1983 09 09

Tilburgs Hogeschoolblad - 9 september 1983 - jaargang 21 - nummer 2

m

Initiatief Tilburgse hoogleraren:

Steunfonds voor onderzoek werkloze academici Een drietal Tilburgse iioogleraren wilier) een steunfonds oprichten om werkloze academici in de gelegenheid te stellen wetenschappelijk onderzoek te verrichten. Gedurende een periode van maximaal vier jaar kunnen werkloze academici financiële en wetenschappelijke steun krijgen bij het verrichten van onderzoek en lof het voorbereiden van een proefschrift, aldus de doelstelling van het fonds. Op donderdag 15 september a.s. wordt het steunfonds 'Wetenschappelijk Onderzoek Werkloze Academici' in aanwezigheid van de voorzitter van het Nederlands Christelijk Werkgeversverbond, de vice-voorzitter van de Raad van Overleg voor Middelbaar en Hoger Personeel en

de plaatsvervangend directeur-generaal Sociale Zekerheid van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid gepresenteerd. Aan het plan zijn de namen verbonden van de KHT-hoogleraren prof. H. Adriaansens, prof. H. Peetersen prof. D. Schouten. Het initiatief van de hoogleraren is inmiddels doorgesproken met de betreffende overheidsinstanties. Bovendien kan het fonds al beschikken over een aardig startkapitaaltje, zodat de eerste werkloze academici met ingang van 1984 met een onderzoeksproject van start kunnen gaan. In principe kunnen alle afgestudeerden in een van de geestes- en maatschappijwetenschappen, die als werkloos geregistreerd staan, meedingen naar de f i nanciële en wetenschappelijke steun die het fonds ter beschikking kan stellen. De doelgroep was per 1 juli j . l . maar liefst 5686 mensen groot en groeit nog explosief, hetgeen de vraag oproept of hier niet sprake is van de bekende druppel op de gloeiende plaat. Het is de bedoeling dat de werklozen die voor steunverlening in aanmerking ko-

Rector de Moor bij opening Academisch

men gedurende de contractperiode hun uitkering behouden. Daarover zijn al de nodige afspraken gemaakt met het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. De financiële ondersteunig van het fonds kan uitsluitend worden gebruikt ter bestrijding van de kosten, die aan de feitelijke opzet en uitvoering van het onderzoek verbonden zijn. De initiatiefnemers zijn van mening dat verschillende aspecten in het wetenschappelijk onderzoek naar de problemen van de hedendaagse samenleving wat onderbelicht blijven. Teveel is er sprake van specialistisch-toegepast onderzoek, onderzoek in termen van actueel sociaal-economisch beleid en partijpolitiek. Te weinig komen aspecten als verandering, normen en waarden, gedrag en mentaliteit in de wetenschappelijke analyses aan bod. De hoogleraren stellen zich dan ook voor dat de onderzoekingen die in het kader van het steunfonds worden opgezet en ondersteund een bijdrage leveren aan een meer evenwichtige bestudering van onze maatschappelijke problemen. \_x.

Overheidsbemoeienis heeft nadelige effecten op hoger onderwijs

De Moor maakte de balans op van vijftien jaar overheidsbemoeienis in het hoger onderwijs. Zijn eindbalans is negatief: toenemende macht van de bureaucratie en tijdverslindende en inefficiënte sturing door de overheid. Van de voorwaardelijke financiering in de huidige vorm verwacht de Moor voor een aantal gebieden van wetenschap dat de goede onderzoekers belemmerd zullen worden en minder goede beschermd. "Mijn conclusie is dat sturing van het hoger onderwijs door de overheid zowel politiek als ambtelijk, over het geheel genomen, geen succes is. Zij kost heel veel tijd en haar effectiviteit is gering, ook wanneer de beleidsdoelen van de overheid niet op hun waarde worden onderzocht, maar als criteria voor de beoordeling van de effectiviteit worden aanvaard. Ik ga verder, de overheidsbemoeienis heeft duidelijk nadelige effecten." Aldus de Moor.

Zouden de universiteiten het zonder overheidsingrijpen dan zelf zoveel beter hebben gedaan? Zo'n vraag veronderstelt dat hoe dan ook het ideaal bereikt kan worden, zegt de Moor. "Kan de overheid daarvoor niet zorgen dan moeten de universiteiten het kunnen." Bij het slot van zijn overzicht haakte de rector ook in op wat hij noemt "het meest recente voorbeeld van bureaucratisering die, naar mijn mening, overwegend disfunctioneel zal blijken", namelijk de gang van zaken rond de voorwaardelijke financiering. Na een opsomming van enkele positieve punten in de nieuwe onderzoeksfinanciering heeft de rector ook enkele ernstige bezwaren. "De minister stelt als eis dat programma's worden ingediend die minstens 5 mensjaren wetenschappelijk personeel inhouden en dat gedurende 5 jaren. Goed gemotiveerde uitzonderingen staat hij toe. Dat is voor veel wetenschappen een absurde eis, voor de alphawetenschappen lijkt de minister dat reeds erkend te hebben. Erkend kan worden dat meer programmering en meer samenwerking nuttig kunnen zijn, maar veel belangrijk onderzoek is het werk van één of van enkele personen. 5 Mensjaren betekent rond 15 personen als het gaat om het normale wetenschappelijk personeel. Wanneer ook 3 promotieassistenten deel uitmaken van de formatie, betekent de eis toch altijd nog 9 personen. vervolg op pag. 8

Het terras bij het restaurant is er voor het nazonnen, maar wegens bezuinigingen ontbreken aan dit zitje enkele tafels en vooral zitbanken. Als er weer geld is worden ze er alsnog bijgeplaatst. Tot dan is het behelpen met geleende stoelen uit het restaurant.

De Moor Een wat oudbakken want vóór de vakantie geregistreerd - interview nnet de (toen nog nieuwe) rector-nnagnificus Prof. dr. R.A. de Moor, dat nog niets aan actualiteit heeft verloren. Ter aanvulling enkele uitspraken van de rector bij de opening van het Acadennisch Jaar.

5

Jaar:

"Ware het mogelijk geweest de hoeveelheid departementale en universitaire mensjaren te tellen die vanaf 1970 in verband met wel en niet geëffectueerde overheidsmaatregelen zijn besteed, en zou de salarissom daarvan de minister ter beschikking kunnen worden gesteld, hij zou zijn financiële problemen voor een belangrijk deel zien opgelost, grapt rector de Moor aan het slot van zijn rede bij de opening van het Academisch Jaar 1983-1984, op maandag 5 september.

8/9

Informatie in de mist De beeldvorming over de effecten van de tweefasen-structuur bij scholieren in zeer negatief.

Deetman voor harde aanpak Onderwijsminister drs. W i m Deetman heeft op de openingsdag van het nieuwe academische jaar, afgelopen maandag, indirect gereageerd op het pamflet van de verenigde rectores magnifici, waarin hij wordt afgeschilderd als de grote regelneef. In de hele wetgeving rond het hoger onderwijs zal ook moeten worden gekeken naar het aspect van deregulering, zei de bewindsman in Nijmegen, waar hij ais gastspreker de openingsplechtigheid aan de katholieke universiteit bijwoonde: 'Dit moet niet opgevat worden als minder verantwoordelijkheid voor de overheid. Wel gaat het erom, dat waar de eigen beleidsruimte van de instellingen doelmatiger kan worden benut, niet de overheid allerlei taken naar zich toe gaat trekken. Noch de versobering bij de overheid, noch de instellingen zijn daarmee gediend... Minister Deetman verwierp de kritiek als zou het onderwijsbeleid van het zittende kabinet niet meer zijn dan een 'kille, visieloze boekhoud-politiek'. Het is gegeven de omstandigheden ten enen male onvermijdelijk orde op zaken te stellen: "Niet langer is het mogelijk of wenselijk dat een zachtaardig pseudoheelmeesterschap wordt gepractiseerd. U weet welk soort wonden zulke medicijnmannen maken,' zo hield de bewindsman zijn gehoor voor. KUN/UP

PERS COLOFON MATSERTJES J^^^tiB^"

Uit de universiteits­ bladen Nu de Universitaire Pers weer op volle toeren draait, stromen de diverse krant­ jes de burelen van deze redactie binnen en wat blijkt: de vormgeving van een aantal Universiteitsbladen is sterk gewij­ zigd. Het Eindhovense TH­BER ICHTEN ziet er uit, zoals het THB er in haar voor­ laatste jasje uitzag: slecht dus. Het week­ blad van de Twentse Hogeschool, THT­ NIEUWS, heeft teruggegrepen naar een rijk verleden. Het Maastrichtse OBSER ­ VANT heeft een snelle letter gekregen en ook het UTRECHTS UNIVE R SITEITS­ BLAD ziet er zeer modern uit. AD VAL VAS, het blad van de Vrije Uni­ versiteit, herdenkt haar dertigjarig bestaan. Twee interviews met medewer­ kers die het blad destijds gedragen heb­ ben. Ook wordt er op de Universiteit een Ad Valsas­expositie gehouden. In vrijwel alle bladen interviews met scheidende en komende rectors. Ook het THB zal hier binnenkort aandacht aan besteden. In FOLIA CIVITATIS, het weekblad van de Universiteit van Amsterdam, een gesprek met de 'gemoe­ delijkste rector­magnificus van Neder­ land' Dirk Bresters. In Vrij Nederland herinnert Derek Philips, de meest geci­ teerde socioloog van Nederland, Bresters aan zijn vergelijking tussen de ontslagre­ geling voor de Amsterdamse sociologen FILMVERENIGING LETTEREN VAN START

"Wij zijn geen elitaire club" Met de vertoning van de film Farewell, my lovely liet de Filmvereniging Letteren de afgelopen maand voor het eerst van zich horen. Stu­ denten en medewerkers van de H ogeschool kunnen de komende maanden nog een aantal andere filmvoorstellin­ gen, georganiseerd door de filmvereniging, tegemoet zien. Voor de maand september staan D er blaue Engel (1930), een film met Mariene D ietrich, en Lola (1982) van R.W. Fassbinder op het programma. In november en december komt dan de Film Noir aan bod: films uit het Ameri­ ka van de jaren 40 en 50, die zich kenmerken door thrillerachtige effecten, en waarin misdaad­elementen voorkomen. ­ "We willen films brengen die in de "normale" bioscopen niet of nauwelijks aan bod ko­ men", aldus Sandra Aerts, lid van de filmvere­ niging en derdejaars studente Letteren. "Onze filmvereniging valt echter niet te vergelijken met het filmhuis, of de filmliga hier in Tilburg. We willen voorkómen dat mensen hier enkel en alleen naar een film zitten te kijken, zonder dat ze zich verder verdiepen in de achtergron­ den of de inhoud van zo'n film. Veel liever zien we dat studenten, en daarbij denken we voor­ al aan letterenstudenten, op een meer actieve wijze betrokken raken bij het filmgebeuren. Dat ze zich "ingraven" in literatuur, voor een bepaald thema kiezen, en rond dat thema een filmcyclus organiseren. Op die manier kunnen we een groter aantal mensen betrekken bij de opzet en inhoud van ons filmprogramma", al­ dus Sandra. De Filmvereniging Letteren bestaat uit zes mensen. Eén van hen is Berg Haagsman, der­ dejaars student Letteren. Waarom wordt al­ leen van letterenstudenten, en niet van stu­

Tilburgs Hogeschoolblad

en een sociale werkplaats. In het inter­ view met de Folia­redacteur geeft Bresters Philips gelijk. "In dit speciale geval heeft het College inderdaad een te riante regeling getroffen". Naar aanlei­ ding van de vergelijking van Bresters kreeg deze een uitnodiging uit Oss 'om te kijken wat een sociale werkplaats is'. "Ik ben dus een hele dag op dienstreis ge­ weest, met iedereen gepraat, en je weet inderdaad niet altijd wat je zegt, blijkt dan. Maar je hoort er wel van op als men vanuit een sociale werkplaats schrijft, dat men niet vergeleken wenst te worden met een universiteit". Bresters be­ schouwt zichzelf overigens niet als een machtig man. Waarom­ie dan toch rec­ tor geworden is? "Als je eenmaal bekend bent in het bestuurlijk circuit, gaat het onherroepelijk mis". In Delft (DELTA) bestaat er nog geen overeenstemming over de nieuwe rector. Bij de eerste stem­ ming staakten de stemming tussen Prof. Wiggerts van Civiele Techniek en Prof. Dirksen van Industrieel Ontwerpen. De laatste is oud­voorzitter van de Consu­ mentenbond en was in de hoedanigheid vaak te gast in het politieke stamcafé 'In de R ooie Haan'. Beide kandidaten zijn goed ingevoerd in de Haagse circuits. Half september wordt de uitslag bekend. In OBSER VANT, het blad van de R ijks­ universiteit Limburg ziet rector Hemker positieve kanten aan de bezuinigingen. "De concurrentie binnen het weten­ schappelijk onderwijs in Nederland zal inderdaad toenemen. Ik onderken daar­ bij gevaar van een ratrace, dat de achter­ denten van andere faculteiten, een grotere in­ zet verlangd? Bert: "Het idee om een filmvereniging te star­ ten is afkomstig van studenten van de lette­ renfaculteit. Een echte faculteitsvereniging, zoals je die op sommige andere faculteiten wèl vindt, is bij Letteren nog niet van de grond ge­ komen. Veel mensen van de faculteit hadden echter belangstelling voor films en voelden er wel iets voor filmvoorstellingen te organise­ ren. Een aantal van hen heeft toen de filmve­ reniging op poten gezet. D eze filmclub neemt in zekere zin de plaats in van een faculteitsve­ reniging. Vandaar dat, wanneer we vragen om een meer actieve inbreng van studenten,'' we vooral doelen op inbreng van de Letteren­ faculteit." Bert Haagsman wijst er op dat de filmvereni­ ging Letteren gesubsidieerd wordt door de KHT, omdat de filmvereniging vanuit studie­ oogpunt van belang kan zijn. Immers, studen­ ten krijgen op deze wijze de kans zich te ver­ diepen in film en literatuur.

NIET BUITENGESLOTEN Sandra Aerts benadrukt echter dat studenten van andere faculteiten zich beslist niet buiten­ gesloten hoeven te vbelen. "D e filmvereni­ ging is geen elitaire club waarvan de leden en­ kel de films uitkiezen die ze zélf leuk vinden. We kiezen er juist voor, films te vertonen voor een zo breed mogelijk publiek. Ook andere studenten of medewerkers van de Hoge­ school kunnen naar de films komen kijken. Het is de bedoeling dat ook zij zich in het fil­ maanbod kunnen vinden", zegt ze. De leden van de filmvereniging denken ook aan het uitnodigen van scenarioschrijvers, re­ gisseurs of andere mensen uit de filmwereld. Daarnaast noemt Bert Haagsman de moge­ lijkheid van discussies na afloop van de films, waarbij studenten met elkaar van gedachten kunnen wisselen over thema's die in de films

WINTERSPORT Wie gaat er mee? Goedkoop skiën in N­ltalie (Vipiteno). Een of t w e e w e k e n per luxe VIP­bus in de periode jan­mrt 84. In het hotel (HP) is ook vegetarisch eten mogelijk. Goede skimogelijkhe­ den en een idem skischool voor zowel beginners als gevorderden. Les m.b.v. video en voor cracks zelfs kunstskiles.

blijver wordt opgevreten. Maar ik ben ervan overtuigd dat de goeden het zullen redden. En ik juich het toe dat de slech­ ten, de valsspelers, worden geëlime­ neerd. Tenslotte ook in Ad Valvas een interview met de scheidende en komende rector. De gezamenlijke nederlandse rectoren dringen er in een brief aan de Salvadori­ aanse President Borja op aan de univer­ siteit van El Salvador weer normaal te la­ ten functioneren. Op 26 juni 1980 vielen 800 leden van het regeringsleger de Uni­ versiteit binnen waarbij zij minstens 50 studenten doden. Later werd ook de rec­ tor vermoord en een aantal universitaire functionarissen gearresteerd. Sinds juni 1980 is de Universiteit bezet. Die bezet­ ting brengt, volgens de rectoren, de me­ dische verzorging in El Salvador in ge­ vaar. "De medische faculteit ervan is de enige in het land en El Salvador heeft een groot gebrek aan artsen" (MAR E). In sommige bladen nog naweeën van de voorbije introductieperiode. In Utrecht en Delft wordt het uitgaansleven onder de loep genomen. Het café Lorre in Delft heeft een discriminerend deurbeleid. De portier van deze tent vraagt alle heren een collegekaart, alle vrouwen laat men echter ongezien passeren terwijl manne­ lijke introducee's niet binnenkomen. "Vrouwen mogen blijkbaar alleen naar binnen als ze nog 'vrij' zijn en zodoende als prooi voor de jagende heren kunnen dienen. Evenzo is het als studerende flik­ ker... onmogelijk, om eens flink uit te swingen met een niet­studerend vriend­ naar voren zijn gekomen. "Maar dat doen we alleen als blijkt dat hier behoefte aan is." De filmvereniging draait dus voor een deel op de subsidie die zij van de Hogeschool ont­ vangt. Het overige deel van de inkomsten moet zij zien te betrekken uit entreegelden. Bezoekers zullen waarschijnlijk tussen de twee en drie gulden voor een kaartje neer moeten tellen.

GANGSTERFILMS Voor de komende maanden heeft de filmvere­ niging verschillende voorstellingen gepland. Op 14 en 21 september worden respectievelijk Der blaue Engel, van regisseur Josef von Sternberg, en Lola, een film van R.W. Fass­ binder, vertoond. D er blaue Engel was één van de eerste geluidsfilms die zowel artistiek als commercieel gezien een succes was. Een film ook waarmee Mariene D ietrich zich grote faam verwierf. D e film Lola vormt het laatste deel van Fassbinders trilogie over Duitsland in de jaren 40 en 50. (De andere delen waren Die ehe der Maria Braun en Lili Marleen). Lola en Der blaue Engel gaan beide uit van het boek "Professor Unrat" (1905) van Heinrich Mann. Noch de ene, noch de andere film is echter een letterlijke verfilming van het boek. Later in het jaar volgt de "Film Noir". D e eerste Film Noirs lijken sterk op de gangster­ films uit de jaren 30: mannen met regenjassen en donkere gleufhoeden, detectives en gangsters zijn types die telkens weer opduiken in de Film IVIoir. Voor de overige maanden heeft de filmvereni­ ging nog niets gepland. "Ideeën genoeg", al­ dus Bert Haagsman. "Voor de organisatie van nieuwe filmvoorstellingen rekenen we echter op de medewerking van een groot aantal Let­ terenstudenten. Anders redden we het niet." H.B. W e hebben, zeker bij een grote deeina­ l me, de laagste prijzen. Geïnteresseerd? Schrijf dan even voor meer informatie. I.v.m. de organisatie graag rnet tel­nummer en liefst voor 25 ^ september.

Hans Eijsbouts Rode Kruislaan 1035 1111 ZZ Diemen

WINTERSPORT

je". (DELTA). Ook in de discotheek Woolloomoollo van het Utrechts Stu­ denten Corps wordt gediscrimineerd. Mensen worden afgeraden klachten te­ gen de portiers in te dienen "want dan krijg je de onderwereld op je dak. Als je er een ontslaat wordt binnen de kortste keren de boel in de fik gestoken" (Utrechts Universiteitsblad). L.v.W.

