Prometheus non-fictie voorjaar 2022

Page 1

Voorjaar 2022 / Non-fictie


Non-fictie Voorjaar 2022


ie

42 Raymond Fagel en Judith Pollmann 1572 38 Cyrille Fijnaut Over grenzen 46 Christiaan Harinck Zoeken, aangrijpen en vernietigen! 44 Olivier Hekster Heersende verwachtingen 58 Elwin Hofman, Magaly Rodríguez García en Piet Vanhees Seks voor geld 24 Gijs Kessler Rusland – land dat anders wil zijn

34 Joop van den Berg Humeurig volk, verkrampte politiek en hoe het anders kan 52 Raisa Blommestijn Het spook van Weimar

60 Andreas Kinneging Geografie van goed en kwaad 30 Kim Kuypers Psychedelica en mentale gezondheid

28 Maarten Boudry Waarom ons klimaat niet naar de knoppen gaat

56 Gerry van der List Roomsen, dat zijn wij

48 Remco Breuker De Koreaanse golf

20 Vilan van de Loo Een eervol bestaan

22 Willem Melching De zelfdenker 32 Max Pam De wolf van Nederland 4 Herman Pleij Met een scheef oog 18 Marieke Poelmann Een eiland in de tijd 16 Paul Polman en Andrew Winston Netto positief 8 Bastiaan Ragas Jezus, waarom? 54 Miriam Rasch Autonomie 26 Sjeng Scheijen Gelukskind 12 Thomas Sijtsma Verloren oorlogskind 62 Abram de Swaan De mensenmaatschappij 40 Frank Vermeulen Waarom Masdoel dood moest


Iedereen kijkt schots en scheef tegen zijn verleden aan


Bij een enkeling kun je dat al meteen vaststellen



Omslag Tessa van der Waals

HER M A N PLEIJ

Uitvoering gebonden, geïllustreerd Formaat 13,7 x 21,3 cm Omvang ca. 304 blz.

Met een scheef oog Tijdsbeelden aan de hand van mijzelf

Prijs ca. € 25,ISBN 978 90 446 5026 6 ISBN e-boek 978 90 446 5027 3 NUR 320 Verschijnt februari

Herinneringen. Hoe ouder je wordt, hoe meer je er hebt. En al die flarden probeer je in een zinvol verband te plaatsen om een kloppend verhaal van je leven te maken. Het schrijven van memoires is daardoor misschien wel de meest leugenachtige literatuursoort. Als gewaarschuwd man kies ik daarom in Met een scheef oog niet voor memoires, maar voor het schetsen van tijdsbeelden aan de hand van mijzelf. Vanaf mijn geboorte in de oorlog tot aan het begin van de jaren zeventig. Van ‘Eet je bord leeg, weet je wel hoe het in de oorlog was?’ tot aan de ontketende revoluties van de jaren zestig en zeventig door die verwende oorlogskinderen en babyboomers. Van de wederopbouw, het opgroeien in een sterk verzuilde samenleving, de woningnood, de rangen en standen in het Gooi tot de overstap naar het studentenleven in Amsterdam, het leven met jazz, tabak, seks en de revolutie aan de universiteit. En de schrijver was er in elk geval bij.

• Posters • Lezingen

ESTHER VAN DAM

Wij gaan verhuizen, begon mijn vader, alsof hij deze gedragsvorm persoonlijk had uitgevonden. Mijn moeder knikte een beetje nerveus mee, om het verdere betoog van mijn vader met haar onwillekeurige, half binnensmondse gefluit te begeleiden, wat mijn zusje en mij van tijd tot tijd tot lichte razernij dreef. Naar de Berlaazjelaan, ging mijn vader verder, al dan niet met opzet de naam van deze gekende architect zo opsjiekend, dat er geen twijfel over kon bestaan dat we een flinke sprong voorwaarts gingen maken en nu als vanzelf in de gelederen kwamen van gebruikers van een garaazje, etaazje en etalaazje.

HERMAN PLEIJ (Hilversum, 1943) is emeritus hoogleraar middeleeuwse letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam. FEBRUARI / 7 / LITER AIRE NON-FICTIE


FRISO KEURIS


Wat Stephen Fry deed voor de Griekse mythes, doet Bastiaan Ragas voor de Bijbelse verhalen HOE KWAM AD VAN NIEUWPOORT OP JOUW PAD? ‘Ad en ik leerden elkaar kennen in Bloemendaal, toen we er beiden net kwamen wonen. We raakten aan de praat en de artiest en de dominee bleken veel meer overeenkomsten te hebben dan we in eerste instantie dachten. Een van de raakvlakken was de Bijbel en tijdens de eerste lockdown besloten we daar filmpjes over te maken. Ik stelde juist díe vragen die je een dominee misschien niet durft te stellen. Er ontsponnen zich toen prachtige gesprekken, waar we ook veel reacties op kregen. Daaruit ontstond ons idee voor dit boek.’ WIE IS JEZUS VOOR JOU? ‘Het antwoord op deze vraag is complex en genuanceerd, daar moet je echt wel even

de tijd voor nemen. Juist dat maakt het ook zo geweldig, vind ik. Is hij een historisch figuur, een door God gezonden heilige of een literair verzinsel? In dit boek gaan we op zoek naar het antwoord.’ WAAROM ZIJN DE BIJBELSE VERHALEN OVER JEZUS JUIST NU RELEVANT, OOK VOOR NIET-GELOVIGEN? ‘Het zijn verhalen over gewone mensen zoals jij en ik. Ze zijn sterk, zwak, moedig, laf, klein en groots, zoals de mens was en nog steeds is. Voorbij de kerkelijke interpretatie pel ik samen met Ad stof, dogma’s en vastomlijnde gedachten van die eeuwenoude teksten af om terug te gaan naar de kern van al die spannende en ontroerende verhalen. Wat staat er nu écht in de verhalen en wat willen ze ons vertellen? Dat is de kernvraag van Jezus, waarom?.’



Omslag Jan van Zomeren

B A S T I A A N R AG A S

Uitvoering luxe paperback Formaat 13,7 x 21,3 cm Omvang ca. 224 blz.

Jezus, waarom?

Prijs ca. € 20,99 ISBN 978 90 446 4847 8 ISBN e-boek 978 90 446 5077 8 NUR 740

‘Het mooie van het verhaal van Jezus is dat heel ons mensenleven daarin aan de orde komt. Geloof, liefde, ongeloof, vertwijfeling, verraad, ziekte, wanhoop, eenzaamheid, noem maar op. Het is natuurlijk niet voor niets dat elk jaar de Matthäus-Passion zulke volle zalen trekt. Heel ons kwetsbare bestaan, waar we vaak voor weglopen, krijgt taal.’ AD VAN NIEUWPOORT

Verschijnt maart

• Posters • Boekenleggers • Veel media-aandacht

FRISO KEURIS

Voor Bastiaan Ragas hoorde de kerk in zijn jeugd bij de zondag, net zoals nu de sportwedstrijden van zijn kinderen bij de zaterdagmiddag. Maar inmiddels worden kerken omgebouwd tot appartementencomplexen, is Kerstmis een familiefeestje met heel veel eten geworden en staat Pasen voor velen synoniem voor de paashaas en The Passion op televisie. Is dat dan wat na dertig jaar ontkerkelijking is overgebleven als christelijke erfenis? We gaan wel met z’n allen op zingevingsweekenden, yogaretreats of mindfulnesscursussen op Ibiza. Zijn we dan toch nog steeds op zoek naar een wonder, ‘God’ of ‘iets’? Ragas is in elk geval blijven zoeken. Gefascineerd door de Bijbelse verhalen vraagt hij zich af wat ze ons nu nog kunnen leren. Waarom zijn ze geschreven? Door wie? En wat is de samenhang tussen al die verschillende teksten? Met die vragen gaat Ragas te rade bij zijn vriend en predikant-theoloog Ad van Nieuwpoort. In het voorjaar van 2018 vertrekken ze samen naar de Abdij van Egmond. Aan een houten kloostertafel voeren ze de eerste open en eerlijke gesprekken die het fundament van Jezus, waarom? zullen vormen.

BASTIAAN RAGAS (1971) is zanger, acteur en schrijver van onder meer Papa is heel even aan de telefoon en Huisje, boompje, buikje. AD VAN NIEUWPOORT (1966) is theoloog, predikant en schrijver van onder meer Uit de tijd. Wat bezielt een liberale dorpsdominee en Leven! zonder oplossing. De parabel van Job als levensles.

M A A R T / 1 1 / M E N S E N M A AT S C H A P P I J



Omslag Bart van den Tooren

THOM A S SIJTSM A

Uitvoering luxe paperback Formaat 13,7 x 21,3 cm Omvang ca. 264 blz.

Verloren oorlogskind

Prijs ca. € 22,50 ISBN 978 90 446 4673 3 ISBN e-boek 978 90 446 4674 0

Het waargebeurde verhaal over een joodse jongen, het pijnlijke verraad en de onafwendbare breuk

NUR 320 Verschijnt mei

• Aandacht in landelijke kranten

MARCO BAKKER

‘Er mist iemand.’ Het zijn drie woorden die op elke verjaardag van de overgrootmoeder van Thomas Sijtsma vallen. Iedereen weet wie er niet is, maar niemand weet exact waar hij wel verblijft. Het gaat om Harry Davids. Een joodse jongen die in de oorlogsjaren wordt geboren in Amsterdam. Als onderduiker komt hij terecht bij Berend en Jeltje Bakker, de overgrootouders van Sijtsma. Ze brengen hem groot, voeden hem op en beschermen hem tegen de Duitse bezetter. In de familie wordt daarna weinig meer gesproken over de onderduiker en de vele andere daden van verzet. Dat zou te pijnlijk zijn en onnodig wonden opentrekken. Het leven gaat door, vooruitkijken is het devies. Als zijn oma in 2018 komt te overlijden, start Sijtsma samen met zijn oom Harry – genoemd naar de onderduiker – de zoektocht naar de geschiedenis. Het doel: Harry moet Harry ontmoeten, en andersom. De uitkomst is omvattender dan gedacht. Dit boek gaat over twee paar ouders die dezelfde zoon verloren, over mensen die dapper durven te zijn tegen de klippen op, over onvoorwaardelijke liefde en over een levenslange gevangenis van gemis en verdriet.

