Prometheus - non-fictie - zomer 2019

Page 1

Zomer 2019 / Non-fictie


Non-fictie Zomer 2019


ie

71 A.Th. van Deursen Hollanders in hun Gewest tussen 1572 en 1648 66 Derk Jan Eppink Europees realisme 28 Thomas Erdbrink Voor altijd onze man in Teheran 68 Louise O. Fresco Hamburgers in het paradijs 40 Mark Galeotti We moeten het even over Poetin hebben 18 Eric Claassen, Lisette de Jong & Heidi Klijsen Gezond naar 115 64 Hans Glaubitz Vervaagde grenzen 33 Beatrice de Graaf Tegen de terreur

48 Nina van den Broek Zo onafhankelijk als een zeehond 36 Emma Bruns & Stefan van Rooijen Fit onder het mes 62 Marcel Canoy De bank van goede bedoelingen 6 Ap Dijksterhuis Wegwee

22 Nathalie Heinich Wat onze identiteit niet is 52 Rick Honings & Lotte Jensen Romantici en revolutionairen 56 Richard Hoving De beul van Amersfoort 58 Bert Keizer Reis om de dood 24 Marnix Krop Wim Kok. Een leven op eigen kracht

70

Harry Lintsen, Frank Veraart, Jan-Pieter Smits & John Grin De kwetsbare welvaart van Nederland 1850-2050

42 Hans Luijten Alles voor Vincent 32 Frits van Oostrom Nobel streven 50 Wim Pelt Maup Caransa 14 Jordan B. Peterson Betekenis geven aan het leven 34 Ilja Leonard Pfeijffer Ondraaglijke lichtheid 46 Plato Sokrates, martelaar van de filosofie 35 Simon(e) van Saarloos Herdenken herdacht 30 Gabri van Tussenbroek IJzeren ambitie 54 Wim Voermans Het verhaal van de grondwet 60 Peter de Waard Order, order 10 Sytze van der Zee Wij overleefden




MARCO BAKKER


Voor wie vertrekt, voor wie thuiskomt of voor wie hoopt altijd op pad te zijn


VEEL MEDIAAANDACHT


Omslag Sander Patelski

Op reis met

A P DIJK STER HUIS

Uitvoering luxe paperback Formaat 15 x 23 cm Omvang ca. 400 blz.

Wegwee

Prijs ca. € 19,99 ISBN 978 90 446 4171 4

Dwars door Azië van Tokio naar Tbilisi

ISBN e-boek 978 90 446 4172 1 NUR 500 Verschijnt september

Eet hondensoep in Noord-Korea, levende inktvis in Zuid-Korea, maak je uit de voeten voor de Chinese politie, loop een zonnesteek op in Kirgizië en val als een blok voor Armenië. Ap Dijksterhuis voert je in Wegwee met zijn bekende vaart en humor door veertien Aziatische landen, van China en Japan tot Turkmenistan, Nagorno-Karabach en Abchazië. Tussen de reisbeslommeringen door besteedt deze fervente reiziger en succesvolle psycholoog aandacht aan de vraag hoe belangrijk vrijheid is. De meeste landen die hij bezocht zijn immers dictaturen waar leiders soms tot in het absurde verheerlijkt worden. Zo bezocht hij onder andere drie opgebaarde leiders en naar schatting 1647 standbeelden van (voormalige) leiders. Is vrijheid nodig voor het ervaren van geluk? Hoe is het om in een land te wonen waar alle macht bij één man ligt? Wegwee hoort op het nachtkastje van iedere wegdromer en in de koffer van iedere avonturier. Het is geschreven voor wie vertrekt, voor wie thuiskomt of voor wie hoopt altijd op pad te zijn.

• Liefde voor reizen • Veertien Aziatische landen ∙ Luchtige, geestige stijl

Over Wie (niet) reist is gek: ‘Dijksterhuis heeft humor en kan zichzelf heerlijk relativeren.’

Over Maakt geld gelukkig?: ‘Een klein en fijn boekje dat op elke middelbare school, maar ook op elk bureau van elke bank en van alle overheidsinstellingen zou moeten liggen.’

MARCO BAKKER

TROUW

AP DIJKSTERHUIS (1968) is hoogleraar psychologie aan de Radboud Universiteit Nijmegen, schrijver,

DE VOLKSKRANT *****

spreker, ondernemer en een van

Over De merkwaardige psychologie van een wijndrinker: ‘In (…) deze rubriek (…) is er geen auteur besproken die zo veel welbehagen aan het papier heeft toevertrouwd als Ap Dijksterhuis.’

de invloedrijkste psychologen van Nederland. Eerder schreef hij onder meer Op naar geluk, De merkwaardige psychologie van een wijndrinker, Wie (niet) reist is gek, Maakt geld gelukkig? en het kinderboek Tussen je oren. Van

DE VOLKSKRANT

zijn boek Het slimme onbewuste zijn inmiddels meer dan 100.000 exemplaren verkocht. SEPTEMBER / 9 / REIZEN


Persoonlijke, aangrijpende verhalen van de allerlaatsten die de Tweede Wereldoorlog nog hebben meegemaakt


Omslag Tessa van der Waals

S Y T Z E VA N D E R Z E E

Uitvoering paperback Formaat 15 x 23 cm Omvang ca. 400 blz.

Wij overleefden De laatste ooggetuigen van de Duitse bezetting

Prijs ca. € 19,99 ISBN 978 90 446 3842 4 ISBN e-boek 978 90 446 3843 1 NUR 680 Verschijnt september

• Herinneringen aan de Duitse bezetting • 80 aangrijpende verhalen ∙ Bijna 75 jaar na de Duitse overgave

KOOS BREUKEL

Het lijkt alweer zo lang geleden, de Tweede Wereldoorlog. Bijna 75 jaar na de Duitse capitulatie. Maar nog steeds zijn er mensen die het allemaal hebben meegemaakt. De tachtig-, negentig-, honderdjarigen. Zij waren erbij, maar binnen afzienbare tijd zullen ze niet meer onder ons zijn om hun persoonlijke verhaal te kunnen vertellen. In Wij overleefden komen aan de hand van gesprekken met de betrokkenen vooral de specifieke gebeurtenissen aan de orde die van de naziterreur de meest dramatische en traumatische periode in de Nederlandse geschiedenis hebben gemaakt. Het is een van de laatste kansen om deze ooggetuigen aan het woord te laten. Iedereen heeft zijn eigen herinneringen, die in chronologische vorm geboekstaafd een gezicht aan de bezetting geven. Zoals de voormalige joodse onderduiker die een liefdesgedicht schreef voor het boerenmeisje dat hij vanuit zijn zolderkamertje kon gadeslaan – als hij het voorleest, raakt hij nu nog ontroerd. Een vrouw die als meisje ’s nachts haar joodse moeder op de begraafplaats Zorgvlied in een kartonnen doos moest helpen begraven. Een man die als de zoon van de chauffeur van NSB-leider Mussert alle partijbonzen leerde kennen. De uitgebakken kaantjes die mevrouw Mussert voor hun hond meebracht aten ze zelf op. In totaal sprak de auteur zo’n tachtig mannen en vrouwen van wie hij het relaas optekende. Het resultaat is een aangrijpend en belangrijk boek, met aandacht geschreven door Sytze van der Zee.

SYTZE VAN DER ZEE (1939) is de auteur van een groot oeuvre, met onder meer Potgieterlaan 7, over zijn jeugd als zoon van een ‘foute’ vader, en Verslaggever van beroep, zijn journalistieke memoires. SEPTEMBER / 11 / GESCHIEDENIS


Uit Wij overleefden van Sytze van der Zee: Sarah Worms (1931), Amsterdam Ik heb in de jodenhoek verschillende razzia’s meegemaakt, maar van mijn vader mochten wij, mijn broers, zussen en ik, nooit door het raam naar buiten kijken om te zien wat er op straat gebeurde. Stiekem deden we het toch. Er stonden vrachtwagens waarin ze de mensen laadden. Al mijn buurmeisjes en vriendinnetjes werden weggehaald zonder dat ik afscheid van ze kon nemen, want de kans bestond dat ze mij dan ook mee zouden nemen. Bij een van de eerste razzia’s pakten de moffen een broer van vader op. Ze hebben hem in Mauthausen vermoord. Mijn vader durfde al die tijd niet meer aan de deur te verschijnen en barricadeerde ons huis. Maar als ze wilden kwamen de Duitsers toch wel binnen. Zo nodig ramden ze de deur met de kolf van hun geweer in. Ik deed liever gewoon open. ‘Sind Sie jüdisch?’ vroegen ze mij. Ik zei nee. En daar kwam mijn vader vanuit zijn schuilplaats onder het dak de trap naar beneden af gelopen. Ze zagen meteen dat hij een ster droeg en namen hem mee naar de Hollandsche Schouwburg. Tot drie keer toe gebeurde dat en tot drie keer toe werd hij weer weggestuurd. Moeder heeft ervoor gevochten dat hij niet zou worden gedeporteerd.


Hij moest zich als gemengd gehuwde wel laten steriliseren. Wat dat inhield wisten wij niet. Net zomin als we wisten wat menstruatie was. Je praatte daar niet over, ouders praatten nooit met hun kinderen. Toen het mij overkwam, zei mijn moeder alleen: ‘O, dan heb je gemenstrueerd. Pas op voor de mannen!’ Doordat mijn vader zich ook in de winter van 1944 op 1945 niet op straat waagde, moest mijn moeder eropuit. Ze ging dan op de gok eten halen met mijn broers of met mij. Als je mooie spullen had, zoals linnengoed, kreeg je soms wel wat van de boeren. Desondanks wist ze altijd iets te versieren. Ze kwam altijd met melk thuis voor mijn zuster, die had tbc. In die winter van 1944/’45 aten we de zolder van een groentezaak op het Waterlooplein leeg. Groene kool, rode kool, aardappelen. Vanuit ons huis konden we zo op de zolder komen. Twee broers die al uit huis waren kregen hongeroedeem. Ze hadden een dikke, opgezwollen buik van het eten van bloembollen. Al had ik nog zo’n honger, bloembollen kreeg ik niet door mijn strot.


