medewerk(st)ers van DSW worden steeds vaker met dergelijke vragen gekonfronteerd, niet in de laatste plaats onder druk van de steeds krapper wordende arbeidsmarkt voor academici. Sinds oktober '85 zijn wij daarom be-

Tilburgs Hogeschoolblad

gonnen met het organiseren van trainingen condom dit thema. Tot nog toe zijn er 6, goedbezochte, trainingen georganiseerd. Het is de bedoeling dat deze aktiviteit jaarlijks 3 è 4 keer terugkeert. Op donderdag 17 en donderdag 23 april zullen er weer trainingen gegeven worden. Op deze dagen komen de volgende aspekten van het solliciteren aan de orde: - Hoe bereid je je voor op het zoeken van een baan, wat zijn je sterke/zwakke kanten, welke vormen van solliciteren zijn er, hoe lees je de advertentie etc. - De sollicitatiebrief: hoe moet die er uit zien, wat moet er in staan. - Het sollicitatiegesprek: ter plekke wordt geoefend in het voeren van een sollicitatiegesprek. - De psychologische test: hoe zien test er uit, wat w o r d t gemeten en hoe bereid ik me daarop voor. - Welke rechten en plichten heb je als sollicitant. De kursus staat open voor alle studenten van de hogeschool. Op de dag zelf is het belangrijk dat men van eikaars ervaringen leert. De dag duurt van 9.30 tot + 16.00 uur. Aanmelding geschiedt d.m.v. het insturen van een (levensechte) sollicitatiebrief met bijbehorende vakature, minimaal een week vóór de trainingsdag. inlichtingen en aanmelding bij D S W / B u r o Studentenpsychologen: Geb. N kamer 7, Caroline Klein/Rian Melis, telefoon (66)2218. STUDIEFINANCIERING Onlangs heeft de Tweede Kamer de nieuwe Wet op de Studiefinanciering aanvaard. De wet zal op 1 oktober van dit jaar, 1986, in werking treden. Alle studenten tussen 18 en de 30 jaar zullen met deze wet te maken krijgen. Om een ieder w a t wegwijs te maken in het nieuwe stelsel van studiefinanciering, organiseren de studentendekaten van de Hogeschool in de week van 7 tot en met 11 april informatiebijeenkomsten in de middagpauzes (van 12.30 tot 13.30 uur). Deze bijeenkomsten vinden plaats: Maandag 7 april: 12.30 tot 13.30 uur in AZ 115 Dinsdag 8 april: 12.30 tot 13.30 uur in Aula Woensdag 9 april: 12.30 tot 13.30 uur in AZ 115 Donderdag 10 april: 12.30 tot 13.30 uur in CZ101 Vrijdag 11 april: 12.30 tot 13.30 uur in AZ 115 STUDENTASSISTENSCHAP Op het Economisch Instituut van de R.U. Utrecht bestaat een vacature voor een student die in het bezit is van het propedeuse diploma economie of econometrie t.b.v. kwantitatief onderzoek op het terrein van de arbeidsmarkt. Sollicitaties schriftelijk binnen twee weken aan J . Siegers (Economisch Instituut, Boothstraat 6, 3512 BW Utrecht; voor telefonische informatie: 030 - 393100/02159 14578).

HLOSOFENKRING De filosofenkring organiseert dinsdag 25 maart een lezing (in het engels) door dr. Helga Geyer over Walter Benjamin, getiteld: 'Counterfactual of History'. De lezing schetst enkele samenhangen tussen Benjamin's geschiedsfilosofie en zijn literaire ervaringen met de schrijvers van de moderniteit, vooral Baudelaire, Proust en de surrealisten. Getoond zal worden, hoe de literaire technieken van de avant-

garde, fragmentering en montage, ook een nieuw soort geschiedschrijving mogelijk maken. Deze richt zich tegen de organische modellen van het historicisme en het vooruitgangsdenken, welke tesamen met het burgerlijke wereldbeeld van de 19e eeuw tijdens de eerste wereldoorlog fundamenteel aan het wankelen gebracht worden. Deze lezing vindt plaats in de bovenzaal van café Voskens, Heuvel 5 te Tilburg. De aanvangstijd is 20.30 uur. Op dinsdag 8 april krijgt deze lezing een vervolg in de vorm van een tekstbespreking. Kopieën van de te bespreken teksten zullen op 25 maart verkrijgbaar zijn. Plaats: kleine zaal café Voskens, aanvangstijd: 20.30 uur. Voor meer informatie: Harrie Vervest, tel.: 013-358246.

