1986 01 24

8

Wonen in de grote stad was hét onderwerp van de wetenschappelijke carrière van prof. Grunfeld. Bij zijn afscheid kreeg hij een vriendenboek over 'Het stedelijk woonerf'.

9

Beeldtaal Volgende week presenteren 15 letterenstudenten hun zelfgennaakt audio-visuele producten.

15

Sjostakovltsj Het Brabants Orkest speelt symfonisch werk van Dmitri Sjostakovitsj.

16

Lekkerproef Op zoek naar eetbaar voedsel in Tilburg. Het gastronomisch eerherstel na een jaar barbaarse jachttaferelen.

Tilburgs Hogeschoolblad - 24 januari 1986 - jaargang 23 - nummer 18

Hogeschoolraad ziet geen heil in signatuurdebat De hogeschoolraad wil op dit moment z'n vingers niet branden aan een principiële discussie over het personeelsbeleid van de Katholieke Hogeschool Tilburg. Dat bleek vorige week donderdag tijdens een debat over de relatie tussen het personeelsbeleid en de signatuur van de hogeschool. De studentenfractie PSF had de raad opgeroepen om in een motie z'n teleurstelling uit te spreken over de vermeende verscherping van het benoemingsbeleid van hoogleraren. De andere fracties echter meenden dat er van een recente beleidswijziging geen sprake is en gingen over tot de orde van de dag. De Progressieve Studenten Fraktie PSF had zich op deze hogeschoolraadsvergadering bijzonder goed voorbereid met een diepgravende Notitie inzal<e relatie signatuur-personeelsbeleid. Het ging de raadsfractie er daarbij naar eigen zeggen niet om de discussie over de katholiciteit van de hogeschool op te rakelen, men wilde alleen een gedegen debat over de uitwerking van de bijzondere signatuur op het personeelsbeleid. De notitie van PSF herinnert aan het feit dat het Stichtingsbestuur in 1977 besloot dat de hogeschool katholiek moest blijven. IVIaar deze confessionele signatuur zou er een moeten zijn met een open karakter: men zou nieuwe personeelsleden niet kunnen dwingen tot een loyaliteitsverklaring aan de katholieke uitgangspunten. Hooguit zou men respect voor de signatuur kunnen verlangen.

I

Maar volgens PSF is het inmiddels met de naleving van die openheid niet zo best gesteld. Wat bijvoorbeeld te denken van de sinds medio 1978 opgevoerde passage in de benoemingsbrief van hoogleraren, waarin staat dat zij zullen moeten 'funktioneren in het kader van de hogeschool als bijzondere instelling'? Deze zinsnede is, meent de studentenfractie, niet alleen in strijd met de uitgangspunten van 1977 maar vooral overbodig en onnodig verwarrend.

RESPECT Een ander.symptoom van aangescherpt personeelsbeleid ontwaart PSF in een brief d.d. 17 febr. 1982 van het toenmalige College van Bestuur aan het bestuur van de juridische faculteit. Daaruit zou blijken dat van een nieuw te benoemen hoogleraar wijsbegeerte in het recht meer dan alleen respect voor de signatuur werd gevraagd. PSF: 'Het gaat dus om ethische opvattingen welke een persoon moet hebben om hier die functie te kunnen vervullen'. Ook verbazen de progressieve studenten zich over de pasgeleden opgedoken term 'signatuurgevoelige functies' Welke

functies komen voor die omschrijving in aanmerking en op grond van welke criteria? Op al deze en andere vragen wilde de PSF een duidelijk antwoord van het College van Bestuur. Tevens riep men de andere fracties op om z'n teleurstelling uit te spreken over de opstelling van College en Stichtingsbestuur in de afgelopen jaren. Bovendien eiste PSF dat de signatuur-passage uit de aanstellingsbrief van hoogleraren zou worden geschrapt. Maar ondanks de vurige pleidooien van fractie-woordvoerder Stijn Schoonderwoerd kreeg PSF de handen van de andere fracties niet op elkaar. De raad verliet zich liever op de herhaalde verzekering van College-voorzitter de Moor dat er van een gewijzigd personeelsbeleid absoluut geen sprake is. De Moor: 'Als dat wel zo was had dat tot problemen moeten leiden. Maar bij mijn weten is er rond de benoeming van hoogleraren in de afgelopen acht jaren op dit punt nooit één conflict gerezen.' De rector-magnificus liet de raad weten dat hij er persoonlijk geen behoefte aan heeft om sollicitanten op het respect voor de signatuur te wijzen. 'Maar dat het Stichtingsbestuur dat zo graag wil heeft volgens mij geen enkel gevolg voor het praktische personeelsbeleid. De passage over de signatuur wordt wel opgenomen maar is zeer ruim te interpreteren.' Volgens prof. de Moor is het verschil tussen katholiek of niet-katholiek niet relevant voor de signatuur, ook niet in het genoemde geval van de hoogleraar wijsbegeerte. Hooguit is de hogeschool nieuwsgierig naar de opvattingen van een sollicitant waar het godsdienstigethische vragen betreft. De Moor: 'Als er twee kandidaten professorabel zijn krijgt de katholieke kandidaat volgens de richtlijnen van 1977 de voorkeur. Mij is geen geval bekend waarbij men voor die keuze kwam te staan.' Overigens kan voorzitter de Moor zich wel voorstellen dat men voor sommige functies de voorkeur geeft aan kandida-

Interne begroting De hogeschoolraad heeft na een uitvoerig debat met algemene stemmen de interne begroting 1986 aanvaard. De jaarlijkse cijfertjesdans loopt op tot ruim f 65 min. voor de personele middelen en f 14,8 min. voor de overige lasten. Knelpunten waren er wel in het overigens vlotte debat. Via een motie wilde de fractie Breed Front van het College van Bestuur meer duidelijkheid krijgen over het in oprichting zijnde Centrum voor Internationale Betrekkingen en over de financiële afrekening van de hogeschool met het ProTerwijl de politie de barricaden tussen de tweede en derde étage van gebouw B beklom, daalden de bezettende studenten comfortabel met de lift naar de begane grond. Einde van een dag en nacht bezetten tegen de plannen van minister Deetman. Een verslag op pagina 3.

^

>

ten die 'duidelijk passen in de lijn van de signatuur', bijvoorbeeld als het gaat om het voorzitterschap van het College van Bestuur. Meer posten wilde de Moor niet opnoemen, maar 'de signatuurgevoelige functies liggen zeker niet voor het oprapen'. De hogeschoolraad kon het in grote lijnen eens zijn met deze interpretatie van de Moor en liet zich door PSF niet overhalen om de 'motie van teleurstelling' te onderschrijven. De meerderheid van de raad achtte het voorstel van PSF niet opportuun, mede omdat er geen aanwijzingen zouden zijn die een verandering van beleid aangeven. Het Presidium van de raad beloofde een en ander alsnog aan de orde te stellen indien zich concrete feiten in de toekomst voordoen die op een koerswijziging van College en Stichtingsbestuur duiden. Kortom, de raad heeft er alle vertrouwen in dat de thans geldende praktijk goed functioneert. vervolg op pag. 9

1986 vastgesteld gram European Studies. De motie werd ingetrokken nadat het college beloofde de raad op korte termijn over een en ander te informeren. De overboeking van / 1,3 min. van de personele middelen naar de overige lasten kreeg bij de voorbereiding in de commissies enig voorbehoud met name van de fracties Breed Front en PSF. Deze fracties twijfelen aan de noodzaak om een dermate groot bedrag over te boeken en het een bestemming te geven op basis van het concept-Automatiseringsbeleidsplan, dat in een eerste ronde door de raad werd besproken. De raad besliste het bedrag op 6 februari toch op basis van het Automatiseringsbeleidsplan te bestemmen. Het voorstel om de formatie-omvang van het Kritisch Informatie Sentrum te ververvolg op pag. 2

TE BERDE

Het CvB kan de deeltijdstudenten helpen In het THB van 13 december j . l . stond een artikel over de klacht van deeltijdstudenten psychologie dat er na de propedeuse nauwelijks sprake is van een deeltijdopleiding. De in de brochures van de KHT gewekte verwachtingen blijken ijdel te zijn. Naar aanleiding van hun brief aan het College van Bestuur heeft het subfaculteitsbestuur inmiddels het collegerooster voor het komende semester aangepast zodat het wat gunstiger wordt voor deeltijdstudenten. Hiermee echter bestaat er nog geen deeltijdopleiding. De vraag is of een deeltijdopleiding met een aanbod van bijna honderd keuzecursussen, alsmede stage en onderzoek, organisatorisch mogelijk is op de anderhalve middag en aansluitende avonden, zodanig dat alle mogelijke combinaties van vakken ook gereahseerd kunnen worden. Het hjkt me onmogelijk. Bovendien spelen onderzoek en stage zich bij een aantal afstudeerrichtingen af in de practijksituatie. Dit betekent dat men overdag aanwezig moet zijn. De besluitvormende instanties van de subfaculteit psychologie (bestuur, subfaculteitsraad (met name de studentenfractie), commissie onderwijs) hebben de afgelopen jaren op papier een deeltijdopleiding ingevoerd. De concretisering hiervan achtten de diverse instanties over het algemeen niet de eigen verantwoordelijkheid doch die van de ander. Problemen werden zoveel mogelijk vervolg van pag. 1

Begroting '86 hogen van VÏ tot % formatieplaats, wegens het structureel overwerk aldaar, werd door een meerderheid van de raad venworpen. Het KRIS moet wachten tot er nadere overeenstemming is over haar formatie-omvang. In afwachting zal het CvB overwerk toestaan. De studentenfracties PSF en VIP krijgen met algemene stemmen van de raad gedaan dat de sportkaartprijs / 65,— blijft. Een meerderheid van de raad stemt daartoe dan ook in met een verhoging van f 23, — van het budget voor studentenvoorzieningen. Een voorstel van PSF om het budget van het Ondenwijs Research Centrum lichtjes te verhogen, omdat PSF cursussen voor docenten i.v.m. de kwaliteit van het onderwijs belangrijk vindt, wordt door een meerderheid van de raad verworpen. E.V.

drukkerij

uitgeverij

reclame-bureau

Em. de Jong b.v. Postbus 8 — 5110 AA Baarle-Nassau - Telefoon 04267 - 8922*

naar de toekomst verschoven. Op zakelijke kritiek van vakgroepen werd niet gereageerd. Wat de huidige situatie betreft zijn er dus geen daders doch slechts medeplichtigen. Het huidige subfaculteitsbestuur mag nu proberen er nog wat van te maken. Misschien dat een over enkele maanden te houden interne herverdeling van wetenschappelijk personeel over vakgroepen tot gevolg heeft dat meer personeel wordt vrijgemaakt voor avondonderwijs. De deeltijdstudenten hebben hun klacht gericht tot het College van Bestuur. Mijns inziens zijn ze hierbij aan het juiste adres. Een volwaardige avondopleiding vergt de inzet van in principe ieder lid van het wetenschappelijk personeel. Het avondwerk zal moeten worden gecompenseerd tijdens de dag. Het zal redelijk moeten worden verdeeld over de diverse docenten (momenteel is het slechts een beperkte groep die ervoor mag opdraaien). Het zal een normaal onderdeel van de dienstbetrekking moeten worden en niet als een gunst van de zijde van de werknemers moeten worden beschouwd. Dit alles heeft gevolgen voor de aard van de dienstbetrekking. Een subfaculteitsbestuur kan dit soort dingen niet regelen. Het heeft nauwelijks bevoegdheden op dit punt. Tevens is het niet in een erg geschikte positie om impopulaire maatregelen te nemen. Tot nu toe echter heeft

i^Him a t s e r t j e

SHHI

'Matsertjes' kunnen worden opgegeven bij de redaktie. Tot 30 woorden kosten ze ƒ 5,—; onder nummer / 2,50 extra. Reakdes op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen. TE KOOP: Ruime, comf. tussenwoning in de Sacramentspar. Woonk. (34 m') met open haard, keuken, bijkeuken, berging, plaats, 4 sl.k., badk., balkon. Inh. 440 m', perc. opp. 109 m' Vr.pr.: ƒ 107.000,—. Pelgrimsweg 32, Tilburg. Tel.: 350218-662313. KNIP UIT: Verhuizen? Busje nodig? Ik heb een Suzuki Carry, om deze te onderhouden, wil ik haar verhuren met chauffeur, per uur ƒ 15,— + per km. 17 cent. Tel.: 013-702149. Te koop: gasfornuis + oven / 100,—; koelkast ƒ 35,—. Gratis bezorgd. Tel.: 013702149. ECONOMIE: Wie kan leerlingen van M.D.S. bijles geven (tegen vergoeding) in bedrijfseconomie (KruiO? Tel. 042547-9690. GEZOCHT: Vanwege voorlichtingskundig onderzoek in Turkije (mei-juli) m.b.t. remigratieproblematiek bij Turkse jongeren, zoek ik een vrouw die met video-apparatuur en liefst ook met de Turkse taal en mij om wil/kan gaan. Chiel Roelands, Schoolstraat 3 bis, Utrecht, tel.: 030-314902. TE KOOP: Fiat 124 Spider, BJ.'72, kl. wit met zwart dak. I.z.g.st. verkerend na deskundige restauratie. A.P.K. gekeurd. Al zin om de komende zomer in een klassieke Italiaanse Cabriolet te rijden? Info: 04750-25309 (liefst na 18.00 uur). VERHUUR: '~~ Ik wil van 1 febr. '86 tot 19 april '86 mijn kamer (± 5 bij 4 m.) gemeubileerd onderverhuren. Prijs per maand: ƒ 260,—. Tel.: 013563425.

Tilburgs Hogeschoolblad

TE BERDE door A. van Boxtel

het CvB op dit punt niets geregeld. Het enige wat gedaan wordt is advertenties plaatsen waarin te lezen valt dat de psychologie-opleiding 'tevens geheel of grotendeels in de avonduren' verzorgd wordt. Verder mag het subfaculteitsbestuur wat aanmodderen. Stelt u zich eens een bedrijf voor waar de werknemers onderling uitvechten wat er geproduceerd wordt terwijl de directie vanaf de zijlijn toekijkt. Een avondopleiding psychologie kan bovendien niet geheel door het subfaculteitsbestuur georganiseerd worden omdat er nog wat meer nodig is dan docenten die les geven. Vooral voor practica en onderzoek is de inzet van diverse diensten binnen de Hogeschool nodig. Tevens moet gebouw P hiervoor 's avonds open zijn (en niet gebouw A en S zoals nu het geval is). Grote collegezalen moeten beschikbaar zijn voor het afnemen van tentamens (ook in de gebouwen die men nu liever 's avonds dicht houdt); de bibliotheek moet open

TYPEWERK: Wilt u netjes verzorgd typewerk. Bel s.v.p. 013-672466. TE KOOP: Weekblad Fiscaal Recht I98I-1984; Mobach Cursus Belastingrecht, bijgewerkt tot 19 oktober 1982. Prijs n.o.t.k. Tel.: 04490-I32I9. TYPEWERK: Voor al uw typewerkzaamheden: Type- en Dienstenburo Luvi, Lucie Visser, Hazelaarlaan 52, 5056 XP Berkel-Enschot, tel.: 013334394. RECHTENSTUDENTEN OPGELET: Stichting Wetswinkel Best zoekt vrijwilligers om rechtshulp te kunnen blijven bieden. Doe nu de nodige en nuttige praktijkervaring op. Bel voor inlichtingen: Mare de Rooy: 040816800; Eric van Maaren: 076-650881. AUTORIJLES: Autorijschool Uytregt, Bovag erkende rijschool. Prijs per vol uur: / 31,50; eerste praktische examen voor half geld. Altijd dezelfde instructeur. Telefoon: (013)341058. TE KOOP GEVRAAGD: van Brakel: Grondslagen Nederlands internationaal privaatrecht; Eenvormige wet internationaal privaatrecht, uitgave Lemaire. Deelen: De blinddoek van Von Savigny. Tel.: 013686052, vragen naar Richard. TE KOOP: Leuke goed onderhouden tussenwoning met plaats, tuin en eigen achterom in Boomstraat, nabij centrum. O.a. voor- en achterkamer, twee ruime slaapkamers, vliering, kelder en berging. Prijs: / 69.000,—. Tel.: 366587. TONEEL: De Werkgroep Universiteitstheater Tilburg (WUT) zoekt voor haar nieuwe productie gemotiveerde leden die naast goed acteren ook nog andere taken aankunnen. Bel naar Susan (432062) of Fer (681252).

24 januari 1986

zijn (de openstelling van de SPW-bibliotheek in de avonduren is met ingang van het huidige collegejaar ingekrompen); de centrale computer en de terminalruimten moeten gebruikt kunnen worden; de instrumentele dienst van de subfaculteit en het AVC moeten kunnen assisteren; etc. Ook wat dit betreft is er niets geregeld. Geen enkele dienst staat te popelen om 's avonds te werken. Evenals de wetenschappelijke staf hebben diensten primair oog voor efficiency en werkgemak binnen de eigen taak. Avondopleidingen zullen wat dit betreft nogal wat flexibiliteit en extra inzet vragen. Het dringt nog niet algemeen door dat de Hogeschool als dagopleiding geen schitterende toekomst tegemoet gaat. Een omschakeling is echter geboden en wel snel. Andere universiteiten zitten niet stil. De toestroom van studenten wordt steeds meer afhankelijk van een open concurrentie tussen de diverse instellingen. Het is te hopen dat het CvB het voortouw gaat nemen bij de noodzakelijke mentaliteitsverandering. Om te beginnen zou het aardig zijn als het CvB de brief van de studenten beantwoordt en niet de bal doorspeelt aan het subfaculteitsbestuur. A. van Boxtel

tilburgs hogeschoolblad weekblad voor de katholieke hogeschool tilburg redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, angela lodder (assistente) medewerkers wouter van gils, ben beljaars, marijne van der jagt, bert haagsnnan, gerard rutten, monique van blijswijk, hugo backx, astrid tates, claartje van der grinten, hans de brouwer, angela jans, michel knapen, yvonne ton samenstelling redaktieraad prof. mr. p. van seters (voorzitter) dr. h. van erp, nn. ackernnans (adviseur), a, de laaf, drs. th. schouw, dr. m. van hoorn, h. van kleef, drs. c.p.m. broekhof officiële mededelingen afd. pers en voorlichting h.w.j. waiter B 203 cartoonist ad van haandel, henk van de berg advertenties angela lodder kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn. redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor thb) 662277 en 662506 intern: 2277 en 2506 kamer 207 en 208 (gebouw b) , foto rien siers landelijk samenwerkingsverband universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten: ad valvas (vu amsterdam), wagenings hogeschoolblad, utrecht universiteitsblad, delta (delft), thberichten (eindhoven), tht-nieuws (twente), observant (maastricht) uk (groningen) en ku-nieuws (nijmegen) druk drukkerij em. de jong bv, baarle-nassau abonnementen voor niet-hogeschoolleden /■ 15, - per jaargang

KHT 24 uur bezet

College zwicht niet voor eisen bezetters Een kleine vijftig studenten zijn maandagmorgen 20 januari vroeg uit de veren. Tegen achten verzamelen ze zich in het schemerduister bij het Mollerinstituut aan de Sportweg, niet ver van de Hogeschool. Enkele minuten later fietst de stoet richting Hogeschool. Daar aangekomen loopt de ene helft via de fietsenkelder naar de oostkant van gebouw B en het ander deel snelt via gebouw C naar het westelijk gedeelte van het gebouw. De bewaking heeft het nakijken, zij heeft dit niet verwacht. In looppas rennen de studenten naar de derde verdieping, alwaar zij de trap barricaderen met uit de hengsels gehesen deuren, kasten, banken en kapstokken. De liften zijn net iets eerder vastgezet op de tiende verdieping. Affiches die oproepen om mee te demonstreren op 23 januari in Den Haag verschijnen voor de ramen. Evenals deze tekst: 'Deet stuff it', een woordspeling op de bij de studenten gehanteerde afkorting.'stufi' wat staat voor studie-financiering. Om half negen is gebouw B vanaf de derde verdieping bezet.

Een actievergadering moet uitwijzen wat te doen. Door middel van handopsteken peilt de actieleiding wie de bezetting de nacht wil volhouden. Een twintigtal blijkt daartoe bereid. 'Dat is het minimumaantal dat ik voor mijzelf heb gesteld', zegt degene die de vergadering leidt. De bezetting duurt voort. 'Als de politie binnen is, stijgen we naar de tiende verdieping en achter hun ruggen gaan we met de lift omlaag', oppert dezelfde woordvoerder. Als de voorbereidingen voor de nacht in volle gang zijn verschijnt Hans Geleynse, voorzitter van de Hogeschoolraad, om nog een lijmpoging tussen de studenten en de rector te ondernemen. De studenten praten met hem maar de poging lijkt tot mislukken gedoemd.

