magazine_open monumentendag

KATWIJK | RIJNSBURG | VALKENBURG EDITIE 2022

1E SKARREL EN RUIFEL MARKT 17 SEPTEMBER VAN 11.00 TOT 19.00 UUR Locatie: Zwaaikom / Prins Hendrikkade Katwijk

• Braderie • 20 oude ambachten met o.a Kniepertjes bakken, netten boeten, staaldraad splitsen • Demonstratie visfileren en sashimiproeverij door Arie Kuit van Visfileren.nl • Nieuwe haring snijden en proeven door Haringkoningin Anneke Ouwehand • Maritieme foto-expositie met o.a. Rederijen familie Krijgsman, familie Messenmaker, familie Kuijt, Parlevliet en van der Plas en Schelpenhandel van Rijn

Technische Proefvaart 1964 van de KW221 Arie Jacob van wijlen Henk Krijgsman

• Eendjes vissen in de vijver, maar liefst 1000 eendjes kiezen er het ruime sop voor een nieuw Guinness Book of Records!

• Kofferbakverkoop oude spullen, deelname 15 euro aanmelden bij arenda@beslagkom.nl • Rommelmarkt voor groot en klein.

Grondplaats gratis en marktkraam 25 euro.

Aanmelden bij arinavanderbent@gmail.com • Vanaf 3 uur optredens van diverse Nederlandse Artiesten en muzikale omlijsting door Arie van Rooyen

De dag wordt afgesloten met een

JEUGDVISWEDSTRIJD georganiseerd door Hengelsport Ons Stekkie van 17.30-19.00 uur en dan aansluitend de prijsuitreiking. Deelname is gratis maar aanmelden verplicht. Alle deelnemers krijgen lokvoer, maden, medaille en een zoete versnapering van ‘t Smausje. Hoofdprijs een jaarabonnement op visblad Beet en een super grote beker.

Aanmelden bij Hengelsport Ons Stekkie of beechbv@outlook.com

WELKOM OP ONZE OPEN MONUMENTENTEN DAG 2022 Zoals vele jaren is het 2e weekend van september weer bestemd voor de landelijke Open Monumentendag. Ook voor Katwijk is het Comité er weer in geslaagd voor zaterdag 10 september een interessant programma samen te stellen.

Voor u ligt het ons informatieve magazine voor Open Monumentendag, die in samenwerking van Uitgeverij Verhagen en ons comité weer een geslaagde uitgave is geworden.

In het magazine staan alle monumenten die zaterdag kosteloos open en/of te bezichtigen zijn. Ook staan er bij verschillende monumenten aanvangstijden voor rondleidingen en orgelconcerten. Let dus goed op als u daar gebruik van wilt maken.

Er is ook een mooie fietsroute langs vele monumenten die op deze dag open zijn in opgenomen en er staan monumenten in die als aandachtspunt worden genoemd.

Mijn advies, pak de fiets en laat u verrassen door al het moois wat de gemeente Katwijk te bieden heeft.

Duurzaamheid Het landelijk thema is duurzaamheid en is natuurlijk niet meer weg te denken in deze tijd. Duurzaamheid is een veel omvattend begrip, wat ook terug te zien is in onze monumenten. In totaal zullen er 30 monumenten hun deuren openen. Stuk voor stuk de moeite waard om ze te bezoeken. Eigenlijk voor alle leeftijden.

De officiële opening vindt op zaterdag 10 september om 10.00 uur plaats bij het Historisch Informatiepunt Vliegkamp Valkenburg. Zij hebben speciaal voor deze opening en de gehele dag voor verrassende activiteiten gezorgd. In de ochtend treedt de Band of Liberation op en zijn er oude jeeps te bezichtigen. Het museum heeft er alles aan gedaan om het voor iedereen extra aantrekkelijk te maken. Het Comité is verheugd dat de opening hier kan plaatsvinden.

Tenslotte wil ik alle vrijwilligers rond deze Open Monumentendag bedanken voor hun inzet. Zonder deze vrijwilligers zouden wij

als comité deze dag niet kunnen organiseren. Op de dag, maar ook vooraf wordt er enorm veel geregeld om de dag zelf goed te laten verlopen.

Ik wens u allen een mooie zonnige Open Monumentendag en ik hoop u samen met ons comité ergens te mogen begroeten.

Yvonne van den Anker Voorzitter Comité Open Monumentendag

VOORWOORD OPEN MONUMENTENDAG 2022 De Open Monumentendag 2022 vindt plaats op zaterdag 10 september. Het thema dit jaar is Duurzaamheid.

Het comité Open Monumentendag Katwijk organiseert ieder jaar op vrijwillige basis de Open Monumentendag. Zij zorgen voor het openstellen van monumenten en organiseren activiteiten in en rond deze monumenten. Ieder jaar weer zorgen zij daarmee voor een leuke en interessante dag voor veel bezoekers. Zij verdienen onze grote dank hiervoor!

Het programma met alle opengestelde monumenten vindt u terug in dit fraaie magazine.