Sporti PENDRAGONNIEUWS Laddercompetitie tavelvoetbal / flipperkast Vanaf april bestaat er de mogelijkheid om deel te nemen aan een laddercompetitie tafelvoetbal. Teams van 2 personen kunnen dan teams uitdagen die hoger op de 'ladder' staan. Als je mee wilt doen geef dan even een briefje met je naam (en telefoonnummer) af op de Pendragonkamer. Er komt dan zo snel mogelijk een bord te hangen waarop je kan lezen wie je uit kunt dagen. Degene die op 13 juni 1986 bovenaan staat krijgt de prijs. De wedstrijden worden gespeeld in de kantine van de studentensporthal.

NIET TEGEN D E E T M A N ALLEEN Op dinsdag 25 maart, om acht uur in de multifunctionele ruimte staat de geschiedenis en toekomst van de studentenbeweging centraal. Dit naar aanleiding van het verschijnen van 'tussen wetenschapskritiek en belangenbehartiging', een boek van o.a. Harry Coenen. Deze laatste zal die avond ook aanwezig zijn om niet dezelfde fouten uit het verleden te maken. Zijn stelling is dat de studentenbeweging in het verleden zich te eenzijdig gericht heeft op óf de studie-inhoud óf de belangenbehartiging. Er zal volop gelegenheid tot discussie zijn. Deze bijeenkomst wordt georganiseerd door de Tilburgse Studenten Bond en het Kritisch Sentrum. Het KRIS zal dit semester nog twee bijeenkomsten organiseren waarin auteurs een toelichting geven op hun pas verschenen werk. Eind april zal Wouter van Gils een inleiding geven op zijn boek 'realiteit als schijnvertoning', over het werk van Jean Baudrillard, maar hierover later.

Variai VITE-BULLETIN Vite-bulletin nr. 7-2: themanummer Suriname met onder andere bijdragen van Drs. A . Haakmat (Het buitenlands beleid 1975-1985), Dr. C. Lagerberg (Suriname, een mislukte dekolonisatie) en Drs. S. Mathura (De economische ontwikkeling). Losse exemplaren é f b,— verkrijgbaar op de Vite-kamer, gebouw O, kamer 25.

TALENCENTRUM het secretariaat van het Talencentrum is van 1 t / m 4 april gesloten.

J A A R M A R K T VOOR LESBISCHE EN H O M O S T U D I E S Vrijdag 4 april: vijfde landelijke jaarmarkt voor lesb. en homostudies. Plaats: Medische faculteit van de Erasmus Universiteit. Gezocht: mensen die onderzoeksplannen hebben of onderzoek doen op het gebied van homoseksualiteit bij mannen e n / o f vrouwen of op gebieden die daar raakvlakken mee hebben. De toegang op deze dag is voor iedereen gratis. Informatie: EUR-werkgroep lesb. en homostudies. Erasmus Universiteit, Kamer Ff 329, Postbus 1738, 3000 DR Rotterdam, tel. 010-634104.

N S K t a f e l t e n n i s 1986 Deze zullen gehouden worden op zondag 20 april 1986 in het sportcentrum van de KU Nijmegen. Het toernooi zal bestaan uit een teamtoernooi en een enkeltoernooi. Het maximale aantal spelers/sters bedraagt vier per team. Inschrijvingen voor het enkeltoernooi gebeurt onafhankelijk van het teamtoernooi. De deelnemerskosten bedragen f 8,50— per persoon. Opgeven voor 1 april 1986 in de Pendragonkamer tel. 631873.