THOMAS SIJTSMA (Dokkum, 1985) kwam na zijn universitaire studie geschiedenis terecht in de journalistiek. Hij schrijft sindsdien onder andere voor de verzetskranten Trouw en Het Parool. Verloren oorlogskind is zijn derde boek, eerder verschenen de wielerboeken Renner met rede (2017) en Het Beest (2018). MEI / 13 / T WEEDE WERELDOORLOG


Een hartverscheurende zoektocht naar een onderduikkind in een Friese verzetsfamilie en de wonden van de onvermijdelijke breuk Mijn overgrootvader Berend Bakker was postbesteller met een postkantoor aan huis en kon in die hoedanigheid onopvallend materialen voor de illegaliteit verplaatsen. Zijn postzakken zaten dikwijls vol met verboden radio’s, koffers voor joden en andere onderduikers, en later ook wapens en munitie. In het verzet droeg hij verschillende schuilnamen: Slager, Piet en op een tweede persoonsbewijs stond de naam Roelof Bouwstra. Naast de radio’s, koffers en wapens was Bakker betrokken bij andere activiteiten. Na een wapendropping verstopte hij met kameraden de wapens op de zolder van de kerk, verspreidde hij illegale kranten in het noordoosten van Friesland en had hij de functie van verkenner in het verzet. Door zijn werk als postbesteller en -bezorger zag Bakker bijna dagelijks de Duitse verdedigingsstructuur van strategische plaatsen bij de Lauwerszee. In de avonduren belde hij stiekem die informatie door. Terwijl zijn vrouw Jeltje en de vier kinderen thuis op hem wachtten, verkeerde Bakker meerdere keren in levensgevaar. Zo schoot een Duitse commandant eens op hem, schreef Bakker in een naoorlogse brief. ‘In de boom, waarachter ik stond, kwamen kogels terecht. Toen wisten wij wat wij moesten doen: lopen, lopen, lopen door sloten en vaarten. Om elf uur kwam ik thuis, door- en doornat, met eendenkroos in mijn haar. De Duitse commandant van Dokkumer Nieuwe Zijlen, die op mij had geschoten, bracht ik de volgende morgen trouw de post.’ Tegen het einde van de oorlog waren de Duitse bezetters Bakker op het spoor. Mijn overgrootvader dook noodgedwongen vier maanden onder, maar zette zijn verzetswerk onverminderd voort. Hij verstopte in die periode geweren, stens en revolvers onder het matras van zijn eigen vrouw. Tijdens de bevrijding vocht Bakker, dan 45 jaar oud, met de


geallieerden en de Binnenlandse Strijdkrachten. Het werd een bloedige slag. In zijn brief schreef hij dat aan vijandelijke zijde dertig Duitsers werden verwond of gedood en er nog eens honderd gevangen werden genomen. Zijn grootste daad van menslievendheid was het verzorgen en grootbrengen van de joodse onderduiker Harry Leo Davids. Bijna vier jaar lang gaf Bakker kleine Harry net zoveel, en soms net iets meer, liefde als zijn eigen kinderen. De gevaarlijkste verklikker van het dorp Engwierum, NSB’er Sije ‘Swyn’ (Sije het zwijn), sprak mijn overgrootvader op een zekere oorlogsdag aan over het onbekende kereltje. ‘Hij is joods, hè? Ik ga er melding van maken.’ Bakker reageerde adequaat. ‘Eén woord hierover en ik schiet een kogel door je kop. Waag het niet.’ Sije ‘Swyn’ werd blijkbaar angstig, want hij repte er tijdens het restant van de oorlog met geen woord meer over. Met deze verhalen in mijn achterhoofd stak ik 4 februari met mijn broertje de oceaan over. Meneer Davids had het driedaagse programma langs musea en andere bezienswaardigheden minutieus voorbereid. Meneer Davids was de enige nog levende persoon die met mijn familieleden de oorlog had doorgemaakt. Onze eerste begroeting voelde alsof ik de hand schudde van een historisch figuur die ik uit geschiedenisboeken kende. Ik besefte in eerste instantie nauwelijks dat deze grijze en vriendelijke man 75 jaar geleden bij mijn overgrootouders had gezeten. Waar Davids die drie dagen met mij en mijn broertje ook is, hij schudt de ene na de andere anekdote uit zijn mouw. Over hoe hij tot zijn pensionering in 2007 zijn verleden probeerde te vergeten, het verdriet niet wilde toelaten en daarna pas begon aan wat hij nu zijn levenswerk noemt. ‘Ik deel de gebeurtenissen van de Holocaust in de musea en in de schoolklassen hier. Dat doe ik voor jullie familie, de familie Bakker, ik ben hun alles verschuldigd, inclusief mijn leven. Iedereen moet dat weten. Ik was onderdeel van een geschiedbepalende gebeurtenis, het enige wat ik had, was geluk.’


DAVID YEO

‘Polman weet dat wanneer toonaangevende CEO’s opstaan voor een betere wereld, overheden sneller geneigd zullen zijn om dat voorbeeld te volgen.’ NGOZI OKONJO-IWEALA, DIRECTEUR-GENERAAL VAN DE WERELDHANDELSORGANISATIE (WTO)

‘Zorgvuldig overwogen en diepgeworteld in de echte wereld van het management.’

‘Netto positief zal pure ketterij zijn voor diegenen die nog steeds het mislukte dogma van het aandeelhoudersprimaatschap onderschrijven – en dat is precies waarom we het nodig hebben.’ ARIANNA HUFFINGTON, OPRICHTER VAN THE HUFFINGTON POST EN THRIVE GLOBAL

Klimaatverandering en ongelijkheid verwoesten de aarde en kosten miljarden. Wie leidt ons naar een betere toekomst? Het bedrijfsleven.

K AREN K AHN

SATYA NADELLA, CEO VAN MICROSOFT


Oorspronkelijke titel Net positive Vertaling Els van Enckevort, Roelien

PAU L P O L M A N E N A NDR EW W INSTON

Plaatsman en Theo Schoemaker Omslag Robbie Smits Uitvoering paperback Formaat 13,7 x 21,3 cm

Netto positief

Omvang 400 blz. Prijs € 25,ISBN 978 90 446 5048 8

Hoe moedige bedrijven excelleren door meer te geven dan te nemen

ISBN e-boek 978 90 446 5049 5 NUR 320 Verschijnt reeds verschenen

VEEL MEDIAAANDACHT

Het is niet langer de vraag of grote bedrijven moeten verduurzamen, maar hoe ze dat gaan doen. Volgens Paul Polman en Andrew Winston zou op die vraag de volledige focus moeten liggen. Nu de zeespiegel blijft stijgen, de biodiversiteit afneemt en de sociale ongelijkheid toeneemt, kan ook het bedrijfsleven niet langer wegkijken of de verantwoordelijkheid bij de overheid blijven leggen. Het bedrijfsleven moet het heft in eigen handen nemen. In dit grensverleggende boek beschrijven Polman en Winston hoe leiders hun bedrijven zo kunnen opbouwen dat ze meer aan de wereld bijdragen dan dat ze ervan afnemen: netto positieve bedrijven. Aan de hand van Paul Polmans persoonlijke ervaringen bij Unilever en andere ondernemende pioniers biedt Netto positief een aanzet tot de oplossing voor een duurzame wereld. Want het behalen van successen gaat hand in hand met de verantwoordelijkheid om de wereld te verbeteren. REEDS VERSCHENEN / 17 / DUURZ A AM ONDERNEMEN

PAUL POLMAN was van 2009 tot 2019 CEO van Unilever, dat hij tot een van de duurzaamste bedrijven ter wereld wist te maken. Vanuit zijn sociale onderneming Imagine mobiliseert hij wereldwijd bedrijven rondom de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen van de VN. ANDREW WINSTON is een van de meestgelezen duurzaamheidsspecialisten ter wereld, en auteur van bestsellers als Green to Gold en The Big Pivot.


IL JA KEIZER

Een openhartig en prachtig geschreven verhaal, over wat het betekent om misschien nooit kinderen te krijgen


Beeld Maia Flore

M A R IEK E POELM A NN

Uitvoering luxe paperback Formaat 12,5 x 20 cm Omvang ca. 320 blz.