■iHim a t s e r t j e

SHHI

'Matsertjes' kunnen worden opgegeven bij de redaktie. Tot 30 woorden kosten ze ƒ 5,-; onder nummer ƒ 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen. GEVRAAGD: repetitor of student voor het geven van bijles in de vakken inkomstenbelasting en winst van de fiscale studierichting 04168-1200. GEVRAAGD: Wie kan mij eventueel tegen vergoeding helpen aan een collegedictaat belastingrecht •82/'83? Tel.: 045-425269. EN TOCH... Een cassette met 35 min. Engels/Ned. talige muziek, in eigen beheer opgenomen. Het hobbyisme van een hogeschoolmedewerker. ƒ 7,50. Frans Hummelman, S 116, tel. 2442.

tilburgs hogeschoolblad weekblad voor de katholieke hogeschool tilburg redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, ellen nooyen, angela lodder (assistente) madewerkers paul emonts, wouter van gils, peter pennartz, henk zomer, wilma okkerse, sjef stoop, klaudie biemans, lohn versieyen samenstalling radaktiaraad prof mr p van seters (voorzitter), dr j koning, dr h van erp, drs j van de net, f hummelman, m ackermans (adviseur), t nilsen, r geurtsen, a de laaf, drs th schouw offknële madadeiingen buro pers en voorlichting cartoonist ad van haandel, henk van de berg advertantias angela lodder kopij alle kopij nx3et uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn radaktia-adras/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor thb) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer 207 en 208 (gebouw b) foto nen siers landelijk samanwarkingsvarband universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), wagenings hogeschoolblad, utrecht universiteitsblad, delta (delft), thbenchten (eindhoven), tht-nieuws (twente), observant (maastricht), uk (groningen) en ku-nieuws (nijmegen) druk drukkerij em de jong bv, baarle-nassau abonnamentan voor niet-hogeschoolleden /■ 1 5 , - per jaargang

Voorstudie positie student in TVC

Reactie Academische Raad op wetsontwerp taaicverdeiing De Academische Raad vindt dat minister Deetman zichi veel te gedetailleerd wil bezig houden met de preciese invulling van de taakverdelingsbeslissingen. De Raad schrijft dit in haar reactie van 29 augustus op het door de minister in juli aan de Tweede Kamer aangeboden wetsontwerp, dat voor de duur van de taakverdelingsoperatie ('84-'87) de verdere vormgeving daarvan wettelijk nodig is; ze is van mening dat de bestaande wetgeving ook al voldoende mogelijkheden biedt voor een goede uitvoering van taakverdelingsbeslissingen. In ieder geval zou het wetsontwerp de minister geen vergaander bevoegdheden mogen geven dan op het niveau van de studierichting te kunnen bepalen welke beslissingen genomen moeten worden, en bijvoorbeeld niet op vakgroepniveau, met een uitzondering voor de medische wetenschappen, waarvoor dit wel mogelijk moet zijn. In het wetsontwerp behoudt Deetman zich het recht voor om veel fijnmaziger het precieze verloop varv de operatie te bepalen. Volgens de Raad staat dit op gespannen voet met de autonomie van de instellingen voor wetenschappelijk onderwijs, en is het ook praktisch onuitvoerbaar. Grote problemen blijft de Raad houden met de afwijking in het wetsontwerp van de gangbare democratische vormgeving van het bestuur van de instellingen. Deetman wil onder "instellingsbestuur" alleen het college van bestuur begrijpen, maar volgens de WUB - waarin de bestuursvorm van universiteiten en hogescholen is geregeld - wordt het bestuur van een instelling gevormd door college van bestuur en universiteits- of hogeschoolraad samen. Deetman vindt het echter voldoende als een college van bestuur voor het vaststellen van het uitvoeringsplan voor taakverdeling overleg

pleegt met de universiteits- of hogeschoolraad: overeenstemming is niet noodzakelijk. De Academische Raad verzet zich tegen die opvatting. In haar reactie wijst de Raad op een verschil in beroepsmogelijkheden tussen bijzondere instellingen enerzijds en de overige instellingen anderzijds. Een bijzondere instelling die weigert een deel van de taakverdelingsplannen van de minister uit te voeren en als gevolg daarvan de bekostiging ziet stopgezet, kan daartegen in beroep. Zo'n mogelijkheid ontbreekt voor instellingen die geen bijzonder karakter hebben. De Raad stelt voor om in die lacune alsnog te voorzien. Zeer grote bezwaren heeft de Academische Raad tenslotte tegen de "bijzonder onzorgvuldige" procedure die Deetman heeft gevolgd. Volgens de huidige wetgeving moet voor taakverdelingsbeslissingen om advies worden gevraagd aan de Academische Raad, op basis van artikel 96 ter van de W . W . O . De concept-beleidsvoornemens van mei, die aan de raad om advies waren toegestuurd, konden volgens haar echter niet beschouwd worden als een dusdanige adviesaanvraag. In de praktijk komt het er nu op neer dat de Academische Raad geen advies meer

uit kan brengen over de plannen. Omdat de Tweede Kamer zich op 12 september al gaat bezighouden met de definitieve voornemens legt ze zich daar bij neer, maar wel onder protest.

RECHTSPOSITIE STUDENTEN De Academische Raad heeft tijdens de hoorzitting over de taakverdeling in de Tweede Kamer vorige week een voorstudie gepubliceerd naar de maatregelen die nodig zijn om studenten aan op te heffen vestigingen van studierichtingen zo veel mogelijk een onbelemmerde studievoortgang te garanderen. In het wetsvoorstel Tijdelijke Wet Taakverdeling W . O . , dat nog door de tweede kamer moet worden behandeld, is bepaald dat de rechtspositie van studenten van wie de studie door de taakverdeling in gevaar komt, moet worden geregeld. De voorstudie moet dan ook gezien worden als een aanbeveling voor deze algemene maatregel van bestuur. De Academische Raad bepleit om per op te heffen vestiging per instelling een begeleidingscommissie in te stellen die de student behulpzaam kan zijn en voor deze kan onderhandelen met de ontvangende vestigingsplaats. Minister Deetman wil tot dusver één begeleidingscommissie per gehele instelling van wetenschappelijk onderwijs. Uitvoerig gaat de Raad in op de positie van de student die aan een andere instelling, dus aan een andere faculteit met dikwijls andere eisen en colloquia, de studie moet voortzetten. Met deze situatie is in het Academisch Statuut nooit rekening gehouden. Zo zou bijvoorbeeld geregeld moeten worden dat de " n i e u w e " faculteit de door de student al afgelegde studie onderdelen moet erkennen. Ook moet bij

de overstap van de student rekening worden gehouden met het gegeven van al gekozen onderdelen en specialisaties en moeten deze keuzes zo veel mogelijk volgens de regels van de oude faculteit kunnen voortbestaan. Een nieuwe faculteit mag evenmin de ramingen van de al vervulde studielast bijstellen, of een examen over laten doen omdat bij de ontvangende faculteit bijvoorbeeld andere literatuur gebruikelijk is. Verder moet het mogelijk zijn dat hoogleraren en wetenschappelijk medewerkers van een op te heffen vestiging als deskundigen plaats nemen in examencommissies van ontvangende faculteiten. De geldigheidsduur van afgelegde examens moet volgens de voorstudie van de A.R. onbeperkt zijn. De ontvangende vestiging mag evt. wel "bijscholing" verlangen indien dat noodzakelijk is, maar dit mag dan niet ten koste gaan van de totale studielast. Is dat toch nodig, dan zou daarvoor de inschrijvingsduur verlengd moeten kunnen worden. De Academische Raad pleit verder voor een soepele hantering van de maximale inschrijvingsduur, in het bijzonder voor studenten die als gevolg van persoonlijke omstandigheden niet met de studie mee kunnen verhuizen. In het geval dat een studierichting aan een andere instelling in het geheel niet gevolgd kan worden zou de afbouw van de oude vestiging geleiderlijker moeten plaatsvinden. Naast de begeleidingscommissies zouden voorts spreidingscommissies moeten bestaan, die een rol moeten spelen in de spreiding van studenten over de overblijvende vestigingen van een studierichting. Bert Bakker/U.P.

Amerikaanse prof. Senders promoveert aan de KHT Waarom promoveert een 63-jarige Amerikaanse professor aan onze kleine KHT? Hij is professor John Warren Senders, hoogleraar aan twee verschillende universiteiten. Aan de universiteit van Toronto, Canada, is hij hoogleraar Industrial Engineering (Human Factors) en aan de universiteit van Maine, U.S.A., is hij hoogleraar Mechanical Engineering and Psychology. Senders: "Het zal nu een jaar of twintig zijn dat professor Andries Sanders (zijn promotor, MM) mijn vriend en collega is. We bezoeken elkaar minstens eens per jaar, maar meestal vaker. Toen hij aangesteld was als bijzonder hoogleraar aan de Hogeschool in Tilburg vertelde hij me, half grappend en half serieus, " N u kan ik ook Ph. D's geven. Ik kan zelfs promotor van jou w o r d e n ! " Goed, zei ik, als je dat kan, wat moeten we dan doen? Want ik wilde hem wel even aan zijn woord houden. Zo is het eigenlijk gegaan, steeds serieuzer. De reden dat ik nu in Tilburg ben is dan ook omdat Sanders in Tilburg is." Vrijdag 2 september verdedigde Senders zijn proefschrift in de aula. In de commissie, die door het college van decanen is aangewezen zaten: zijn vriend en promotor professor dr. A.F. Sanders, bijzonder hoogleraar in de Psychologie van Stress en Verrichtingen; Rector Magnificus prof. dr. R.A. de Moor; prof. dr. J.E. Rijnsdorp van de TH Twente (Procesindustrie) en prof. W . A . Wagenaar van de Leidse Universiteit (Toegepaste functieleer) die beide het materiaal voor het

Tilburgs Hogeschoolblad

proefschrift al van opbouwende kritiek hadden voorzien; prof. dr. P.J. Willems en prof. Ph. C. Stouthard van onze Hogeschool. Zijn paranymphen waren zijn vriend Paul Miigram en zijn vrouw Ann Crichton-Harris. Zij was, het moet even gezegd worden, gehuld in een overwegend dieprode, Indisch-Amerikaanse creatie van mantel en jurk. De titel van zijn proefschrift, 'Visual Scanning Processes', dekt de lading. Mensen gaan steeds meer controleren wat een computer doet. Ze moeten met hun ogen steeds meer functies controleren; metertjes, beeld-

schermen en andere informatiedragers. Door modellen te maken en deze met proefpersonen te onderzoeken heeft Senders het mogelijk gemaakt om de werkbelasting te voorspellen van zo'n model. Hiermee kan ook de betrouwbaarheid worden ingeschat van het complexe systeem van gecomputeriseerde machines en menselijke controleurs. In dit proefschrift wordt gebruik gemaakt van psychologische en technische methoden om te komen tot mathematische beschrijvingen van de strategieën die mensen die zulk werk doen volgen, om de informatie die ze nodig hebben te ver-

krijgen op het gewenste moment, met zo weinig mogelijk inspanning en onder zo gering mogelijke druk. 'Visual Scanning Processes'.

SLAAPVERWEKKEND Door te komen met rationele ontwerpen voor instrumentenpanelen kunnen de oogbewegingen van de 'human operator' tot een minimum worden beperkt. Op de vraag of weinig oogbewegingen niet slaapverwekkend zijn zegt prof. Senders: "Beslist niet! Het is minder vermoeiend voor de ogen omdat ze minder hoeven te accomoderen. De kans dat er fouten gemaakt zullen worden is kleiner. Als het oog van de ene belangrijke meter naar de andere vliegt, ziet het die andere ertussenin in het geheel niet." Bij de kerncentrale van Three Mile Island zijn dergelijke vergissingen voorgekomen. Bij de opbouw van de centrale wilde de electriciteitsindustrie geen advies van Engineering Psychology waarbij o.a. Senders vrijwilliger was. Senders: " T e n tijde van het ongeluk waren de verkeerde mensen terplaatse, slecht getraind, en ze werkten met apparatuur die ze niet vertelde wat ze moesten weten. Daarmee hebben ze een dure les betaald. Bij de ontwikkeling van de centrale dacht de industrie zelf voldoende kennis aan boord te hebben; ze waren eigenwijs t o e n . " Hij vindt het erg belangrijk dat er onderzoek wordt gedaan naar de dynamische as pecten van de relatie mens-machine. M.M. Prof. Senders. Vrijdag 9 september 1983

a

Luxueuze studiehokjes aan Winkler Prinsstraat geopend "Het succes van het beleid dat de SSHT met beperkte middelen voert is afhankelijk van de specifieke doelgroep. De uitvoering van onderhoud en beheer is gemakkelijker door de homogene groep studenten waar wij ons op richten. Deze opstelling wordt door sommigen als elitair gezien, en wij zijn daar niet doof voor. De gemeente Tilburg en de hogeschoolgemeenschap hebben erop aangedrongen dat we ons ook op werkende jongeren gaan richten. We zijn bereid om onze uitgangspunten opnieuw te overwegen, maar ik ben er niet van overtuigd dat de wijze waarop we nu werken de slechtste is". Prof. G. Frinking, voorzitter van de Stichting Studenten Huisvesting (SSHT), haalde op donderdag 1 september de diskussie over het huisvestingsbeleid voor studenten weer boven water. Dit ter gelegenheid van de opening van de nieuwe studentenflat aan de Winkler Prinsstraat, die door 54 HBO- en Hoge-

schoolstudenten in gebruik genomen is. Voor een groot deel komen de nieuwe bewoners uit de flats aan de Prof. Verbernelaan, die qua indeling veel minder luxueus zijn. Voor het comfort van een privé-douche en -toilet op de kamer en de ruime gezamenlijke woon-keuken betalen de studenten niet veel meer dan voor hun vorige kamer, omdat ze in aanmerking komen voor huursubsidie. Wethouder Lambers, die door het verwijderen van de Nederlandse vlag dertig kratten bier onthulde, zei dat het toch wel tijd wordt dat integratie tussen studerenden en niet-studerenden plaatsvindt. Volgens Prof. Frinking is het niet zeker dat het aantal woningzoekende werkende jongeren in de toekomst zo zal groeien dat er meer eenheden voor hen moeten komen. Immers, steeds meer studenten gaan pendelen en blijven thuis wonen, en waarom zou die ontwikkeling niet bij andere jongeren doorzetten? Bovendien, zei hij, neemt demografisch ge-

Met de ogen van een ander

Werkfoto AVC Donderdag, 1 september, ging in gebouw S van de Hogeschool de documentaire "Met de ogen van een ander" in première. Een video-film van free lance regisseur Jan Radema over onze sociologie-faculteit.

"Het bestuur van de sociologie-faculteit wil met deze film de bekendheid van onze instelling vergroten en de studie naar buiten presenteren", zegt decaan Frinking. "Vroeger hadden we middelen tot onze beschikking waarmee we konden doen wat we wilden. Nu, in deze tijden van bezuinigingen, zullen we verantwoording af moeten leggen. We bezinnen ons!" Hij hoopt dat het beeld van de sociologie-faculteit in de film overtuigend is, omdat de sociologie volgens hem werkelijk iets te bieden heeft. Na deze woorden werd het licht getemperd zodat de documentaire kon beginnen. De zaal was druk bezet, vooral doordat de speurtocht, uitgezet voor de eerstejaars sociologie-studenten, eindigde in deze ruimte. Zo konden ook zij de bezigheden van drie sociologen-in-spè volgen. Hoorcolleges, werkcolleges, practica en het doorpraten van leerstof tijdens de koffiepauzes: het zat allemaal in de film.

zien het totale aantal jongeren af. Op het moment ligt de effectieve vraag naar woonruimte bij de SSHT op 600 woningzoekenden. "Je moet niet zeggen dat werkende jongeren hier niet zouden willen wonen", zegt Jos Hexspoor, penningmeester van de SSHT, bij het bezichtigen van het nieuwe complex. "Wij zijn ook vrij goedkoop als je'naar de verhouding prijs/luxe kijkt. Maar er is een groot verschil tussen de woningnood waar je iedereen over hoort praten en de werkelijke vraag. Kijk maar naar de HAT-eenheden, die zijn de laatste tijd massaal gebouwd, maar niemand wil erin. Wat wij doen is echter het verzorgen van een studiehok voor door de week, in het weekend zijn studenten vaak afwezig. Er is een grote doorstroming bij ons. Studenten zijn na drie, vier jaar weer weg, werkende jongeren zoeken meer een vaste plaats. Bij het beheer merken we zelfs al verschil tussen HBOers en WO-ers. Ik geloof dat studenten

veel liever bij elkaar zitten, en degenen die dat niet willen zoeken zelf wel een gemengd huis op". Binnenkort verschijnt het verslag van een onderzoek in opdracht van de SSHT naar het samenwonen van studenten met andere jongeren. Op het moment zijn bij de SSHT nog een aantal projecten in voorbereiding, die in totaal 536 wooneenheden voor studenten moeten opleveren. Dit jaar nog zullen 118 studenten woonruimte kunnen vinden in twee SSHT-complexen aan de Varkensmarkt. K.B.

De film begint met vriendelijk kijkende en pratende mensen. Jan van Berkel, een sociologie-student, fietst naar de Hogeschool, krijgt een lekke band en komt dan iets later de collegezaal binnen waar de heer Sanders voor saai-kijkende gezichten met theoretische termen goochelt. Met nog twee andere studenten wordt Jan gevolgd tijdens een werkcollege en wanneer ze op pad gaan met een vragenlijst voor de Gemeentelijke Sociale Dienst. Ze proberen uit te vissen wie nou beslist heeft om de dienst te automatiseren. Beleefd knikkend noteren zij dat op ieder niveau bij de GSD wordt gedacht dat ergens anders gekozen is voor de beeldschermen. Een socioloog, werkzaam bij het Instituut voor Sociaal Wetenschappelijk Onderzoek, wordt ook even gevolgd zodat de kijker een voorbeeld krijgt van de werkzaamheden van een afgestudeerde socioloog. De film eindigt met een hoorcollege waarin Sanders praat over de toekomst van sociologen. "Er zijn onder de socio-

logen burgemeesters, leiders van onderzoeksbureau's, coördinatoren van opbouwwerk en ontwikkelingswerkers", zegt hij. "Tijdens de studie sociologie word je geschikter voor het vervullen van een bepaalde taak. Sociologie is verder kijken dan je neus lang is. Sociologen zijn toleranter!" Na vijfendertig minuten is de film afgelopen en de heer van Wezel, bestuurslid van de faculteit, doet zijn dankwoord. Hij vond de documentaire een goede schets en prijst regisseur Radema. Hij zegt getroffen te zijn door de sympathieke, critische opstelling van Jan van Berkel (student/acteur) en adviseert de aanwezige eerstejaars Jan te volgen. Radema, inmiddels bloemen en een flesje drank rijker, is zelf ook tevreden over het resultaat. "Mijn bedoeling was een schets te maken van de sociologiefaculteit. En dat is gelukt. Nu ga ik beginnen aan mijn volgende opdracht: Een schets van de psychologie-faculteit. Dit is puur mijn werk!" H.M.

Tien jaar Leergang Ontwikkelingsproblematiek Half september gaat voor de tiende maal de Leergang Ontwikkelingsproblematiek van start. Voor iedereen een mogelijkheid, zich te verdiepen in de tegenstellingen en de verbanden tussen de Derde Wereld en het Westen. Buro Buitenland van de KHT, de organisator van de Leergang, vond dit jubileum een goede gelegenheid om eens wat meer met haar cursus in de publiciteit te staan. "De cursus is werkelijk een leergang, veel minder theoretisch dan een 'studie"', zegt Marcel Rovers van Buro Buitenland. Vooral het groepsproces staat centraal zodat, na een basisprogramma van twee maanden, de ideeën en onderwerpen uit de groep moeten komen. Er is gekozen voor projectonderwijs, onder andere bestaande uit discussiëren, rollenspelen en videofilms bekijken in groepen van ongeveer tien personen. Met het begeleiden van cursisten probeert Buro Buitenland mee te helpen aan een stukje bewustwording, zodat mensen wat bewuster kunnen leven, zegt Rovers. Mieke, medewerkster van Buro Buitenland, heeft zelf de cursus gevolgd. "Ik heb meer inzicht gekregen in de problematiek van de Derde Wereld", zegt ze. "Ik wil niet hypocriet zijn en zeggen dat

Tilburgs Hogeschoolblad

ik me nu veel meer verbonden voel met de Derde Wereld. Dat vind ik te ver gaan. Want hoe solidair kón je zijn wanneer je in het Westen leeft?" Ook nieuwe contacten maken kan een reden zijn om mee te doen aan de leergang. Omdat een speciale vooropleiding of student-zijn aan de KHT niet nodig is om mee te praten en te denken kunnen ook werklozen en huisvrouwen zich opgeven. Mensen die op het terrein van de Derde Wereld al actief zijn, blijken tijdens deze cursus de theoretische onderbouwing wat te kunnen versterken. Zoals gezegd: de cursisten zijn tot nog toe een bont gezelschap die zich allen om verschillende redenen in lieten schrijven, ledere groep wordt begeleid door twee deskundigen. Dit zijn mensen die zich al bezig houden met de ontwikkelingsproblematiek. Bijvoorbeeld oudcursisten of Wereldwinkelwerkers. Zo'n groep gaat zich dan bezig houden met zelf te kiezen speciale onderwerpen zoals adoptiekinderen. Derde Wereldschrijvers of hoe de theorie en het geleerde in praktijk te brengen. Brochures en dia-series worden dan gemaakt, of forums georganiseerd. Vorig jaar werd een forum opgezet over Suriname met voor-

en tegenstanders van de Coup Bouterse. "Alleen jammer dat de voorstanders het op het laatste moment af lieten weten. Dat maakte het forum wat eenzijdig", aldus Mieke. In de tien jaar dat de cursus nu draait is er niet veel veranderd. Enkele jaren geleden is de lengte van de Leergang uitgegroeid van drie maanden naar een jaar. De cursisten worden nu ingedeeld naar uren van de week waarop ze tijd hebben de cursus te volgen. Vroeger probeerde Buro Buitenland de cursisten in te delen naar kennis van de ontwikkelingsproblematiek en naar onderwerp waarover ze wilden praten. Nadeel daarvan was dat speciale onderwerpen dan al snel geïsoleerd gezien werden en teveel uitgemolken werden. "Nu vervalt een gesprek niet zo snel in theoretisch ge-bla-bla", zegt Ton. Hij gaat nu zijn zesde jaar als groepsbegeleider in. De groepsbegeleiders zijn ook wel wat veranderd, vindt hij. "Eerst was het van: Dat doen we wel even. Ons verantwoordelijkheidsgevoel is wat vergroot". Zo nu en dan ziet hij ook in de praktijk resultaat van zijn werk. "Het belangrijkste van de cursus is wel de kennisoverdracht. Maar op Chili-avonden, in El Sal-

Vrijdag 9 september 1983

vadorcomitées en bij grote manifestaties zie ik wel de helft van de oud-cursisten terug. Die voelen zich dus betrokken bij de ontwikkelingsproblematiek. Het is dan vaak wel al lang geleden dat ze die cursus hebben gevolgd, maar ze komen toch. En dat vind ik dan mooi!" Over de toekomstplannen die Buro Buitenland met de cursus heeft kan nog niet veel gezegd worden. De vrije tijd die de mensen over hebben bepaalt het aantal deelnemers van de leergang. Tot nu toe waren dat er gemiddeld elk jaar honderd. "Maar wat voor invloed de Tweefasenstruktuur op de vrije tijd heeft, dat weten we nog niet", zegt Marcel Rovers. "En de toekomst hangt voor ons af van het aantal cursisten dat zich opgeeft." H.M.