I.S.S.T. '86 Op 2, 3 en 4 april zal - voor de zesde keer alweer - het Internationaal Studenten Sport Toernooi plaatsvinden. In en om de sporthal zullen een kleine 400 binnen- en buitenlandse studentensporters actief bezig zijn. Heb je zin in een leuke pot volleybal, zaalvoetbal, badminton, karate of hockey te zien, kom dan eens kijken tijdens het toernooi. Niet vergeten: 2, 3 en 4 april, I.S.S.T. '86! Wil je actief zijn tijdens het toernooi dan kan dat ook: broodjessmeerders, chauffeurs, nachtwachten, schoonmakers en groepsbegeleiders kunnen altijd nog gebruikt worden. Interesse? Zet je naam dan op de medewerkerslijst die op de studentensporthal hangt.

SSST-NIEUWS Tennis-trainingstijden buiten (kunstgras) tot vrijdag 6.6.1986 Ma: 12.00-16.00 u. algemeen Mathieu per 7.4.1986* Di: 12.00-13.30 u. algemeen Mathieu per 8.4.1986* W o e : 11.30-13.00 u. algemeen Mare Willems loopt reeds; niet op 2.4* 14.00-15.45 u. algemeen Mathieu per 9.4.1986* 15.45-18.00 u. algemeen Mare Willems loopt reeds; niet op 2.4* Do: 10.00-11.30 u. algemeen Mathieu per 10.4.1986* 11.30-16.30 u. Lacoste Mathieu per 20.3.1986; niet op 3.4* Vrij: 12.00-14.30 u. Lacoste Mathieu per 21.3.1986; niet op 4.4* 15.30-17.00 u. algemeen Mare Willems loopt reeds; niet op 4.4* 17.00-19.00 u. P.V. Mare Willems per 7.3.1986; niet op 4.4* * ingangsdatum Benodigde banen: baan 1, 2 en 3. Op baan vier kan vrij ingeschreven worden op bovenvermelde tijden. Inschrijfmogelijkheid grote zaal studentensporthal. Op donderdag kan men inschrijven voor de grote zaal vn 8.30-10.10 uur. Echter niet op 24.3, 27.3 en 3.4.

21 maart 1986

HO^pQ^ FARCE THEATER

STADSSCHOUWBURG

Midzomernachtsdroom in Kabuki-stijl

Lopend vuur De Theatergroep 'Lopend Vuur' speelt op 27 maart in het Farce Theater (Voltstraat 18) de voorstelling 'Aan de andere kant', een stuk over vijf verschillende kanten van een vrouw, gespeeld door vijf vrouwen. De vrouwen vertellen en verbeelden verhalen over het contrast tussen werkelijkhied en verlangen die voor veel mensen herkenbaar zullen zijn. 'Aan de andere kant' is een humoristische en ontroerende voorstelling waarin gebruik gemaakt wordt van gedichten van Hadewijch en Vasalis en van muziek van accordeon en viool. Aanvang 20.30 uur, toegangsprijs f 2.50—. Kaarten kunnen dagelijks telefonisch gereserveerd worden: 013 - 362457.

STADSSCHOUWBURG

Discordia: Het Atelier

Red Notes, Cie. A . DeGroat STADSSCHOUWBURG

Het zwanenmeer op gymschoenen In het kader van het Springdance festival, w o r d t op dinsdag 25 maart o m 20.15 uur in de schouwbrug-zaal het stuk 'Lac -Cygnes' opgevoerd. In de eerste uitvoering in 1982 was 'Lac de Cygnes' een trio: een gedurde poging het stoffige zwanenmeer van een ironisch jasje te voorzien. Hoewel deze versie nogal uiteenlopende reakties opriep, weerhield dit Andrew niet om in 1984 een uitvoering met zeven dansers te maken. Een zwanenmeer met rose en geel fluoriserend gekleurde tutu's, mannen in overall en op gymschoenen, rustige duetten waarin net geen kontakt gemaakt wordt, wanordelijk zwanengefladder en drie levende eenden op het toneel. Voile een 'Lac des Cygnes' dat niemand ongemerkt voorbij mag gaan. De choreografie is in handen van A n drew DeGroat. Andrew DeGroat is autodidact wat dans-betreft. Hij begon zijn carrière in Amerika bij Rob

