tilburgs hogeschoolblad 21 december 1979 jaargang 17 - nummer 17 Toen we 10 jaar geleden de drempel naar 1970 namen, deden we dat in een geest die itenmerkend was geweest voor een hele decade: overmoedig, zelfverzekerd, in de euforie van aktie en aktiemodellen. Van San Francisco tot Parijs, van Groningen tot Rome, stormde een libertijnse wind over 's werelds campussen, met de koopmansmentaliteit van 1950 was afgerekend, de kinderen van Marcuse, Coca-cola en Jack Kerouac hadden hun strijd gestredem en het puin geruimd, het individu zou nieuwe kansen krijgen in een wereld die niet meer eng-nationalistisch dacht, maar waar de dingen nu eens mondiaal werden aangepakt. Zo dienden de jaren zeventig zich aan: veelbelovend, inventief, sprankelend, bloemrijk anarchistisch. En dan was er ineens de club van Rome. En net toen men uitgelachen was om die absurde eindigheid van de groei, draaiden de OPEC-landen de oliekraan dicht. Het billengeklets verstomde, onheilsprofeten staken de vermanende vinger steeds vaker de lucht in en wij verwisselden nationaal-solidair maar vast de auto voor de fiets. Vanaf dat ogenblik, leerden wij, nog volkomen verdwaasd van de klap, leven met groeiende werkloosheid, stagflatie en recessie, met de koopkracht van Jan Modaal en het inleveren van heel Nederland. Het individu stak zijn nek niet meer uit en trok zich vereenzaamd in zichzelf terug. De maatschappijhervorming was een illusie geworden. Het was nu krisis en het moest maar eens uit zijn met de flauwe kul. De spontane wilde akties van de arbeiders namen stilletje aan af: zelfs de eens zo lastige rebellerende groep van Noordfranse slaalarbeiders schaarde zich braaf onder de hoede van de vakbond, en de laatste anarchist bekeerde zich. En nu is er bij de kinderen van 1960 die drempelvrees, want straks wordt het al 1980. De helden zijn moe en nog beduusd van de afgevlakte matheid die een hele generatie zo hardnekkig heeft aangevreten. De fantasie is zoek en de schwung is er u i t Er is twijfel, er is vervlakking en de burger loopt stuk op overgeburokratiseerde strukturen. De vraag is of de generatie van 1980 nog ooit eens aan mei 1968 toe zal zijn? Annemiek Decock
In deze donkere dagen rond Kerstmis krijgt u van de redaktie naast heel veel goede wensen ook nog wat bezinningsstof in de maag gesplitst. Hoofdbrok is het forumdebat over het Personeelsbeleid op pagina's 9 tot en met 13. Of hoe de redaktie het relaas optekende van d e salarisschalen 103 tot 154. Kommentaar van een THB-groepie: „Een zelfde diskussie met de salarisschalen 1 tot 103 zou voor de hogeschool niet alleen een besparing van ongeveer 2000 gulden opleveren maar o o k duidelijker gesprekstof." V r o u w e n w e r k aan onze hogeschool, een mini-enquête van onze feministische fraktie, vult de pagina's 6, 7 en 8, en daar tussendoor dropten wij wat konkrete sfeerstukjes over hoe hier nu écht gewerkt wordt, althans door een Cemsto-dame (pag. 6), een typiste (pag. 7), Toon Heesbeen (pag. 13), portier A d van Beers (pag. 15) en de drukkers in de hogeschooldrukkerij (pag. 17). De hogeschoolse salarisverhoudingen worden doorgelicht op pag. 15 en 17. Verder in dit nummer een gesprek met prof. Stevers (pag. 3 en 4) over zijn boek „ N a Prinsjesdag in ,De V o l k s krant'."
De redaktie hoopt dat er ook in 1980 voor iedereen een lamp blijft branden. verschijnt wekelQks
Nondejure
Onze oproep voor een kerstverhaal ,Op de wip tussen de jaren zeventig en tachtig', werd geen sukses. Misschien heeft het personeel te veel problemen en hebben de studenten te veel tentamens. Hierbij geven wij de prijs voor de grootste kreatieveling aan kartoenist Ad van Haandel met zijn Pinokkio-achtige profs.
Eventueel gelegenheid tot borreluurtjes van 4 tot 6 uur 's middags -Sï-
Informatie: .Paradoks'
tilburgs hogeschoolblad
Willem Il-straat 5
weekblad van de katholieke hog«*chool tllburg
Telefoon 013-420607
Iedereen die zich betrokken voelt bij de vraag „waartoe k a n het studieprogramma, dat de Juridische Fakulteit h a a r studenten voorschotelt, leiden?" is lezing van Paul Zoontjens' artikel .Attitude ter sprake' a a n te raden. De opvattingen hierover van de cie. Basisprogramma's vervullen Paul met zorgen. W a t wil het geval: „het Uitgangspuntenrapport Herprogrammering spreekt van zelfstandige deelname a a n de rechtsbeoefening, op wetenschappelijk verantwoorde wijze, en met het vereiste maatschappelijk verantwoordelijkheidsbesef." Dit alles moet voortvloeien uit een sterke wisselwerking tussen kennis, vaardigheden en attitude (d.i. de houding van de student ten opzichte van zijn v a k ) . Paul betoogt dat de houding die men nastreeft bepalend moet zijn voor de wijze waarop kennis en vaardigheden worden aangedragen. De cie. Basisprogramma is van mening dat het aannemen van een bepaalde attitude door de student, noch het aanleren van attitudes, binnen het bereik v a n de fakulteit liggen. Paul bespeurt hierin foute vooronderstellingen van de cie. en doet voorstellen waarmee men met betrekking tot onderwijsprogram alsnog rekening zou moeten houden. Verder: Een artikel over J a n van Gennip, blind en rechten-
student. Gezien de moeilijkheden die J a n hier ondervindt, moet men haast vermoeden dat vrouwe Justitia h a a r blinddoek pas n a h a a r afstuderen heeft omgedaan. Nu we het toch over afstuderen hebben: Herman Roem ziet hier momenteel niet veel meer in d a n een konference; een wat zinvollere gang van zaken zou meer te maken hebben met de ontwikkeling die men in zijn studie doorgemaakt heeft. Iets voor jou, Paul? Een groep studenten die zich zorgen m a a k t of ze aan afstuderen ooit wel toe zal komen, zijn de eerste- en tweedejaars: de herprogrammering loopt niet bepaald gesmeerd. „Ziet u het dus niet meer zitten?", dan kunt u terecht bij Anne v.d. Wiel. (Kijk m a a r op pag. 40). Voor iedereen die er niet bij was, staat er op pag. 14 een prima verslag van de forumdiskussie ,Dient de diender' door Goof Buijs. André Heuten vertelt wat over het verschijnsel .Wetenschapswinkel', en tot slot: Frank Vleminx' geruchtmakende strips en tekeningen, n u gebimdeld verkrijgbaar. In h a a r voorwoord wenst de redaktle iedereen reeds een .smakelijk eten'. Dat zal wel goed bedoeld zijn. Geert Lenders
redaktls annemlek decock (hoofdredakteur), Jacques herraets, paul spapens, eddla vaes, angela lodder (assistente} medewerker* toine asselbergs, twan geurts, frans godfroy, clemens graafsma, nel marquet. véronlqua nas, tymen trolsky, Jace van der ven o f f i c l i l e mededelingen buro kommunlkatle
—
cartoonist ad van haandel fotografie rien slers, t l l b u r g
druk drukkerij J. J. a. van der wee bv, tllburg
specialiteiten-restaurant Oranjestraat 4-6 Tilburg telefpon 013-434512
abonnementen
voor niet-hogeschoolledon: f 15,— per Jaargang •dvertentle-acquisltls a. p p. lodder
kopU
alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week vóór het versohUnen In het bezit van de redaktle zijn
Intiem sfeervolle ruimte, onder e e n Franse kap, een klassiek Franse keuken e n e e n persoonlijke bediening, garanderen U een aangenaam verblijf.
redaktle-adres/advertentlea hogeschoollaan 225, tllburg telefoon (alleen voor thb): 662277 Intern: 2277, kamer 207 (gebouvr b) telefoon hogeschool: 669111 foto-service foto's In dit nummer kunnen worden besteld è f 2 , 5 0 per foto In het formaat 13 X 18 c m : telefonisch 013-551109 of bU de redaktle landelijk aamenwerkingsverbend gemeenschappelijke universitaire persdienst (gupd), waarbij verder eengesloten: folia civltatia (amsterdsm), od valvas (vu amsterdam), quod novum, (rotterdam), universlteltskrant groningan, wagenlngs hogeschoolblad. utrechts universiteitsblad, mare (leiden), thd-nleuws (delft), th-berlchton (eindhoven) en tht-nleuws (twonte)
Er tussenuit met een zeilklipper M e t een groep een w e e k of weekend er tussenuit. Ga eens ouderwets het water o p met een zeilklipper. Vraag d e folder van Rederij ,Alijah', Postbus 207, Enkhuizen.
iSociale ongelijkheid en arbeidsverdeling', stond centraal in de inaugurale rede van prof. dr. J. A. M. van Wezel, buitengewoon hoogleraar in de algemene sociologie, met de klemtoon op de sociologie van de arbeidsmarl^t Van Wezel had het over drie knelpunten op de arbeidsmarkt Ten eerste: individuele werknemers worden geselekteerd op grond van de gemiddelde kenmerken van de groep waartoe ze behoren. Werkgevers plaatsen werknemers in een rij, waarin hoger-opgeleiden en mannen vooraan staan. Een tweede Itnelpunt is dat de opbouw van de funl(ties naar kwaliteit steeds minder overeenkomst met de eigenlijice samenstelling van de beroepsbevolking vertonen. Er komt steeds minder ruimte voor de vrije ontplooiing van de kapaciteiten van elke mens. Ten derde: sociale partners en beroepsorganisaties bekijken de problemen op de arbeidsmarkt door een korte termijnoptiek. Eigenbelang staat hierbij erg centraal. Als het beleid niet verandert ziet prof. Van Wezel onze maatschappij evolueren naar een drie-klassenmaatschappij met een leidinggevende elite, de uitvoerders van het werk en een klasse van nietaktieven.
Prof. dr. T. A. Stevers:
de krisis zal zo tegen het midden van de jaren tachtig niet meer te stuiten zijn Toen prof. T. A. Stevers eind 1969 de strukturele werkloosheid voorspelde en de onmacht van de politieke gezagsdragers om daar ook maar iets aan te doen. Toen hij moeilijkheden op de betalingsbalans voorzag zonder te weten dat er een oliekri sis zou komen. Toen werd deze Tilburgse ekonoom ais een onheilsprofeet en een over-pessimistische mala genia afgedaan. Nu, tien jaar later, met de wetenschap dat hij in zijn analyses nog te optimistisch is geweest, schetst hij in een boekje ,Na prinsjesdag in de Volkskrant' onder meer een beeld van de jaren tachtig. Op de drempel van die donkere jaren, een interview met de man die in het voorwoord van zijn boekje de hoop uitspreekt dat hij deze keer geen gelijk krijgt. - THB: U voorspelt een krisis zo tegen het midden van de jaren tachtig. Hoe zal zich die manifesteren? _ T. Stevers: Erg duidelijk: Sterkere prijsstijgingen, veel grotere werkeloosheid als gevolg van uitstoot van arbeid, devaluatie . . . - THB: Spreekt u dan alleen voor Nederland? - T. Stevers: Het gaat in andere landen waarschijnlijk niet zo slecht als in Nederland. Hoewel ik er meteen bij moet zeggen dat alles van de olieprijsontwikkeling zal afhangen. Naarmate de olieprijs in de toekomst sneller blijft stijgen, schuiven wij die moeilijkheden n a a r een verdere toekomst. W a n t de problemen die we zullen krijgen zijn er in de eerste plaats omdat het tekort op de betalingsbalans groter wordt. Dat wordt onder andere veroorzaakt door een afname van de export van aardgas. Maar dat k a n voor een deel weer gekompenseerd worden als het aardgas veel meer gaat opbrengen en dat gebeurt ook als de olieprijzen stijgen. Je kunt n u wel zeggen ,ja, die betalingsbalans, dat halen we nooit, want dat aardgas geraakt op den duur weg'. Maar we zouden het nog wel een tijdje kunnen houden als we niet een stijging krijgen van het volume van de export van aardgas, m a a r een enorme prijsverhoging. Nou, die prijsverhoging hangt van de olie af. Als er de prijsverhogingen van 1973 en 1979 niet waren geweest, dan hadden we al lang in de misère gezeten en hadden we al lang maatregelen moeten nemen om dat tekort op de betalingsbalans te dekken. Dat is allemaal uitgesteld. Nou, mijn verwachtingen zijn, dat zo tegen het midden van de jaren tachtig, het volume van het aardgas niet meer toeneemt, en als die prijs dan niet fabelachtig de hoogte in gaat dan komt die kladderadats. Mocht echter Khomeiny of weet ik veel wie, het voor mekaar weten te krijgen dat de prijs van het aardgas stijgt, dan krijgt onze betalingsbalans geen specifieke moeilijkheden. Ik ga er m a a r even van uit dat die olieprijzen m a a r niet fabelachtig zullen stijgen in de toekomst. Dan komt die ekonomische inzinking in het midden van de jaren tachtig en dan verwacht ik dat de regering niet aan de k a n t zal blijven zitten. Ze zal moeten ingrijpen. En niet via het herstel van het marktmechanisme, m a a r wel via konkrete maatregelen voor bepaalde bedrijfstakken, of mensen bij de overheid zet-
digheden. W a n t je krijgt natuurlijk werkloosheid, stakingen en een grote sociale onrust. Daarbij moet zo een regering kunnen optreden en dus krijgt zo een regering dan waarschijnlijk biezondere, tijdelijke volmachten. Maar die volmachten zullen blijvend zijn: omdat die moeilijkheden lang zullen duren, en omdat dat ingrijpen in die ekonomie zozeer een centrale planning eist dat je een regering nodig hebt die dan ook kan zeggen ,zo moet het hier' en ,zus moet het daar'. En dan moet ze speciale volmochten houden. - THB: Welke politieke koalitie ziet u daartoe in staat? - T. Stevers: Dat maakt mij niet zo veel uit. Politieke partijen voeren praktisch allemaal dezelfde politiek. Ideologieën verschillen wel, m a a r in het praktisch beleid merk je daar niet zo veel van. Het CDA voert nu bijvoorbeeld vrij nauwkeurig het koncept van Den Uyl voor bestrijding van de werkloosheid uit. - THB: Het is toch ook een kwestie van politieke opties. - T. Stevers: Ik geloof dat een regering m a a r een hele smalle politieke marge heeft. Een regering heeft niet te kiezen. Een regering wordt gedreven: door allerlei machtsverhoudingen, door objektieve strukturen en grootheden als bevolkingsaanwas, het aantal bejaarden, enz. Maar de opties die ze zelf kan nemen zijn erg klein.
ten, zodat ze weer werk hebben. En- bedrijven geworden zonder dat d a a r fin, het zogenaamde gerichte beleid de Nederlandse bevolking ook m a a r iets van heeft gemerkt. Die koude van de regering dus. socialisatie zal zich steeds doorzet- THB: Hoe uit zich dat dan? - T. Stevers: Een van de eerste din- ten. Langzamerhand zal dit overlogen die zo een regering ga^t doen pen in een investeringsplanning is het aan banden leggen van het door de centrale overheid en dan kapitaalverkeer met het buitenland. moet je zorgen dat die investeringsDe mensen die een devaluatie zien plannen dan ook weer allemaal op aankomen en wat geld hebben, pro- elkaar zijn afgestemd. beren natuurlijk d a a r zo snel mo- Ja, en dan is er natuurlijk de argelijk mee in het buitenland te ge- beidsmarkt. Ik las onlangs nog in raken. een krant dat een minister zich had Ze zal überhaupt de kapitaalmarkt laten ontvallen dat ze zo langzamergaan reguleren in die zin dat ver- hand iets moesten gaan doen aan zekeringsmaatschappijen en andere die zogenaamde ,passende arbeid'. - THB: Terug naar de volmachten. institutionele beleggers verplicht Wat met het parlement, de vakbonworden om h u n geld d a a r en daar Een formule waarbij je arbeid mag beleidsorganen, uit te lenen, met name a a n de over- weigeren als het niet passend voor den, de regionale enz. heid. Ook het bankwezen zal onder je is. Nou, het komt er gewoonweg - T. Stevers: In deze gang van zaken op neer dat we stap voor stap n a a r scherpe kontrole komen. Je ziet het dus duidelijk: een fikse greep op de financiële sektor. Daarnaast krijg je ongetwijfeld een centrale loonpolitiek, waarbij de vakbeweging in dat opzicht wordt uitgeschakeld. - THB: Zo? - T. Stevers: Zeker ten aanzien van de loonpolitiek. Op den duur wordt de vakbeweging een soort eerste hulp bij ongelukken voor individuele gevallen. Maar als politieke macht zal ze n a a r mijn gevoel m a a r dan denk ik aan tien, twintig jaar - sterk in betekenis afnemen. Verder denk ik dat niet alleen de konsumptie beperkt zal worden via de loonmatiging, m a a r dat er daarnaast ook een richten van de konsumptie zal komen in de zin van distributiemaatregelen. Bijvoorbeeld distributie van energie: benzine en stookolie, en distributie van woningen, iets wat je al in beperkte mate Prof. dr. T. A. Stevers: „Na Prinsjesdag in ,De Volkskrant'. hebt op dit ogenblik.
Uitholling demokratie
een Zweeds systeem toegaan, waarbij je zelf niet meer kimt bepalen w a a r je gaat werken, m a a r dat de regering, dat wil zeggen de ambtenaren, dat wil zeggen het arbeidsbureau, k a n zeggen: ,Nou mijnheer u moet zich m a a r laten omscholen', en: ,dan moet u m a a r gaan verhuizen', en: ,dan gaat u d a a r m a a r werken.' Zo gaat dat in Zweden ook: Dat is duidelijk een aantasting van de vrijheid van arbeid. - THB: Als je deze ingrepen in het ekonomische leven zo ziet, lijkt dat toch wel konsekwenties te hebben voor het politieke systeem. - T. Stevers: Ja. Daar is een overheid voor nodig die grote macht moet hebben. Om te kunnen opereren in biezonder moeilijke omstan-
Koude socialisatie Daarnaast gaat de regering in toenemende mate bepalen wat goed is voor de mensen of voor het land om te konsumeren, en wat niet. Bepaalde goederen worden dan duur gemaakt, anderen worden goedkoper. Op dit ogenblik gebeiu-t dat ook al met alkohol, die erg duur is, en met woningen, die sterk gesubsidieerd worden. Ook zal de overheid inspringen bij een heleboel bedrijven waar het slecht gaat: in belangrijke mate worden dat zelfs overheidsbedrijven. Dat is een tendens die overigens steeds sterker wordt: de afgelopen jaren zijn tientallen bedrijven staats3
speelt het parlement inderdaad m a a r weinig meer mee. Ingrijpen in de ekonomie k a n het parlement ook niet, dat is veel te ingewikkeld en dan kom je bovendien nooit klaar, want je moet vrij snel die ekonomie kunnen sturen. Parlementaire diskussies zouden in die kontekst de hele zaak alleen m a a r hopeloos vertragen. Ook de vakbeweging zal niet meer meespelen in bijvoorbeeld het bepalen van prioriteiten bij de sektorplanning. Die planning is onvoorstelbaar ingewikkeld, en dan kun je niet hebben dat een of andere pressiegroep als de vakbeweging, of een belangenorganisatie als de ondeme(Vervolg op pagina 4) thb 17a - 21 december 1979
Vervolg van pagina 3
Een verhaal van werkloosheid, prijsstijgingen, speciale volmachten voor de regering en ingeperkte vrijheden voor Jan Modaal mingsraad, dat die d a a r dan weer tegenin gaan. Nee, dat hele tableau moet dan zo uitgevoerd worden. Binnen de regering moet er dan koördinatie zijn, dus je krijgt een uitholling v a n de ministeriële verantwoordelijkheid en koncentratie van macht bij de minister-president. Maar die minister-president loopt natuurlijk ook niet los, die is gebonden aan zijn partijprogramma. Dus je zult zien dat hij in sterke mate door zijn partij gekontroleerd wordt: dat zou kunnen in de vorm van adviseurs voor ministers en de minister-president, die tussen de ambtenaren en de ministers inzitten. Dat zou ook kunnen in de vorm van een komité dat door de partij is samengesteld en dat een soort schaduw-regeringsprogramma opstelt en kijkt of de regering zich aan die afspraken houdt. Ik zie ook de centralisatie ten aanzien van lagere overheden toenemen, want de centrale overheid voert de regionale politiek en dan kun je niet hebben dat die regionale overheden d a a r al te veel van afwijken. Ook partikuliere organisaties, die voor welzijnszorg bijvoorbeeld, zullen nog veel meer onder de richtlijnen van Den Haag vallen. W a n t het wordt k r a p met de centen en er moet dus bezuinigd worden: en dat moet eerlijk gebeuren, dus dat kun je dan ook m a a r best centraal doen. Een ordening van de gezondheidszorg komt er vast: die kost erg veel geld. En ook aan de hoge salarissen van de artsen zal via het quotum (aantal patiënten per arts nvdr) paal en perk worden gesteld. Normaal lijkt me dan dat ze in een verdere fase van de artsen gewoon ambtenaren maken. Nou, voeg dit m a a r bij het hele vorige rijtje, dan zie je dat de demokratie inderdaad ernstig wordt aangetast. - THB: Hoe moet dat aflopen? - T. Stevers: Dat weet ik niet. Ik heb er wel eens over gespekuleerd, m a a r daar durf ik niet op in te gaan. Ik hoop dat ik geen gelijk krijg, m a a r ik vrees toch dat het zich zo zal afspelen. - THB: Hoe zou u de staatsvorm op dat ogenblik willen omschrijven? - T. Stevers: Formeel is 't natuurlijk een parlementaire demokratie, alleen inhoudelijk zal de vrijheid ernstig worden ingeperkt. Sommigen zeggen daar dan wel op ,ja, m a a r dat is eigenlijk geen dwang. Dat is een demokratische dwang, want dat willen we allemaal zelf.' Ik vind dit een erg simpele opvatting van hoe een demokratie werkt. - THB: Wat zijn nu de gevolgen van deze krisis voor het individu? - T. Stevers: In inkomen gaan we natuurlijk allemaal achteruit. Dat is duidelijk.