Middelbare scholieren denken zeer negatief over het wetenschappelijk onderwijs

Informatie over twee-fasen beklijft niet De Landelijke Commissie voor de Academische Studievoorlichting liet in het voorjaar van 1983 een verkennend onderzoek verrichten naar de effecten van de invoering van de tweefasenstructuur in het wetenschappelijk onderwijs. Welke invloed, zo wilde men graag weten, heeft deze onderwijsvernieuwing op het proces van studie- en beroepskeuze voor VWO-leerlingen en beginnende universiteitsstudenten? De Commissie constateerde dat er in dit opzicht een groot gebrek aan duidelijkheid heerst en hoopte door middel van een signalerend onderzoek de belangrijkste knelpunten op te sporen ten gerieve van al degenen die zijn betrokken bij de studie- en beroepskeuze van middelbare scholieren. Want bij de invoering van de tweefasenstructuur is bijvoorbeeld "van de functionarissen in deze bijna het onmogelijke verwacht, omdat ook bij hen een aantal onduidelijkheden en onzekerheden bestond e n . " Aldus het rapport van de Commissie. "Ook deze functionarissen moesten werken vanuit een bepaalde beeldvorming en daarbij stukjes informatie bijeen garen over de toekomstige processen die zich op grond van deze verandering in het wetenschappelijk onderwijs zouden gaan afspelen". De tweefasenwet werd op 20 januari 1981 door de Tweede Kamer aanvaard en had tot doel een stroomlijning en verbetering van het hoger onderwijs ten behoeve van meer mensen. De wet trad begin vorig collegejaar in werking en kenmerkt zich door een opdeling van de studieduur in twee fasen. De eerste fase duurt vier jaar en eindigt met een doctoraalexamen, de tweede fase duurt hooguit twee jaar en is beperkt toegankelijk. In totaal mogen studenten niet langer dan zes jaar staan ingeschreven. In de vorige structuur was de gemiddelde studieduur ongeveer acht jaar met uitlopers tot meer dan een decennium. De ontwerpers van de tweefasenstructuur hadden naar we mogen aannemen het beste voor met het wetenschappelijk onderwijs en zijn studenten. Maar meteen nadat de plannen enkele jaren geleden werden gepresenteerd barstte er op universiteiten en hogescholen een felle discussie los over de zegeningen van het nieuwe ontwerp. Scepsis overheerste, in plaats van de beoogde kwaliteitsverbetering vreesden velen juist een verschraling. Bovendien had men er net enkele jaartjes herstructurering opzitten. De lust om het studieprogramma nog weer eens om te gooien en in te krimpen was heel klein. En men vond dat de invoering van de nieuwe wet in een te hoog tempo gerealiseerd moest worden. Vanaf het begin zat het dus eigenlijk niet goed met de beeldvorming rond de tweefasenstructuur. En blijkbaar heeft die eerste indruk zijn sporen nagelaten in de harten van de middelbare scholieren van nu. Veel leerlingen die voor het onderzoek van de Landelijke Commissie voor de Studievoorlichting werden geënquêteerd denken dat de invoering van de tweefasenstructuur nog niet is afgerond, dat de wet veel onrust brengt en dat de universiteiten en hogescholen over het algemeen niet enthousiast waren over de invoering ervan.

Tilburgs Hogeschoolblad

De invoering van de tweefasenstructuur is gepaard gegaan met een enorme informatieverspilling. Zo luidt de conclusie uit een onderzoek naar de ervaringen van VWO-scholieren en studieadviseurs, vlak voor de vakantie uitgegeven onder de titel "Informatie in de mist". De beeldvorming over de effecten van de tweefasenstructuur blijkt ronduit negatief en pessimistisch. En men hoeft niet te verwachten dat daar op korte termijn verandering in komt.

ROnOOITJE^i^^Hii^ "Ik kan me dat wel voorstellen", zegt de Tilburgse studentendecaan drs. Carel van Nahuijs, die zitting had in de begeleidingscommissie van het onderzoek. Van Nahuijs is ook lid van het dagelijks bestuur n de Landelijke Commissie voor de .\cademische Studievoorlichting. "Het vorig jaar", zegt hij "moesten veel faculteiten beginnen met een propedeuse die nog maar net in de steigers stond. Zoiets voelen de studenten. Ze denken: dat is maar een rotzooitje daar. En de schooldecanen van het VWO kregen steeds maar van de universiteiten te horen dat men nog niet helemaal klaar was. Bovendien is het natuurlijk niemand ontgaan dat de tweefasenstructuur vanaf het allereerste begin veel weerstand heeft opgeroepen". Driekwart van de ondervraagde leerlingen vermoedt dat de tweefasenstructuur hen zal dwingen om harder te werken. 69% neemt voorzichtig aan dat leerlingen met middelmatige prestaties op school het op de universiteit nieuwe stijl moeilijker krijgen dan vroeger. Bijna de helft van de respondenten gelooft nauwelijks dat de tweefasenstudent een betere kans heeft op de arbeidsmarkt dan de tot nu toe afgestudeerden. De student zal meer voorlichting en begeleiding nodig hebben dan voorheen. Vindt 55%. En maar acht procent gelooft dat de studenten in de nieuwe opzet meer vrije tijd zullen overhouden. Dertig procent denkt dat een studentenleven met gezelligheid even goed mogelijk blijft als in het verleden, 43% gelooft daar niks van, 2 7 % heeft geen idee. Carel van Nahuijs: "Er is sprake van informatie-jungle"

Deze cijfers, zo vat het onderzoeksrapport samen, lelden maar tot één conclusie: de leerlingen van het VWO verkeren in een uiterst onzekere situatie en kleuren deze situatie zelf nog eens extra negatief en pessimistisch in. " H e t algemeen beeld dat zich opdringt is, dat leerlingen die van het voorbereidend wetenschappelijk onderwijs afkomen de idee hebben dat ze als een soort proefkonijn gaan fungeren voor veranderingen in het onderwijs, waarbij de uiteindelijke uitkomst in elk geval betekent dat je niet evenveel waard bent als vroeger, wanneer je afstudeerde aan een universiteit of hogeschool". De onderzoekers verbazen zich een beetje over deze negatieve beeldvorming. De respondenten blijken totaal voorbij te zien aan de positieve bedoelingen van de tweefasenstructuur. Dat geldt voor de middelbare scholieren die bijvoorbeeld alleen maar oog hebben voor de selectieve functie van het propedeusejaar. Slechts drie en twintig procent heeft een beeld van de functie van deze propedeuse zoals die in de wet omschreven staat, dat wil zeggen met onder andere een selectiefunctie én een oriëntatiefunctie. Maar die indruk heerst ook bij de ondervraagde groep van eerstejaars universiteitsstudenten. Daar is de beeldvorming zo mogelijk nog negatiever. Niet minder dan 49 procent van alle leerlingen onderschrijft de stelling dat het door de vele veranderingen aantrekkelijker is geworden om naar het hoger beroepsonderwijs te gaan in plaats van naar het wetenschappelijk onderwijs. Meer dan zestig procent van de toekomstige HBO-leerlingen geeft toe mede door de tweefasenstructuur afgeschrikt te worden om te gaan studeren aan een universiteit of hogeschool. Ook gelooft bijna niemand dat door de tweefasenstructuur méér mensen de kans krijgen op een universitaire opleiding. Kennelijk, meent het rapport, zijn de leerlingen en studenten in hun 'complexe situatie' niet meer in staat om ook de lichtpuntjes waar te nemen. Terwijl ze toch de intentie hebben om er voor zichzelf het beste van te maken. Van Nahuijs: "Inderdaad, de positieve kanten die er toch zeker aan de tweefasenstructuur zitten worden door bijna niemand herkend. Ik vrees overigens dat de moeilijkheden voor een positieve ontwikkeling nu ook nauwelijks worden benut. De beoordeling aan het eind van de propedeuse bijvoorbeeld wordt in de praktijk inderdaad vaak alleen als selectiemiddel gebruikt terwijl het juist was bedoeld als stimulering voor de student om een zo verantwoord mogelijke keuze te maken." Oe meest hardnekkige misvatting rond de tweefasenstructuur is wel de mening

dat de wet is voortgekomen uit bezuinigingsoverwegingen. 57% Van de ondervraagden denkt 'zeker wel' dat dat het geval is, 2 4 % 'misschien w e l ' .

ABSORBERENMB^^Ü^H "Deze hele gang van zaken" aldus het onderzoeksrapport "zou wel eens kunnen duiden op een in de toekomst veel nauwlettender in het oog te houden opgave voor voorlichting aan scholieren. In plaats van een overstelpende hoeveelheid informatie over allerlei details, zal wellicht een begeleiding en voorlichting met minder informatie doch met een meer stimulerende werking met betrekking tot het zorgvuldig absorberen van de aanwezige informatie, inclusief de indrukken die vanuit maatschappelijke discussies worden verkregen, kunnen worden gestimuleerd". Het zou kunnen zijn, meent de Landelijke Commissie voor Academische Studievoorlichting, dat de eindexaminandi in groten getale niet in staat zijn om de stortvloed aan informatie, die ze over zich krijgen uitgeschud, te verwerken. Betere kennis van onderdelen van de tweefasenwet leidt blijkbaar niet tot een zorgvuldiger beoordeling ervan. Er vormen zich gedachtenketens die een eigen, onuitroeibaar leven gaan leiden. Zoals: de tweefasenstructuur verlaagt de arbeidsmarktwaarde, het eindniveau is lager, het HBO is misschien wel aantrekkelijker, het wetenschappelijk onderwijs schrikt de mensen af, enzovoort. Ook de voorlichting vanuit de universiteiten en hogescholen zelf is niet bij machte gebleken om deze negatieve ontwikkeling tegen te gaan. Carel van Nahuys: "Er is op dit moment sprake van een informatiejungle. Het is echt nodig dat er een standaardisatie van de voorlichting komt. Ik ben voor de oprichting van een landelijk dienstverleningscentrum dat de informatie over de tweefasen gaat coördineren. Dat zou een flinke tijdsbesparing opleveren voor studieadviseurs en decanen. Die kunnen zich dan beter concentreren op een nauwkeurige begeleiding van de scholieren in hun keuzeproces. Zoals het rapport ook zegt: de informatieverschaffing moet worden ingeperkt in ruil voor de versterking van de directe begeleiding van de leerlingen. De leerlingen moeten actief leren zoeken naar de juiste informatie. En dat kan pas goed als dat niet een geïsoleerde gebeurtenis is maar een onderdeel van het leerplan". Volgens van Nahuijs is er op korte termijn geen grote verandering in de negatieve beeldvorming over het wetenschappelijk onderwijs te verwachten: " J e moet niet vergeten dat de taakverdelingsoperatie er nog eens bijkomt. Dat vergroot alleen maar de onduidelijkheid. Stel dat je nu tandheelkunde wilt gaan doen. Dan weet je toch helemaal niet meer waar je aan toe bent?" Twan Geurts Informatie in de mist. Een verkenning van beelden en ervaringen van leerlingen en studenten rond de invoering van de tweefasenstructuur op universiteiten en hogescholen. Een onderzoek, uitgevoerd door Bosboom en Hegener. Amsterdam, juni 1983. 107 biz.

Vrijdag 9 september 1983

Vervroegd Dies­feest op 29 september Men heeft dus gekozen voor een sprei­ ding van de aktiviteiten. D e tent op de binnenpatio is gereserveerd voor de pop­ groep Massada. In liet sousterrain van gebouw A zal de latin­muzikant Willy La­ tino met zijn begeleiders optreden. In de ruimte achter de aula verzorgt D isco­ Locomotion een "uniek" discogebeu­ ren". In CZ­40 draait de film The Blues Brothers en het cafe van de personeels­ vereniging is als rustige hoek in het pro­ gramma opgenomen. Vorig jaar, bij de viering van het elfde lustrum, week de hogeschool uit naar de Stadsschouwburg van Tilburg. Vanwege de ruimte en vanwege de brandveilig­ heid. Nu is men dan weer op het eigen nest teruggekeerd. D e studentenvereni­ gingen hebben volgens de voorzitter van de D iescommissie, Frank Smulders, een belangrijke stem gehad in deze beslis­ sing. D e studentenverenigingen verzor­ gen namelijk traditiegetrouw de drank en het eten tijdens de D ies. Zij bereiken daarmee een omzet die de tienduizend gulden ruim kan overstijgen. D oor de verhuizing vorig jaar naar de schouw­ burg zijn de studenten dat extraatje misgelopen. De Diescommiësie heeft overigens beslo­ ten dat de toegangskaarten deze keer moeten worden afgehaald bij de hoge­ schoolkas in gebouw B. Studenten moe­ ten hun collegekaart laten zien, het per­ soneel krijgt een toegangsbewijs op ver­ toon van een speciale uitnodigingsbrief m

■o (O

Op 29 september a.s. viert de Katholieke H ogescliool Tilburg zijn zes­en­vijftigste verjaardag. Een vervroegd feest want de eigenlijke jaardag valt pas eind november. Zeer praktische over­ v\/egingen hebben aan de v^ieg gestaan van het besluit om de Dies deze keer twee maanden vervroegd te vieren. Wil men namelijk alle tweeduizend (verwachte) gasten kunnen herber­ gen dan moet er naast de accomodate in en rond gebouw A gezocht worden naar uitwijkmogelijkheden. Gebouw A kan om brandveiligheidsredenen niet meer dan 1500 gasten opnemen. Voor de rest van de bezoekers had de Diescommissie gedacht aan een tent op de binnenpatio. Alleen bleek die voorziening door de extra stookkosten die men in november kan verwach­ ten een al te dure grap. De vervroeging van het feest heft dat bezwaar grotendeels op. Toch gauw een besparing van zo'n achtduizend gulden. MASSADA (in tent op binnenpatio)

22.00­24.00 uur

WILLY LATINO (in sousterrain gebouw A)

21.00­02.00 uur

DISCO LOCOMOTION (ruimte achter de aula)

21.00­02.00 uur

FILM: ' T H E BLUES BROTHERS" (in CZ 40)

20.00­21.30 uur

PV­CAFE (rustige hoek)

21.00­13.00 uur

geopend:

Toegangskaarten zijn van 12 t / m 16 september en van 19 t / m 23 september van 12.30­16.00 uur verkrijgbaar (hogeschoolkas, hal gebouw B).

Kollektief

MASSADA Aan het eind van de zeventiger jaren had Massade (zie foto) een aantal hits in Neder­ land, o.a. "Latin D ance" en "D ansa". Ze werden toen regelmatig vergeleken met de wereldbekende Santana. D e laatste jaren zijn er meer funky­invloeden te bespeuren in de ritmische Latin­sound. Zeker is, dat de zes­mans formatie een swingend optreden weg gaat geven. WILLY LATINO Willy Latino komt oorspronkelijk uit Aruba. Na wat omzwervingen door Europa kwam de "toetsenist" in Tilburg terecht. In 1981 formeerde hij met vier uit Chicago afkomsti­ ge musici de groep "Willy Latino", een veel­ gevraagde band, zeker in deze omgeving. De muziek is gevarieerd en wordt geken­ merkt door "opzwepende ritmes".

studenten verzekering

Autoverzekeringskontrakt voor de K.H.T.

W.A. Verzekering Bruto premie (excl. no­claim) ^266,56 750 kg 850 kg ^304,64 950 kg f 342,72 1050 kg ^380,80 1150 kg f 418,45 1250 kg f 456,96 Overname no­claimkoring tot 70%. Groene kaart gratis. Maandelijkse betaling zonder kostentoeslag mogelijk. Gewicht t/m

die men krijgt thuis gestuurd. D e toe­ gangskaarten zijn van 12 t / m 16 septem­ ber en van 19 t / m 23 september van 12.30­16.00 uur verkrijgbaar (hoge­ schoolkas, hal gebouw B). De regeling van de collegekaarten is be­ dacht om te voorkomen dat er mensen van buiten de hogeschool naar het ver­ jaardagspartijtje komen. Blijkbaar heeft men in het verleden teveel last gehad van "vreemde elementen, die na twaalven komen binnendruipen vanuit de Tilburg­ se cafe's". Aldus de voorzitter van de Dies­commissie, Frank Smulders.

Kasko Verzekering Eigen risiko f 200,­ Oorspr. Cat. prijs Bruto premie (excl. no­clalm) inkl. b.t.w. tot: f 10.000,­ f 243,71 f 14.000,­ ^364,85 / 16.000,­ A 426,50 f 18.000,­ f 'isn.'a f 20.000,­ ^548,35 / 25.000,­ Vraag naar onze circulaire i.v.m. andere kollektieve kontrakten t.b.v. K.H.T.­personeel.

ASSURANTIEBEDRIJF STRICK Postbus 63 ­ 5000 AB Tilburg ­ Telefoon: 013­423620*

Studenten ziektekostenverzekering vanaf 398,­ per jaar. Maar ook pakketverzekering: W A . particulieren + brand en inbraak en ongevallen (inklusief doorlopende reisverzekering) + over­ lijden. Vanaf 50,­. Voor folder en informatie 071­145757, de NBBS Reiswinkels in 26 steden of via de bon. graag ontvang ik informatie over de NBBS studenten verzekering. naam straat/ nr. postcode/ plaats postbus 11054, 2301 EB Leiden frankeren als brief THBI SV

bij eerstejaars Rechten

De eerstejaars studenten rechten hebben in het algemeen een gebrekkige motivatie ten opzichte van hun studie. Het bestuur van de juridische faculteit krijgt het advies een onderzoek te starten naar de motivatie van eerstejaars studenten, teneinde enig inzicht in hun verwachtigingspatroon te verwerven. Met onder andere deze conclusie en aanbeveling werd begin juli het rapport: 'Evaluatie van de propedeuse 1982/1983' door de Coördinatiecommissie Eerstejaarsonderwijs aan het Tilburgse faculteitsbestuur aangeboden. Het rapport vermeldt, dat de motivatie ten aanzien van vooral het vak economie erg gering is. Menigeen ziet nauwelijks het verband van economie met de andere vakken in het eerste jaar. Velen ondervinden daarnaast moeilijkheden in de overgang van v.w.o. naar de dagopleiding Rechten, en men klaagt dat aan het leren studeren geen aandacht wordt geschonken in het onderwijs. Door het mentoraat wordt men op de laatste plaats gemotiveerd om aan zelfstudie te doen. Volgens veel studenten leidt de wijze van onderwijs geven tot passiviteit. Bij de meesten is de interesse voor de studie door de loop van het jaar niet toegenomen. Het rapport verschaft een aardig scala van meningen over de colleges van Schoordijk, waaruit op zijn minst een ambivalente houding van de gemiddelde student valt af te leiden tegenover een van de belangrijkste docenten van het

eerste jaar. Zo vinden velen het hoorcollege van Schoordijk 'chaotisch en moeilijk'. De houding van Schoordijk werkt erg remmend: men heeft angst om antwoord op een vraag te geven, omdat men wordt "afgemaakt" als men dat niet goed doet. Maar de algemene mening is, dat men aan de colleges van Schoordijk veel heeft, ondanks de moeilijkheidsgraad ervan. Schoordijks collega in het privaatrecht professor Deelen scoort met zijn hoorcollege het hoogst, dat "geeft gevoel voor het recht". Het hoorcollege staatsrecht komt er bij veel studenten slecht vanaf, men beschouwt het als "voorleesuren". In het algemeen scoren bij de eerstejaars studenten de werkcolleges veel beter dan de hoorcolleges. Volgens de coördinatiecommissie, in de slotopmerkingen van het rapport, roept dit de vraag op of voor alle vakken het hoorcollege wel de

Visies op psychosociale hulp in kaart gebracht

boden worden?" Ten tweede de oplossingsstrategieën; doelen en aangrijpingspunten, preventief of curatief interveniëren en opstelling van de therapeut (actief of passief). Tenslotte het gebied van de deskundigheid waarvan modellen besproken worden en waarin de verhouding tussen de echelons aan de orde komt. Voor elk gebied worden een aantal vragen geformuleerd ten behoeve van een normatieve visie-ontwikkeling. Het trendrapport levert een bijdrage aan de activiteiten van het Programmeringscollege Onderzoek Maatschappelijke Dienstverlening (PCMD). Het rapport is bedoeld als hulpmiddel in het proces van onderzoeksprogrammering. Hoewel deze publicatie in de eerste plaats voor het PMCD verschenen is, biedt het ook een bruikbaar overzicht van de psychosociale gesteldheid, dat voor een breder publiek interessant is. Bij het IVA verkrijgbaar voor f 7,50.