Wilson, eerst als speler, later als choreograaf. Na het maken van de choreografie voor 'Einstein on the beach' verliet hij Wilson om met enkele dansers naar Frankrijk te vertrekken. Daar begon hij zijn eigen groep 'Red Notes' genaamd. Intussen is hij een veelgevraagd choreograaf: hij maakt werk voor het ballet van de Scala van Milaan, voor Ris et Danceries, voor de GROCP en voor de sterren van de Parijse Opéra, Wilfriede Piollet en Jean Guizerix. Daarnaast wijdt hij zich aan de opleiding van (jonge) amaterus: hij begeleidt workshops die zo'n drie maanden duren en waarbij het werken met video vaak een belangrijke plaats inneemt. Regelmatig maakt hij nieuw werk voor zijn eigen groep, waarin Michael O'Rourke als danser opkomend choreograaf een voorname rol speelt. De dansers in 'Lac des Cygnes' zijn o.a. Michael O'Rourke, Sara Denizot en Catherine Béziex. De muziek is o.a. van Tsaikowsky.

Onder de overkoepelende titel 'Feuilleton' gaat een nieuwe serie van start, die op maandag 24 maart om 20.15 uur in de shouwburg-zaal te zien zal zijn. W e hebben hier te maken met een opvoering waarbij het publiek evenals de spelers zich op het toneel bevinden. Maatschappij Discordia heeft de afgelopen drie seizoenen een onvoorstelbaar hoog produktietempo aan de dag gelegd. Moderne klassieken, klasieke komedies, Shakespeare, videowerk en een enkel kollektief werkstuk. Totaal meer dan twintig projekten, waarbij opvallend veel toppers zaten. Geen wonder dat daar begin dit seizoen een periode van herbezinning op volgde. Titus Muizelaar en Willem Kwakkelstein verlieten de maatschappij en nieuwe samenwerkingen zullen zich zonder twijfel aandienen. In 'Feuilleton' worden een verzameling teksten, ideeën over vorm en ideologiën op het toneel gezet. Er bestaat behoefte aan het spelen van vele scènes die tot op heden niet publiekelijk opgevoerd zijn en die op andere wijze nooit gespeeld zouden worden. De feuilletonformule lijkt hier bij uitstek voor geschikt, een reeks voorstellingen tussen de voorstellingen van het repertoire. Elke voorstelling en nieuw gekonstrueerd toneelstuk. Aflevering één heeft als titel 'Het Atelier'. De skripts zijn op het moment dat dit geschreven wordt nog niet in volledige orde.

Sic: 'Zoals de auteur het aanlevert drukken wij het af' Het nieuwe letterkundig tijdschrift van vijf Tilburgse literatuurliefhebbers ziet er verzorgt uit. Zij willen zowel beginnende als gerenommeerde auteurs de gelegenheid geven om hun werk, vooral korte verhalen, te publiceren. Want, zo stellen zij in de inleiding 'voorwaarde voor het ontstaan van grote literatuur is, dat het niet moeilijk moet zijn om er aan mee te doen.' Het eerste nummer van Sic begint met twee fragmenten van A.F. Th. van dr Heijden uit een boek dat in mei '86 zal verschijnen. Verderop in het tijdschrift staat nog een fragment van de minder bekende auteur Robert Vacher uit 'De beweging van hout', een roman waar hij momenteel mee bezig is. Het nadeel van fragmenten is dat je niet goed weet wat je er van moet vinden, ze zijn vaak te kort om er een genuanceerd oordeel over te geven. Het beste van de vier verhalen uit dit