- THB: In koopkracht! - T. Stevers: Dat is erg duidelijk ja. En dat zal dat individu rot vinden Daar komt hij tegen in opstand. Daar komt sociale onrust van, want niemand wil ook m a a r een cent achteruit. En dan vooral m a a r heel jaloers kijken of een ander niet een beetje minder achteruit gaat, of het wel eerlijk verdeeld wordt, dat achteruit gaan. Daarnaast heeft dat individu n a a r mijn gevoel steeds minder vrijheid. De mogelijkheden om een eigen zaak te beginnen, de mogelijkheden om een vak te kiezen wat je wil, om een studierichting voor jozelf uit te zoeken, vallen helemaal weg. Dat vind ik bedenkelijk. W a n t via een bepaald selektiesysteem zal het individu te horen krijgen; ,Ga jij straks m a a r dat doen.' Je zult nooit meer kunnen doen wat je zelf wilt, en d a a r heb ik fundamentele bezwaren tegen. Overigens is het merkwaardig dat de kommunistische landen ten aanzien van de arbeidsmarkt het systeem hadden waar wij n u naartoe gaan, alleen, ze zijn er allemaal van terug gekomen. In de kommunistische landen werkt de arbeidsmarkt veel beter dan bij ons: daar hebben ze veel grotere inkomensverschillen overeenkomstig de schaarste. Dat gepraat bij ons van: hoe moet je een werk waarderen in verband met zwaarte van arbeid, lichaamskracht, in verband met verantwoordelijkheid, met o p l e i d i n g . . . In die landen kijken ze veel meer n a a r de arbeidsmarkt. Zo van: als wij meer mensen nodig hebben van dat kaliber dan gaan wij dat werk hoger belonen. Nu is het natuurlijk wel zo dat ze het d a a r kunnen doen, omdat ze een diktoriaal bewind hebben. Omdat er d a a r iemand is die zegt, die inkomens zullen zó en zó ongelijk zijn. Bij ons is dat politiek niet mogelijk, want bij ons zijn de politieke krachten vrij sterk om alles te nivelleren. Onze demokratie maakt dat onze arbeidsmarkt niet werkt en dat we dus n a a r een kollektief systeem moeten in dat opzicht. En de diktat u u r van de kommunistische landen maakt het mogelijk om een arbeidsm a r k t te laten funktioneren.
ben dan vrouwen, m a a r de vrouwen moeten evenveel verdienen, dan hebben ze zich de m a r k t uit geprijsd. Je kunt wel zeggen ,die werkgevers moeten zo niet denken', m a a r ik konstateer gewoon dat de vrouwen voor bepaalde funkties meer vragen dan de m a r k t wil bieden. En dan zie ik dat werkgevers mannen in dienst nemen, want vrouwen zijn even duur. - THB: Wat is dat nou voor flauwekul. Wat bedoelt u daar nu mee? Dat de vrouwen maar minder moeten gaan verdienen? - T. Stevers: Ja, dat bedoel ik. - THB: Zelfde opleiding? Zelfde bul? - T. Stevers: Ik ben niet normatief bezig. Mijn vrouw werkt ook. Ik konstateer: als de vrouwen die prijs vragen komen ze niet aan de bak. W a n t dan zal die ondernemer zeggen: heb ik liever niet. Dat geeft soms gedonder, en misschien r a a k t ze wel in verwachting. Ik kan gewoon kiezen en dan heb Ik liever een man. Tenzij ze weer goedkoper zou zijn, dan wordt het weer een andere zaak. Als je dat wil veranderen heb je een ander systeem nodig. - THB: Ik hou mijn hart vast voor de gastarbeiders in de tachtiger jaren. - T. Stevers: Ja, het is natuurlijk een r a m p dat wij überhaupt gastarbeiders in dit land binnen gelaten hebben. - THB: Hoezo een ramp? - T. Stevers: Dat was helemaal niet nodig. Onze loonstruktuur was niet goed toen. Als je voor dat werk geen mensen kon krijgen toen, had je m a a r meer voor dat werk moeten betalen. Als je dan nog geen mensen kreeg, zou er hier minder geïnvesteerd zijn. Dan zouden ze voor
vuil werk misschien gezocht hebben n a a r arbeidsbesparende machines. Nou, je zou een andere ontwikkeling gekregen hebben, m a a r je zou niet die mensen gekregen hebben. Misschien een lager nationaal produkt, m a a r goed, d a a r hoef je dan ook met minder mensen van te leven. Dus ik vind dat echt een ramp, want het geeft weer veel problemen in de samenleving. Ik heb het hier nu niet over ethiek. Ik konstateer alleen dat als een groep in een samenleving zit die anders is dan de rest, dat dét problemen geeft, tenzij die groep zich oplost in de rest. Maar goed. We hebben ze. Dan is het zonder meer een duidelijke zaak dat je niet mag diskrimineren. Ik denk wel dat er een tendens zal zijn om het aantal gastarbeiders dat nog binnen kan komen sterk te beperken. Daar is men nu van overtuigd. Hoe het dan moet als Griekenland of Turkije binnen de EEG komen? Dat wordt dan een moeilijke zaaJf. Nederland zal in ieder geval proberen om ze zoveel mogelijk buiten te houden. We zouden dat natuurlijk kunnen voorkomen als we het marktmechanisme weer lieten funktioneren: dat werk zou beter betaald worden omdat je gewoon minder mensen ervoor kunt krijgen. Maar ja, hoe je dat precies allemaal moet oplossen weet ik niet. Ik vind wel dat ze d a a r iets aan moeten gaan doen. Ik vind het eigenlijk te gek. De idee dat Nederland - zo een overbevolkt land overstroomd zou kunnen worden met één miljoen immigranten! Dat gaat langzamerhand op zelfmoord lijken." Annemiek Decock
Vorige week was de befaamde Hollandse held - van boven de Moerdijk - Hans Brinkers in de persoon van Ton Bierinigs op de hogeschool present. Ton hanteerde niet het befaamde Hollandse vingertje om een ongekende watervloed op de zevende verdieping van gebouw B te keren, maar een heuse bezemsteel. Wat wilde het geval: Een man had zijn behoefte gedaan in een urinoir. Helaas begaf de doorspoelknop het en de man droop af met kletsnatte kleren. Het water zocht zich een weg tot aan de begane grond, waarna Ton Bierings op de proppen kwam. Het duurde een half uur alvorens hij, inmiddels ook met doorweekte kleren, de bezemsteel uit het gaatje kon halen.
Vrouwen! Uit de markt geprijsd! - THB: In het beeld dat u schetst gaan de werkende vrouwen er natuurlijk ook het eerst uit. - T. Stevers: Dat denk is wel ja. Ik denk ook dat de vrouwen daar zelf een beetje de schuld van zijn. Ze hebben zichzelf uit de markt geprijsd. Zolang werkgevers voor bepaalde funkties liever mannen heb4
omv
J o u . het zal ons een zorg zijn, de zaak draait dan maar de gort in' Deze fatalistische uitspraak was te horen tijdens het THB-debat over het personeelsbeleid. Een panellid nam deze uitspraak in de mond, ter illustratie van hoe mensen gaan reageren als ze klem zitten in de strukturen van een te sterk gebureaukratiseerde instelling voor WO. Personeelsbeleid is voor alles een menselijke aangelegenheid. Het zou mooi zijn als zo'n beleid er een was van mensen voor andere mensen en niet van mensen over andere mensen, zoals het ook aan de KHT nog te vaak wordt ervaren, als is DPZ afgedaald van gebouw A naar de derde verdieping van gebouw B. Menselijke verhoudingen lopen stuk op starre strukturen en steile hiërarchieën. Tussen de overeenkomsten uit grootmoeders tijd met handje-klap amnex tien glazen bier en de geponste sollicitatieformulieren van vandaag ligt een afgrond. De willekeur van vroeger heeft de plaats moeten ruimen voor de anonieme efficiëntie van vandaag. De remedie is erger dan de kwaal. Hoe ontwar je zo'n kluwen van strukturele en menselijke tentakels? Wij laten in dit extra nummer wat licht schijnen in deze toch wel gesloten donkere kamer van het beleid en wij zitten met het gevoel dat een streepje licht noch de mufheid, noch de duisternis verjaagt. Kortom, wij voelen ons mislukt. In het debat worden met mooie en minder mooie zinnen open deuren ingetrapt, maar de kool en de geit worden gespaard. Af en toe hoort men tussen de regels een andere klok maar die wordt gedempt in de stroom van vaagheden en algemeenheden. Er wordt te veel in kode gepraat en de echte problemen worden - soms onbewust onder tafel geschoven. Twee door ons geplande interviews met verantwoordelijken die met het personeelsbeleid te maken hebben, konden geen doorgang vinden.
Op een aanvraag voor één interview werd niet gereageerd, een ander interview werd wel afgenomen maar op de valreep op uitdrukkelijk verzoek van de geïnterviewde, ingehouden. In de wandelgangen hoort men over spanningen, angsten. De juiste toedracht blijft onduidelijk zeker voor de mensen op de onderste sporten van de ladder. Vandaag, als dit nummer var» de persen rolt zal hel GO zich buigen over een aantal aspekten van dit personeelsbeleid zoals omschreven in de nota. Een paar dagen vroeger heeft de ABVA haar definitieve reaktie op de nota geformuleerd, en ook het KvB zal voor de feestdagen een reaktie op de nota laten verschijnen. De ABVA stelt vast dat van het mooie voornemen in de KvB-nota van 1973, om de mens boven de struktuur te plaatsen, weinig gerealiseerd is. De nota Personeelsbeleid 1979 is op pagina 66 erg duidelijk: „Voorzover er sprake is van een beleid bestaat de indruk dat dit teveel ondergeschikt wordt gemaakt aan formatieplannen en externe d r u k . . . In konfliktsituaties zou de problemamtiek te veel benaderd worden in termen van de organisatie waardoor individuele belangen in de knel kunnen komen. Deze eenzijdigheid van probleembenadering blijkt onder andere in het geval van reorganisaties, automatiseringsprojekten en ontslagzaken." De ABVA heeft in haar vergadering opgeroepen om in het nieuwe Jaar met akties te komen. Zij hopen dat ook de niet-georganiseerden bij deze akties zullen aansluiten. In elk geval moet er duidelijkheid komen ini het huidige machtsspel. Heren bestuurders, vertel eens, wat is er aan de hand? Zwijgen zal velen doen besluiten: „nou, het zal ons een zorg zijn, de zaak draait dan maar de gort i n " . De Redaktie
Greet Agnes, Suzanne en de anderen... Een verhaal Hitchcockkelders. maar met een macho-ontknoping. schortzak te steken. Je kent heel veel mensen, alleen al van gezicht, en dan groeten ze en dat is gewoon leuk. En je doet dingen, die er voor jezelf gewoon bijhoren. Als je iemand in de gang ziet die loopt te zoeken, dan wacht je niet totdat die persoon iets aan jou vraagt, m a a r dan vraag je van te voren waar hij n a a r toe moet. Of in een vergadering, dan weet je dat zo'n asbak helemaal vol zit, en dan neem je alvast een schone mee. Dat ik de macht heb om iemand geen koffie te geven, daar profiteer ik niet van. Zo van, sorry hoor, m a a r jouw deur loop ik voorbij. Dat hoeft voor mij niet, als mensen niet aardig tegen je doen, ze op die manier te treiteren. Als jij mij niet uit kimt staan, m a a r natuurlijk wel graag koffie wilt hebben, dan zou ik het gemeen vinden jou geen koffie te geven. En als ze me door h u n eigen schuld in de koffieronde gemist hebben, en er dan aan komen ho len en vragen: ,o, kan het nog?', dan zeg ik: trooost u met de gedachte, dat Agnes nog langer moet wachten." Greet Ermen van planning en be-
in ait nummer over het personeelsbeleid liggen de mannen kwantitatief meer dan een lengte voor. Niet omdat wij het zo hebben gewild, maar omdat de situatie aan de hogeschool nu eenmaal zó is. Vandaar zomaar enkele vrouwenportretten. Portretten van motivering en betrokkenheid, maar ook van machteloosheid. Een vroegtijdig afgebroken portret zelfs. Ce que ,homme' veut, dieu Ie veut. „Die chocoladeletters van de foto heb ik van een heel klein instituut] e van vijf personen hier uit het gebouw gekregen. Met een heel leuk sinterklaasgedicht vol dankbaarheid en waardering en een gouden lijst erom heen. De dag dat ik dat kreeg, is daardoor verder helemaal in de soep gelopen. Ik werk hier op school in de koffiekamer nou negen jaar, en met steeds meer plezier, d a a r snapt natuurUjk niemand iets van. Maar zoiets mag ook wel eens een keer gezegd worden, er worden zoveel vervelende dingen over onze dienst verteld. Ik werk in drie gebouwen, als ik dan nog een uurtje over heb, zit ik in een vierde gebouw. Tegen mensen die vervelend doen, zeg ik op een nette manier dat het ook anders kan. Maar dat komt echt niet veel voor hoor.
Ik geloof niet dat mensen anders tegen mij zouden doen, wanneer ik Keesje had geheten. Dat zou voor mezelf ook niks uitmaken. Ik heb nu een hoop plezier in mijn werk en ik krijg veel waardering. Ik zou nou ook niet zo gauw kunnen zeggen, wat ik hier veranderd zou willen zien, en ik vind het moeilijk voor een ander te praten. Ik heb het hier n a a r mijn zin, en als ik met iets zit, dan loop ik d a a r geen veertien dagen mee rond, dan zeg ik dat gewoon. Dat ik die chocoladeletters kreeg vind ik hartstike fijn, m a a r het gaat uiteindelijk niet om de kadootjes, m a a r veel meer om de dingen die ze tegen je zeggen, dat is gewoon vitamine voor mij. Er zei een keer iemand: de manier waarop jij hier gastvrouw bent, dat is werkelijk geweldig. Nou dat ie fijn om in je
groting: „Ik ben bang dat de sfeer nog meer verzakelijkt als de nieuwe WUB wordt aangenomen. Deze af-
Agnes Vos
venwerk Vrouwenwerk
Een flinke rotzooi ooi htj het THB Mien Olieslagers betrad ruim vijf jaar geleden voor het eerst de hogeschool in dienst van de Cemsto. Twee redenen had ze ervoor om in de avonduren wat te gaan werken. In de eerste plaats.voor de verdiensten, maar wat veel belangrijker was: „Ik wilde er wel eens uit zijn. Thuis was het altijd dezelfde sleur. Als we gegeten hadden keken we naar de televisie en dat was toch maar verloren tijd. Ik voelde me toen echt meer geïsoleerd dan nu. Voordat we hier met ons werk beginnen, praten we wat met elkaar. Zo hoor je eens wat anders". Als de mogelijkheid bestond om „opnieuw te beginnen", dan zou ze zeker kiezen voor deeltijdarbeid voor haar en voor haar man. „Nu kan dat haast niet meer want mijn man wil voor hele dagen blijven werken. Dat ik 'savonds ging werken vond hij geen probleem, maar hij zei wel, dat onze zoon er niets aan tekort mocht komen".
Overspannen
In het begin kwam de hogeschool wat vreemd op haar over. Vooral omdat het gebouw zo groot is waardoor ze regelmatig de weg kwijt was. In die tijd had ze de zorg over verdieping 1 en 2 van
gebouw B en daar brahsn de liften haar op. Zozeer zelfs, dat ze drie maanden met ziekteverlof thuis moest blijven. Overspannen. Daarna kreeg ze de negende verdieping toegewezen en dat bevalt haar opperbest. „Ik heb niets meer met de liften te maken". Op de vrijdagavond werkt ze van half zes tot half acht en de andere dagen van zes uur tot half negen. Als alles meezit, krijgt de hele verdieping elke zes weken een hele beurt, maar: „Dat zit er niet in. Het zou beter zijn als we af en toe wat hulp kregen voor een extra beurt zoals de kasten en de plinten". Tot de dagelijkse kost behoort het zuivermaken van de asbakken, prullebakken, de buro's en de toiletten. De ene dag maakt ze links van de gang de vloeren schoon, de andere dag de rechtse helft. En zo maar door. Het bevalt haar best. Zoals elk werk, ook hier de schaduwzijde, waar volgens haar iedereen wel een beetje aan mee kan werken om dat wat te verlichtsn. „Met de planten is het een grote verschrikking. Daar besteedt bijna niemand aandacht aan". Ze laat een briefje zien dat ze bij iemand op het bureau heeft gelegd en waarin ze de kamerbewoners erop attendeert dat er
spint in de planten zit. En dan: „Die verdomde melkblikjes, dat is één grote ellende. Ik heb er mijn vingers wel eens aan opengehaald en de vuilnisbakken gaan er zo van stinken".
Een tip: „Als iedereen nou eens die melkblikjes in de koffiebekers gooit en daarna die bekers gewoon op het bureau laten staan, dan is dat voor ons &zn stuk gemakkelijker". Andere ellendes: „Peukjes op de trappen, hondenharen en hondenpoten op de vloeren en gekrabbel op de wan-
6
>>
den van de
THB
liften".
Ze lacht als ze het over de lokalen van het THB heeft. „Ik vond het er wel prettig werhsn hoewel het er altijd een flinke rotzooi was. Overal inkt en zo, maar ja, dat brengt het werk met zich mee". Waarom ze geen hekel had aan de kamers van het THB: „Als je daar mee klaar was, dan kon je goed zien, dat we er gewerkt hadden. Het resultaat van je werk zien, is heel erg leuk. Eens wat andere praat horen, onder andere mensen komen is het belangrijkste motief voor haar werk voor de Cemsto. Dat moet dan wel voor of na het werk gebeuren want tijdens het werk mogen ze niet praten met elkaar. „Daar is geen tijd voor want anders krijgen we ons werk niet klaar". Ze steekt haar hand in eigen boezem: „Je kent dat wel. zo'n praatje blijft niet bij vijf minuten". Overigens schijnt het niet zo'n ramp te zijn, als het werk niet helemaal wordt afgemaakt maar: „Werk laten liggen vind ik erg vervelend". Aan het eind van dit gesprekje loopt ze vlug naar een emmer in een poging de verloren tijd snel ongedaan te maken. P. S.
van arbeidsvitaminen^ bureaukratie en dat wel. deling bestaat sinds 1973 en is ingericht omdat de universiteiten opdracht kregen planningsprocedures te gaan ontwikkelen. Alle universiteiten zijn landelijk regelmatig in overleg met elkaar en met de minister, om over meerjarenafspraken, kapacitelt van studenten, gebouwen, middelen en personeel te praten. Vóór 1973 bestond de afdeling begroting ook wel, m a a r toegevoegd aan financiën. In dat verband is het misschien wel leuk om werkend met begrotingszaken en geïnteresseerd zijnde in bestuurskwesties hier te zitten, omdat met name dit soort afdelingen middenin de hogeschool staan, en nogal een kijk hebben op het hele gebeuren. Alles passeert in feite deze afdeling; veel zaken hebben immers met geld te maken. Het personeelsbeleid van de hogeschool? Dat is tweedelig, denk ik. Je vraagt of er überhaupt een personeelsbeleid gevoerd wordt voor iedere medewerker, en of er een apart beleid voor vrouwen bestaat?
Nou, een personeelsbeleid in de zin van het formuleren van uitgangspunten en doelstellingen, waarop je je beleid en handelen richt is er niet. Wij zijn een gedemokratizeerde instelling, een instelling die zichzelf bestuurt, en die dan ook een bijzondere vorm van personeelsbeleid vereist, denk ik. Als ambtenaar op een gemeentehuis werken is volstrekt anders als hier. Je kunt het vergelijken met gemeente-ambtenaren, die ook nog eens in de gemeenteraad zitten en het beleid bepalen. Een bijzondere houding van bestuurders en leidinggevenden is daarom op zijn plaats, wil de organisatie goed funktioneren en, wat nog veel belangrijker is, wil iedereen met plezier zijn werk doen.