In februari van dit jaar is een trendrapport verschenen over psychosociale gesteldheid in Nederland. De publicatie is samengesteld door de onderzoekers Karel Geelen, Instituut voor sociaalwetenschappelijk onderzoek (IVA) Tilburg, en Fredy de Boom -Van Duin, Instituut van toegepast onderzoek, begeleiding en advies (ITOBA) Aalsmeer. Zij geven een systematisch overzicht van het geheel aan opvattingen over hulpverlening bij psychosociale problemen zoals deze binnen het welzijnswerk en de geestelijke gezondheidszorg bestaan. In het eerste deel van het rapport wordt aandacht besteed aan een toekomstverkenning van de psychosociale gesteldheid met het oog op "de crisis van de verzorgingsstaat". Hier wordt ingegaan op de afname van beschikbare financiële middelen wat zal leiden tot een verscherpte analyse van de kosten en baten van de hulpverlening, en tot het stellen van prioriteiten voor goedkopere hulpmiddelen. Daarnaast bespreken de onderzoekers de onoverzichtelijkheid van het geheel van de (relatief) autonome instellingen en hulpverleners die daardoor, ten koste van cliënt en overheid, ruimte hebben om het eigen belang na te streven. Tenslotte wordt er kritiek geleverd op de inhoud van de professionele hulpverlening welke direct samenhangt met de discussie rond de verzorgingsstaat. Het andere gedeelte van de publikatie betreft het aandragen van bouwstenen voor een normatieve visie op de hulp bij psychosociale problemen op een drietal gebieden. Ten eerste de probleemdefiniëring: onder andere "Wanneer heeft iemand een psychosociaal, probleem en wie bepaalt dat?" en " M o e t er hulp ge-

Tilburgs Hogeschoolblad

Weinig blik uit Derde Wereld De Nederlandse detail- en groothandel importeert weinig conservenblikjes rechtstreeks uit het buitenland. Daardoor neemt de zelfstandige producent van conserven in de Derde Wereld een veel te zwakke positie in vergeleken met de grote importeurs. Dit blijkt uit het rapport 'Blik op de handen; Nederlandse handelsondernemingen en conserven uit ontwikkelingslanden' van de onderzoeksgroep Internationale Relaties en Industriële Structuren van het IVO door drs. Han van den Meerendonk. Een minder protectionistisch importbeleid van de EEG zou volgens Van den Meerendonk in het belang zijn van de Derde Wereld, maar dat is niet voldoende voor een minder afhankelijke positie van de kleine producenten ten opzichte van de internationale handelsgroepen.

meest geschikte onderwijsvorm is. De coördinatiecommissie eerstejaarsonderwijs is een club van eerstejaarsstudenten en vakgroepvertegenwoordigers, in 1979 door het bestuur van de juridische faculteit ingesteld, om het dagonderwijs van het programma Nieuwe Stijl in de propedeuse na afloop van elk jaar te evalueren en met aanbevelingen te komen. In haar vierjarig bestaan heeft de commissie vier evaluatierapporten geproduceerd, waarvan het laatste in juni, over het afgelopen collegejaar. De werkstukken overziend, kan niet worden gesteld dat de commissie één bepaalde evaluatiemethode hanteert, zelfs niet dat de commissie er een aan het ontwikkelen is. Het ene jaar verkreeg men gegevens door middel van diepteinterviews met studenten en docenten, het andere jaar bediende men zich van een vragenlijst, eventueel gecombineerd met evaluatiegesprekken per vak en per werkgroep. Van de laatste methode heeft men ook dit jaar gebruik gemaakt. De evaluatie van de propedeuse 1980-1981 besloeg indertijd een rapport van 75 bladzijden, thans komt men tot 7 getypte vellen. In de officiële reacties op de evaluatie komt kritiek naar voren over de gehanteerde methode. De vakgroep economie geeft aan dat de interpretatiekaders van de studenten niet expliciet zijn gemaakt, zo blijven de evaluatieuitspraken en -oordelen een subjectief

karakter houden. Voor deze vakgroep vormt het rapport niettemin aanleiding om te kappen met het van de andere eerstejaarsvakken afwijkende onderwijsaanbod, dit zal ook voortaan bestaan uit hoor- en werkcolleges. Daarnaast zal economie vanaf het komend jaar een ander handboek voorschrijven en zal eveneens worden gekapt met de open-boektentaminering. Professor Schoordijk spreekt zijn twijfel uit over de representativiteit van de gegevens in het rapport, en binnen de verschillende vakgroepen delen velen deze mening. Volgens de mentoraatscoördinator Carlos van der Linden stoelt de negatieve kijk op het mentoraat grotendeels op verkeerde verwachtingen. Het mentoraat heeft geen onderwijstaak. Welke doelstellingen het mentoraat precies heeft moet aan de studenten in het komend jaar worden duidelijk gemaakt. Ondanks de kritische geluiden ten aanzien van het rapport, leert de ervaring dat de verantwoordelijke vakgroepen met de jaarlijkse evaluatieresultaten terdege rekening houden, aldus Harrie Claassens, secretaris van de coördinatiecommissie en studie-adviseur van de juridische faculteit. Daarop vooruitlopend heeft het faculteitsbestuur het rapport aan alle eerstejaars vakgroepen toegezonden met de vraag hierop te reageren. P.Z.

Daarvoor missen zij teveel kennis over prijzen, exportmogelijkheden en dergelijke, en de producenten in de Derde Wereld hebben zich ook niet georganiseerd.

HBO-raad is de regering een slag voor Om de bezuinigingsdrift van de overheid te overleven zouden alle instellingen voor HBO samen moeten gaan in enkele tientallen regionale hogescholen. Deze scholen moeten aangepast worden aan veranderde behoeften van maatschappij, techniek, wetenschap en studenten. Dit is de belangrijkste conclusie uit de nota "Versterking door samenwerking" die de HBO-raad op 2 september presenteerde. Het plan is uitgekomen nog voor dat de regering voornemens over een soort taakverdelings- en concentratieplan voor het HBO bekend heeft gemaakt. De HBO-raad noemt verdere bezuinigingen in het Hoger Beroepsonderwijs onaanvaardbaar en daarbij wijst ze op een dringend tekort aan onderwijs ondersteunende diensten. Om tot een doelmatige opzet van het HBO te komen zou de overheid juist extra geld ter beschikking moeten stellen, dat echter na de geplande vernieuwingen terugverdiend zal worden. " D e extra-middelen die het HBO voor slechts een beperkt aantal jaren vraagt, staan overigens in geen enkele verhouding tot de bezuinigingen die het HBO de afgelopen vijftien jaar heeft moeten gaan", aldus de raad. Op drie september zijn in de landelijke dagbladen advertenties geplaatst waarin de HBO-raad vraagt om suggesties voor de verbetering van het HBO. Op 31 oktober worden deze voorstellen tijdens een conferentie over de versterking van het HBO in Rotterdam gepresenteerd.

Het is opvallend, snel te wijzigen en er kan meer Informatie op dan de oude zwarte wegwijzers bevatten. Het is het nieuwe beeldscherm in de hal van gebouw B. Als het bevalt, worden alle Hogeschoolgebouwen In de toekomst op deze manier bewegwijzerd. Een geheugen In het systeem zou dan wel gemakkelijk zijn: nu wordt alle Informatie ledere morgen opnieuw Ingetypt. Voorlopig resultaat: minder vragen aan de balie.

Rectoren protesteren tegen El Salvador De rectoren van alle Nederlandse universiteiten hebben in een brief aan de Salvadoriaanse regering erop aangedrongen de militaire bezetting van de universiteit van El Salvador te beëindigen. Al drie jaar is de universiteit gesloten, zijn vernielingen aangericht. Mensen uit de universitaire gemeenschap zijn gevangen genomen, verdwenen of dood. De rectoren wijzen er in hun brief speciaal op, dat door het sluiten van de enige medische faculteit in het land de medische verzorging in El Salvador in gevaar wordt gebracht.

Vrijdag 9 september 1983

I

Vaak laten besturen zich van hun beste k int zien wanneer de n Prof. dr. R.A. de Moor was al eens een keer rector­magnificus van 1966 tot 19681 "vlak vóór de woelige periode", en heeft nu een ambtsperiode van vier jaar voor de boeg. D e gebruikelijke periode van twee jaar vond het College van D e­ kanen en hijzelf'te kort. Vier jaar lijkt hem een redelijke tijd voor een College van Bestuur om de continuïteit te verzeke­ ren. Voor Prof. de Moor begint hiermee een nieuwe fase in zijn loopbaan na een lange periode van adviserend bestuurlijk werk in allerhande commissies. Zo was hij ondermeer voorzitter van Commissie Ontwikkeling Wetenschappelijk Onder­ wijs; voorzitter van de Sociaal­ Wetenschappelijke Raad van de Konink­ lijke Nederlandse Academie van Weten­ schappen, van het IVA en van het Stich­ tingsbestuur van de Open Universiteit. Hij is sinds 1962 hoogleraar in de Alge­ mene Sociologie aan de KHT. THB: "H oe ziet de rector­magnificus de nabije toel<omst? De Moor: "Het is duidelijk dat de komen­ de tijden moeilijk worden. D e grote op­ gave voor het bestuur, en voor ons alle­ maal want het bestuur kan het niet al­ leen, is om er voor te zorgen dat we door een zo groot mogelijke activiteit en vitali­ teit proberen de kracht van de instelling te vergroten. D at hangt in feite af van de aantrekkingskracht van de instelling op studenten. We zullen dus als eerste op­ gave nieuwe studierichtingen moeten ontwikkelen. Verder hoop ik dat we ­ zo­ als het vorig college ­ ondanks de bezui­ nigingen zonder ontslagen kunnen wer­ ken. Maar ook al slagen we daarin ­ dat zou een hoop onrust voorkomen ­ dan denk ik toch dat we aan het eind geko­ men zijn van een periode waarin alles en iedereen maar gezapig zijn gang kon gaan. D e voorbije periode was er een waarin kwaliteit niet zo telde want er was groei en er werd nooit gezegd van "jullie functioneren niet goed, daarmee bedreig je de instelling". Nee, alles kon rustig doorgaan, maar dat is nu gedaan. We komen nu in een tijd waarin het er vrij hard aan toe zal gaan. D at merk je nu al. In de komende jaren kunnen we het echt niet meer hebben dat er binnen het we­ tenschappelijk corps een aantal mensen zijn die eigenlijk naast hun onderwijs de

rest van hun tijd niet vruchtbaar beste­ den. D at wil zeggen dat men op het ge­ bied van onderzoek behoorlijke presta­ ties verricht. Als dat niet het geval is sle­ pen zulke mensen straks een faculteit mee de vernieling in. D e goeden gaan dan voor de kwaden boeten. Ik denk dat het probleem voor ons in Tilburg niet zo­ zeer zal zijn om de moeilijkheden van ontslagen te regelen maar om het besef van kwaliteit, het besef van verplichtin­ gen aan de instelling bij iedereen leven­ dig te houden en te laten uitmonden in prestaties. THB: H et meten van die prestaties ligt niet zo voor de hand. Dreigt niet het ge­ vaar dat het onderzoelc aan een instelling voor mens­ en maatschappijweten­ schappen, wanneer het op financiering aankomt, minder gewicht in de weeg­ schaal legt dan de vrij tastbare resultaten van de eerste de beste béta­richting? De Moor: Op dit moment niet. D e hoge­ school heeft een budget en daarvan heeft de minister gezegd: " U mag dat deel houden maar u moet daar onder­ zoeksprestaties voor afspreken met mij en dan kunt u dat invullen". D it staat vast. Wij kunnen die 100%, die we toe­ gewezen gekregen hebben, helemaal ge­ financierd krijgen voor onderzoek van onze eigen gamma­ en alfa­faculteiten. Dat is dus op dit moment niet het pro­ bleem. Wat op veel langere termijn kan gebeuren is dat bepaalde faculteiten geen goede onderzoeksprestaties leve­ ren, en dat de minister zegt: "D an neem ik van jullie die middelen af en dan geef ik ze aan anderen", en dat kan eventueel aan de béta­wetenschappen zijn maar dan moeten we aannemen dat die het beter doen en ik denk dat de minister wel zal proberen om voor de verschillende soorten wetenschappen een bepaalde hoeveelheid geld beschikbaar te houden. De gamma­wetenschappen staan in het overheidsbeleid vrij goed genoteerd, in die zin dat de overheid daar wel extra middelen voor wil geven. Dus ik denk dat het helemaal van ons afhangt. We heb­ ben op dit moment als eerste taak, ons aandeel in de voorwaardelijke financie­ ring te behouden. Ik denk dat het nog wel eens een probleem zou kunnen wor­

den om de 100% van het zogenaamde fi­ deel, te vullen met goede onderzoekers.

ZWAKKE PLEKKEN a ^ ^ M M THB: Tilburg wordt door minister Deet­ mans plannen niet helemaal gespaard ondanks onze bijnaam van groeiinstel­ ling. H et zou dus wel eens kunnen dat, als de faculteiten met hun huiswerk klaar zijn er hier en daar een kroondocent uit de instelling moet verdwijnen. Wat doet de nieuwe rector als hij met die ontwik­ kelingen geconfronteerd wordt? De Moor: Volgens de BUWP­nota zullen er indei^daad minder kroondocenten­ plaatsen overblijven. Tot nu toe zegt de minister niet dat wij kroondocenten moe­ ten ontslaan. We moeten op de langere termijn, naargelang mensen met pensi­ oen gaan, proberen zijn norm te halen. Dat doet niet onmiddellijk pijn maar dat noodzaakt ons wel tot principiële bezin­ ning over de vraag: " W a t zijn voor ons essentiële kroondocentenplaatsen? Wel­ ke moeten we kost wat kost behouden ­ ook als er vacatures komen, dan moeten we ze opvullen ­, wat zijn voor ons de minder urgente kroondocentenplaatsen in het totale onderzoek­ en onderwijsbe­ leid?". D at zal binnen de faculteiten wel de nodige pijn en meningsverschillen opleveren maar hier komt een soort proef op ons bestuurlijke vermogen. D e krachttoer die van ons wordt gevraagd is de volgende: zijn we in staat als instelling en als faculteiten om een evenwichtig en goed beleid tot ontwikkeling te brengen. THB: Als die plannen van Deetman door de Tweede Kamer komen, en daar twij­ felt niemand aan, kan u dan nog zeggen zoals u enkele jaren geleden stelde dat u pleit voor meer doelmatigheid met be­ houd van democratische verworvenhe­ den? De Moor: Het gaat pijn doen, maar de plannen noodzaken ons tot grotere doel­ matigheid en als wij daar in slagen zullen we de pijn voor een stuk kunnen reduce­ ren. Het is echt niet zo dat we helemaal geen manoevreerruimte hebben om din­ gen te verbeteren. Er zitten in iedere uni­ versiteit zwakke plekken. D at moet ver­ Vervolg van pag. 1

"De overheid zou er, naar ik men, goed aan doen zich vooraf te richten op het vaststellen va/i financiële kaders. Binnen dat financiële kader zouden de insii/ingen een ruime vrijheid die­ nen te hebben, op het gebied\an onderwijs, onderzoek, orga­ nisatie en personeelsbeleid", aii/s rector R.A. de Moor in zijn slot van de rede bij het openen van het Academisch Jaar, een uitvoerige analyse van vijftienfsr overheidsbemoeienis. De Moor is terug van weggeweest 'Hoe anders klonk zijn rede in 1968 nu juist vijftien jaar gelede') toen hij het ambt van rector magnificus overdroeg aan prof. Scheffer. H ij kon het toen nog hebben over het studentenproi$t, citeerde H abermas en Tou­ raine en pleitte voor uitbreiding ^an het universitaire onderwijs. Het lijkt wel alsof in de tussenliggende jaren de in '68 moei­ zaam op gang gekomen demoastisering het W. O. geen goed heeft gedaan. De Moor vandaa§: "Volgens een "ijzeren wet" lijkt toenemende democratisering tot een toenemende afhanke­ lijkheid van de bureaucratie teé'den, tot een geringere vrijheid van de burger en maatschapp^e verbanden." Een gesprek met de nieuwe rector­magnificni.

de instellingen zeggen: " D i t is het geld dat we jullie kunnen geven, zie nou zelf maar dat je daar zo goed mogelijk mee uitkomt." Een doelmatigheidsverhoging zou ook kunnen betekenen dat vanuit het departement minder op elkaar vol­ gende en van elkaar afwijkende en te­ genstrijdige impulsen naar de instellin­ gen uitgaan, want ­ om het in organisa­ tiesociologische termen te" zeggen ­ de omgeving van de universiteit is voor een belangrijk deel van de overheid en de overheid is een chaotische omgeving voor de universiteit. Het kost veel tijd om daarop in te spelen en ik kan niet zeggen dat dat altijd leidt tot grotere doelmatig­ heid voor de universiteit. THB: U bedoelt de circuits? De Moor: Ja de talrijke circuits, maar ook ­ als ik even concreet mag zijn ­ de wet tweefasenstructuur die na heel lang vechten tot stand komt, maar die dan, voor dat ie goed en wel begonnen is al­ weer aanleiding geeft tot de 'nota Bei­ aard' die heel afwijkend is, waardoor al­ lerlei dingen weer stagneren, denk maar aan het instellen van een lerarenoplei­ ding. Op dat punt zitten we al jaren met onzekerheden. D it soort dingen: telkens nieuwe beleidsontwikkelingen, zoals ze dan zo mooi genoemd worden, die niet aansluiten bij de vorige, die telkens op­ nieuw grote onzekerheid scheppen en floreren het best in tijden wanneer er tot grote vertragingen aanleiding geven. geen sterke spanning staat op de instel­ Ik denk dat zo'n beleid de doelmatigheid ling. Ik heb wel vertrouwen dat we het aantast. Je merkt het ook in andere sec­ met z'n allen kunnen klaren. toren zoals de gezondheidszorg maar ik DOELMATIGHEID 'S^ms^m^ms^rs^theb het ervaren in het onderwijs. Vanaf de jaren '70 zie je een toenemende in­ THB: Legt u zich neer met de vaak rigide vloed van de bureaucratie die niet langer maatregelen van de overheid? Een instel­ administreert maar beleid wil gaan voe­ ling het mes op de keel zetten is nog ren.. Eigenlijk moet de politiek beleid geen garantie voor doelmatigheid. voeren maar de politiek slaagt er niet in, De Moor: Ik denk dat hoe gek het ook en dat leidt er toe dat de bureaucratie als klinkt, een hogere doelmatigheid verkre­ een soort super­directie gaat optreden gen kan worden als het departement ten aanzien van de instellingen. gaat volstaan met een veel meer globaal

Een gesprek mettector­magnificus de ^oor anderen. D ie zwakheid heeft niet alleen persoonlijke gevolgen maar veel eerder nog institutionele consequenties. D e de­ mocratische verworvenheden en proce­ dures hoeven er helemaal niet onder te lijden. Ik denk dat nu van het democrati­ sche bestuursorgaan een veel grotere prestatie wordt verlangd, omdat we nu niet meer de gelegenheid hebben om dingen te ontwijken, minder gelegenheid hebben om wat te lobbyen en wat on­ evenwichtig te reageren. We zullen nu echt met zijn allen moeten vechten voor het belang van de instelling. En dat vraagt nogal wat, want hier komen in­ stellingsbelangen en groepsbelangen wel eens in strijd en dan zullen de instellings­ belangen toch doorwegen hoop ik. Vaak zie je toch dat besturen zich van hun beste kant kunt laten zien wanneer de nood wat hoger wordt. Groepsbelangen

beleid en de instellingen veel meer vrij­ heid krijgen om zelf uit te maken wat ze doen en hoe ze dat doen. Ik vind dat het departement er eigenlijk toe zou moeten overgaan om ­ zoals nu bij de gezond­ heidszorg ook al gebeurt ­ met een soort budgetfinanciering te werken. Ze moet

SIGNATUUR mmm^mm^mmm THB: H oe staat u als nieuwe rector te­ genover een belangrijk twistpunt uit het nabije verleden van de KH T: de katholie­ ke signatuur. H oe reageert u als die dis­ cussie opnieuw opduikt?