Een eiland in de tijd Zonder ouders, zonder kinderen

Prijs ca. € 20,ISBN 978 90 446 4716 7 ISBN e-boek 978 90 446 4717 4 NUR 320 Verschijnt februari

We wonen waar het land stopt, de stilte fluistert, waar het huis met je meedoet als je zingt of huilt. Anders dan de anderen met hetzelfde adres wonen wij op een eiland. Een eiland in de tijd waar ik, omringd door niets dan zee, zoekend blijf naar land. Waar ik, zonder voor en na, in de dorre zandgrond naar een nieuwe vorm voor wortels tast. In Een eiland in de tijd beschrijft Marieke Poelmann met een combinatie van totale openheid en sterk reflectief vermogen de jaren in de wachtkamer van nieuw leven. Door hormoonaandoening PCOS gaat zwanger worden niet vanzelf en belanden Marieke en haar man in een medisch traject. Naast de impact van hormonen, vruchtbaarheidsbehandelingen en miskramen beschrijft Poelmann op indringende wijze de eenzaamheid en maatschappelijke isolatie die gepaard gaan met ongewenste kinderloosheid. Door de dood van haar beide ouders bij de vliegramp in Tripoli in 2010 krijgt Mariekes onvervulde kinderwens extra lading. Het vertrouwen in de komst van een kind wordt daarmee nog meer op de proef gesteld. Want wat als er geen voor én geen na is? FEBRUARI / 19 / MEMOIR

MARIEKE POELMANN is schrijver, journalist en (TEDx-)spreker. In 2015 verscheen Alles om jullie heen is er nog, over de nasleep van het verlies van haar ouders bij de vliegramp in Tripoli. In 2020 kwam haar eerste kinderboek, Ava en het gesponnen poezenweb, uit. Een eiland in de tijd is een zoektocht naar de betekenis van het leven zonder ouders en zonder kinderen.



Omslag Bart van den Tooren

V I L A N VA N D E L O O

Uitvoering gebonden, geïllustreerd Formaat 15 x 23 cm Omvang ca. 368 blz.

Een eervol bestaan De geschiedenis van het KNIL, 1814-1950

Prijs ca. € 30,ISBN 978 90 446 4820 1 NUR 680 Verschijnt maart

Het KNIL was raciaal verdeeld, vanaf het begin tot het eind van zijn bestaan. Hollanders en Indo-Europeanen, Javanen, Ambonezen en verschillende andere etniciteiten maakten deel uit van dit leger overzee. Velen van hen ontvingen de Militaire Willemsorde en andere onderscheidingen, waardoor menig militair het aureool van held kreeg. Nu staat het koloniale leger in een verdacht licht. In Een eervol bestaan schetst Vilan van de Loo een verrassend portret van dit leger door contemporaine documenten te gebruiken, zoals dagboeken, brieven, krantenartikelen, nota’s, rapporten, liedjes en romanfragmenten. Deze stemmen vertellen over het dagelijks leven, over uniformen en schoeisel, over liefde en kinderen, over geweld en guerrilla. Bovenal is het boek een verhaal over hoe het KNIL zich ontwikkelde van een ongeregelde koloniale troep tot een beroepsleger met een deel dienstplichtigen, dat in 1942 moest capituleren. Het KNIL werd in 1950 officieel ontbonden, maar tot op de dag van vandaag speelt de geschiedenis van dit leger een wezenlijke rol in de discussie over de koloniale oorlogvoering van Nederland.

Over Uit naam van de majesteit: ‘Vilan van de Loo heeft zich door de morele afwijzing van Van Heutsz door het nageslacht niet laten intimideren (...) en heeft het oordeel van tijdgenoten over hem voor zichzelf laten spreken.’ DE VOLKSKRANT ****

PATRICIA NAUTA

‘Waardevol en origineel inzicht in zijn manier van denken, zijn eergevoel, zijn militaire logica, zijn omgang met de publieke opinie en zijn manier van omgaan met kritiek.’ DE GROENE AMSTERDAMMER

‘Een veelzijdig en boeiend boek.’ HISTORIEK

VILAN VAN DE LOO is schrijfster en onderzoekster. Ze schreef eerder Uit naam van de majesteit. Het leven van J.B. van Heutsz (1851-1924) (derde druk).

MA ART / 21 / NEDERL ANDS-INDIË


‘Een van de auteurs wiens verzameld werk altijd binnen handbereik staat, is Karel van het Reve, die dit jaar 100 zou zijn geworden.’ JEAN PIERRE RAWIE, DE VOLKSKRANT


Omslag Suzan Beijer

W ILLEM MELCHING

Uitvoering gebonden Formaat 13,7 x 21,3 cm Omvang ca. 288 blz.

De zelfdenker Karel van het Reve 1921-1999

Prijs ca. € 27,50 ISBN 978 90 446 5038 9 ISBN e-boek 978 90 446 5039 6 NUR 641 Verschijnt april

Geregeld hoor je de verzuchting: ‘Wat zou Karel van het Reve hiervan vinden?’ Meer dan twintig jaar na zijn dood is zijn werk nog springlevend en een ijkpunt voor fatsoenlijk denken over politiek en samenleving. Met grote scherpzinnigheid, een trefzekere pen en veel humor benaderde hij op onorthodoxe wijze alle mogelijke facetten van politiek, kunst en cultuur. Karel was een zelfdenker, wars van alle modes. In deze biografie beschrijft Willem Melching de belevenissen van Karel in de Tweede Wereldoorlog, zijn afscheid van het communisme, zijn relatie met broer Gerard, zijn reizen naar de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie, en zijn unieke positie als een van de interessantste columnisten en essayisten uit de Nederlandse literatuur. Melching gaat in op Karels betekenis als strijdbare democraat die het opnam tegen onderdrukkende regimes, obscurantisten, modieuze praatjesmakers en iedereen die een loopje nam met de spelregels van de democratie. Naast het meer dan 6600 pagina’s tellend verzameld werk en talloze interviews gebruikt Melching ook ongepubliceerde correspondentie als bron voor deze biografie.

• Lezingen

Over Hitler: ‘Wie geen tijd heeft om de twee dikke delen te lezen van Hitlers biografie door Ian Kershaw, kan nu terecht bij Melching.’ HISTORISCH NIEUWSBLAD

Over Van het socialisme, de dingen die voorbijgaan: ‘Het meest nuttige boek over de DDR dat in Nederland is verschenen.’

‘Een gedetailleerd en goed geschreven betoog. Melching vertelt aardige anekdotes over de miserabele toestanden in de DDR.’ HISTORIEK

IL JA KEIZER

ND GULLIVER

WILLEM MELCHING is historicus. Hij publiceerde eerder boeken over onder meer Joseph Goebbels, Adolf Hitler, de DDR en de Bondsrepubliek.

APRIL / 23 / BIOGR AFIE



Omslag Jan van Zomeren

GIJS K ESSLER

Uitvoering paperback Formaat 13,7 x 21,3 cm Omvang ca. 320 blz.

Rusland – land dat anders wil zijn Vijfentwintig jaar van binnenuit

Prijs ca. € 22,50 ISBN 978 90 446 5032 7 ISBN e-boek 978 90 446 5033 4 NUR 320 Verschijnt april

MARCO BAKKER

In 1991 zette Gijs Kessler voor het eerst voet op Russische bodem. De Sovjet-Unie was uiteen aan het vallen. Rusland hoopte vurig nu een normaal land te kunnen worden, met alle zegeningen van de moderne beschaving die men zich daarbij voorstelde. Het gevoel van belofte dat in de lucht hing en de vrienden die hij er maakte deden hem terugkeren. Hij verdiepte zich in de geschiedenis van het land, vond er zijn liefde en ging er wonen. Dit boek gaat over zijn ervaringen in een land dat altijd anders wil zijn – anders dan andere, maar ook anders dan het is, rechtvaardiger, welvarender, invloedrijker en vooral hoopvoller. Waarom bracht de verandering niet wat de Russen ervan verwachtten? Wat bracht het wel? In dit verslag van een tijdperk maakt Gijs Kessler de balans op. Hij koppelt hierbij inzichten uit eigen onderzoek en dat van anderen aan persoonlijke waarneming en aan de verhalen die hij optekende uit de monden van de vele mensen die hij in vijfentwintig jaar Rusland leerde kennen.

GIJS KESSLER (1969), verbonden aan het IISG te Amsterdam, is een vooraanstaand specialist op het gebied van de sociale en economische geschiedenis van Rusland. Van 2002 tot 2016 woonde hij in Moskou, waar hij naast zijn werk voor het IISG lesgaf aan het prestigieuze bachelorprogramma van de New Economic School. APRIL / 25 / RUSL AND



Omslag Suzan Beijer

SJENG SCHEIJEN

Uitvoering gebonden Formaat 13,7 x 21,3 cm Omvang ca. 352 blz.

Gelukskind

Prijs ca. € 30,ISBN 978 90 446 4845 4

Het leven van Hans van Manen

ISBN e-boek 978 90 446 4846 1 NUR 671 Verschijnt mei

Hans van Manen is de belangrijkste choreograaf die Nederland ooit heeft voortgebracht. Zijn dansvoorstellingen worden in alle werelddelen bij de meest vooraanstaande gezelschappen gespeeld. Nu, op zijn negentigste, groeit het aantal gezelschappen dat zijn balletten uitvoert nog altijd. In Gelukskind beschrijft Sjeng Scheijen zijn leven. Hij vertelt hoe Hans verarmd en volkomen uitgehongerd uit de oorlog kwam. Hoe hij als zoon van een alleenstaande Duitse moeder en zonder afgeronde lagereschoolopleiding op zijn twaalfde begon te werken, om tien jaar later zijn eerste choreografie te maken. Sindsdien heeft hij continu schoonheid geproduceerd en steeds weer zijn grote gave herontdekt. Een gelukskind. Het boek beschrijft Hans van Manen als een even ongrijpbare als complete kunstenaar, een multidisciplinaire inspirator die de hechte creatieve teams die hij leidde tot grote hoogten wist te brengen. Maar het is ook een geschiedenis van de unieke sociale en creatieve experimenten die de jaren zestig en zeventig voortbrachten, een geschiedenis waarin Hans een cruciale rol heeft gespeeld. Sjeng Scheijen had exclusieve toegang tot het archief van Hans van Manen en sprak uitgebreid met hemzelf, zijn medekunstenaars en zijn geliefden.