700 personeelsleden heel overzichtelijk ingedeeld. Aan de ene kant heb je de wetenschappelijke klub, aan de andere k a n t de verschillende diensten. Iedereen heeft een diensthoofd of subhoofd of uiteindelijk het hoofd van de diensthoofden boven zich. Het is heel hiërarchisch gestruktureerd. Dat het personeelsbeleid niet zo soepel verloopt als het zou kunnen lopen, komt volgens mij niet door de toename van personeelsleden en de uitbreiding van de hogeschool. De laatste p a a r jaar merk je, tenminste wanneer je niet met oor- en oogkleppen rond loopt, een toenemende bureaukratizering en een minder prettige werksfeer. Als ik bijvoorbeeld bepaalde dingen konstateer, dan ga ik op informatie uit, dan loop ik gewoon de k a m e r van zo iemand binnen, en vraag wat er aan de h a n d is. Soms zijn mensen d a a r heel verbaasd over, m a a r dat vind ik doodgewoon. Ik vind het erg belangrijk
Minder prettige werksfeer Op zich is het hier op school met
Greet Ermen op de hoogte te zijn van de zaken, die er spelen en volgens mij ontbreekt het hier nogal eens aan bij de heren bestuurders. Nou hoeft zo'n bestuurder van mij ook niet iedere dag op de drukkerij koffie te gaan drinken, m a a r als dat eens een keertje zou gebeuren, zou dat voor beide zijden heel informatief wezen, en een wat minder afstandelijke sfeer op dit instituut kweken. (Vervolg op pagina 8)
Vrouwenwerk 99
De eerste werkdag ziek in hed^^
Josée Peters was haar werk in 't onderwijs .Superbeu', weet ze nog precies. Jarenlang had ze voor de klas gestaan. Frans was één van de vakhen waar ze les in gaf. Jammer voor haar, maar de belangstelling van de Nederlandse jeugd voor deze mooie taal werd met het jaar minder. „Zo vlug als het niet meer verplicht was haakten ze af". Daarbij kwam: „De leerlingen trokkan hun mond steeds verder open".
Inbed Ruim vijf jaar geleden ging ze op zoek naar ander werk. Links en rechts solliciterend kwam ze tot de ontdekking dat werk op een kantoor voor haar nauwelijks was weggelegd. „Rekenen is nooit mijn sterkste kant geweest en dat moet je meestal toch wel kunnen op kantoor". Toen vernam ze van een vakature bij de hogeschool. Er werd een hoofd voor de typekamer van de Ekonomische Fakulteit gezocht en gevonden in de persoon van Josée. Een hele omschakeling voor deze vrouw wat blijkt uit: „De eerste werkdag begon ik in bed", zenuwen. Maar het beterde snel, met haar en met de typistes. Vooral die laatsten hadden een moeilijke periode achter de rug. Josée trof een nog niet zo gemotiveerde typekamer aan met tussen de uit te typsn teksten boeken en kruiswoordpuzzels. Al vlug kwam ze er achter waar het hem aan schortte: „Er was nauwelijks kon-
takt tussen de typistes en de mensen waarvoor ze werkten. Bijna al 't werk werd aan 'n balie afgegeven. Daarbij kwam dat de meestsn gespecializeerd waren en dat gaf ook al minder arbeidsvreugde. We hebben daarop besloten de balie af te schaffen, de mensen rechtstreeks door te sturen naar de typistes en het werk eerlijker te verdelen". De omschakeling was in het begin wat moeilijk. Niet voor de typistes, maar voor de brengers van het werk. „Sommigen reageerden autoritair, ook al door de overdreven ondergeschikte hou-
ding van de typistes toendertijd, maar op onze manier leerden we ze dat wel af". Er kwam een huislijke sfeer te hangen in de typekamer op de vijfde verdieping van gebouw B. Gezellige aankleding, een koffiehoek, persoonlijke ditjes en datjes. Kortom, Josée, de typistes en bezoekers vonden spoedig hun draai. „Typen", zegt ze, „is echt niet zo'n saaie bezigheid, als je maar weet waar je mee bezig bent en voor wie je het werk doet. Getallen en berekeningen uittikken doet eigenlijk niemand graag maar het wordt al een stuk beter als het om artikeltjes gaat. Boeken moeten we ook verzorgen en dan stellen wij het erg op prijs als we het eindresultaat zien. Ik moet zeggen, dat we wat dat betreft veel begrip krijgen want het gebeurt regelmatig dat de typiste een exemplaar krijgt van het boek dat ze heeft getikt. Zie je, dat lijkt al een stuk minder op lopende band werk".
Poetsen Ze zijn er altijd geweest sn ze zullen er altijd wel blijven, figuren die op de één of andere maniet moeten laten blijken dat ze méér zijn dan een typiste. Trekken die overigens weer mooi thuis worden bezorgd bij de betreffende persoon: „Als zo iemand bijvoorbeeld een stuk met de hand heeft geschreven en we kunnen het niet goed lezen, dan
7
gaat het terug. Van de andere kant ervaren de typistes het uitwerhsn van een handgeschreven tekst als erg aardig. Als je dan naderhand het resultaat ziet, naast het origineel, dan is het net alsof je je huis hebt opgepoetst". Veel hangt overigens af van het persoonlijke kontakt. „De één wil wel dat we taalfouten korrigeren, de ander niet". Josée weet uit ervaring: „Hoe meer iemand met getallen werkt, hoe minder de kennis is van de Nederlandse taal." Binnenkort zegt ze haar werk in de typekamer vaarwel. Ze wilde voor halve dagen gaan werken, maar kwam tot de konklusie dat dat voor een hoofd van een typekamer bijna niet haalbaar is. Na wat rondneuzen vond ze een nieuwe baan als sekretaresse van Van Spaendonck. Daar ging een behoorlijke gewenning aan vooraf. Haar problemen moesten worden gezocht in de totaal andere sfeer die ze aantrof. „Weinig tijd voor persoonlijke dingetjes. Altijd maar doorwerhsn. Geen tijd voor een gezamenlijke kop koffie". Ze vindt het erg belangrijk als met haar persoonlijkheid rekening wordt gehouden. En het betert al: „Ik zette er een een paar plantjes neer, een beertje en een bloemetje. Enige tijd geleden een paar kaarsjes. Is het al kerstmis, vroegen ze toen". P.S.
thb 17 - 21 december 1979
Vervolg van pagina 7: Ce que ,homnie' veul dieu Ie veut
Wat de man wil, dat wil God Ik denk ook dat de afstand tussen de dienstverlenende poot en de onderwijs verzorgende poot groot is. De eerstgenoemde diensten zijn aan een grotere kontrole onderwoiijen dan de wetenschappers, en beide hebben weinig zicht op eikaars werk. Ik ben bang dat wanneer die nieuwe WUB (voor een deel terug n a a r vóór 1971) wordt aangenomen, die verzakelijkte sfeer nog meer toeneemt. Ik ken hier op school door mijn vele dienstjaren en door hogeschoolraads- en kommissiewerk erg veel mensen. Dat is ook belangrijk om je werk goed te kunnen doen. Mensen komen ook gemakkelijker n a a r je toe, ze weten je te (vinden. Buiten de hogeschool houd ik me ook met politiek bezig, ik zit in de gemeenter a a d van Oisterwijk.
's avonds van 6 tot 10 uur. Het is verplicht een kursus te volgen, wat betekent dat ik voor twee jaar vastzit aan de hogeschool. Anders moet ik dat hele kursusgeld zelf terugbetalen. Sommige mensen doen nogal uit de hoogte aan de uitleenbalie, zo van: ,Kunt u even komen, ja?' Het kan ook inbeelding van mij zijn hoor, m a a r het is gewoon niet leuk. Er zijn studenten, die een vreselijk elitaire houding aannemen. Dat is niet te geloven. Als je bijvoorbeeld kranten opruimt, dan plak ik briefjes op de tafel: graag de kranten terug op de rekken. Nou, er is er geen een die het doet. Als je om 21.45 u u r zegt: wij gaan sluiten, dan zegt er een: ,nee, je sluit pas om 10
Vrouwen
Zelf heb ik geen problemen in mijn werk met mijn ,vrouw-zijn',-dart-zaI waarschijnlijk komen doordat ik al erg lang temidden van mannen mijn werk doe, en mijn mondje wel kan roeren.
Suzanne Melissen van de bibliotheek: Sssjt, kan het misschien wat zachter? „Ik werk als leeszaalassistente op de centrale bibliotheek voor halve dagen. De ene week 's middags van 2 tot 6 uur, de andere week
Trouwens dezelfde houding van die studenten heb ik ook in het vrouwenoverleg geproefd. Daarom zal ik nooit meer verschijnen. Voor mij was het dat studenten weer een leuk studieprojekt hadden, zo van: we zullen wel eens iedereen gaan helpen, terwijl ik d a a r gruwelijk over mijn nek ben gegaan. Ik kom daar binnen, zitten 60 man, 3 personeelsleden, dat is jullie fout zondermeer waarschijnlijk niet, wij komen zelf of wij komen niet. Maar dan werden er 36.000 groepen geformeerd, subgroepen en daar zullen we eens over gaan evalueren. En ik kan me nog zeer goed herinneren, dat er een redaktiegroepje moest komen en ik mijn vinger opstak om kontaktpersoon te worden, en toen staken even later twee studentes h u n hand op en h u n n a a m wordt genoteerd, de mijne niet. En dat is de houding van veel studenten hier op school.
De meeste vrouwen hier op de hogeschool werken in de laagstbetaalde funkties. „Daar waar ze thuis horen", zoals sommigen zeggen. Er zijn een p a a r vrouwelijke wetenschappelijke medewerkers, m a a r verder zitten de meeste vrouwen in administratieve en huishoudelijke beroepen. Je komt weinig vrouwen tegen in raden en kommissies, m a a r d a a r kom je sowieso weinig mensen uit lager betaalde funkties tegen. Ondanks die demokratizerlng is daar weinig verandering in gekomen.
Wanneer die nieuwe WUB-plannen doorgang zouden vinden, zal het er voor de vrouwelijke personeelsleden eerder moeilijker op worden. Dat geldt dan uiteraard voor alle minderheden. Maar je hebt wel geUjk dat vrouwen zaken anders benaderen. Wanneer de sfeer nog meer verzakelijkt wordt, zullen zij het ext r a moeilijk krijgen. Wanneer die bureaukratizering groter wordt, gaat dat altijd ten koste van de mensen die het zwakste zijn en veel minder ten koste van de wetenschappers. Ik h a d nog n a a r het vrouwenoverleg willen komen, m a a r daar tref je natuurlijk ook weinig vrouwelijke personeelsleden. Misschien een p a a r sekretaresses en de vaste groep vrouwen, die gewend zijn hun nek uit te steken."
toe en zegt: ,goh, dat en dat blad zie ik al zo lang niet meer.' Nou, dan ga ik op een draf n a a r het tijdschriftenbureau en zoek d a a r alles uit. Kijk, daar doe ik best wel veel voor. Maar wat overkomt een kollega van mij? Er zit iemand een k r a n t te lezen en die scheurt zo een artikel eruit. Asociaal vind ik dat hoor, sorry. Ik erger me soms groen en geel aan studenten en andere bibliotheekgebruikers. Ja, en dan krijgen ze van mij natuurlijk ook niet zo'n vriendelijke reaktie.
Suzanne Nelissen
uxir.' Ja, zeg ik dan, m a a r dat wil zeggen dat ik om 10 u u r de sleutel omdraai, en niet dat ik om 10 u u r zeg: wilt u misschien n a a r huis gaan. Maar je hebt er ook bij, die erg aardig zijn. Als ik avonddienst heb, dan werk ik hier beneden, en er is boven een studiezaal. Je houdt het niet voor mogelijk. Dan belt er wel eens iemand op voor mij, dan zit ik gewoon te praten, komen ze over de ballustrade hangen: ,sssjt, ssssjt, kan het misschien wat zachter?' Een keer is er een vent n a a r beneden gekomen, een Leids aksent hadie: ,zeg, ik zit hier boven te studeren. Kunt u misschien wat zachter praten door die telefoon?' Ja, kijk, daar word ik absoluut niet goed van, d a a r kan ik niet tegen. Maar anderzijds zit er een m a n hier altijd op de bib, die ik erg aardig vind, zo iemand komt dan n a a r je
Als ik de aktiviteiten voor het personeel vergelijk met de affiches voor studenten, dan wordt er voor het personeel niets gedaan, behalve een avond bowlen, waar ik niet a a n meedoe. Maar dat vind ik niet erg, feestjes of zo, dat geeft me niks. Studenten kunnen tot 10 u u r boeken lenen, dat houdt in dat ik hier tot 10 u u r moet zitten, dat ik voor een boek n a a r de kelder moet, d a a r alle lichten aan moet doen, dat ik die kelder heel eng vind: net een Hitchcockkelder. Maar ja, ik heb op avondwerk gesolliciteerd, dus dat is mijn eigen schuld. Maar ik vind het een beetje overdreven dat de bib, kost wat kost altijd moet open blijven. Als er eens een borrel op school is, dan moet de helft van onze groep teruggestuurd worden." Op dat ogenblik m a a k t de heer Verleg, koördinator bibliotheek, technische en administratieve afdeling, zijn entree. - Verleg: Suzanne, mag ik even interumperen, wat ben je hier eigenlijk aan het doen? - THB: Dat komt door mij. Vanuit THB zijn we een stuk aan het schrij-
ven over ,het personeelsbeleid'. Ik heb de n a a m van Suzanne van de adressenlijst van het Vrouwenoverleg. - Verleg: Dat vind ik prachtig. - THB: Toen heb ik h a a r gisteren gevraagd, of ze zin had een klein babbeltje te houden. Nou en dat doet ze nu. - Verleg: Nou dat vind ik eigenüjk niet goed. W a n t uiteindelijk is dat onder werktijd. Ze werkt halve dagen. Ze heeft genoeg tijd om dat 's morgens te doen. - THE: Ja. Maar dit heeft eigenlijk erg veel met h a a r werk te maken. Het gaat d a a r juist over. - Verleg: Dan kan ze het nog 's morgens doen. En zonder informatie vooraf aan mij kant kan dat helemaal niet. Ik vind het heel erg spijtig. Ik heb wel graag dat je er mee ophoudt." Nel Marquet
Het THB-forumdebat over het Personeelsbeleid Het rommelt in de hogeschool. Er is nogal wat verloop onder het personeel, er is behoorlijk wat ziekteverzuim, er zijn klachten over inschaling en salaris. De ,Nota Personeelsbeleid' ligt onder het mes in het Georganiseerd Overleg en wacht op een behandeling in de Hogeschooiraad nadat het KvB en de kommissie Personele Zaken hun licht hebben laten schijnen over de veelbesproken nota. Vorige dinsdag hield de plaatselijke ABVA een vergadering over dat personeelsbeleid. Met het oog op deze realiteit en aktualiteit riepen wij de volgende heren rond één tafel: drs. Verster en drs. Vermeulen van het KvB; de heer Goossens, hoofd DPZ en drs. Mors, hoofd afdeling formatie en bemanning van DPZ; dr. Overman, bedrijfsarts; mr. Timmermans en ir. Letteboer beiden Hogeschoolraadsleden en respektievelijk voorzitter en lid van de HSR-kommissie personele zaken; drs. Van der Straaten en de heer Dagevos, ABVA-af gevaardigden in het GO; de heer Van Boxmeer en dr. Van Bruggen, niet-georganiseerden in het G.O. Dr. Van Bruggen is tevens voorzitter en drs. Mors is lid van de Projektgroep die in augustus j l . de nota Personeelsbeleid uitbracht. De globale vraagstelling kwam kort hier op neer: Men hoort wel eens beweren dat het personeelsbeleid aan de hogeschool gekenmerkt wordt door een gebrek aan visie, dat het niet stoelt op een basisfilosofie, dat er geen coherent beleid is of dat er helemaal geen beleid is. Hoe wilt u dat onderschrijven, nuanceren of tegenspreken. In hoeverre kan u zich vinden in de bewering dat uiteindelijk de laagstgeplaatsten de dupe zijn van fouten in het beleid. Waar liggen de knelpunten, waar liggen de oorzaken van veel voorkomend ziekteverzuim. Carel van Nahuijs speelde voorzitter en gaf het startschot voor een twee-en-een-half uur durend debat waarvan hieronder de belangrijkste delen. Voorzitter: Ik wil meteen met de deur in huis vallen: Is er a a n de Katholieke Hogeschool sprake van een Personeelsbeleid? J a of te nee. En zo ja stoelt dit beleid op een koherente basisfilosofie? Dat wil ik in eerste instantie vragen aan de vertegenwoordigers van de ABVA in het Georganiseerd Overleg (GO). V. d. Straaten: Ik wil wel duidelijk zeggen dat ik niet namens de ABVA spreek. Ik geloof dat er een uiterst koherent ,beleid' is, een beleid dat uitgaat van het gezegde: „Ieder voor zich en God voor ons allen". Dat is een heel fijn liberaal katholiek uitgangspunt. Om dat te illustreren heb ik mijn aanstellingsbrief meegenomen, die is gericht a a n ,de weledelgeleerde heer drs. J. v.d. Straaten'. Met ingang van 1 december 1973 benoemd tot wetenschappelijk hoofdmedewerker, volgens schaal 149-a. De werktijden zijn van 8.30 tot 12.30 u u r en van 13.30 tot 17.45 uur, en nou denk ik, dat er geen flikker gebeurt als ik 's morgens om 9.30 of om 10.30 of om 11.30 u u r begin of wanneer ik helemaal niet kom. En dat is ,ieder voor zich en God voor ons allen'. Heel konkreet, wanneer je in de drukkerij werkt en je komt met glad weer te laat, op school is dan niemand van schaal 149-a te bekennen, dan krijg je te horen dat het op je salaris zal worden ingehouden. Als je rond schaal 149-a zit, en zelfs de telefonistes gaan klagen over je afwezigheid, dan wordt er een kommissie benoemd. Ik weet nou alleen niet precies waar het scharnierpunt zit. Er moet een indifferent gebied zijn in de buurt v a n schaal 80, 90, 100, daar gaat het recht van de sterkste gelden. Ben je laag ingeschaald, dan zit je niet zo sterk. Dagevos: Als student-assistent wil ik hieraan toevoegen dat er ten aanzien van student-assistenten geen beleid is. Er zijn 126 student-assistenten, een van de grootste kategoriën werknemers, die een zeer kwetsbare groep vormt. Uit het onderzoek dat DPZ gehouden heeft blijkt dat bijvoorbeeld een taakomschrijving voor deze mensen volledig ontbreekt, of in ieder geval zeer slecht is. Over het algemeen loop je studievertraging op. Student-assistenten wijzen het volstrekt af dat men mensen korte kontrakten probeert te geven.
aparte regeling van de rechtspositie van hoogleraren en lektoren, die formeel nog steeds geen werktijden hebben, is het erg moeilijk op hen dezelfde regelen toe te passen.
Verder zijn er m a a r weinig materiële voorzieningen, wordt je naast de typekamer met ratelende machines gezet, niet bepaald bevordelijk voor je werk.
Voorzitter: In eerste instantie wil ik Personeelszaken hier iets over laten zeggen.