‘Een briljante vergroting van onze kennis over wat mensen motiveert. (…) Een prachtig werk.’ SHELDON H. WHITE, HARVARD


Het monumentale werk van de auteur van 12 regels voor het leven, het meest besproken boek van 2018


DANIEL EHRENWORTH

Over 12 regels voor het leven: ‘Hoewel ik in veel opzichten met Peterson van mening verschil, ben ik het hartgrondig eens met zijn nadruk op het zorgvuldig, zonder vooroordelen bekijken van grote maatschappelijke en persoonlijke kwesties om daar rationele, weloverwogen oplossingen voor te vinden. Dit boek staat er vol mee.’

‘Een van de meest eclectische en opzienbarende publieke intellectuelen van de huidige academische wereld, genadeloos en hartstochtelijk.’

‘Peterson is geen gebrek aan empathie te verwijten. Hij is als een vaderfiguur.’

LOUISE O. FRESCO

TROUW

THE GUARDIAN


Oorspronkelijke titel Maps of Meaning.

J O R DA N B . P E T E R S O N

The Architecture of Belief Vertaling Mario Molegraaf Omslag Sander Patelski

Betekenis geven aan het leven Atlas van onze mythen en motieven

Uitvoering paperback Formaat 15 x 23 cm Omvang ca. 640 blz. Prijs ca. € 29,99 ISBN 978 90 446 3825 7

Waarom zijn ideologieën zo gevaarlijk? En waarom gedijen ze met al hun kwalijke versimpeling juist in onze ‘sceptische’ tijd zo goed? In Betekenis geven aan het leven analyseert de Canadese cultuurcriticus Jordan B. Peterson, uitdagend als altijd, aan de hand van talloze voorbeelden hoe wij mensen aan onze overtuigingen komen. In de meest uiteenlopende culturen en tijdperken ontstaan mythen en rituelen met dezelfde symboliek en strekking, allemaal bedoeld om de kosmos en onze rol daarin te verklaren. Wat zegt dat over menselijke denkprocessen en ons begrip van de wereld? Aan de hand van de psychoanalyse en nieuwe inzichten in de neuropsychologie komt Peterson tot een overtuigende verklaring. Met dit baanbrekende boek toont Peterson aan hoe ons begrip en onze motivaties tot stand komen. Hij legt uit hoe onze hersenen werken én hoe samenlevingen functioneren. Betekenis geven aan het leven is een ambitieuze interdisciplinaire odyssee die ons vooral wil leren hoe we verantwoorder kunnen samenleven.

NUR 770 Verschijnt september

• Van 12 regels voor het leven werden wereldwijd al 3 mil joen exemplaren verkocht ∙ Psychologie ∙ Het gevaar van ideologieën

Dr. JORDAN B. PETERSON (1962) is psycholoog, cultuurcriticus en hoogleraar psychologie aan de Universiteit van Toronto. Zijn wetenschappelijke

MIDPRICE

artikelen hebben de moderne kijk op persoonlijkheid en creativiteit voorgoed veranderd. Peterson heeft honderdduizenden volgers op social media en zijn YouTube-clips zijn meer dan 90 miljoen keer bekeken. Zijn in

Prijs € 15,-

2018 verschenen 12 regels voor het

ISBN 978 90 446 4229 2

leven werd een wereldwijde bestseller.

SEPTEMBER / 17 / PSYCHOLOGIE



Koolhydraten mijden is minder gezond dan je denkt Ook als je regelmatig beweegt, kun je te weinig bewegen In het hart van hamburgerland Amerika wonen heel slanke mensen Mensen in een Japanse ‘moai’ worden ouder dan gemiddeld Cubanen worden ouder dan Amerikanen, maar maken ongeveer tien keer zo weinig medische kosten


CL AUDET TE VAN DE RAK T - LIGHTHOUSE

Gezond naar 115 onthult het geheim van een lang en gezond leven


Omslag Robbie Smits

ER IC CL A A S SEN, LISET T E DE JONG EN HEIDI K LIJSEN

Gezond naar 115 Een carrièreswitch op je zestigste. Op je zeventigste met een snowboard de berg af. En als tachtigplusser op safari naar Afrika. Wie gezond oud wordt, kan zijn bucketlist blijven vullen. Tot in de eeuwigheid leven is te hoog gegrepen, maar volgens recent onderzoek moeten we in de toekomst de 115 kunnen aantikken. Dat klinkt veelbelovend, alleen zijn de extra jaren die we erbij krijgen vaak niet onze beste. Broze botten, diabetes, een hartziekte of een haperend geheugen: allemaal kwalen die niet echt handig zijn op skivakantie of safari. Het kan anders, daar zijn de auteurs van Gezond naar 115 van overtuigd. In dit boek gaan ze op zoek naar het geheim van een gelukkig, lang en gezond leven. Ze bestuderen wetenschappelijk onderzoek en bezoeken experts en ervaringsdeskundigen uit de hele wereld. Gezond naar 115? Je kunt in ieder geval een serieuze poging wagen. Lang actief blijven dus, want die geraniums wachten wel. Eet regelmatig witlof, en altijd groene groente bij je rode biefstukje. Houd je darmen in tiptop conditie voor een gezonde bovenkamer. En ga schapen hoeden.

Uitvoering integraal gebonden Formaat 17 x 24 cm Omvang ca. 176 blz. Prijs ca. € 19,99 ISBN 978 90 446 4221 6 NUR 860 Verschijnt september

• Tips om gezond oud te worden • Wetenschappelijk onder bouwd

Prof. DR. ERIC CLAASSEN (1957) is immunoloog, ondernemer (70 procent) en hoogleraar ondernemerschap (30 procent) aan de VU in Amsterdam. Hij werkt al meer dan dertig jaar aan innovatie in voeding en darmgezondheid. Hij fotografeert en reist al sinds zijn twaalfde, houdt van koken en eten, en haat yoga en wintersport. Ir. LISETTE DE JONG (1973) is voedingskundige en wetenschapsjournalist. Ze schrijft over gezond leven, duurzame technologie en andere dingen die de wereld mooier maken. Lisette is coauteur van Ons mooie voedselboek, dat kinderen uitdaagt om na te denken over het eten op hun bord. Ze houdt van hardlopen, poweryoga, oriëntaalse dans en reizen. HEIDI KLIJSEN (1970) is journalist, gespecialiseerd in gezondheid(szorg), personal finance en recht. Ze is eindredacteur van de Consumentengids, schrijft en schreef voor onder meer Elsevier, NRC Handelsblad, Zin en de Gezondgids en is gek op reizen, snowboarden en yoga.

SEPTEMBER / 21 / GEZONDHEID


‘Een verhelderend essay over een van de neteligste kwesties van onze tijd.’ BAS HEIJNE, NRC HANDELSBLAD


Oorspronkelijke titel Ce que n'est pas

N AT H A L I E H E I N I C H

l'identité Vertaling Carolien Steenbergen Omslag CMRB

Wat onze identiteit niet is

Uitvoering paperback Formaat 12,5 x 20 cm Omvang ca. 160 blz. Prijs ca. € 19,99

Waarover spreken we wanneer we het over identiteit hebben? We horen de term veelvuldig om ons heen, maar kunnen er geen grip op krijgen. De Franse sociologe Nathalie Heinich legt het begrip op de snijtafel van de sociologie en analyseert op een zo neutraal mogelijke wijze de ideeën die het debat beheersen. Aan de hand van wat identiteit allemaal níet is pleit zij voor een beweeglijker definitie, waarbij wordt afgezien van de eendimensionale en polariserende invulling van het begrip, zonder het belang van identiteit, en ook nationale identiteit, te minimaliseren. In Wat onze identiteit niet is gidst Heinich de lezer op verhelderende wijze door de verschillende opvattingen rondom het begrip identiteit. Een waardevolle bijdrage aan een van de meest complexe kwesties aller tijden.

ISBN 978 90 446 4173 8 ISBN e-boek 978 90 446 4213 1 NUR 756 Verschijnt juni

• Nationale én persoonlijke identiteit ∙ Maatschappijkritisch ∙ Scherpe pen

FR ANCESCA MANTOVANI-EDITIONS GALLIMARD

‘Heinichs introductie van de drie momenten van identiteit maken een opvatting van collectieve en individuele identiteit mogelijk. (...) Het is precies die houding die we de komende tijd hard nodig zullen hebben.’ DE NEDERLANDSE BOEKENGIDS

NATHALIE HEINICH (1955) studeerde bij de beroemde socioloog Pierre Bourdieu. Ze is gespecialiseerd in de sociologie van kunst, in het bijzonder van hedendaagse kunst, en publiceerde vele studies en essays over waarden en identiteit. JUNI / 23 / SOCIOLOGIE


Het eerste deel van Marnix Krops monumentale biografie van Wim Kok



Het eerste deel van de grote biografie van Wim Kok, vakbondsman, politicus en staatsman


Omslag Suzan Beijer

M A R NI X K ROP

Uitvoering gebonden, geïllustreerd Formaat 15 x 23 cm Omvang ca. 464 blz.