Over Diaghilev: ‘Een bewonderingswaardige biografische studie.’ THE TIMES LITERARY SUPPLEMENT

‘Een overweldigend boek, briljant geschreven.’

Over De avant-gardisten: ‘Een indrukwekkende hommage aan het kunstzinnig en intellectueel potentieel van Rusland aan het begin van de vorige eeuw.’ DE GROENE AMSTERDAMMER

BOB BRONSHOFF

NRC HANDELSBLAD

SJENG SCHEIJEN (1972) schreef eerder de biografie van dans- en kunstpionier Sergej Diaghilev, die inmiddels wereldwijd is erkend als het absolute

‘De auteur toont zich meester over de stof door steeds moeiteloos te schakelen tussen persoonlijke en grote geschiedenis.’ TROUW MEI / 27 / BIOGR AFIE

standaardwerk, en De avant-gardisten, waarvoor hij de Bookspot Literatuurprijs 2019 won, de belangrijkste non-fictieprijs.


Een even prikkelend, ambitieus als optimistisch boek


Omslag Bart van den Tooren

M A A RTEN BOUDRY

Uitvoering paperback Formaat 12,5 x 20 cm Omvang 144 blz.

Waarom ons klimaat niet naar de knoppen gaat (als we het hoofd koel houden)

Prijs € 15,ISBN 978 90 446 4987 1 ISBN e-boek 978 90 446 4988 8 NUR 730 Verschijnt reeds verschenen

• Aandacht in landelijke Precies een halve eeuw geleden voorspelden onheilsprofeten dat de mensheid afstevende op een catastrofe: uitputting van grondstoffen, milieuvervuiling, bevolkingsexplosie, gat in de ozonlaag. Stop de groei, klonk het overal, of de boel ontploft. Maar waarom kregen deze doemdenkers dan ongelijk? Hoe slaagden we erin om al deze rampspoed af te wenden? In zijn nieuwe boek legt filosoof en ‘verbeterlijke optimist’ Maarten Boudry uit hoe we ons klimaatprobleem kunnen oplossen, zoals we ook eerder ecologische rampen hebben afgewend. Fossiele brandstoffen maken ons rijker en welvarender dan ooit tevoren, maar nu is de tijd gekomen om ze vaarwel te zeggen. Dat kunnen we zeker, aldus Boudry. Maar dan moeten we wel dringend uit een ander vaatje tappen. Bij een uitdaging van zo’n grote omvang kunnen we ons niet de luxe van ideologische dogma’s en heilige huisjes veroorloven. We moeten het klimaatprobleem rationeel en pragmatisch aanpakken, we moeten groots en ambitieus denken, en we moeten vooral het hoofd koel houden. Als we daarin slagen, kunnen we er een prachtige eenentwintigste eeuw van maken.

kranten

Over Waarom de wereld niet naar de knoppen gaat: ‘Strijdlustig is de Gentse wetenschapsfilosoof Maarten Boudry in zijn Waarom de wereld niet naar de knoppen gaat. Boudry gooit zijn netten breder uit. Hij verafschuwt zo’n beetje élke bewering dat het slechter met ons gaat.’ KOEN BROOS

DE VOLKSKRANT ****

‘Boudry’s optimisme is verfrissend.’ TROUW

MAARTEN BOUDRY is een Vlaamse

‘Maarten Boudry is bewonderenswaardig erudiet en zo objectief als mogelijk is wanneer men een tegendraads standpunt moet innemen zónder zich te laten meeslepen met de stroom van populaire inzichten en vooroordelen.’ HUMANISTISCH VERBOND

R E E D S V E R S C H E N E N / 2 9 / K L I M A AT

wetenschapsfilosoof en schrijver. Hij schrijft regelmatig opiniestukken voor NRC Handelsblad, De Morgen en de Volkskrant. Eerder verscheen van hem onder meer Waarom de wereld niet naar de knoppen gaat.



Omslag Robbie Smits

K IM KU Y PERS

Uitvoering paperback Formaat 12,5 x 20 cm Omvang ca. 184 blz.

Psychedelica en mentale gezondheid De zin en onzin op een rijtje

Prijs ca. € 20,ISBN 978 90 446 4780 8 ISBN e-boek 978 90 446 4781 5 NUR 860 Verschijnt mei

Ons mentaal welzijn, hoe goed we ons in ons vel voelen, bepaalt voor een groot deel onze levenskwaliteit. Voor veel mensen staat deze kwaliteit onder druk door de aanwezigheid van een mentale stoornis waar zijzelf of mensen in hun naaste omgeving aan lijden. Depressie en angststoornissen zijn twee voorbeelden van veelvoorkomende stoornissen die jaarlijks miljoenen mensen wereldwijd treffen. Antidepressiva behoren dan ook tot de meest voorgeschreven middelen; het jammere is echter dat deze stoffen niet altijd en voor iedereen helpen. Soms drukken de ongewenste bijwerkingen nog steeds op de levenskwaliteit. Dat we op zoek moeten naar alternatieve behandelingsvormen staat als een paal boven water. Het goede nieuws is dat er veelbelovende middelen (psychedelica) zijn die mogelijk, na uitgebreider wetenschappelijk onderzoek, aan het gamma van behandelingen toegevoegd kunnen worden. Het verrassende is dat sommige van deze stoffen al duizenden jaren in gebruik zijn door stammen bij rituelen. Om deze stoffen, die momenteel bij wet verboden zijn, draait het in dit boek dat geschreven is voor iedereen die wil weten wat de wetenschappelijke stand van zaken is in dit snel evoluerende onderzoeksgebied.

Lsd, ketamine, MDMA en cannabis. Zijn het drugs of medicijnen? Schadelijk of onschadelijk? Voor iedereen die meer wil weten over deze stoffen en hun effecten.

KIM KUYPERS behaalde in 2007 haar doctorstitel aan de Universiteit Maastricht in de neuropsychologie. Momenteel is ze daar werkzaam als universitair hoofddocent, waar ze onderzoekt of psychedelica kunnen bijdragen aan mentaal welzijn.

M E I / 3 1 / G E Z O N D H E I D E N M A AT S C H A P P I J



Omslag Suzan Beijer

M A X PA M

Uitvoering paperback Formaat 15 x 23 cm Omvang ca. 416 blz.

De wolf van Nederland

Prijs ca. € 27,50 ISBN 978 90 446 5056 3 ISBN e-boek 978 90 446 5057 0 NUR 320

Het nieuwe boek van de veelzijdigste columnist van Nederland, al decennialang

Verschijnt april

KOOS BREUKEL

In 2015 liep bij Drenthe de eerste wolf Nederland binnen. Niet lang daarna werd voor het eerst in Nederland een wolf aangereden. Sindsdien gebeurt dat regelmatig, zoals onlangs nog bij Planken Wambuis. Maar de wolf laat zich niet meer verjagen van wat eens zijn territorium was – zeer tot genoegen van natuurliefhebbers, maar zeer tot ongenoegen van schapenhouders, die hun land afbakenden met hekken. In dit boek staat de wolf symbool voor alles wat zich de laatste twintig jaar in Nederland heeft afgespeeld en waarover Max Pam in deze bundel zijn licht laat schijnen. In De wolf van Nederland is een selectie gebundeld uit de beste columns die Max Pam de afgelopen twintig jaar heeft geschreven voor onder meer de Volkskrant, Het Parool, HP/De Tijd en Buitenhof, aangevuld met langere beschouwingen.

Behalve schrijver, journalist en programmamaker is MAX PAM (1946) al decennialang de meest veelzijdige columnist van Nederland. Zijn stijl is het best te omschrijven als verwonderd observeren, kritisch analyseren en genadeloos exposeren. Het blootleggen van hypocrisie, onnozelheid, onbekwaamheid en kwaadwillendheid is een rode draad in zijn werk.

A P R I L / 3 3 / E S S AY I S T I E K



Omslag Tessa van der Waals

J O O P VA N D E N B E R G

Uitvoering paperback Formaat 12,5 x 20 cm Omvang ca. 176 blz.

Humeurig volk, verkrampte politiek en hoe het anders kan

Prijs ca. € 17,50 ISBN 978 90 446 5043 3 ISBN e-boek 978 90 446 5074 7 NUR 740 Verschijnt april

MARCO BAKKER

Sinds de jaren negentig wordt de Nederlandse politiek geteisterd door drie kwalen tegelijk: vluchtigheid van kiezers die geen vaste partijen meer kennen; verruwing in het gedrag van parlementariërs en kiezersgroepen; versplintering op het politieke toneel dankzij een sterk gegroeid aantal fracties in de Tweede en Eerste Kamer. Niet alleen verliezen oude volkspartijen stelselmatig aanhang, maar het gat dat zij laten vallen wordt opgevuld door een keur aan belangenpartijen en populistische groeperingen. Het wordt daardoor in beide Kamers van de Staten-Generaal steeds moeilijker regeringscoalities te vormen met steun van een stabiele parlementaire meerderheid. De parlementaire oppositie bestaat voornamelijk uit kleine, ongelijksoortige groepjes zonder samenhang, naast de populisten van de PVV. Vooral in de Tweede Kamer is daardoor een dynamiek ontstaan die ordelijk en doordacht werk aan wetgeving en controle op het regeringsbeleid steeds moeilijker maakt: de meeste fracties zijn te klein, wisselen te snel van samenstelling en vinden politiek theater belangrijker dan resultaat. Parlementair historicus Joop van den Berg analyseert deze drie verontrustende ontwikkelingen en stelt een aantal remedies voor.