POLITIEAUTO

GIFGROEN Tijdens een rondgang door het bezette gebouw blijken enkele medewerkers van de afdeling Financiën ai aan het werk te zijn. Zonder mopperen verlaten zij het gebouw. 'We zaten lekker te werken maar we hebben er geen enkel probleem mee', zegt een van hen. Een vroege student die op de barrikade stuit heeft er wel moeite mee. 'Ik moet me aanmelden voor werkcolleges en nou moet ik morgen terugkomen', jammert hij. Na enig heen en weer gepraat vertrekt de student onverrichterzake. 'De mensen kunnen beter naar het restaurant gaan, daar is de koffie warm', oppert een behulpzame bewaker tegen de medewerkers die zich verzamelen bij de hoofdingang. Middels een gifgroen pamflet maken de studenten hun grieven kenbaar. 'Na anderhalf jaar van onderhandelen, aktievoeren en publiciteit zoeken tegen dit stelsel heeft nu de gong voor de laatste ronde geslagen', meldt het papier. Voor de zoveelste maal staan de kritiekpunten op het nieuwe studiefinancieringsstelsel op een rij. De studenten voeren actie om de regering en met name minister Deetman 'er voor eens en voor altijd van te doordringen' dat een acceptabel stelsel van studiefinanciering moet voorzien in een grotere toegankelijkheid van het hoger onderwijs, ouderonafhankelijkheid en een redelijk inkomen voor alle studenten. Concreet vragen de studenten 'met klem' aan het College van Bestuur de bussen naar de demonstratie van 23 januari te bekostigen, samen met andere colleges uit het land een advertentie plaatsen in landelijke bladen waarin men de kritiek op het wetsvoorstel uit en om de Tilburgse Studerende Bond (TSB) meer faciliteiten te verlenen, zoals copièermogelijkheden en meer subsidie. 'Voor ons is dit de laatste kans om aan de regering duidelijk te maken dat het nieuwe stelsel rampzalig is', aldus het pamflet. In de ruimte van het Kritisch Informatie Sentrum (Kris) staat Ronald Jas, de woordvoerder van de actievoerende studenten, de pers te woord. Hij legt uit Tilburgs Hogeschoolblad

Enkele tientallen Tilburgse studenten bezetten op maandag 20 januari - de dag voor de behandeling van het studiefinancieringsplan in de Tv\/eede Kamer - een dag en een nacht een groot gedeelte van het hoofdgebouw van de Katholieke Hogeschool Tilburg. Dit uit protest tegen de gewraakte plannen van minister Deetman. Hiermee lopen de Tilburgse studenten in de pas met studenten in verschillende andere steden, die om dezelfde reden naar het bezettingsmiddel grepen. Het Tilburgs College van Bestuur ging, in tegenstelling tot sommige andere college's, niet in op de eisen van de bezetters. Gaandeweg beschouwden de actievoerende studenten de bezetting ook als een 'motie van wantrouwen' aan het adres van het Tilburgs college, dat medewerkers en studenten 'in de kou heeft laten staan'. Een verslag van 24 uren bezetting, vanaf het verzamelen tot en met de - vreedzame - ontruiming door de politie.

waarom juist dat gedeelte van de Hogeschool bezet is. 'Gebouw A is te groot om te bezetten, dat is technisch niet mogelijk. In gebouw C zit het rekencentrum en dan zouden we teveel mensen duperen', legt hij uit. Gekozen werd voor gebouw B vanaf de derde verdieping, waardoor de bibliotheken en studiezalen open kunnen blijven. 'We willen de studenten niet duperen door hen in tentamentijd die ruimtes af te pakken', aldus Ronald Jas. Door voor gebouw B te kiezen kan echter het gros van het wetenschappelijk personeel niet aan het werk. 'Daar vragen we begrip voor', zegt Jas. Hij wil ook nog kwijt dat het een vreedzame bezetting is: 'Als het College van Bestuur besluit politie in te zetten dan wijn we zowiezo w e g . '

'NUHELOOS' Iets over negenen verschijnt rectormagnificus R.A. de Moor op het strijdtoneel. Tegen de bezetters en de pers maakt hij duidelijk geen begrip te hebben voor de actie. Volgens de rector heeft het college genoeg kritiek op het studiefinancieringssysteem laten horen. De actie is 'volslagen nutteloos', zo noteert de

AN P-verslaggeefster uit de mond van rector De Moor. Op het voorstel van de rector om om half elf te overleggen gaan de bezetters niet in. Ook niet op een tijdstip dat een uur later ligt. Zij willen op zijn vroegst om één uur in de middag rond de tafel gaan zitten. Uiteindelijk wordt het drie uur. De rector wil een gesprek achter gesloten deuren. Het bezette gedeelte van gebouw B levert het klassieke beeld op. Tassen, kranten en slaapzakken slingeren in het rond. Een gitaar staat opgesteld tegen een muur, geflankeerd door ettelijke flessen melk. De bezetters wachten rustig af op wat komen gaat. Enkelen hebben stille kamertjes opgezocht om te studeren. Op de bovenste verdieping biedt het tafeltennisspel uitkomst bij het doden van de tijd. Studenten die komen of gaan halen soms halsbrekende toeren uit om de barrikaden te overwinnen. Om klokslag vier uur is de delegatie terug van het gesprek met de rector. Het heeft niets opgeleverd, zeggen zij teleurgesteld. 'De rector wenst in geen geval onder bedreiging in te gaan op onze eisen', meldt een delegatielid. 'Hij wil dat we zo snel mogelijk de zaak verlaten.'

De bezetters gaan een rustige nacht tegemoet. Via via hebben zij vernomen dat er pas de volgende ochtend ontruimd zal worden. Dinsdagmorgen, kwart over acht, dient de rector zich weer aan. Hij laat de bezetters weten dat de actie om half negen beëindigd moet zijn anders roept hij de hulp van de sterke arm in. De deuren van gebouw B gaan op slot. Alleen de pers en diegenen die naar gebouw A moeten, mogen erin. Medewerkers en studenten worden doorverwezen naar het restaurant. Om een uur of negen verschijnt de eerste politie-auto op het terrein van de Hogeschool. Niet lang daarna volgen er drie anderen, waaronder een busje en een hondewagen. Een twintigtal agenten, voor deze gelegenheid extra bewapend met een betonschaar, koevoet en bijl, lopen in ganzepas via de hoofdingang naar de westkant van het gebouw, de barrikade tegemoet. De verzamelde pers heeft mokkend het nakijken: de tussendeur blijft voor hen gesloten. Enkele momenten later arriveren groepjes bezetters op de begane grond. Eén groep kan het opbrengen een strijdlied aan te heffen. Buiten valt hen een bescheiden applaus van medestanders deel. De ontruiming is geweldloos verlopen. 'Het was best spannend want je weet niet hoe de politie reageert', vertelt een van hen buiten. 'Ze waren met de barrikade bezig en toen gingen wij met de lift naar beneden.' In een pamflet dat de actievoerende studenten aan de toestromende medewerkers uitdelen, leggen zij uit wat hen bezielt. Deze bezetting is niet alleen meer gericht tegen het gewraakte systeem van studiefinanciering. 'Deze aktie is echter ook een motie van wantrouwen t.a.v. het College van Bestuur dat haar studenten en personeel door weinig aktiebereidheid in de kou heeft laten staan', zo staat in het pamflet te lezen. Het college heeft 'alleen de uitgestippelde, burokratiese, wegen bewandeld'. 'Had ze hierin niet tekort geschoten, dan zouden wij niet genoodzaakt zijn geweest een dergelijk pressiemiddel als bezetting van de Katholieke Hogeschool Tilburg te gebruiken', aldus de slotzin van het pamflet, dat is ondertekend met 'de bezetters'. Gerard Rutten

24 januari 1986

Centrale boekinkoop voor economen In september '85 hebben een aantal rechtenstudenten de stichting Cebojuf in het leven geroepen: Centrale Boekinkoop Juridische faculteit. Zij kopen boeken in met 10 % korting en laten deze korting ten goede komen aan de studenten. Het enige is dat ze minimaal 30 boeken met dezelfde titel moeten kunnen bestellen. Een aantal economen heeft ditzelfde initiatief genomen. Zij starten dit semester met Intrest, de centrale boekinkoop voor economen. Na de juristen gaan dus nu ook de economen economisch boeken inkopen. Frank Koningsveld, een van de oprichters van Cebojuf: 'Vroeger hebben we altijd via het mentoraat ingekocht, maar daarmee bereikte je eigenlijk alleen de mentoren en hun groepen. Wij vonden dat iedere rechtenstudent van die korting moest kunnen profiteren.'

culteit een boekenlijst uitgeeft ben je geloofwaardiger.' Maar wanneer de faculteit directe contacten met de boekhandels zou onderhouden zou ook de aansprakelijkheid bij hen komen te liggen. Nu ligt die nog bij de desbetreffende stichtingen. Het volgende streven van Cebojuf en Intrest is een coördinatie op Hogeschoolniveau waardoor de boekinkoop helemaal centraal geregeld kan worden. C.v.d.G.

Rijk in de sport De Stichting Studentensport Tilburg (SSST) heeft een nieuwe voorzitter. Dr. M.C. Rijk. Hij volgde op 1 januari Drs. W . J . M , van Tuijl op, die momenteel werkt op de afdeling Formatie en Organisatie-ontwikkeling van Personeelszaken. Rijk is vijf jaar lid geweest van het College van Bestuur en kreeg vorig jaar Martin Rijk

Eric van den Akker, van Intrest: 'Toen ik hier een jaar geleden kwam studeren was ik heel verbaasd dat er niets geregeld was waardoor je korting kon krijgen. We zijn de grootste faculteit en je moet heel wat geld aan boeken uitgeven. Daarom hebben we in het mentoraat naar voren gebracht of we niet centraal iets op poten konden zetten.' De juristen hebben het eerste semester al goed gedraaid. Er waren zo'n 500 mensen in geïnteresseerd om hun studieboeken met korting te kopen; zij bestelden ieder voor ongeveer flOO, —. De economen beginnen met een proeffase. Dit semester kopen ze boeken in voor een beperkte groep, voor alle eerstejaars en voor de tweedejaars bedrijfseconomen. Dit zijn de grootste afnemers. Eric: 'Het verbaast me dat de studenten dit zelf moeten doen, dat er vanuit de faculteit niets geregeld is. Zoveel werk is het niet, alleen de opzet kost enige tijd.' Frank: 'Als faculteit kun je veel meer druk uitoefenen op de docenten om te zorgen dat de boekenlijsten op tijd klaar liggen dan een boekhandel. Als je als fa-

H.d.B.

VvB tieeft juist geliandeld in de 'kwestie Strijd om' Het College van Bestuur van de KHT heeft juist gehandeld door geen stappen te ondernemen in de richting van het met de Hogeschool verbonden John F. Kennedy Institute in verband met het omstreden optreden van de Zuidafrikaan Dr. Strijdom op een bijeenkomst in Eindhoven, in mei van vorig jaar. Dit is de kern van het advies, dat de Commissie voor de Bestuurshervorming, onder voorzitterschap van prof. mr. W. Slagter, eind december aan het college deed toekomen. Naar aanleiding van het bezoek van de Zuidafrikaan ontstond een interpretatieverschil over een in januari 1984 door de Hogeschoolraad aangenomen motie, waarin is vastgelegd dat contacten met Zuid-Afrika vanwege de apartheid niet door de Hogeschool gefinancierd mogen worden. Het college greep niet in omdat het JFK de bijeenkomst zslf bekostigde, hoewel er een garantieverlening van de KHT met het JFK bestond in geval de bij-

SamovaT

Sinds je voor een kopje thee of^offie van hier uit een flinke boswandeJing naar S moet maken, zetten we tegenwoordig zelf, en elke secretaresse heeft een flink koffiezetapparaat op haar kamer; gezellig met baboesjka rond de samovar, wat wil je nog meer. Het is natuurlijk 'strengstens untersagt', dat valt te begrijpen: ]UR zal ongetwijfeld een missieve hebben liggen die het verstrekken van koffie tegen betaling, anders dan in een perceel daartoe krachtens de wet en de locale politieverordening aangewezen, verbiedt. En DEA! Wie int de 5 % BTW? En de werkgelegenheid voor de koffiejuffrouwen? Ik wil maar zeggen dat onze koffie zich nog tot een vraagstuk zal ontwikkelen. Vroeger hadden we een eigen koffiekamer, de koffiejuffrouwen kenden iedereen bij naam en of je er suiker en melk in moest; en je zag elkaar nog eens: zeker, er werd gekaart in de koffiekamer en tussen de middag was het er overvol, en ook ik heb er tijd verdaan. De ruimte in P wordt nu verbouwd voor een computer die al lang in gebouw C staat. Als koffiekamer krijgen we een hoekje met stalen koeien, kwartje en drie stuivers en ze beginnen te loeien, bij espresso een beetje zwaarder van toon, en voor een gulden krijg je een plastieke boterham. Er is vaak gezegd dat er in de koffiekamer in P menig belangrijk initiatiefis genomen en dat informeel overleg vele formaliteiten heeft overbrugd. )e kan zoiets beweren, maar aantonen niet. Ik heb er de afdeling bouwkunde van de THE eens over geraadpleegd. Als in een bedrijf de aaneengesloten werkperioden langer worden, b.v., omdat de geautomatiseerde apparatuur ertoe dwingt, wordt de productie hoger. Maar de tijd die men neemt om met elkaar te praten en koffie te drinken neemt eveneens toe, het aantal ontmoetingspunten in een gebouw breidt zich uit; bij het postvak en bij de coTilburgs H o g e s c h o o l b l a d

op 1 september een jaar studieverlof. Hij is nu medewerker van de vakgroep Wijsbegeerte van de Economische faculteit. Zijn eerste taak als voorzitter van de SSST is de afhandeling van drie nog lopende zaken. Om te beginnen moet er een nieuwe formatie van het sporttechnisch personeel - docenten, trainers - opgesteld worden. Daarnaast moet ook het niet-sporttechnisch personeel, dat wil zeggen het huishoudelijk personeel, opnieuw geformeerd worden. Tenslotte gaat Rijk zich de komende tijd bezighouden met het samenstellen van de toekomstige bestuursstructuur van de stichting. Die zal worden aangepast aan de samenwerking van studentensport met het HBO, die volgend jaar van start gaat.

eenkomst financieel negatief zou uitpakken. De Commissie Slagter is van oordeel dat de motie niet van toepassing is op de 'kwestie-Strijdom' omdat hiet hierbij niet zou gaan om het 'aanwenden van hogesctioolmiddelen voor aktiviteiten met betrekking tot Zuid-Afrika'. Volgens de commissie is het 'minder juist' dat de motie door de betrokkenen meer beoordeeld wordt naar de intentie dan naar de letterlijke tekst. Het college bestudeert nu het advies van de commissie. GR

Nog geen kla cti tencommissie De oprichting van een klachtencommissie is voor minstens twee maanden uitgesteld. Het is zelfs nog niet zeker of die commissie er wel zal komen. De Dienst Studentenzaken en Welzijn van de KHT had op dertien februari een studiedag over 'De Rechtspositie van de Studenten' gepland. Op die dag zou de klachtencommissie van start gaan. Dit gebeuren is afgelast omdat er met name vanuit de Juridische Faculteit veel vragen zijn gesteld in het Sentraal Overleg voor Studenten de SOS. De juristen wilden vooraf meer informatie over onder meer de aard, status en opportuniteit van de klachtencommissie. Of hebben ze gewoon geen klagen? Het College van Bestuur gaat zich in ieder geval beraden over de vragen en er zal een extra adviesronde worden gehouden. Dit alles kost veel tijd. Pas als definitief is aangetoond dat de klachtencommissie voldoende draagvlak heeft zal tot oprichting worden overgegaan. Als het van Danny Backx (hoofd DSW) afhangt zal dat zeker gebeuren. A.J.

pieermachine wordt meer en langer gepraat, de vergaderruimten worden veelvuldiger gebruikt, en de secretaressen worden langer van hun werk gehouden. Harder en langduriger werken, werken in meer besloten werkruimten, het heeft allemaal zijn prijs: meer gelegenheid tot informele contacten. Hoe rendabel is een koffiekamer? Indien op korte afstand van de werkplek, centraal gelegen in een open ruimte, grenzend aan de hoofdverkeerswegen in een gebouw, neemt zo'n gelegenheid veel verstoringen weg en bevordert daardoor de productie, want hinder is niet rendabel. Waren de koffiejuffrouwen te duur voor de hoeveelheid koffie die werd omgezet? De psychologiestudenten hebben de koffiekamer in P nog een tijdje in stand gehouden tijdens de lunchpauze, en het bleek dat het, zonder loonkosten, aanzienlijk goedkoper kon. Hoe rendabel is de sluiting geweest als blijkt dat een of twee koffiedames met vervroegde uittreding de KHT verlaten? Hoe hoog is het rendement van een opleiding als de psychologiestudenten in Gebouw P geen plaatsje meer vinden om met elkaar en de staf in contact te treden, als er slechts gelegenheid bestaat om in muffe klaslokaaltjes te aanhoren wat op het dictatenmagazijn al lang te boek staat? Wat is het rendement van het afbreken van een goede voorziening; is het ontbreken van goede voorzieningen in Gebouw B een reden om ze elders te elimineren? Zou men op een beslissing terugkomen als blijkt dat de besluitvorming wat te bekrompen is uitgevallen? Ik Iaat het u raden. De koffiekamer in S zal wel toegankelijker worden op den duur, dat is ons al jaren geleden beloofd. Nou geef ik niet veel om die doorloophal met schijncafe in een uithoek van S, maar dat kon zo'n architect eigenlijk ook niet weten, daar heeft hij niet voor geleerd, of toch? Wie bedenkt zoiets, de afschaffing van een prima koffiekamer en de vervanging door een heel dure en onaantrekkelijke gelegenheid, of de vervanging van personeel door een stapel suizend blik? Als rendement alleen in centen wordt geteld, schiet me nog wel wat anders te binnen. Intussen gaat het goed met de koffie, we zien elkaar bij de secretaresse, bij de administratie en bij het copieerapparaat, we praten met elkaar, dat kan het wegnemen van een koffiekamer niet verhinderen. Het rendement is er niet mee gediend, maar dat heeft men tevoren geweten. De eeuwig vriendelijke bewakingsdienst begrijpt de functie van onze koffiezetapparaten best zolang je 's avonds hel apparaat maar uitzet, of meteen 2525 belt. Nou de rest van de Hogeschool nog. 24 januari 1986

Nieuwjaarsrede r:% ■

Goed bestuurlijk beleid en goed personeelsbeleid basis voor kwaliteit 'De inzet van alle individuele medewerkers en van alle be­ stuursorganen is de waarborg voor onze toekomst.' Met deze woorden eindigde prof. dr. R. de Moor, rector mag­ nificus van de KHT, zijn begin januari uitgesproken nieuwjaars­ rede, een rede waarin de zorg voor de moeilijke jaren die het wetenschappelijk onderwijs tegemoet ziet duidelijk naar voren kwam. Het teruglopend aantal eerstejaars studenten, de con­ currentie van het hoger beroepsonderwijs en de groeiende overheidsbemoeienissen zijn daarbij slechts enige voorbeelden van wat het WO in de komende jaren te wachten staat.

\

Wat de hogescholen en universiteiten nog meer te wachten staat zijn de zoge­ naamde l<waliteitsmetingen die door ver­ kenningscommisies en de inspectie van het hoger onderwijs in het openbaar ge­ rapporteerd worden. Niet alleen de ster­ ke, maar ook de zwakke kanten van de instellingen en faculteiten zullen daarbij aan het daglicht komen. Dit zowel op het terrein van het onderwijs als op dat van het onderzoek. 'Het is duidelijk', aldus De Moor, 'dat daaruit consequenties voortvloeien voor de aantrekkingskracht op studenten, maar ook voor te verwachten beslissin­ gen op het gebied van post­doctorale opleidingen en over verdergaande con­ centratie van doctorale opleidingen.' Volgens de rector moet de KHT er zorg Yoor dragen dat zij bij die openbare rap­ portages bovenaan de ranglijst staat. 'Dit is te bereiken door een klimaat te ontwik­ kelen waarin uitstekende prestaties op het terrein van onderwijs, onderzoek en maatschappelijke dienstverlening bevor­ derd worden en ook binnen de instelling erkenning vinden. Onze belangrijkste troef daarbij is de overzichtelijkheid en betrekkelijke kleine schaal van onze in­ stelling, die een goed bestuurlijk beleid en goede samenwerkingsverbanden

De studiefinancjeringsplannen van Deel­ man houden de gemoederen bezig. In de Onderwijs en Wetenschap­bijlage van het NRC-HANDELSBLAD van vorige week komt de Tilburgse hoogleraar J. van Dijck over dit onderwerp aan het woord. Van Dijck is een oude rot in het veld van stu­ diefinancieringsdeskundigen. Hij was voorzitter van een commissie betreffende de studiefinanciering van de inmiddels op­ geheven Academische Raad en is momen­ teel werkzaam in een soortgelijke commis­ sie van de VS NU. Van Dijck is niet zo'n tegenstander van de plannen van Deetman Kijk, wij zijn als commissie van de samen­ werkende Nederlandse universiteiten na­ tuurlijk een bestuurlijke groep. Wij zijn geen actiegroep. Als actiegroep begin je met nee te zeggen. Als bestuurlijke groep met: ja, maar'. Van Dijck doelt hier kenne­ lijk op het verschil in benadering tussen zijn commissie en de studentenvakbonden.