Wim Kok. Een leven op eigen kracht Deel 1. Voor zijn mensen, 1938-1994

Prijs ca. € 29,99 ISBN 978 90 446 3284 2 ISBN e-boek 978 90 446 4180 6 NUR 754 Verschijnt september

• Eerste van twee delen ∙ Van polderjongen naar definitieve roem ∙ Op basis van gesprekken met o.a. Wim Kok en getuigen

ERIK-JAN OUWERKERK

Wim Kok stierf op 20 oktober 2018. Hij werd met lof en eer overladen. Deze polderjongen had het tot minister-president van alle Nederlanders gebracht, tot een nationaal en internationaal gelauwerd staatsman. Hij was de man van het Akkoord van Wassenaar in 1982 en het vormen van de ‘paarse’ coalities. Ons land beleefde met Kok een periode van grote welvaart. En toch eindigde zijn regering in mineur: aftreden om Srebrenica, de dood van Pim Fortuyn, een monsternederlaag van zijn PvdA, omstreden commissariaten. Tragisch. Marnix Krop beschrijft in dit eerste deel van zijn grote biografie Wim Koks lange weg tot zijn moment van definitieve roem: een jeugd van grote eenvoud en hard werken in een Zuid-Hollandse polder; zijn leven in en voor de vakbeweging, 25 jaar lang; zijn opvolging van Joop den Uyl als leider van de PvdA. Ten slotte het kabinet-Lubbers/Kok: regeren met wind tegen, het kwartje van Kok en de WAO-crisis. En Koks wonderbaarlijke ‘verliesoverwinning’ aan het einde van de rit, die de weg naar zijn premierschap effende. Krop voerde achttien gesprekken met Kok, tot kort voor diens dood, en sprak meer dan honderd andere getuigen. Uitgebreid archief- en literatuuronderzoek completeren dit boeiende beeld van een man die van ver kwam en heel ver is gekomen.

Het tweede deel van deze biografie, Voor alle Nederlanders, 19942018, zal in 2022 verschijnen

MARNIX KROP (1948), jurist en politicoloog, werkte onder andere op de Nederlandse ambassades in Parijs en Warschau en diende als ambassadeur in Berlijn. Hij schrijft regelmatig over vraagstukken van binnen- en buitenlandse politiek. In de jaren tachtig was hij adjunct-directeur van de Wiardi Beckman Stichting, het wetenschappelijk bureau van de PvdA.

SEPTEMBER / 27 / BIOGR AFIE


Thomas Erdbrinks beste Volkskrantcolumns verzameld

MEER DAN 35.000 EXX. VERKOCHT!


Omslag Suzan Beijer

THOM A S ER DBR INK

Uitvoering paperback Formaat 12,5 x 20 cm Omvang ca. 288 blz.

Voor altijd onze man in Teheran

Prijs ca. € 15,99 ISBN 978 90 446 4152 3 ISBN e-boek 978 90 446 4153 0 NUR 401 Verschijnt juni

Voor ons in Nederland is er één journalist die het leven in Iran belichaamt: Thomas Erdbrink. Sinds hij in 2001 vanuit Leiden naar Teheran verhuisde is hij degene die het Iraanse nieuws, maar vooral ook het dagelijks leven van de Iraniërs naar de Nederlandse huiskamers brengt. Met zijn succesvolle VPRO-serie Onze man in Teheran nam hij ons mee naar het land met zo veel gezichten, en in zijn tweewekelijkse Volkskrant-column beschreef hij het leven in de Iraanse hoofdstad zoals wij dat nergens anders te zien krijgen. In Voor altijd onze man in Teheran, de bundeling van zijn twee eerdere boeken, zijn Erdbrinks beste columns verzameld. En wat blijkt: Iran is eigenlijk helemaal niet zo anders dan we dachten. Men mag er geen alcohol nuttigen, maar drinkt gewoon ‘frisdrank’. Dansen is verboden, maar ‘harmonieus bewegen’ op een ‘bijeenkomst’ kan dan weer wel. Ook in Iran gaan ze naar de tandarts en wordt Instagram veelvuldig gebruikt om herinneringen te delen met vrienden. Iraniërs zijn, zo laat Erdbrink steeds treffend en indringend zien, gewoon op zoek naar geluk en vrijheid – en verschillen dus eigenlijk helemaal niet veel van ons.

• Met persoonlijke anekdotes ∙ Beste columns verzameld • Omnibus van eerst twee bundels • Met nieuw voorwoord

THOMAS ERDBRINK (1976) schrijft vanuit Iran en elders voor The New York Times. Hij werd in Nederland bekend met de prijswinnende documentaireserie Onze man in Teheran, en schreef jarenlang de gelijknamige column in Volkskrant Magazine. In 2016 was Erdbrink de presentator van VPRO Zomergasten. JUNI / 29 / GEBUNDELDE COLUMNS


Het verhaal van het meest tot de verbeelding sprekende verdwenen gebouw van Nederland


Omslag Suzan Beijer

G A B R I VA N T U S S E N B R O E K

Uitvoering paperback, geïllustreerd Formaat 12,5 x 20 cm Omvang ca. 176 blz.

IJzeren ambitie Het Paleis voor Volksvlijt en de opkomst van de Nederlandse industrie

Prijs ca. € 19,99 ISBN 978 90 446 4121 9 ISBN e-boek 978 90 446 4122 6 NUR 680 Verschijnt september

• 19de-eeuws Amsterdam De dramatische brand van het Paleis voor Volksvlijt in 1929 beroofde Amsterdam van een van zijn markantste gebouwen. Nog steeds zijn weinig verdwenen gebouwen zo geliefd als dit mythische paleis. Stoutmoedige plannen om het te herbouwen hadden tot nog toe geen resultaat. Maar de brand en de moedwillige sloop van de bijbehorende winkelgalerij ten behoeve van De Nederlandsche Bank zorgden ervoor dat het paleis deel uitmaakt van ons collectieve geheugen. Opgericht als tentoonstellingsgebouw voor de Nederlandse industrie groeide het Paleis voor Volksvlijt uit tot het meest tot de verbeelding sprekende verdwenen gebouw van Nederland. De bouw in 1859 luidde het begin in van een radicale vernieuwing die heel Nederland in zijn greep zou krijgen. In een tijd van wolkenkrabbers van staal en glas is het nauwelijks meer voor te stellen hoe bijzonder het paleis in werkelijkheid was. De Nederlandse industrie sloeg de handen ineen en toonde hoe de toekomst eruit zou kunnen zien. Een toekomst van ijzer en glas. Maar weinig zou blijken te zijn wat het leek.

∙ Samuel Sarphati als initiatief nemer ∙ Van tentoonstellingsgebouw tot amusementencentrum

Over De toren van de Gouden Eeuw: ‘Van Tussenbroek vervlecht knap grote en kleine verhalen.’

SACHA DE BOER

TROUW

‘Een uitstekend gedocumenteerde reconstructie en een heerlijke blik op de mores in wat destijds ’s werelds belangrijkste stad was.’ GABRI VAN TUSSENBROEK (1969)

ELSEVIER ****

vertelt op aanstekelijke wijze over de

‘Op een knappe manier verbindt Van Tussenbroek een lokale kwestie met de grote gebeurtenissen van die tijd. (…) Van Tussenbroek geeft in zijn boek een prachtig beeld van de regentencultuur in Amsterdam in de zeventiende eeuw.’ REFORMATORISCH DAGBLAD

moeizame geboorte van de industriële bouw in Nederland. Hij is bouwhistoricus van de stad Amsterdam en hoogleraar stedelijke identiteit en monumenten aan de UvA. Eerder schreef hij De toren van de Gouden Eeuw (shortlist Libris Geschiedenis Prijs 2018) en Amsterdam en de Nachtwacht.

SEPTEMBER / 31 / GESCHIEDENIS


Omslag Suzan Beijer Uitvoering luxe paperback Formaat 15 x 23 cm Omvang 384 blz. Prijs € 15,ISBN 978 90 446 4103 5 ISBN e-boek 978 90 446 4041 0 NUR 680 Verschijnt september

MEER DAN 20.000 EXX. VERKOCHT!

Winnaar Libris Geschiedenis Prijs 2018 F R I T S VA N O O S T R O M

Nobel streven Het onwaarschijnlijke maar waargebeurde verhaal van ridder Jan van Brederode

‘Met smakelijke details schetst Van Oostrom een levendig beeld van Jan van Brederodes wereld.’ DE VOLKSKRANT

Rond 1372 kwam op het luisterrijke kasteel Santpoort Jan van Brederode ter wereld in de meest gezegende omstandigheden. Een kleine veertig jaar later sneuvelde hij roemloos, als ridderlijke huurling, in de fameuze Slag bij Azincourt. Nobel streven reconstrueert, als een historische detective, de loop van dit bizarre leven tot in verbluffende details.

‘Fascinerend verhaal. (…) Wervelende biografie.’

‘Met geestdrift (…) en brille wordt ridder Jan van Brederode tot leven gewekt. Van Oostrom legt stukje voor stukje het complete mozaïek.’

ED VAN RIJSWIJK

DE GROENE AMSTERDAMMER

FRITS VAN OOSTROM (1953) is universiteitshoogleraar in Utrecht en win-

NRC HANDELSBLAD

naar van onder andere de Spinozaprijs en de AKO Literatuurprijs. SEPTEMBER / 32 / GESCHIEDENIS


Omslag Tessa van der Waals Uitvoering luxe paperback Formaat 15 x 23 cm Omvang 512 blz. Prijs € 19,99 ISBN 978 90 351 3566 6 NUR 680 Verschijnt september

MEER DAN 10.000 EXX. VERKOCHT!