l

wat hoger wordt De Moor: Ik hoop dat ze niet opduikt, het zou op zichzelf op een ondoelmatige situatie zijn als daar jaarlijks conflicten door ontstaan. Het Stichtingsbestuur heeft destijds een standpunt ingenomen, laat ons daar nu mee verder gaan. D ie katholieke signa­ tuur is niet alleen een administratief en bestuurlijk gegeven, ik denk dat het ook een zekere opdracht inhoudt om daar iets mee te doen. D an moet je er eerst vanuit gaan dat er op deze hogeschool een aantal niet­katholieken werken en je kunt natuurlijk niet zonder meer ver­ wachten dat die op de een of andere wij­ ze aan die signatuur echt inhoud gaan geven, althans niet in de eng katholieke zin. Zelfs onder hen die zich katholiek noemen en er allerlei verschillen van op­ vattingen. Inhoud geven aan de katholie­ ke signatuur moet je dus niet opvatten als iets wat heel eenvoudig gestandardi­ seerd tot uiting kan komen. Er zijn ande­ re manieren om daar inhoud aan te ge­ ven die toch een grote openheid waar­ borgen. W e leven in een tijd van vragen over de zin van een aantal wetenschap­ pelijke handelingen, de ethiek van de we­ tenschap, de betekenis van de weten­ schap voor de maatschappij. Het zou al een hale goede stap zijn wanneer dé KHT een klimaat zou creëren waarin men zich over deze normatieve vragen zo we­ tenschappelijk mogelijk zou buigen. D e voorbeelden liggen voor het oprapen in de geneeskunde, de moleculaire biolo­ gie, als het gaat om de computerisering en het privacy­vraagstuk. D ie sfeer zou eigenlijk al een waardevolle inhoud ge­ ven aan de signatuur en dan hoeft het antwoord op die discussie niet vast te staan. THB: U hebt in de voorbije tien jaar een enorme bestuurlijke ervaring opge­ bouwd. Zal die ervaring helpen in de rela­ tie met Den H aag? De Moor: (aarzelend)... ja. Ik heb na­ tuurlijk de afgelopen tien jaar mensen le­ ren kennen op het departement en dat maakt het soms gemakkelijker om eens een keer iets te bepraten. Maar je moet er niet te veel van verwachten althans niet in de zin van "hij kan zijn relaties ge­ bruiken". Ambtenaren ­ heb ik tot mijn genoegen gemerkt ­ zijn mensen die pro­

beren o m de zaken zo goed mogelijk te behartigen, en die hebben een beleid en een eigen integriteit. Als ik mijn bestuur­ lijke ervaring wil gebruiken is het echt in de zin van: met goede argumenten ko­ men en duidelijk maken dat er voor het standpunt van de hogeschool veel te zeggen valt. Ook dat lobbyen kan voor een incidenteel sukses zorgen, maar als je het daarvan moet hebben kom je uit­ eindelijk niet waar je zijn moet. Op de lange termijn werkt alleen maar de over­ tuiging bij de anderen ­ in dit geval het departement ­ dat ze te maken hebben met een goed bestuurde instelling. D e kwaliteit van een faculteit of vakgroep gaat steeds meer gelden als belangrijkste criterium. Jammer genoeg hanteert men dan alleen het betrekkelijk gemakkelijk constateerbare criterium van het onder­ zoek en de publicaties, tenwijl er nog heel wat andere criteria zijn. D e kwaliteit van het ondenwijs bijvoorbeeld. Voor mij bestaat die hierin dat de student met in­ teresse studeert, zich gemotiveerd voelt en dat ze in zo groot mogelijke aantallen de eindstreep halen en dat er een klimaat heerst waarin studenten en docenten het idee hebben dat ze samen aan een be­ paalde taak zitten. Ik zou het liefst ­ als het er op aan kwam ­ bij wijze van spre­ ken, de universiteiten afschaffen en het veel meer gaan zoeken in samenwerking in bepaalde situaties, in een fabriek of research­lab. THB: H et enge keurslijf van de universi­ teit knelt. Wat moet er gebeuren om de studielast te veranderen in studielust? De Moor: Ik denk dat we binnen de uni­ versitaire wereld, maar ook in de hele maatschappij, veel te eenzijdig op weg zijn om te reguleren. Regels zijn soms onmisbaar maar het is veel en veel be­ langrijker om mensen te stimuleren in plaats van te reguleren. Ik denk dat je je voortdurend bij alle maatregelen moet afvragen, vergroot ik hiermee de motiva­ tie en het enthousiasme van de mensen. Vooral ook decentraal ruimte geven, vanuit de mensen zelf ideeën laten ko­ men en die honoreren. D at vind ik een erg belangrijk punt. Eddie Vaes.

De Moor en zijn kritiek op de voorwaet lelijke financiering bij de openingsrede De eis van zulke grote samenwerkende groepen is meestal inadequaat, tenzij het begrip onderzoekprogramma inhoudloos wordt gemaakt. In de praktijk blijken dan ook op het gebied van de sociale weten­ schappen, de economie en het recht pro­ gramma's met een omvang van rond 2 w.p.­mensjaren te overheersen. En zelfs dan is de samenhang dikwijls bij elkaar geschreven. Bij de 33 programma's die ik mede heb beoordeeld was zelden van echte samenhang sprake. De hypocrisie en fraude worden door zulk een met de realiteit strijdige .is bevorderd. De wetenschappelijke beoordeling brengt beoordelaars in grote problemen. Allereerst zijn de richtlijnen van de mi­ nister tegenstrijdig, althans onhanteer­ baar. De beoordeling dient zich enerzijds te bepalen tot het programma, ander­ zijds dienen de probleemstelling, de we­ tenschappelijke aanpak enz. in aanmer­ king te worden genomen. Dat laatste vergt echter dat de projecten worden uit­ gewerkt. Let wel, ik bepleit dat niet, want in de praktijk blijkt één criterium voldoende, de reeds door de onderzoe­ Tilburgs Hogeschoolblad

kers geleverde prestaties. Ik wijs nog op een probleem waarmee mijn beoorde­ lingscommissie werd geconfronteerd. Regelmatig moest worden vastgelegd dat de projecten die in het programma waren opgenomen, voorzover een be­ oordeling mogelijk was, van uiteenlopen­ de waarde werden geacht. Maar een programma moet als geheel worden goedgekeurd of afgewezen. H et gevolg is dat nu heel wat projecten bescherming krijgen die dat niet verdienen. Hetzelfde deed zich voor bij de onder­ zoekers. Op grond van de reputatie van de programmaleiders of van enkele senior­onderzoekers genieten nu heel wat onderzoekers financiële bescher­ ming waarvan niet zeker is dat zij dat waard zijn. Gezien de rechtspositionele problematiek die de huidige vorm van voorwaardelijke financiering meebrengt, lijkt het ministerie het begrip bescher­ ming te willen preciseren in deze zin dat het programma, niet de personen be­ scherming genieten. Maar hoe moet bij krimpende middelen worden waarge­ maakt dat de taken in het programrns

worden overgenomen door andere leden van het wetenschappelijk corps, die meestal niet over de daarvoor vereiste deskundigheid zullen beschikken of reeds met andere projecten bezig zijn? De beschikbare tijd laat niet toe op alle haken en ogen van de huidige regeling van deze onderzoekfinanciering in te gaan. Hier wreekt zich de grote afstand Enkele citaten uit de redes, uitgesproken

tussen het ambtelijke appraat en de reali­ teit van de wetenschapsbeoefening. Ik hoop dat het ministerie de kritiek die hem in de komende tijd, met name ook van de beoordelende instanties zal bereiken, niet zal beschouwen als geïnspireerd door eigenbelang. Ook onderzoekers hebben hart voor de wetenschapsbeoe­ fening. " bij de opening van het Academisch

Jaar

Hoewel het wetenschappelijk onderwijs in het recente verleden heeft laten zien dat het op weg is om zijn rol naar behoren te vervullen, valt bij de overheid weinig of niets waar te nemen van een neiging om zich ten aanzien van de inrichting van onderwijs en onderzoek terughoudend op te stel­ len. In plaats van een tendens tot deregulering treedt een steeds dieper ingrijpende regelzucht aan Ie dag. lUit de gezamenlijke verklaring van de Hectares Magnifici) Oe studie is door de invoering van de twee fasen­structuur en door de ontwikkelingen op de ar­ oeidsmarkt competitiever geworden. Wij moeten in ons land, dat zo internationaal verweven is re­ kening houden met de systemen elders die veelal aanzienlijk meer competitie kennen. Als dan bo­ vendien ook de student weer een sterkere belangstelling heeft voor kwaliteit in zijn studie, dan kom Semiet omheen de vraag aan de orde te stellen of wij in Nederland niet bewuster aan elite­vorming moeten doen. Wij zijn zo gewend om dingen niet meer bij de naam te noemen maar er wollige substituten voor te bedenken (werkeloosheid werd arbeidsresen/e bijv.) dat het woord "elite" bij ^elen niet meer in het kaartsysteem past. "■eiden, mr. K.J. Cath) Vrijdag 9 s e p t e m b e r 1983

.«*

enwd^"*) Voor weinig geld goed verzekerd met een studentenverzekering van de Nederlanden van 1870. Servicebureau Groten B.V. Willem II straat 1 5038 BA Tilburg Telefoon (013) 32 1116

Op een goede studentenverzekering hoefje niet lang te studeren. Hoe gaat dat. Je weet datje risico's loopt. Je spullen kunnen verbranden of gepikt worden. Je kunt een ongeval knjgen en langdung uit de circulatie zijn. Of je dokter verwijst je naar een specialist. Allemaal zaken waarvoor je eigenlijk verzekerd moet zijn. Maar ja, die premie... ga dV maar aan staan! , Valt erg mee. De Nederlanden van 1870 stelde speciaal voor studenten een aantal verzekeringspakketten samen. Bijvoorbeeld: pakket Ts, een combinatie van venzekeringen waarmee je in één keer van alle kopzorg af bent, voor een totaalpremie van f 510,­ per jaar. Daar heb je dan voor: een ziektekostenverzekering (voor o.a. huisarts, ziekenhuis en specialistische behandeling) plus dekking voor ongevallen, wettelijke aansprakelijkheid, brand/ inbraak, reisbagage en in bepaalde gevallen vervoers­ en verblijfskosten. Elke verzekering is ook afzonderlijk af te sluiten. Bekijk 't eens even. Vraag een overzichtelijk foldertje aan met de bon, of bel even.

■ J ^ ^ " ^ ^ . U \ _ ^ X ^

Uw studentenverzekenngen interesseren mij wel, stuur me de folder

Naam: Adres: Plaats:.

.Postcode:

Ik volg dagopleiding bij: (In gesloten envelop zonder postzegel zenden aan N.V. Schadeverzekenng Mij. De Nederlanden van 1870. Antwoordnummer 5104,1000 PA Amstertlam).

I

Tilb HB 4i',A

studieboeken Direct uit voorraad leverbaar bij de BOEKHANDEL wetenschappelijke

Pillot KJ

Alle literatuur voor I e jaars­, kandidaats­, doctoraal­ opleiding in voorraad. rechten economie informatica geschiedenis geografie engels frans du its nederiandse taal­ en literatuurwetenschap pedagogiek psychologie

sociologie filosofie theologie buitenlandse pockets

­ Kollektieve aanschaf mogelijk. Hiervoor gelieve kontakt op te nemen met Anton van Bladel of Jos Baans. ­ Onze boekhandel werkt met het "BOEK­D ATA" systeem: Een nederiandse uitgave, die niet in voorraad is, kan binnen drie (!) dagen aanwezig zijn. Beeldschermen geven directe informatie over auteurs, titels, prijzen, leverbaarheid etc. ­ Bestellingen van complete lijsten en enkele titels worden korrekt en snel uitgevoerd.

tX) boekhandel pillot Heuvel 32 - 5038 CP Tilburg ­ tel. 013­426252/425218 Postgiro'1472860 Bank: Amro bank Utrecht rek.no. 41.13.64.251

I

Tentamenfraude Bij een aantal privaatrechttentamens in mei en juni is door de leden van de vak­ groep privaatrecht, belast met de surveil­ lance, "gecontroleerd" op fraude. Het zou hier een besluit betreffen van de hele vakgroep. Deze controle geschiedde op een wijze die vele vragen oproept. Weliswaar meestal vooraf gegaan door de mededeling dat er gecontroleerd zou gaan worden, is er systematisch gekeken in wetboeken. Met als gevolg dat er een aan­ tal wetboeken in beslag zijn genomen ­ zowel vooraf als tijdens het tentamen ­ die naar het inzicht van de surveillanten als frauduleus waren te beschouwen. Daarop mocht door de betrokkenen het tentamen niet verder worden afgemaakt en werden zij verzocht de zaal te verlaten. Dat ook een groot aantal studenten door deze gang van zaken behoorlijk is gehin­ derd in het maken ,van het tentamen ligt voor de hand. Door de F ractie Recht Vooruit is deze zaak in de juni­vergadering van de facul­ teitsraad aan de orde gesteld. Daar stond men eigenlijk ook maar met de oren te klapperen toen dit voorgaande werd ver­ teld. Daarom de vraag of dit nu zomaar kan. Laten we daarom eerst maar eens bekij­ ken wat de wet (Wet Universitaire Bestuurshervorming ­ WUB) en het Struc­ tuurreglement (het huishoudelijk regle­ ment van de hogeschool) hierover zeggen. In artikel 41 van de WUB en artikel 56 van het Structuurreglement is een tweetal identieke bepalingen opgenomen die van

belang zijn. Hierin valt te lezen dat de ho­ geschoolraad bevoegd is om gedragsregels te stellen en daarop als sanctie kan uit­ vaardigen waarschuwing, berisping of ontzegging c.q. schorsing voor maximaal één jaar. Deze tuchtmaatregelen kunnen worden opgelegd door een tuchtcollege. Het punt is nu dat door de hogeschool­ raad geen regeling is vastgelegd met be­ trekking tot tentamenfraude. Er is über­ haupt geen reglement noch een tuchtcolle­ ge. Verder staat in artikel 11 WUB dat de vaste commissie voor de examens "regels kan stellen met betrekking tot de goede gang van zaken tijdens de examens en met betrekking tot de in dit verband te nemen maatregelen". Ook van de Vaste Com­ missie voor de Examens is geen regeling bekend die van toepassing zou kunnen zijn op tentamenfraude. Dit alles betekent dus dat er door de sur­ veillanten gecontroleerd is op iets dat niet eens strafbaar is gesteld (hoor ik hier niet de opmerking "nulla poena­beginsel?"). In ieder geval bezaten noch de surveillan­ ten noch de vakgroep de bevoegdheid tot het regelen van fraude. Deze bevoegdheid komt slechts toe aan de hogeschoolraad of de vaste commissie voor de examens. Afhankelijk van de vraag of het tucht­ maatregelen betreft of niet. Maar, om even een zijsprongetje te ma­ ken, nog veel fundamentelere beginselen zijn met voeten getreden. En dat terwijl toch verwacht mag worden dat daar waar recht gevormd wordt, het ook geprakti­ seerd zal worden!! Het tegendeel blijkt waar .... Want nog steeds ­ en hopelijk zal het nog lang zo blijven ­ stelt de Nederlandse rechtsorde zich op het standpunt dat een

Eén jaar Werkgroep Politieke Sociologie Binnen de subfakulteit Sociologie werd in de loop van het studiejaar '81/'82 de Werkgroep Politieke Sociologie (PolSoc) opgericht. PolSoc bestaat uit een aantal studenten die zowel inhoudelijke als for­ mele bezwaren heeft ten aanzien van het onderwijs aan de subfakulteit Sociolo­ gie. Met inhoudelijke bezwaren doelen we met name op het technokratische ka­ rakter van de opleiding. Vooral nu de Tweefasen­struktuur is ingevoerd, lijkt het hoofddoel van de studie te zijn gere­ duceerd tot het afleveren van zgn. 'social engineers'. Deze 'engineers' benaderen mens en maatschappij veelal vanuit een eenzijdige kwantitatieve en technische optiek, en zijn sterk gericht op het verga­ ren van funktionele kennis die de machi­ ne, die de maatschappij is, moet olieèn. In onze opleiding zien we deze techno­ kratische houding en opvatting vooral te­ rug in de grote aandacht voor het vak Statistiek en Methoden en Technieken van Onderzoek (SMT). Hoewel SMT haar plaats als ondersteunend vak ver­ dient is de situatie al jaren zo dat het vak parasiteert op de studietijd, die andere vakken toevalt. Eerstejaars studenten besteden gemiddeld meer dan 30% van de totale studietijd aan SMT en zo moet dit vak dan ook ten onrechte 'hoofdvak' worden genoemd. Bovendien zien we de technokratische benadering ook nogal eens terug in kursussen van o.a. de vak­ groepen Algemene Sociologie, Arbeid, Beleid en Organisatie, Demografie, Ruimtelijke Ordening en Onderwijssoci­ ologie. Onze formele bezwaren richten zich op de beperkingen van de hoor­ en werkkol­ leges. In beide onderwijsvormen wordt

de door ons bekritiseerde konsumptiege­ neigdheid van studenten geèist en is er zelden ruimte voor diskussie. Met andere woorden, meningsvorming wordt syste­ matisch ondergeschikt gemaakt aan de konsumptie van kennis. Gelukkig hebben wij het afgelopen stu­ diejaar kunnen konstateren dat er velen zijn die onze kritiek op het onderwijs de­ len. Zowel het aantal deelnemers aan on­ ze kursus (Ie semester 50 mensen, 2e se­ mester 30), als hun houding en ideeën lie­ ten onverbloemd dat er nogal wat mis is op onze fakulteit. Onze kritiek werd verder uitgewerkt door het schrijven van enkele nota's m.b.t. onderwijsafbraak en bezuinigin­ gen. Deze nota's werden besproken op gezamenlijk met anderen georganiseerde 'hearings'. Een en ander resulteerde in het vervallen van de verplichte kursus SMT­5 voor de huidige derdejaars stu­ denten, en de verplichting voor de vak­ groep SMT om hun onderwijsprogram­ ma bij te stellen. Daarnaast bereikten we dat het Subfaculteitsbestuur verplicht werd haar voorbarige F ormatieplan ('Globale schets van het onderwijs en on­ derzoek in de jaren tachtig') in te trek­ ken. Met het oog op deze zaken hebben nu een viertal PolSoc­leden zitting geno­ men in de Subfakulteitsraad. Verder hebben we een tweetal lezingen georgani­ seerd, waarbij respektievelijk F rank Bo­ venkerk en H. Hoefnagels onze gastspre­ kers waren. Ook hebben we gereageerd op de opzet van de openingsweek van ge­ bouw S in oktober '82. Deze openings­ week bleek vooral georganiseerd om de in gebouw S gehuisveste onderzoeksbu­ reaus (IVO. IVA en IVG) hun PR­

Tilburgs Hogeschooibtad

Vffjdag Q september 1983 ii»jti»i»i'iii*ii«f<pBnniBy^atim» ■ '■

TE BERDE

redelijk vermoeden van schuld nodig is al­ vorens iemand als verdacht kan worden aangemerkt. Systematisch controleren mag daarom zeker niet. Of pretendeert men dat iedere student bij voorbaat ver­ dacht is? Trouwens waaraan ontlenen de surveillanten hun opsporingsbevoegdheid of het recht om te veroordelen voordat er geoordeeld is (art 6 ECRM). En moesten niet juist de docenten privaatrecht weten dat inbeslagname een sanctie is die aan zeer strenge voorwaarden is gebonden en dat zeker een surveillant daartoe iedere bevoegdheid mist. Hoe nu verder? Het is vanzelfsprekend dat niet getole­ reerd kan worden dat er ongelijkheid ont­ staat tussen studenten omdat de een wel en de ander niet gebruik heeft gemaakt van materiaal of aantekeningen die niet gebruikt mochten worden. Fraudeconstatering en ­bestrijding moet dan wel met de grootste zorgvuldigheid geschieden. Daartoe zal de hogeschool­ raad een sluitende regeling moeten schep­ pen en zich moeten beraden over de toe te passen sanctie bij fraude. Vervolgens zal door de vaste commissie voor de examens een duidelijke instructie moeten worden opgesteld, die voldoende bij studenten en docenten dient bekend te zijn. Mocht dan een surveillant bemerken dat een student in een tentamen mogelijk

TE BERDE door De Werkgroep PolSoc

aktiviteiten te laten doen. Studenten wa­ ren pas welkom op de verschillende sym­ posia mits de zaal niet reeds volgeboekt was met (toekomstige) clientèle. Tenslotte nog iets over de opzet van het afgelopen studiejaar. In het eerste se­ mester hadden werkgroepen van acht tot twaalf mensen wekelijkse bijeen­ komsten. Iedereen bestudeerde en besprak artikelen uit een door ons sa­ mengestelde bundel ('Kritiek op de soci­ ologie): de beroepspraktijk van sociolo­ gen, het burgerlijke karakter van de soci­ ologie, etnocentrisme in de sociologie en

fraudeert, dan zal door hem een proces­ verbaal moeten worden opgemaakt, en eventueel verzocht moeten worden of het bewijsmateriaal ter beschikking zal wor­ den gesteld. Hierop zal het tuchtcollege moeten oorde­ len over de fraude en de mate ervan. Te­ vens zal zij dan een van de eerder genoem­ de tuchtmaatregelen uitvaardigen. (Tegen een beslissing van het tuchtcollege staat beroep open bij de Academische Raad). Onafhankelijk hiervan zal de examen­ commissie dienen vast te stellen of het ge­ maakte tentamen nog geacht kan worden te zijn "een onderzoek naar kennis, het inzicht en de vaardigheden van de exami­ nandus" (art 49 WUB). Als de examen­ commissie meent dat als frauduleus te omschrijven handelingen er de oorzaak van zijn dat dit onderzoek belemmerd wordt, dan kan zij weigeren een punt vast te stellen. (Tegen deze beslissing is beroep mogelijk bij het college van beroep). Of zij nog bevoegd is tot andere maatregelen is vooralsnog een open vraag. Een middel als verwijdering uit het tentamen lijkt ons slechts geoorloofd (en noodzakelijk) in­ dien er sprake is van ordeverstoring. Bij verwijdering wegens mogelijke fraude is niemand gediend! Alleen zo zal kunnen worden voorkomen dat onnodig de vertrouwensrelatie, zo die er al Is, tussen student en docent c.q. vakgroep onnodig schade oploopt of he­ lemaal omslaat in een wantrouwen . Maar bovenal zal recht recht dienen te zijn! Mede namens de Fractie Recht Vooruit, WIm Brassé Nico van Eijk een aantal kritische beschouwingen over methoden en technieken van onderzoek. Het tweede semester werd door een drie­ tal groepen gevuld met het bestuderen van boeken van S. de Beauvoir, J. Ha­ bermas en I. Illich; een vierde groep on­ derzocht de onderwijservaringen van stu­ denten/es op onze fakulteit. Ook het komende semester verzorgt Pol­ Soc weer een kursus 'Kritiek op de socio­ logie'. In grote lijnen is de opzet van de kursus gelijk aan die van vorig jaar. Op­ gemerkt dient te worden dat anderssoor­ tige initiatieven zeker niet worden uit­ gesloten. Onze eerste gezamenlijke bijeenkomst is gepland op 12 september in S 101 om 19.30 uur. Verdere informatie en mogelijkheid van inschrijving bij Marius Meeus (tel. 561187) of bij Rob de Wit (tel. 634553). Werkgroep Politieke Sociologie.