Tilburgs Hogeschoolblad

kunnen vergemakkelijken', zo zei De Moor. Op de hogeschool zijn het afgelopen jaar maatregelen genomen die men opnieuw wil gebruiken om te zijner tijd op de eerste plaats van de ranglijst te komen. Zo moeten jaarlijks bijgestelde onderwijs­ ontwikkelingsplannen helpen het onder­ wijs systematisch te verbeteren. De eva­ luatie van die plannen verschijnt in een onderwijsjaarverslag dat uitdrukkelijk als beleidsinstrument gebruikt wordt. In zijn rede, uitgesproken voor medewer­ kers en studenten van de KHT, bleef De Moor enige tijd stilstaan bij het perso­ neelsbeleid. Door middel van functione­ ringsgesprekken moet aan het licht ko­ men welke organisatorische, bestuurlijke en andere omstandigheden personeelsle­ den verhinderen hun werk goed te ver­ richten. De Moor: 'leder personeelslid vormt een sterke of zwakke plek in de organisatie en beïnvloedt daarmee de toekomstkan­ sen van de instelling. Een goed loop­ baanbeleid zal ertoe bijdragen dat van ie­ ders talenten maximaal geprofiteerd kan worden. Een goed personeelsbeleid zal er ook toe leiden dat medewerkers sterk gemotiveerd raken, waardoor zij maxi­ male prestaties leveren.'

De Tilburgse hoogleraar heeft zo z'n eigen ideeën over het inkomensniveau dat een student mag hebben: een jaarlijks budget van ongeveer 11.500 gulden ­ hij leidt dat af uit zijn ervaring met zijn eigen studeren­ de kinderen en uit een aantal enquêtes ­ moet naar zijn mening genoeg zijn voor een student die, zegt hij, best onder het bijstandsniveau mag zitten. Over de on­ wrikbaarheid van Deetman ­zegt hij: 'In­ tussen maakt hij iedereen kwaad. Als het politieke spel zo gespeeld wordt, dan is dat toch al te flauw en te bot. Dan overstijgt het toch nauwelijks het niveau van een jongelingsvereniging'. Over de (slechte) inkomenspositie van de studenten wordt veel 'strijd' geleverd. Er is echter nog veel meer leed en ellende te constateren in het leven van een student. Zo maakt FOLIA melding van een onder­ zoek dat twee studentenartsen op de Uni­ versiteit van Amsterdam verricht hebben naar de arbeidsomstandigheden van de stu­ denten. De resultaten zijn schokkend: 41 % van de studenten die aan het onder­ zoek meededen zeggen hinder te ondervin­ den van de lichaamshouding in bepaalde collegezalen vanwege de slechte stoelen. In sommige zalen heeft 20 % moeite de do­ cent te verstaan, 36 % klaagt over gebrek aan frisse lucht omdat de ramen in de zalen

De rector ging in zijn korte uiteenzetting over het personeelsbeleid niet voorbij aan de benoemingen van de Universitair Hoofddocenten (UHD) die vlak voor de Kerst plaatsvonden. Ondanks de zorg­ vuldigheid waarmee het aantal UHD'ers benoemd is, neemt het niet weg dat een aantal medewerkers teleurgesteld zijn omdat de keuze niet op hen viel. Volgens De Moor moest­het door Den Haag op­ gelegde nieuwe rangenstelsel bij het we­ tenschappelijk personeel tot frustraties leiden aangezien het aantal UHD­plaat­ sen geringer is dan het aantal hoofdme­ dewerkers.

Rector R. de Moor Tweede probleem is dat de UHD­plaat­ sen nu functionele plaatsen zijn, terwijl het oude rangenstelsel op het carrièrebe­ ginsel was gebaseerd. 'I n de praktijk be­ tekent dit dat de aanwezigheid van een

niet open kunnen en er zijn te weinig goe­ de fietsstallingen. Een zwak punt van het onderzoek is dat de twee artsen er enkel studenten bij betrokken hebben die op hun spreekuur kwamen. Dan kan je na­ tuurlijk gezeur verwachten. Nee, dan moet je de Amsterdamse studen­ tenvakbond AS VA hebben. Die zijn ten gevolge van een uit de hand gelopen sinterklaas­avondje midden in een interne discussie verzeild geraakt over de plaats van de vrouwenstrijd binnen de AS VA. Folia gun,t ons een voyeursblik in de ASV A­keuken waar de erbarmelijkste smartlappen worden gestoofd. Op een sinterklaas­avondje ten huize van de voor­ zitter zijn AS V A­leden zozeer met elkaar in de clinch geraakt over eikaars relatie­ problemen dat een aantal vrouwen op een nachtelijk uur het AS VA­kantoor met viltstiften beklad heeft. Ook in de AS VA zouden seksisten de dienst uitmaken, zo luidde hun boodschap. Om uit de proble­ men te komen is er dus maar weer een in­ terne discussie tegenaan gegooid. Geen wonder dat de belangen van studente(s)n (!) zo slecht geregeld zijn. Daar heeft men geen tijd voor. De UNIVERSITEITSKRANT uit Gro­ ningen heeft een gesprek met de secretaris van de Groningse universiteit, H. Bruins. Bruins maakte met zijn collega's van de an­ dere universiteiten een studiereis naar de Bondsrepubliek Duitsland waar zij het be­

plaats de eerste voorwaarde is voor een benoeming. Medewerkers zullen derhal­ ve constateren dat zij niet en andere col­ legeae wel tot UHD'er benoemd zijn, of­ schoon een kwaliteitsvergelijking zeker niet in hun nadeel uitvalt', aldus De Moor. Genoemde maatregelen moeten er vol­ gens de rector toe leiden dat men binnen de KHT sterke en zwakke punten locali­ seert en daaruit de nodige conclusies trekt. Die conclusies houden in dat mid­ delen daarheen vloeien waar zij het meest van pas komen en dat eventuele zwakke punten worden versterkt of be­ ëindigd. Dit houdt in dat het functione­ ren van ieder onderdeel binnen de KHT systematisch aan prestatie criteria wordt gemeten. 'In het afgelopen jaar is gebleken dat op onze instelling voldoende wil aanwezig is om een kwaliteitsbeleid te voeren', ver­ klaarde De Moor. 'Verheugend is vooral de samenwerking tussen de bestuursor­ ganen die onmisbaar is om onze instel­ ling aan de top te brengen.' De rector sprak in zijn nieuwjaarsrede de mening uit dat een universiteit niet alleen van bo­ venaf kan worden bestuurd. Centrale be­ stuursorganen moeten kaders stellen en voorwaarden scheppen en stimuleren, de kwaliteit van het onderwijs en onder­ zoek hangt daarentegen af van de inzet op het basisniveau en het bestuur op middenniveau. 'Een grote verantwoordelijkheid', zo liet De Moor weten, 'ligt daarom bij de vak­ groepsbesturen en de facultaire be­ stuursorganen. De inzet van alle indivi­ duele medewerkers en van alle bestuur­ sorganen is de waarborg voor onze toe­ komst.' MvB

heerssysteem bestudeerden. De kennisma­ king met de 'Deutsche Amtlichkeit' heeft Bruins weemoedig doen terug denken aan oude tijden: 'Wat me opgevallen is, is dat de Kanzler (zo heet een secretaris in Duits­ land) en de diensthoofden met alle egards worden ontvangen op de faculteiten. Dat , zijn functionarissen waar men respect voor heeft. Het deed mij denken aan de tijd voor de invoering van de democratise­ ring bij ons. (...) Er zijn daar minder regels en normen. De meeste universiteiten ma­ ken niet eens een ontwikkelingsplan. Niks Plaatsen­Geldmodel, niks Voorwaardelij­ ke financiering'. Herr Kanzler spricht. Verder in de Groningse Universiteitskrant een bericht over het nieuwe telefoonnum­ mer dat de universiteit heeft gekregen. Het nieuwe nummer is het gevolg van een ge­ heel nieuwe telefooncentrale. De centrale is eigenlijk al weer oud want Groningen heeft nog niet de supersnelle digitale cen­ trale op basis van glasvezelkabels die bin­ nenkort de markt zullen veroveren. Jol­ dertsma, de man die de telefoonvernieu­ wing heeft geleid: 'Het is een vreemde situ­ atie: met een digitale installatie zou je nu, bij wijze van spreken met een Porsche over een landweggetje rijden. En over een paar jaar heb je de situatie dat je met de nieuwe centrale van nu, met een tractor op een snelweg rijdt'. Ach meneer Jolderts­ ma, op universiteiten gaat nu eenmaal alles •altijd iets langzamer. H.B. 24 januari 1986

Wisselink & Co. BV./Belastingadviseurs zoekt

fiscaal-junstenenlof fiscaal-economen

'De vraag naar hoger onderwijs'

ter versterking van de internationale afdeling.

Instroom studenten zal weinig dalen Minister Deetman (of zijn opvolger) zal aanmerkelijk meer geld voor hoger onderwijs moeten uittrekken dan hij van plan was. De voorspelling dat er in 1995 veertig procent minder studenten zullen zijn, klopt namelijk niet, zo luidt een van de belangrijkste conclusies van prof. dr. ir. J.M.M. Ritzen in het rapport De vraag naar hoger onderwijs'. Ritzen (Erasmus Universiteit) deed het onderzoek in samenwerking met dr. D.A. Dodde (Nijmegen) op kosten van het ministerie van onderwijs en wetenschappen, dat gebaat is bij betrouwbare ramingen van de toekomstige instroom van studenten. Ritzen acht het mogelijk dat de studentenaantallen in 1995 niet lager zullen liggen dan in 1985. Dat zal het geval zijn als de ouderlijke inkomens stijgen met twee procent en de werkloosheidskansen voor middelbaar en hoger opgeleiden zullen dalen met vijftien respectievelijk twintig procent en wanneer het collegegeld en de studiefinanciering ongewijzigd blijven. De hogere inkomens zorgen er dan voor, dat een hoger percentage VWO-gediplomeerden dan nu doorstroomt naar universiteit en hogeschool. Deze hogere doorstroming compenseert de daling van het aantal achttienjarigen dat Nederland in 1995 zal tellen als gevolg van de afname van het aantal geboorten. De afname van geboorten alleen zou in 1995 zorgen voor twintig procent minder

studenten ten opzichte van 1985, zo luidde de voorspelling. Daarnaast zou als gevolg van de tweefasenstructuur nog eens een daling van twintig procent optreden. Volgens Ritzen en Dodde blijft alleen de tweefasen-afname staan. 'De minister zal dus op de lange termijn rekening moeten houden met een ruimer budget voor het hoger onderwijs dan hij op grond van eerdere voorspellingen mocht verwachten. Het hoger beroepsonderwijs zal zelfs groeien', zegt Ritzen. Economische factoren en behaalde eindresultaten in het voortgezet onderwijs blijken in verregaande mate doorslaggevend bij de vraag of VWO- of HAVO-gediplomeerden gaan doorstuderen. Het familie-inkomen blijkt belangrijkei' bij de keuze dan het opleidings- of beroepsniveau van de vader bij studenten die niet voor een beurs in aanmerking komen. Het opleidingsniveau van de moeder legt bij de doorstroming naar hoger onderwijs meer gewicht in de schaal dan dat van de vervolg op pag. 11

Wisselink & Co. BV. is een onafhankelijk belastingadviesbureau, dat reeds meer dan 30 jaar gespecialiseerd is in het adviseren en begeleiden van cliënten in alle facetten van het nationale en internationale belastingrecht De vennootschap heeft vestigingen in Amsterdam, 's-Hertogenbosch en Rotterdam. De buitenlandse activiteiten worden gesteund door een wereldwijd netwerk van correspondentea In verband met de sterke groei van de internationale praktijk, waarin zowel aan buitenlandse als Nederlandse ondernemingen adviezen worden verstrekt, is er binnen de internationale afdeling op ons kantoor in Amsterdam plaats voor - enkele fiscalisten die hetzij recent zijn afgestudeerd hetzij dat binnenkort hopen te doen en die, na een verdere interne opleiding, een zelfstandig adviserende taak kunnen vervullen; en - een ervaren fiscalist die in staat is op korte termijn als zelfstandig belastingadviseur te fungerea Vereist zijn goede contactuele eigenschappen, een grote mate van inventiviteit en verantwoordelijkheidsgevoel alsmede een goede beheersing van de Engelse taal. Voor informatie nodigen wij u uit contact op te nemen met de heer Mr AR Lier of met de heer R.G. van Zanten te Amsterdam, telefoon 020-903321. Sollicitaties met curriculum vitae gelieve u te zenden aan: Wisselink & Co. BV., tav. de heer R.G. van Zanten, Rostbus 4051,1009 AB Amsterdam.

Wisselink & Co BV Belastingadvisews riiiiiiiii'iBiifiiiaaÉiA-ii-'ii I

studentenboekhandel Prof. Verbernelaan 20 (vlakbij de hogeschool) - telefoon 013-682991 — De gespecialiseerde boekhandel in Tilburg; alle studieboeken voorde Katholieke Hogeschool, het Mollerinstituut en de H.T.S. uit voorraad leverbaar. — Tussen de 6000 en 7000 titels in voorraad, totaal zo'n 50.000 boeken. — Ook mogelijkheden voor collectieve bestellingen, neem hiervoor contact op met John van de Wiel of Ben Teunis. — Wij behandelen uw bestellingen accuraat en snel. Voor spoedbestellingen gebruiken wij onze eigen telex en computer. — De grootste juridische afdeling in het Zuiden des lands. — Gratis studieboekencatalogi en prijs-bestellijsten. — Ook de nieuwste Mulisch, Van 't Hart en Nooteboom vindt u bij ons.

centrumboekhandel Heuvelpoort 359 - telefoon 013-682991 — Alle studieboeken uit voorraad leverbaar voor de opleidingen journalistiek, verkeersacademie, academie beeldende vorming, TeHaTex, academie mens en arbeid, bibllotheekacademie en MO. — Ook mogelijkheden voor collectieve bestellingen, neem hiervoor contact op met Jac Peeters of Ben Mennen. — In deze winkel vindt u een zeer uitgebreid algemeen assortiment van hoog niveau. U treft daar boeken aan die u elders tevergeefs zult zoeken. Met name de afdelingen Nederlandse taal- en letterkunde, belletrie, kunst en informatica zijn terecht in heel Brabant bekend. — Ook een afdeling speciaal geprijsde voordeelboeken kunt u hier vinden.

boekhandel gianotten b.v. tilburg

'Ik ben gewoon een beetje bemoeizuchtig' 'Het is heel simpel. Als studenten hebben we geen pressiemiddelen. We kunnen niet gaan staken om onze onvrede met dat plan van Deetman aan te geven. Wat ons rest is een bezetting: door gebruik te maken van een uiterste middel laten we zien hoeveel we er voor over hebben om dat plan tegen te houden. Maar je moet het ook zien als een publiciteitsstunt: als studenten door zo'n bezetting merken dat er iets aan de hand is, nemen ze misschien de moeite 'ns over die studiefinanciering na te denken. Een bezetting heeft dus ook een magneetfunctie.' 'Ik noem het een drang. Ik spring makkelijk voor anderen in de bres, als ik zie dat er ergens wat moet gebeuren. Je wordt er natuurlijk zelf ook wijzer van: ik heb een ontzettende hoop geleerd de afgelopen jaren door bij de rechtswinkel te werken, het mentoraat, de introductiecommissie. Dat soort dingen allemaal. Toen kwam de oprichting van de TSB en de bezettingsactie in april. Tijdens die bezetting is de coördinatie op gegeven moment zwaar overspannen geraakt. Het was een beetje een puinhoop, vooral wat betreft de besluitvorming. Dat hebben we met een paar mensen overgenomen. Diezelfde mensen tekenden ook voor de organisatie van de volgenVJe akties. Bij mij thuis is toen de bezetting van de Katholieke Leergangen voorbereid. Even later moest er een nieuw bestuur gekozen worden. Het was dan ook een logische stap om In het TSB-bestuur te gaan zitten'. 'Ik ben gewoon een beetje bemoeiM f < ^ "iWchtig. En heel snel geneigd de dingen op me te nemen. Dit baantje als actie-coördinator vind ik wel een van de leukste dingen die ik tot nu toe heb gedaan: het is beleid maken, heel ac-

tief bezig zijn, het is veel vergaderen en heel verschillende mensen leren kennen.' 'Oorspronkelijk was er ook hier een bezettingsweek gepland. Bij de landelijke voorbereiding hebben we gezegd: gezien de ervaringen in november durven we dat eigenlijk met aan. De mislukte actieweek tijdens de behandeling van de onderwijsbegroting was toen inderdaad een behoorlijke domper. Maar je kunt niet zeggen dat er binnen de TSB geen mensen zijn die iets willen doen. Het probleem is alleen dat we niet weten welke mensen dat zijn en hoe we ze bij onze acties kunnen betrekken. Bij deze bezetting zie je dan ook vooral mensen terug die er in april en mei ook bij waren. Andere mensen vinden het een beetje een kliek, die zijn bang om erbij te komen. Zo van: iedereen kent elkaar al en iedereen barricadeert of-ie 't dagelijks doet.' 'Het is altijd heel moeilijk om te zeggen of je nu een achterban hebt die sympathiseert met je acties. Dat geldt voor heel veel dingen hier op de hogeschool. Je zit altijd met hele kleine groepjes, waarbij je denkt: ik ben met iets bezig, ik vertegenwoordig de belangen van studenten. Maar de meeste studenten hebben bijv. geen flauw benul van wat er in een hogeschoolraad gebeurt. Toch hebben studentenfracties daar het idee dat ze studenten vertegenwoordigen. Dat is bij ons exact hetzelfde: de achterban zegt het niet elke dag, maar wij hebben het gevoel dat we ons nuttig maken door belangen van mensen te vertegenwoordigen, ook al lijken die er eigenlijk geen boodschap aan te hebben. Daar komt het zo'n beetje op neer, om het heel cru te zeggen.'

PARTI FRIS

Sinds vorig jaar maakt rechtenstudente Renée Broekmeulen deel uit van het Dagelijks Bestuur (DB) van de Tilbufgse Studerenden Bond (TSB). Als aktie-coördinator was ze een van de drijvende krachten achter de bezetting die deze w e e k plaatsvond. Als afgevaardigde van Tilburg bereidde ze ook de landelijke demonstratie in Den Haag voor, die na veel over-en-weer gepraat op het laatste m o m e n t werd uitgesteld van dinsdag naar donderdag. 'Bij het bezoek van Peres zou elke stap naast de stoep worden uitgelegd als een terroristische daad. W e durfden de verantwoordelijkheid voor een demonstratie op dinsdag daarom niet aan. Je kunt vijfduizend studenten nu eenmaal niet perfekt in de hand houden.'