JOOP VAN DEN BERG (Maastricht, 1941) is emeritus hoogleraar aan de universiteiten van Leiden (parlementaire geschiedenis) en Maastricht (parlementair stelsel), oud-hoofddirecteur van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en oud-lid van de Eerste Kamer. Hij is fellow van het Montesquieu Instituut. Hij begon zijn loopbaan in de dagbladjournalistiek en is columnist voor de website www. parlement.com. Hij is tevens coauteur van het tweedelige standaardwerk over de parlementaire geschiedenis van Nederland. APRIL / 35 / POLITIEK


xxx Omslag Suzan Beijer Uitvoering luxe paperback Formaat ∙ xxx 13,7 x 21,3 cm Omvang 280 blz. Prijs € 24,99 ISBN 978 90 446 5067 9

ENGELSE EDITIE

R ENÉ STEENHORST

Each cancer patient is a pearl

BOB PINEDO is Emeritus Professor of Medical Oncology at VU Amsterdam. He is one of the Netherlands’ most decorated cancer specialists and the recipient of many international XXX

Cancer specialist Professor Bob Pinedo will never forget the faces of all those patients deemed beyond help. In the 1970s, the presence of metastases meant that a patient’s condition was considered incurable. Nor was there any effective pain management. But now, fifty years on... Countless cancer treatments are available and patients no longer have to live their lives in pain. Moreover, a cancer diagnosis is no longer a death sentence. An increasingly high proportion of patients survive. In this biographical sketch, Professor Pinedo, now a second-opinion doctor, looks back on half a century of cancer medicine, a history in which he has played a major role as a builder of bridges between patients and the medical profession.

TESSA POSTHUMA DE BOER/LUMEN

Bob Pinedo and the voyage of his discoveries

awards. He continues to play a very active role in cancer research, both in the Netherlands and on Curaçao. RENÉ STEENHORST is a medical journalist for Dutch national newspaper De Telegraaf. His work has been recogxxx by the Dutch Cancer Society. nized

REEDS VERSCHENEN / 36 / WE TENSCHAP


Omslag CMRB Uitvoering luxe paperback Formaat 12,5 x 20 cm Omvang 192 blz. Prijs € 15,ISBN 978 90 446 5046 4

MEER DAN 10.000 EXX. VERKOCHT

ISBN e-boek 978 90 446 4425 8

‘Een van de scherpste denkers van onze tijd.’ RUTGER BREGMAN

‘Elk gesprek biedt wel een eyeopener.’ DE VOLKSKRANT

BAS HEIJNE

‘Niet alleen een boeiende leeservaring, maar ook van groot belang.’ NEDERLANDS DAGBLAD

Leugen en waarheid In gesprek over de grote kwesties van onze tijd

De spraakmakende bestseller van Bas Heijne, nu als stijlvolle midpriceeditie

TIM COPPENS

Vermaard essayist Bas Heijne gaat op zoek naar het verhaal achter het dagelijkse rumoer en de krantenkoppen. Hij sprak met internationaal bekende denkers en wetenschappers over grote kwesties die het debat in onze tijd bepalen.Samen vormen deze gesprekken een diepgravend portret van onze verwarrende tijd.

BAS HEIJNE is de auteur van essays als Onredelijkheid (2007), Moeten wij van elkaar houden (2011), Onbehagen (2016 en 2020), Wereldverbeteraars (2017) en Mens/onmens (2019). Hij is verbonden aan NRC Handelsblad en in 2017 kreeg hij de P.C. Hooft-prijs voor zijn gehele oeuvre.

REEDS VERSCHENEN / 37 / LITER AIRE NON-FICTIE



Omslag Suzan Beijer

C Y R I L L E F I J N AU T

Uitvoering gebonden, geïllustreerd Formaat 15 x 23 cm Omvang ca. 624 blz.

Over grenzen Een leven tussen wetenschap, beleid en actie

Prijs ca. € 50,ISBN 978 90 446 4817 1 NUR 320 Verschijnt mei

In het Nederlandse taalgebied schrijven hoogleraren praktisch nooit hun memoires. Maar na een buitengewoon veelzijdige loopbaan en als man van de (academische) theorie en de (politionele en criminologische) praktijk vormt Cyrille Fijnaut een zeer welkome en leerrijke uitzondering op de regel. In Over grenzen biedt hij een indringend en onthullend inzicht in zijn lange en unieke loopbaan op het kruispunt van wetenschap, beleid en actie in België en Nederland. Onder heel veel meer komen geruchtmakende en nog steeds actuele kwesties langs zoals de georganiseerde misdaad, de veiligheid en beveiliging van Pim Fortuyn en het onderzoek naar de Bende van Nijvel, die nog altijd de gemoederen bezighouden. Daarnaast laat hij duidelijk zien welke strijd moet worden geleverd om in de Lage Landen een academische loopbaan te ontplooien. Openhartig deelt hij de zeer uiteenlopende ervaringen die hij heeft opgedaan tijdens zijn lange carrière met het geven van colleges, het besturen van universiteiten, het verrichten van velerlei onderzoeken en het verlenen van diensten aan talrijke instellingen en verenigingen. Een boek ter lering en vermaak.

CYRILLE FIJNAUT is een nationaal en internationaal vermaard wetenschapper op het vlak van criminologie en strafrecht. Hij heeft regelmatig zijn stem doen horen in het publieke debat in binnen- en buitenland, en heeft zitting gehad in vele parlementaire en statelijke onderzoek- en adviescommissies. Hij is onder meer benoemd tot ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw en commandeur in de Belgische Kroonorde. MEI / 39 / MEMOIRES



Omslag Jan van Zomeren

FR A NK V ER MEULEN

Uitvoering paperback, geïllustreerd Formaat 13,7 x 21,3 cm Omvang ca. 320 blz.

Waarom Masdoel dood moest De Indonesië-oorlog, een onwaarschijnlijke liefde en een politieke moord

Prijs ca. € 23,50 ISBN 978 90 446 4548 4 ISBN e-boek 978 90 446 5078 5 NUR 680 Verschijnt mei

• Lezingen

Onthullende reconstructie van een cold case

PATRICIA NAUTA

Op 21 december 1948 werd Masdoelhak Nasoetion door een sergeantmajoor van het Nederlandse Korps Speciale Troepen op de flank van de Merapivulkaan op Midden-Java met een nekschot gedood. Zijn dood veroorzaakte een schok die gevoeld werd van de Tweede Kamer tot aan de VN. De misdaad bleef onbestraft, terwijl alles aan deze cold case uitzonderlijk is. Masdoelhak was in Utrecht gepromoveerd in het Indisch recht en was eerste secretaris van vicepresident Mohammed Hatta. Bovendien spande zijn Nederlandse vrouw, Adriana van der Have, met succes een proces aan tegen de Nederlandse Staat. De geschiedenis van Masdoelhak en Adriana laat de onderlinge verwevenheid zien van de leidende elites van de kolonie en die van het moederland, maar tegelijkertijd ook het koloniale racisme dat de brandstof was voor de Indonesische vrijheidsstrijd. Hun verhaal gaat ook over die duizenden anonieme slachtoffers die schuilgaan achter statistieken van gevallenen. Ruim zeventig jaar na de soevereiniteitsoverdracht reconstrueert NRCjournalist Frank Vermeulen in Nederland en Indonesië de gebeurtenissen die voorafgingen aan het fatale schot en registreert hij de naschokken die in Nederland, maar ook in Indonesië, nog altijd voelbaar zijn.

FRANK VERMEULEN (1958) deed als redacteur van NRC Handelsblad de afgelopen jaren onderzoek naar de moord op Masdoelhak Nasoetion. Daarvoor was hij onder andere commentator, correspondent in Berlijn, chef van de politieke redactie in Den Haag en correspondent in Jakarta. Eerder verscheen van zijn hand Wir schaffen das! Wat de vluchtelingencrisis doet met de Duitse identiteit (2016).

MEI / 41 / NEDERL ANDS-INDIË


Het jaar waarin de Nederlanden voor velen onherkenbaar veranderden


Omslag Suzan Beijer

R AY M O N D FAG E L E N JUDITH POLLM A NN

Uitvoering paperback, geïllustreerd Formaat 12,5 x 20 cm Omvang ca. 248 blz. Prijs ca. € 22,50 ISBN 978 90 446 5012 9

1572

ISBN e-boek 978 90 446 5013 6 NUR 680

Burgeroorlog in de Nederlanden

Verschijnt maart

Op 1 april 1572 veroverden de watergeuzen Den Briel. Ze ontketenden zo een bloedige burgeroorlog in Holland en Zeeland, die na vele jaren van strijd zou leiden tot het ontstaan van Nederland. Dat was niet de oorlog die Willem van Oranje had gewild. Toen de hoge edelman de inwoners van alle Nederlandse gewesten opriep om een opstand tegen de Spaanse landvoogd Alva te beginnen, hoopte hij vooral op het rijke Vlaanderen en Brabant. Daar lagen de voornaamste steden, en zijn eigen bezittingen. Maar van meet af aan ging niets volgens plan. Aan het einde van 1572 was de strijd in Holland en Zeeland de enige die Oranje nog niet had verloren. In dit boek vertellen Raymond Fagel en Judith Pollmann het spannende verhaal van het rampzalige oorlogsjaar 1572. Ze doen dat vanuit het perspectief van de tijdgenoten: militairen en burgers, priesters en protestanten, Spanjaarden en Nederlanders, die hun wereld in dat jaar onherkenbaar zagen veranderen. Hoe die er in de toekomst uit zou komen te zien was echter nog onbeslist – daar was nog bijna tachtig jaar oorlog voor nodig.