Tilburgs Hogeschoolblad

nummer is 'Pasja' van W i m Zaal. Een kort verhaal waar in vier bladzijden meesterlijk beschreven wordt hoe een relatie tussen twee vrienden zich ontwikkelt en tenslotte toch niet levensvatbaar blijkt. Verder staan er in Sic een essay over de filosoof Cornelis Verhoeven voor wie de werkelijkheid niet vanzelfsprekend maar verwonderlijk is, en een stuk over de verdronken dichter Marsman. Ed Schilders legt hierin een relatie tussen de poëzie van Marsman en zijn geheimzinnige dood. Marsman heeft in zijn gedichten zijn sterven al aangekondigd. 'In de poëzie spreken dingen mee, die later verdwijnen. Er spreken ook dingen mee die later pas verschijnen'.(Arthur Lehning in 'De vriend van Mijn jeugd' over Marsman). Al noemt Sic zich een letterkundig tijdschrift, het houdt zich niet alleen met literatuur bezig. In dit nummer

staan zes schilderijen van de graficus Willem de Bont. Hij ontwierp ook de omslag voor het tijdschrift. Het is jammer dat er bij zijn werk niets staat geschreven, bijvoorbeeld wie Willem de Bont is en wat hij doet, nu blijven deze tekeningen een beetje verloren tussen de literatuur staan. Sic verschijnt 4x per jaar en kost f 7,25— per nummer. Een abonnement voor een heel jaar heb je voor f 25-. C.v.d.G.

Midzomernachtsdroom, een nachtmerrie in Kabuki-stijl

21 maart 1986

Toneelgroep 'De Appel' speelt 'Midzomernachtsdroom' van Shakespeare in de schouwburgzaal op donderdag 27 en vrijdag 28 maart. Aanvang: 20.15 uur. Regie: Erik Vos. Tekstbewerking van de vertaling van Cees Buddingh: Erik Vos en Patricia Kuiper. M e t Eric Schneider, Sacha Bulthuis, Henk Votel e.a.. Muziek: Paul Koek. Toneelbeeld: T o m Schenk.

'MidzOBfiernachtsdroom' blijft een van de toppers uit het Shakespearerepertöjsj^ Na de versie van Lindsay Kemp en de 'Droom van een Zomernacht' van het Raamtheater krijgt de Tilburgse schouwburg dit seizoen een derde versie van dit meesterwerk van de jonge Shakespeare op de planken. Toneelgroep 'De Appel' móet met dit stuk een maand lang op tournee omdat een ander Haags gezelschap, 'De Haagse Comedie' in dezelfde periode, hetzelfde stuk wil spelen; een bewijs dat dit fantasierijke verhaal nog niet aan slagkracht heeft ingeboet. Met die verplichte tournee (tot eind april) is De Appel niet zo gelukkig, het is geen reislustig gezelschap. Maar voor Tilburg kan het een goede zaak worden; eindelijk komt De Appel nog eens op bezoek o m , na de kitscherige versie van Kemp en de knullige eenvoud van het Raamtheater, haar duidelijk op Mnouchkine (Theatre du Soleil) geïnspireerde kabukiversie te brengen. Zoveel werd me duidelijk tijdens een repetitie vlak voor de première. De aanpak van De Appel en haar regisseur belooft zeer verfrissend te worden, zal, zoals Vos het zelf opmerkte, de traditie doorbreken door de emoties over de grenzen van het realisme naar bulten te verleggen, zonder aan de tekst te knoeien. Erik Vos: 'We willen de tekst niet loslaten, we spelen wat er staat en nog wel in de letterlijke betekenis, voor zover wij Engels 1<unnen vertalen. Soms hebben we de schoonheid opgeofferd aan de realiteit van een woord. De vorm mag niet los komen te staan van de inhoud, moet dicht bij de tekst blijven.' Daarom begint het repetitieproces bij De Appel heel kleintjes, om de binding met de inhoud niet te verliezen. Het stuk is Shakespeare's afscheid van de jeugd zoals De Storm in zekere zin een afscheid is van het leven en de kreativiteit. Erik Vos: 'Shakespeare hanteert de taal hier nog met een ongeremdheid die hij later niet meer zal bezitten. Hij rijmt zoals alleen een geniaal jeugdig dichter rijm en metrum kan hanteren, hij permitteert zich een onbeperkt jongleren met woorden en klanken, ledere vertaling betekent een verlies.