Een pleidooi voor arbeidsethos Dr. J. van Santen is bezorgd. Dat blijkt wel aan het slot van zijn onlangs door de SUN gepubliceerde boek, 'Arbeid, plicht en vrijheid'. In het laatste hoofdstuk trekt Van Santen fel van leer tegen de filosoof Hans Achterhuis, die o.a. bekend is geworden met zijn boek 'Arbeid, een eigenaardig medicijn' uit 1984. Hij verwijt Achterhuis het onkritisch gebruik van de studies van Hannah Ahrendt, een vrouw die volgens Van Santen 'willekeurig en zonder toereikende grond twee soorten arbeid onderscheidt', 'labor' en 'work'. Dr. van Santen blijkt zich eveneens te storen aan de gebrekkige wijze waarop Achterhuis in zijn boek teruggaat op het werk van Karl Marx. Hij stelt onomwonden: 'Achterhuis heeft zich hevig vertild aan zijn onderwerp in het algemeen en Marx in het bijzonder.' De bezorgdheid achter Van Santen's kritiek op Achterhuis wordt expliciet, nadat hij een andere Nederlander onder vuur genomen heeft, namelijk '... de heer Bingel, oud-schoolmeester en woordvoerder van de Nederlandse Bond tegen het Arbeidsethos...'. Bingel verzet zich evenals Achterhuis blijkbaar tegen dat arbeidsethos, en met name tegen de ideologie daarvan die via het onderwijs wordt overgebracht op onze vaderlandse jeugd. Van Santen wijst er op dat Bingel in de Volkskrant zelfs heeft gesproken van '...die oude calvinistische arbeidsmoraal...' Hij verwijt ook deze ex-onderwijzer een gebrekkige kennis van de relevante literatuur op het gebied van de arTilburgs Hogeschoolblad

beidsfilosofie. Zowel filosoof Achterhuis als bovenmeester Bingel krijgen op de laatste pagina van Van Santen's boek een fikse veeg uit de pan, want hij schrijft daar: '... De kritici van het arbeidsethos zijn de apologeten van het ik-ethos en bewust of onbewust daarmee de apologeten van de kriminaliteit...' Dat is niet mals, zou ik zeggen. Overigens bevat 'Arbeid, plicht en vrijheid' gedeeltes die op meer inhoudelijke gronden interessant zijn. Het tweede hoofdstuk is bijvoorbeeld gewijd aan de arbeidswaardeleer van Karl Marx, en aan de filosofische vooronderstellingen daarvan, alsmede de aanvullingen die er op gegeven zijn. Van Santen stelt dat Marx een 'krachttoer' heeft uitgehaald door af te zien van de 'gebruikswaarde' in de waar, doordat hij niet in termen van een verhouding denkt tussen ruilwaarde en gebruikswaarde. Volgens Van Santen maakt Marx hiermee een fout, die wortelt in de miskenning van Hegel's dialectiek. Dialectiek betekent dat men 'iets' denkt 'in verhouding tot' en tegelijk ook 'als verhouding'. Pas door de verhouding met iets anders heeft een bepaald 'iets' vorm, inhoud of relief. Marx negeert dat dialectische gedachtengoed, aldus Van Santen, doordat hij stelt dat iets geheel op-zich-zelf kan zijn. Karl Marx poneert zodoende een ruilwaarde die opzich-zelf is, zonder in verhouding te staan tot de gebruikswaarde van waren. Van Santen: 'Marx heeft daarmee de betekenis van de subjectieve waardering

van het subjekt bij de grootte van de ruilwaarde volledig uitgeschakeld...' De auteur vergelijkt deze waarde-theoretische noties van Karl Marx met de zogenaamde subjectivistische theorie' en ook met Hegel's dialectische theorie, en blijkt dan uit te komen bij de 'subject/object identiteit': '... de zuiver mdividuele relatie van het subject met het goed is tevens en onmiddellijk de onderlinge gelijkheid van de waren...' Interessant is ook Van Santen's kritiek op Marx' analyse van de zogenaamde 'buiten-kapitalistische waren', zoals bijvoorbeeld delfstoffen of niet ontgonnen grondgebied. Van Santen stelt dat er in termen van Marx wel sprake is van een 'verschijningsvorm' (namelijk een marktprijs) maar geen 'wezen' (namelijk geen gemcorporeerde arbeid). Van Santen zegt dan over die marxistische analyse van buiten-kapitalistische waren: 'Er is dus een wezenloze verschijning. Een uiteenzetting van dat spook heb ik nog nergens gevonden...' Hij verklaart deze paradox bij Marx overigens door diens ontoereikende oplossing voor het probleem van die eerder genoemde 'subject/ object identiteit'. Marx' 'ontoereikende oplossing' bestaat zijns inziens in de opvatting over 'totale vervreemding' en 'het totale kapitalisme', oftewel in een niet vol te houden opvatting over de volledige zelfstandigheid van het economische gebeuren. Dr. J. van Santen wijdt voorts een uitgebreide bespreking aan het door Marx

'We hebben het College van Bestuur vooral steun voor de akties tegen het studiefinancieringsplan van Deetman gevraagd. Met onze eisen geven we het college een aantal suggesties op wat voor manier ze dat kunnen doen. Ik heb De Moor ook gezegd dat onze eisen, voor mij en voor het merendeel van de aktievoerders, van secundair belang zijn. Het zou mooi zijn als we die bussen naar Den Haag betaald hadden gekregen, maar in eerste instantie ging het ons om een openbare steunbetuiging.' 'De Moor begrijpt ons nu ook wel, zo-veel hebben we inmiddels bereikt. Hij begrijpt waarom we ertegen zijn, laat ik het zo zeggen. Maar ze hebben natuurlijk wel voldoende gedaan hoor, het College van Bestuur. Ze hebben al een brief geschreven naar Deetman, samen met de andere colleges. Ze hebben de resolutie bij het mini-congres over studiefinanciering ondertekend. Ze hebben kortom alle democratische middelen gebruikt die het College van Bestuur ter beschikking staan. Maar in andere gevallen zijn ze wel bereid om 'ns te konkelen of andere wegen te bewandelen Daarom wil het er bij mij niet in dat ze alles gedaan hebben wat in hun vermogen ligt. Dat is pure kwatsch.' L.K.

ontwikkelde vraagstuk van de 'tendentieel dalende winstvoet', en de commentaren die daarop vooral in de loop van deze eeuw ontwikkeld zijn. Hij komt uiteindelijk tot een nadere bepaling van de aard en gedaante van het tegenwoordige economische surplus, oftewel de zogenaamde 'meerwaarde'. Een belangrijke conclusie van Van Santen is dat de huidige bezuinigingspolitiek overwegend gericht is op een vergroting van dat economische surplus, een vaststeUing die overigens economen en sociologen weinig zal verrassen. Ook het hoofdstuk dat is gewijd aan de dialectiek van de arbeid vormt voor enigszins geschoolde lezers op het gebied van de arbeidstheorie geen opzienbarend betoog. De clou van 'Arbeid, plicht en vrijheid' ligt vooral in de laatste hoofdstukken, waarin Van Santen zich ontpopt als een voormalig communist die - zoals al aangegeven - met enige zorg gadeslaat hoe de samenleving ingrijpend verandert. De connectie tussen die bezorgdheid en zijn eerdere theoretische uiteenzettingen ligt verankerd in een subjectiviteitsdenken dat zich keert tegen modernismes zoals kritiek op het arbeidsethos. De autobiografische aantekeningen in het inleidende hoofdstuk vormen voor de lezer een sfeertekening van de proletarische armoede tijdens de eerste decennia van deze eeuw, en verklaren indirect ook heel wat van Van Santen's recente ideeën. Van Santen publiceerde een discutabel maar daarom niet oninteressant boek. Wouter van Gils Dr J. van Santen, 'Arbeid, plicht en vrijheid'. Uitgeverij SUN, dec 1985, 160 biz., prijs f 19,50.

24 januari 1986

Vriendenboek bij afscheid prof. Grunfeld

'Het stedelijk woonerf', over wonen in de grote stad Op 1 januari zette Frans Grunfeld formeel een punt achter zijn wetenschappelijke carrière. Grunfeld, die op de KHT hoogleraar was in de sociologie van de ruimtelijke ordening en - in de jaren zeventig - hoofd van de sectie 'Wonen en ruimtelijke ordening' van het IVA, vierde die dag zijn drieënzestigste verjaardag.

Toen Grunfeld vorig jaar zijn afscheid aankondigde rees het idee om hem bij die gelegenheid een vriendenboek aan te bieden. Dat boek verscheen in november onder redactie van Jack Burgers en Peter Stoppelenburg, en kreeg de titel 'Het stedelijk woonerf'. De rode draad in het boek sluit aan bij de vraag die in het onderzoek en de publicaties van Grunfeld steeds terugkomt: hoe creëer je een samenleving waarin de mensen op elkaar betrokken zijn, terwijl ieder zich toch in vrijheid kan ontplooien? Een spanningsveld, waarin de ruimtelijke omgeving volgens Grunfeld een grote rol speelt. Hij besteedde hierbij altijd aandacht aan de grote stad en probeerde zijn onderzoek zo in te richten dat de resultaten ervan een zo groot mogelijk maatschappelijk nut hadden. Grunfeld constateerde twee gevaren voor de samenleving. In de eerste plaats is er het risico dat de balans te ver doorslaat naar de collectivisering waardoor het individu in de verdrukking komt. In de tweede plaats bestaat er het gevaar van het andere uiterste: de individualisering wordt zo sterk doorgevoerd dat zwakke groeperingen in de maatschappij er de dupe van dreigen te worden.

'Het stedelijk woonerf' gaat in op onderwerpen die Grunfeids belangstelling hebben: de problemen waar de grote stad mee te kampen heeft en de volkshuisvesting. Burgers en Stoppelenburg hebben samen met collega's van Grunfeld verschillende aspecten van deze problemen uitgediept. Ook kregen ze hierbij medewerking van de Subfaculteit der sociaal-culturele wetenschappen van de KHT en het IVA, het aan de Hogeschool verbonden instituut voor sociaal-wetenschappelijk onderzoek. Eén van de gezichtspunten van waaruit de problematiek van het stedelijk wonen werd bekeken was de zogenaamde micro-sfeer. Het wonen op zich, en vooral het toekomstperspectief daarvan, staat hierin centraal. De auteurs van dit gedeelte, Tjitse Mandemaker en Peter Stoppelenburg, zien twee bedenkelijke ontwikkelingen. De kloof tussen arm en

rijk dreigt groter te worden door de scheve verhoudingen op de woningmarkt. Het aanbod van dure woningen is groot, maar het aanbod van goede, goedkope woningen is veel te klein. Alleen bij economische groei is een oplossing van deze situatie te verwachten, wanneer de arbeidsproductiviteit in de bouw toeneemt. Verder komt er door maatschappelijke ontwikkelingen (technische vooruitgang, meer vrije tijd) steeds meer beslag te liggen op de woonomgeving en de woonruimte. Vooral de oude stadswijken zijn hierop niet berekend, aldus Mandemaker en Stoppelenburg. Naast de micro-sfeer is er de macrosfeer. Dat zijn de sociale en historische ontwikkelingen op lange termijn, die het functioneren van het stedelijk woonerf beïnvloeden. Jack Burgers en Willem van Vliet zetten uiteen, hoe alles in de samenleving steeds grootschaliger wordt, behalve de politieke besluitvorming en

Studentenaantallen stijgen nauwelijks Het aantal studenten dat aan de Nederlandse universiteiten en hogescholen staat ingeschreven is ten opzichte van 1984 gestegen met slechts één procent. Dat blijkt uit cijfers van de 1 decembertelling 1985 die deze week door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) in Voorburg gepubliceerd zijn. Stonden op 1 december 1984 in totaal 164.559 studenten aan de wetenschappelijke instellingen ingeschreven, precies een jaar later bedraagt dit aantal 166.636. De uitslag van het CBS verscheen wat aan de late kant. De oorzaak daarvan moet gezocht worden bij een universiteit die de 1 decemberformulieren te laat richting Voorburg stuurde. Om welke instelling het gaat wil dhr. H. Slagter,

Tilburgs Hogeschoolblad

werkzaam bij het CBS en zich onder meer bezighoudend met de 1 decembertelling, niet uitwijden. 'Die informatie is vertrouwelijk. Het is in ieder geval niet zo dat de betreffende universiteit de formulieren verkeerd invulde en dat het CBS daardoor vertraging opliep. Overigens kan ik van alle andere instellingen zeggen dat ze een pluim verdienen. Alle vereiste formulieren, die toch een gigantische hoeveelheid werk met zich meebrengen, zijn keurig op tijd en op de juiste wijze ingevuld.' Van de dertien universiteiten en hogescholen valt bij vier een daling van het totale aantal ingeschreven studenten te constateren. In Utrecht en op de universiteiten in Amsterdam liep het aantal ingeschrevenen in vergelijking tot 1984 terug met één procent, in Nijmegen zette een daling van twee procent in. De KHT kwam met een kleine groei van vijf procent uit de 1 decembertelling te voorschijn (6576 inschrijvingen in 1984 tegen 6891 inschrijvingen op 1 december 1985). In Twente en Limburg ligt het to-

tale aantal inschrijvingen opmerkelijk hoger dan in 1984. De TH-Twente had per 1 december van het vorig jaar 4980 studenten in huis (549 meer sinds 1984) en aan de universiteit van Maastricht nam het aantal inschrijvingen toe met 431. De verwachte groei tot 3000 studenten heeft

het bestuur. Dat neigt in toenemende mate naar kleinschaligheid, en kan de situatie niet meer aan. Er moeten daarom volgens de auteurs nieuwe vormen van collectieve besluitvorming komen om de politieke doelstellingen te formuleren en in de praktijk te kunnen brengen. Ook zij signaleren de effecten die veranderingen in de maatschappij op het stedelijk w o nen hebben. Genoemd worden onder meer de grotere mobiliteit, de automatisering, het verdwijnen van het 'nine-tofive' karakter van veel banen en de werkloosheid en de arbeidstijdverkorting. Ook de emancipatie van de vrouw laat sporen na in de woonsituatie. Hieraan wijdt Hedy d'Ancona een hoofdstuk. In 'Het stedelijk woonerf' ook aandacht voor het beleid op lokaal en boven-lokaal niveau. Wat het lokale beleid betreft staat Rotterdam model, boven-lokaal is dat Amsterdam. Pipo Nicolas legt uit dat de problemen waar de grote stad mee te kampen heeft voor een deel buiten de gemeentegrenzen liggen. De ruimtelijke omgeving is voor de stadsbewoners groter dan het gebied waarover de stadsbestuurders zeggenschap hebben. Een ander hoofdstuk van het boek, geschreven door Ton Kreukels, gaat dieper in op bestuurskundige methodieken. Jan den Draak bekijkt wat de huidige beleidsontwikkelingen zijn en bespreekt hun effecten op centrale stadsdelen. W i m Blauw tenslotte stelt de migratiestromen tussen de stad en de omliggende woonkernen aan de orde. Deze stromen hebben hun uitwerking op de kwaliteit en de kwantiteit van woonruimte en woonomgeving in de stad. Naast de hier in het kort besproken gezichtspunten bekijkt het vriendenboek de woonproblematiek in de grote stad nog vanuit een aantal andere invalshoeken. 'Het stedelijk woonerf' wordt uitgegeven door het IVA, Instituut voor sociaal-wetenschappelijk onderzoek van de Katholieke Hogeschool Tilburg. u j o H.d.D. zich in Maastricht niet voorgedaan; het totale inschrijvingscijfer is er begin december op 2736 blijven steken. Uit een persbericht van het CBS blijkt dat in december 27.000 eerstejaars voor de eerste maal aan een universiteit stonden ingeschreven. Van die 27.000 is eenenveertig procent van het vrouwelijke geslacht, wat een stijging inhoudt van één procent. Het aantal mannelijke studenten is in het afgelopen jaar met een procent gedaald. Grote belangstelling toonden de eerstejaars van 1985 voor de economie, sociaal-culturele wetenschap, psychologie en de techniek. Voor rechten en tandheelkunde daalde de interesse daarentegen behoorlijk. Aan de gezamelijke rechtenfaculteiten staan momenteel nog 19% minder eerstejaars ingeschreven, tandheelkunde kreeg met 36% minder de grootste klap. Zes universiteiten en hogescholen, waaronder Delft, Twente, Eindhoven en Leiden, registreerden op 1 december 1985 meer eerstejaars dan in 1984. De overige instellingen zagen het eerstejaarscijfer teruglopen, waarbij Nijmegen de grootste klap te verwerken kreeg. Daar kelderde het eerstejaarscijfer met maar liefst twaalf procent. M R

24 januari 1986

^Audio-

onmisbaar op letterenfaculteit^

Donderdag 30 januari presenteren 15 letteren-studenten hun zelfgemaakte audio-visuele producten (banddiaseries en video's}. Ze tiebben tiet afgelopen semester de cursus audiovisuele vaardigheden gevolgd die door de letterenfaculteit in samenwerking met het Audio-Visueel Centrum (AVO werd verzorgd. Het hoe en het waarom van een audio-visueel practicum op de letterenfaculteit. Hans van Driel en Mare Westermann, beiden docent taalvaardigheid en audiovisuele communicatie aan de letterenfaculteit, en Jan Radema, freelance regisseur en werkzaam bij het AVC, proberen deze vraag te beantwoorden. HvD: 'Wij menen dat ook audio-visuele producten- een aandachtspunt moeten zijn op een letterenfaculteit, zeker op deze letterenfaculteit waar men pretendeert mede op te leiden voor voorlichtende functies. Daar kun je niet om de verschillende media, dus ook de audio-visuele, heen.' MW: 'Nou laat ik eens een voorbeeld geven...' Hij leest een advertentie voor waarin een cursusleidster wordt gevraagd. Hun voorkeur gaat uit naar een vrouw die onder andere gevoel voor omgang met audio-visuele middelen moet hebben. MW: 'In heel veel advertenties tref je dat aan, voor het organiseren van cursussen, het geven van voorlichting.' Wij dachten dat we hier kwamen te werken op een experimentele letterenfaculteit. Anno 1980 zijn 90 % van de teksten die ons om de oren vliegen beeld- en geluidsteksten. Maar wij zijn wat het object van onderwijs betreft traditioneel gebleven. Het blijkt dat men zich alleen maar bezig houdt met de verbale tekst, en dan daarbinnen nog een minimaal gebiedje. Wij hebben van meet af aan geprobeerd om de beeldtaal in een programma te krijgen.' Op de letterenfaculteit worden nu, inclusief het practicum drie audio-visuele cursussen gegeven. Behalve de cursus 'literatuur en film' is er een inleidende cursus 'audio-visuele communicatie' vooral gericht op de theorie. Audio-visuele teksten van reclame tot documentaire worden met behulp van die theorie geanalyseerd. HvD: 'Zo'n theoretische basiscursus is heel leuk en heel zinvol, maar een practische kant ervan is noodzakelijk wil die theorie echt verwerkt worden. Een verwaarloosd aspect op universiteiten en hogescholen is de practijk. In Intermediair nummer 51 van het vorig jaar schrijft een Amerikaanse gasthoogleraar sociologie in Nijmegen een soort afscheidsartikel. De kern daarvan is dat men op universiteiten en hogescholen ten onrechte alleen maar gericht is op onderzoek en het opleiden tot onderzoeker. De onderwijstaak en aandacht voor de practijk worden veelal schromelijk verwaarloosd, en wat dat laatste betreft worden de studenten na hun studie in het diepe gegooid.' De bedoeling van het audio-visueel practicum is overigens niet dat de studenten worden opgeleid tot cameraman of regisseur maar dat ze met alle fasen van het productieproces hebben kennis kunnen maken.

Tilburgs Hogeschoolblad

JR: 'De studenten zijn tijdens het practicum tegen een aantal dingen opgelopen die ze straks in de practijk erg goed kunnen gebruiken, juist omdat ze die productieprocessen van banddiaseries en videoproducties helemaal hebben meegemaakt. Ze hebben alles zelf gedaan. Zelf heb ik van dit practicum heel veel geleerd. Als programmamaker accepteer je al gauw een aantal wetmatigheden omdat het functioneel is. Als je daar met een groep onervaren mensen weer eens naar kijkt merk je dat er ook andere mogelijkheden zijn.' MW: 'Het belangrijkste van het practicum is denk ik dat studenten een proces van idee tot product doorlopen. Kijk, een idee is prachtig, maar op een gegeven moment moet de verwezenlijking ervan getoond worden.' JR: 'Het is ook een voordeel van zo'n practicum datje uiteindelijk met een product komt, dat je geen tentamen hoeft af te leggen. Het product is een spiegel van wat je geleerd hebt en van wat je niet geleerd hebt. Hier en daar zitten natuurlijk nog wat gaten in je kennis.' HvD: 'Op zich zijn die gaten weer heel nuttig. Stel dat je als intermediair gaat fungeren naar een productieburo toe, dan heb je inzicht in wat wel en niet kan.' Drie studenten die het practicum hebben gevolgd lopen op dit moment stage bij het Natuurmuseum. Zij moeten een voorlichtings-videoband maken voor het basisonderwijs over het functioneren van het museum. Wat hebben zij aan het practicum gehad voor hun stage? Twee van hen, Gerard Rondhuis en Paul Strack-van Schijndel, vertellen hierover.