Verster: Nee, het principe „ieder voor zich en God voor ons allen" is zeker niet het uitgangspunt van het personeelsbeleid a a n de hogeschool. De hele taakopvatting binnen DPZ getuigt van het tegendeel. Ik denk wel dat, gezien de feitelijke verschillen in wat a a n de een gemakkelijk wordt toegestaan dan a a n de ander, we dat op zijn minst moeten zien tegen de achtergrond van zijn funktie. De persoon, die als telefonist of in de onderhoudsdienst werkzaam is, is natuurlijk veel duidelijker en direkter verbonden met zijn aanwezigheid hier dan een wetenschappelijk medewerker. Neemt niet weg dat het Kollege van Bestuur de laatste jaren grote aandacht heeft gehad voor het probleem, in hoeverre de huidige privileges op dit pimt nog wel recht van bestaan hebben. Er is wel reden te zeggen dat hier en d a a r de toestanden de pan uit zijn gerezen en gerektificeerd moet worden. Door de
Goossens: Dat advies: „ieder voor zich en God voor ons allen" k a n ik niet zo goed plaatsen, als ik bekijk wat er bijvoorbeeld in het beleidsplan van DPZ in 1974 en in de blauwe nota 1976 van het KvB gezegd is. J e kunt je dan afvragen hoe desondanks zo'n indruk ontstaat. De oorzaak is te zoeken in het onvoldoende uitgewerkt zijn van bepaalde beleidsterreinen van het personeelsbeleid, en dat is erg jammer. W e hopen met name door de forse aanzet van de projektgroep personeelsbeleid zover te komen, dat je dat ook duidelijk kunt maken. Zo is het probleem van de werktijden een aanhoudende zorg. Het beleid rond studentassistenten zal in het GO a a n de orde worden gesteld. Ik ben het gelukkig niet eens met de wat barre opsomming zojuist geschetst. Maar dat taakomschrijvingen niet altijd
optimaal zijn, dat kan ik zeker wel plaatsen. V. d. Straaten: Dat is een strikt formeel antwoord. Jullie verwijzen n a a r de blauwe nota, m a a r jullie gaan niet in op het konkrete feit, dat, als ik morgen niet verschijn, er niks gebeurt, terwijl die aanwezigheidsplicht wel degelijk gekoppeld zit a a n mijn bereikbaar zijn voor studenten. Juist omdat deze problemen besproken worden hoog in die hiërarchie, kan een onvoorstelbaar selektief mechanisme op gang komen. Terwijl niet tot je doordringt wat voor een grote rechtsongelijkheid een m a n in de drukkerij moet ervaren. Dat is een gevoel van a a n de kant gezet worden. Pas zei iemand: „baashnechtverhoudingen zijn aan bazen niet uit te leggen". En d a a r zit de kern van het verhaal. Verster: Het k a n best zijn dat de baas-knecht verhouding a a n een baas niet gemakkelijk uit te leggen valt, want die bekijkt de zaak duidelijk van de andere kant. Je moet weten op welk moment een medewerker bereikbaar is voor studenten. De bereikbaarheid weegt voor het KvB altijd zwaarder dan de aanwezigheid. Wij erkennen dat er op dit punt nog te grote verschillen zijn, en dat er wijzigingen moeten komen. En ik hoop van zeer binnenkort. V. d. Straaten: W a t vindt u van de situatie dat telefonistes moeten gaan klagen over iemands onbereikbaarheid? Verster: Zonder meer helemaal fout. V. d. Straaten: Hoe vindt u dat in verhouding staan tot het inhouden op je salaris, wanneer je bij gladheid 20 minuten te laat komt? Het gaat mij gewoon om het relatieve gewicht van deze zaak. Verster: Voortdurende afwezigheid weegt voor mij minder zwaar in het ene geval als in het andere. Aan bereikbaarheid stel ik voor iedereen (Vervolg op pagina 10 en 11)
Het THB-coiloquim. V.l.n.r. rond de tafel: Mors, Overman, Dagevos, Van der Straaten, Van Nahuys, Letteboer, Verbruggen, Timmermans, Verster, Vermeulen, Goossens en Van Boxmeer, en redaktleleden en medewerkers van het THB.
9
thb 17 - 21 december 1979
„Dat je in zo'n situatie eei i(eer je baas voorbij l(unt om naar een ander toe li gaan met je probiemen"
Van Boxmeer: De kamers zijn duur genoeg om er een tweede studeerkamer bi} te nemen thuis.
de zwaarste eis. Een bestuurder moet een grote mate van vrijheid hebben, anders kan hij zijn werk niet doen, en d a a r tussen liggen alle mogelijke gradaties, dat is nu eenmaal zo.
Voorzitter: De diskussie over de werktijdenregeling wil ik nu afsluiten en ik wil verder gaan in de Ujn van Overman en Timmermans, namelijk hoe ligt de verhouding tussen het beleid en een basisfilosofie.
V. d. Straaten: Ik heb de stellige indruk dat de mate van selektiviteit gekoppeld is aan de schaal waarin je zit, en dan zegt u in plaats van schaal, ,funhtie', nou dat vind ik goedkoop.
Letteboer: Als wij het hebben over personeelsbeleid, dan denk ik in de eerste plaats aan het KvB, en niet aan de ambtelijke dienst, die ik beschouw als de rechterhand van het KvB. Op de hogeschool wordt vooral gekeken n a a r technische zaken. Hoe de mens funktioneert in zijn werk en in relatie tot anderen, d a a r wordt nauwelijks aandacht aan besteed. Ik denk dat je af en toe nog kunt spreken van wantoestanden. Misschien komt er in de toekomst iets meer boven tafel, waardoor er gesproken kan worden over sociaal beleid. Het belangrijkste is wel, dat de mensen zich niet goed bevinden in deze hogeschool. Dat hoor je vaak, en het wordt steeds erger.
Vermeulen: Ik zal inderdaad niet verschrikkelijk veel andere dingen zeggen dan Verster, m a a r misschien in iets andere woorden. Je kunt zeggen dat het uitgangspunt van beleid benadrukking van de eigen verantwoordelijkheid van de mensen voor het funktioneren binnen deze instelling is, er is een stuk beleid afhankelijk van de funktie. Als een diensthoofd in dezelfde mate afwezig zou zijn, dan zouden er ook grote problemen optreden. Ik denk dat het vooral gekoppeld is aan de funktie en niet aan de rang of het salarisnivo. Verster: Het Personeelsbeleid is de taak van iedereen binnen de hogeschool.
Goossens: Het is in ieder geval een pimt dat volgens mij door het KvB en in ieder geval door DPZ als een probleem wordt ervaren. Van Boxmeer: Als alle mensen eenzelfde werktijdenregeling hebben, dan moet deze ook in acht worden genomen. Nu wordt er met twee maten gemeten. Het is verder ook nog zo dat degene met de meest vrije funktie, over het algemeen ook het beste betaald wordt, terwijl de laagstbetaalde de meest gekontroleerde is. De wetenschappelijk medewerker wordt voor zijn veertig u u r per week gewoon geacht hier op school te zijn. De kamers zijn duur genoeg om er een tweede studeerk a m e r bij te nemen thuis.
Mors: Ik denk dat wij voor een relatief kleine instelling sterk geburokratlseerd zijn. En het lijkt wel of het steeds erger wordt
Vermeulen: Het is een goede indikatie als iemand fluitend naar zijn werk gaat en fluitend weer vertrekt.
Overman: Ik denk dat er eerder in algemene zin gesproken moet worden. De vraag is of het beleid goed is, of het goed funktioneren n a a r de mensen die hier werken. Ik zie niet zo het onderscheid hogere-lagere funkties, wat ik wel merk is een tekort aan basisfilosofie. W a t betekent de mens, hoe komt het dat hij een gevoel heeft van machteloosheid, van aan de kant gezet zijn? Als dit gevoel bestaat zul je moeten kijken, waardoor dat ontstaat. Dan ben je e r niet door de regels over aan- of afwezigheid wat duidelijker te stellen. Timmermans: Ik kan me voorstellen dat je vanuit het KvB wat anders tegen het probleem aankijkt, dan wanneer je in konkreto met de speciale situatie van iemand gekonfronteerd wordt. Overigens denk ik dat je bij de beoordeling van het geheel moet weten dat het aantal medewerkers is toegenomen. De strukt u u r die d a a r overheen gelegd is, sukkelt er een beetje achteraan, loopt achter de feiten aan.
10
Van Boxmeer: Ik denk dat er voor het personeelsbeleid een gedecentraliseerde verantwoordelijkheid ligt bij vakgroepen, fakulteiten, afdelingen. Letteboer: Ja, je kunt wel zeggen: men moet die verantwoordelijkheid meer decentraliseren. Maar als de mensen daartoe niet in staat zijn houdt natuurlijk alles op. Ik denk dat in de diensten en op de fakulteiten veel van het leidinggevend kader wat dit betreft volstrekt onbekwaam en ongeschikt is. Ze zijn er niet voor opgeleid en niet voor geselekteerd. Dan mag je niet zom a a r zeggen dat het personeelsbeleid m a a r decentraal moet worden vervuld. Nee, dan moet je denk ik toch wel de eerste verantwoordelijkheid leggen bij het KvB, dat dan eerst moet zorgen dat die verantwoordelijkheid inderdaad decentraal gedragen kan worden. Voorzitter: Als ik de heer Letteboer goed begrijp zit hij te wachten op een sociaal beleid. W a t vindt het KvB hiervan? Is er een sociaal beleid? Vermeuisn: J a voorzitter, ik ben het met de mensen eens die een goed personeelsbeleid of sociaal beleid zien als het goed kunnen funktioneren op de werkplek. Ik denk dat het een goede indikatie is als iemand fluitend n a a r zijn werk gaat en fluitend weer vertrekt. Dat kan gestimuleerd worden als je via een gedecentraliseerd uitvoeringsbeleid de mensen zelf, en dan natuurlijk ook de direkte chefs, gevoelig m a a k t voor dit soort zaken. Ik ben het met de heer Letteboer eens dat het wervingsbeleid in het verleden niet ekspliciet hierop gericht is geweest. In dat opzicht is er een achterstand en bij het KvB is er al eens gesproken over kursussen, opleidingen enz. Ik denk inderdaad, nogmaals, dat die decentralisatie van beleid beter moet, m a a r dat daarvoor een aantal voorwaarden vervuld moeten zijn.
legen in de verbrokkelde struktuur pelijke verhoudingen ligt. Nou dat van deze hogeschool. Er is een geloof ik gewoon niet. W a a r het mij enorme versnippering en diversiteit om gaat is dat we in een maatontstaan van werkeenheden. En, hoe schappij leven waarin bepaalde doelgroter de versnippering, hoe groter stellingen gelden en die hiërarchisch de problemen. W a n t heb je een kongestruktureerd is en waarin je in de flikt in een groep van twee, dan mate waarin je aan de doelstelling ligt meteen de hele groep op z'n gat, bijdraagt gehonoreerd wordt. Dan terwijl je als je een groep van twinzeg ik, we kunnen procedures matig hebt dan kun je er nog eens een ken zoveel we willen m a a r als we moeilijke man in hebben. niet onderkennen dat je in een autoritaire situatie onderin altijd de lul V.d. Straaten: Die wordt dan wel gebent, hoe je het ook wendt of keert, loosd. Dat is de realiteit. dan zal Overman werk houden bis zum bitteren Ende. Dan kan hij ANGST dweilen met de k r a a n open. Goede In de volgende fase van het debat dingen gebeuren niet zomaar. Dat is even voor mij een liberaal katholiek fa- verliezen de gesprekspartners hun greep op het onderwerp. Standbeltje. W a t Letteboer vertelt en wat punten worden herhaald, er wordt Timmermans: Als ik d a a r even op Overman vertelt, dat zijn voor mij weinig nieuws aan de diskussie toegewoon de konkrete bewijzen. mag reageren. De meeste personele gevoegd. Men voelt pas weer vaste problemen ontstaan op het moment grond onder de voet op het moment dat persoonlijke opmerkingen niet Goossens: Dat er sprake zou zijn dat de vraag rijst waarom de lagervan een ideaal en uitgebalanceerd worden opgepakt ten gevolge van betaalden op de hogeschool niet aan ondeskundigheid op dat gebied van personeelsbeleid dat zou ik niet durdeze forumdiskussie deelnemen. ven beweren. We zijn een beetje degene tegen wie die opmerking Waar zijn bijvoorbeeld de koffieovervallen door de ekspansieve wordt gemaakt. Juist omdat het een meisjes? Wordt hun afwezigheid probleem voor je is dat je niet wordt groei, de komplekse organisatie en hier misschien verklaard door hun genomen voor wie je bent, met je vooral door de demokratiseringsgolf. struktuur? eigen hebbelijkheden en moeilijkhe- Terwijl de situatie er niet rijp voor plaats in de hiërarchische was. Dan krijg je automatisch allerden, kom je dan misschien bij PerVoorzitter: Misschien zijn ze wel uitsoneelszaken terecht of bij de dok- lei konfliktsituaties, onzekerheden, ter. Daarom moeten volgens mij de ' gehannes over bevoegdheden enz. genodigd m a a r komen ze gewoon niet. Of durven ze zelfs niet. procedures zo precies zijn dat ieder- Ik merk dat bij de vrij jonge insteleen aan zijn trekken kan komen. ling van Personeelszaken de nadruk Annemiek (THB): Ze zijn uitgenoDat je een keer voor zo'n overleg- tot nu toe erg duidelijk gelegen heeft digd. op het beheeraspekt, de administrasituatie je baas voorbij kunt om n a a r een ander toe te gaan met je tieve taken, m a a r dat nu ook onder V. d. Straaten: W a a r o m durven ze druk van buiten (en op zich is dat problemen. hier dan niet te spreken? 'i een hele goede ontwikkeling) er een Letteboer: Om dezelfde reden als Mors: Ja, m a a r zo maken we voor duidelijke beleidsinbreng van ons waarom ik ook over bepaalde dinalles een regeling en nog een rege- wordt verwacht. Er is zeker veel gen mijn mond dicht houd. ling en een beroepsmogelijkheid. Ik werk aan de winkel. heb tot op heden niet de indruk dat Overman: Ik wil graag even terugV. d. Straaten: Nou, dat is voor mij dat bijdraagt a a n het welbevinden komen op wat de heer Verster daar- de realiteit. De koffiemeisjes komen van de medewerkers. Ik denk dat wij straks zei. Ik vind het jammer dat niet en Lambert Letteboer die zegt voor een relatief kleine instelling hij denkt dat ik hier beschuldiginzelf: ik hou over bepaalde zaken sterk geburokratiseerd zijn. En het gen uit. Ik wil alleen konstateren mijn mond dicht. Al het andere is lijkt wel of het steeds erger wordt. dat het belangrijk is dat mensen voor mij theoretisch gepraat. Timmermans: N a a r mijn gevoel uiting kunnen geven aan hun machVerster: Misschien dat de koffiewordt de afwezigheid van dat soort teloosheid, dat gevoel van aan de meisjes en anderen zich niet opgekant gezet zijn. Ik denk dat we hier overlegprocedures toch als zeer bewassen voelen tegen de terminoloover een algemeen maatschappelijk nauwend ervaren. gie die in dit gesprek gebruikt probleem praten. Het is zinloos te Mors: Ik denk dat men het feit dat praten over sociaal beleid als het wordt. men niet het gevoel heeft geraad- niet kan worden uitgevoerd voor de V.d. Straaten: Ze zijn er gewoon pleegd te zijn als benauwend er- individuele mens. Een beleid is pas bang van. vaart. Ik heb zo mijn twijfels of u goed als de individuele mens even Verster: Ja, omdat ze niet begrijdat idee - van niet echt gekend belangrijk kan zijn als het hele sysworden - middels een procedure teem waarbinnen hij moet funktio- pen waar het over gaat. neren. kimt opheffen. V.d. Straaten: Ik twijfel d a a r sterk aan. Ik denk dat ze ook bang zijn, Letteboer: Nee meneer Mors, ik vind Vermeulen: Aan de orde is hier dus (Onverstaanbare interruptie van dat er wel duidelijk een verband be- de vraag of de hiërarchische strukVerster over de abstraktie van de staat tussen het zich niet welbevin- tuur oorzaak is van de problematiek diskussie - THB) dat het reperkusden en het ontstaan van steeds meer waarover we hier praten. Ik denk sies zal hebben voor h u n eigen poprocedures. Ieder gaat zich middels persoonlijk dat dat niet het geval is. procedures steeds meer indekken Ook binnen de hiërarchische struk- sitie. tegen vijandig gedrag van anderen. tuur kun je wel degelijk demokraVerster: Ik ben overtuigd van niet. Daardoor scherm je je eigen plekje tisch funktioneren. Maar dat beteaf en voor de rest zal het je een kent dan ook dat alle leden in de V. d. Straaten: Ik zou bepaalde dinzorg zijn. Ik heb het vanmorgen nog organisatie dat demokratisch funkgen niet zeggen als aankomend weeen p a a r keer gehoord op een ver- tioneren moeten leren en zich moetenschappelijk medewerker. Ik keek gadeing: „Nou, het zal ons een zorg ten voegen n a a r wat demokratisch wel uit! Zeker al niet als medewerzijn, de zaak draait dan maar de wordt besloten. Als dat niet gebeurt ker met een maatschappij- en onderblijven er altijd mensen en groepen gort in." wijsvisie die haaks staat op die van die zichzelf het slachtoffer van de de voorzitter van de werkgroep. V.d. Straaten: Wij praten hier in we- struktuur vinden. zen over de visie op de mens. Daarop Verster: Maar dat koppelt u dus niet wordt ingegaan alsof dat een zaak Verbruggen: Een belangrijke ooris die buiten politieke en maatschap- > zaak van de moeilijkheden is ge- meer aan de funktieschaal? Verster: Er zijn hier nogal wat ernstige beschuldigingen geuit. De heer Overman zegt eigenlijk dat de mens binnen de hogeschool niet als mens wordt benaderd. Van de andere kaot wordt er gezegd dat er geen sociaal beleid is. Nou, als dat allemaal klopt kunnen we natuurlijk wel konstateren dat we volkomen zijn mislukt in ons personeelsbeleid. Ik wil graag onderstrepen, en ik ben het in dat opzicht met Letteboer niet eens, dat het personeelsbeleid een taak is van iedereen binnen de hogeschool. Het is bepaald niet zo dat u iedere verantwoordelijkheid voor het onbehagen n a a r het KvB kunt toeschuiven.
V. d. Straaten: Ik praat over machtsverschillen. Die spelen ook in het wetenschappelijk korps. Ook de beoordeling in vakgroepen, meneer Verster, gebeurt via de hiërarchische weg. Neem het voorbeeld van mijn eigen benoeming in vaste dienst. Er was m a a r één hoogleraar in onze vakgroep. Dus ik had geen tweede beoordelaar en dat gaf problemen. Toen werd dekaan Kolnaar voorgesteld als tweede beoordelaar. Maar Kolnaar was n a a r mijn weten nog nooit op een kollege van mij geweest, dus, wat moet die man vertellen? Daar pas ik voor. Mijn voorstel was: vraag m a a r een p a a r studenten, want zij zijn de enigen die adequate informatie hadden kunnen verschaffen over de kwaliteit van mijn onderwijs. Maar dat kon niet, want hiërarchisch klopt dat niet. In de hiërarchische struktuur is het waardeoordeel van de hoger geplaatsten belangrijker dan van de lager geplaatsten. Het stikt van dit soort voorbeelden. Dagevos: In de nota van de projektgroep personeelsbeleid staat op pagina 67 letterlijk: „de neiging om personen die zich niet zonder meer aan de reorganisatie willen konformeren uit de hogeschool te doen vertrekken." Het gaat hier over reorganisatie en automatiseringsprocessen en niet over beoordeling van wetenschappelijk medewerkers, m a a r het is een toelichting op wat Jan (V. d. Straaten) net zegt en wat u min of meer ontkent.
V.d. Straaten: Baas-knecht-verhoudingen zijn aan bazen niet uit te leggen.
Goossens: We zijn een beetje overvallen door de ekspansiegroei en vooral door de demokratiseringsgolf.
Verster: In dat rapport vindt u de meningen die de projektgroep genomen heeft. Het is bepaald niet zo dat de projektgroep dit als h a a r eigen mening in het rapport geeft. V.d. Straaten: Jawel, m a a r dat is nou verdomme precies het punt waar het om gaat, sorry dat ik even kwaad wordt. Is het waardeoordeel van de mensen om wie het gaat en die dat van zichzelf zeggen minder waard dan het oordeel van de mensen die die nota schreven? Het is de belevenis van deze mensen die zeggen: zo ligt het voor mij en zo heb ik het ervaren. Ver ster: Wij spreken over de konstatering dat een aantal mensen dat denken en over de v r a a g of het terecht is dat ze dat denken. V. d. Straaten: .Ervaren', en niet .denken', dat is precies het p u n t waar het om gaat. De oorzaak ligt in een algemene houding. Als het niet goed gaat met mij komt er iemand mij zeggen „dat denk je", terwijl het juist mijn ervaring is. Als iemand het ervaart is het terecht. Dat is zijn ervaring en d a a r heb je af te blijven.
Timmermans: De één voelt zich inderdaad ziek wanneer hij in een vergadering meel over zijn haar gegooit krijgt, terwijl een ander zijn haar leegklopt en voortgaat.