PATRICIA NAUTA

Onder de naam 1572. De geboorte van Nederland werken meer dan dertig Nederlandse gemeenten samen om in 2022 de gebeurtenissen uit het jaar 1572 te herdenken, onder het motto ‘450 jaar op zoek naar vrijheid, verdraagzaamheid, verbondenheid, verscheidenheid’. De opening van het herdenkingsjaar is op 24 maart in Brielle, waar op 1 april jaarlijks de inname in 1572 wordt herdacht. Op vele andere plaatsen zijn er tentoonstellingen, lezingen en voorstellingen, bijvoorbeeld in Vlissingen, Leiden, Gouda, Dordrecht en Utrecht, maar ook in Bredevoort, Groenlo, Enkhuizen en Doesburg.

RAYMOND FAGEL en JUDITH POLLMANN doceren geschiedenis aan de Universiteit Leiden en zijn beiden specialist in de geschiedenis van de Tachtigjarige Oorlog. MA ART / 43 / GESCHIEDENIS



Omslag Jan van Zomeren

OLI V IER HEK STER

Uitvoering paperback Formaat 13,7 x 21,3 cm Omvang ca. 368 blz.

Heersende verwachtingen Romeins keizerschap in een veranderende samenleving (50 v.Chr.-565 n.Chr.)

Prijs ca. € 25,ISBN 978 90 446 4979 6 ISBN e-boek 978 90 446 4980 2 NUR 680 Verschijnt april

• Lezingen Romeinse keizers heersten eeuwenlang over een enorm rijk. Maar officieel bestond de keizer niet. Niemand wist precies welke titels keizers hadden, hoe zij konden worden afgebeeld, wat zij precies moesten doen en hoe zij werden opgevolgd. En toch wist iedereen dat de keizer de macht over het rijk had en had iedereen verwachtingen over wat de Romeinse heersers moesten doen en zijn. Die verwachtingen waren niet overal in het rijk gelijk. Ze ontwikkelden zich ook in de loop van de tijd. Hoe ontstonden en veranderden dit soort verwachtingen rondom keizerschap? Hoeveel mogelijkheden hadden keizers om af te wijken van heersende normen? En welke rol speelden grote ontwikkelingen binnen de Romeinse samenleving, zoals de opkomst van het christendom of de keuze voor Constantinopel als nieuwe hoofdstad, in de manieren waarop keizers konden heersen? Dit boek beschrijft de verrassende stabiliteit van Romeins keizerschap in meer dan zes eeuwen geschiedenis.

BOB BRONSHOFF

Over Romeinse keizers: ‘Een mooi, scherp beeld van hoe al die keizerlijke grootheden – goed, slecht of gek – hun regime tot een succes of een mislukking wisten te maken – en welke machtsmechanismen daarin een rol speelden.’ DE VOLKSKRANT ****

‘Hekster beschrijft het machtsspel met veel inlevingsvermogen. En hij schroomt niet daarbij de berichten van de verschillende antieke geschiedschrijvers kritisch onder het vergrootglas te leggen.’ NRC HANDELSBLAD

‘Hekster weet al speculerend veel interessants naar boven te halen uit indirecte bronnen als munten en bustes, en door bij klassieke auteurs slim tussen de regels door te lezen.’ NEDERLANDS DAGBLAD

OLIVIER HEKSTER (1974) is hoogleraar oude geschiedenis aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Zijn onderzoek richt zich op Romeinse keizers. Eerder publiceerde hij onder meer Emperors and Ancestors. Roman Rulers and the Constraints of Tradition (Oxford University Press 2015) en Romeinse keizers. De macht van het imago (Bert Bakker 2009). Hij is lid van de KNAW en de Academiae Europaea.

APRIL / 45 / OUDE GESCHIEDENIS



Omslag Suzan Beijer

CHR IST I A A N H A R INCK

Uitvoering paperback, geïllustreerd Formaat 13,7 x 21,3 cm Omvang ca. 320 blz.

Zoeken, aangrijpen en vernietigen! Het Nederlandse militaire optreden in Indonesië, 1945-1949

Prijs ca. € 25,ISBN 978 90 446 5047 1 NUR 680 Verschijnt februari

De dekolonisatie van Indonesië was bijzonder gewelddadig. Wat vroeger wat besmuikt en eufemistisch de ‘politionele acties’ werden genoemd heet tegenwoordig terecht een dekolonisatieoorlog, passend in het rijtje van Vietnam tot Algerije. Het was een oorlog waarbij voor iedere gesneuvelde Nederlandse militair een veelvoud aan Indonesiërs omkwam: guerrilla’s, burgers en iedereen daartussenin. Voor het begrijpen van de Nederlandse gewelddadigheid is een focus op politiek, strategie en door bestuur en leger begane wandaden – hoe wijdverbreid ook – onvoldoende. Zoeken, aangrijpen en vernietigen! richt de aandacht daarom op het Nederlandse militaire optreden zelf. Voor de Nederlandse strijdkrachten was deze oorlog niet alleen praktisch, maar ook conceptueel ingewikkeld. De aard, omvang en reikwijdte van de Indonesische opstand was ongeëvenaard en voldeed niet aan koloniale en militaire verwachtingen. Steeds wisselend tussen de strijd en de situatie ‘te velde’ enerzijds en de opleiding van nieuwe militairen en de institutionalisering van ‘geleerde lessen’ anderzijds, laat Harinck zien hoe de Nederlandse strijdkrachten het tactisch militair optreden begrepen en vormgaven, schipperend tussen een (koloniale) traditie van hard politioneel optreden en de gevoelde noodzaak tot een meer regulier militaire inzet.

CHRISTIAAN HARINCK (1990) studeerde geschiedenis in Leiden en Amsterdam en deed promotieonderzoek naar de dekolonisatie van Indonesië aan het KITLV in Leiden. Momenteel doceert hij geschiedenis van de internationale betrekkingen aan de Universiteit Utrecht. F E B R U A R I / 47 / N E D E R L A N D S - I N D I Ë



Omslag Studio Monty

R EMCO BR EUK ER

Uitvoering paperback Formaat 12,5 x 20 cm Omvang ca. 304 blz.

De Koreaanse golf De onstuitbare opmars van de N.V. Zuid-Korea

Prijs ca. € 22,50 ISBN 978 90 446 3991 9 ISBN e-boek 978 90 446 3993 3 NUR 680 Verschijnt mei

Zuid-Korea lijkt te zijn wat het ons laat zien: een economische grootmacht die met technologie en popcultuur de wereld domineert, en een maatschappij waarin groepsgedrag, conformeren en gehoorzaamheid de dienst uitmaken. Maar daaronder floreren culturen van opstandigheid en individualiteit ten koste van alles en een diepgewortelde weerzin tegen autoriteit. De Zuid-Koreaanse maatschappij gedijt in de spanning tussen extreme tegenpolen, net zoals de staat zelf gedijt in haar moeizame relatie met het noorden. Het is een samenleving die zichzelf van militaire dictatuur met koloniaal verleden tot democratie met toekomstvisie wist om te vormen. De straten zijn er veilig, maar de gangster is de belangrijkste culturele icoon. Knalhard werken op school opent voor eenieder die wil en kan de poort naar een mooie toekomst, maar het landsbestuur is steeds meer in handen gekomen van de nieuwe aristocratie, de megagrote familiebedrijven als Samsung, LG en Hyundai. Remco Breuker toont dat de enige manier om Zuid-Korea te begrijpen is om oog te hebben voor de tegenstellingen en uitersten – daarin laat dit veelkantige land zich kennen.

SACHA DE BOER

Over De B.V. Noord-Korea: ‘Een fascinerende analyse van Noord-Korea als totalitaire gangsterstaat.’ DE VOLKSKRANT ****

‘Breukers onderzoek is vooral gebaseerd op getuigenissen van Noord-Koreaanse ballingen die nu in Zuid-Korea wonen. De resultaten hiervan zijn even verontwaardigend als huiveringwekkend.’

REMCO BREUKER (1972) is hoogleraar Koreastudies aan de Universiteit Leiden. Hij doet onderzoek naar beide Korea’s en Noordoost-Azië, waarbij hij de nadruk legt op geschiedenis, de

NRC HANDELSBLAD ••••

relatie tussen Noord- en Zuid-Korea,

‘Breuker is een dwarse, uitgesproken academicus.’ ELSEVIER ****

moderne slavernij en de verhalen van Noord-Koreaanse ballingen. In 2018 verscheen van zijn hand het succesvolle De B.V. Noord-Korea. Een kernmacht in de marge.

MEI / 49 / GESCHIEDENIS


De scherp geprijsde everseller – heeft u voldoende voorraad?