Asociacion cultural latinoamericana VLUCHTEN NAAR LATIJNS AMERIKA # CUBA Aruba / 2.250 Montevideo 2.410 25ste VERJAARDAG Asuncion 2.410 Panama 1.880 VAN DE REVOLUTIE Bogota 1.860 Paramaribo 1.835 DEC. '83 = JAN. '84 Buenos Aires 2.595 Puerto Espana 1.835 17 daagse rondreis * Caracas 1.745 Rio de Janeiro 2.485 Vertrek Schiphol op 18 Curacao 2.250 San Jose 1.880 of 21 december. Terug Grenada 1.835 San Juan 1.550 op Schiphol 3 of 6 janu­ Kingston 1.625 San Cruz 2.795 ari 1984. Eerste klas ho­ Guatemala 1.880 Sao Paulo 2.545 tels met volpension. Guayaquil 2.170 San Salvador 2.090 PRIJS: v.a. f 2270.­. La Habana 1.350 Santiago de Chilez 2.795 La Paz 2.725 Santo D omingo 1.540 * Havana, PInar del Rio, Lima 1.935 Tegucigalpa 2.090 Cienfuegos, Trinidad, Managua 1.880 SPECIALE AANBIEDING Clénaga de Zapata. Mexico 1.750 SANTIAGO = AMSTER­ DAM = SANTIAGO: f 3.025,­. Cornells van Sandelaan 21 3984 KV Odijk. Telefoon (03405) 67213. Telex 47744 ACLAT NL.

50.000 studieboeken op nog geen 5 minuten lopen van de Hogeschool Dat is de ongelofelijke augustus-voorraad van onze studentenboekhandel. Een voonraad die ook overigens het hele jaar door uitstekend is. Zodat u bij ons niet op uw boeken hoeft te wachten! En erg dichtbij: onder de 5e studentenflat. Gemakkelijker kan het bijna niet!

tweedehands-boeken Gianotten start nu met de in- en verkoop van 2e hands-studieboeken. Laat de studieboeken die u niet meer nodig heeft door ons beoordelen. Meestal geven wij u eenderde van de nieuwwaarde terug. N.B. "Start nu" betekent uiteraard dat we nu bezig zijn een voorraad op te bouwen!

boekhandel gianotten b.v. studentenboekhandel Prof. Verbemelaan 20. (Onder de 5e studentenflat).

MEDEDELINGEN

VERKIEZING V A N DE LEDEN V A N DE C O M M I S S I E PERSONEELSOVERLEG KHT In tegenstelling t o t andere jaren w o r d e n de verkiezingsbescheiden niet op het thuisadres bezorgd. Verzending geschiedt v a n w e g e de portibezuinigingen intern. Over enige weken wordt aan de hogeschool de verkiezing gehouden voor de commissie van overleg in zaken betreffende het personeel. De commissie is de gesprekspartner van het college van bestuur inzake het personeelsbeleid en de dienstuitvoering Voorts is de commissie de commissie waarmee door of namens het Stichtingsbestuur overleg wordt gepleegd, alvorens de arbeidsvoorwaarden van het personeel van de hogeschool vastgesteld, aangevuld of gewijzigd worden De commissie bestaat uit dertien leden die door degenen die met de hogeschool een arbeidsovereenkomst hebben aangegaan, rechtstreeks uit hun midden worden gekozen. In tegenstelling tot vroegere verkiezingen wordt het personeel met meer opgedeeld in groe peringen Er wordt van uitgegaan, dat de kandidaatsstellers er voor zorg dragen dat de kandidaten uit de verschillende groeperingen voortkomen. Wel is bepaald, dat bij de verdeling tenminste één, uit de kandidaat gestelde overige leden van het wetenschappelijk personeel tenminste twee, uit de kandidaat gestelde leden van het niet-wetenschappelijk personeel tenminste drie, en uit de kandidaat gestelde student-assistenten, tenminste een wordt gekozen verklaard De commissie houdt zich met zaken bezig, die ook voor u persoonlijk van groot belang zijn In verband daarmee is het nuttig uw stem uit te brengen, zodat er een commissie tot stand komt, waarvan gezegd kan worden dat zij inderdaad het personeel van de hogeschool in al zijn variaties vertegenwoordigt Een aantal inlichtingen omtrent de gang van zaken betreffende de verkiezingen treft u in bijlage aan. ^ Via het THB en de publicatieborden bij het voorlichtingscentrum zal eventueel nog nader aandacht aan de verkiezingen worden besteed De commissie Personeelsoverleg KHT dient verkozen te worden. Met de verkiezingen is het stembureau belast, bestaande uit mejuffrouw Oomen en de heren Rietveld en ^ackbier Het stembureau is bereikbaar onder telefoonnummer- 2248, kamer B 1117 Kiesgerechtigd zijn zij, die op arbeidsovereenkomst, in dienst zijn van de KHT en wel per 5 sept '83 Dit is de zogenaamde peildatum van artikel 3, lid 2, van het kiesreglement De verkiezingen van de leden van de commissie geschiedt bij geheime schriftelijke stemming aan de hand van een of meer kandidatenlijsten. Kandidaten kunnen worden gesteld door' a een centrale van verenigingen van ambtenaren die IS toegelaten tot de Centrale Commissie voor Georganiseerd Overleg in ambtenarenzaken, bedoeld in artikel 105 van het Algemeen Rijksambtenarenreglement, b door tenminste 30 personeelsleden, geen lid zijnde van een centrale als bedoeld onder a, welke een kandidatenlijst heeft ingediend Kandidaten van een centrale als sub a bedoeld worden opgenomen op een zogenaamde A-lijst Kandidaten als sub b bedoeld worden opgenomen op een zogenaamde B-lijst Een kandidaat die voorkomt op de A-lijst dient aangesloten te zijn bij de verenigingen van ambtenaren voor welke de betreffende centrale een kandidatenlijst heeft ingediend Een kandidaat die voorkomt op de B-lijst mag geen lid zijn van een centrale van verenigingen van ambtenaren, welke een kandidatenlijst heeft ingediend Ook personeelsleden die lid zijn van een vakbond, welke geen kandidaten voor de A-lijst heeft gesteld, kunnen zich kandidaat stellen voor de B-lijst De naam van eenzelfde kandidaat of plaatsvervanger mag met voorkomen op meer dan één kandidatenlijst. Een kiezer mag met meer dan één kandidatenlijst ondertekenen. Met betrekking tot de stemprocedure zijn voldoende aanwijzigingen gegeven op het stembiljet Overigens zullen nog enige procedurele punten via het THB en in het voor lichtingscentrum ter kennis gebracht kunnen worden Vanaf 16 september: Kandidaten voor lijst B (ongeorganiseerden) worden gesteld op een zogenaamde B-lijst die voorzien moet zijn van tenminste 30 handtekeningen van kiesge rechtigden Formulieren voor de kandidaatstelling voor lijst B zijn vanaf 16 september ver krijgbaar bij het stembureau S oktober 1383 om 17 00 uur Het stembureau onderzoekt de kandidatenlijsten en geeft van eventuele verzuimen kennis aan de centrale die de kandidatenlijst heeft ingeleverd of aan een daartoe gemachtigde (lijst A), onderscheidenlijk aan degenen die de kandidaten lijst heeft ingeleverd (lijst B I t/m 10 oktober 1983 Het stembureau stelt de centrales of de door hen daartoe aangestelde gemachtigden, alsmede degene die een kandidatenlijst voor lijst B heeft ingediend in de gelegenheid binnen tweemaal 24 uur na ontvangst van de desbetreffende mededeling eventuele verzuimen te herstellen 14 oktober 1983 Op 14 oktober beslist het stembureau over de geldigheid der kandidatenlijsten 19 oktober 1983 Op 19 oktober ontvangt u het stembiljet 3 november 1983 moet het stembiljet m het bezit zijn van het stembureau 4 en 7 november 1983 vindt in de portrettenzaal de opening van de enveloppen en de uitslagbepaling plaats, 9 00 tot 17 00 uur 9 november 1983 Uitslag van de stemming om 11 00 uur in de portrettenzaal. Hiervan wordt op dezelfde dag kennis gegeven in het voorlichtingscentrum. Het stembureau is gevestigd in gebouw B, kamer B 1117. Voor de dit jaar te houden verkiezingen is het volgende tijdschema van toepassing De belangrijkste momenten zijn de verificatie (dat wil zeggen de controle van de juistheid en de volledigheid van het kiezersregisterl, de kandidaatstelling en de stemming Gedurende de gehele verkiezingsperiode ligt het reglement van de commissie, alsmede het kiesreglement ter inzag in kamer B 1117 14 september 1983 ligt het kiezersregister ter inzage bij het voorlichtingscentrum van ge bouw B (van 09 00 tot 17 00 uur) t/m 21 september 1983 Elke kiezer is bevoegd schriftelijk aan het stembureau verbetering van het kiezersregister te vragen, indien men van mening is dat betrokkene of een ander tot hetzelfde kiesdistrict behorende persoon met behoorlijk, dan wel ten onrechte in het register is opgenomen Verzoeken om verbetering van het kiezersregister en ambtshalve verbetenngen hiervan worden ter inzage gelegd bij het voorlichtingscentrum t/m 28 september 1983 17 00 uur Tegenspraak op het verzoek tot verbetering kan wor den ingediend bij het stembureau (schriftelijk) 28 september 1983 beslist het Stembureau op het verzoeken om verbetering en op eventuele ingediende tegenspraak daarop, waarna het kiezersregister definitief is vastgesteld (Dit geldt uiteraard zowel voor actief als passief kiesrecht) 3 en 4 oktober 1983 is er gelegenheid tot kandidaatstelling van 09 00 tot 17 00 uur op het stembureau Kandidaten voor lijst A (georganiseerden) worden gesteld door de een trales van de verenigingen van ambtenaren Het verdient aanbeveling dat zij die in het tijdvak 1 augustus '83 t / m 5 september '83 in dienst zijn getreden het kiezersregister inzien. Bij deze categorie bestaat een kans dat niet ieder opgenomen is In het register.

Tilburgs Hogeschoolblad

A A N V R A G E N SUBSIDIE

VACATURE Bij de vakgroep BELASTINGRECHT bestaat een vacature voor de functie van STUDENT-ASSISTENT (m/v) De voorkeur gaat uit naar een doctoraalstudent(e) fiscaal recht of fiscale economie die 1 dag per week kan werken, het kandidaatsexamen heeft behaald en het tentamen Inleiding Belastingrecht met goed gevolg heeft afgelegd. Belangstellenden kunnen hun (mondelinge of schriftelijke) sollicitatie, binnen 7 dagen na plaatsing van deze advertentie, richten aan: Drs. A . C . Rijkers, kamer B 326, tel. 662330. De Katholieke Hogeschool Tilburg vraagt voor de Stichting Studentensport een: MEDEWERKER ONDERSTEUNING BESTUUR EN BEHEER (m/v) Functieomschrijving: - ondersteunen van het hoofd L.V. en S. bij de beleidsvoorbereiding en uitvoering; - (mede)opstellen en bewaken van de begroting en de deelbudgetten; - organisatie van het verhuurbeleid; - verzorgen van het (financiële) beheer van de kantine; - adviseren van het bestuur van de SSST. Functie-eisen: - MEAO-opleldIng of daarmee vergelijkbaar niveau; - voldoende ervaring; - affiniteit met de sport; - bereidheid om een gedeelte van de werkzaamheden In de avonduren te verrichten; - het vermogen om zelfstandig taken uit te voeren, die in goed overleg zijn vastgesteld; - goede schriftelijke uitdrukkingsvaardigheid. Salaris: min. f 2.256,— en max. f 3.375,— bruto p.m. Directe opname In het Algemeen Burgelljk Pensioenfonds. Premie A O W / A V V W voor rekening van de werkgever. Schriftelijke sollicitaties binnen twee weken na het verschijnen van deze advertentie richten aan het Hoofd van de Dienst Personeelszaken, onder vermelding van vacaturenummer 139 op de enveloppe. Katholieke Hogeschool, Postbus 90153, 5000 LE Tilburg.

C O M M U N I Q U É V A N DE VERGADERING V A N DE C O M M I S S I E PERSONEELSOVERLEG d.d. 17 A U G U S T U S 1983 Taakverdeling (TVC)

en

concentratie

De Commissie Personeelsoverleg is unaniem van mening, dat het voorliggende sociale beleidskader T.V C. in deze vorm als onvoldoende voor de beleidsafspraak zou moeten gelden, en dat met de uitvoering van de T.V C. niet kan worden begonnen, voordat er een passend sociaal beleidskader aanwezig is Wanneer er meer duidelijkheid bestaat over het sociale beleidskader zal nader overleg tussen College van Bestuur en CPO plaatsvinden Het CvB is het met het CPO eens, dat het sociale beleidskader in de voorliggende vorm als onvoldoende moet worden beschouwd en zegt toe dat het zal trachten om samen met de andere universiteiten en hogescholen in het overleg met de Minister en bij de heanng van de Tweede Kamercommissie verbeteringen te bereiken.

In de afgelopen jaren Is ten behoeve van aktivlteiten van commissies; werkgroepen; afdelingen; verenigingen en stichtingen een bedrag ter beschikking gesteld ter ondersteuning van deze aktlviteiten. De subsidie-commissie verzoekt organisaties die menen gedurende de periode 1 januan 1984 tot 1 januari 1985 voor subsidie In aanmerking te komen voor 15 oktober 1983 een gemotiveerd verzoek en een burobegroting in te dienen bij het sekretarlaat van de subsidie-commissie, gebouw N, kamer 1. Te zijner tijd ontvangt u nog een uitnodiging om u w subsidieaanvraag mondeling toe te lichten. Indien u w verzoek de subsidiecommissie niet voor de gevraagde datum bereikt; wordt niet gegarandeerd dat met de aanvrage rekening kan worden gehouden. Nadere inlichtingen kunt u Inwinnen bij de sekretaris van de subsidiecommissie, drs. P. Nedersigt, kamer B425, tel.: 662062. STUDIEDAG PROGRAMMA STUDIEDAG d.d. 23 september 1983 van de Stichting Prof. Cobbenhagenfonds-TAEK In de Philharmonie, Oude Golrleseweg 167. 16.00 uur: Samenkomst - koffie 16.15 uur: Welkomstwoord van de voorzitter van het Prof. Cobbenhagenfonds-TAEK en een kort woord van een lid van het College van Bestuur van de Katholieke Hogeschool Tilburg. 16.30 uur: Inleiding Prof. dr. T h . A . Stevers. Opponent Prof. dr. H . W . J . Bosman Ondenwerp: MILJOENENNOTA 1984 17.15 uur: Discussie 18.15 uur: Aperitief, waarna soep met broodje. WIE K A N HELPEN? De Stichting "Tilburg e.o. helpt Polen", die een groot aantal ziekenhuizen in Zuidoost Polen (het armste deel van het land) helpt, zoekt een nieuwe boekhouder, nu Frank Spallek is afgestudeerd en verhuisd. Wie heeft 1 of 2 uur per maand de gelegenheid om de boeken bij te houden' Informaties en opgave bIj de voorzitter van de Stichting, Dr. C V . Lafeber, tel. 013-430340.

DERDEJAARS STUDENTEN SOCIOLOGIE Er is binnenkort gelegenheid tot het volgen van een eenvoudig computerpracticum. In tegenstelling tot eerdere berichten wordt dit niet gehouden in de laatste week van de vakantie maar op Individuele afspraak. Voor het bepalen van voor Uzelf gestelde tijdstippen, wordt U verzocht contact op te nemen met drs. Th. van der Net (kamer S 104, tel. 013-662362). PSYCHOLOGIE ll/GESCHIEDENIS II Het collge Psychologie II vindt eenmalig (i.v.m. congres) plaats op dinsdag in plaats van vrijdag. Het eerste college is voor dagstudenten op dinsdag 6 september 13.30 uur in S 137; voor werkstudenten om 18.00 uur in S 22. Het college Geschiedenis II is verschoven I.v.m. het aanstaande vertrek van Dr. W . Frijhoff; voor dagstudenten om 13.30 uur in plaats van 15.30 uur; voor werkstudenten om 18.00 uur in plaats van 20.00 uur.

TWEEDE AFSTUDEERVAK WIJSBEGEERTE De vakgroep nodigt alle studenten die belangstelling hebben voor wijsbegeerte als tweede afstudeervak uit om contact op te nemen met Dr. E. E. Berns (kamer B-721), tel. 662233) of om op donderdagochtend o m 9.30 uur naar AZ-02 te komen. In het eerste semester zal de heer Berns een werkgroep leiden over het ontstaan van de economische wetenschap uit de moraal-filosofie bij Adam Smith. In deze werkgroep worden verschillende belangrijke geschriften van A . Smith besproken evenals artikelen gelezen die een beter inzicht kunnen geven in de periode waarin de economische theorie ontstaan Is. In het tweede semester zal Dr. F. van Doorne een werkgroep wijden aan de grondslagenproblematiek van de economie met behulp van de maatschappij-filosofie van Habernas. Indien studenten met het oog op hun afstuderen belangstelling hebben in andere onderdelen van de filosofie (van de economie) dan kunnen zij dat eveneens met de heer Berns bespreken.

WIJSBEGEERTE KANDIDAATS O U D E STIJL W E R K (DEELTIJDS) STUDENTEN De werk(deeltijds)studenten oude stijl die nog niet aan hun kandidaatsverplichtingen wijsbegeerte voldaan hebben worden dringend verzocht vóór 20 september a.s. hun naam, adres en telefoonnummer (overdag) op te geven bij de afdelingssecretaresse (tel. 662315). Zij zullen dan in de loop van de maand september een telefonische uitnodiging ontvangen voor het afspreken van een regeling.

VERGELIJKEND STAATSRECHT ALS TWEEDE AFSTUDEERVAK Bij voldoende deelname (8-10 studenten) wordt dit studiejaar een seminar vergelijkend staatsrecht over een nader af te spreken onderwerp gehouden voor degenen die dit vak als tweede afstudeervak willen kiezen. Willen de studenten die belangstelling voor zo'n seminar hebben vóór 15 september a s. hun naam en adres opgeven aan mr. Ton Beers, KTH, kamer B 840, tel. 662469; tel. thuis 076-655860 ZIJ krijgen daarna bericht of het seminar doorgaat.

SPREEKUUR S T U D I E A D V I S E U R De studie-adviseur van de juridische faculteit ps afwezig van 12 t / m 19 september a.s.

ROOSTERWIJZIGING RAAL

DOCTO-

Logica en Taalanalyse maandag 13.30-15.30 uur: niet CZ 102 maar in CZ 104.