Waarvoor moet je kiezen? Rijm? Beeldkracht? Directe betekenissen, versregelmaat? Tot de laatste repetitie blijven we schuiven met woorden en betekenissen. Gelukkig is soms de poëzie van zijn woorden ook in toneelbeelden te vertalen, in emoties bij de auteurs, in beweging, via de innerlijke bewogenheid en de fantasie van de acteur'. Vos: 'Met de fysieke vormgeving beginnen we heel klein. Naarmate je daaraan werkt merk je dat je meerruimte nodig hebt.' De fysieke inbreng in dit stuk is groot. Anders dan bij het Theatre du Soleil is hier gekozen voor een zeer beweeglijke vorm van het Japanse kabuki-theater. De kracht bij de Shakespeare-stukken in de regie van Mnouchkine lag vooral in een majestueuze statische aanwezigheid en een indringende dictie ondersteund door een continue muziekstroom. Vos: 'Soms gaf het Japanse kabukitheater ons voorbeelden van vermenging van stijlen en technieken, want ook Shakespeare goochelt als een grootmeester met eenzelfde soort vermenging van stijlelementen. Naast elkaar presenteert hij ons muzikale en ritmische gegevens, natuurlijk proza tegenover gestileerde versvormen. En misschien kent alleen het Oosterse theater zoveel vormen van stijl en transformatie naast elkaar. Erik Vos kwam vooral onder de indruk van de 'magistrale' voorstelling van Peter Brook in New York (1969). Hij liet het stuk liggen, was bang niet los te zullen komen van de beelden die Brook en zijn groep produceerden. Erik Vos: 'Tegelijkertijd fascineert mij natuurlijk het raadselachtige van dit stuk. Ik voel grote affiniteit met de droom- en nachtmerrie gebieden, de absurde commedia dell' arte scènes, de rituelen, de symbolen van de geestenwereld'. In de Midzomernachtsdroom zijn al deze elementen buitengewoon ingenieus met elkaar vervlochten. De jonge Shakespeare bracht onbekommerd verbindingen tot stand tussen het natuurlijke en bovennatuurlijke in de mens, tussen droom en werkelijkheid, tussen het zinnelijke en bovenzinnelijke. Vos: 'Niets is wat het schijnt. In de kortste nacht - de Midzomernacht, als de hele constellatie van de aarde aan het wankelen is botsen verlangens en gevoelens in grote hevigheid. En wij als toeschouwer moeten maar zien uit te maken wat echte en wat schijngestalten zijn. Shakespeare's Droom is een openbaring, in die droom mag alles, kan alles, het mogelijke en het onmogelijke, en lopen spel en werkelijkheid door elkaar'. E.V.

LEKKENDE KRANEN

Rustige industriestadjes zijn het, Almelo en Dordtrecht. Tot voor kort leken het mij niets zeggende plaatsen waar je het bruisende leefklimaat niet moet zoeken. Doorreisstadjes waar je snel uit weg moet zien te komen. Plots blijken de ste den allebei toch iets opwin dends te hebben: rechters. Nu eens niet van die slappe rech ters die eenieder naar de mond praten, nee: mannen is toga die van hun hart geen moordkuil maken. Stakende werknemers mag je er als werkgever me teen uitgooien, zeker als het een bedrijf betreft waarin je zelf als recher belangen hebt (de Almelovariant), en studen ten anno 1986 zijn politiek zo onbenullig dat ze de ene afkor ting van een politieke partij verwarren met een andere par tij (Dordtrechtvariant). De lief de van de rechtspraak gaat door de maag. Eerlijke mannen zijn het, die rechters in Dord trecht en Almelo. Ze komen op voor de onbenulligen. De werk gever die teveel onder de in druk is geraakt van ons sta kingsrecht en de student die

geen snars meer begrijpt van de politieke, maatschappelijke verhoudingen. Het lot van de student verdient enige ondersteuning. Zolang er nog geen syllabus bestaat waar in precies aangegeven is wel ke pagina's men van de krant moet lezen en er nog geen handzaam computerprogram maatje is ontworpen, waarmee met een druk op de toets het gezond verstand begint te wer ken, kan men de samsonite student '86 moeilijk verwijten dat hij het allemaal niet meer snapt. Zoals de baas van de hond op den duur de vormen van het dier begint aan te ne men, zo wordt de student anno 1986 steeds meer één met door hem zo gekoesterde toet senpaneel. Wat je er niet in stopt kan er ook niet uitkomen. Je komt ze steeds vaker tegen, de brave beeldschermstudent jes: snel en gehoorzaam. Som migen vallen nog wel eens uit de toon. Met alle risico's van dien. Zo zat ik onlangs in de trein, het zal ergens in de buurt van Almelo geweest zijn, toen een THstudent bedrijfskunde hele verhalen tegen mij begon op te hangen over het starten van een eigen bedrijfje. Alweer zo'n informaticakannibaaltje die snel een bedrijfje uit de computer stampt, dacht ik.