Verster: Dat is onzin. V. d. Straaten: Dan weet je beter wat belangrijk is en wat mensen dienen te horen, te ervaren. Dat is precies die katholieke signatuur: mensen hoger in de hiërarchie weten beter (Vervolg op pagina 12)
XI
Dagevos: Ten aanzien van student-assistenten is er geen beleid.
thb 17 - 21 december 1979
Personeelsbeleid: „Wie er aan de touwtjes trekt mag ieder voor zich invullen" hoe het in m e k a a r zit dan mensen lager in de hiërarchie, en d a a r wordt ik pis- en pisnijdig van. Verster: Dat moet u weten, m a a r wij zitten hier om te zien wat we kunnen doen aan het voorkomen en aan het herstellen van dit soort ervaringen, zeker voor zover ze ten onrechte zijn. En dat wil helemaal niet zeggen dat je aan iemands ervaringen moet voorbij gaan, dat moet je me niet in de mond leggen. Vermeulen: Voorzitter ik wil daar met uw goedvinden toch even op ingaan. Er is een verschil tussen een objektief feit, voor zover dat vastgesteld zou zijn, en een subjektieve ervaring. Een voorbeeld: als iemand met de personeelskonsulent, met de bedrijfsarts of met wie dan ook over zijn werk p r a a t en er wordt tussen de zinnen door gesteld dat je, gezien je kapaciteiten en je karrièreperspektief, de kranten af en toe m a a r eens moet doornemen, en je ervaart dat als „ze zijn me er uit aan 't werken", dan zeg ik dat er een verschil in interpretatie bestaat. Dit zijn doodgewone misverstanden tussen mensen. Voorzitter: Het KvB krijgt zijn informatie uit de hiërarchische struktuur. Een werknemer, laag in die hiërarchie komt met een probleem. Zijn chef zegt dat het kletskoek is, wie wordt er dan door het KvB geloofd. Doorgaans ervaart men dan dat het KvB de mening deelt van de hoogste op de ladder. Met welke kriteria worden ervaringen van mensen gewogen? Vermeulen: Alle personen horen in zo'n situatie natuurlijk gelijk te zijn. Maar het is ook waar dat hoger geplaatsten de zaken in een wijder verband zien: de doelstelling van de afdeling van de hogeschool enz., terwijl degene waar het om gaat misschien alleen vanuit zijn privé die zaken benadert. Dan kan bij hem of h a a r de indruk ontstaan dat het persoonlijk belang niet aan bod is geweest, dat het persoonlijk probleem verwaarloosd is. Ik denk dat dit niet het geval is. V. d. Straaten: W a t doe je dan met de vraag van Overman, hoe funktioneert dat individuele wezen dan nog? Verster: Mag ik daarop een heel pragmatisch antwoord geven. Er zijn hier en in de hele maatschappij regelingen ontstaan om van hoog tot
Letteboer: Het wordt tijd dat Personeelszaken ophoudt met puin ruimen.
laag mekaar gemakkelijk te bereiken. Hier op de hogeschool hebben wij het instituut van de personeelskonsulenten geïnstitutionaliseerd. Daarnaast propageren wij, ik k a n niet zeggen met het grootst mogelijke sukses, m a a r wij willen toch wel graag dat iedereen het weet, dat men met zijn moeilijkheden altijd ook bij het KvB binnen kan vallen. Daarnaast kan zo iemand ook bij zijn vakbond aankloppen. Overman: Meneer Verster zegt: „Mensen kunnen altijd bij ons terecht als er problemen zijn". Maar een groot deel van de problemen waar mensen mee zitten zijn zeer persoonlijk en gevoelsmatig en die komen in een diskussie met een meerdere niet aan bod. Bij de personeelskonsulent, de vakbondsman, de bedrijfsarts blijven de zaken vertrouwelijk tussen vier muren. Daarbuiten zijn die individuele problemen vaak niet bespreekbaar.
V. d. Straaten: Dat is juist het punt. De ervaring van de man die het uitmaakt of bent u het die het uitmaakt. Verster: Het is ook de vraag wat de beste methode van kureren is. V. d. Straaten: Daar zal die man zelf wel een oordeel over hebben. Verster: Nou dan weet ik het onderhand niet meer! V. d. Straaten: Nou ik denk dat dat hetgene is wat Overman wil zeggen. Verster: Ja, dat denk ik ook, m a a r d a a r ben ik het niet mee eens. V. d. Straatisn: Maar ik hoor Overman zeggen: de mens voelt zelf aan wat er met hem a a n de hand is en zendt signalen uit. Potverdorie vang ze dan ook op en doe er wat mee. Dat is wat ik Overman hoor zeggen. Timmermans: De een voelt zich inderdaad ziek wanneer hij in een vergadering meel over zijn h a a r gegooid krijgt terwijl een ander zijn h a a r leegklopt en voortgaat. Ik denk dat je het niet helemaal in strukturen op kunt vangen. Al deze, ook persoonlijke belevingen van privésituaties, kunnen zo van persoon tot persoon verschillen. Wanneer mijn baas tegen mij zegt van ,je bent een hufter', dan trek ik me dat aan en hij is boos als ik niet regelmatig tegen hem zeg dat hij een hufter is. Dat is nou eenmaal zo. Letteboer: De hele diskussie gaat nu over symptomen, terwijl nauwelijks gesproken wordt over de oorzaken. Ik denk dat een organisatie als deze hogeschool een bepaalde struktuur nodig heeft om te bestuderen. Het gaat er om welke mensen je op sleutelposities zet, wat is de mentaliteit van die mensen, hoe gedragen zij zich? Kijken ze alleen m a a r n a a r bepaalde resultaten of kijken ze ook n a a r de mens? Streven ze alleen hun eigen ideeën n a of houden ze rekening met de ander?
Overman: Je bent er, als arts, niet mee klaar door vast te stellen dat er niets aan de hand is.
Ziekte Het debat kabbelt een tijdje verder over de bespreekbaarheid van problemen, over het feit of deze problemen in de beoordeling als verzachtende omstandigheid kunnsn meespelen, en weer over de hiërarchie. Tot het punt ,ziekteverzuim' wordt aangesneden. Overman: Je zou het begrip ziekte op twee manieren kunnen benaderen. Iemand die zich ziek meldt met een aantoonbare afwijking die we vaststellen aan de hand van een onderzoek, röntgen etc. Iemand kan ook zeggen ,ik voel me ziek' en dat gevoel wordt nergens waarneembaar. Er is niets vast te stellen aan gezondheidsafwijkingen. Hij heeft het gevoel van onwelbehagen waardoor hij zich ziek voelt. Nu kun je als arts zeggen flauwekul, aan het werk jij'. Dat neem je in feite dat gevoel van onwelzijn niet serieus, je zegt: er is niets aantoonbaar, dus is er niks aan de hand. Nou dan denk ik dat je dan faalt als werker in de gezondheidszorg, eenvoudig omdat je niet op een signaal ingaat. Je bent er niet mee klaar door vast te stellen dat er niks aan de hand is. Ik vind dat je moet gaan kijken n a a r de achtergrond, de oorzaak van dat gevoel. In mijn werk neem ik dit soort mensen serieus.
Verbruggen: Soms zie je de problemen aankomen, ik zie er best wel een paar aankomen bij ons.
Dagevos haalt terecht aan, je moet wat doen aan de sociale vaardigheden van iedereen. Anderzijds moet je zorgen voor meer openheid in de struktuur. Ik heb zelfs het idee, en ik weet het ook vrij zeker, dat het kollege niet van alles op de hoogte is. Dat is een erg vervelende zaak. Ze hoeven ook niet overal van op de hoogte te zijn, m a a r als informatie op een bepaalde manier bij het kollege terecht komt is dat ook
Verster: Helemaal akkoord, alleen blijft de grote v r a a g of je dan altijd het beste doet door te zeggen ,je bent ziek'. 12
Van Nahuys (voorzitter): Ik heb het idee dat er een verborgen agenda Is.
niet goed en dat kan dan weer bepaalde gevolgen hebben. Dan moet je toch echt wel kijken n a a r de oorzaken. Verbruggen: Ik wil best g r a a g de meer strukturele oorzaken analyseren want je kan hier echt niet gaan praten over konkrete personeelsproblemen. En dan zou een stuk flexibiliteit erg plezierig zijn. Soms zie je de problemen aankomen, ik zie er best wel een p a a r aankomen bij ons. Ik zou graag wat armslag willen hebben om d a a r nou goed op in te kunnen springen. Die armslag is er niet altijd. En dat komt door de strukt u u r van het WO, op zich erg plezierig, m a a r de autonomie van de fakulteiten heeft zo'n stuk zelfstandigheid teweeg gebracht dat die kloof tusen degene die op DPZ beslissingen nemen en de fakulteit erg groot is. Goossens: Het is erg essentieel dat men sociale aspekten wanneer die aan bepaalde beslissende stappen zitten - en dat is vaak het geval dat men die dan ook onderkent. Dat gebeurt nog niet altijd. Verster: Er is inderdaad nogal wat strijdigheid tussen wat wij hier in huis graag beschouwen als het beste personeelsbeleid en het personeelsbeleid dat ons wordt opgelegd vanuit O&W. Soms komt ons eigen personeelsbeleid - wat eng opgevat in strijd met het sociale beleid wat wij in het hele land graag gevoerd zien. Er zijn legio voorbeelden: binnenhuis bestaat hier een groot bezwaar tegen doorstromers m a a r landelijk gesproken wordt het een groot sociaal goed geacht dat er doorstromers zijn. Wij hier in huis menen dat student-assistenten een zo lang mogelijk kontrakt zouden moeten hebben m a a r landelijk ziet men graag zoveel mogelijk studenten profiteren van dat student-assistentschap. Clemens (THB):Ikhoor hier veel over individueel onbehagen, m a a r ik mis heel duidelijk het element groepsonbehagen. Ik heb in de loop der jaren ook nogal wat onbehagen n a a r de dienst personeelszaken toe geproefd. Een voorbeeld: er zijn in het verleden toch wel problemen geweest met meisjes die hier in dienst waren op tijdelijke arbeidskontrakten en daardoor vrij snel van dienst n a a r dienst overgeplaatst konden worden. (Slot op pagina 13)
win
vervolg van pagina 12
rondt de bijeenkomst
Debat personeelsbeleid
Voorzitter: Wil iemand aan het voorafgaande nog wat toevoegen.
Verster: Als het gaat over zaken die wij nu besproken hebben dan denk ik dat ik dat ten stelligste moet ontkennen.
Vermeulen: Ik zou toch nog begrip willen vragen voor de mensen die tussen de twee machtsblokken inzitten: kader en wat d a a r nog boven zit. Hier rust op het kaderpersoneel, op de afdelings- en diensthoofden vaak een geweldige druk.
V. d. Straaten: Ik kan me niet voorstellen wanneer we over maatschappelijke problemen praten dat mensen met zo'n verschillende maatschappelijke achtergrond d a a r identiek over denken. Dat kan ik niet begrijpen. Verster: Niet identiek, m a a r wel duidelijk op een lijn.
Voorzitter: Voor mij langzamerhand ook hoor. Ik heb het idee dat er een verborgen agenda is.
Letteboer: Dat het kader het moeilijk heeft kan best. Misschien dat dit gesprek iets bijdraagt tegen het proces dat deze hogeschool langzaam omvormt tot een marionettentheater. Wie er aan de touwtjes trekt mag iedereen voor zich invullen. Het is onze wens dat het zo langzamerhand tijd wordt dat Personeelszaken ophoudt met puin ruimen en dat ze aan hun werkelijke taak kan beginnen, namelijk het voeren van een sociaal beleid en dat de ziekenboeg van Overman anders is dan wat hij nu is, een vrijplaats voor de gevolgen binnen deze hogeschool.
V.d. Straaten: Ja, die is er ook, dat blijkt. Bepaalde dingen zijn kennelijk onbespreekbaar.
Verbruggen: Ik hoop wel dat als we puin hebben geruimd we toch bij Personeelszaken aan kunnen bellen.
Er ontstaat nu een lichte hilariteit onder de deelnemers, de eerste tekenen van vermoeidheid na twee uren debat duiken op. De voorzitter
V.d. Straaten: Ik wou ook nog wat zeggen. Ik kan mij niet voorstellen dat in het KvB over deze zaak eenstemmig gedacht wordt.
V. d. Straaten: Maar dan vraag ik me af of de funktie van de sekretaris van de hogeschool in dit kader ook niet a a n de orde gesteld zou kunnen worden. Vermeulen: Voorzitter ik vind dat daar best over gepraat moet kunnen worden, m a a r dan toch in de zin van de heer Letteboer, n a a r het kollege toe. V.d. Straaten: Juist daarom wil ik de funktie van de sekretaris aan de orde stellen. Verster: Maar toch niet in een forum voor het THB, want dan doe ik niet mee. V. d. Straat'sn: We kunnen toch wel praten over wat we er van vinden. Verster: vallen.
Niet over individuele ge-
V.d. Straaten: toch raar.
Sorry, dat vind ik
Verster: Dan doe niet mee, ik wil enkel individueel Letteboer: Ik vind
ik in ieder geval hier over geen geval spreken. dat ook de sekre-
taris van de hogeschool moet funktioneren onder de verantwoordelijkheid van het KvB. Maar ook de dienst Personeelszaken funktioneert onder verantwoordelijkheid van het KvB. Als wij hier willen spreken over personeelsbeleid, dan moeten wij praten tegen of over het KvB. Vermeulen:
Of met het KvB!
Letteboer: Met mag ook nog. Ik heb tijdens deze bijeenkomst op een gegeven moment gezegd: over bepaalde zaken zal ik hier niet praten, nou dat houdt onder meer verband met wat er net gezegd is. V.d. Straaten: in raadselen.
Men p r a a t voor mij
af.
Vermeulen: U zult ook merken uit onze reaktie op de nota Personeelsbeleid, dat het KvB in grote lijnen wel gelijk denkt. In de uitwerking zijn natuurlijk verschillen van mening, dat moet ik toegeven, m a a r het gaat om de lijnen waarlangs we dat Personeelsbeleid gestalte willen geven in de komende maanden. Het is ook mogelijk om met PvdA-CDA een regering te vormen. Anlnemiek Decock Toine Geurts Clemens Graafsma Nel Marquet Eddie Vaes Met dank aan de typistes Inneke en Sylvia, aan het AVC en niet te vergeten aan de machinezetters Kees 3n Sjel van drukkerij Van der Wee.
Werk V
Toon doe dit eens. Toon doe dat eenf
Toon Heesbeen, 47 jaar oud, vier kinderen, werkzaam bij de huishoudelijke dienst. Volgend jaar maart is hij twaalf jaar in dienst van de hogeschool. Zijn inkomen: „Kort voor de laatste zomervakantie was ik in de kamer van een wetenschappelijk medewerker. Hij vroeg me: „En, mijnheer Heesbeen, waar gaat u op vakantie?" Ik vertelde hem dat we niet op vakantie zouden gaan. Ik heb een zwaar gezin. We zijn nog nooit met vakantie geweest. Dit jaar moet er een nieuwe wasmachine komen".
Begin Alle begin is moeilijk, maar Toon omschrijft zijn eerste weksn op de hogeschool in de overtreffende trap. Tien jaar had hij op een Tilburgse textielfabriek gewerkt. „Ik kende mijn werk. Deed het graag. Er viel nog eens wat te lachen. Je kon je mond eens open trekken". Maar als met zoveel andere bedrijven in het Tilburgse hing er een faillisement boven het bedrijf. Werkloos worden was wel het laatste wat hij wilde. Hij kreeg een tip, solliciteerde bij de hogeschool en kon een week later al beginnen. „Ik heek hoog tegen de hogeschool op. Van hoogleraren had ik nog nooit gehoord, laat staan dat ik er ooit mee gewerkt had". In het begin had hij dan ook geen aard. „Aan de grote stilte die hier hangt moest ik wennen. De eerste
tjes werkt, kent hij tijden waarop hij zonder problemen zijn werk bij bepaalde mensen kan doen. Maandagmorgen of vrijdagmiddag. „Die werken thuis, zegt men. Ik heb daar zo mijn eigen gedachten over".
dag al kreeg ik een emmer en een trapje in mijn handen geduwd en ik moest ramen gaan wassen. Mijn eerste raam was in de kamer van de toenmalige Hektor Magnificus. Ik vroeg hem of hij het goed vond, dat ik het raam waste. Maar ik kreeg geen antwoord. Ik voelde me klein toen. Echt de mindere van hem".
Honorering
Toon „doet van alles": een bondige omschrijving van zijn werk voor de huishoudelijke dienst. Ongeveer drie keer per jaar wast hij alle ramen van gebouw A. Dat zijn er honderden. Eén keer per jaar haalt hij alle gordijnen voor alle hogeschoolramen weg, laat ze wassen en hangt ze weer op. Hij bevoorraadt de koffiekamers, voert vuil af naar de kontainers, brengt vuile was weg, schuurt gangsn en zorgt elke dag, zo tussen half acht en half negen voor .zijn' AZ-6. „Toon doe dit eens. Toon doe dat eens".
Plichtsbesef Toon stond erop, om iets van zijn werk te vertellen nd werktijd. „Ik kan er niet tegen als mijn werk niet af is. waarom? Ik weet het niet. Noem het maar plichtsbesef. Het doet me niets als ik 's-avonds een uurtje of wat terug kom om mijn werk af te maken". Hoe anders is dan de reaktie van mensen waar hij door zijn werk mee in aanraking komt. „De meesten behandelen me echt goed, maar
er zijn erbij. Als ik bijvoorbeeld gordijnen af wil halen, krijg ik te horen „ik wil niet in een aquarium zittsn". Dan denk ik: „Ga thuis de krant maar lezen". De mensen die zo op mijn werk reageren zijn meestal figuren die echt denken dat ze meer zijn dan ik". Omdat hij hier al weer wat jaar-
13
Hij heeft het hier goed naar zijn zin. Zou niet anders meer willen. Maar er is iets wat hem erg hoog zit. De standvastige plaats op loonschaal drie. Al twaalf jaar lang stationair. Hij zit als vertegenwoordiger van allen die bij de huishoudelijke dienst werhsn in de dienstraad. Al meer dan vijf jaar onderneemt hij verwoede pogingen hoger ingeschaald te worden. „Wij moeten hier de rotzooi opruimen, maar verdienen het minst". Al vijf jaar heeft hij te horen gekregen: „We zullen het wel eens bekijken, mijnheer Heesbeen". Onlangs zei hij tegen zijn personeelskonsulent: „Als je toch zo goed bent, laat dan de Hogeschoolraad en het Stichtingsbestuur eens voor wat ze zijn. Kom dan eens op voor de gewone werkman". Het antwoord van de personeelskonsulent: „Is dat een opdracht?" Toon zat toen met de mond vol tanden. Voelde zich duidelijk de mindere. Toch zit het hem nog steeds niet lekker. „Zij heben ezn goed salaris, een mooi huis, een auto. Die mannen zitten goed". P.S.
t h b 17 - 21 december 1979
Uitknippen en boven je bed hangen.
Hogeschoolblad sukkelt In zelfgegraven Popularlteltspoel te Tilburg Het THB is in haar eerste schuchtere poging om zich assertief op te stellen volkomen mislukt. De .eerste assertieve populariteitspoel' is als een boemerang op ons eigen hoofd neergekomen. De voorbereiding was nochtans zorgvuldig aangepakt. Alle redakteuren en medewerkers (ook de fotograaf) hebben wekenlang Avro's assertiviteitskursus gespannen gevolgd. Na deze scholing werd unaniem besloten voortaan in het THB alleen nog maar de waarheid en niets dan de hele waarheid te schrijven: geen uitvluchten, geen zijdelings gekanker, geen insinuaties, geen rond-de-pot-gedraai, geen maagzweer, maar gewoon recht-voor-zijn-raapse informatie over de krachtsverhoudingen hier en nu. Beter nog, wij zouden nu eens niet zelf onze vingers verbranden, maar de hogeschoolgemeenschap met de vinger laten wijzen naar de rotste plek, de leukste vertoning, de grootste versierder enz. Helaas, de hogeschoolgemeenschap heeft het zo niet begrepen. Bij een THBoplage van 6000 eksemplaren hebben slechts 40 moedigen zich in de anonimiteit durven hullen en dan nog niet eens om man en paard te noemen, maar - zoals gezegd - om het THB een hak te zetten (,Het THB is de lul van het jaar'), of om zichzelf te bewieroken (,lk, lever het degelijkst wetenschappelijk werk'). Dank aan de inzenders die onze pop-poel toch nog ,au sérieux' hebben genomen, maar u begrijpt dat hun aantal zo klein is dat elk resultaat uit deze enquête met een heel zoutvat mag worden genomen. Daarom slechts een bloemlezing van de opmerkelijkste resultaten.
9 Hoffelijkste mens: 1. Deelen, 2. Kolnaar, 3. Inneke van de balie, 4. Jan Terwindt en Bosman. 10 Best geklede man Klok wint op het nippertje van Hopman, Hijmans, Deelen en de portiers. Rien Siers, Leo van Buchem en ,alle jongetjes van Vidar met hun schattige jasjes' krijgen ook een punt. 11 Best geklede vrouw: Mej. Pieck vóór .weet ik niet', de koffiedames, onze hoofdredaktrice. Mevr. Hinkekemper, Angela Lodder en Inneke van de balie (au! niet slaan Inneke). Iemand (en wij weten wie) heeft ook een zwak voor de outfit van Els Boerma. 12 Opvolger van Dijck: Prof. Coopmans of Jan Boor van de bewakingsdienst. Verder Alting v. Geusau, Bannink, 'geen idee' en .hijzelf'. Justus, Paul Horbach en Wouter van Gils maken met hun laatste plaats weinig kans. 13 Opvolger '\/erster: Kees Boor (broer van Jan) en Prof. Bosman. Tweede keus: .geen idee', Hopman, Boerboom, Backx, Ad v.d. Sanden .met kar en al' en Mej. Pieck. 14 Leukste hoekje: De .draaideur' of .uitgang' haalt het vóór de koffiekamer (vooral die van Agnes). .De stoel vóór de aula achter palmen en pilaar' is ook erg in trek.