‘De Graaf schrijft bedaard en helder. (...) Tegen de terreur is een evenwichtig boek dat een genuanceerd beeld van deze periode schildert.’

B E AT R I C E D E G R A A F

NRC HANDELSBLAD ∙∙∙∙

Tegen de terreur Hoe Europa veilig werd na Napoleon

DAVID VAN DAM

Wat gebeurde er nadat Napoleon in 1815 definitief was verslagen? Hoe kwam het Europese continent tot bedaren? Na 25 jaar van oorlog en chaos verlangde de bevolking naar rust en veiligheid. Een nieuwe Europese Verdedigingsgemeenschap zou daarvoor gaan zorgen. Met behulp van allerlei nieuwe instrumenten werd het inderdaad veilig, maar die veiligheid werd duur betaald. Werd de terreur werkelijk bezworen? En legde dit systeem de basis voor ons huidige veiligheidsbestel?

‘Beatrice de Graaf vertelt het verhaal van de wijze vrede van 1815 op een onbevangen manier. Zij probeert de bronnen voor zich te laten spreken en laat zich niet te veel afleiden door de kennis van nu.’

BEATRICE DE GRAAF (1976) is hoogle-

DE VOLKSKRANT

hoogste Nederlandse wetenschappe-

raar Geschiedenis van de Internationale Betrekkingen aan de Universiteit Utrecht en werd bekroond met de lijke onderscheiding, de Stevinpremie.

SEPTEMBER / 33 / GESCHIEDENIS


Omslag Robbie Smits Uitvoering paperback Formaat 11 x 19 cm Omvang ca. 120 blz. Prijs € 12,99 ISBN 978 90 446 4040 3 ISBN e-boek 978 90 446 4197 4 NUR 730 Verschijnt september

∙ Filosoof Søren Kierkegaard ∙ Ironie en satire als kritische wapens

I LJ A L E O N A R D P F E I J F F E R

Ondraaglijke lichtheid Over het nut en nadeel van de ironie voor het leven ‘Wat de twijfel is voor de wetenschap,’ schreef de Deense filosoof Søren Kierkegaard (1813-1855), ‘dat is de ironie voor het persoonlijk leven.’ Maar in het maatschappelijk debat leidt ironie algauw tot onverschilligheid. En dat wist Kierkegaard ook. De ironicus maakte van alles een grap en nam niets meer serieus, ‘teneinde zichzelf te redden’. In onze gepolariseerde en geridiculiseerde debatcultuur geldt de waarschuwing van Kierkegaard meer dan ooit. Terwijl wereldleiders met bommen en granaten spelen, draait de amusementsindustrie van de media op grappen en bloopers van Donald Trump en Kim Jong-un, die met ironische emoticons en jolige gifjes worden geliket en geshared. Ilja Leonard Pfeijffer laat op even geestige als bewogen wijze zien hoe ironie en satire nog steeds kritische wapens kunnen zijn tegen de ondraaglijke lichtheid van het debat.

ILJA LEONARD PFEIJFFER (1968) is schrijver, dichter en classicus. Voor zijn roman La Superba ontving hij de Libris Literatuur Prijs 2014. Zijn laatste roman is Grand Hotel Europa.

SEPTEMBER / 34 / FILOSOFIE


Omslag Robbie Smits Uitvoering paperback Formaat 11 x 19 cm Omvang ca. 120 blz. Prijs € 12,99 ISBN 978 90 446 3973 5 ISBN e-boek 978 90 446 3974 2 NUR 730 Verschijnt juni

∙ Holocaust, slavernij, lgbtqi ∙ Wie bepaalt wat we herdenken ∙ Het witte geheugen

S I M O N ( E) VA N S A A R L O O S

Herdenken herdacht Een essay om te vergeten De generatie die de Holocaust overleefde sterft uit. De rituelen rond 4 en 5 mei veranderen: sommigen denken tijdens de twee minuten stilte ook aan de oorlog in Syrië, anderen wensen alleen de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog te herdenken. Wie bepaalt wat er wordt herinnerd en herdacht, en waarom? Slavernij is lang geleden, te lang geleden voor excuses van de Nederlandse overheid, aldus premier Mark Rutte. Neurowetenschappers onderzoeken hoe vroegere gebeurtenissen levens van nu beïnvloeden en noemen dit een ‘intergenerationeel trauma’. Hoe herdenk je iets wat zowel verleden tijd is als een dagelijkse realiteit? In Herdenken herdacht bekritiseert Simon(e) van Saarloos hoe een ‘wit geheugen’ – ook dat van haarzelf – bepaalde verhalen vanzelfsprekend acht, terwijl andere geschiedenissen worden uitgewist. Tegelijkertijd laat zij zich inspireren door het historisch haast onzichtbare bestaan van homo’s en queers. Ze toont de kracht van vergeten en vraagt zich af óf en hoe het mogelijk is om zonder verleden te leven.

SIMON(E) VAN SAARLOOS (New Jersey, 1990) is schrijver en filosoof. In 2015 was zij de jongste VPRO-Zomergast ooit. Ze publiceerde onder meer Het monogame drama, De vrouw wie en Enz. Het Wildersproces.

JUNI / 35 / FILOSOFIE


Deze fitte dokters helpen je in vier weken naar een topconditie


FRISO KEURIS


Met praktische tips gebaseerd op wetenschappelijke ervaring


Omslag Robbie Smits

E M M A B RU N S E N S T E FA N VA N R O O I J E N

Fit onder het mes Blijvend gezond in vier weken

Uitvoering paperback Formaat 12,5 x 20 cm Omvang ca. 224 blz. Prijs ca. € 19,99 ISBN 978 90 446 4224 7 ISBN e-boek 978 90 446 4225 4 NUR 450 Verschijnt september

• Fit in een paar weken De klapdeuren gaan open, je bed wordt naar binnen gereden. Vol vertrouwen stap je over naar de operatietafel. Je lichaam is er klaar voor. Vandaag is het gameday: hiervoor heb je getraind, die biertjes laten staan en de sigaretten gedoofd. Je team, gehuld in de blauwe pakken en kapjes, is vlakbij – de chirurg, de anesthesioloog, de verpleegkundigen staan allemaal klaar voor een topprestatie. Ieder jaar worden er in Nederland zo’n 1,5 miljoen mensen geopereerd. Eigenlijk zijn ze atleten. Een operatie is een wedstrijd die je wilt winnen. En als je wilt winnen moet je trainen, want een sterk lichaam kan dieper gaan en sneller herstellen. Als artsen willen wij je daarbij helpen en dat betekent meer dan alleen goed opereren. Vanaf de dag dat je weet dat jij aan deze wedstrijd deelneemt helpen wij je bij een optimale voorbereiding. Wat eet je, hoe train je en waar denk je aan als je jezelf optimaal wilt voorbereiden op zo’n prestatie? Fit onder het mes laat zien waarom het echt zin heeft om sterker en gezonder te worden en dat ook te blijven. Niet alleen voor superfoodhelden, maar ook voor je moeder, je vriend of je opa.

• Sterk worden voor snel herstel

EMMA BRUNS (1986) is chirurg in opleiding in het VU Medisch Centrum in Amsterdam. Tevens is zij publicist voor onder meer NRC Handelsblad. Als arts werkte ze eerder in Zambia, Bolivia en Nepal. In september 2019 rondt ze haar promotieonderzoek over de optimalisatie van de conditie van kwetsbare ouderen met darmkanker af. STEFAN VAN ROOIJEN (1989) is arts-innovator en recent gepromoveerd aan de Universiteit van Maastricht op de introductie van een wereldwijd programma om patiënten met darmkanker fit te krijgen voor een operatie. Tevens is hij initiator van virtual reality voor patiënten en auteur van Dokter zijn is niet sexy.

SEPTEMBER / 39 / GEZONDHEID


Ontmoet de gevaarlijkste man ter wereld


Oorspronkelijke titel We need to talk

M ARK GALEOT TI

about Putin Omslag DPS Design & Prepress Studio Uitvoering paperback

We moeten het even over Poetin hebben Waarom we hem niet begrijpen en hoe we dat wel kunnen doen

Formaat 12,5 x 20 cm Omvang ca. 176 blz. Prijs ca. € 16,99 ISBN 978 90 446 4232 2 ISBN e-boek 978 90 446 4233 9 NUR 740 Verschijnt juni

Hij bevindt zich in het brandpunt van de wereldpolitiek, maar wie is de echte Vladimir Poetin? Wie is de man achter de mythe, het gezicht achter het voor velen onbekende Rusland? Is zijn politiek een aanslag op de westerse wereldvrede of snappen we er simpelweg nog steeds niets van? Dat laatste, zo luidt Mark Galeotti’s antwoord, want ondanks de vele woorden die over Poetins Rusland zijn geschreven, tast het Westen nog altijd in het duister. In We moeten het even over Poetin hebben maakt Galotti gebruik van nooit eerder vertoond bronnenmateriaal en geeft hij inzicht in de man wiens netwerken en macht tot diep in ons dagelijks leven reiken. Vanuit onder andere Poetins jongere jaren bij de KGB en zijn relatie met de Verenigde Staten belicht Galeotti de belangrijkste misvattingen over zijn strategieën en legt hij uit hoe we Poetins motivaties kunnen begrijpen en volgende stappen kunnen voorspellen.

Over De Vory: ‘Er is veel geschreven over de kleptocratie die begin jaren negentig ontstond op de puinhopen van zeventig jaar revolutie, terreur en oorlog in de Sovjet-Unie en de wereldwijde tentakels van het misdaadsyndicaat dat de macht zou hebben overgenomen van de communistische partij. Maar met De Vory van Mark Galeotti is dat syndicaat voor het eerst gedetailleerd geanalyseerd en daarmee ook tot zijn ware proporties teruggebracht.’