MEER DAN 60.000 EXX. VERKOCHT

‘Gombrichs kijk op de geschiedenis als een avontuur zal mensen van alle leeftijden aanspreken.’ THE GUARDIAN

‘Gombrich slaagt erin het verloop van de wereldgeschiedenis terug te brengen tot de essentiële aspecten en de verbanden daartussen levendig uit te leggen.’ DER SPIEGEL

‘Deze “kleine geschiedenis” heeft waanzinnig goed de tand des tijds doorstaan.’ THE NEW YORK TIMES

‘Ook de Nederlandse vertaling laat zich goed voorlezen. In de heldere taal die ook The Story of Art kenmerkt, gaat Gombrich in grote stappen door de geschiedenis van de wereld.’ NRC HANDELSBLAD

Uitvoering paperback Prijs € 9,99 ISBN 978 90 351 3525 3


Shortlist Libris Geschiedenis Prijs ‘Denken is verrukkelijk is een tot de verbeelding sprekend verhaal over twee verliefde en briljante natuurkundigen, de Russische Tatiana Afanassjewa en de Weens-joodse Paul Ehrenfest (…). Margriet van der Heijden heeft origineel en verrassend onderzoek verricht en schetst een treffend beeld van de wonderlijke wereld van de natuurwetenschap die toen het gangbare wereldbeeld op zijn kop zette. Dit mooie boek over de onmogelijkheid om uit opgelegde genderpatronen te stappen leest als een roman.’ JURYRAPPORT LIBRIS GESCHIEDENIS PRIJS 2021

Uitvoering gebonden Prijs € 39,99 ISBN 978 90 351 4190 2

Winnaar Professor Van Winterprijs 2021 voor het beste geschiedenisboek over lokale geschiedenis ‘Enny de Bruijn heeft een indringend en relevant boek van uitzonderlijke schoonheid geschreven. Het komt maar zelden voor dat een historicus er zo overtuigend in slaagt om aan de hand van één enkele collectie van egodocumenten een boerendorpsgemeenschap in zoveel verschillende facetten tegen het licht te houden. En dat gebeurt dan ook nog in een verhalende stijl waar menig romanschrijver de pen bij aflikt.’ JURYRAPPORT PROFESSOR VAN WINTERPRIJS 2021 Uitvoering paperback Prijs € 24,99 ISBN 978 90 446 4061 8


Onverminderd actueel: een analyse over het verval van de democratische Weimarrepubliek


Omslag Jan van Zomeren

R A ISA BLOMMESTIJN

Uitvoering paperback Formaat 15 x 23 cm Omvang ca. 448 blz.

Het spook van Weimar Een democratie in crisis

Prijs ca. € 35,ISBN 978 90 446 5075 4 ISBN e-boek 978 90 446 5076 1 NUR 680 Verschijnt maart

Met de stichting van de Weimarrepubliek in november 1918 werd de eerste democratische staatsvorm in Duitsland een feit. Een lang leven was haar echter niet gegund. Al vanaf haar geboorte kende deze republiek veel tegenstanders die werden gesterkt in hun ideeën door samenzweringstheorieën, de ondertekening van het Verdrag van Versailles en diverse crises van economische en politieke aard. De Beurskrach van eind 1929 bleek de nekslag voor de republiek – vanaf dat moment kon de ondergang van de toch al instabiele democratie niet meer worden afgewend met als gevolg dat op 23 maart 1933 Adolf Hitler de macht greep en begon met de uitbouw van zijn Derde Rijk. Dit boek schetst de situatie ten tijde van de Weimarrepubliek en gaat specifiek in op de vraag of de rechtstheorie van enkele hoofdrolspelers (Hans Kelsen, Carl Schmitt, Hermann Heller en Rudolf Smend) aanknopingspunten biedt ter verdediging van de democratie tegen vijandige tendensen. Hoewel dit boek zich primair richt op de Weimarrepubliek, is de centrale thematiek van zowel de druk op als afbrokkeling van de democratische staatsvorm en het verval richting totalitarisme onverminderd actueel.

RAISA BLOMMESTIJN (1994) is jurist en filosoof. Zij werkte van 2018 tot en met 2021 als docent en onderzoeker aan de afdeling encyclopedie van de rechtswetenschap van de Universiteit Leiden, waar zij promoveerde op een onderzoek naar de Weimarrepubliek en het verval van democratie. Het spook van Weimar is de handelseditie van dat proefschrift. MA ART / 53 / RECHTSFILOSOFIE


Het nieuwe deel in de serie

Over Frictie: ‘Rasch verkent zonder schroom terreinen waar ons denken nog slechts tentatief de weg weet: de zich steeds uitdrukkelijker aan ons opdringende digitale werkelijkheid.’

Over Zwemmen in de oceaan: ‘Rasch is in staat om door de onzin van de nieuwe tijd heen te prikken, maar ook vast te stellen wat waardevol is.’ TROUW

JURYRAPPORT SOCRATESBEKER 2021

‘Sprankelend, relevant en stilistisch interessant.’

‘Rasch duidt haarscherp de problemen met transparantie en datahonger.’ NRC HANDELSBLAD ∙∙∙∙

TROUW ****

‘Geestverruimend, veelkantig en poëtisch.’

‘Een diepzinnig boek over de grote verleiding om langs de oppervlakte te blijven scheren.’

NRC HANDELSBLAD ∙∙∙∙

MAXIM FEBRUARI

‘Treffend pleidooi voor meer frictie tussen mens en algoritme.’ DE VOLKSKRANT ****


Omslag Robbie Smits

MIR I A M R ASCH

Uitvoering paperback Formaat 11 x 19 cm Omvang ca. 112 blz.

Autonomie

Prijs ca. € 14,99 ISBN 978 90 446 5070 9

Een zelfhulpgids

ISBN e-boek 978 90 446 5071 6 NUR 730 Verschijnt maart

Ruim tweehonderd jaar geleden riep de Duitse filosoof Immanuel Kant de mens op zich te bevrijden van dogma’s en slaafse volgzaamheid, van de macht van de kerk en van de macht der gewoonte. De ware Verlichting is volgens hem ‘het uittreden van de mens uit de onmondigheid waaraan hij zelf schuldig is’. Filosoof Miriam Rasch vraagt zich af hoe dit moet, autonoom zijn in een tijd waarin Facebook beweert je beter te kennen dan je eigen moeder. Ze zoekt een antwoord op de vraag of wij onszelf nog wel autonoom kunnen maken, en of we dit zouden moeten willen. Want wat is er eigenlijk zo erg aan algoritmes die beter weten dan wijzelf wat goed voor ons is? En is autonomie niet een verkapte vorm van egoïsme? Rasch zoekt scherp, open en geestig naar antwoorden op vragen die je niet durft te stellen omdat een ander dat vast beter kan. En zo gidst zij zichzelf en jou naar de overtuiging dat je in control bent.

MIRIAM RASCH is filosoof en essayist en verbonden aan de Willem de Kooning Academie. Haar essaybundel Zwemmen in de oceaan. Berichten uit een postdigitale wereld (2017) werd genomineerd voor de Socratesbeker 2018. In 2021 won ze die beker met haar boek Frictie. Ethiek in tijden van dataïsme.

MA ART / 55 / FILOSOFIE



Omslag Suzan Beijer

G E R R Y VA N D E R L I S T

Uitvoering paperback Formaat 12,5 x 20 cm Omvang ca. 256 blz.

Roomsen, dat zijn wij

Prijs ca. € 22,50 ISBN 978 90 446 4659 7 ISBN e-boek 978 90 446 4660 3

Priesters in Nederland

NUR 320 Verschijnt mei

Wat is er in ons land nog over van het rooms-katholicisme na decennia van ontkerkelijking, schandalen en de sloop van vele kerkgebouwen? De kerk heeft veel aan kracht en betekenis ingeboet. Toch blijft zij een factor van belang in Nederland. In Roomsen, dat zijn wij schetst Gerry van der List een beeld van een nog altijd aanzienlijke bevolkingsgroep die zich laat inspireren door het katholieke geloof. Centraal daarbij staan de woorden en daden van de mannen die hun leven in dienst stellen van de kerk: de priesters. Van der List sprak vele geestelijken, bestudeerde hun publicaties, bezocht seminaries en ging in gesprek met zowel deskundigen als modale katholieke gelovigen. Roomsen, dat zijn wij is een aantrekkelijke combinatie van interviews, reportages, geschiedschrijving, analyses en persoonlijke impressies. Het biedt de lezer een fraai katholiek tafereel met in de hoofdrol een slinkende, maar nog altijd kleurrijke beroepsgroep die de ruggengraat vormt van de kerk.

TESSA POSTHUMA DE BOER

Over Liberale lessen: ‘Van der List schetst niet alleen een levendig beeld van de VVD en haar maatschappelijke en politieke omgeving, maar ook van de recente Nederlandse parlementaire geschiedenis.’ JAARBOEK PARLEMENTAIRE GESCHIEDENIS

GERRY VAN DER LIST, ‘van huis uit katholiek’, is redacteur van EW. Tot zijn vele boekpublicaties behoren onder meer Meer dan een weekblad. De geschiedenis van Elsevier, Liberale lessen. Macht en onmacht van de VVD en Protestant. Verkenningen van het geloof dat Nederland vormde. MEI / 57 / SOCIALE GESCHIEDENIS



Omslag Jan van Zomeren

E LW I N H O F M A N , M AG A LY RODR ÍGUEZ G A RCÍ A EN P I E T E R VA N H E E S (R E D.)