Vrijdag 9 september 1983

i

MEMO

Studenten I

POLEK

ICHTHUS Als je voor het eerst in Tilburg gaat studeren, krijg je vast een boel informatie over je heen, waar de Mensa is, bijvoorbeeld, of welke studentenverenigingen er zijn in de stad. Vaak krijg je zoveel te lezen en te horen dat je het allemaal niet meer bij kunt houden. Maar als je toch nog wat tijd en interesse over hebt, kom dan eens langs bij Ichthus Tilburg, een Evangelische Studentenbeweging. Misschien een woord dat veel mensen afschrikt. Helaas, want Ichthus, is er voor iedereen; gelovig of ongelovig. De Bijbel neemt wel een centrale plaats in bij onze activiteiten. Je hoeft het daar niet mee eens te zijn, wel willen we je uitdagen om je er eens in te verdiepen. Veel mensen praten over de Bijbel zonder te weten wat daar eigenlijk in staat, en het is best de moeite waard om eens te ontdekken wat dit boek ons te zeggen heeft. Naast de Bijbelstudies, houden we ook elke week samen een maaltijd. Verder gaan we regelmatig naar de bioscoop, naar een concert of naar de kerk. Vanaf september komen er ook weer een aantal sprekers naar onze stad. Ichthus Tilburg heeft professor B. Goudzwaard, majoor Boshardt en de pianist Daniël Wayenberg uitgenodigd om lezingen te komen houden in de Hogeschool. Ichthus is een landelijke studentenbeweging en in elke universiteitsstad kan je een groep vinden. De groepen zijn plaatselijk georganiseerd en verschillen onderling in karakter en in grootte. Ichthus Tilburg is tamelijk klein vergeleken met de 'grote broers' uit bijvoorbeeld Leiden of Amsterdam. Maar het feit dat we klein zijn hoeft ons nog niet te belemmeren in onze activiteiten. Bovendien hebben we dus alle mogelijkheid om te groeien. Als je interesse hebt in een 'ander geluid' bel dan eens op, of kom eens langs. Taco Medema, Tuinbouwstraat 8, Tilburg. Heleen Maaskant, Molenbochtplein 23a, Tilburg, tel. 013-426023.

HET J U R I D I S C H

~

De werkgroep politieke ekonomie (kortweg POLEK) bestaat sinds 1972. Toen werd het vak politieke ekonomie uit het programma van de ekonomie-studenten gestoten. Omdat er echter veel mensen (niet alleen ekonomen) geïnteresseerd waren in de politieke ekonomie begonnen enige studenten met het opzetten van lezingen. Dit was het begin van de Inleidende Kursus van Polek. In de volgende jaren is steeds geprobeerd de Inleidende Kursus te verbeteren. Aan de ene kant werd er aan de manier van werken geschaafd; er werden steeds minder lezingen gehouden en de nadruk kwam steeds meer te liggen op de diskussiegroepjes. Aan de andere kant werd er ook aan de inhoud gewerkt. Dit proces van steeds veranderen en bijstellen heeft dit jaar geleid tot de volgende inleidende kursus: maandag 19 september beginnen w e met een videoopname van het programma 'de Vooruitgang' van de VPRO, dat gaat over arbeidsethos. W e beginnen dus vanuit een konkreet voorbeeld en proberen van daaruit duidelijk te maken wat we de rest van de kursus gaan doen en waarom politieke ekonomie zo belangrijk is. Daarna gaan de groepen verder met de Polekbundel. Hierin staan de filosofiese achtergronden van het marxisme waarin wordt uitgelegd hoe de politieke ekonomie tegen de maatschappij aankijkt. Daarna volgt de geschiedenistekst over de ontwikkeling van de machtsverhoudingen en de rol van de arbeid in de loop van de tijd. Vervolgens wordt er wat dieper ingegaan op de ideeën van Marx. In het tweede semester gaat de groep zelf een onderwerp kiezen. Enkele voorbeelden van onderwerpen uit de afgelopen jaren: feminisme, kleinschaligheid, milieu, strategie en geweld, de sowjet unie, nationalisatie enz. Er zijn verschillende mogelijkheden om in groepen te werken. Zo kan elk groepslid een avond voorbereiden, kunnen er krantenartikelen bediskussiëerd worden. Welke vorm gekozen wordt kan dan elke groep zelf bepalen. Overigens is het bij Polek een oud gebruik na elke avond samen te komen in een kroeg in de stad. Op maandag 12 september om 20.00 uur vindt er in een zaaltje boven café

STUDENTENBLAD

ARS AEQUI

ZOEKT

NIEUWE REDAKTEUREIM Wegens het vertrek van de Tilburgse redakteuren van Ars Aequi, worden zo spoedig mogelijk opvolgers gevraagd. Sollicitanten moeten studeren aan de juridische faculteit van de Katholieke Hogeschool Tilburg. De voorkeur gaat uit naar personen die deelnemen aan het basisprogramma en nog enkele studiejaren voor de boeg hebben. De functie is onbezoldigd, maar onkosten worden uiteraard vergoed. De werkzaamheden omvatten onder andere: - het zoeken naar en beoordelen van de in Ars Aequi te plaatsen artikelen, - het medebep'alen van het beleid van de Stichting Ars Aequi, waarvan iedere redakteur bestuurslid is, - (eventueel) het schrijven van Ikorte) artikelen, - het zitting nemen in commissies e.d., - (eventueel) het helpen voorbereiden van de uitgaven van Ars Aequi Libri. Sollicitaties kunnen binnen twee weken na het verschijnen van deze THB worden gericht aan de huidige redakteuren, welke ook benaderd kunnen worden voor nadere informatie: Sjef Wintermans, Postbus 36, 5094 ZG Lage Mierde, 04259-1937 Marliz Schellekens, Kasteel Croystraat 14, 5037 HN Tilburg, 013-635189 (telefonisch alleen na 18.00 uur te bereiken).

Tilburgs Hogeschoolblad

Voskens (officiële naam: de Roskam, heuvel 5) een kennismakingsavond plaats, waar ook de groepen ingedeeld worden. Daar kun je je ook nog opgeven. Bij het opgeven moet je vermelden of je in de studentengroep gaat in een groep waar in het algemeen geen studenten zitten.

bouw A kamer 114. Openingstijden: maandag t/m donderdag van 9.45-11.45.

Varidx

Tussen 14 en 17 september a.s. zal de zesde Steptour door Nederland Utrecht, Wageningen, Nijmegen, Eindhoven en Maastricht aandoen. Voor dit vierdaagse studententourcircus kunnen zich nog steeds ploegen inschrijven. Stepervaring is absoluut niet vereist en de conditie mag te wensen overlaten. Diverse klassementen zorgen ervoor dat een ieder in zijn of haar specialiteit kan uitblinken (sprinten, klimmen, pretsteppen e.a.j. De organisatie garandeert een hoogst Pittoresque Parcours en een maximum aan plezier. Geen autoped te vinden? Bel het secretariaat: 043-73226.

SKRIPT In het nieuwe nummer van Skript, historisch tijdschrift artikelen over de verhouding tussen arts en verpleegster in Amsterdamse gasthuizen (eind 19e eeuw). Sint Edmund van East Anglia, het generatiebegrip in historisch onderzoek en de geschiedenis van het woord "creativiteit". Verder bevat Skript, nr. 5-2 een interview met de Franse filosoofhistoricus-socioloog Raymond Aron. Los nummer: f 5,00 (In de grote, academische boekhandels). Abonnementen (4 nrs.) door overmaking van f 15,00 op giro 2624858 t.n.v. Stichting Skript (tijdschrift). Herengracht 286, 1016 BX Amsterdam, o.v.v. "Skript abonnement 83-2". U w postcode vermelden s.v.p.

Talencentrum

^

CURSUSSEN Duits voor Economen (2 semesters), geb. C, donderdag 8 sept. 13.30-15.30 Leescursus Duits voor juristen (1 sem.), SZ 43, donderdag 8 sept. 15.30-17.30 Leescursus Frans voor juristen (1 sem.), SZ 101, maandag 5 sept. 15.30-17.30 Frans voor Economen (2 semesters), geb. C, dinsdag 6 sept. 9.00 uur. Leescursus Frans (1 sem.), geb. C, dinsdag 15.30-17.30 Beginnerscursus Spaans (2 semesters), AZ 05, vrijdag 9 sept. 8.30-10.30, vrijdag 9 sept. 13.30-15.30 Spaans voor Gevorderden (2 semesters), AZ 05, vrijdag 9 sept. 10.30-12.30 Engels voor Economen (1 of 2 sem.), geb. C, donderdag 8 sept. 10.30-12.30 Intensieve week Engels, geb. C, 16 t / m 20 januari 1984. Leesvaardigheid Engels voor juristen (1 sem.), vrijdag 9 sept. 8.30-10.30, SZ 158. Schrijfvaardigheid Nederlands (1 sem.), SZ 3 1 , donderdag 27 okt. 11.00-13.00 Leesvaardigheid Nederlands (1 sem.), SZ 29, donderdag 27 okt. 11.00-13.00 Spreekvaardigheid Nederlands (1 sem.), B 703, donderdag 27 okt. 11.00-13.00 Nederlands voor Buitenlanders (Beginners), plaats en tijd nog niet bekend. Nederlands voor Buitenlanders (Gevorderden), donderdag 22 sept. 15.30-17.30, B 703 Scriptieworkshop Econometrie (1 dag), B 703, tijd nader te bepalen met de inschrijvers. Scriptieworkshop Rechten (1 dag), B 703, tijd nader te bepalen met de inschrijvers. Verdere cursusinformatie Talencentrumf older

in

de

Voor algemene informatie over het Talencentrum verwijzen wij u naar de banddiaserie in de centrale bibliotheek van gebouw A. Daarna kunt u zich inschrijven voor een groeps- of zelfstudiecursus in ge-

Sporti SEPTEMBER = STEPTEMBER

formatie kun je terecht bij Marly (tel: 635647). of in de sporthal (tel: 671898). Op 24 en 25 sept. organiseert de zeilvereniging Nautikos voor leden en belangstellenden een introduktieweekend in de Biesbosch. De bedoeling van dit weekend is belangstellenden in aanraking te brengen met de zeilsport. Dit gebeurt onder leiding van ervaren instructeurs. Op zaterdagavond wordt er een maaltijd verstrekt in een ruimte op een afgelegen eiland midden in de Biesbosch. In dezelfde ruimte worden de avond en de nacht doorgebracht. De kosten van dit weekend bedragen f 47,50 per persoon, tenzij je op eigen gelegenheid (fiets?) naar de haven van Drimmelen gaat, dan is het bedrag f 40, —. Heb je belangstelling of nog vragen bel dan even Bart (tel: 433226) of Ivo (tel: 671987). Doe dit snel en vóór dinsdag 20 september in verband met het beperkt aantal plaatsen en de reservering van de boten. Tot dan!

PENDRAGON Op 5 sept. zal gestart worden met het sportrooster 83/84. Sporten welke op de sporthal te beoefenen zijn, zijn: Atletiek, Badminton, Basketbal, Boksen, Zaalhockey, Veldhockey, Judo, Karate, Konditietraining, Krachttraining, Onderwatersport, Jazzgymnastiek, Rugby, Schaatsen, Schermen, Tafeltennis, Tennis, Turnen, Voetbal, Volleybal, Wielrennen, Yoga, Zaalhandbal, Zeilen, Zwemmen. Door middel van een sportkaart kun je aan deze sporten deelnemen. De sportkaart kost 60 gulden en is verkrijgbaar door gebruikmaking van de acceptgiro bij het inschrijfpakket. Eventueel liggen bij de kas van de K.H.T. nog enige blanco kaarten. In tegenstelling tot voorgaande jaren worden géén sportkaarten è contant verkocht. De sportkaart kan afgehaald worden op de sporthal, met medeneming van 2 pasfoto's en je collegekaart 83/84 of 82/83, in de maand sept.. Dagelijks tussen 14.00-15.30 en 18.30-20.30 uur. (Een betalingsbewijs van het collegegeld is ook goed). Tevens bestaat de mogelijkheid tot vrije sportbeoefening. Hiervoor kun je je dagelijks inschrijven op de sporthal. Voor de sporten Konditietraining met gewichten. Yoga, Groepensporten en Jazzgymnastiek moet je je voor een semestercursus inschrijven. Lijsten hiervoor liggen vanaf 5 sept. 9.00 uur op de sporthal. Verder bestaat de mogelijkheid om lid te worden van een sportvereniging, waardoor je aan competitie en toernooien e.d. kunt meedoen. Op maandagavond 19 sept. start weer het inmiddels traditionele maandagavond zaalvoetbaltoernooi. Inschrijving hiervoor is mogelijk op de sporthal. De inschrijving sluit op vrijdag 9 sept. om 12.00 uur. In verband met beperkte inschrijving geldt: wie het eerst komt, die het eerst maalt. Het inschrijfgeld bedraagt f 35, — per team.

Menu PERIODE 12 T / M 16 SEPTEMBER 1983 M A A N D A G 12-9-1983 bruine bonensoep, bamigroentesoep gehakt m bladerdeeg uipapnkaburger uiensaus spinazie met gebakken brood andijviesla - gekookte aardappelen div. nagerechten DINSDAG 13-9-1983 chinese njstsoep - kerrysoep met kip stoofvlees - indische schijf mecedoine legumes - appelmoes patates frites of gekookte aardappelen div. nagerechten WOENSDAG 14 9-1983 goulaschsoep - oxtail claire chili con came - tomatensaus wortel - selderijsalade varkensvleesragoüt - gemengde sla gekookte aardappelen div nagerechten DONDERDAG 15-9-1983

Interesse voor Jazzgymnastiek, schrijf je dan nü al in op de inschrijflijst welke ophangt bij de ingang van de sporthal. Jazzgymnastiek begint op donderdag 8 sept. om 18.15-19.45 uur in de H.T.S. (voor beginners en gevorderden). Als je je geroepen voelt om een balletje te trappen, dan heeft damesvoetbal nog wel een plaatsje voor jou. Of je nu wel of niet kunt voetballen, als het je wat lijkt, kom dan een keertje meetrainen. Voor nadere in-

Vrijdag 9 september 1983

bloemkoolsoep - vermiccellysoep kipfilet - levervink - vleessaus bonne-femme (mengeling van gebakken aardappelen met spek, uien, groente, champignons en zilveruitjes) div. nagerechten VRIJDAG 16-9-1983 tomatensoep gebakken kabeljauw - ravigottesaus gelderse schijf - worteltjes gemengde sla - aardappelen div nagerechten

jQ

a%a& STADSSCHOUWBURG

Arme Cyrano "Arme Cyrano" naar de comedie van Edmond Rostand in een beweri<ing van Pavel Kohout. Vertaling en regie: Walter Tillemans. Akteurs: Karel Vingerhoets, An Nelissen, Eric Kerremans, John Wildert, Roger Van Kerpel, Bart Van Broeckhoven en A'leen Cooreman. Vrijdag 16 september. Aanvang 20.15 uur.

Michel van Rooij (voor) en Gijs Lange van Globe. STADSSCHOUWBURG

Globe speelt Wild West 'Wild West' door Globe. Met: Gerardjan Rijnders, Michel van Rooij en Allard van der Scheer. Regie: Joost Boer. Te zien: di. 13 en WO. 14 iseptember in de Studiozaal. Aanvang: 20.30 uur. Wild Wesf, van de Amerikaanse schrijver Sam Shepard, toont het conflict tussen twee broers. Austin, de jongste, heeft gestudeerd en is bezig 'het te maken'. Een gezinnetje, een huis en een auto heeft hij al en hij onderhandelt met een producer over een filmscenario van zijn band, een love-story. Om daar rustig aan te kunnen werken past hij op het huis van z'n moeder. De komst van zijn rauwe, losbandige broer Lee is een onaangename verrassing voor Austin. Lee weet wat leven is: avontuur, gokken, vechten. De producer, aanvankelijk gelijmd door de gladde praatjes van Austin, heeft opeens meer oren naar de verhalen van Lee, "een natuurtalent". In plaats van het scenario van Austin koopt hij Lee's idee voor een western. Austins minachting voor z'n broer maakt plaats voor haat, maar ook voor angst. Fysiek kon hij al nooit tegen Lee op; nu dus geestelijk ook niet meer. Maar Lee heeft Austin nodig om het scenario op papier te krijgen, zelf kan hij dat niet. De twee broers draaien om elkaar heen en delen elkaar letterlijk en figuurlijk klappen uit. Je zou het gevecht tussen Lee en Austin kunnen zien als een metafoor voor de eeuwige strijd die de mens voert tussen gevoel en verstand, vrijheid en beperking, natuur en beschaving. Wint de laatste uiteindelijk? Of blijft de strijd onbeslist? Globe onderstreept het open einde: als de intellektuele Austin met een plotseling opgekomen kracht Lee overwonnen lijkt te hebben, gaat de voorstelling

verder op de televisie die in de huiskamer staat. De beide broers springen op en blijven in vechthouding tegenover elkaar staan. Het beeld verstilt en de dramatische clichémuziek suggereert 'dat het allemaal toch nog goed is afgelopen'. Dat einde op video zorgt ervoor datje als toeschouwer opeens het gevoel krijgt dat je naar een tweederangs boksfilm hebt gekeken omdat je toch niets anders te doen had die avond. De strijd op leven en dood tussen de broers, of eventueel de twee uitersten in de mens, die diepgaande analyse van het leven was eigenlijk niets meer dan een ordinaire western, zo eentje als die Lee probeerde te schrijven! Dat prachtige typische Globe-einde, dat alles weer relativeert, is het mooiste moment in de voorstelling. Verder zit er veel te weinig spanning in. Hoe de twee broers in elkaar zitten heb je al snel door en na de derde scène {er zijn er negen) begint alles al voorspelbaar te worden. Gerardjan Rijnders is als Austin dan nog wel interessant om te zien; Lee (Michel de Flooijl irriteerde mij vanwege z'n overdreven onsubtiele spel. Schreeuwende ruziescènes zijn te lang, en het geweld dat ze gebruiken, het gesmijt met moeders huisraad wordt op den duur stierlijk vervelend. Een en ander kan het gevolg zijn van een rollenwisseling: aanvankelijk speelde Michel van Rooij Lee en deed Gerardjan Rijnders helemaal niet mee. Verder was er in Rotterdam, waar ik de voorstelling zag, een minimale opkomst van publiek. De spanning die essentieel is om een stuk als dit boeiend te houden, werd -onvoldoende opgebouwd. M. v.d. J.

FILMZAAL STADSSCHOUWBURG

The Draughtman's Contract Nog t/m woensdag 14 september (behalve op zondag) 22.00 uur Engeland, eind 17e eeuw. Op het landgoed Compton Anstey sluit Mrs. Herbert, de vrouw van de landheer, een opmerkelijk contract met de jonge tekenaar Mr. Neville. In ruil voor 12 tekeningen van het huis en de tuinen biedt zij hem, behalve kost en inwoning en een mooi bedrag aan geld, een plaats in haar bed. Neville zet zich aan het werk, maar al gauw lijkt er iets mis te zijn. De echtgenoot van Mrs. Herbert, die voor een paar weken naar de stad was vertrokken, is onvindbaar, en zijn dochter Sarah Talmann maakt Neville erop attent dat zijn tekeningen aanwijzingen bevatten die met die verdwijning te maken hebben. Om hem te beschermen en er zelf ook wat aan over te hou-

Tilburgs Hogeschoolblad

den, sluit ze dan een zelfde contract met hem als haar moeder eerder had gedaan. Korte tijd later wordt in de tuinen het lijk van Mr. Herbert gevonden. Hij is vermoord. Alle betrokkenen, onder wie de beheerder Mr. Noyes en Mr. Talmann, de man van Sarah, geven hun eigen lezing van het gebeurde. De tekeningen spelen hierbij steeds een belangrijke rol, en er komen allerlei intriges boven water. Deze film van Peter Greenaway (of liever gezegd van het anonieme collectief dat zich achter deze naam schuilhoudt) prikkelt de kijker voortdurend tot nadenken over dingen die met het hierboven geschetste verhaal weinig meer te maken hebben. Centraal staat de relatie tussen de werkelijkheid en de afbeelding daarvan, en daarmee ook die tussen

Het meesterwerk "Cyrano de Bergerac" was het laatste hoogtepunt van de Franse romantiek. Het beleefde zijn wereldcreatie in 1897. Rostand projecteerde zichzelf in de figuur van de 17e-eeuwse onafhankelijke dichter Cyrano die gezegend met een enorme neus en een nog groter spraakvermogen, verliefd wordt op Roxanne. Deze schoonheid voelt echter meer voor de onbeholpen kadet Christian, de compagnon van Cyrano. De dichter-degenheld-filozoof Cyrano durft haar zijn liefde niet rechtstreeks te verklaren dus stelt hij al zijn talenten ten dienste van de kadet. Hij schrijft diens smachtende brieven en fluistert hem onder het balkon van Roxanne de gebruikelijke liefdesformules in. Ook na de dood van Christian blijft Cyrano zwijgen over zijn aandeel in de vrijage, tot hij op zijn sterfbed Roxannes brieven te lezen krijgt en inziet dat hij in feite de geest was geweest achter de man die zij beminde.