MARK GALEOTTI (1965) is werkzaam aan het Institute of International Relations in Praag, is fellow aan het Robert Schuman Centre for Advanced Studies van het European University Institute,

NRC HANDELSBLAD •••••

en verbonden aan het Nederlandse platform Raam op Rusland. Hij is de auteur van het veelgeprezen De Vory. De Russische supermaffia. JUNI / 41 / POLITIEK


‘Het Van Gogh Museum is ook een monument voor haar.’ BAS HEIJNE


Omslag Suzan Beijer

H A NS LUIJ T EN

Uitvoering gebonden, geïllustreerd Formaat 15 x 23 cm Omvang ca. 600 blz.

Alles voor Vincent Het leven van Jo van Gogh-Bonger

Prijs ca. € 35,ISBN 978 90 446 4166 0 NUR 320 Verschijnt september

• Nalatenschap van Vincent

‘Het is mij een onuitsprekelijke voldoening dat hij zoo meer en meer bekend wordt.’ DAGBOEK JO VAN GOGH-BONGER, 20 maart 1892

van Gogh ∙ Nieuw bronnenmateriaal ∙ Onderzoeksproject van senior onderzoeker Van Gogh Museum

EDWIN VENEMA

Bij weinigen bekend, maar niet minder invloedrijk: Jo van Gogh-Bonger (1862-1925), de vrouw van Theo en schoonzus van Vincent van Gogh. Toen de broers kort na elkaar overleden, ontfermde zij zich vanaf 1891 over Van Goghs artistieke nalatenschap en wijdde de rest van haar leven aan de verspreiding en bekendmaking ervan. Ze publiceerde zijn brieven, organiseerde tentoonstellingen in binnen- en buitenland en verkocht strategisch aan particulieren en invloedrijke kunsthandelaren. Voor de reputatie van Van Goghs kunst waren haar inspanningen cruciaal. Maar ook in andere opzichten leidde ze een boeiend leven. Niet alleen was ze bevriend met vooraanstaande schrijvers en kunstenaars, ze was ook actief binnen de Sociaal-Democratische Arbeiderspartij en nauw betrokken bij de ontluikende vrouwenbeweging. Ze had één zoon, die vernoemd was naar zijn oom: hij was de tweede belangrijke Vincent in haar leven. Op basis van rijk bronnenmateriaal, waaronder niet eerder gepubliceerde dagboeken, documenten en brieven, schetst Hans Luijten het veelzijdige leven van deze geëngageerde vrouw die zich in de decennia rond 1900 daadkrachtig manifesteerde in een door mannen gedomineerde wereld. Alles voor Vincent is een liefdevol geschreven biografie, die ook nieuw licht werpt op de waarderingsgeschiedenis van Van Gogh.

HANS LUIJTEN (1961) is senior onderzoeker bij het Van Gogh Museum en mede-editeur van de zesdelige editie Vincent van Gogh – De brieven, de volledige geïllustreerde en geannoteerde uitgave die is gebaseerd op de webeditie www.vangoghletters.org (2009). Hij is ook de bezorger van Jo Bongers dagboeken, die als digitale uitgave gelijktijdig met de biografie zullen verschijnen.

SEPTEMBER / 43 / BIOGR AFIE


Alles voor Vincent Etui met portretfoto’s in medaillon van Jo Bonger en Theo van Gogh, 1889. Sinds hun huwelijk in april 1889 zitten de portretten van het echtpaar in dit paarse etui. Jo en Theo woonden in Cité Pigalle in Parijs, waar Theo werkzaam was als handelaar in moderne kunst. De twee jaar van hun huwelijk beschouwde Jo als de gelukkigste tijd van haar leven.

Jo van Gogh-Bonger en haar zoontje Vincent van Gogh, 1892. Vanaf haar 30ste jaar zette Jo zich in om haar moederschap goed te vervullen. Voor ideeën over opvoeding had ze altijd veel belangstelling en ze hield er progressieve opvattingen op na. Tegelijkertijd was ze actief om Van Goghs betekenis als schilder en schrijver meer bekend te maken. Op haar zolder in Bussum stonden honderden kunstwerken, zij aan zij, en in haar kasten lagen stapels tekeningen en brieven.

Toestemming om door Duitsland en Zwitserland te reizen, 1915. De 52-jarige Jo reisde in gezelschap van enkele vriendinnen naar de Internationale Socialistische Vrouwenconferentie voor de vrede in Bern. Deze conferentie eindigde met een resolutie waarbij de talenkennis van Jo goed van pas was gekomen. De vrouwen eisten vrede zonder annexaties, met erkenning van het zelfbeschikkingsrecht van volken. Het reisdocument vermeldt dat Jo’s haren grijs waren en dat ze 1 meter 55 lang was.

VINCENT VAN GOGH, VAAS MET JUDASPENNINGEN, 1884

Affiche ‘Tentoonstelling Vincent van Gogh, Stedelijk Museum Amsterdam, juli-augustus 1905’. Jo oefende grote invloed uit op de erkenning van de kunstenaar. Een van haar grote wapenfeiten was de organisatie in 1905 van de magistrale expositie in het Stedelijk Museum, waar ze 484 Van Goghs samenbracht. In omvang zou een Van Gogh-tentoonstelling als deze in de geschiedenis nooit meer worden geëvenaard.


VINCENT VAN GOGH, LANDSCHAP BIJ AVONDSCHEMERING, 1890

Vanaf het moment dat Jo als jonge weduwe in Nederland ging wonen, omringde ze zich met de schilderijen van Van Gogh. Eerst in haar woning in Bussum, waar ze tien jaar lang pensionhoudster was, later in haar appartement in Amsterdam. Daar zat ze met haar bezoekers oog in oog met haar favoriete werken. Een deel daarvan wilde ze beslist bijeenhouden. Die kunstwerken bevinden zich nu in het Van Gogh Museum.

HENRI FANTIN-L ATOUR, BLOEMEN, 187 7

Jo van Gogh-Bonger in haar zitkamer, na 1909. Jo van Gogh-Bonger aan haar secretaire in de zitkamer van haar woning aan de Koninginneweg 77 in Amsterdam. Aan de muur hangt rechtsonder het schilderij Bloemen van Henri Fantin-Latour, links daarvan Van Goghs Vaas met judaspenningen en erboven Van Goghs Landschap bij avondschemering.

ALLE WERKEN EN DOCUMENTATIE: VAN GOGH MUSEUM, AMSTERDAM (VINCENT VAN GOGH STICHTING)


Plato is nog altijd een van de invloedrijkste denkers in de westerse filosofie


Omslag Tessa van der Waals Uitvoering paperback

P L AT O

Formaat 12,5 x 20 cm Omvang ca. 216 blz.

Sokrates, martelaar van de filosofie In de vertaling van Hans Warren en Mario Molegraaf

Prijs ca. €19,99 ISBN 978 90 446 4195 0 ISBN e-boek 978 90 446 4196 7 NUR 730 Verschijnt augustus

• Het volledige proces tegen Wie was hij, Sokrates, de man met de spitse neus en het scherpe intellect? Een moedige rebel of een gevaarlijke onruststoker? Hij heeft zelf geen woord geschreven, des te meer is er óver hem geschreven. Eerst en vooral door Plato (427-347 v.Chr.), wiens oeuvre één grote hommage aan Sokrates is. Hij was diep verontwaardigd over het doodvonnis van Sokrates, in 399 v.Chr. voltrokken toen hij een man van zeventig was. In dit boek zijn Plato’s werken over het proces tegen Sokrates en diens laatste dagen bijeengebracht, te weten Euthyfron, Apologia Sokratous (Sokrates’ verdedigingsrede), Kriton en Faidon. Indrukwekkende en ontroerende meesterwerken die ons heel dicht bij Sokrates brengen, de enige man uit de Oudheid die we allemaal zouden herkennen wanneer we hem op straat tegenkwamen. Maar we belanden ook midden in de woelige maar waarachtige democratie die Athene was, en worden door het doodvonnis tegen Sokrates onvermijdelijk geconfronteerd met uiterst actuele vragen over de onbehaaglijke grenzen tussen democratie en rechtsstaat.

‘Een zeer toegankelijke en soepel leesbare Plato. Met de vertaling van Plato door Hans Warren en Mario Molegraaf komen de oude vertalingen plotseling in een grote schaduw te staan. (…) Geweldige nawoorden van Molegraaf, die zich als essays laten lezen.’ DE GROENE AMSTERDAMMER

A U G U S T U S / 47 / F I L O S O F I E

Sokrates ∙ De laatste dagen van Sokrates ∙ Democratie en rechtsstaat van Athene


Het verhaal van Lenie ’t Hart, de zeehondenmoeder die werd verguisd en geprezen


Omslag CMRB

N I N A VA N D E N B R O E K

Uitvoering paperback Formaat 13,7 x 21,3 cm Omvang ca. 320 blz.