Toch wordt er weinig gebruik mag dat', zegt ze, maar ze voegt gemaakt van dit medium, vertelt er aan toe: 'Als het maar geen flauwekul is.' Ik zou graag de De broodnodige rust in het juffrouw Van Diessen, be drijfsleidster van een restaurant. groeten willen doen aan... mag restaurant van de KHT werd on Er wordt wel eens wat omgeroe niet. Verkapte vekiezingspropa langs bruut verstoord door een pen als de plaats of tijd van colle ganda mag wel. stem die via de omroepinstallatie ges zijn veranderd of als er een aankondigde dat D'66 op de ho GR. dringend telefoontje voor iemand geschool was en dat KbPAKELA CON is of bij calamiteiten als een be nNANOACION D'66veteraan Hans van MIerIo BANCAKU zetting. Maar het loopt niet echt €50.000.00. tiACKMALA een lezing zou houden in de be XABOOPLAZO. storm. Juffrouw Van Diessen lendende PUFruimte. Menigeen vertelt dat er tussen de middag zal zich door de ongewenste in ANUNCIO zo'n 1200 mensen over de vloer menging in de soep verslikt heb DEUNA. komen waaraan wetenswaardig Universidad Nacional. Costa Rica ben. De PUFruimte stroomde in heden wereldkundig gemaakt IVO, Universidad de Tilburg, Holanda een mum van tijd vol met voy kunnen worden. En ook in de eurs die een glimp van Hans wil MAESTRIA EN POLITICA koffiekamer van gebouw A is een den opvangen. Zo'n bekendheid ECONOMICA omroepinstallatie, weet ze. In de komt tenslotte niet elke dag naar PARA CENTROAMERICA Y kantine van gebouw S zou er ook de Hogeschool. Helaas voor hem en moeten komen, vindt ze. 'Je EL CARIBE verdween de helft van zijn poten moet dingen bekend kunnen ma tieel electoraat weer snel. PROMOCION 1 9 U ken', aldus juffrouw Van Dies Het omroepen van boodschap CALENDARIZACION pen werkt, zij het voor korte sen. 'Als ze mij vragen of ze de iWd«IW5T.I?d.U installatie mogen gebruiken dan duur. - ««ultwliii 17iWf*br>ro

Flauwekul

^,TCIJ«1-U-1« 1141

Curto p*f>p«dé\jtkQ, Enir» >l J_

- In^cm d* lo Woaitito 2<d<l>t INfOKMACION T*l 37 6 8 U AportodoSSS H a t K f i o _ftUTpB]ZAi;iON PENDtENTE

H. van Mierlo

'"M^r .^^ed^

c>^e^3^2-c^c^,

ZHiyrh ee^v

Maar nee, naar gelang het gesprek vorderde werd me dui delijk dat het bedrijfje waar over hij sprak niets zou wor den. De student bedrijfskunde had nl. een hekel aan 'apathi sche computerfreaks', daar ga je jongen. Wie succes wil heb ben moet braaf zijn, zeker te gen de computermonsters. Shift. H.B.