1 Populairste man: Jan Back, vóór Louis van de Bewakingsdienst en een peleton met vooraan Hopman, ,ik', Glombowski en Danny Backx. 2 Populairste vrouw: Agnes van koffiekamer gebouw D ver vóór ex-aequo: Rietje van Riel, Mej. Pieck, Mevr. Van Diessen. ,Het meisje dat op personeelszaken werkt en bruine ogen en zwart-bruin lang haar heeft' en ,de cassière van buro-financiën' en vele anderen hebben ergens een warm plekje in het hart van van onze briefschrijvers.
15 Rotste plek: Allerhande kamers in gebouw A halen het nipt voor de THB-kamer, die nog ongezelliger is dan de koffiekamer van gebouw A. (En wij nog zo ons best doen om er iets van te maken.) 16 Hoopvolste feit: Het laakbare optreden van de Lansknechten vindt men een hoopvoller feit dan .mijn periodieke verhoging', .de benoeming Alois Aldenhuyzen'. .de herziening inkorporatie' en .Adriaansen zat een half uur vast in de lift'.
3 Degelijkste wetenschapper: Hier wordt het moeilijk. Lou Keune en de .studenten van ontwikkelingssociologie' liggen goed in de markt, maar ook het THB, ,ik' en Prof. Segers.
17 Meest verontrustende feit: De plastic bekers, het verschijnen van het THB en de cum-laude promotie van Peer. Iemand maakt zich ook druk over ,de lelijke muurschildering', terwijl een ander iemand ,de bekladding van die muurschildering' het ergste vindt.
4 Bekwaamste figuur: Weer Jan Back en ,ikzelf' vóór Arie Vermeulen, Van Dijck, Boerboom en ,alle mensen van de bewakingsdienst'. 5 Grootste knoeier: Hier scoort vooral het THB erg hoog, maar doet niet onder voor bestuurders en diensten in gebouw A. .Iedereen knoeit hier wat' is ook een veel geschreven antwoord. 6 Grootste lolbroek: ,lkzelf', Van Dijck en Toon Heesbeen nipt vóór Justus, Schouten, C. Graafsma en weer Jan Back. THB bengelt achteraan in gezelzelschap van Hopman en de Hogeschoolraad. 7 Lul van het jaar: Weer die boemerang. Het THB is lul van het jaar of krijgt als antwoord .vraagstelling onder de maat'. 8 Pik getrapt: Zelfde trend als bij vraag zes, maar opvallend is hier het oprukken l_-
van de bestuurders en van de leiding van de restauratieve voorzieningen.
18 Seste aktiviteit: De meelaktie in de portrettenzaal haalt het hier vóór het optreden van de Lansknechten en de Muurschildering. Een droogstoppel vindt de rede van Bornewasser het toppunt van lol en voor een flauwe plezante is deze THB's eerste Pop-poel het summum van pret. 19 Laakbaarste optreden: Het bekladden van de muurschildering, de beha-tentoonstelling, het verschijnen van het THB. 20 Meer in het THB: Meer over het dagelijks leven aan de hogeschool en vooral meer over sex, drugs en rock en roll. Waarvan akte.
Uitknippen en boven je bed hangen.
14
1W
Salarisverschillen aan de hogeschoül
Iedereen is gelijk, maar sommigen zijn gelijker Op 1 januari van dit jaar was het nog altijd zo dat de hoogstbetaalden op de hogeschool precies zeven keer zo vee! verdienden als de laagst betaalden. Van het salaris van de 65 hoogstbetaalden had men ongeveer 230 arbeidsplaatsen met een modaal inkomen kunnen kreëren. Het mag dan ook geen verwondering wekken, dat uit de in augustus van dit jaar verschenen ,Nota Personeelsbeleid', blijkt dat slechts een minderheid van het personeel, voornamelijk bestaande uit wetenschappelijke medewerkers en kroondocenten tevreden is met het huidige salarisbeleid. Een meerderheid heeft een ongunstige indruk van het funktiewaarderings- en honoreringsbeleid. Met name heeft men de indruk, dat de inschaling en honorering van funkties in de lage technisch/administratieve regionen zeer ,krenterig' geschiedt. En naar de mening van ondermeer de ABVA zou de hogeschool binnen het kader van overheidsregels zeker een ander beleid kunnen voeren. Het huidige salarissysteem is gebaseerd op vrij strikte door de overheid voorgeschreven richtlijnen, waarbij er voor iedere funktie op de hogeschool een funktiebeschrijving bestaat. Op basis daarvan wordt een funktiewaardering vastgesteld, waaraan een bepaalde salarisschaal is verbonden. Binnen elke schaal bestaat weer de mogelijkheid om op grond van dienstjaren, leeftijd of ervaring een aantal salarisverschillen in te voeren, de zogenaamde periodieken. Konkreet houdt het voorafgaande in dat bijvoorbeeld een koffiemeisje of een typiste in schaal 3 terecht
te verdienen bruto salaris binnen die schaal was per 1 januari 1979.
lijk dat iemand zes jaar lang geen periodiek toegewezen krijgt.
Schaal
Een koffiemeisje of een lid van de bewakingsdienst zitten n a respektievelijk 4 en 6 jaar in principe a a n de top van h u n salaris. Ze moeten dan 6 jaar wachten voordat ze weer een verhoging kunnen krijgen, die dan ongeveer zestig gulden bedraagt. Van een wetenschappelijk medewerker blijft ook n a zes jaar het salaris gestaag groeien. In de periode dat het koffiemeisje of het lid van de bewakingsdienst er behoudens trend-verhogingen, in inkomen niet op vooBult gaan, stijgt het inkomen van de wetenschappelijk medewerker in het ongustigste geval met zo'n vijfhonderd gulden en in het normale geval met een dikke duizend gulden per maand. Daarnaast bestaat volgens de nota personeelsbeleid in het algemeen sterk het gevoel dat het hoger personeel, met name de wetenschappelijke staf, gunstiger perspektieven bezit, door bijvoorbeeld automatismen in het bevorderingsbeleid. De vanzelfsprekendheid waarmee het wetenschappelijk personeel doorstroomt n a a r hogere schalen, blijkt uit het grote aantal personen dat in
1 3 18 32 43 t / m 71 89 t / m 103 112 t / m 115 130 t / m 148 149a 151 t / m 153 154
Aantal personen 9 30 53 62 77 70 53 124 104 26 65
Max. Salaris ƒ 1771,— ƒ 1921,— ƒ 2116,— ƒ 2249,— ƒ 2999,— ƒ 3935,— ƒ 4391,— ƒ 5957,— ƒ 7118,— ƒ 9262,— ƒ 10514,—
Het is uiteraard een kwestie van I>ersoonlijke voorkeur of men de enorme inkomstenverschillen als onrechtvaardig beschouwt. Maar daarnaast zitten er toch wel een aantal haken en ogen aan het huidige salarissysteem, waarvan vooral de lagere salarisgroepen het kind van de tekening zijn. Allereerst zijn de periodieken die de lagere inkomensgroepen kunnen krijgen, niet alleen veel geringer in bedrag, m a a r zijn ook het aantal periodieken die kunnen worden toegekend veel geringer. Bovendien vindt de toekenning van periodieken bij de hogere inkomensklassen regelmatiger plaats dan bij de lagere, daar is het bijvoorbeeld moge-
komt en daar begint met een salaris van ƒ 1596,— bruto per maand en na vier jaar aan h a a r top zit met een salaris van ƒ 1921,— bruto. Iemand van de bewakingsdienst komt in schaal 32 terecht. Schoonmaaksters in schaal 1. Sekretaresses in schaal 18, 32, 43, 57. Wetenschappelijke medewerkers beginnen in schaal 112 of 114, met een doorloop n a a r schaal 130. Wetenschappelijke hoofdmedewerkers komen in schaal 149a terecht. Hoogleraren en topfunktionarissen in schaal 154. In onderstaande tabel is aangegeven hoeveel personen in welke schaal zitten en wat het maximaal
(Vervolg op pagina 17)
Werk
„Met JOU heb ik niets te maken" „Ik viel eigenlijk meteen met de neus in de boter. Op 1 juni 1968 kwam ik in dienst en een jaar later werd de KHT bezet. Een ervaring die zijn weerslag heeft gehad in mijn denken en handelen tot op de dag van vandaag. Men heeft me toen geleerd dat men op móet komen voor het belang van de hogeschool en minder op de hand zijn van studenten. Toen ben ik sociaal bewust geworden en de RK-kerh kritisch gaan bezien".
Foutje Ad van Beers, 58 jaar oud, was de eerste en nu de oudste persoon die in dienst kwam van de portiers- en bewakingsdienst van de hogeschool. Daarvoor was hij 32 jaar werkzaam geweest in de Tilburgse Tertiel. In de avonduren haalde hij alle mogelijke diploma's maar maakte op een kwade dag een fout, „een heel klein foutje waarop zijn bazsn zwaar reageerden. Toen wist ik, dat ik uit de textiel moest stappen. Werk zoeken met een behoorlijke toekomst, voor mijn gezin, om mijn kinderen te laten studeren. Studeren is mij nooit vergund geweest. Dat wilde ik mijn zes kinderen niet onthouden". Met een zware lamp schijnt hij
Hoever reikt ons gezag, vraagt hij zich wel eens af zoals de keer dat er esn auto helemaal verkeerd geparkeerd stond. „Mijnheer, uw auto staat verkeerd".
in de onverlichte lokalen van gebouw G. Hier en daar staat een raampje open. Zorgvuldig worden ze dichtgedaan. De deur van kamer 38 is niet afgesloten. De schijnwerper speelt over kostbare apparatuur. De bewoners kunnen een rapportje tegemoet zien.
„Met jou, heb ik niets te maken", was het antwoord. De politie erbij. Het kenteken nagetrokken. De auto was van de Bredase Officier van Justitie. De politie schreef geen proces-verbaal uit.
Kontakt met mensen, dienstbaar zijn, vindt hij nog steeds van het allergrootste belang in zijn werk. Een dienstbaar leven dat hij in brede zin ziet. „Vanaf het allereerste begin zat ik in de dienstraad. Dat stelt voor geen vijf centen voor. Daarna twee jaar in de HSR en nu in het GO". Tijdens zijn HSR-lidmaatschap kwam de koningin op bezoek. Uit een gesprekje dat hij met haar had: Zij: „Zo, dat vind ik nu eens leuk, een portier in de HSR". Hij, in het mooiste Tilburgs dat er bestaat: „Jazeker. En het is maar goed, dat u de juiste ingang hebt genomen. Anders had ik u de toegang moeten weigeren". Gebouw E wordt van buitenaf gekontroleerd. Snel stapt hij door de gevallen eiken bladeren. Tijdens de avonddienst, tot 01.00 uur: ongeveer 15 kilometer lopen. Deur open. Deur dicht. Tijdens de dagdienst zorg voor de posterijen. Het zwaarste onderdeel van zijn
Studenten De dienst van een portier/bewaker strekt zich ook soms uit gedurende een hele nacht. „Daar sta ik niet op te kijken". Hij lacht met zijn pijp tussen de tanden. werk. Dagelijks honderden kilo's post in, honderden kilo's post uit.
Uniform Tijdens het werk is hij altijd in uniform. Binnenkort worden nieuwe uniformen afgeleverd. Modern van snit. Blauw van kleur. „Nee, ik ben geen militaristisch figuur. Een uniform is belangrijk om herkenbaar te zijn. Iedereen weet, hem kan ik aanschieten. Hij weet de weg". Soms krijgt hij te horen: „Daar komt er weer één in een bruin uniform".
15
Van de dienst werd een bijdrage gevraagd in de energiebesparing. Alle lampen gingen uit in gebouw A. Toen bleek hoe moeilijk een weg blindelings kan worden gevonden. Een tafel stond even iets anders dan de dag tevoren. Esn diepe wond in het scheenbeen was het gevolg. Student of medewerker, KvB-lid of professor, voor hem is iedereen hetzelfde maar: „Als er geen studenten waren, dan waren wij er ook niet. Dan waren we er geen een van allen".
P.S.
thb 17 - 21 december 1979
Klynveld Kraayenhof & co ACCOUNTANTS
Wij zijn een internationaal georiënteerd accountantskantoor met vestigingen in binnen- en buitenland. Op onze kantoren Amsterdam, Arnhem, Deventer, Eindhoven, Groningen, Hengelo, Rotterdam en Utrecht is plaats en toekomst voor
jonge bedrijfseconomen die registeraccountant willen worden. In een op dienstverlening ingestelde flexibele organisatie krijgen zij de gelegenheid een brede ervaring op hoog professioneel niveau op te doen. De sterk gevarieerde controle- en adviesopdrachten worden in veelal kleine teams uitgevoerd. In combinatie met een intensieve begeleiding door werkoverleg, interne opleidingen en vaktechnische ondersteuning vanuit het Directoraat Vaktechniek, biedt dit een reële mogelijkheid snel een interessant vak te leren. De loopbaanbegeleiding is gericht op interne promotie naar functies op hoog niveau in Nederland en in het buitenland. Naast vakbekwaamheid in ruime zin kunnen als functie-eisen onder meer genoemd worden: analytische aanleg, communicatief vermogen, representativiteit en spankracht. Geïnteresseerden verzoeken wij een oriënterend gesprek aan te vragen bij de heer C.'Brandenburg, hoofd van onze afdeling Personeelszaken, Prinses Irenestraat 59, Amsterdam, telefoon 020 - 5410541. Amsterdam Almere Amersfoort Apeldoorn Arnhem Breda Deventer Dordrecht Eindhoven 's-Gravenhage Groningen Haarlem Heerlen Hengelo Hoorn Leeuwarden Middelburg Rotterdam Utrecht Zwolle Antwerpen Barcelona Brussel Düsseldorf Hamburg Londen Madrid Parijs Milaan Zug Zurich Bogota Buenos Aires Caracas Curacao Jakarta Montevideo New York Paramaribo Rio de Janeiro Salvador Sao Paulo.
16
■IIXJIB
Vervolg van pagina 15
Hoe sommigen meer gelijk zijn schaal 130 en 149a zit. Een aanko mend wetenschappelijk medewerker begint in schaal 112 of 114, m a a r vloeit n a vier dienstjaren nagenoeg automatisch door n a a r schaal 130, om n a verloop van tijd in schaal 149a terecht te komen: zonder bui tensporige inspanning is hij weten schappelijk hoofdmedewerker ge worden. Dit automatisme is in de lagere re gionen veel minder aanwezig. Niet alleen moet men zich hier buiten diensttijd veel meer inspanning ge troosten om hoger op te komen, door bijvoorbeeld het lopen van een aan tal kursussen. m a a r bovendien is de salarisverbetering bij promotie veel geringer, en dat terwijl een weten schappehjk medewerker in dienst tijd k a n promoveren. Ogenschijnlijk lijkt het alsof de ho geschool aan deze bezwaren van het systeem weinig kan doen, gezien ze aan de richtUjnen uit Den Haag ge bonden is. Toch is dit m a a r ten dele waar. Er bestaat de indruk dat men in andere steden meer oog heeft voor de bezwaren en meer gebruik maakt van de marges, die men heeft
vaardig zal worden ervaren. Hier door ontstaat een opwaartse druk die zal doorwerken n a a r de hogere schalen en eerder meer dan minder onvrede zal veroorzaken." De vraag is of hierin nu verandering is geko men. Een geliefkoosde bezigheid in Til burg is ook het gebruik van aan loopschalen. Hiermee wordt bedoeld dat iemand de eerste jaren van zijn diensttijd lager ingeschaald wordt, dan zijn funktieomschrijving en waardering aangeeft. Dit onder het motto dat iemand zich eerst moet Inwerken. Carel van Nahuys, lid van het ad viesbureau van de ABVA, noemt dit absurd en onnodig: „Er is geen en kele verplichting om een koffiemeis je eerst een jaar in schaal 1 te zet ten en vervolgens pas in de schaal w a a r ze thuishoort. Voor iemand die geen ervaring heeft geldt perio diek O in zijn of h a a r schaal, en is het onzinnig om h a a r eerst tijdelijk in een lagere schaal te plaatsen. De periodieken binnen een schaal druk ken de ervaring uit. De neiging om aanloopschalen te gebruiken is bij
om ongelijkheden weg te werken. Allereerst is het opmerkelijk dat in Tilburg nog steeds een aantal men sen in schaal 1 zitten, terwijl in de meeste steden deze schaal .geleegd' is: dat houdt in dat de mensen uit deze schaal n a a r een hogere schaal overgeplaatst zijn. Ook heeft men in andere steden, door een ruimere funktieomschrij ving het lager personeel hoger kun nen inschalen. In Groningen bijvoor beeld zitten de koffiemeisjes in schaal 18, terwijl ze in Tilburg in schaal 3 zitten. De bereidheid van het KoUege van Bestuur om deze mogelijkheden ook te gebruiken is duidelijk niet aan wezig gezien een vertrouwelijk stuk dat men in 1976 aan het Georgani seerd Overleg stuurde: „Afschaffing van bepaalde schalen is niet te moti veren vanuit het huidige funktie waarderingssysteem en ook niet aan te bevelen, omdat bij afschaffing van bijvoorbeeld schaal 1 en 3 de honorering volgens schaal 18 door degenen die momenteel reeds vol gens deze schaal bezoldigd worden, als relatief te laag en dus onrecht
de hele overheid waarneembaar, m a a r in Tilburg is deze tendens sterker. Men doet hier alsof men geen speelruimte heeft, dat men anders door de rijksaccountant op de vingers getikt wordt." Dat er inderdaad meer speelruimte is blijkt uit de Regeling SalarisIn passingsbeleid TH Delft, waar men al een aantal jaren voor de schalen 1 t / m 32 geen aanloopperiodes meer gebruikt. Overigens blijven deze minieme kor rekties sleutelen in de marge. Te meer omdat ze erg afhankelijk zijn van de willekeur en de goedwillend heid van de diensthoofden en de dienst personeelszaken. Ze hebben meer het k a r a k t e r van een gunst dan van een recht. Opvallend is verder, dat op een ho geschool waar menig ekonoom zich verlekkerd uitlaat over de verhou ding loonkostenarbeidsplaatsen, niemand zich nog over de eigen si tuatie gebogen heeft. J uist de mati gingsfilosofen zouden de hand in eigen boezem moeten steken. C. Graafsma
Bron: Nota Personeelsbeleid, augustus Reaktie ABVA naar aanleiding Nota Personeelsbeleid. Salarisschaal KHT 111979.
'79. van
Werk 99 Meer studenten^ meer drukwerk V Vrijdag. Klusjesdag voor de man nen van de drukkerij, 's Morgens worden enkele restopdrachten af gewerkt, de middag is er voor de wekelijkse onderhoudsbeurt van de machines. ,De mensen werken hier erg graag naar mijn idee. Dat bewijst het geringe ziekteverzuim. Met ons team van negen medewerkers haiin wij een jaarlijkse bezetting van acht driekwart." Wil Ceron, hoofd van de afdeling, gaat er eens goed voor zitten als ik om wat algemene gegevens vraag over de huisdrukkerij van de KHT. „Ik denk dat dat vooral komt door onze manier van werken. We doen alles samen. Beslissin gen over de werkaanpak, over de keuze van nieuwe medewerkers en de aanschaf van nieuwe ma chines worden gezamenlijk geno men. Elke maandagmorgen bij de koffie is er informeel werkover leg. Dat is nodig, anders staan de jongens de hele dag op die ene vierkante meter. Op veel plaat sen in de hogeschool zit het juist met die onderlinge samenwer king goed fout. Wij zijn, denk ik, een voorbeeld van hoe het beter kan".
Stormachtig In een pasverschenen ,Rapport Tekstvermenigvuldiging' staat te leasn dat de produktiestijging van de drukkerij de afgelopen vijf jaar minder stormachtig is ver lopen dan die van De Fotokopie. Even verderop meldt het rapport dat de drukkerij desondanks de
Wat kun je die mensen nu vra gen? Of ze wel genoeg verdienen? Misschien is het wel aardig als ze vertellen wat ze vinden van al de geleerde diktaten die ze daar staan te drukken. Of ze er al ooit één hebben proberen te lezen. Even later komt Wil Ceron me uit de impasse helpen. Hij nodigt me uit voor een miniekskursie langs het machinepark van de drukkerij: drie drukapparaten, twee vergaar en nietmachines en achteraan, een bind en een snij machine. De muren \3n het plafond zijn grotendeels behangen met een geluiddempend materiaal. Dat is er gekomen toen enkele jaren ge leden het machinelawaai het ge hoor van de drukkers begon aan te tasten. Het schijnt te helpen. Via een zijdeur bereiken we de donkere kamer en de bescheiden grafische afdeling. Wil Ceron: „Kwalitatief is dit werk natuurijk minder dan er gens anders. Vijftig procent van
komende vier jaar twintig pro cent in omvang zal toenemen. „Meer studenten, meer docenten, meer drukwerk. Zo simpel ligt dat", zegt Ceron. „Die produktie stijging betekent trouwens niet perse ook twintig procent meer personeel. We zullen het eerder in de automatisering van het be drijf moeten zoeken. Misschien dat we binnenkort een tweezij dige drukmachine, een zoge naamde tandem, gaan aanschaf fen".