Agenda SEPTEMBER VRIJDAG 9 SEPTEMBER Katholieke Hogeschool, 16.15 uur, aula: Promotie Drs. G.C.G.J. van Roermund. Promotoren: Prof. dr. J.M. Broekman en prof. dr. S. Silvers. Titel proefschrift: "Wetten en weten; 'Theorie van het recht': een wijsgerige kritiek". Stadsschouwburg, 19.30 uur: Filmhuis: "Morgan, a suitable case for treatment" van Karl Reisz. Stadsschouwburg, 22.00 uur: Filmhuis: "The draughtsman contract". Regie: Peter Greenway. Theseus: Optreden van een nieuwe formatie met ex-leden van de Clique Niveau, Jazzy Muziek. Entree: gratis. ZATERDAG 10 SEPTEMBER Stadsschouwburg, 13.00-18.00 uur: Open huis in het vernieuwde schouwburgcomplex met diverse activiteiten. ZONDAG 11 SEPTEMBER Olof, 21.30 uur: Film: The Godfather II. m.m.v. de Vrienden van Olof. Entree: gratis. Maranatha, 11.15 uur: Bijeenkomst "zondagmorgen-énders" m.m.v. W. Kok, medewerker Maranatha. Thema: "Kerk(en): Oefenplaats voor geloven van jongeren?"

Ook in Kohouts versie blijft de romantiek bewaard en worden de Franse verzen van Edmond Rostand - althans in hun vertaling - gerespecteerd en zelfs aan een verjongingskuur onderworpen. Zeker is dat de sprankelende frisheid van de taal in deze "Arme Cyrano" niet bedolven wordt onder het gekletter van degens, het gepronk met militaire eer, het gezwaai met mantels en gevederde hoeden en de show van het komen en gaan van tientallen personages (bij de creatie in 1897 waren er dat minstens zestig). Pavel Kohout maakte een afgeslankte versie voor zeven akteurs. In "Arme Cyrano" is meer ruimte voor de poëzie en de gevoelens die achter de bravoure en panache van de hoofdpersonages schuilgaan. Vooral naar het einde toe, als de oude en zwaar gewonde Cyrano zijn onbereikbare geliefde Roxanne intiem benadert, komt de ontroering los. Eigenaardig toch dat dit werk van Rostand niet zoals zovele andere stukken uit vorige eeuw is verdwenen, maar steeds weer wordt gespeeld. Het geheim van dit sucses

is een optelsom van faktoren. Moed, durf, intelligentie, vrijheidsdrang, streven naar zelfstandigheid zitten hier verzameld in één persoon met een extreem lange neus. Wij als toeschouwers hebben ook onze lichamelijke of geestelijke afwijkingen, zijn getroffen door de economische krisis of hebben problemen in de liefde. Al deze kommer en kwel kunnen we projecteren op deze held Cyrano. En dat lucht op. Teater als terapie. De aantrekkelijkheid van het gegeven wordt in "Arme Cyrano" nog versterkt door de eenvoud van de regie en door het boeiende, virtuoze spel met de meeslepende verzen, prachtig vertolkt door vooral Vingerhoets maar ook door de andere akteurs. Vermelden we verder nog de sobere en toch schitterende aankleding van akteurs (Bob Verhelst) en decor (Walter Tillemans). E. V.

feit en fictie. Mr. Neville beschouwt zichzelf als een "objectief" en "realistisch" tekenaar; door te tekenen wat hij ziet, en niet meer dan dat, denkt hij tot de waarheid te komen, en daarmee tot het best mogelijke resultaat. Voor fantasie is geen plaats. Daar komen problemen van als de landerijen die hij aan het tekenen is, tegen zijn strikte instructies in veranderingen ondergaan. Waar 's ochtends nog niets was, ligt 's middags een ladder, of een paar laarzen (van de vermoorde Mr. Herbert). Omdat Mr. Neville zijn taak ernstig opvat, probeert hij eerst nog deze inbreuken op de oorspronkelijke situatie nauwkeurig op te tekenen. Mr. Talmann, die expres in beeld gaat staan, wordt in één moeite door meegeportretteerd. Maar de consec^entie daarvan is wel, dat Neville hem moet dwingen ook de volgende dag present te zijn. Er is dus een grens aan het realisme dat Neville nastreeft, en dat wordt helemaal duidelijk als hij ook op andere manieren zelf in de werkelijkheid

ingrijpt. Zo hangt hij ergens wat wasgoed op, omdat hij weet dat dat daar hoort; zijn kennis is in dit geval sterker dan zijn zin voor realisme. "The Draughtsman's Contract" is een uitgesproken literaire film. Aan de vaak lange dialogen is veel zorg besteed. Ze bestaan uit fraaie zinnen in een ouderwets idioom, die inzet zijn van scherpzinnige steekspelen vol humor en daarom geen moment vervelen. Samen met de kostuums, de pruiken, het theatrale spel, de gestileerde fotografie en de muziek, geven deze teksten de film een sterk kunstmatig karakter. Dat zorgt ervoor dat de kijker op een afstand blijft van de personages en zich er niet mee identificeert. Dat zou trouwens toch al moeilijk zijn: de film heeft geen held, en al evenmin een underdog die wat sympathie kan wekken. Ook een speurder die voor het denkwerk zorgt ontbreekt, en het is daarom aan de kijker om uit de aangeboden beelden zijn eigen mysterie te reconstrueren. Bert Haagsman.

MAANDAG 12 SEPTEMBER Olof, 21.30 uur: Beau Geste organiseert een engelse feestavond. Toegang vrij but Go Britisch!

Stadsschouwburg, 19.30 uur: Filmhuis "A page of madness" van de Japanse regisseur Teinosuke Kinugasa uit 1926. DINSDAG 13 SEPTEMBER Olof, vanaf 17.00 uur: Professorenborrel. Alle hoogleraren en wetenschappelijk medewerkers zijn uitgenodigd, ledere student is welkom. Olof, 22.30 uur: Film: "The Deerhunter". Olof Open tijd. Ambassade-bioscoop, 22.30 uur: Filmliga met "Coup de Torchon". Regie: Bertrand Tavernier. Stadsschouwburg, 20.30 uur; Globe met "Wild West". Toneelstuk van Sam Shepard. Regie: Joost Boer. Met Gijs de Lange, Michel van Rooij, Allard van der Scheer, Guusje van Tilborgh. Maranatha, 20.00 uur: Kennismakingsavond met Bijbelgroep Maranatha (om de veertien dagen in een groep leren Schriften lezen, met behulp van de jóódse traditie). Stadsschouwburg, 19.30 uur: Filmhuis 'A page of madness" (zie 12 sept.) WOENSDAG 14 SEPTEMBER Olof: Einde open tijd. Introductieleden (kosten f 15, — ) en leden kunnen de sociëteit bezoeken. Olof, 22.30 uur: Optreden Lori Spee! Aansluitend Frank Evans. Tot ... uur wederom Olof disco. Stadsschouwburg, 20.30 uur: Globe met "Wild West" (zie 13 sept.) Stadsschouwburg, Filmhuis "A page of madness" (zie 12 sept.) Vidar, vanaf 14.00 uur: Open roeiDONDERDAG 15 SEPTEMBER Olof:A One hockey toernooi in het kader van het X-de lustrum. Katholieke Hogeschool, 13.30 uur, AZ-7: Stud. Gen. cyclus psychiatrie en beschermd wonen. Lezing door H. van der Veen, Queridostichting Amsterdam. Daarna in diverse zalen discussiegroepen. Vanaf 19.30 uur in AZ-7 Plenair debat aan de hand van stellingen uit de discussiegroepen. Stadsschouwburg, 20.15 uur: Blijspel "Schijn bedriegt" (zie 14 sept.) Stadsschouwburg, 20.30 uur: Wast of time met "La calle". Voorstelling gebaseerd op het toneelstuk 'camino real' van Tennessee Williams. Stadsschouwburg, 19.30 en 22.00 uur: Filmhuis met "Un chien andalou" en "l'Age d'or". Films van Luis Bunuel uit 1929 en 1930. Vidar, 14.(X) uur: Laatste open roeidag en loodsfeest. VRIJDAG 16 SEPTEMBER Stadsschouwburg, 20.15 uur: Komedie 'Arme Cyrano' door het BentRaamtheater uit België. Bewerking van Pavel Kohout. Regie: Walter Tillemans. Katholieke Hogeschool, 16.15 uur, aula: Openbare rede van Prof. Dr. K.F. E. Veraghtert, buitengewoon hoogleraar in de economische geschiedenis. Stadsschouwburg, 19.30 en 22.00 uur: Filmhuis met "Un chien andalou" en l'Age d'or (zie 15 sept.) TENTOONSTELLINGEN Katholieke Hogeschool: Tot en met 28 september, ruimte bij aula: "Voor gek gehouden", foto's over 150 jaar krankzinnigenzorg in Nederland. Org. Stud. Gen. Restaurant Hogeschool: Tot en met 16 september: Fototentoonstelling over Mensen in Afrika.

Vrijdag 9 september 1983

Pierre­Alain Volondat

Ritardando's en glissando's De belangstelling voor het piano­ recital van Pierre­Alain Volondat, de jonge winnaar van het Eliza­ beth­concours 1983, was zo groot dat de Tilburgse Liedertafel een tweede optreden moest or­

ACHTERKLAP ganiseren. Maandag 29 augustus speelde Volondat in de aula van de KHT werken van Mozart, Bach, Ravel en Messiaen. D ins­ dagavond wierp hij zich op com­ posities van Scriabin, Beetho­ ven, Franck en Liszt. Natuurlijk kwam men om naar zijn pia­ nospel te luisteren. Even boeiend als zijn pianospel is de rare ma­ nier waarop Volondat zich naar de vleugel begeeft. D e toeschou­ wers kwamen wat dat betreft gniffelend aan hun trekken. Voorafgegaan door een oudere begeleider die meteen op een der hoogleraarstoelen ging zitten, komt Volondat te voorschijn. Zijn hoofd opgeheven, met plakkeri­ ge kuif, hoornen bril en scheme­ rig snorretje, zet hij behoedzaam het ene been voor het andere, de armen gespreid en de ogen sta­ rend naar omhoog. Als een Pi­ nokkio aan touwtjes stevent hij op de vleugel af, legt met een zwierig gebaar z'n linkerarm op 't hout en buigt. Allereerst

speelt hij Scriabin om z'n vingers soepel te maken. Met Beethoven laat hij zijn extroverte speelstijl met veel persoonlijke accenten en een eigenzinnige frasering in de ritardando's ­ die zaten er ook in ­ ruimschoots aan bod komen. Na Beethoven verdwijnt Volon­ dat in de kleedkamer, gevolgd door de grijze man. Is de persoon zijn geestelijk leider? Blaast hij misschien in de rust Volondat's vermoeide vingers droog? Niets van dat alles. D at de man ge­ woon Nederlander is blijkt als hij de neiging niet kan onderdruk­ ken o m , vlak voor het begin van de tweede helft, naar het podium te lopen en daar enkele nummer­ borden van Nederlandse auto's af te roepen. Met volle over­ gave speelt Volondat vervolgens César Franck. Bij Liszt komt zijn virtuoze beheersing van het pia­ nospel pas goed uit de verf. Als razenden flitsen de vingers over de toetsen. Hij zit er wel eens naast, maar dat mag bij Liszt.

Net zoals in de vorige eeuw de muziekliefhebbers in vervoering raakten van Chopin's weergaloze pianospel, terwijl hij, zwaar hoestend zijn TBC­bacteriën over 't toetsenbord lag te sproei­ en, en als een waar kunstenaar het uiterste van zijn krachten vergde, net zo luisterden de be­ zoekers in de aula ademloos toen Volondat zijn flonkerende geba­ renspel liet culmineren in werke­ lijk parelende glissando's. Want ook dié zaten er in. P.P.

Liedertafel Met het dubbelconcert van de jonge Franse laureaat werd het seizoen 82/83 van de Liedertafel besloten. Voor het nieuwe sei­ zoen staat inmiddels weer een bijzonder interessante kamermuziek­cyclus op stapel. Tal van coryfeeën zijn voor een concert in de aula van de Tilburg­

se hogeschool gecontracteerd. Op 30 september bijt LA PETITE BANDE onder dirigent Sigiswald Kuijken de spits af, een gezel­ schap dat zich vooral toelegt op authentieke uitvoeringen van barok­composities. Later in het seizoen volgen o.a. pianorecitals van Eliane Rodrigues, Bella D avi­ dovich en Ivo Pogorelich, en ko­ men er een tweetal strijkkwartet­ ten en een pianotrio. Voor de liefhebbers is er dan nog een so­ lorecital van altvioliste Kim Kash­ kashian. Als sluitstuk van de cy­ clus is een optreden van het fa­ meuze ENGLISH CHAMBER ORCHESTRA aangekondigd, met medewerking van pianist­ dirigent Murray Perahia. Op vertoon van hun collegekaart hebben hogeschool­studenten gratis toegang tot de concerten. Medewerkers van de KHT ko­ men in aanmerking voor de gere­ duceerde abonnementsprijs van f 115,— voor de complete cy­ clus van 10 concerten.

I

m

Hoogleraren laten het afweten

250 medewerkers hogeschool op de fiets door Midden­Brabant Ervaren wielrenners, gelegenheids­ fietsers, kantinedames en heren van de technische dienst: ruim 250 mede­ werkers van de hogeschool reden af­ gelopen vrijdag mee met de Branbant­toer, een fietstocht over wegen en paden in Midden­Brabant, die ieder jaar opnieuw voor het KHT­ personeel georganiseerd wordt. Twee verdwaalde ogen, één equipe met bandenpech, deelnemers die al kort na de start op terrasjes te zien waren, maar ook mensen die zo snel mogelijk de finish wilden halen ­ Een beeld van de Brabant­toer 1983. Vrijdagmiddag 2 september, een uur. De eerste deelnemers verzamelen zich voor de start bij gebouw C van de hogeschool. "Kan ik bij een ande­ re ploeg worden ingedeeld? M'n hele equipe heeft het laten afweten", roept een wat beteuterd kijkende man uit. Op een klapstoeltje bij de start zetelt Léon Lejeune, manager van de personeelsvereniging en te­ vens coördinator van de Brabant­ toer, met naast hem een grote kist fruit, ledere deelnemer krijgt één ap­ pel mee voor onderweg. Lejeune reikt vragenformulieren uit, onderwijl angstvallig oplettend of er ongemerkt geen appels verdwijnen. Het eerste deel van de tocht voert langs Goirie om naar Gorp en Rovert. Deelnemers krijgen het af en toe zwaar te verduren: mulle zandpaden en onverharde wegen kruisen hun route. "D at heeft me wel opgebro­ ken", zal een fietsend personeelslid later verzuchten. Onderweg moeten de meest uiteen­ lopende opdrachten uitgevoerd wor­ den: zaklopen, ballonnen opblazen, hengelen en slalom lopen, om er en­ kele van te noemen. "Wij hebben de taken In onze ploeg verdeeld", iaat de heer P. Snellens van de afdeling economische en administratieve za­ ken weten. "Ik heb hier net gehen­ geld. Zaklopen, dat is echter Iets wat Ik met liefde aan m'n andere ploegge­ noten zal overlaten", zegt hij. Snel­ lens doet dit jaar voor het eerst met de Brabant­toer mee. Hij toont zich zeer positief over de route. "D eze

Tilburgs Hogeschoolblad

tocht brengt me op plekjes waar ik anders nooit zou komen." De deelnemers rijden In équipes van drie, vier of vijf man de route af. "Vroeger plaatsten we weleens men­ sen van verschillende afdelingen, die elkaar nauwelijks kenden, in één groep. Tegenwoordig zijn we hierop teruggekomen. We wilden een beter contact tussen de verschillende per­ soneelsleden tewerkstelligen, maar we bereikten In sommige gevallen precies het tegenovergestelde: Men­ sen die in één en dezelfde groep te­ recht kwamen, en totaal niet met el­ kaar overweg bleken te kunnen. Daar kwamen soms de grootste ruzies van. Wanneer iemand zulke slechte herinneringen aan de tocht over­ houdt, komt­ie het volgend jaar niet meer terug. Om dat te vermijden kunnen mensen nu zelf kiezen in welk équipe ze meefietsen", zegt Léon Lejeune. De Tocht voert verder langs het Bel­ gische Aarle. D e houten gelagkamer van café D en Buiten, waar de vol­ gende stop wordt gehouden, ademt een vriendelijke "Belse" sfeer uit. Dorstige fietsers kunnen zich hier te­ goeddoen aan trappist uit het vat. Niet ledere deelnemer weet België echter te bereiken. D e ploeg van de kantinedames Is in Goirie al het spoor bijster geraakt. D e groep mistte een afslag en kwam daardoor In plaats van In Aarle, in Hllvarenbeek terecht. Pas na ruim een half uur en diverse vergeefse pogingen slagen ze erin het telefoonnummer voor noodgeval­ len, zoals dat op het vragenformulier aangegeven staat, te bereiken. En dan duurt het nog geruime tijd voor­ dat het verlossende telefoontje komt, waarin tekst en uitleg volgt over de route die ze wél hadden moeten ne­ men. Inmiddels hebben ze dan een klein uur doorgebracht In de "zon­ dagse" kamer van een boerenfamilie In Hllvarenbeek... Het Is dan al te laat om alsnog de hele route uit te fiet­ sen, zodat Karin, Willie en José, de drie kantinemedewerksters, besluiten dan maar rechtstreeks koers te zetten naar Tilburg. Of ze volgend jaar nóg

een keer meedoen? "Natuurlijk! En dan fietsen we de route helemaal uit", zegt Willie Brollnga gedeci­ deerd. "D e opdrachten die je tijdens zo'n tocht moet maken, zijn leuk", vindt Willie. "Maar er zitten soms ook van die rare vragen bij. Zo was er de vorige keer een vraag bij over het aantal liften In gebouw B. Ik kom daar iedere dag, maar denken ze nu echt dat Ik die dingen daar tel? Met zo'n vraag kun je geen kant op", meent ze. Na de stop In het Belgische Aarle wacht de deelnemers aan de Bra­ bant­toer nog een tocht door natuur­ reservaat de Regte Heide en ­ het laatste stuk ­ D e Oude Waranda. Rond vijf uur 's middags komen dan de eerste ploegen fietsers binnen­ druppelen. Vermoeid, maar vrijwel altijd enthousiast over de gereden route. Eén groep blijkt bandenpech te hebben gehad, andere ploegen zijn echter gespaard gebleven van "pech onderweg". Om half acht 's avonds komt de laatste ploeg binnen: een equipe dat de afslag bij RIel over 't hoofd gezien had en koers naar Breda zette, in plaats van de weg naar Tilburg te vol­ gen.. Na afloop van de toer wacht de deelnemers een koude schotel In het restaurant van de hogeschool, 's Avonds Is er een feest In The Gallery Club. Later in de avond volgt hier de prijsuitreiking. D e heren van den Stelt, Rovers en Van de Weijst heb­ ben, samen met mevrouw Heiligers, de eerste prijs ­ drie flessen rode, en een fles witte wijn ­ In de wacht gesleept. Voor de ploegen die op de eerste, tweede en derde plaats zijn geëindigd zijn er miniatuurflesjes aanwezig.

doen we nu niet meer, aldus Léon Lejeune. Is winnen belangrijk voor de deelne­ mers? "De wens om de eerste te zijn is ze­ ker aanwezig bij zo'n tocht", zegt Le­ jeune. "Je krijgt achteraf nogal eens mensen bij je, die kwaad zijn over de uitslag. D e puntentelling klopte niet, er was niet goed naar de antwoorden gekeken, etc. We hebben het aantal vragen dit keer dan ook beperkt ge­ houden. D an kun je déérover ten­ minste geen ruzie krijgen." Lang niet iedereen doet echter mee om te winnen, merkt Reinier van Baal, een van de andere organisato­ ren van de Brabant­toer op. "Som­ mige mensen doen geen enkele po­ ging de vragen of foto­opdrachten op te lossen. Zij maken er eerder een sport van, zo snel mogelijk de finish

te halen, zonder verder op punten te letten. D ie hele prijzentoestand laat hen koud." Ruim een kwart van de hogeschool­ medewerkers heeft afgelopen vrijdag deelgenomen aan de Brabant­toer, aldus coördinator Léon Lejeune. Hij wijst er op dat vooral het administra­ tief en technisch personeel op een dag als deze sterk vertegenwoordigd Is. "Hoogleraren en wetenschappe­ lijk medewerkers fietsen echter nau­ welijks mee", stelt hij. Lejeune sluit niet uit dat deze laatste categorie, in verband met congresdata en studie­ dagen, deze middag wellicht moeilijk vrij kan houden, "maar dan nog is deze personeelsgroep op zo'n dag sterk ondervertegenwoordigd. Jam­ mer", vindt hij. Manneke Burggraaff.

Dit jaar Is er voor het eerst geen poe­ delprijs voor het team dat het er het slechts van af gebracht heeft. Lejeu­ ne: "Je had er ploegen bij die 't eerste 't beste café dat ze na de start tegenkwamen, indoken, en die er vervolgens om een uur of vijf weer uitkwamen. D ie kregen dan toph, omdat ze geen enkel onderdeel had­ den gehaald, de poedelprijs. Kijk, dat

^

C O XI

I

Vrijdag 9 september 1983

■■