Gerard: 'Door het practicum heb je veel meer inzicht gekregen in wat wel en niet kan, wat veel tijd kost en wat niet. Als je bezig bent met een scenario schrijven helpt je dat. Je weet op voorhand waar je niet op in moet gaan omdat dat toch niet kan. We hadden bv. al hele scènes uitgedacht vanuit de mooiste camera standpunten, met schitterende monta-

ges, maar als je werkelijk met zoiets bezig bent dan zie je dat een heleboel dingen die je van te voren bedenkt niet te realiseren zijn. Daarom is het zo belangrijk dat je weet wat de technische mogelijkheden zijn.' Paul: 'Een gewone overvloeier kunnen ze bij het Audio-Visueel Centrum niet maken, het zijn allemaal harde montages. Met de video die we voor het practicum hebben moeten maken hebben we alvast een beetje met de montagemogelijkheden geoefend voor ons product voor het natuurmuseum.' Zij vinden dat de cursus in zijn opzet is geslaagd, nl. letterenstudenten wat meer inzicht geven in de practijk van audiovisuele middelen. Gerard geef ook weer het voorbeeld van mensen die in de voorlichting terecht komen en onvermijdelijk met die middelen geconfronteerd worden. Gerard: 'Wij zien het nou zelf bij dat Natuurmuseum. Daar zitten mensen die een videoband willen laten maken, maar die totaal niet weten hoe dat allemaal in elkaar zit. Die mensen zijn niet vertrouwd met audio-visuele middelen.' Paul: 'Alleen moet deze cursus niet al te leuk worden, want dan krijg je toch twijfels of je misschien beter naar de filmacademie had kunnen gaan. Ik ben dermate gebiologeerd door deze studierichting dat ik er wel in verder zou willen gaan.' Plannen voor de toekomst van audiovisuele communicatie op de letterenfaculteit zijn er wel, al zitten er nog wat haken en ogen aan. HvD: ,'t Vreemde is dat je hier op de hogeschool alle faciliteiten hebt om een

practicum te verzorgen: er is een audiovisueel centrum, de apparatuur is er, de deskundigheid. Het probleem is dat het geld komst om van die deskundigheid gebruik te kunnen maken. We moeten iedere keer opnieuw bekijken of er een potje aan te boren is om het practicum nog een keer te geven. Dat is een dubieuze situatie.' MW: 'Maar in ieder geval wordt er nu een plan ingediend om het practicum structureel te maken, waarmee dus een hele kleine formatie-eis wordt gesteld.' Verder hebben Van Driel en Westermann een project aangevraagd voor de ontwikkeling van een basispakket audio-visuele communicatie waarin elementen van de drie bestaande cursussen terecht zullen komen. Iedereen, ook niet letteren-studenten, zouden daarvan gebruik moeten kunnen maken. Ze willen daarom dat audio-visuele communicatie, net als het talencentrum, een ondersteunende voorziening wordt binnen de letterenfaculteit. Daar moet dan wel formatie voor gereserveerd worden, zodat de medewerkers de cursussen kunnen blijven geven, en het AVC zijn medewerking kan blijven verlenen aan het practicum. JR: Eigenlijk moet audio-visuele vorming al beginnen in het basisonderwijs. Het is toch waanzinnig dat niet alle kinderen aan fotografie doen. Het leerproces met behulp van beelden is zo ontstellend groot. Het analytisch vermogen, het zien, kan hierdoor enorm verrijkt worden. Dat zou een basiselement in de opvoeding moeten zijn! Tenslotte nog iets over de gemaakte producten. JR: 'We zijn natuurlijk wel met zeer primitieve apparatuur bezig geweest. Als je nagaat wat we bij de NOS gezien hebben, en als je dan toch ziet dat de technische kwaliteit van de producten redelijk is, dat andere aspecten zoals verhaal, beeldcompositie en tekst goed zijn, dan vind ik dat meegenomen. Aan de ene kant is het een zwak punt van de cursus dat je met primitieve apparatuur moet werken, aan de andere kant heeft het ook voordelen: iedereen wordt gedwongen om daarmee creatief te zijn.' HvD: 'En des te verrassender kunnen de producten worden. Wetende hoeveel tijd je hebt en welke apparatuur je gebruikt, vond ik het een redelijke betovering om alles te zien.' Claartje van der Grinten vervolg van pag. 1

Signatuurdebat 'Tussen raad en college bestaat overeenstemming over het uitgangspunt dat van te benoemen personeelsleden respect voor de signatuur dient te worden gevraagd. Niet meer maar ook niet minder. Het maken van een onderscheid in de behandeling van kategorieĂŤn van personeel ligt in dit verband niet voor de hand'. Los van de discussie over de relatie signatuur-personeelsbeleid heeft de hogeschoolraad overigens pasgeleden besloten om een werkgroep van vrijwilligers op te richten die zich zal gaan verdiepen in de samenhang tussen de signatuur en de terreinen van onderzoek en onderwijs. JQ

24 januari 1986

DSM zoekt met

academici

topicwailteit voor

mariceting en saies DSM is een der grote chemische industrieën in Europa. Het concern werl<t sterk internationaal. De industriële activiteiten van de ondernenning zijn ondergebracht in zes divisies. DSM opereert vooral op internationale industriële markten. De wisselw/erking tussen marketing, produktie en research is van wezenlijk belang. Het snel inspelen op ontwikkelingenin markten en bij klanten is vaak doorslaggevend voor het bereiken van een sterke concurrentiepositie. De komende jaren richt DSM zich o.m. krachtig op de ontwikkeling van nieuwe businessgebieden in het vlak van 'hoogwaardige materialen' en fijnchemie. De omvangrijke ontwikkelingsprogramma's hiervoor en de concernstrategie voor de komende jaren vereisen substantiële versterking van het managementpotentieel in de meest brede zin. Voor jonge academici die de start van hun loopbaan in commerciële functies willen maken zijn daarom ruime perspectieven op korte en lange termijn voorhanden.

Startfuncties

Waar voldoet u aan?

Binnen de marketingorganisaties zijn startfuncties voor academici aanwezig in:

U studeert in 1986 af of u bent 1 of 2 jaar geleden afgestudeerd. Voor commerciële functies bij DSM geniet een academische opleiding op technisch of natuurwetenschappelijk gebied enige voorkeur. Denk daarbij aan:

- marketing staf - business research - physical distribution - product sales management - technical market development Tot Uw belangrijkste taken en verantwoordelijkheden behoren: - de optimalisatie van het informatiegebeuren - de produktieplanning en produktbeschikbaarheid - de bepaling van de voorraadopbouw en voorraadhoogte - de klantenservice op het gebied van levertijden, verpakking e.d. - het opstellen van analyses over markt- en koopgedrag - het uitvoeren van projecten t.b.v. de invoering van nieuwe produkten - het opstellen van lange- en middellange termijnplannen en jaarbudgetten. In een aantal marketingteams wordt u na relatief korte tijd ook ingezet in salesactiviteiten. Na een aantal jaren kan uw loopbaan via bijvoorbeeld een positie als area sales manager leiden, tot een positie als general product manager. Daarna kan men zich ontwikkelen naar een positie als verkoopdirecteur voor een deel van de wereld of marketing manager vooreen totale produktgroep. Uiteraard kunnen daarna verdere doorgroei-mogelijkheden bestaan. De startfuncties liggen grotendeels binnen de marketingorganisaties van de DSM-onderdelen in Limburg. Binnen het daar gelegen marketing centre hebben een aantal grote divisies hun marketingactiviteiten ondergebracht. Eveneens zijn er echter startposities bij DSM-onderdelen elders in Nederland. In de loopbaan moet met uitzending naar het buitenland rekening worden gehouden.

DSIVI l ^ grensverleggend in chemie

- Chemie

- scheikundige technologie - natuurkunde - werktuigbouwkunde - industriële vormgeving - metaalkunde

De kern van DSM in 1984 ca. f23 miljard omzet en ruim f450 miljoen winst World wide

27 000 medewerkers

Concern research-organisatie ca. 1200 medewerkers Groot aantal vestigingen buiten Nederland in Europa en VS met in totaal ca. 9000 werknemers Hoofdkantoor in Heerlen, Limburg Grootste activiteit chemie, o.a. kunststoffen, harsen, vezelgrondstoffen en meststoffen Toenemend belang van fijnchemicaliën en hoogwaardige materialen Belangrijke activiteiten zijn voorts 'Energie' en Kunststofverwerking Belangen in diverse andere branches, o.a. automobiel, textiel

Aansluitende opleidingen zijn ook:

- bedrijfskunde - economie, commerciële richting Het gaat er echter vooral ook om dat in aanleg een aantal kwaliteiten aanwezig zijn, die niet direct met een studierichting te maken hebben. Essentieel zijn creativiteit, slagvaardigheid, durf, doorzettingsvermogen, gevoel voor sociale situaties en onderhandelingsvaardigheid. Daarnaast echter ook het analytisch vermogen om uiteen veelvoud van steeds andere gegevens een duidelijk en verantwoord oordeel op te bouwen. U zoekt een omgeving waarin zelfstandigheid en 'teamspirit' worden gevraagd. Vanzelfsprekend bent u bereid om world-wide, in de loopbaan passende, functies te vervullen.

Uw perspectief/toekomstige loopbaan DSM neemt academici aan met het oog op een verdere loopbaanontwikkeling binnen het concern. Management development is daarom een wezenlijk onderdeel van het personeel/organisatie- en strategisch beleid bij DSM. U wordt belast met taken van toenemende zwaarte en verantwoordelijkheid, afhankelijk van eigen performance en potentieel. Voor een volgende functie in de loopbaan is het uitgangspunt om, aansluitend op de potentieelverwachting, een zo rijk mogelijk pakket aan ervaringen op te doen. Dit kan impliceren dat u in hetzelfde of een geheel ander functiegebied wordt geplaatst.

Selectieprocedure/sollicitaties Tot de selectieprocedure behoren o.a. een psychologisch onderzoek en meestal ook een gesprek met een lid van het topmanagement van DSM. Sollicitaties kunnen - onder vermelding van vacaturenummer 85-M en onder toevoeging van een curriculum vitae worden gericht aan: DSM, Afdeling Management Development Hoger Kader Postbus 6500 6401 JH HEERLEN

VAN DIEN ^ CO TREEDT GRAAG IN CONTACT MET AMBITIEUZE BMAAF*

- V ~ l - ' ."^t^'j'

BEDRPSECONOMEN UN

Van DienifCo Accountants

Sollicitaties te richten aan Van Dien + Co Accountants. t.a.v. de heer R H van Ede, afdeling personeelszaken ^ _ Fizeaustraat 2,1097 SC Amsterdam, telefoon 020 5610111 Van Dien+Co is lid van Deloitte Haskins & Sells International Een organisatie met 26 000 medewerkers in 71 landen

Alkmaar Almere Amsterdam Apeldoorn Arnhem Velp Breda Eindhoven Enschede Gouda 's-Gravenhage-Rijswijk Groningen-Haren Haarlem Heerlen s-Hertogenbosch Hoogeveen Leeuwarden Lelystad Lochem Maastricht Oss Roosendaal Rotterdam Tilburg Utrecht Venlo Zaandam Zwolle Willemstad (Curagao) Oranjestad (Aruba) Philipsburg(St Maarten)

vervolg van pag. 6

Studenteninstroom vader. Niet verrassend, vindt Ritzen, want uit eerder onderzoek was dit al naar voren gekomen. Moeders besteden meer tijd met hun kinderen dan vaders, zodat de opleiding van de moeder meer effect heeft op de kinderen.' Bij de keuze voor een vervolgopleiding kiezen vrouwen vaker een laag niveau dan mannen. Van VWO-gediplomeerden komen meer vrouwen in het hoger beroepsonderwijs terecht dan mannen. Ook bij de keuze voor een studierichting is er verschil tussen de geslachten. A l leen niet bij de landbouwwetenschappen. Daar geeft een lager gemiddeld examencijfer eerder de doorslag. Na het VWO kiezen jongens vaker technische en exacte wetenschappen, meisjes hebben een grotere belangstellinig voor gezondheidsonderwijs, kunst, pedagogisch- en sociaal agogisch onderwijs, letteren, rechten en sociale wetenschappen. Kennisuitbreiding en zelfontplooiing vormen naast arbeidsmarktvooruitzichten motieven om te gaan studeren. Inkomensvooruitzichten tellen hierbij gemiddeld nauwelijks mee. Vrouwen zijn eerder geneigd op grond van interesse te kiezen, mannen eerder op basis van de kans op een interessante baan. Ritzen: 'De combinatie van de voorkeurrichtingen van vrouwen en het gegeven dat zij meer op basis van interesse kiezen leert dat er een gigantisch probleem op de arbeidsmarkt gaat ontstaan. Vrouwen weten wel dat de kans op een baan bij de door hen gekozen richting gering is, maar zij laten zich daardoor niet weerhouden. Zij zullen toch verwachten dat er voor hen een fatsoenlijke baan is na afloop van de studie. Een oplossing zou kunnen zijn de studievoorlichting in dit opzicht te verbeteren. En een mogelijkheid is snel een her-, om- en bijscholingsprogramma voor deze vrouwen op poten zetten.' De afstand van de woonplaats naar de diverse instellingen van wetenschappelijk onderwijs heeft een zeer sterke invloed op deze keuze; zowel de auto- als de treinkilometers zijn van belang. Een grote afstand verlaagt de kans op de komst van een student. Geloof blijft eveneens bepalend, al geldt dit voor meisjes sterker dan voor jongens. Katholieken gaan vaker naar de Katholieke Hogeschool Tilburg en de Katholieke Universiteit Nijmegen. Gereformeerden zoeken eerder de Vrije Universiteit in A m sterdam op, maar deze invloed is niet significant. Hiernaast speelt ook het studie-aanbod een grote rol bij de keuze voor een universiteit of hogeschool. Bij een groter aanbod stijgt de kans dat een leerling zich als student laat inschrijven. Ritzen en Dodde hebben berekend wat er gebeurt met de instroom van studenten als het collegegeld hoger wordt. Als dat met een procent omhoog gaat, daalt de aanmelding van studenten nauwelijks. Groter zijn de verschuivingen bij daling van de studiefinanciering oude stijl en de kinderbijslag. De effecten voor de studiefinanciering nieuwe stijl zijn niet berekend, omdat die volgens Ritzen geen ingrijpende veranderingen teweeg zal brengen. In het scenario waarin zowel de kosten voor hoger onderwijs hoger worden als de financiering zeer veel moeilijker wordt, troffen Ritzen en Dodde grote effecten op de doorstroming. Leerlingen die niet voor een beurs in aanmerking komen, zullen zich voor zeventien procent minder aanmelden in 1995 ten opzichte van 1985, terwijl de leerlingen die wel voor een beurs in aanmerking komen, maar een aanzienlijk lagere beurs krijgen, dan voor 52 procent van een studie zullen afzien. De daling voor de totale groep komt volgens Ritzen in dat geval in tien jaar tijd op 34 procent. Nely van Dam/UP Utrecht

ALG EEN N I E U W SALARISSYSTEEM Zoals bekend heeft de KHT de salarisberekingen uitbesteed aan het Rijks Computer Centrum Het RCC heeft ingaande januan een volledig nieuw salarissysteem in gebruik ge nomen Zoals te verwachten heeft deze vernieuwing tot een aantal startproblemen geleid Voor zover dit individuele medewerk(st)ers van de KHT betreft zijn zij reeds afzonderlijk benaderd Een fout die voor velen geldt is de hantering van een verkeerd percenta ge WIISO In tegenstelling tot wat in de bijsluiter bij het salarisoverzicht van januari staat IS het WllSO-percentage bij de berekening van het salaris van januan nog op het niveau van december (1 58%) gehandhaafd Bij de salaris betaling van februan zal dit gecorrigeerd worden Indien nog andere problemen ontstaan zal men hiervan zo snel mogelijk op de hoogte gesteld worden Voor zover men informatie wil over de berekeningswijze en an dere aspecten van het salaris wordt eenieder verzocht vragen daarover zo mogelijk uit te stellen tot na 11 februan a s om de afdeling DPZ/PIA de kans te geven de door de vernieu wing ontstane achterstanden zo snel mogelijk in te lopen Een toelichting op het nieuwe salarisoverzicht, dat vanaf nu maandelijks wordt ver strekt, zal zo spoedig mogelijk aan al Ie personeelsleden worden uitgereikt

INLEIDENDE CURSUS VROUWENSTUDIES De inleidende cursus Vrouwenstu dies start op woensdag 5 februan, om 10 30 uur, in zaal S 22 Tijdens deze bijeenkomst wordt in overleg met de studenten de collegetijd vast gesteld op woensdagochtend of op maandag van 18 00 tot 20 00 uur Deelname aan deze cursus staat open voor alle studenten van de Hogeschool Het programma is een kennismaking met het inmiddels brede gebied van vrouwenstudies Het is de bedoeling inzicht te bieden m een aantal centra Ie discussies en thematieken, die bin nen vrouwenstudies aan de orde zijn Aan bod komen de positie van vrouwen aan de uni versiteit, het ontstaan en de geschie denis van vrouwenbeweging en vrouwenstudies, theoretische noties, die van belang zijn voor de ontwikkeling van vrou wenstudies marxistische theorievorming, machts en ideologietheorien van Althusser, Foucault en Donzelot, socialisatie theonen en psycho ana lyse, voorstellingen van mannelijkheid en vrouwelijkheid, - nieuwe zienswijzen en strategien op o a de terreinen arbeid, gezin, sexualiteit, film, taal, waanzin, gastspreeksters over de relatie vrou wenstudies en rechten, economie, letteren en filosofie Nadere informatie en inschrijven bij Marga Genemans (coördinatie inleidende cursus), kamer S-155, tel (66)2684

E C O N O M I S C H E GESCHIEDENIS TWEE FASEN STRUCTUUR Ter realisenng van de vrije keuze kun nen de studenten in het kader van de Twee Fasen Structuur dit semester het vak Economische Geschiedenis volgen Het college geeft een overzicht van de economische evolutie sinds 1945 Hierdoor worden ontwikkelingen in het actuele economische gebeuren (groei, crisis. Derde Wereld, han delspolitiek, wisselkoersen, internati onale instellingen) in een breed histo-

Tilburgs Hogeschoolblad

nsch perspectief geplaatst (deel I) en verklaard (deel II) Literatuur (verplicht) H van der Wee, De gebroken welvaartscirkel De wereldeconomie, 1945-1980, Leiden, Martinus Nijhoff, 1983 De colleges zullen gegeven worden door Dr J F E Biasing (vrijdag, 9 30 12 30, AZ 05) Het eerste college IS op vrijdag 31 januan a s

D O C T O R A A L BESTUURLUKE INFORMATIEKUNDE/EXTRA TENTAMEN WISKUNDE 2 Op 30 januan 1986, van 13 30 16 30 uur in AZ 8, wordt er een extra tentamen Wiskunde 2 afgenomen over de stof van het studiejaar '84/'85 Studenten die voor dit tentamen in aanmerking komen ontvangen van het buro examens een oproep

ALGEMENE ECONOMETRIE I Het college AE I begint door om standigheden 1 week later (dus op 6 februan a s ) A

Kapteyn

COLLEGES BESLISKUNDE 2 De hoorcolleges BESLISKUNDE 2 beginnen op dinsdag 28 januan, 10 30 uur J

Kriens

OVERGANGSREGELING LERARENOPLEIDING E C O N O M I E VOOR TWEE-FASEN-STUDENTEN Studenten die voor 1 augustus 1987 een 'twee fasen'-doctoraal examen met goed gevolg hebben afgelegd en in hun pakket het twee maanden leraren programma hebben opgeno men (de eerstvolgende gelegenheid tot het volgen van zo'n programma wordt geboden m het eerste se mester van het collegejaar 1986/ 1987), kunnen via een beperkte tweede fasen leraren opleiding met een studiebelasting van tweemaan den (i p V twaalf), indien deze voor 1 september 1987 wordt aangevangen en voor 1 december 1987 met een examen wordt afgesloten een on derwijsbevoegdheidverwerven Inja nuan 1987 en omstreeks mei/augus tus 1987 zal een cursus hiervoor star ten Vooraanmelding voor zowel het twee maandenprogramma in het doctoraal als het twee-maanden tweede fase programma dient plaats te vinden voor 31 januari bij de secre taresse M w Inge van Niel, kamer B 541 De definitieve inschrijving voor het twee maanden doctoraal programma en voor de januan 1987 cursus van de twee fasen opleiding wordt begin mei opengesteld voor diegenen die zich in januan hebben aangemeld De inschrijving voor de mei/augustus 1987 cursus zal op een nader te bepalen later tijdstip open staan Twee fasen studenten die na 31 /a nuan 1986 tot de conclusie komen dat een onderwijsbevoegdheid een aantrekkelijk attribuut is zullen zich t z t voor de tweede fase lerarenop leiding van een jaar, die volgens de plannen per september 1987 van start zal gaan, dienen aan te melden Nadere inlichtingen bij de heer Drs H Klok, kamer B 510, tel (66)2318

LERARENOPLEIDING E C O N O M I E 'OUDE STIJL' Studenten die zich voorbereiden op het doctoraal examen 'oude stijl' kunnen in het academisch jaar 1986/1987 voor de laatste maal deel nemen aan de lerarenopleiding 'oude stijl' De studiebelasting van deze opleiding is vier maanden, ze is geprogrammeerd in de periode mei 1986/apnl 1987 Vooraanmelding voor de opleiding dient plaats te vinden voor 31 januari bij de secretaresse M w Inge van Niel, kamer B 541 De definitieve in schrijvmg voor het vier-maanden programma wordt begin mei opengesteld voor degenen die zich in januari hebben aangemeld 'Oude stijl' studenten die na 31 janu an 1986 tot de conclusie komen dat een onderwijsbevoegdheid een aan trekkelijk attribuut is zullen zich t z t voor de tweede fase lerarenopleiding van een jaar, die volgens de plannen per september 1987 van start zal gaan, dienen aan te melden Nadere inlichtingen bij de heer Drs H Klok, kamer B 510, tel (66)2318

DOCTORAAL OS/ONDERWIJS VAKGROEP RIO Studenten internationale economie oude structuur, die in het eerste se mester 1985/'86 de 'V N en de We reldorganisaties' gevolgd hebben, dienen in het tweede semester de cursus 'Europees Recht/Europese In stellingen' te volgen Plaats en uur van de colleges SZ 33, woensdag 15 30-17 30 uur DOCTORAAL TFS/PEMO 2 Het college Pemo 2 wordt gedurende het hele 2e semester gegeven op donderdag van 10 30 12 30 uur in SZ 101 BESTUURLIJKE INFORMATIEKUNDE/ ECONOMETRIE Het hoorcollege Programmeren zal in tegenstelling tot hetgeen vermeld staat in het collegerooster, worden gegeven op maandagavond van 19 15 21 15 uur, in zaal AZ 116 Verplichte literatuur is E B Koff man. Problem solving and structures programming in Pascal, second editi on, Addison Wesley, 1985 Tijdstip en plaats voor de werkcolle ges blijven ongewijzigd Inschrijving voor het werkcollege dient plaats te vinden voor vrijdag 31 januan 1986, via de hiervoor aanwezi ge intekenlijst bij de practicumzaal C 230 Het werkcollege draagt grotendeels het karakter van een practi cum en richt zich met name op het opdoen van enige vaardigheid in het oplossen van een aantal program meeropgaven Deelname aan het tentamen Programmeren 1 is alleen mogelijk voor studenten die aan de werkcolleges hebben deelgenomen Het eerste hoorcollege zal worden gegeven op maandag 27 januari 1986