Lullig Het hoort tot de ongeschreven wetten van de hedendaagse jour nalistiek dat je ook (of eerst) de jongens van de werkvloer om hun opinie vraagt. Het wordt dus tijd om het praatgrage hoofd van de drukkerij in zijn kantoor ach ter te laten en esn gesprekje aan te knopen met zijn ondergeschik ten. Links vooraan in de bedrijfsruim te zijn twee werknemers van mid delbare leeftijd bezig een hape rende machine weer op gang te brengen. Het lukt niet zo best. Maar de mannen verliezen hun geduld niet. Beheerst gaan ze op zoek naar de mogelijke oorzaken van het mankement. Ik sta er intussen wat lullig bij. Het ge dender van de machines maakt een normaal gesprek moeilijk. ,Hoe bevalt het werk hier in de drukkerij?", vraag ik eindelijk de langste van de twee. „Goed", antwoord hij zonder veel omhaal en hij buigt zich weer over z'n defekte machine.
alle opdrachten bestaat uit rap porten en diktaten. Druktech nisch valt er voor ons dus weinig te beleven. Maar daar staat tegenover dat we meer zekerheid hebben dan in het bedrijfsleven. De salariëring ligt hier ook een beetje gunstiger". Om half één worden de machines stopgezet. Vier werknemers bren gen de middagpauze hier door. Ze beginnen een spelletje dat op twee voor twaalf lijkt. De woor den kalfszwezerik en intervaltrai ning worden pas geraden als de meeste letters al zijn ingevuld. De beheerder van het aangren zende diktatenmagazijn komt er ook bij zitten. Een vrolijke zestig ger. Pas later krijg ik in de gaten dat dat nu de sympatieke win naar is van de mislukte T HB populariteitspoel. „Schrijf dat maar rustig op", dikteert deze be slist. „De sfeer hier op de druk kerij is erg goed. Prima, mag je wel zeggen". T.C.
Links op de foto Wi! Ceron.
17
thb 17 21 december 1979
officieel KOMMUNIQUE HOGESCHOOLRAAD 6 DECEMBER 1979 1 De raad houdt de kennisneming van enige besluiten van het Stichtingsbestuur dd. 23 november 1978 aan tot 10 januari 1980. Voordien zal het presidium kontakt opnemen met het Stichtingsbestuur, in het bijzonder over de weigering om de raadsvoorzitter tot zijn vergaderingen toe te laten Omtrent de mededeling over .recente laakbare vertoningen' zal het Kollege van Bestuur het Stichtingsbestuur om opheldering vragen. De overige schriftelijke mededelingen van het KvB worden voor kennisgeving aanvaard, dan wel ter bespreking verwezen n a a r de verschillende raadskommissies. 2 De voorzitter doet mededeling van de samenstelling van de advieskommissie Voorontwerp W W O 1981. Hierin hebben zitting de heren Van de Akker, Backx, Boor, Breed, Coumou, Hettema, Huyben, Janssen, De Jong, Klok, Kop, Moors, Riemen, WiUems. 3 De heer Cartigny wordt onder dankzegging ontslag verleend als lid van de kommissie Reglementen. 4 De heer Zandberg wordt op voordracht van de Juridische Fakulteit benoemd tot lid van de kommissie Studium Generale. 5 De r a a d wijzigt het kiesreglement zodanig, dat men binnen de zogenaamde A-lijsten de helft van de geledingskiesdeler aan stemmen op zijn n a a m dient te behalen om de lijstvolgorde te doorbreken. 6 De r a a d stelt de Derde Herziene Begroting 1979 vast konform de voorstellen van het KvB 7 De r a a d besluit ƒ 427.000,— toe te wijzen aan de subfakulteit Psychologie ten behoeve van de vervanging van de PDP 11/45 computer door een VAX 11 computer. 8 De r a a d stemt ermee in dat de Akademische Raad adviseert tot opneming van de studierichting Informatika in het Akademisch Statuut. 9 De r a a d wijdt een uitvoerige diskussie aan de eindrapportage van de kommissie ad hoc Ontwikkelingssociologie. Algemeen stelt men vast, dat de r a a d er indertijd goed aan heeft gedaan, deze kommissie in te stellen. Het werk van de kommissie oogst waardering. Vastgesteld wordt, dat e r verschillen van mening zijn tussen de kommissie en het KvB over de exakte bevoegdheden van r a a d en KvB met betrekking tot de begroting, en gekonkludeerd wordt dat terzake - in elk geval vóór de begrotingsbehandeling in februari 1980 - werkafspraken dienen te worden gemaakt. Voorts stelt de r a a d vast, dat de kommissie erin is geslaagd, de door het presidium bij wijze van taakopdracht aan h a a r gestelde vragen afdoende te beantwoorden, onverminderd de wens van de raad, met betrekking tot het vorenbedoelde meningsverschil tot nadere afspraken te komen. De kommissie wordt onder dankzegging van h a a r taak ontheven. 10 De r a a d verleent met inachtneming van een kleine wijziging zijn goedkeuring aan enige wijzigingen in de procedure met betrekking tot de toewijzing van projekten in het kader van de samenwerking tussen de KHT en de THE. 11 De r a a d besluit, de delegatie n a a r de Akademische Raad op te dragen, niet in te stemmen met het voornemen van de minister van O & W om de vaststelling van het inschrijfgeld te doen geschieden bij Algemene Maatregel van Bestuur in plaats van bij Wet, noch in te stemmen met het voornemen van de minister om het inschrijfgeld te verhogen van ƒ 100,— tot ƒ 150,—. Een jaarlijkse verhoging uitgaande van ƒ 100,— aan de hand van de gemiddelde prijsstijging wordt aanv a a r d b a a r geacht.
mm
12 De r a a d spreekt unaniem bij motie uit, dat het kerkelijke onderzoek n a a r de rechtzinnigheid in de theologische opvattingen van de Nijmeegse hoogleraar SchiUebeeckx op een wijze gevoerd wordt, die in strijd is met de rechten van de mens en die de onafhankelijkheid van wetenschappelijk onderzoek in gevaar brengt. Het KvB zegt toe, deze mening ter kennis te brengen van de Kongregatie van de Geloofsleer, alsmede het Stichtingsbestuur te verzoeken, de motie te onderschrijven.
WIJZIGINGEN Vierde semester T e n t a m e n d a t u m klinische psychologie (zie pagina 41 studie gids) Dit t e n t a m e n staat gepland op m a a n d a g 28 mei 1980 Dit blijkt tweede Pinksterdag te zijn, d a a r o m IS het t e n t a m e n verplaatst n a a r d i n s d a g 27 mei. Hopelijk met ieders goedvinden'
13 Van de zijde van de fraktie TSF wordt gewezen op de verwarring rond de enquête onder avondstudenten betreffende restauratieve voorzieningen ten behoeve van avondstudenten. Voorts stelt deze fraktie een aantal vragen aangaande de beëindiging van het huurkontrakt met Posjet ten behoeve van de ontruiming van het Mensa/Eigen Huis-komplex. Een aantal andere vragen, gesteld in de rondvraag, wordt direkt door het CvB beantwoord.
Kursus W -(- T Kursustijd en -plaats is gewijzigd in m a a n d a g 9 15 tot 1115 u u r , GZ-38 vrijdag 10 30 tot 12 30 u u r , GZ-41 Voor de k u r s u s L + ABA blijven tijd en plaats konform het rooster Zesde semester Kursus PSCV wordt gegeven op vrijdag van 13 30 tot 15 30 u u r in AZ-11 m tegenstelling tot het vermelde, te weten CZ-30
KOMMUNIQUE KOLLEGE VAN BESTUUR 4 DECEMBER 1979
TOELICHTING VOOR ZESDE SEMESTER STUDENTEN FUNKTIELEER EN/OF TECHNOPSYCHOLOGIE
1
Overlegstrukturen op het gebied van apparatuur en automatisering Teneinde meer duidelijkheid te verwerven in de procesgang met betrekking tot aan te schaffen apparatuur en met betrekking tot de keuze inzake automatisering heeft het kollege opdracht gegeven de nodige overlegstrukturen nader uit te werken en daarbij de betrokkenheid van het kollege in een zo vroeg mogelijk stadium in ogenschouw te nemen
(Zie pagina 101 studiegids) Zesde semester Funktieleer De s t u d e n t kiest een van de volgende kursussen 1 L 4- ABA tijd en plaats zie rooster zesde semester) 2 W -f T (tijd en plaats gewijzigd ten overstaan van rooster m a a n d a g m o r g e n 9 15 tot 11 15 u u r in G-38, vrijdagmorgen 10 30 tot 12 30 u u r in G-41) 3 Motorperformance (tijd en plaats kolleges woensdagmorgen van 10 30 tot 12 30 u u r m G-39, v r a g e n u u r n a a r behoefte op vnjdag om 10 30 u u r in G-39)
2 Opbrengsten werkzaamheden buiten de hogeschool Het kollege stemt in met een voor enige jaren 100%besteding door de Ekonomische Fakulteit van de ontvangsten uit de ondersteuning aan de universiteit van Suriname, uit de deelname aan de WRR en aan de werkgroep computerkunde om bedoelde fakulteit de gelegenheid te bieden enige knelpunten op te lossen.
Zesde semester Technopsychologie De s t u d e n t volgt de k u r s u s motorperformance (tijd en plaats zie boven) en m d i e n Technopsychologie hoofdrichting is de k u r s u s Methoden (B kursus) (tijd en plaats gewijzigd ten overstaan v a n rooster m a a n d a g m i d d a g van 15 30 tot 17 30 u u r , k a m e r G-514)
3 BUOZ-nota Om het kommentaar op de BUOZ-nota te kunnen laten vaststellen door de Hogeschoolraad op 28 februari 1980 heeft het kollege besloten aan fakulteiten en diensten medewerking te vragen aan een behandelingsprocedure terzake uitgaande van de tot standkoming van een voorstel van de KHT-werkgroep BUOZ-nota vóór kerstmis aanstaande. Tot leden van deze werkgroep heeft het kollege benoemd: prof. dr. T. van de Klundert; prof dr. B. van de Genugten; dr. A. Wentink; prof. dr. P. Hettema; mr. A. Koekkoek; mevr. dr. G. de Gelder; prof. dr. J. Goddijn; ir. C. Langerwerf; drs. G. van Duynhoven; drs. A. Vermeulen en prof. dr. J. van Dijck (voorzitter).
PUBLIKATIES VAN MEDEWERKERS Kleijnen, J. P . C : Evaluation of m a n a g e m e n t information systems, in Omega, j a a r g a n g 7, 1979, n u m m e r 6, blz 539-543 Bergsma, J u r r i t ; De a r t s als verlengstuk van de techniek en de steeds meer afhankelijke patiënt, m TNOprojekt, j a a r g a n g 7 (1979), n r . 11, blz 384-391. Boxtel, A. van: Selective effects of vibration on monosynaptic and late EMG responses m h u m a n soleus muscle after stimulation of the posterior tibial nerve or a t e n d o n tap. P e p n n t e d from. J o u r n a l of Neurology, Neurosurgery a n d Psychiatry november 1979, vol 42, no 11, blz. 995-1004 Fieret, Gerrit en Bergsma, jurrit: Enkele bouwstenen voor het therapeutisch klimaat een bijdrage van de psychologie a a n de ziekenhuisarchitektuur Tilburg Katholieke Hogeschool, 1979 134 blz. Hettema, P. J.: Personality and adaptation Amsterdam- North-Holland publ c o m p , 1979 228 blz. Advances in psychology, 2
18
Inhoud van de kursussen: 1 L -F ABA grondbeginselen van Isren, mstmktief gedrag, leren en erfelijkheid, k o n d i t i o n e n n g , agressie, toepassingen v a n kond i t i o n e n n g (Stof gelijk a a n 4e semester L -I- ABA, zie p a g i n a 78 studiegids)
2 W-f T
Inleiding in de toegepaste psychologie, informatieverwerking, a a n d a c h t , geheugen, p a t r o o n h e r k e n n i n g , enkele onderwerpen uit de toegepaste experimentele psychologie (stof gelijk aan 4e semester W -t- T, zie p a g i n a 78 studiegids)
Rozendaal, M. van, H. J. G. Soppe en H. van der Vlugt: Rapport van een deel van het onderzoeksprojekt ,Aard en frequentie van ,tip-of-the tongue' verschijnselen bij kinderen en afasie patiënten Tilburg Katholieke Hogeschool, 1979, 28 blz
3 Motorperformance inleiding motorperformance en motorische vaardigheden (skill); moderne theoretische achtergrond e n van motorperformance, leer-psychologische aspekten, n a d e r e analyse v a n enkele taaksituaties w a a n n motorperformance een grote rol speelt (bijvoorbeeld spreken, typen, piano spelen)
Nouwens verhuizingen Erkend Rijksverhuizere Internationale Verhuisonderneming en opslag van inboedels verpakkingen overzee Lage Witsiebaan 102-112-136 Telefoon 013-670526/674796 Tilburg
m^m
VERGELIJKEND STAATSRECHT VOOR EKONOMEN Vanaf 31 j a n u a r i 1980 wordt het kollege Vergelijkend Staatsrecht (Jeukens) d a t in het eerste semester op dinsdagmiddag om 2 u u r werd gegeven, donderdags gegeven van 9 30 tot 10 15 u u r m AZ 13 Behandeld worden hoofd stukken van Engels Staatsrecht De tot voor kort geldende regeling, dat studenten die bij m r A Koekkoek kollege Vergelijkend Staatsrecht hebben gevolgd, ook bij hem het t e n t a m e n aanvragen wordt voor onbepaalde tijd verlengd
MEDEDELING De vakgroep Informatika van de Ekonomische Fakulteit verzorgt m het propedeutisch p r o g r a m m a het vak ,Inleidende Informatika' Dit bestaat uit een hoorkoUege gedurende twee u r e n m het eerste semester met d a a r n a a s t een praktische oefening m het programmeren Het hoorkoUege bestond uit een theoretische basis en een behandeling van het voor het praktische gedeelte benodigde kennis van de p r o g r a m m e e r t a a l Algol 68 Het oorspronkelijke plan was m de praktische oefening ook de theoretische basis te toetsen De voorbereidingstijd is echter te kort geweest om dit nog gedurende het kollegejaar 1979 1980 te k u n n e n realiseren Daarop was bij de vakgroep Informatika de gedachte ontstaan deze theoretische basis middels een a p a r t e schriftelijke toets te testen In overleg met h e t Fakulteits bestuur heeft de vakgroep m tegenstelling tot eerdere mededelingen besloten, d a t m het kollegejaar 1979 1980 het testimonium voor .Inleidende Informatika' uitsluitend zal bestaan uit de praktische oefening m het p r o g r a m m e r e n
PROPEDEUSE EKONOMIE
J Keuning/D Eppink M a n a g e m e n t en Organisatie Leiden 1979 D K e u n m g 33 cases bij M a n a g e ment en OOrganisatie Leiden. 1979 A Oldendorff Organisatie van samenwerking in het bednjf Utrecht. 1972 Artikelenbundel 1980 (Diktatenmagazijn) Syllabus 1980 (Diktatenmagazijn) Opgavensyllabus 1980 (Diktatenmagazijn) HoorkoUeges op dinsdag m AZ 13 van 15 30 tot 17 30 u u r te beginnen op 29 j a n u a r i VVerkkolleges .oude stijI' Donderdag in AZ 11 v a n 10 30 tot 12 30 u u r Werkkolleges .nieuwe stij! Donderdag m AZ 4 van 8 30 tot 12 30 u u r . vnjdag in AZ4 van 10 30 tot 12 30 u u r Alle weikkoUeges beginnen op 31 j a n u a r i c q 1 februari De werkkolleges .nieuwe stijl' k u n n e n gevolgd worden door groepen van ongeveer tien studen ten. centraal staat de zelf werk zaamheid van de s t u d e n t Deelname a a n deze kolleges nieuwe stijl wordt gezien de ermee behaalde resultaten, sterk aanbevolen U dient hiervoor m te tekenen tussen 2 en 25 j a n u a r i bij mevrouw M Onderwater, b e r e i k b a a r op toestel (66) 2315, kamer B 6 Informatie o m t r e n t p l a a t s en groepsindeling komt d a a r n a ad valvas in gebouw A te h a n g e n en zal worden verstrekt in het eerste hoorkoUege
STAATSRECHT EN VERGELIJKEND STAATSRECHT De volgende wijzigingen worden medegedeeld inzake het onderwijs en de examens m het hoofdvak staatsrecht en in het keuzevak vergelijkend staatsrecht in het tweede semester van 1979/1980
Informatika De vakgroep Informatika v a n de Ekonomische Fakulteit verzorgt in het propedeutisch p r o g r a m m a het vak .Inleidende Informatika' Dit bestaat uit een hoorkoUege gedurende 2 u r e n in het eerste semester met d a a r n a a s t een praktische oefening in het programmeren Het hoorkoUege bestond uit een theoretische basis en een behandeling van het voor het praktische gedeelte benodigde kennis van de p r o g r a m m e e r t a a l Algol 68 Het oorspronkelijke plan was in de praktische oefening ook de theoretische basis te toetsen De voorbereidingstijd is echter te kort geweest om dit nog gedurende het kollegejaar 1979 1980 te k u n n e n realiseren Daarop was bij de vakgroep Informatika de gedachte ontstaan deze theoretische basis middels een a p a r t e schriftelijke toets te testen In overleg met het fakulteitsbestuur heeft de vak groep m tegenstelling tot eerdere mededelingen besloten, dat in het kollegejaar 1979/1980 het testimonium voor .Inleidende Informatika' uitsluitend zal bestaan uit de praktische oefening in het p r o g r a m m e r e n
Onderwijst Met i n g a n g van 31 j a n u a n 1980 donderdags van 9 30 tot 10 15 u u r m AZ 13 J e u k e n s Vergelijkend Staatsrecht (H C ). behandeld worden hoofdstukken van Engels staatsrecht Donderdag 31 j a n u a n en 7 februari v a n 10 30 tot 12 15 um in AZ13 Cnjns Europees Recht (HO Donderdag 14 februari ekskursie S t r a a t s b u r g Donderdag 21 februari van 10 30 tot 12 15 u u r in AZ 13 gastkoUege ter afsluiting v a n de Europese kolleges Met i n g a n g van d o n d e r d a g 28 februari v a n 10 30 tot 1115 u u r in AZ13 J e u k e n s Staatsrecht (HO In verband met de Tilburg Cambridge lectures en de voor genomen studiereis v a n de fakulteit neiar Engeland in 1980. wordt a a n alle doktoraal studenten aanbevolen het kollege Vergelijkend Staatsrecht te volgen donderdags van 9 30 tot 10 15 u u r in AZ 13 De werkkolleges staatsrecht die door m r A Koekkoek en m r F Cnjns op woensdagmiddag gegeven worden, vinden gewoon doorgang overeenkomstig het kollegerooster
PROPEDEUSE EKONOMETRIE
EXAMENS
Woensdag Algebra II wc gr 13 30 15 30 u u r , Algebra II wc gr 13 30 15 30 u u r ,
Vergelijkend Staatsrecht De tot voor kort geldende regeling, dat studenten die bij m r A Koekkoek kollege Vergelijkend Staatsrecht hebben gevolgd, ook bij h e m h e t t e n t a m e n aanvragen, wordt voor onbepaalde tijd verlengd Dl Staatsrecht dit t e n t a m e n wordt met i n g a n g van 1 februari 1980 afgenomen door m r A Koekkoek en m r F Cnjns
6A AZ 17 1 p V CZ 22 6B AZ 18 I p V CZ 27
KANDIDAATS EKONOMIE Keuzevak Wiskunde voor ekonomen Vrijdag 13 30 15 30 u u r , CZ 31 1 p V CZ 22
INFORMATIE BETREFFENDE BEDRIJFSEKONOMIE IV Organisatie v a n de O n d e r n e m i n g (kandidaats ekonomie) De literatuurlijst voor het komende semester bevat de volgende titels
WERKKOLLEGES BURGERLIJK RECHT, 3e J AARS Vanaf woensdag 30 j a n u a n worden werkgroepen burgerlijk recht verzorgd door mevrouw Van Buchem en de heer Timmermans In afwijking van de in h e t rooster vermelde tijd, zal mevrouw
Van Buchem v a n 10 30 tot 12 30 u u r in CZ 31 de werkgroep geven Zij zal de werkgroep in k u r s o n s c h e vorm gestalte geven Voor deelneming a a n de werk groepen v a n de heer Timmermans IS het schriftelijk oplossen van casusposities een voorwaarde De bedoeling is d a t per groep van d n e studenten viermaal gedurende het semester een schnfteiijke oplossing van een voorgelegde casus wordt ingeleverd Om deze reden is de grootte v a n de werkgroepen beperkt tot 18 (achtttien) deelnemers. Vanaf het moment van deze publikatie staat inschrijving open op de valvae op de tiende etage in gebouw B