Seks voor geld

Uitvoering paperback, geïllustreerd Formaat 12,5 x 20 cm Omvang ca. 272 blz. Prijs ca. € 21,99 ISBN 978 90 446 4732 7 ISBN e-boek 978 90 446 4733 4 NUR 680 Verschijnt mei

Een geschiedenis van prostitutie in België 1888, Antwerpen. Anne-Marie begint als prostituee en beseft al snel: er hangt een prijskaartje aan het verkopen van seks. Die zakken vol geld krijg je alleen in ruil voor politiecontroles, scheldtirades, medisch toezicht, ongewenste zwangerschap, syfilis. En zij was niet de enige. Steeds weer vonden vrouwen de weg naar prostitutie, voor langere of kortere tijd, uit vrije wil of onder dwang. Dit boek vertelt de veelkantige geschiedenis van sekswerk in België, van de Middeleeuwen tot vandaag de dag. Daarbij treden de vrouwen die de hoofdrol spelen eindelijk voor het voetlicht. Het is immers niet alleen een verhaal van ideeën en beleid, maar ook een geleefde geschiedenis, van mensen en hun ambities en teleurstellingen, van kansen en valse beloftes, van controledrang en creatieve pogingen om toezicht te omzeilen. De geschiedenis van prostitutie loopt parallel met grote historische veranderingen, maar blijft vaak in de schaduw daarvan. Dit boek haalt de geschiedenis van sekswerk in België uit die schaduwen. Niet uit voyeurisme, maar om tot een beter begrip te komen van de moeilijkheden en de kansen van betaalde seks voor mensen van vroeger en tegenwoordig.

ELWIN HOFMAN is historicus aan de KU Leuven en schreef eerder mee aan Verzwegen verlangen. Een geschiedenis van homoseksualiteit in België. MAGALY RODRÍGUEZ GARCÍA is hoofddocente geschiedenis aan de KU Leuven, gespecialiseerd in prostitutiebeleid en werkomstandigheden van sekswerkers. PIETER VANHEES voerde aan de KU Leuven onderzoek uit naar de geschiedenis van prostitutie in de negentiende en twintigste eeuw. MEI / 59 / GESCHIEDENIS



Omslag Suzan Beijer

A NDR EA S K INNEGING

Uitvoering paperback Formaat 15 x 23 cm Omvang ca. 576 blz.

Geografie van goed en kwaad Filosofische essays

Prijs ca. € 30,ISBN 978 90 446 5040 2 ISBN e-boek 978 90 446 5041 9 NUR 323 Verschijnt maart

Net als Vermeers geograaf tracht de Leidse hoogleraar rechtsfilosofie Andreas Kinneging de wereld in kaart te brengen. Niet de wereld van landen en zeeën, maar die van goed en kwaad, van beschaving en barbarij, van vrijheid en tirannie. Het boek opent met een verdediging van de klassieke deugdethiek. Vervolgens komt de vraag aan de orde wat nu eigenlijk een goede samenleving is. De fundamentele rol van gezin en familie wordt beschreven, alsook die van andere maatschappelijke verbanden. De markteconomie wordt tegen het licht gehouden, de onmisbaarheid ervan, maar ook de gevaren en grenzen. Ten slotte wordt de staat in ogenschouw genomen. Zonder sterke staat heerst anarchie. Maar de sterke staat kan zelf ook gemakkelijk een gevaar worden wanneer hij tirannieke trekken ontwikkelt. Hoe kunnen orde en vrijheid worden behouden? Kinneging gaat in zijn essays op zoek naar antwoorden op de vragen van goed en kwaad waarvoor wij ons in deze tijd gesteld zien. Een zeer actueel boek over wat in hoge mate tijdloze kwesties zijn.

HERZIENE EN UITGEBREIDE EDITIE

Over De onzichtbare Maat: ‘Kinneging kent als enige de betekenis van het Ware, het Goede en het Schone.’ FILOSOFIE MAGAZINE

NAEMA TAHIR

‘Kinneging legt toegankelijk en vlot uit waarom hij de aanvaarding van vrijheid en gelijkheid als de waarden die aan het moderne recht ten grondslag liggen hoogst problematisch vindt.’ ARS AEQUI

‘Een indringend pleidooi voor de grote Europese Traditie, gesymboliseerd door Athene en Jeruzalem.’ NRC HANDELSBLAD

ANDREAS KINNEGING (1962) is hoogleraar rechtsfilosofie aan de Universiteit Leiden. Met zijn boek Geografie van

‘In de strijd tegen de geest der eeuw wordt zoveel waardevols geboden, dat lezing van het boek de moeite meer dan waard is. Van mij had het nog wel wat dikker gemogen...’ REFORMATORISCH DAGBLAD MA ART / 61 / FILOSOFIE

goed en kwaad won hij de Socrates Wisselbeker voor het beste filosofieboek van 2006. In 2020 verscheen zijn magnum opus De onzichtbare Maat. Archeologie van goed en kwaad.


Geheel herziene editie van dit standaardwerk (al 25 jaar) over de permanente veranderingen in onze samenleving ‘Het resultaat mag er wezen, al was het maar omdat De Swaan er uitstekend in is geslaagd het gedachtegoed van zijn magnum opus Zorg en de staat kernachtig en overtuigend onder woorden te brengen.’ TROUW

‘Dit boek zou op elke middelbare school verplicht moeten zijn.’ NRC HANDELSBLAD

‘Het is een grote verdienste dat een van de goden van de sociologie in Nederland zijn vakgebied op zo’n wijze ontsluit.’

BOB BRONSHOFF

DE MORGEN


Omslag Jan van Zomeren

A B R A M D E S WA A N

Uitvoering paperback Formaat 13,7 x 21,3 cm Omvang ca. 184 blz.

De mensenmaatschappij

Prijs ca. € 17,50 ISBN 978 90 446 5058 7 ISBN e-boek 978 90 446 5059 4 NUR 756 Verschijnt april

Hoe zitten mensen in en aan elkaar? Hoe werken menselijke strevingen op elkaar in, vaak met gevolgen die voor niemand voorzien of bedoeld zijn? Hoe is het mogelijk dat samenlevingen zich in de loop van enkele duizenden jaren hebben uitgebreid van overlevingshordes met een paar dozijn leden tot staten die honderden miljoenen onderdanen kunnen omvatten en markten die miljarden mensen verbinden? In een strak en overtuigend betoog, gescherpt aan de ervaring van meer dan een halve eeuw doceren, stelt Abram de Swaan de kernproblemen van het samenleven aan de orde: wat hebben mensen van elkaar nodig? Hoe zijn zij onderling verbonden? Wat verwachten zij van elkaar? Hoe onderscheiden ze zich van anderen? Hoe weten zij elkaar en zichzelf te bedwingen en hoe worden hun inspanningen onderling afgestemd? De mensenmaatschappij is een heldere gids voor eenieder die deze vragen ter harte gaan – voor iedereen dus.

ABRAM DE SWAAN (1942) was van 1973 tot zijn emeritaat in 2007 hoogleraar sociologie en sinds 2001 universiteitshoogleraar sociale wetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam. Zijn recentste boek is Tegen de vrouwen (2019). De Swaan ontving in 2008 de P.C. Hooft-prijs voor zijn volledige oeuvre.

APRIL / 63 / SOCIOLOGIE


REEDS VERSCHENEN Waarom ons klimaat niet naar de knoppen gaat Netto positief

Maarten Boudry Paul Polman en Andrew Winston

FEBRUARI Zoeken, aangrijpen en vernietigen! Met een scheef oog Een eiland in de tijd

Christiaan Harinck Herman Pleij Marieke Poelmann

MAART Het spook van Weimar 1572 Geografie van goed en kwaad Een eervol bestaan Jezus, waarom? Autonomie

Raisa Blommestijn Raymond Fagel en Judith Pollmann Andreas Kinneging Vilan van de Loo Bastiaan Ragas Miriam Rasch

APRIL Humeurig volk, verkrampte politiek en hoe het anders kan Heersende verwachtingen Rusland – land dat anders wil zijn De zelfdenker De wolf van Nederland De mensenmaatschappij

Joop van den Berg Olivier Hekster Gijs Kessler Willem Melching Max Pam Abram de Swaan

MEI Remco Breuker Cyrille Fijnaut Elwin Hofman, Magaly Rodríguez García en Piet Vanhees Kim Kuypers Gerry van der List Sjeng Scheijen Thomas Sijtsma Frank Vermeulen

De Koreaanse golf Over grenzen Seks voor geld Psychedelica en mentale gezondheid Roomsen, dat zijn wij Gelukskind Verloren oorlogskind Waarom Masdoel dood moest


xxx

NEDERLAND

titel

Verkoop Herengracht 48 Ondertitel 1015 BN Amsterdam Postbus 1662 1000 BR Amsterdam T (020) 624 19 34 E verkoop@pbo.nl www.uitgeverijprometheus.nl Hoofd verkoop Niels Koemans T (020) 521 05 27 E n.koemans@pbo.nl Verkoop binnendienst T (020) 624 19 34 E verkoop@pbo.nl Verkoop buitendienst Marieke Lindhout T 06 46 76 39 24 E m.lindhout@pbo.nl

xxx

Hoofd publiciteit Maartje Latten T (020) 624 19 34 E m.latten@pbo.nl Bestellingen Alle fondsen: Centraal Boekhuis

• xxx

BELGIË Verkoop L&M Books Hessenstraatje 3 bus 6 2000 Antwerpen T +32 (0) 3 293 68 14 E info@lmbooks.be www.lmbooks.be Marc Grossen T +32 (0) 472 98 01 02 E marc@lmbooks.be Ilse Schollaert T +32 (0) 474 34 81 07 E ilse@lmbooks.be Pers en promotie Pieter Peyskens T +32 (0) 478 97 16 25 E pieter@lmbooks.be Caroline Mariën T +32 (0) 497 15 92 05 E caroline@lmbooks.be Alle genoemde verschijningsdata zijn indicatief De fondslijst van Prometheus is eenvoudig te raadplegen via www.uitgeverijprometheus.nl

XXX

AU T E U R

xxx X X X / 65 / FICTIE