WIJSBEGEERTE: DOCT. TFS * In afwijking van wat in het rooster staat vindt het derdejaarscollege wijsbegeerte 360 030 (docenten Van Doorne/Meijs) op woensdag van 13 30-15 30 uur plaats m AZ 114 en AZ 115 (dusn/ef in CZ 101) Gezien de capaciteit van de zalen is een inde ling van derdejaarsstudenten nodig In AZ 114 worden de sociaalecono men en de fiscalisten verwacht, en alleen deze, de ovengen in AZ 115 De lokalen op vrijdag blijven ongewij zigd Het onderdeel van de colleges dat door Van Doorne wordt gegeven heeft als titel 'Economie is een maat schappijwetenschap Onderzoek naar betekenis en functie van de eco nomie in het maatschappelijk bestel' Het omvat drie hoofdstukken I Economie in het spanningsveld van maatschappelijk gebeuren en sociaal wetenschappelijk onderzoek Probleemstelling II Economen en filosofen over voor onderstellingen van de economische wetenschap III Filosofie, economische weten schap en maatschappelijk gebeuren Op zoek naar een theoretisch verantwoorde samenhang * Het werkcollege Sociale wijsbegeerte en Sociale ethiek 360 222 (Dr F van Doorne) vangt aan op donder dag 30 januari te 09 30 uur in SZ 158 Er zijn met de deelnemers aan het eind van het vorig semester reeds af spraken gemaakt over te bestuderen teksten ter voorbereiding van deze

eerste bijeenkomst Wie nu voor het eerst wil deelnemen, wordt verzocht met spoed contact op te nemen met de docent, tel 013-662207 (KHT) of 013-671686 (pnvé), zodat een adequate voorbereiding op de eerste bijeenkomst mogelijk is I N F O R M A T I E OVER STUDIERICHTINGSCOMMISSIE FISCALE E C O N O M I E Hierbij vragen wij jullie aandacht voor het volgende 2 oktober 1985 is de studierichtings commissie Fiscale Economie van start gegaan In deze commissie, waarin alle vakgroepen van de studienchting en zeven fiscale economie studenten vertegenwoordigd zijn, komt de onderwijsproblematiek in al haar facetten aan de orde (onder wijsprogramma's, SB indelingen, overgangsmoeilijkheden van Oude Stijl naar Twee-Fasenstructuur) Het accent wordt gelegd op zaken die zich afspelen in de studierichting Fiscale Economie Van deze commissie zijn lid Prof dr J van Dijck, Belastingrecht, voorzitter Drs J Groeneveld, Inleiding Bedrijfseconomie, Kosten, Waarde, Winst, Dr E Kertzman, Openbare Financien, Mr R van Ma Ie, Staats en Bestuursrecht, Drs P Meijs, Wijsbegeerte, Prof mr F Molenaar, Privaatrecht, Drs A Schoorlemmer, Onderneming Fi nanciermg, Guido Derckx, Miranda Lebens, Willie Mommers W i m van Neutegem, Jan Pieter van Niekerk, Arco Verhulst, Geert van de Water beemd Wanneer je iets writ weten over deze commissie of met een bepaald pro bleem zit, kom naar ons toe, zodat WIJ dit mogelijkerwijs aan de commis sie kunnen voorleggen Hieronder vinden jullie twee adressen en telefoonnummers Geert van de Waterbeemd, Hogeschoollaan 116, tel 013 632687, Mirande Lebens, Wagnerplein 202, tel 013-563425 Natuurlijk kunnen jullie ieder student lid tijdens de colleges of andere gele genheden aanspreken W I J hopen dat jullie van de mogelijk heden die deze commissie biedt ge bruik zullen maken DOCTORAAL-SEMINAR GELD-KREDIET- EN B A N K W E Z E N In het tweede semester zal Prof Dr J J Sijben voor doctoraalstudenten van de oude structuur een drietal se miners verzorgen (Moneys informa tion and incertainity) op de donder dagen 20 februan, 20 maart en 17 apnl, plaats CZ 216, tijd 9 00 12 30

Het tweede blok, vanaf 11 maart, zal verzorgd worden door Prof Michael R Baye, Texas A & M, en Prof Pieter Ruys met onderwerpen uit de theorie van de industriële organisatie, toegelicht met de feitelijke ontmanteling van de Bell Telephone Company Het college wordt in principe gegeven op dinsdagochtend en vrijdag ochtend om 8 30 uur In overleg met alle betrokkenen kun nen tijd en plaats eventueel gewijzigd worden

WISKUNDIGE ECONOMIE 3 Op 28 januan a s start het college Wiskundige Economie 3 bestemd voor derde en vierdejaars studenten TFS Het eerste college vindt plaats in zaal CZ 217 en begint om 13 30 uur Het college is opgesplitst in twee halve SB's Het eerste blok, van 28 januan t / m 14 maart, zal verzorgd worden door Prof Michael R Baye, Texas A & M, en Dolf Talman De onderwerpen zijn respectievelijk 'Prijs indices en zoekgedrag' en 'Het mo delleren en berekenen van rantsoeneringsevenwichten' Het tweede blok, van 18 maart t / m 22 april, zal verzorgd worden door Prof Rick van der Ploeg, London School of Economics, en Aart de Zeeuw Het onder werp IS 'Dynamische spelen en economische theorie' Nadere afspraken over tijd en litera tuur worden na het eerste college ge maakt Naast studenten zijn ook stafleden van harte welkom

A A N V A N G COLLEGES PROF. M R . F. M O L E N A A R EN DRS. F. V A N KOPPEN Alle colleges, dus ook de post-doc toraal colleges, van Prof Mr F Molenaar en Drs Mr F van Koppen vangen een week later dan normaal aan namelijk op 4 februan 1986 D O C T O R A A L BIK Betreft het 2e semester, studiejaar '85/'86 Ondernemingsrecht 1, maandag 15 30-17 30 uur in CZ 112 Intellectueel eigendom, vrijdag 10 30-12 30 uur in SZ 37

DOCTORAAL BEDRIJFSECONOMIE Betreft het 2e semester, studiejaar

'85/'86

Ondernemingsrecht 1, dinsdag 15 30 17 30 uur in AZ 114 Ondernemingsrecht 2, donderdag 10 30 12 30 uur in SZ 11 (Op 27 februan in zaal CZ 215)

D O C T O R A A L TFS BE EN BIK Het hoorcollege Kwaliteitsbeheersing en Typologie wordt gedurende het 2e semester op vrijdag van 13 30 15 30 uur voor bedrijfseconomen gegeven in AZ 115 en voor bikkers gegeven in CZ 105

D O C T O R A A L ECONOMETRIE, (aanvang sept. 1985) Het college Wiskundige Methoden 2 op maandag 08 30-10 30 uur ver schuift voor het hele tweede semester naar maandag 15 30 17 30 uur in CZ 217

D O C T O R A A L TFS ECO/BIK Wijzigingen cursussen 3e jaars Organisatie van de Onderneming Cursus Organisatie theonen, februan '86 maandag AZ 10, Cursus Organisatiestructuur, maart '86 maandag A 10, Cursus Innovatie, april '86 maandag AZ 10, Cursus Voorraad en Organisatie ver valt

ONDERWIJSECONOMIE Het college onderwijseconomie van de Heer H Klok start i p v 30 januan op 6 februan en wordt dan gegeven van 9 30 12 30 uur in AZ 9

TENTAMENS WISKUNDIGE ECONOMIE 2 Het college Wiskundige Economie 2 zal opgesplitst worden in twee halve SB's Het eerste blok, van 28 januari t / m 7 maart, zal verzorgd worden door Aart de Zeeuw aan de hand van materiaal, dat ontleend is aan het hoofdboek Mathemical Methods in Economics' van F van der Ploeg, hoofdstukken 2, 3, 4 en 11

De schriftelijke tentamens in mei en augustus 1986 alsmede m december of januan daaropvolgend, worden afgenomen over de hierboven vermei de literatuur Alle andere literatuur opgaven e d terzake Handelsrecht B = Privaatrecht I-B komen met bovenstaande literatuuropgave te ver vallen Zorgt u dat u het juiste maten aal tijdig m uw bezit hebt

24 januari 1986

D m

a

m

O

HUWELIJKSGOEDEREN- EN ERFRECHT TWEEDE SEMESTER 1985/1986 A Werkcolleges inleiding tot het belastingrecht (voltijdse opleiding pro pedeuse) In aansluiting op het in de studiegids op pag 178 gepubliceerde rooster volgen in het onderstaande de gege vens met betrekking tot de werkcol leges inleiding belastingrecht Op w/oensdag 19 februari, woensdag 19 maart en dinsdag 6 mei groep 1 10 30 12 30 u , CZ 217, groep 2 10 30 12 30 u , CZ 216 groep 3 13 30 15 30 u CZ 217, groep 4 13 30 15 30 u CZ 215, groep 5: 15 30 17 30 u CZ 217, groep 11 15 30 17 30 u CZ 215, groep 12 15 30 17 30 u CZ 216 Op donderdag 20 februari, donderdag 20 maart en donderdag 1 mei groep 6 10 30 12 30 u CZ 215, groep 7 10 30 12 30 u SZ 37, groep 8 10 30 12 30 u AZ 05, groep 9 13 30 15 30 u SZ 37, groep 10 13 30 15 30 u AZ 05, groep 13 15 30 17 30 u SZ 37, groep 14 15 30-17 30 u AZ 05 Intekening is met nodig uitgegaan wordt van de bestaande indeling in 14 werkgroepen Docenten mr Ch Langereis (groep 6 en 12), mr S Ragout (groep 1, 3, 5, 7, 9 en 13) mw mr S A M van der Weegen (groep 2, 4, 8,10, 11 en 14) B Voltijdse opleiding blok II Neder lands recht (pag 185 van de studiegids) Het vak rechtsgeschiedenis A zal met een (grootschalig) hoorcolle ge geven, maar een aantal kleinere groep 1 dinsdag, 8 30 10 30 in CZ 218, groep 2 dinsdag. 13 30-15 30 in SZ 37, groep 3 dinsdag, 13 30 15 30 in AZ 7, groep 4 woensdag, 10 30 12 30 in CZ 105, groep 5 woensdag, 10 30 12 30 in AZ 8, gvoep 6 woensdag. 13 30-15 30 in CZ 113 Intekening is noodzakelijk en kan geschieden vanaf maandag 20 januan a s op werkdagen tussen 9 00 en 12 30 uur op kamer B 922 C Voltijdse opleiding blok IV Nederlands recht (pag 188 van de studie gids) De werkgroepen 3 en 6 van staats en bestuursrecht D hebben een andere dag en tijd werkgroep 3 maandag 15 30 17 30 in CZ 104, werkgroep 6 donderdag, 10 30 12 30 in SZ 35 D Voltijdse opleiding blok IV Neder lands recht (pag 189 van de studie gids) Uitsluitend op donderdag 6 februan a s zal het college internationaal pn vaatrecht worden verschoven naar AZ 117 E Voltijdse opleiding blok IV juridi sche bestuurswetenschappelijke stu dierichting (pag 207 van de studie gids) In plaats van per brief volgt in het onderstaande de informatie over dit blok 1 Bestuurskunde C maandag 10 3012 30 dn AZ 112) en dinsdag 10 3012 30 dn AZ 8) 2 Rechtssociologie maandag 13 30 15 30 dn SZ 158) 3 Seminar wetgevingspraktijk don derdag 10 30-12 30 dn CZ 104) De colleges beginnen in de week van 27 januari a s F Keuzevakkenrooster (pag 191 van de studiegids) Uitsluitend op donderdag 6 februan a s zal het college internationaal pn vaatrecht worden verschoven naar AZ 117 G Capita Selecta Burgerlijk Recht Groep 1 maandag, 16 00 18 00, AZ 8, Groep 2 maandag, 15 30-17 30 in CZ 215, Groep 3 woensdag, 13 30-15 30 in

SZ 174, Groep 4 maandag, 15 30 17 30 in CZ 216

Tilburgs Hogeschoolblad

De colleges huwelijksgoederen en erfrecht zijn verplaatst naar maandag 13 30 15 30 uur in SZ 32 Het college begint op 27 januari a s Nader bencht omtrent literatuur volgt nog JURIDISCHE I N F O R M A T I C A Het tweede semester van dit lopende studiejaar wordt gestart met de cur sus Juridische Informatica De cur sus wordt dit semester twee maal ge geven Inschrijving is voor geen van beide meer mogelijk De eerste colleges van de eerste cur sus zijn op 29 en 30 januan a s De tweede cursus vangt aan op 12 en 13 maart a s De collegetijden zijn als volgt propedeusegroep woensdag, 15 30 17 30 uur, doctoraalgroep 1 donderdag, 08 30 10 30 uur, doctoraalgroep 2 donderdag, 10 30 12 30 uur, deeltijdgroep donderdag, 18 45 20 30 uur De plaats van het college is inmiddels veranderd alle colleges vinden plaats in zaal AZ 04' In verband met de faculteitsdag op 30 januari 1986 zal het eerste college voor de deeltijdgroep worden gege ven op woensdag 29 januari, van 18 45 20 30 uur in AZ 04 De weken daarna vindt het college gewoon op donderdag plaats Voor de eerste bij eenkomst moet het volgende worden voorbereid Uit Jan Smits, Het recht uitgedaagd door de computer hoofdstuk 1 2 informaticarecht en juridische informatica (pag 10 12), hoofdstuk 2 1 burgerlijk recht, con tractenrecht en aanschaf (pag 19 30), hoofdstuk 3 1 strafrecht inleiding (pag 55 56), hoofdstuk 3 2 misbruikmogelijkhe den (pag 56 57), hoofdstuk 3 3 computercriminaliteit (pag 57 66), hoofdstuk 4 1 staatrecht, inleiding (pag 82 83) en hoofdstuk 4 2 privacy (pag 83 94) Uit de Reader Juridische Informatica G Vandenberghe, Informatica en recht (pag 7 30) en H Franken, Jurist en computer, theoretische ach tergronden (pag 30-50) Mr S Nouwt, kamer B 727, tel 013 (66)2792

VERGELIJKEND STAATSRECHT In het kader van het keuzevak vergelijkend staatsrecht zal komend se mester bij voldoende deelname een cursus worden verzorgd over aspecten van het Bntse en Amen kaanse staatsrecht Op dinsdag 28 januari a s zal om 18 30 uur in zaal SZ 29 een voor bespreking worden gehouden Deze bijeenkomst dient er ook toe om de aan te schaffen literatuur toe te lichten Opgave voor dit college ofwel het inwinnen van inlichtingen kan geschieden bij Prof Mr A K Koekkoek, tel 013-662302 of bij Mr F de Jongh, tel 04163-73906 ( s avonds)

METHODOLOGIE Het college Methodologie van prof Schoordijk zal op maandag 3 februan 1986 weer beginnen om 19 00 uur in SZ 158 De ovenge colleges zullen worden gegeven in SZ 35 VERHUISBERICHT M R . R.J.M. S M I T Met ingang van 1 januari j I is mr R J M Smit verhuisd van kamer B 824 naar kamer B 810, telefoon 166)2627 HANDELSRECHT B = PRIVAATRECHT I-B (HANDELSVENNOOTSCHAPPEN EN RECHTSPERSONEN) HOORCOLLEGES Het tweede semester handelsrecht, waarin de handelsvennootschappen en rechtspersonen worden behan deld, begint voor dagstudenten 28 januari (week 5) 10 30 12 30 uur, CZ 101, avondstudenten 30 januari (week 6), 18 45 2 ; 45 uur, SZ 17 In afwijking van hetgeen gebruikelijk IS duurt het avondcollege dne uren, waarvan twee uren hoorcollege ge volgd door een uur waann casusposi ties worden behandeld

WERKGROEPEN De werkgroepen worden in beginsel gegeven op maandag en dinsdag, te beginnen in week 8 (17-18 februan) U dient zich hiervoor in te schrijven bij het buro van de faculteit De inte kenlijsten bevinden zich vanaf maan dag 20 januan tussen 9 00 en 12 30 uur op kamer B 922

LITERATUUR De verplichte literatuur bestaat uit (gedeelten uit) A L Mohr, Van maatschap, ven nootschap onder firma en commanditaire vennootschap (2e druk Gouda Quint Arnhem 1981) A Pitio F J W Lowensteyn, Het Nederlands Burgerlijk Wetboek deel IA Het Rechtspersonenrecht (2e druk Gouda Quint Arnhem 1986 Be gin februari verkrijgbaar) P van Schilfgaarde, Van de naam loze en besloten vennootschap (5e druk Gouda Quint Arnhem 1984) C J van Zeben-T A W Sterk, Ar resten Handelsrecht en Burgerlijk Procesrecht (4e druk Tjeenk Willink Zwolle 1984) Leidraad Handelsrecht B = Privaat recht I B 1985 1986 Dictaatnummer 650 86 118 (Begin februan verkrijg baar bij het dictatenmagazijn ) Bijlagen bij de leidraad Handelsrecht B = Privaatrecht I-B 1985 1986 Dic taatnummer 650 86 119 (Begin fe bruan verkrijgbaar bij het dictatenmagazijn ) - Wetteksten bij de leidraad Handels recht B = Pnvaatrecht I-B 1985 1986 dictaatnummer 650 86 122 (begin februan verkrijgbaar bij dictatenmaga zijn ) Een exacte opgave van de verplichte en de aanbevolen literatuur is opgenomen in de hierboven vermelde lei draad

KEUZEVAK ONOERWIJSRECHT In het tweede semester (voorjaar 1986) zal het keuzevak onderwijs recht voor de eerste maal worden ge doceerd door Mr H L C Hermans (kamer B 840, tel 013 662469, b g g 662302) De colleges zullen beginnen in de week van 17 02 1986 Het IS de bedoeling deze eerste dne colleges te doen samenvallen met de colleges Onderwijsrecht I van de so ciale faculteit Het studieprogramma voor juristen zal echter enigszins worden aangepast Speciaal voor juridische studenten is er een introduc tiebijeenkomst op 07 02 1986 om 14 00 uur in SZ 29

HUWELIJKSGOEDEREN- EN ERFRECHT (KEUZEVAK) Het keuzevak huwelijksgoederen en erfrecht (studiegids 1985-1986, p 109, nr E 2 27) wordt gedoceerd in het tweede semester op maandag van 13 30 15 30 uur in SZ 32, te be ginnen op maandag 27 januan a s De verplichte literatuur omvat - PitIo, Het Nederlands Burgerlijk Wetboek, Deel 1, Het Personen en Familierecht, door prof mr A PitIo, zevende druk bewerkt door Gr van der Burght en M Rood de Boer, Gouda Quint BV Arnhem 1985, PitIo, Het Nederlands Burgerlijk Wet-

boek, Deel 5, Het Erfrecht, door prof mr A PitIo, zesde druk bewerkt door Gr van der Burght, Gouda Quint BV - Arnhem 1981, - H C F Schoordijk, Mede-eigendom Gemeenschap Rechtspersoonlijk heid, Zwolle 1983 Welke onderdelen uit de literatuur tot de verplichte leerstof zullen behoren, wordt tijdens de colleges meege deeld Bovendien zal in de loop van het semester een syllabus verschij nen waann, naast de verplichte on derdelen uit de literatuur, tevens de verplichte jurisprudentie is aangegeven

4a SEMESTERCURSUS FILOSOFIE Wegens ziekte zullen de colleges en werkgroepen van de 4e sem cursus Filosofie van drs B van der Kleij aanvangen op dinsdag 18 februari U wordt verzocht het boek van T de Boer, 'Grondslagen van een Kntische Psychologie', uitgeverij Ambo, Baarn, aan te schaffen, en daaruit pag 9 t / m 18 te bestuderen Het dic taat (nr 595 86 002) behorende bij de cursus IS verkrijgbaar op het dictaten magazijn