Zo onafhankelijk als een zeehond Het leven van Lenie ’t Hart

Prijs ca. € 22,50 ISBN 978 90 446 4110 3 ISBN e-boek 978 90 446 4151 6 NUR 320 Verschijnt september

• Over haar jeugd en levensvisie ∙ Pieterburen • Activist voor dieren wereld wijd

HARRY COCK

In de afgelopen vijftig jaar werd Lenie ’t Hart (1941) het boegbeeld van de zeehondenopvang – niet alleen in Nederland, maar over de hele wereld. De zeehondencrèche in het Groningse Pieterburen groeide dankzij tienduizenden donateurs uit tot een miljoenenbedrijf. Toen ’t Hart in 1971 begon met de opvang van zeehonden werd in de landen om ons heen nog volop op zeehonden gejaagd. Hiertegen kwam eind jaren zeventig een groot wereldwijd protest op gang. In die tijd transformeerde de zeehond van ‘stinkdier’ tot knuffeldier, met Lenie ’t Hart als de personificatie van dat knuffeldier. Maar ze werd meer dan dat: ’t Hart was jarenlang de ambassadeur van de door vervuiling bedreigde Waddenzee. In 2006 kreeg ze van het ministerie van Landbouw de zilveren erepenning uitgereikt voor haar niet-aflatende inzet voor de zeezoogdieren en het Waddengebied. ‘Zorg voor de underdog, dat is mijn levenswerk,’ aldus ’t Hart. Niet alleen in Nederland, maar over de hele wereld ontplooit ze al decennialang initiatieven om de leefbaarheid voor dier en mens te verbeteren. Haar levenshouding – ‘Ik ben geloof ik een beetje een anarchist’ – en haar tomeloze strijdlust roepen zowel bewondering als weerstand op. Ze is geliefd, wordt geprezen, maar ook verguisd en versmaad. In Zo onafhankelijk als een zeehond wordt een intiem en eerlijk portret van Lenie ’t Hart gegeven, met aandacht voor haar jeugdjaren, haar levensvisie en de wereld waarin ze nog altijd strijdbaar actief is.

NINA VAN DEN BROEK (1968) publiceert over de cultuurhistorie van Noord-Nederland. Zij schreef onder meer Kom, vul de glazen, over oude Groninger plattelandscafés, en Vlak land, een serie portretten van boeren in Noord-Nederland. Momenteel werkt ze aan het boek Liefhebbers van genever en brandewijn, een studie naar het negentiende-eeuwse kroegleven in de provincie Groningen. SEPTEMBER / 49 / BIOGR AFIE



Omslag Sander Patelski

W I M P E LT

Uitvoering paperback, geïllustreerd Formaat 15 x 23 cm Omvang ca. 400 blz.

Maup Caransa Vastgoedmagnaat uit Amsterdam

Prijs ca. € 24,99 ISBN 978 90 446 4113 4 ISBN e-boek 978 90 446 4114 1 NUR 320 Verschijnt september

Hoe een jongen uit de Rapenburgerstraat koning van het Rembrandtplein werd

• Geschiedenis van Amsterdam vanuit bio grafisch perspectief ∙ Voormalig eigenaar van o.a. Amstel Hotel en Hotel Americain

MARIA HEIJENDAEL

Maup Caransa stond vanaf halverwege de jaren zestig bijna wekelijks in de krant. Honderden verhalen deden de ronde over deze flamboyante vastgoedmagnaat. Opgegroeid in een arm joods milieu was hij voor de oorlog begonnen in de autosloop rond het Waterlooplein. Tijdens de bezettingsjaren wist hij op raadselachtige wijze startkapitaal te verwerven om daarna fortuin te maken met afgedankte duikboten en Amerikaanse legertrucks. Caransa presenteerde zichzelf als de dynamische ondernemer die het ‘beetje doodse’ Amsterdam nieuw leven in ging blazen, met de aankoop van onder meer het Amstel Hotel en Hotel Americain. De pers bejubelde zijn initiatieven aan het Rembrandtplein en elders in de stad. In 1977 moest hij de keerzijde ervaren van alle glamour en glitter, toen hij als eerste miljonair in Nederland werd ontvoerd. De daders, die met naam en toenaam in de krant hebben gestaan, werden nooit gepakt. Maup Caransa kostte het 10 miljoen gulden en blijvende psychische schade. Wim Pelt schetst in dit boek een fascinerend portret van de legendarische Caransa, én van de lange zoektocht van de biograaf.

WIM PELT (1947) studeerde geschiedenis aan de Rijksuniversiteit Utrecht en de Universiteit van Amsterdam. Hij promoveerde op Vrede door revolutie. SEPTEMBER / 51 / BIOGR AFIE


Vernieuwend overzicht van twee eeuwen schrijverschap in Nederland


Omslag Suzan Beijer

R ICK HON INGS EN LOT TE JENSEN

Romantici en revolutionairen Literatuur en schrijverschap in Nederland in de 18de en 19de eeuw

Uitvoering luxe paperback, geïllustreerd Formaat 17 x 24 cm Omvang ca. 368 blz. Prijs ca € 29.99 ISBN 978 90 446 3077 0 NUR 621 Verschijnt september

BOB BRONSHOFF

Mensen opvoeden tot volwaardige burgers. Dat was wat Betje Wolff en Aagje Deken met hun achttiende-eeuwse briefromans nastreefden. Honderd jaar later keek de Tachtiger Willem Kloos heel anders aan tegen zijn positie als schrijver. Met zijn dichtregel ‘Ik ben een God in ’t diepst van mijn gedachten' zette hij zich af tegen meer maatschappelijk gerichte auteurs. In Romantici en revolutionairen nemen Rick Honings en Lotte Jensen twee eeuwen schrijverschap onder de loep. Sommigen wilden de wereld verbeteren en streefden hoge idealen na, anderen keerden zich liever van het aards gewoel af om zich op hogere sferen te richten. Dit rijk geïllustreerde boek stelt de positie van de auteur in de samenleving centraal. Daarmee biedt het een vernieuwend overzicht van de Nederlandse literatuur van de achttiende en negentiende eeuw. Van domineedichter tot humorist, van idealist tot sentimentalist en van nationalist tot feminist.

RICK HONINGS (1984) is universitair docent moderne Nederlandse letterkunde aan de Universiteit Leiden. Zijn onderzoek richt zich vooral op de literatuur van de negentiende eeuw. LOTTE JENSEN (1972) is hoogleraar Nederlandse literatuur- en cultuurgeschiedenis aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Ze publiceert over nationale identiteitsvorming, Nederlandse letterkunde en geschiedenis. S E P T E M B E R / 5 3 / L I T E R AT U U R G E S C H I E D E N I S


HIELCO KUIPERS

Waar komen al die grondwetten toch vandaan?


Omslag Sander Patelski

W I M VO E R M A N S

Uitvoering gebonden, geïllustreerd Formaat 15 x 23 cm Omvang ca. 464 blz.

Het verhaal van de grondwet Zoeken naar Wij

Prijs ca. € 29,99 ISBN 978 90 446 4001 4 ISBN e-boek 978 90 446 4000 7 NUR 680 Verschijnt augustus

We leven in de eeuw van de grondwet. Bijna alle landen ter wereld hebben er tegenwoordig wel een. Een betrekkelijk recent fenomeen, trouwens, want driekwart van al die grondwetten is van na 1975. En dat terwijl de wortels ervan net na de landbouwrevolutie liggen, meer dan tienduizend jaar geleden, toen nieuwe sociale organisatie- en leiderschapsvormen opkwamen en ook het recht ontstond. Het verhaal van de grondwet probeert historisch, biologisch, sociaalpsychologisch, economisch, politiek en juridisch te begrijpen waar dit fenomeen vandaan komt en waarom het juist nu in korte tijd ‘viral’ is gegaan. Waarom is zo’n oeroud verschijnsel de laatste jaren ineens zo populair en dat ook nog eens in een tijd waarin we juist een democratische terugval meemaken? Waarom leven wereldwijd meer mensen onder een grondwet dan onder een eigen dak? Waarom hebben meer mensen grondwettelijke rechten dan een dagelijkse warme maaltijd, een smartphone of een voetbal? Wat voor soort rage is dat? Is het een blijvertje? En waarom is onze tweehonderd jaar oude grondwet in Nederland juist geeuwnieuws? Is dat erg? Niet volgens dit boek.

WIM VOERMANS (1961) is hoogleraar staats- en bestuursrecht aan de Universiteit Leiden. Eerder publiceerde hij samen met Geerten Waling De gemeente in de genen (2018).

AUGUSTUS / 55 / GESCHIEDENIS



Omslag Sander Patelski

R I C H A R D H OV I N G

Uitvoering paperback Formaat 13,7 x 21,3 cm Omvang ca. 304 blz.

De beul van Amersfoort

Prijs ca. € 22,50 ISBN 978 90 446 3723 6 ISBN e-boek 978 90 446 3724 3

De biografie van Josef Kotalla

NUR 680 Verschijnt september

Josef Kotalla (1908-1979), een van de beruchtste Duitse oorlogsmisdadigers in de Tweede Wereldoorlog in Nederland, leek ervan te genieten gevangenen te zien lijden. Kotalla behoorde tot de ‘Drie van Breda’, de drie laatste Duitse oorlogsmisdadigers die in Nederland een levenslange gevangenisstraf uitzaten. In deze biografie schrijft Richard Hoving op een meeslepende manier over deze ‘mensch-duivel’. Hij doet verslag van Kotalla’s onstuimige jeugd, waarin hij werd opgenomen in een psychiatrische inrichting. Opgeroepen voor de Duitse militaire dienst klom Kotalla in korte tijd op van eenvoudig SS-mann tot plaatsvervangend commandant in Kamp Amersfoort. In Amersfoort gedroeg hij zich uiterst wreed en gaf hij leiding aan verscheidene vuurpelotons. Op basis van niet eerder geraadpleegde bronnen en getuigenissen schetst Hoving een nauwkeurig beeld van het leven van Kotalla. Wat waren zijn drijfveren? Welke gebeurtenissen in zijn leven droegen bij aan zijn ontwikkeling tot de beul van Amersfoort? Hoe kan een mens in staat zijn tot het op grote schaal vermoorden en mishandelen van gevangenen?