WERKKOLLEGE HANDELSRECHT Op 28 j a n u a r i , 4 en 11 f e b r u a n wordt voor de vierdejaars studenten Nederlands Recht een werkkoUege h a n d e l s r e c h t gegeven door de heer Timmermans van 10 30 tot 12 30 u u r m zaal GZ31 Vanaf 27 f e b r u a n zullen de vierde j a a r s studenten van de studie n c h t i n g Nederlands Recht en van de Fiskaal J u n d i s c h e studie n c h t i n g weer kollege k u n n e n volgen konform het oorspronkelijk opgestelde rooster Hiermee komt de regeling, vermeld in een n o t a bij het rooster van het vierde studiejaar van Nederlands Recht te vervallen
ROOSTERWIJZIGINGEN KOLLEGEROOSTER KEUZEVAKKEN DOKTORAAL Metandag Provincie en Gemeenterecht, Konijnenbelt, 9 30 tot 11 30 u u r in CZ26 Dinsdag Penitentiair Recht. Geurts. 10 30 tot 12 30 u u r in CZ 24, Bouwrecht, Van d e n Berg, 10 30 tot 12 30 u u r in AZ 4 Verkeersstrafrecht, 't Hart. 10 30 tot 11 30 u u r in AZ28, Vergelijkend Staatsrecht gaat n a a r de d o n d e r d a g Woensdag Administratief Recht, Van d e r Burg, 18 30 tot 18 30 u u r in AZ7, Europees Recht, A l t m g von Geusau. 15 30 tot 17 30 u u r in AZ 5 Donderdag Vergelijkend Staatsrecht. J e u k e n s , 9 30 tot 10 30 u u r m AZ13, I n t e r n a t i o n a a l Strafrecht. Stnjards. 10 30 tot 11 30 u u r m CZ 25 Forensische Psychiatrie, Nieboer, 1130 tot 12 30 u u r in CZ25
DITENTAMENS Op m a a n d a g 21 j a n u a n 1980 zullen de Dl t e n t a m e n s Strafrecht en Strafvordering worden afgenomen Op donderdag 24 j a n u a n 1980 zal het t e n t a m e n Rechts bescherming plaatsvinden
INLEIDING SOCIAAL RECHT (CII) Op het Diktatenmagazijn is verknjgbaar de leidraad bi) de kolleges Inleiding Sociaal Recht 1979/1980 deel II Sociale Verzeke ringen
KEUZEVAK ARBEIDSRECHT (DOKTORAAL) De studenten die het tweede semester 1979/1980 het keuzevak Arbeidsrecht willen volgen k u n n e n kiezen uit d n e alternatieven Ter beschikking stellen van arbeidskrachten Docent prof m r B S Frenkel Tijd woensdags v a n 13 30 tot 15 30 u u r De arbeidsovereenkomst in het NBW Docent mevrouw m r A M Th Bots Tijd in overleg met de studenten te bepalen De Werkloosheidswet
Studentlid OCB N Buermans, tweedejaars dag studente heeft zich teruggetrok ken als lid van de OCB Kandi daten voor de vrijgekomen p l a a t s k u n n e n zich richten tot d r C; Vroom (koördinator basis opleiding, K 14 tel 662452) of drs B Bierkens ( s e k r e t a n s OCB, K25. telefoon 662088)
ONDERWIJSPROGRAMMA TWEEDE SEMESTER SKRIPTIES Ten aanzien van de begeleiding van s k n p t i e s geldt n a 1 j a n u a r i 1980 het volgende rechtsbescherming en administratief recht m r W Konijnenbelt, decentralisatie drs M OverkleeftVerburg, grondrechten en Europees Recht m r F Cnjns, p a r l e m e n t a i r stelsel en niet genoemde onderwerpen m r A Koekkoek
KOLLOQUIAREEKS. INLEIDING SOCIAAL RECHT De vakgroep Sociaal Recht Sociale Politiek deelt hierbij mede dat Toets I Inleiding Sociaal Recht besproken zal worden op woensdag 29 j a n u a n a a n s t a a n d e in zaal AZ 8 vanaf 9 30 u u r (dus vooraf gaande a a n h e t hoorkoUege Inleiding Sociaal Recht) Met d e studenten van de avond opleiding zal voor dit doel op het eerste avondkollege Sociaal Recht in h e t tweede semester m overleg een tijdstip van bespreking worden bepaald
19
■A
Docent m r P H Schoemaker Tijd m overleg met de studenten te bepalen Raadpleeg a p g i n a R53 R55 van de studiegids Studenten die belangstelling hebben voor een van deze kursussen worden verzocht zich zo spoedig mogelijk te melden middels de intekenlijsten Deze lijsten h a n g e n op het bord tegenover k a m e r B 930
DE VERZORGINGSSTAAT Teksten en/of samenvattingen v a n de lezingen door de heren Van Heek, Douben, W e n t i n k en Van D o o m zijn beschikbaar bij de koördinator van de basisopleiding (Gebouw K, k a m e r 7)
SUBFAKULTEITSRAAD De Subfakulteitsraad heeft op 13 december onder andere de volgende besluiten genomen 1 a De r a a d neemt de vnjstellings regeling voor HBO afgestudeerden m de basisopleiding (paragraaf 1 v a n bijlage 1342) voor kennis geving a a n De regeling zal worden beschouwd als een h a n d leiding voor zowel de examen kommissie als s t u d e n t e n , w a a r a a n o v e n g e n s geen rechten k u n n e n worden ontleend en waardoor de individuele beoordeling van vnjstellmgsaanvragen niet over bodig wordt b Voor een ondersteunend vak in de basisopleiding k a n vnjsijtellmg worden verleend door de examen kommissie m d i e n deze van oordeel IS d a t de s t u d e n t over voldoende kennis beschikt van een a n d e r o n d e r s t e u n e n d vak d a t geen deel u i t m a a k t van de Tilburgse basis opleiding sociologie Voor onderdeel b van dit r a a d s besluit geldt het voorbehoud d a t a a n de algemene onderwijs kommissie hierover nog een advies gevraagd zal worden 2 a De Subfakulteitsraad stemt er mee m d a t er m de propaedeuse 1979 1980 twee verschillende ekonomie kursussen worden gegeven b De instelling van een eigen vakgroep ekonomie wordt t h a n s m e t o p p o r t u u n geacht c Aan de bestuurskommissie organisatie van het ekonomie onderwijs' zal gevraagd worden om vóór 1 april 1980 een advies uit te brengen over een s t r u k t u r e l e oplossing van het probleem van de organisatie van het ekonomie onderwijs 3 a De raad besluit om de studie leiding ten behoeve van de avondopleidmg te dechargeren b De r a a d stelt een werkgroep ,avondopleiding' in die de t a a k knjgt om vóór 1 april 1980 verbeteringen in de avondopleiding voor te stellen c Het b e s t u u r wordt gemachtigd om m overleg met de TSFfraktie de studentleden van de werkgroep te benoemen in overleg met de voorzitter van d e algemene onderwij skommissie de docentleden d De werkgroep zal mede d e l a a k knjgen om de belangen v a n werkstudenten op het vak v a n (restauratieve en andere) voor zieningen te behartigen 4 De r a a d k e u r t het verslag van het koUoquium doctum 1979 1980 goed De samenstelling van de koUoquium doctumkommissie zal geen wijziging o n d e r g a a n De afhandeling v a n h e t agenda p u n t ,rapport van de werkgroep Af studeerjaar' en de bespreking van h e t a g e n d a p u n t ,beleidsnotitie en w e r k p r o g r a m m a 1980 v a n het Subfakulteitsbestuur zal plaats vinden tijdens een extra r a a d s vergadering op d o n d e r d a g 20 december
(Aanvang vanaf m a a n d a g 28 j a n u a n ) Propaedeuse studenten Het uitgewerkte kollegerooster is vanaf half j a n u a n te verkrijgen bij het s e k r e t a n a a tvan de subfakulteit (K 38) d a n wel bij de balie m gebouw B Hier k a n globaal het volgende Av orden weergegeven Dagstudenten m a a n d a g 10 30 u u r hoorkoUege sociologie dinsdag 10 30 u u r werkkoUege statistiek dinsdag 13 30 u u r werkgroepen ekonomie d o n d e r d a g voormiddag sociologie beoefeningsprojekt groepen vnjdag 13 30 u u r hoorkoUege psychologie vnjijdag 15 30 u u r hoorkoUege statistiek Werkstudenten vnjdag 13 30 tot 17 30 u u r idem als d a g s t u d e n t e n vnjdag 17 30 tot 22 00 u u r ekonomie en statistiek (werk koUege) n a d e r e k o n k r e t i s e n n g volgt d i n s d a g 18 00 u u r sociologie beoefeningsprojekt groepen dinsdag 20 00 u u r sociologie hoorkoUege Op m a a n d a g is vanaf 18 00 u u r voor belangstellende dag en werkstudenten een wiskunde kursus Literatuur voor sociologie IIi P Berger The sacred ccuiopy Reader (volgt begin 2e semester) In j a n u a r i volgen n a d e r e b e n c h t e n over het sociologie beoefenings projekt Kandidaatsstudenten Het uitgewerkte kollegerooster is te vinden a a n de achterzijde v a n het p r o g r a m m a van het eerste semester (wellicht nog m uw bezit, a n d e r s vanaf 15 j a n u a n verkrijgbaar op K 38 of bij d e balie v a n gebouw B) Wijziging De werkkolleges Wijsbegeerte vinden even als die v a n methoden en technieken plaats op dinsdagmorgen van 8 30 tot 10 30 u u r groep 111 wijsbegeerte. Dl M l T (AZ 1 en 2) 10 30 tot 12 30 u u r groep Dl wijsbegeerte, DII M I T (AZ 1 en 2) L i t e r a t u u r voor geschiedenis II F L v a n Holthoorn ,Mensen in E u r o p a , ontwerp voor een sociale geschiedenis v a n E u r o p a n a 1750, Samson 1977, ISBN 90 14 02 556 4 ■Tevens een reader, door de docent samengesteld, deze is vanaf 21 j a n u a n in het Doktatenmagazijn verkrijgbaar Projekt .Sociologie op de werkvloer' In j a n u a r i volgen d a a r o v e r n a d e r e berichten Doktoraalstudenten Voor diegenen die het tweede semesterrooster (nog) niet (meer) hebben dit is vanaf 15 j a n u a n 1980 op het s e k r e t a n a a t d a n wel bij de informatiebalie van gebouw B beschikbaar Wijzigingen De k u r s u s op vrijdagavond Theoretische sociologie (2 wegen n a W e b e r en Parsons) vervalt, n a d e r e toelichting hierop k a n worden verkregen bij d r H A d n a a n s e n s (voorzitter van de vakgroep) O v e n g e wijzigingen op eerder verstrekte rooster Niet westerse sociologie woensdag van 8 30 tot 10 30 u u r m AZ15 Bestuursrecht woensdag van 16 30 tot 18 30 u u r in AZ7 (4e jaars) Sociologie v a n de Arbeidsmarkt vnjdag van 8 30 tot 10 30 u u r m CZ26 (i p V CZ21) Agologie vnjdag van 13 30 tot 15 30 u u r in AZ 11 (1 p V CZ30) Sociologie v a n het sociaal en kultureel welzijn vnjdag v a n 15 30 tot 17 30 u u r in CZ32 (1 p V CZ 30) t h b 17 21 december 1979
voor deze pagina angela bellen (66)2277
Skiën
december
De Groninger Studenten Alpen Club heeft van 12 tot 26 Januari en van 26 januari t o t 9 februari 1980 een chalet voor negen personen in M e r l bel, en van 15 tot 31 januari 1980 een chalet voor dertig personen in Chamonix gehuurd Beide wintersportplaatsen zijn gelegen in de Franse A l p e n . De Inschrijving IS open voor Iedereen Tevens kunnen alpiene/langlaufski's gehuurd voorden bij de G S A C Inlichtingen en opgave biJ R F Bekendam, Stationstraat l a Groningen, telefoon 050 -135025 Of bij J Klem Nulend Groningen
Sophiastraat
in
13,
VRIJDAG 21 DECEMBER Stadsschouwburg, 20 15 u u r Henk Elsink Show Koningswei, 20 30 u u r Shusako en Dormu Dance t h e a t e r .Garden' ZATERDAG 22 DECEMBER Trefsentrum Posjeti Homojongerensoos Stadsschouwburg, 20 15 u u r Henk Elsink Show ZONDAG 23 DECEMBER M a r a n a t h a , 11 00 u u r Bijbels Leerhuis groepen Mareuiatha, 16 00 u u r Kerst-konsert met s a m e n z a n g door het Zuid-Nederlands Kamerkoor Stadsschouwburg, 20 15 u u r Henk Elsink Show
MAANDAG 24 DECEMBER Trefsentrum Posjet, 10 00 tot 02 00 u u r Film en allerlei aktiviteiten M a r a n a t h a , 21 30 u u r Kerst-nacht viering DINSDAG 25 DECEMBER M a r a n a t h a , 11 00 u u r Kerst-dag-viering Trefsentrum Posjet, 10.00 tot 02 00 u u r Film en allerlei aktiviteiten WOENSDAG ae DECEMBER Stadsschouwburg, 10 00 tot 17 00 u u r Antiek- en k u n o s a m a r k t met meer d a n 75 s t a n d h o u d e r s Trefsentrum Posjet, 10 00 tot 02 00 u u r Film en allerlei aktiviteiten Stadsschouwburg, 20 15 u u r ,4x Verkocht', toneelstuk van h e t Franse schrijversduo B a n l l e t en Grédy Regie Jules Royaards
et was kerstmis en Justus, Brenda, Jakir en de Bakoenin-vrienden vierden i::> de verjaardag van Jezus. Brenda h a d ' wafels gebakken en van de receptievoorraden van de plattelandsuniversiteit hadden de vrienden wat drank achterover weten te drukken. Flessen sherry, wijn en whisky. Justus zong zeemansliedjes en samen bracht men welluidend het ,Nu zijt wellekome'. Dat laatste vonden de vrienden een heel mooi lied, dat weliswaar niet meer paste in deze tijd van decadentie en onwerkelijkheid. De mensen zongen immers de hoofdprijs in de lotto of de uitvinding v a n de elektrische frietsnijer liever een welkom toe. M a a r de Bakoenin-vrienden, die hadden nog plezier a a n dat lied. Ze zongen nog wat van ,er is een klnneke' en .kerstmis is dien dag dat ze niet schieten'. Ze aten wjifels en begonnen toen a a n de receptiedranken van de plattelandsuniversiteit. „Op de geleerde professoren, het Stichtingsbestuur en Hare Majesteit Juliana", proosten ze. En „Nog vele jaren voor Jezus." Al drinkend kwamen de tongen los, temeer d a a r de meesten van het gezelschap niet gewend waren a a n de duurdere dranken van boven de drie gulden. „Alles is gewoon m a a r doorgegaan", merkte Brenda dan ook al tamelijk snel en tamelijk filosofisch op, „de wereld stikt in de zwartboeken, vergaat van de aktiegroepen en de insprekers en allen worden zij in de maatschappij opgenomen en krijgen subsidie. Iedereen is zo mondig dat niemand meer te horen is en alles gaat gewoon door. De meest trieste klnderachtigheden worden vastgelegd in dikke rapporten die de mensen over wie het gaat niet eens kunnen lezen. De specialisatie van het hoger en akademisch onderwijs op beschikbare banen in de maatschappij wordt met de dag erger. En iedereen doet alsof dat goed is. Stel je er ooit een vraagteken bij, dan vraagt men of je er geen rapport over wil schrijven en deelt je verder mee dat je een filosofische kwestie a a n de orde hebt gesteld en gaat over tot de orde van de dag. Altijd gaat men over tot de orde van de dag: het door specialisme monddood maken van iedereen die vraagt nsiar uitkomst over vragen van leven, liefde en dood. Nog even en je k u n t op dergelijke vragen ook een computer-multiple-choice-antwoord krijgen. Ik word d a a r zo zat van." Justus schonk h a a r nog een wijntje in. „Niemand geeft toe bang te zijn v a n de toekomst", ging Brenda verder, „maar iedereen is het. De toekomst is altijd een zwart gat geweest dat onzekerheid uitstraalde, m a a r momenteel is het grijs geworden, grijs v a n atoomn«vel, van luchtvervuiling en andere zaken die de mens niet meer in de hand heeft. Zingen dat men ,dreams of a white Christmas' helpt d a a r geen moedertje Uef aan. Dat is de kop in het zand steken; hetzelfde als op een verbouwd boerderijtje gaan wonen, n a a r handwerkslieden gaan kijken op een braderie, of Story en Privé lezen. Je houdt er niets mee tegen." Ik word hier heel triest van", zei Justus door het monoloog v a n Brenda heen en hij greep die gemoedstoestand a a n om in één teug een fles whisky in zijn keelgat te lozen.
Met o n d e r a n d e r e Kitty Janssen, A n d r é van den Heuvel, J a a p Stobbe, Hans van d e r Gragt en C a r l a Hardy.
tentoonsteilingep KATHOLIEKE HOGESCHOOL Tot 2 j a n u a n H a n n e k e Klinkum met weefsels en tekeningen Organisatie S t u d i u m Generale NEDERLA1«>S TEXTIELMUSEUM Tot 28 j a n u a n ,De lijkwade van Tunjn' Een dokumentaire over de mystiek en h i s t o n e van deze lijkwade SCHOUWBURGGALERIE Tot 3 j a n u a n J a n van Delft met portretten
ttMattertje*** kunnen worden opgegeven bq de redakUe. Tot 30 woorden kcstat ze f2,50; onder nummer f i,— extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen. GEVRAAGD- Prof. dr. D. B. J Schouten- Dynamische mtikro-ekonomie, deel II ( s t r u k t u u r t h e e r l e ) . Aanbieding g a a r n e a a n J . W . Averesch, J . v. d. Vondelstraat 7, Rijssen, telefoon 05480 - 3666.
„Ik wil Jezus' verjaardag niet bederven, m a a r die dingen kwamen zomaar in me op. Door de drank misschien of door het feit dat ik niet steeds de kwiebus uit wil hangen voor de bevolking v a n de plattelandsuniversiteit, die zelf toch denkt het bij het rechte eind te hebben. De wetenschappers! Mocht de wereld er in slagen nog een p a a r honderd jaar mee te gaan, dan lacht men om die theorieën van nu, als alweer eeuwen geleden om de mensen die nog steeds beweerden dat de aarde plat was. Plat is-t-ie ja, plat van het tuig dat er op rondmarcheert." Met een snik gooide Brenda h a a r glas a a n diggelen tegen de wand van het vooronder en wierp zich huilend in h a a r handen op tafel. Justus en Jezus keken elkaar aan. „Ze heeft teveel gedronken", zeiden ze tegelijk. En Jezus voegde er a a n toe: „Zoals half Nederland momenteel. God weet hoeveel glazen er deze dagen van dronkenschap sneuvelen en hoeveel kunstsneeuw er langs het kleurentelevisievenster van de vaderlandse kamers dwarrelt 't Is net als Privé en Story, daar heeft Brenda geUjk in." „Maar wil dat dan zeggen dat we geen plezier meer moeten maken?" „Oordeel zelf: tot a a n de laatste oorlog trokken de soldaten met fier gezang en slaande trom de strijd tegemoet. Ze werden er geen minuut later door a a n flarden geschoten, m a a r ook geen minuut vroeger." „Zeg, heb jij ook teveel gedronken? W a t een kerstgedachten zeg." „Ach Justus." Jezus viel zijn vriend om de nek en streek h e m met zijn smalle handen over zijn krullem „We moeten Brenda troosten. Al probeert iedereen m a a r één ander mens een beetje plezier te schenken en h e m op te beuren als alles zwart voor zijn ogen wordt, dan zou, als men het goed verdeelt, iedereen steun ondervinden in de strijd." „Dus toch nog kerstmis." „Toch nog kerstmis. Just." De ex-visser pakte Brenda met beide armen van de stoel en wiegde h a a r als een moeder. „Nou ga ik net zo lang door tot we weer plezier hebben", zei hij, „en geen gelul v a n ik m a g toch de stemming hebben die ik wil, ik m a g mijn frustaties toch op tafel gooien en jij bent jij en ik ben ik en ik ben niet op de wereld om a a n jou verwachtingen te voldoen, want dan ben je bij Justus wel a a n het verkeerde adres. Je hebt juist van vriend Jezus gehoord dat je jezelf best een beetje m a g inspannen om iets a a n de verziekte situatie te doen. En niet door er een rapport over te schrijven, dat heb jezelf beweerd " Toen begon Brenda te lachen. Van een soort hysterisch gegiechel werd die lach tot een aanstekelijke uiting v a n plezier, die tot gevolg h a d dat de vrienden weldra allemaal lachten. Zelfs Jakir, de papegaai, tuimelde bijna van zijn r o e s t Justus maakte van de gelegenheid g e b n ü k om nog een fles achterover te gieten. „Vrienden", riep hij daarna, „het is altijd gedonder geweest, m a a r in vroeger tijden hoefde dat gedonder zo'n gevolgen niet te hebben. En kerstmis is altijd het feest van het licht geweest. Laten we daarom onze geesten verlichten." Met weids gebaar schonk hij de wijn v a n de plattelandsuniversiteit rond. En Jezus vulde h e m aan: „We drinken niet op de eUende, want zolang Justus en Brenda er nog zijn, is er nog hoop."
20