STAATS- EN A D M I N I S T R A T I E F RECHT D In afwijking van hetgeen in de studie gids en in de syllabus staat vermeld, zullen de hoorcolleges van Prof Mr W Komjnenbelt voor het vak staats en administratief recht D voor dag studenten met om 8 30 uur, maar om 8 45 uur beginnen De hoorcolleges zullen worden gegeven op de donderdagen 30 januan, 13 en 27 februa ri, 6 en 20 maart, 10, 17 en 24 apnl in AZ 10 VERGELIJKENDE CONSTITUTIONELE RECHTSGESCHIEDENIS De colleges vergelijkende constitutie nele rechtsgeschiedenis (Prof mr J Coopmans) zullen worden gege ven op woensdagavond van 18 4520 30 uur, in SZ 158 De colleges beginnen op woensdag 29 januari 1986 FACULTEITSDAG Zoals reeds eerder is medegedeeld, zal op donderdag 30 januari 1986 de inmiddels traditionele jaarlijkse facul teitsdag worden gehouden In het kader hiervan zal te 16 30 uur in de aula van de Hogeschool een acade mische zitting van de faculteit plaats vinden Het programma voor deze plechtigheid luidt als volgt openingswoord door de voorzitter van de faculteit, prof mr Ch P A Geppaart, - rede door prof mr J E J Th Dee len, hoogleraar in het internationaal privaatsrecht, met als titel 'DE RECHTSVERHOUDING ONT HEEMD (Een i p r terugblik)' Na afloop van de zitting ( Âą 17 30 uur) zal in de ruimte voor de aula een aperitief worden aangeboden Het faculteitsbestuur nodigt eenieder bij deze uit tot bijwoning van de aca demische zitting Ter gelegenheid van de faculteitsdag zal 's avonds vanaf 21 00 uur voor de facultaire gemeenschap een JURIS TENFEEST worden georganiseerd, waarbij uiteraard alle rechtenstuden ten (op vertoon van hun college kaart) van harte welkom zijn Dit feest zal worden gehouden in de N K Harmonie, Stationsstraat 26 te Tilburg De toegansprijs voor dit feest be draagt voor het wetenschappelijk personeel f 2,50 en voor de studenten /^ 1 , Voor de goede orde zij nog vermeld, dat de avondcolleges op donderdag 30 januari 1986 komen te vervallen

INZAGE TENTAMEN STAATSRECHT C De inzage van het tentamen Staatsrecht C wordt gehouden op maandag 3 februan a s van 16 00-18 00 uur in kamer B 809

C u n o u o i\ni i l o u n c PSYCHOLOGIE De cursus Kritische Psychologie (Do cent dr L van Buchem) start op 7 februari om 10 30 uur, i p v vrijdag 31 januan

KEUZEVAK SOCIOLOGIE V A N DE VRIJE T I J D II De tweede cursus van het keuzevak Sociologie van de vrije tijd zal op maandag 27 januari om 18 00 uur be ginnen in SZ 174 Deze cursus over vrijetijdsbeleid wordt nu voor het laatst gegeven Studenten die de laatste jaren cursus I hebben gevolgd en die cursus II nog willen volgen, worden er dus op gewezen dat er voorlopig geen gelegenheid meer zal zijn om dit keuzevak af te maken Op het eerste college zal in onderling overleg worden bezien of er een ge schikter collegetijd kan worden gevonden Dr Q van Bijsterveldt C U R S U S O N D E R W I J S EN OPLEIDING De cursus onderwijs en opleiding voor het tweede semester '85-'86 is verzet naar het eerste semester '86-'87 De mogelijkheid bestaat deze cursus nu op individuele basis toch te doen Meer informatie bij Drs R Halkes, kamer S 120, tel 2457/2371 PROCESSEN I N DE S C H O O L Het programma van de cursus 'Pro cessen in de school', die in het tweede semester door dr J Dronkers wordt gegeven in het kader van de studierichting onderwijswetenschap pen, IS thans verkrijgbaar bij het Se cretanaat van de Vakgroep Sociologie, Mieke Lustenhouwer, kamer S 177, tel 662371 Naast een inlei ding over het thema komen de vol gende onderwerpen aan de orde on derwijs aan meisjes, onderwijs en ar beiders, jeugdcultuur, leerkrachten en scholieren effecten van scholen, differentiatie

COLLEGE TEKSTLEZING Gedurende het tweede semester geeft Dr E E Berns het doctoraal college 'Tekstlezing hedendaagse wijsbegeerte over 'La difference' van J Derrida Het begint op 7 februari en vindt plaats op vrijdag van 13 30 15 30 uur in SZ 28 De tekst van 'La difference samen met de engelse vertaling zal binnenkort verkrijgbaar zijn in het dictatenmaqj/ijn

ROOSTER Studenten SZW kunnen bij aanvang van het tweede semester informatie over de inhoud van de cursussen Leer van de Sociale Zekerheid II en III, Inleiding Recht en Sociaal Zekerheidsrecht afhalen bij het secretariaat SZW, kamer R 2 Roosterwijziging De schakelcursus Jundische inleiding tot de sociale zekerheid van maandag 20 00-22 00 uur komt te vervallen Studenten dienen als schakelcursus de cursus Inleiding recht van A van de Wiel te volgen die met op woens dag van 18 00 20 00 uur verzorgd zal worden, maar op dinsdag van 15 30 17 30 uur in SZ 29

24 januari 1986

MEMO Bistro L'ESCARGOT Vraag naar het C O L L E G E M E N U Wordt geserveerd op woensdag, donderdag, vrijdag van 17,30 tot 20.00 uur.

Studenten

MENU

CURSUSSEN 2e SEMESTER Keuzevak A V - c o m m u n i c a t i e

PRESENTATIE AUDIOVISUELE PRODUCTIES LETTERENSTUDENTEN

kop dagsoep hazepeper Dame Blanche

f 17,50 (Uw chefkok Geert Seebregts)

THE GALLERY

Geopend van dinsdag t/m zondag vanaf 20 00 uur Heuvelring 37, Tilburg

In het communicatieproces spelen audiovisuele hulpmiddelen een steeds grotere rol. Daarom is het van belang dat degenen die in de wereld van de communicatie werkzaam zijn met die middelen kunnen omgaan. Vanuit deze gedachte is in het afgelopen semester voor het eerst een cursus Audiovisuele Vaardigheden gegeven, als hulpvak binnen de letterenstudie. Deze cursus werd grotendeels verzorgd door medewerkers van het Audiovisueel Centrum van de KHT. In het kader van de cursus hebben de deelnemende studenten een aantal korte banddiaseries en videofilms van uiteenlopende aard geproduceerd, welke moeten worden gezien als vingeroefeningen waarin uiteraard het professionele niveau (nog) niet kon worden bereikt. Toch zijn ze grotendeels de moeite van het aanzien en horen zeker waard. Daarom worden alle AV-producties die tijdens de cursus zijn gemaakt op donderdag 30 januari om 13.30 uur in SK 17 gepresenteerd. Belangstellenden zijn van harte welkom. 2e H A N D S B O E K E N M A R K T S.O.S.

Menu PERIODE 27 T / M 31 J A N

1986

M A A N D A G 27-1-1986 aspergesoep - heldere kervelsoep kipkerryragout Ardennerbraadworst - doperwten -I- maïs - kapucijners - rijst of gekookte aardappelen Vegetarisch: goulash van soja doperwten + maïs DINSDAG 28-1-1986 minestronesoep - llnzensoep hamburger - rundervink - gemengde sla prei è la crème - rabarber patates fntes of gekookte aardappelen Vegetarisch: hamburger - prei - sla frites

Het S.O.S. organiseert op donderdag 30 januari 1986 wederom een tweede hands boekenmarkt. Iedereen die (studie) boeken wil kopen c.q. verkopen, kan dan tussen 13.00 en 15.00 uur terecht in de PUF (multifunctionele ruimte, naast de mensa). Aan- en verkoop kan men dan onderling zelf regelen. DE I N T R O D U C T I E C O M M I S S I E ZOEKT: - Iemand die mee wil werken aan de lay-out van de introductiegids van 1986; - iemand die tijdens het introductiekamp (15, 16 en 17 aug.) wil fotograferen (eigen apparatuur gewenst); - iemand die de muziek op het introductiekamp wil verzorgen (eventueel met eigen apparatuur en platen). Schriftelijke aanmeldingen zo snel mogelijk sturen naar: M . Willemsen, Ijzerstraat 3, 5038 BN Tilburg.

Talencentrumx

WOENSDAG 29-1-1986 selderijsoep - groentesoep varkenslapje - deense schnitzel JUS garni - spruitjes/net spekblokjes - postelein - gekookte aardappelen Vegetarisch: kapucijnerschotel met sla DONDERDAG 30-1-1986 bloemkoolsoep - kippebouillonsoep spaghetti met ham + doperwten tomaten vleessaus - rauwkostsla cheeseburger - bleekselderij gekookte aardappelen Vegetarisch: spaghetti met kaas tomatensaus - sla VRIJDAG 31-1-1986 tomatensoep gebakken kabeljauw hollandaisesaus - kippeleverragóut worteltjes - groene kool - gekookte of gebakken aardappelen Vegetarisch: 2 kaaskroketten worteltjes - aardappelen

Tilburgs Hogeschoolblad

Het ontwikkelen van vaardigheid in het mondeling en schriftelijk overdragen van kennis aan de hand van de verwerving van inzicht in het verschijnsel informatie-overdracht m.b.v. audio-visuele media. Docenten: H. van Driel; M. Westermann. B 703, vrijdag 10.30-12.30 u. I e college: 14 februari 1986. Vergader- en discussietechniek Oriëntatie op verschillende typen vergaderingen, op taken en rollen van vergaderaars; oefening in verschillende situaties met aandacht voor argumentatieve strategieën. Docent: F. Creemers. B 703, woensdag van 15.30-17.30 u. I e college: 29 januari 1986. Schrijven in beroepssituaties Gericht op de herschrijving van gebruiksaanwijzende teksten uit verschillende praktijksituaties. De herschrijving begint bij een nauwkeurige analyse van de gebruiksomgeving en eindigt bij de druk-technische verzorging van de tekst. Het is de bedoeling dat alle individuele herschrijvingen in de hele groep worden besproken. Docent: F. Maes. CZ 218, donderdag van 10.30-12.30 u. I e college: 30 januari 1986.

stelling hebben voor een Ph. D. studie in economie in Pittsburgh. Twee leden van de faculteit. Prof. Dr. Kevin Sontheimer (voorzitter) en Prof. Dr. Robert Wichers, zullen hier zijn op donderdag 6 februari om vragen van geïnteresseerden te beantwoorden. De bijeenkomst vindt plaats in B 1016 van 14.00 tot 16.00 uur.

Sport \ PENDRAGONNIEUWS Zeilvereniging Nautikos Op vrijdag 31 januari is er om 17.00 uur een borrel in Bacchus, waarbij alle Nautikos-leden van harte welkom zijn. De tweede Algemene Ledenvergadering van dit seizoen valt in februari en zal gehouden worden op Dr. Ahausstraat 494. De precieze datum wordt nog bekend gemaakt. Er wordt gerekend op een grote opkomst! Het zeilweekend zal komend voorjaar vallen op 11, 12 en 13 april en zal, ondanks eerdere berichten, toch weer in de Biesbosch gehouden worden. Nadere informatie volgt nog over de prijs, hoe en waar je je op kunt geven, vertrektijden enz. LET OP! Ook niet-leden die geïnteresseerd zijn in zeilen en gezelligheid zijn van harte welkom om aan bovenstaande activiteiten mee te doen en zo kennis te maken met Nautikos!

A l g e m e n e cursus spreekvaardigheid Start in het late voorjaar; wordt nader aangekondigd.

datum

Frans (2e semester) Training in luister- en gespreksvaardigheid en herhaling van de basisgrammatica. Daarnaast training In leesvaardigheid m.b.t. wetenschappelijke artikelen en behandeling van een aantal teksten uit de hedendaagse literatuur. Ook toegankelijk voor studenten met 4 jaar Frans op school. (N.B. Vervolg in studiejaar 1986-1987). Docenten: L. v.d.Heuvel; G. Meijers. Talenpracticum: woensdag van 13.30-15.30 u. I e college: 29 januari 1986.

Aspects of American culture Inzicht in de Amerikaanse samenleving, gekoppeld aan vergroting van vaardigheid in luisteren, spreken en lezen. Docenten: A . Tingloo; M . Sanders. CZ 110, woensdag van 13.30-15.30 u. I e college: 29 januari 1986.

TALENCENTRUM

SSST-EVENEMENT Winter Tennis Competitie: (half februan tot eind maart) Voor het eerst wordt er een maandagavond-winter tenniscompetitie gehouden op het 'verlichte' kunstgras van de studentensporthal. De inschrijving staat open voor alle sportkaarthouders inclusief Lacosteleden en leden van de PV van de KHT. De competitie wordt op 6 achtereenvolgende maandagavonden verspeeld tussen 18.00 en 23.15 uur. De data zijn: 17/2, 2 4 / 2 , 3 / 3 , 10/3, 17/3 en 2 4 / 3 . Op maandag 24 maart worden de finales gespeeld om 23.00 uur de prijsuitreiking. Er wordt gespeeld op alle onderdelen en nivo's In een poule-systeem. Inschrijfformulieren zijn te verkrijgen aan de balie van de studentensporthal en dienen uiterlijk donderdag 30 januari te zijn ingeleverd bij de balie van de sporthal. Doe mee, want dit is een uitstekende gelegenheid om je voor te bereiden op de competitie of o m wedstrijdervaring op te doen.

Frans voor economen! Toelatingstoets Nederlands Alle buitenlanders die niet in het bezit zijn van een Nederlands VWO-diploma, dienen een toets Nederlands af te leggen om aan de K.H.T. te kunnen gaan studeren. Deze toets wordt in juni afgenomen en er is in augustus een herkansing. Ter voorbereiding op deze toets organiseert het Talencentrum - een intensieve week waarin de deelnemers twee oefentoetsen afleggen - datum: 24 maart t / m 27 maart - lestijden: 10 uur 's ochtends tot 16.30 uur 's middags - vanaf 7 april een cursus van 2 uur per week op een tijdstip dat met de groep van de intensieve week wordt afgesproken. Aanmelding: Bij Gonnie Jansen, A 116, tel. 013(66)2508. Voorwaarde: Bezoek aan Bep van Oosterhout (DSW) om andere procedures m.b.t. diplomavergelijking e.d. te starten.

Leesvaardigheid, luistervaardigheid en een aanzet tot een internationaal aanvaardbare spreekvaardigheid. In 1986/1987 vervolg met uitbreiding spreekvaardigheid en aandacht voor schrijfvaardigheid in cursus II. Docenten: L. van den Heuvel; G. Meijers. Talenpracticum: dinsdag van 9.00-12.00 u. I e college: 28 januari 1986. Inschrijving bij de secretaresse van het werkverband. Tijdstippen: maandag t / m donderdag van 9.45-11.45 u. kamer A 116.

Buro

Buitenlandu^

PH. D. STUDIE E C O N O M I E I N PITTSBURGH De economische faculteit van de UnI versitelt van Pittsburgh zoekt europese kandidaatsstudenten die belang-

Internationaal basketball toernooi (wegens enorm succes geprolongeerd) Op vrijdag 31 januaq, zaterdag 1 en zondag 2 februari aanstaande organiseert de TSBV-Pendragon voor de tweede maal een Internationaal studenten basketball toernooi onder auspiciën van de NSSS. De wedstrijden gaan tussen mixed-teams uit West-Duitsland, België, Zwitserland, Frankrijk en Engeland en uit Nederland (Delft en Tilburg) natuurlijk. De wedstrijden beginnen op vrijdag om 20.00 uur en zullen op zondag rond 16.30 uur afgelopen zijn. Het geheel vindt plaats in de studentensporthal en de HTS-sporthal. Iedereen is van harte welkom om deze sportieve ontmoeting te komen bekijken.

Agenda JANUARI DONDERDAG 23 J A N U A R I Katholieke l-logeschool, 16.15 uur, aula: Afscheidscollege Prof. Mr. W . Konijnenbelt, hoogleraar staats- en administratief recht. Stadsschouwburg, 20.45 uur, studio: Ischa Meijer samen met Jaap van Beusekom (op snaren) met 'Hallo Acapuico'. Muziek van o.a. Henk van der Meulen. Een produktie van Baal. Olof, 21.00 uur: Disputenquiz van het dispuut Floret. Farce-theater, 20.30 uur: Cabaret Bert Visscher brengt het programma 'Desnoods geblinddoekt op een been'.

M A A N D A G 27 J A N U A R I Stadsschouwburg, 20.15 uur: Het Brabants Orkest o.l.v. Theodore Bloomfield m.m.v. György Pauk (viool). Speciaal Sjostakovitsj-concert met het tweede vioolconcert en de achtste symfonie. Olof, 21.00 uur: Kleptijd.

DINSDAG 28 J A N U A R I Stadsschouwburg, 20.15 uur: Foltz and Company met het nieuwe programma 'Goesohio' met vijf tabletten. Stadsschouwburg, 22.15 uur: Guus Janssen septet, jazzconcert.

WOENSDAG 29 J A N U A R I Stadsschouwburg, 20.15 uur: De grootste luxe na de kleurentevee met de première van 'Eros en de eenzame man', solo-productie van Herman Brand naar het boek van Louis Paul Boon. Café Du C o m m e r c e , 20.30 uur: Literair Café. Thomas Rosenboom leest voor uit eigen werk. Stadsschouwburg, 21.00 uur: Cilla Fisher & Artie Trezise, concert door dit vermaarde Schotse folkduo. Olof, kaartavond.

DONDERDAG 30 J A N U A R I Stadsschouwburg, 20.15 uur: 'Wings', toneelstuk van Arthur Kopit over een vrouw, die door een beroerte aan afasie lijdt. Met Henny OrrI, Theo Kling e.a. Regie: Adrian Brine. Stadsschouwburg, 20.45 uur: 'Torenspelers' met de eenakter 'de zandbak' van Edward Albee in een regie van Henk Wouters. Katholieke Hogeschool, 13.30 uur, AZ 7: lezing Rechtvaardigheid, Welvaart en Welzijn door Prof. Dr. Trudy van Asperen. Stud. Gen. cyclus Staat en Rechtvaardigheid. Farce-theater, 20.30 uur; Lex van Vorselen en Peter Schneider spelen het toneelstuk 'De kus van de spinnevrouw'. Café Voskens, 21.00 uur: Allerlaatste fotobijeenkomst van de Frankfurtreis.

VRIJDAG 31 J A N U A R I Katholieke Hogeschool, 20.15 uur, aula: Koninklijke LIedertafel met Brigitte Engerer (piano).

24 januari 1986

HO^pO^ STUDIUM GENERALE

Filosoferen over politiek'

\'

Donderdag 30 januari, 13.30 uur, zaal AZ 7 Rechtvaardigheid, Welvaart en Welzijn door Prof. Dr. Trudy van Asperen (Universiteit van Amsterdam) Volgens Van Asperen is het zogenaamde utilisme meer dan enig ander filosofisch systeem in staat om een rechtvaardiging te bieden van de hedendaagse verzorgingsstaat. Het utilisme, waarmee namen verbonden zijn als David Hume, Jeremy Bentham, James en Johan Stuart Mill, is een normatieve theorie voor het handelen van individuen en overheden waarbij slechts één overweging de grondslag heeft: de maximalisatie van het nut (utiliteit). Voor een politieke overheid betel<ent dit dat zij streeft naar 'het grootste geluk van het grootste aantal', waarbij enkel het eindresultaat van moreel belang is. Deze exclusieve concentratie op het streven naar maximalisering van welvaart en welzijn heeft volgens Van Asperen - ondanks de loffelijke intentie waardoor dit beleid geïnspireerd wordt - een onverwachte schaduwzijde: de mens als actor verdwijnt uit het gezichtsveld en daarmee het individu als moreel verantwoordelijk persoon. Het verleden van de betrokkenen speelt geen rol voor de bevrediging van hun wensen in het heden. Bovendien worden er geen grenzen gesteld aan de activiteiten van de overheid en haar dienaren, die zich

beijveren om ons aller geluk te bevorderen. 'Een samenleving die het individu niet meer aanspreekt op zijn morele verantwoordelijkheid, degradeert haar volwassen burgers tot meer of minder goed verzorgde cliënten' luidt de conclusie van Van Asperen. Bij de lezingencyclus is een bundel met achtergrondartikelen verkrijgbaar op het buro Studium Generale (kamer B 2).

van Verdienste'; zijn romandebuut. Waar de kritici evenals bij Rosenbooms debuut veel aandacht aan geschonken hebben is het taalgebruik en de stijl van het proza van de auteur. Zelf sprak de auteur onlangs in een interview: 'Ik vind dat een schrijver de volle breedte van de Nederlandse taal moet gebruiken. Ik houd van een uitgewogen en feestelijke stijl.' De avond in Du Commerce, Stadhuisplein 368, begint om 20.30 uur.