• Tweede Wereldoorlog • Een Duitse SS’er in Nederland • Kamp Amersfoort • Beruchte ‘Drie van Breda’ • Nieuw archiefmateriaal

RICHARD HOVING (1971) is historicus en journalist. Eerder publiceerde hij Het ‘foute’ kamp. De geschiedenis van het Amersfoortse interneringskamp Laan 1914 (1945-1946). Momenteel werkt hij voor AD Utrechts Nieuwsblad. SEPTEMBER / 57 / BIOGR AFIE


Een unieke baaierd van vragen, inzichten, afwijzingen en lofzangen rond de dood


Omslag Robbie Smits

BERT K EIZER

Uitvoering paperback Formaat 12,5 x 20 cm Omvang ca. 208 blz.

Reis om de dood Van as tot ziel

Prijs ca. 19,99 ISBN 978 90 446 4145 5 ISBN e-boek 978 90 446 4146 2 NUR 320 Verschijnt september

Wie ‘de dood’ wil definiëren zal nog een hele klus hebben. Want de dood kan die van Socrates zijn, of die van uw moeder, of die van mijn hond, of van de buxusheg, of van een pneumokok. Kogels verspreiden de dood. Jezus stond op uit de dood. De dood kan op de deur kloppen of je huis voorbijgaan. En volgens Chateaubriand zwalken we een heel leven rond op zoek naar de veilige haven van de dood. Alles gaat een keer dood, lijkt het wel. We zeggen zelfs van sterrenstelsels dat ze sterven. Maar dichter bij huis zien we ook tuinen, bromfietsen, de kerk, Neanderthalers, embryo’s en boeken sterven. In een aaneenrijging van meer dan driehonderd items biedt Bert Keizer een wonderlijke baaierd van vragen, inzichten, afwijzingen en lofzangen rond de dood, uit alle tijden en plaatsen, in proza en poëzie. Zo weet hij vaak onderhoudend, maar hier en daar onthutsend om de dood heen te lopen. Zij het in steeds kleiner wordende cirkels.

• Driehonderd items uit alle tijden en plaatsen ∙ Filosofie achter de dood

Over Tumult bij de uitgang: ‘Bert Keizer stelt mij gerust: sterven is doodeenvoudig. Iedereen kan het.’ RENÉ GUDE, OUD-DENKER DES VADERLANDS

‘Een boek waarvan iedere sterveling wijzer wordt.’ DE VOLKSKRANT

WERRY CRONE

Over Waar blijft de ziel?: ‘Dit prikkelende en relevante boek moet de Socratesbeker 2013 krijgen.’ FILOSOFIE MAGAZINE

BERT KEIZER (1947) is arts, filosoof

‘Een scherp en vermakelijk essay.’ VRIJ NEDERLAND

en schrijver. Hij studeerde filosofie in Engeland en geneeskunde in Amsterdam. Hij werkt als arts bij de Levenseindekliniek.

SEPTEMBER / 59 / LITER AIRE NON-FICTIE


Typical Britishness in twaalf bedrijven


Omslag CMRB

P E T E R D E WA A R D

Uitvoering paperback Formaat 12,5 x 20 cm Omvang ca. 200 blz.

Order, order Brexit of het verhaal van een politieke soap

Prijs ca. €19,99 ISBN 978 90 446 4205 6 ISBN e-boek 978 90 446 4206 3 NUR 740 Verschijnt september

Het is het grootste politieke theaterstuk van de moderne tijd. Brexit is een soap, komedie en tragedie tegelijkertijd. Het combineert de karakters van een Shakespeare met die van Yes, Minister en Monty Python. In het Britse politieke systeem staat machtsdenken voorop, voert cynisme de boventoon, is xenofobie bon ton en is iedereen continu bezig elkaar een beentje te lichten. De buitenwereld kijkt met verwondering naar de brokkenmakers op een eilandrijk dat nog altijd denkt over de golven te regeren. Maar hoe heeft het zover kunnen komen? Moe van twee wereldoorlogen op het continent wilden de Britten bij monde van Churchill een Verenigde Staten van Europa. Maar daarna werd de houding ambivalent en ging de as Berlijn-Parijs er met de bal vandoor. ‘De tragedie van dit land is dat politici van beide partijen van de jaren vijftig tot nu hebben gefaald de realiteit van de Europese integratie te begrijpen,’ zei Tony Blair. De ontknoping werd de brexit met David Cameron, Theresa May, Boris Johnson, Jeremy Corbyn en een koningin van ver in de negentig.

PETER DE WAARD is verslaggever, columnist en voormalig correspondent voor de Volkskrant in Groot-Brittannië. Hij becommentarieerde brexit voor onder meer BNR en Radio 1. SEPTEMBER / 61 / ACTUELE GESCHIEDENIS



Omslag Robbie Smits

M A R C E L C A N OY

Uitvoering paperback Formaat 12,5 x 20 cm Omvang ca. 224 blz.

De bank van goede bedoelingen De ramen open bij de Rabobank

Prijs ca. € 19,99 ISBN 978 90 446 4134 9 ISBN e-boek 978 90 446 4135 6 NUR 780 Verschijnt juni

Een kleine twee jaar ging de econoom Marcel Canoy embedded bij de Rabobank. Zonder voorwaarden. Zonder restricties. Zonder contracten. De bank had de moed om zich open te stellen. De eigenzinnige Canoy ging onbeschroomd als antropologisch econoom bij medewerkers en klanten in binnen- en buitenland op zoek naar een antwoord op de vraag: wat is er veranderd sinds de crisis bij de bank? Er is heel veel veranderd bij de bank. Vaak door druk van buitenaf: van technologische veranderingen of aangescherpt toezicht tot de publieke opinie. De Rabobank heeft het vaste voornemen om terug te gaan naar zijn roots: een bank die winst moet maken, maar zich tevens inzet voor maatschappelijke belangen. De goede bedoelingen om het zakelijke met het menselijke te combineren zijn lovenswaardig, maar goede bedoelingen leiden niet altijd tot goede acties. Interne en externe regels worden op de werkvloer te vaak als knellend ervaren. Hierdoor kunnen bankiers nog te weinig op hun eigen morele kompas varen en is afwijken van de regels – ook als dat in belang van bank en de klant is – te ingewikkeld.

• De Rabobank na de crisis ∙ Visie en toekomstplannen

De econoom dr. MARCEL CANOY (1963) is distinguished lecturer aan de Erasmus School of Accounting and Assurance en is adviseur bij de Autoriteit Consument en Markt. Hij publiceert geregeld in bladen als NRC Handelsblad en Het Financieele Dagblad, waarin hij een column had. Daarvoor was hij onder meer hoogleraar in Tilburg en werkte hij in de denktank van voormalig Europese Commissievoorzitter Barroso. JUNI / 63 / ECONOMIE


Verschijnt dertig jaar na de val van de Berlijnse Muur


Omslag Suzan Beijer

H A N S G L AU B I T Z

Uitvoering paperback Formaat 12,5 x 20 cm Omvang ca. 256 blz.

Vervaagde grenzen Een blik achter het gordijn van een voorgoed verdwenen Europa

Prijs ca. € 19,99 ISBN 978 90 446 4203 2 ISBN e-boek 978 90 446 4204 9 NUR 740 Verschijnt september

• Communisme ∙ Oost- en Centraal-Europa

JELLE OLDENHOF

In Vervaagde grenzen neemt Hans Glaubitz de lezer mee naar het ooit communistische Oost- en Centraal-Europa waar hij vanaf begin jaren zeventig van de vorige eeuw heeft rondgereisd, gestudeerd, en later als diplomaat namens Nederland en de Europese Commissie heeft gewerkt. Zijn reis voert naar Polen, de voormalige DDR, Tsjecho-Slowakije (inmiddels Tsjechië en Slowakije), Hongarije, Bulgarije en Roemenië. Vervaagde grenzen biedt een blik achter het gordijn van een niet meer bestaand Europa, dat ook nooit meer zal terugkeren. In november van dit jaar zal het alweer dertig jaar geleden zijn dat de Berlijnse Muur viel, een gebeurtenis waardoor Europa in één klap fundamenteel veranderde. Glaubitz heeft op de eerste rij gezeten op momenten dat het communistisch staatsbestel in Europa ten onder ging, dan wel vlak nadat dit gebeurde. Of wanneer, zoals in Bosnië, het continent zich – vaak machteloos – trachtte te herstellen van postcommunistische chaos en trauma's. Het boek heeft ook een tropische kant, want van maart 1983 tot het einde van de zomer van 1986 was Glaubitz plaatsvervangend ambassadeur in Havana, tijdens wat misschien wel het hoogtepunt van de Koude Oorlog kan worden genoemd. Tegelijkertijd waren dit ook de jaren waarin het tot dan toe onwrikbaar geachte Oost-West-tijdsbeeld begon te kantelen.

HANS GLAUBITZ (1947) is historicus en oud-diplomaat. SEPTEMBER / 65 / GESCHIEDENIS


Over Europese mandarijnen: ‘Eppink brengt de Europese Unie op een vermakelijke wijze tot leven.’ THE NEW YORK TIMES


Omslag Bart van der Tooren

DER K JA N EPPINK

Uitvoering paperback Formaat 12,5 x 20 cm Omvang ca. 232 blz.