Betaald matseren

Lekkerproef

Voor f i,— vult u onderstaande ruimte boordevol, inclusief trefwoord bovenaan. De matsertjes kunnen enkel met deze leesbaar ingevulde bon (één letter, leestekenHet verschil tussen een bak friet of spatte per blokj e) bij de redactie worden ingediend. in de snackbar en gefrituurde Betaling kan per giro- of betaalkaart onder gesloten omslag of op de redactie. aardappelstaafjes opgediend in een witte aardewerkenschaal in een gezeilig restaurant zit 'em Vergeet niet ook naam en adrts In te vullen. niet alieen in de manier van klaarmaken. Zowel friet als pom mes frittes smaken in liet laatste geval beter. Het Js niet alleen de smaak die het hem doet, de aan kleding is minstens zo belangrijk. Dat je door een goede sfeer in een restaurant inderdaad ont spannender, lekkerder eet, mer ken we meteen als we restaurant De Roode Haan aan het Wilhel minapark binnenlopen. Kleine (maar niet tè kleine) knusse ta feltjes staan in de vrij donker in gerichte ruimte, het bruincafé idee. Aan de muur allerlei oude reclameplaten en straatnaam borden (Abbey Road!). Charles Range een van de twee jonge eigenaars en de ober, koopt zijn inrichting op de rom Naam: • »#ef •» f *r#f.#'*#*/f • melmarkt. Aan de achterste wand straalt in *J««« if ««**«#»•"«*«#*«« •*r«4^««*r4»*^tf«i»»«'a.«'i Adres:. contrasterende neonkleuren een

(Tei.

E n f o t l i «n S«1or E i X t i n e , ■ • l < K r o n « In l v r x K l e n o l »

Tilburgs Hogeschoolblad

rode haan. Het oud herenhuis aan het Wilhelminapark heet al meer dan driehonderd jaar zo, niemand weet meer waarom. Op de menukaart vinden we vlees, vis en wildgerechten van rond de twintig gulden. De laats te overigens alleen in het jacht seizoen. De kaart is niet echt uitgebreid, maar lijkt wel uit lou ter specialiteiten te bestaan met sauzen waar je bijzondere ingre diënten als truffels en passie vruchten in aan kunt treffen. Als we onze keuze maken, krij gen we alvast een mandje vers stokbrood met kruidenboter van verse kruiden. Service van de zaak, waar we zeker van smul len. Wij beginnen met een kerry en uiensoepje. Edith grijpt al snel naar de zoutpot, maar mij bevalt het wel. Onze soepkommen zijn niet zomaar soepkommen, maar mooi en net als de rest van het servies van wit aardewerk. Als tweede gerecht neem ik 'Duivel se mosselen'. Dat wil zeggen dat ze gebakken zijn met knoflook en kerry. Wel lekker, zeker niet dui vels scherp. Edith houdt het op een stukje varkensfilet Als de hoofdmaaltijd wordt opge diend, worden alle overige attri buten van ons tafeltje verwijderd, anders passen alle schaaltjes met bijbehorende groente niet frietjes, licht gebakken aardap pelschijfjes, spruitjes waar Edith een hekel aan heeft maar ik niet

op zijn minst, salade en iets andijvieachtigs metspek. We ko men niks tekort Eerder teveel: als we onze borden hebben leeg gegeten blijft er nog een hele plas vet in over. Dat is natuurlijk ner gens voor nodig. De aparte nagerechtenlijst iièvat vele bijzondere ijscombinaties met klinkende namen als 'A gent leman's agreement', 'Fine and Dandy' en 'A bientot'. Als Charles aan de hand van kookboeken en zijn fantasie een ijsje heeft samengesteld, pakt hij er een liedjesboek bij om er een toepasselijke naam voor te zoe ken. Het ijs komt overigens niet uit eigen keuken, maar uit de fa briek. Ook nog ijs eten is ons toch wel wat prijzig. Het aanbod aan koffie is zeer ruim. Pruttelkoffie slaan we echter over als we ho ren dat het slappe koffie van het vuur is. Edith neemt koffie man darin, met slagroom en manda rijnlikeur, maar omdat ik me niet voor kan stellen dat dat lekker is en om de rekening wat laag te houden neem ik een gewone kof fie toe. Mèt een bonbon die we mogen kiezen uit een super formaat wijnglas gevuld met cho cola. Tot het einde toe is de ver zorging van het eten in de Roode Haan tot in de puntjes geregeld. Kerrysoep, uiensoep, duivelse mosselen, varkensfilet twee gla zen wijn, cola, koffie mandarin, koffie: 64 gulden voor twee per sonen. Klawt 21 maart 1986