LITERAIR CAFÉ

Thomas Rosenboom Woensdag 29 januari a.s. zal Thomas Rosenboom in het Tilburgse literair Café Du Commerce te gast zijn. Op deze avond, georganiseerd door de stichting J.H. Leopold, i s.m. boekhandel Gianotten, zal hij voorlezen uit eigen werk, en vragen beantwoorden tijdens de open discussie. Thomas Rosenboom debuteerde in 1983, 26 jaar oud met 'De mensen Thuis', een bundel met drie verhalen. De kritiek toonde zich zeer enthousiast over het verhalende element en de perfecte vorm van het werk. Carl Peeters noemde het boek in Vrij Nederland een angstig debuut, en vroeg zich af hoe het verder moest met een jonge schrijver die zo duidelijk de neigingen van een virtuoos vertoonde. In 1984 werd hem de Lucie B. en C.W. van der Hoogtprijs toegekend, een aanmoedigingsprijs van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde. Onlangs verscheen bij Querido het tweede boek van de auteur, 'Vriend

HOGESCHOOL

Women in the Magie Mirror In het kader van het kongres Vrouwenstudies Scopophilia, het genot van het kijken, is op de Katholieke Hogeschool Tilburg de expositie 'Women in the Magie Mirror'te zien. Honderdzestig opvallende foto's van vrouwen, gemaakt tussen 1842 en 1982, verzameld door de advokaat/fotojournalist Bert Hartkamp. De kollektie werd begin 1985 aangekocht door de Rijksdienst Beeldende Kunst. De expositie is vrij toegankelijk en hangt op de Hogeschool (ruimte bij de aula) tot 7 februari. De charme van de expositie wordt voor een groot deel bepaald door de gevarieerdheid in ouderdom en stijl en het ontbreken van iedere samenhang tussen de foto's. Hartkamp's interesse is niet zozeer uitgegaan naar de artistieke ontwikkeling van een fotograaf, maar naar zijn of haar meest kenmerkende vrouwenportretten. Zijn keuzes maakte hij aanvanke-

lijk op grond van de affiniteit met een foto. Later, toen hij het aanbod kreeg zijn kollektie te exposeren en een tentoonstelling samen te stellen liet hij zich iets meer leiden door de in de fotografie heersende 'regels van de smaak', en kocht hij werk aan van internationaal belangrijke fotografen. Hiernaast verzamelde Hartkamp werk van fotografen die hij persoonlijk kende. Te zien zijn onder andere foto's van Paul den Hollander, Paul de Nooyer, Marjo van Soest en Diana Blok, Jan Merkelbach, Ed van der Elsken, Julia Margareth Cameron. Louis Fleckenstein, Cecil Beaton, André Kertesz, Henri Cartier-Bresson, Diane Arbus en Arnold Newman. Via zijn werk als jurist commissaris bij het fotopersburo Anefo raakte Hartkamp geïnteresseerd in 19e eeuws fototechnieken. Hij begon met het opkopen van oude foto's op rommelmarkten en in antiquariaten. Zijn verzamelwoede groeide langzamerhand uit tot een regelrechte verslaving. Het jagen op foto's verschafte hem meer plezier als het bezit ervan. Mooi of lelijk, alles werd gekocht, gerubriceerd en vervolgens opgeborgen. Nadat in 1972, door toedoen van een pyromaan, zijn inmiddels 40.000 foto's tellende kollektie in vlammen opging begon Hartkamp moderne foto's te verzamelen. Om het gevaar voor een nieuwe verslaving in te dammen besloot hij zich te beperken tot hetgeen hem ook in het werkelijk leven het meest boeide: vrouwen. Zijn eerdere interesse voor de technische aspekten verschoof naar de menselijke kant van de fotografie. Verzamelen werd voor Hartkamp een emotionele en zeer persoonlijke aan-

SJOSTAKOVITSJ-PROGRAMMA BIJ HET BRABANTS ORKEST

'Zonder iets te noemen kan Het Brabants Orkest met symfonisch w e r k van Dmitri Sjostakovitsj. Maandag 27 januari 1986. Grote Zaal Stadsschouwburg, aanvang 20.15 uur. In de maanden januari en februari presenteert het Brabants Orkest een programma rond de Russische componist Dmitri Sjostakovitsj (1906-1975). Het programma bevat twee concerten: een met symfonische muziek en een met kamermuziekwerken. Op het kamermuziekconcert, dat 23 februari plaatsvindt, komen we later nog terug. Elf jaar na zijn dood geldt Sjostakovitsj onbetwist ais een van de belangrijkste componisten van deze eeuw. Ook in de USSR gaat hij nu door als 'een van de grootste genieën die de post-revolutionaire jaren opleverden'. Maar dat is wel 'ns anders geweest. Neem bijvoorbeeld het vernietigende commentaar in de Bravda van 28 januari 1936, dat hoogstwaarschijnlijk door Stalin zelf is gedicteerd. Aanleiding was de opera Lady Macbeth van Mtensk. De partijleider was zelf komen kijken en verliet woedend het theater. 'Vanaf de eerste minuut verbluft deze opera de luisteraar door de opzettelijke, niet-harmonische, chaotische stroom van klanken,' aldus de Pravda. 'Brokstukken van melodieën, kiemen van muzikale frases verdrinken, ontsnappen en verdwijnen weer in

gekraak, geknarsetand en gekrijs. Het is moeilijk deze 'muziek' te volgen, het is onmogelijk die te onthouden'. De sovjetautoriteiten hadden in deze jaren weinig op met 'entartete' muziek. Het werk van Sjostakovitsj en enkele collegacomponisten werd in de ban gedaan. Hij werd beschuldigd van 'formalisme' een term ontsproten aan het brein van Stalin's cultuurideoloog Zjdanov om aan te geven dat het werk te weinig sociaal-realisme in zich zou bergen. In de oorlogsjaren wist Stalin echter uitstekend munt te slaan uit de propagandistische kwaliteiten van het werk van Sjostakovitsj. Tijdens de tweede wereldoorlog zagen diens zgn. oorlogssymfonieën, de zevende en de achtste, het licht. De omstandigheden waaronder de zevende was geschreven werden over de hele wereld geadverteerd: de eerste drie delen werden op papier gezet tijdens het beleg van Leningrad, dat de Duitsers in september '41 hadden bereikt. De Russische propaganda legde snel een verband tussen de 'mars' in het eerste deel en de invasie van de Duitsers. Ironisch genoeg was het werk voor Sjostakovitsj zelf, die de symfonie al voor de oorlog concipeerde, een weerspiegeling van de vooroorlogse jaren toen Rusland sidderde en beefde onder de

Het Brabants Orkest o.l.v. André Vandernoot

stalinistische terreur. Dat nam echter niet weg dat het werk voor propaganda-doeleinden uitstekend geschikt was. Als symbool van de strijd tegen de Duitsers beleefde het een zegetocht op de podia van de geallieerde landen. Tegenover de excessieve, extraverte partituur van de 'Leningrad-symfonie' staat de achtste, 'die dezer dagen bij het Brabants

alles zeggen' Orkest op de lessenaars staat en een meer introverte sfeer ademt. De achtste bleek dan ook minder geschikt om er propaganda mee te bedrijven. 'Ik kwam na het concert verbluft thuis', schreef de Russische publicist llja Ehrenburg in zijn memoires. 'Ik had de stem van een antiek koor uit een Griekse tragedie gehoord. Muziek heeft een groot voordeel: zonder iets te noemen kan het al-

J.-H. Lartigue, Parijs 1930 gelegenheid. Sommige foto's zijn zo intiem, dat hij er aanvankelijk moeite mee had ze aan anderen te laten zien. De foto's geven de gevoelens van de verzamelaar bloot, ze doen een kinderlijk verboden nieuwsgierigheid naar sexualiteit vermoeden. 'Seks hè. Vies is zo'n naar woord, maar ik heb 'n opvoeding gehad waarbij dat toch een beetje in het verborgene moest blijven. Ik keek dus naar foto's en dat werd een konfrontatie met mezelf, een ontdekkingsreis. Waarom vind ik die foto's mooi? Waarom heeft die fotograaf hem zo verrekt mooi gemaakt dat hij een emotie overbrengt? Wat zag hij in dat model?' (In een interview met Martin Schouten, Kunstschrift 1985/3). les zeggen'. 'De partituur bevat twee scherzi en uitgebreide langzame delen', aldus de programma-toelichting van het Brabants Orkest. 'In beide scherzi wordt het gevoel van spleen, een psychologische wervelwind hoorbaar. In de langzame delen (largo en allegretto) klinkt een ondertoon van vrede, leed en rust door. Sjostakovitsj' achtste symfonie herinnert qua karakter en qua vorm aan de vijfde en zesde symfonie van Gustav Mahler. De symfonie is vijfdelig, waarbij de laatste drie delen zonder onderbreking in elkaar overgaan'. Het programma voor het symfonische concert wordt aangevuld met een uitvoering van het tweede vioolconcert, dat Sjostakovitsj in '67 schreef voor David Oistrach. Het is een driedelig werk volgens het klassieke principe van snel-langzaam-snel dat mooie zangerige melodieën (cantilenes) bevat. Andere kenmerken zijn een fantasievolle instrumentatie en een zekere eenvoud, die het werk direct doen aanspreken. Solist is de Hongaarse violist György Pauk, die zijn loopbaan 25 jaar geleden begon als concertmeester bij het Brabants Orkest. Lennart Kik

24 januari 1986

KL A P Burgerlijk wetboek tussen de softporno. La vie en rose Wie van de week nog in de in­ loopwinkel van Bruna op het Til­ burgs Centraal Station geweest is, heeft een overtreding begaan. Geen wetsovertreding maar een morele. Onlangs waarschuwde de dag­in­dag­uit­krant mij die winkel voortaan te mijden. Nota­ bene die dikke zaterdagkrant juist daar gekocht. Wat is er aan de hand? De Nijmeegse actie­ groep 'Mannen tegen seksueel geweld' wil een heuse boycot te­ gen dit distributieconcern. Op de plek des verderfs liggen meestal de nieuwste edities van bladen zoals Playboy, Lui, Penthouse en varianten op het zelfde thema. De mannen tegen seksueel ge­ weld vinden dat die bladen te op­ zichtig uitgestald liggen. De Nij­ meegse mannen hadden al laten weten dat zij bezig waren hun ak­ tie landelijk te coördineren. Affi­ ches distribueren over alle NS­ stations. Met de slogan 'Boycot Bruna'. Koop daar geen kranten en tijdschriften, zelfs geen 'Can­ delight'­lektuur, want ook daarin wordt gesold met lichamen. Maar soms heb je achteraf toch een aardig excuus om zo'n in­ loopwinkel te bezoeken. Afgelo­ pen zaterdag tussen de 'denk­ sport' en de opiniebladen iets op­ merkelijks ontdekt. Een andere actiegroep, de club van Profes­

kunt steken. Met je blazer aan staat dat lang niet slecht. Giste­ ren nog even bij Bruna geweest. Met spijt kennisgenomen dat de Wetkrant al uitverkocht was. Al die andere opzichtige uitgaven lagen er nog. De landelijke actie van die zedenprekers uit Nijme­ gen heeft Tilburg nog niet be­ reikt. Dus morgen nog maar eens proberen. B.B.

sor Mr. Alexander Komen, hoog­ leraar aan de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de Uni­ versiteit van Amsterdam, vond nu juist die plek, de inloopwinkel, een uitgelezen punt om Het Bur­ gerlijk Wetboek aan het publiek te slijten. Komen kwam op het idee wetten te gaan uitgeven op tijdschriftpapier è la de Financial Times. De eerste zalmkleurige editie van het Burgerlijk Wetboek ligt vanaf dit moment te koop tussen de opiniebladen en de ro­ zerode softporno. Voor een schappelijk prijsje kun je smullen van een artikel als 1373 BW 'Ee­ ne oorzaak is ongeoorloofd, wanneer dezelve bij de wet ver­ boden is, of wanneer dezelve strijdig is met de goeden zeden, of met de openbare orde'. Of van een artikel 1781 BW over de zorg als goed huisvader! Over goede zeden gesproken. De Stiching Geldend Recht, de initiatief­ neemster van deze editie, gaat nog meer uitgaafjes verzorgen.

Bruisende tapkraan De Rijksuniversiteit Limburg be­ staat tien jaar en heel Limburg heeft het in een extra katern van het dagblad De Limburger op vrijdag 10 januari kunnen lezen: 'Maastricht is nog lang geen stu­ dentenstad'. Drie studentenverenigingen telt Maastricht nu, met klinkende na­ men als Koko (voor de 'softe' studenten), Tragos (voor de 'bal­ len') en Circumflex (voornamelijk HBO­ers). Bij elkaar 450 leden, terwijl alleen de universiteit al 3200 studenten telt. Verder zijn er nog 800 HBO­studenten in Maastricht. Maar of er ook wat te beleven valt? 'Het enige dat bruist is de tap­ kraan', zegt een rechtenstudent in De Limburger. Andere ken­

Op stapel staan: Strafrecht en Strafvorderingen, de Grondwet, Wetboek van Koophandel, Fail­ lissementswet. Wegenverkeers­ wet en de Wet op het Notaris­ ambt. Niet allemaal in grote opla­ gen, maar toch wel zodanig dat je voor een habbekrats zo'n roze wetgevingseditie onder je arm

KRi gaat over alles wat te maken heeft met problemen die voortvloeien uit gedrag, dat kennelijk met in over­ eenstemming IS met de wetten en normen van de sa­ menleving, het zogenaamde "afwijkend gedrag"

KRI

Zo eenvoudig komt Justitie niet van KRi af Het reklasseringsblad K R I verkeert in moeilijkheden. Hel ministerie van Justitie wil niet langer personeelsplaatsen voor de redaktie ter beschikking stellen. Velen in en rondom de strafrechtssektor zijn echter van mening dat K R I niet mag verdwijnen. Het vervult immers een onmisbare funktie in het kritisch volgen van gevangeniswezen, opsporingsapparaat, rechterlijke macht, advokatuur en reklassering, en in het bemvloeden van de openbare mening. Bovendien is K R I een steunpunt voor personen die met justitie in aanraking komen, vaak onder weinig benijdenswaardige omstandig­ heden. Wie wil dal K R I voortbestaat, kan dat het beste duidelijk maken door het nemen van een abonnement (of door een abonnement aan een ander te schenken) op dit beslist niet erg dure maandblad. Een sterk abonneebestand is een steun in de rug voor redaktie en redaktiekommissie in hun onderhandelingen. met reklassering en justitie. Wie hel blad nog niet kent kan een gratis proefnummer aanvragen: 073­123221.

GELOOF NIET ALLES WA T ZE ZEGGEN KONSTATEER HET LIEVER ZELF Naam.. Adres . Postkode Woonplaats wordt ja a ra bonnee va n KRI voor de prijs va n (a a nstrepen wa t va n toepa ssing is): □ / 29,50 (norma a l ta rief) □ / 12,00 (gedetineerden en studerenden) (Geschenkabonnement

a v n:

Adres Postkode

Woonplaats

.

Als welkomstgeschenk in de ta s wil ik: ^ 'Opsporing Verkocht' (KRI-boek over het omstreden AVRO-progr a mm a ) n 'Wra a k' (ca rtoonboek va n KRI-tekena a r Ad va n Ha a ndel) Bon In een ongefra nkeerde

envelop opsturen na a r:

Administratie KRI, Antwoordnummer

282, 5200 VH

Lekkerproef Vijf uur 's middags. Je l<omt ttiuis met een rammelende maag, maar liet regent buiten en je hebt geen zin om boodschappen te doen. En l<ol<en duurt oot< nog uren. Wat een rotdag. Met tegen­ zin denl< je aan de oude boter­ hammen in je broodtrommel en je wordt misselijk bij de gedachte aan de friettent. Alleen een lekke­ re, gezonde en vooral door ie­ mand anders klaargemaakte maaltijd kan je dag nog redden. Uit eten dus. In plaats van je maag voel je je beurs nu ramme­ len. Editti Tulp en Klawt Biemans gaan de komende tijd voor het THB met een beperkt budget op zoek naar etenswaardige Tilburg­ se restaurantjes, ledere week watertanden op de achterklap. Bij wijze van 'place­mat', ligt on­ der elk bord in 'II Padrino' een

merken van studerend Maas­ tricht zijn volgens hem: saai, wei­ nig activiteiten en een voorliefde voor plat amusement. 'De kroe­ gen van de studentenverenigin­ gen zijn leeg of er zitten wat stu­ denten die als een stel bejaarden hun tijd slijten met het nuttigen van glazen bier of het staren in de spiegel achter de bar', weet de student. Deze uitlatingen werden door de studentenverenigingen niet in dank afgenomen. De besturen van de verenigingen vinden zich­ zelf best actief: ze organiseren feesten, thema­ en filmavonden, Italiaanse, I ndonesische en Spaanse eetavonden tot zelfs een Hollandse week toe. De stu­ dent weet het weer beter: 'Alleen de disco­avonden schijnen goed te lopen'. Tekenen dat Maastricht de con­ currentieslag om nieuwe studen­ ten van Tilburg gaat verliezen? M.K.

Twee keer D.B.J. Ron Brandsteder heeft op Nijen­ rode gezeten, Ed Nijpels is op 1 april jarig en Hans Janmaat is zijn loopbaan begonnen als gastar­ beider in Duitsland. I nformatie uit de Privé? Nee, sinds een jaar kan iedereen dergelijke details over 'bekende' Nederlanders terugvinden in de kleurrijke kaart van gans Italië waarop gekke mensjes ruzie met elkaar staan te maken of worden opgeslokt door denkbeeldige zeemonsters in de Tyreense zee. Mede daardoor wordt onze fanta­ sie levendig meegenomen naar het zuidelijke Italië. Het land waar je zoete gele meloenen als voorafje (antipasto) in een jasje van rauwe ham eet. Borden vol spaghetti, tagliatelli, tortellini, la­ sagna, macaroni: pastasoorten die aan de bomen lijken te groei­ en en die 'alia panna'(met room) even onversmaadzaam zijn als 'al picante' (de rode sauzen). In Bo­ logna at ik in een restaurant waar je 55 soorten pasta's kon eten. Na twaalf pasta's voelde ik me een echte meel bal. En wie daar­ na nog trek heeft, eet als hoofd­ schotel een mals stuk vlees of vis met een verse gemengde salade die druipt in de olijfolie. Dit alles uiteraard overgoten met Italië's beste wijnen. Hoe anders zijn de Italiaanse piz­ zeria's in Nederland. II Padrino (naar godfather Don Corleone ge­ noemd) kan ons helaas niet zo'n echte Italiaanse maaltijd bieden. Pasta en hoofdgerecht is te kost­ baar en alleen pasta, zonder brood (in Italië altijd op tafel), kan onze magen niet vullen. Daarom voor Klawt, Pizza Allessandro uit een zeer ruim assortiment van pizza's. Op het deeg (met te dik of te dun, maar krokant) moeten zich tomaten, kaas, uien, cham­ pignons, garnalen en kappertjes bevinden. Helaas is dit laatste in­ grediënt die dag niet in voorraad.

'Wie is wie in Nederland'. I n dit lijvige boekwerk zijn 15.000 bio­ grafieën van personen opgeno­ men, die bekend zijn van politiek, cultuur, sport en wetenschap. Gemiddeld staat er per 933 Ne­ derlanders één vermeld. Hoe hoog scoren de Tilburgse coryfeeën? Alting von Geusau, De Moor, Van Dijck (J.E.A.M.), Veldkamp, Zijderveld, Kolnaar, Van de Klundert, Stevers, Tjeenk Willink en Bosman staan er in. Kapteyn, Bannink, Van Dijck (J.J.J.), Sijben, Verdaasdonck en Tiemstra behoren blijkbaar niet tot het wetenschappelijk neusje van de Nederlandse zalm. Aparte vermelding verdient Schouten, hij staat er namelijk twee keer in. Eén keer als hoog­ leraar sinds 1951 met een be­ roepsadres in Den Haag en één keer als hoogleraar sinds 1954 met een aantal vrij onbekende publicaties uit de jaren vijftig op zijn naam. Twee keer een formu­ lier ingevuld om in het boek te mogen staan? Frappant is dat Tinbergen niet in de lijst voorkomt, terwijl Heertje weer belangrijk genoeg schijnt te zijn om twee keer opgenomen te worden. Komt u trouwens een boek tegen dat geschreven is door Henk Bontebal, dan bent u gewaarschuwd; we weten nu dat dat het pseudoniem is van Heer­ tje. Waar de 'Wie is wie' al niet goed voor is. M.K. Dat hadden ze van te voren wel even mogen zeggen..., maar het smaakt Klawt toch goed. Z elf kies ik voor een 'menu van de maand'. Hoewel ik ze anders nooit eet, begin ik met slakken in een knoflooksaus (lumache in salsa) die tot mijn verbazing naar aarde smaken. 'Dat komt', zegt de baas, 'doordat ze in de grond leven. Maar', voegt hij er toch aan toe, 'ze zullen wel niet goed gewassen zijn'. De saus: olijfolie met verse tomaten en uien, maakt met het zelfgemaakte brood (wat aan de zoute kant) veel goed. Het is jammer dat je in de spaghetti 'alle vongole' (met babymosseltjes) de mosseltjes nauwelijks nog proeft omdat de saus te overvloedig en behoorlijk picant IS. Maar de Adriatische ijs­ coupe die daarop volgt is fan­ tastisch. Heerlijk vers ijs met ver­ se appel, peer en meloen waaro­ ver heen een flinke kwak slag­ room. De espresso in Nederland valt overal tegen, ook hier. Of dat met de hardheid van het water te maken heeft, zoals de baas zegt, weet ik niet. De groenten, wordt ons verzekerd, zijn vers. Alleen de tomatensauzen en de pasta's worden uit Italië geïmporteerd. Hoewel het toch allemaal vrij prij­ zig IS, IS het raadzaam op dins­ dag en donderdag langs te ko­ men. Dan gaan de pizza's en de pasta's voor een tientje in de uit­ verkoop. Edith Tulp II Padrino: Dagmenu, tomaten­ soep, pizza, V2 liter wijn, koffie: f 59,75 voor 2 personen.

s-Hertogenbosch.

Tilburgs H o g e s c h o o l b l a d

•■­

■

;

^

^

'

^

:

24 januari 1986