Europees realisme Voor een Europa van Natiestaten

Prijs ca. â‚Ź 19,99 ISBN 978 90 446 4169 1 ISBN e-boek 978 90 446 4170 7 NUR 754 Verschijnt reeds verschenen

MARCO BAKKER

Bij de komende Europese verkiezingen van 23 mei trekt een storm door Europa. Burgers zijn woedend. Van Frankrijk tot Nederland, van ItaliĂŤ tot Zweden. Wat drijft hen? Wat moet er gebeuren? Derk Jan Eppink, lijsttrekker voor Forum voor Democratie, schetst in Europees realisme zowel oorzaken als oplossingen. Het hele EU-project onttrok zich jarenlang aan elke kritiek. Nu wordt het in twijfel getrokken. Van immigratie- tot klimaatbeleid. De monetaire unie dreigt een transferunie te worden. Harde oppositie is nodig met nieuwe allianties. Forum voor Democratie wil daaraan meedoen en een brede eurosceptische fractie vormen in het Europees Parlement, de machtsverhoudingen omkeren en macht terugbrengen naar de natiestaten.

DERK JAN EPPINK (1958) was onder meer journalist bij NRC Handelsblad, De Standaard en Knack, columnist bij de Volkskrant en van 2009 tot 2014 lid van het Europees Parlement. Hij publiceerde eerder onder andere Europese mandarijnen en Het rijk der kleine koningen. REEDS VERSCHENEN / 67 / POLITIEK


‘Hamburgers in het paradijs, geweldig boek, lekkere titel.’

RED CABBAGE II © MARIE CECILE THIJS FROM THE SERIES FOOD PORTRAITS

BERT WAGENDORP, DE VOLKSKRANT


Omslag Tessa van der Waals

L O U I S E O. F R E S C O

Uitvoering paperback Formaat 15 x 23 cm Omvang 544 blz.

Hamburgers in het paradijs Voedsel in tijden van schaarste en overvloed

Prijs € 19,99 ISBN 978 90 351 4524 5 ISBN e-boek 978 90 351 3723 3 NUR 740 Verschijnt juni

Louise O. Fresco, dé deskundige op het gebied van voedsel en landbouw, schrijft op een toegankelijke manier over de sociologie van voedsel en de manier waarop we eten vergaren. In Hamburgers in het paradijs wijst ze de lezer op de oorsprong van het grote misverstand dat in de wereld bestaat over voedsel: het paradijs. Het paradijs van de monotheïstische godsdiensten staat voor overvloed zonder inspanning: in de Tuin van Eden bestaat het perfecte ecologische evenwicht. Toch zet dat paradijs ons op het verkeerde been als het gaat om de essentie van voedsel. Het lijkt alsof overvloed en zorgeloosheid geboorterechten zijn die we hebben verspeeld. Maar voedsel ontstaat altijd uit andere organismen of stoffen. De opname ervan kost altijd energie. Hamburgers in het paradijs is een waardevol boek vol wetenschappelijk onderbouwde overwegingen over voedsel en landbouw vanuit een sociologisch oogpunt, dat even soepel leest als een roman.

‘Een aanrader voor iedereen die wel eens eet.’ TROUW

‘Een encyclopedische analyse van de hedendaagse voedselproblematiek die tot nadenken stemt.’ THE WALL STREET JOURNAL

‘Fresco geeft ons hoop.’ KICK SMEETS

JOHANNES VAN DAM, ELSEVIER

LOUISE O. FRESCO (1952) is schrijver, wetenschapper en columnist voor NRC Handelsblad. Tot haar veelgeprezen literaire werken behoren onder meer de novelle De tuin van de sultan van Rome en de romans De kosmopolieten, Prijs € 19,99

De utopisten (shortlist Libris Literatuur

ISBN 978 90 446 3861 5

Prijs) en De idealisten.

J U N I / 6 9 / M A AT S C H A P P I J


Omslag CMRB Uitvoering gebonden, geïllustreerd Formaat 15 x 23 cm Omvang 576 blz. Prijs € 19,99 ISBN 978 90 446 3644 4 NUR 130 Verschijnt reeds verschenen

VAN € 39,99 NU VOOR € 19,99

De kwetsbare welvaart van Nederland 1850-2050 Naar een circulaire economie

BOB BRONSHOFF

H A R RY LIN TSEN, FR A NK V E R A A R T, J A N - P I E T E R SMITS EN JOHN GR IN

HARRY LINTSEN (1949) is emeritus hoogleraar techniekgeschiedenis aan de Technische Universiteit Eindhoven. FRANK VERAART (1970) is techniek-

De kwetsbare welvaart van Nederland vertelt het fascinerende verhaal van de manieren waarop de samenleving in de afgelopen tweehonderd jaar de problemen rond welvaart en duurzaamheid wist op te lossen. En hoe men zich soms door de gekozen oplossingen geconfronteerd zag met weer nieuwe problemen.

historicus aan de Technische Universiteit Eindhoven. JAN-PIETER SMITS (1966) is hoogleraar duurzaamheid aan de Technische Universiteit Eindhoven, en senior statistisch onderzoeker bij het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). JOHN GRIN (1961) is hoogleraar systeeminnovaties aan de Universiteit van Amsterdam.

REEDS VERSCHENEN / 70 / GESCHIEDENIS


Omslag Tessa van der Waals Uitvoering gebonden in cassette Formaat 15 x 23 cm Omvang 1276 blz. Prijs € 60,ISBN 978 90 351 4464 4 NUR 680 Verschijnt reeds verschenen

VAN € 129,99 NU VOOR € 60,-

‘Van Deursen heeft als geen andere Nederlandse historicus van zijn generatie de zeventiende eeuw een gezicht gegeven.’

A .T H . VA N D E U R S E N

VRIJ NEDERLAND

Hollanders in hun Gewest tussen 1572 en 1648

Prof. dr. A.Th. van Deursen (1931-2011) wordt beschouwd als een van grootste en meest vooraanstaande historici van Nederland. Als hoogleraar nieuwe geschiedenis aan de VU heeft hij met zijn fenomenale kennis en in veelgeprezen schrijfstijl het Nederland van de zestiende en zeventiende eeuw op superieure wijze tot leven gebracht in een groot aantal, inmiddels klassieke boeken. Hollanders in hun Gewest tussen 1572 en 1648 bevat drie standaardwerken uit zijn indrukwekkende oeuvre – Bavianen en Slijkgeuzen, Mensen van klein vermogen en Maurits van Nassau (1567-1625) – in een schitterende, tijdloze cassette.

ERNST VAN DEURSEN

Leven onder bescherming van Kerk – Staten – Stadhouder

Prof. dr. A.TH. VAN DEURSEN (19312011) was hoogleraar nieuwe geschiedenis aan de VU en auteur van meerdere standaardwerken over Nederland in de zestiende en zeventiende eeuw.

REEDS VERSCHENEN / 71 / GESCHIEDENIS


REEDS VERSCHENEN A.Th. van Deursen Derk Jan Eppink Harry Lintsen, Frank Veraart, Jan-Pieter Smits & John Grin

Hollanders in hun Gewest tussen 1572 en 1648 Europees realisme De kwetsbare welvaart van Nederland 1850-2050

JUNI Marcel Canoy Thomas Erdbrink Louise O. Fresco Mark Galeotti Nathalie Heinich Simon(e) van Saarloos

De bank van goede bedoelingen Voor altijd onze man in Teheran Hamburgers in het paradijs We moeten het even over Poetin hebben Wat onze identiteit niet is Herdenken herdacht

AUGUSTUS Plato Wim Voermans

Sokrates, de martelaar van de filosofie Het verhaal van de grondwet

SEPTEMBER Nina van den Broek Emma Bruns & Stefan van Rooijen Eric Claassen, Lisette de Jong & Heidi Klijsen Ap Dijksterhuis Hans Glaubitz Beatrice de Graaf Rick Honings & Lotte Jensen Bert Keizer Marnix Krop Hans Luijten Frits van Oostrom Wim Pelt Jordan B. Peterson Ilja Leonard Pfeijffer Gabri van Tussenbroek Peter de Waard Sytze van der Zee

Zo onafhankelijk als een zeehond Fit onder het mes Gezond naar 115 Wegwee Vervaagde grenzen Tegen de terreur Romantici en revolutionairen Reis om de dood Wim Kok. Een leven op eigen kracht Alles voor Vincent Nobel streven Maup Caransa Betekenis geven aan het leven Ondraaglijke lichtheid IJzeren ambitie Order, order Wij overleefden


NEDERLAND

BELGIĂ‹

Verkoop Herengracht 48 1015 BN Amsterdam Postbus 1662 1000 BR Amsterdam T (020) 624 19 34 F (020) 622 54 61 E verkoop@pbo.nl www.uitgeverijprometheus.nl

Verkoop Pelckmans Distributie Brasschaatsteenweg 308 2920 Kalmthout T +32 3 660 27 00 E uitgeverij@pelckmansuitgevers.be www.pelckmansuitgevers.be

Hoofd verkoop Romy van den Nieuwenhof T (020) 521 05 15 / 06 47 02 72 90 E r.vandennieuwenhof@pbo.nl Verkoop binnendienst T (020) 624 19 34 E verkoop@pbo.nl Verkoop buitendienst Nina Kuin T 06 46 76 39 24 E n.kuin@pbo.nl Hoofd publiciteit Jan van Helden T (020) 624 19 34 E j.vanhelden@pbo.nl Bestellingen Alle fondsen: Centraal Boekhuis

Verkoop binnendienst T +32 3 660 27 20 E klantendienst@pelckmansuitgevers.be Vertegenwoordiging Linda Vandermeulen T +32 478 22 67 90 E linda.vandermeulen@pelckmansuitgevers.be Pr en marketing Kristel Goffin T +32 475 81 61 87 E kristel.goffin@pelckmansuitgevers.be

Alle genoemde verschijningsdata zijn indicatief De fondslijst van Prometheus is eenvoudig te raadplegen via www.uitgeverijprometheus.nl