Opening De Open Monumentendag heeft als thema “Duurzaamheid”. Nu zijn monumenten, omdat ze vaak al eeuwen meegaan, van zichzelf al heel duurzaam. In de Erfgoedvisie hebben we bij monumenten als doel ‘duurzaam gebruik’ opgenomen: “Om monumenten toekomstbestending te maken en duurzaam gebruik mogelijk te maken, zetten we in op het bevorderen van duurzaamheidsmaatregelen en leegstandbe-

strijding (herbestemmingsbeleid).” Bij de duurzaamheidsmaatregelen kan gedacht worden aan isolatie en zonnepanelen, waarbij altijd gekeken moet worden of de monumentale waarden daarbij geen schade oplopen.

Daarnaast dragen monumenten ook een verhaal met zich mee. Dat komt mooi tot uiting bij de opening van Open Monumentendag op het voormalig vliegveld Valkenburg. In de herbestemde telefooncentrale is tegenwoordig het zeer interessante bezoekerscentrum van de Stichting Historie Vliegveld Valkenburg gevestigd. Hier wordt het boeiende verhaal van het militaire vliegveld verteld. Een bezoek meer dan waard!

Monumenten Het comité heeft geregeld dat er zaterdag 10 september weer veel monumenten geopend zijn. Net als vorige jaar zijn het Koning Willem Alexandergemaal, het brugwachtershuisje op de Kon. Julianabrug en het particuliere woonhuis de Theemuts (een absolute topper) geopend. Nieuw in het aanbod is de Nederlands Hervormde kerk op het Castellumplein in Valkenburg met het oorspronkelijke na-oorlogse interieur.

In dit magazine vindt u de inspanningen van het comité Open Monumentendag terug in de weergave van het interessante programma. Ik wil vanaf deze plek zowel het comité als alle onmisbare vrijwilligers zeer hartelijk danken voor hun belangeloze inzet. Ik wens u allen een boeiende en zonnige Open Monumentendag toe en veel plezier!

Jacco Knape Wethouder erfgoed

weken

17 september t/m 11 oktober

KATWIJK RIJNSBURG VALKENBURG

Kom in beweging, ontd ek iets nieuws, proef, toon , ontmoet en doe mee!

Meer informatie & aanmelden

doemeeinkatwijk.nl oe Mee Festival D t he ar na r be em pt se Kom ook op 17 van 10.00-16.00 uur. k ij w at K in n ei pl kt ar op het M en optredens! ps ho ks or w e uk le er jn Voor het hele gezin zi

WELKOM OP ONZE OPEN MONUMENTENDAG Het Comité Open Monumentendag organiseert al vele jaren de Open Monumentendag in Katwijk. Het organiserend team wordt ondersteund door de gemeente Katwijk, de historische verenigingen van Katwijk, Rijnsburg en Valkenburg en de deelnemende, verenigingen, stichtingen, kerken en eigenaren van de plaatselijke monumenten en vele vrijwilligers.

In dit Magazine presenteert het Comité wederom de grote hoeveelheid monumenten die tijdens Open Monumentendag geopend en gratis te bezoeken zijn. Er staat een uitgebreid programma van de dag in vermeld, diverse bijzondere activiteiten, verrassende exposities, orgelconcerten, rondleidingen, beschrijvingen van de monumenten en een plattegrond met fietsroute. Met het magazine in de hand ontgaat u niets. Het Comité is er trots op deze dag, samen met een heel groot aantal vrijwilligers, te mogen organiseren en wenst u een verrassende en plezierige dag.

Op deze foto v.l.n.r. Blondi van der Woude. Piet Dijkdrent, Ellie Guijt, Martina de Groot, Teuntje van Delft, Cor de Jong en Yvonne van den Anker (voorzitter).

FEESTELIJKE OPENING OPEN MONUMENTENDAG Band of Liberation Army Band openingsact De opening van de Open Monumentendag zaterdag 10 september om 10.00 uur wordt dit jaar georganiseerd door het Comité Open Monumenten Dag Katwijk samen met de Stichting Historisch Vliegkamp Valkenburg.

De officiële opening vindt plaats rond het bezoekerscentrum van het Vliegkamp Valkenburg en krijgt een bijzonder feestelijk tintje door medewerking van het prachtige muziekkorps: ‘The Band of Liberation Army Band’. De band, gevormd door ervaren musici met een militaire achtergrond, verzorgt een spectaculair optreden. Tevens staan er enkele oude jeeps waarin de jeugd op de foto kan. Iedereen is van harte uitgenodigd de opening en het optreden bij te wonen.

Het programma ziet er als volgt uit: Om 10.00 uur: Entree van de ‘The Band of Liberation Army Band’. Gevolgd door de sprekers Cornelis Visser, burgemeester van Katwijk, Jacco Knape en wethouder en Yvonne v.d. Anker, voorzitter Comité Open Monumentendag. Waarna de openingshandeling plaatsvindt.

Programma Na de feestelijke opening is er alle gelegenheid in het Bezoekerscentrum van het Historisch Vliegkamp rond te kijken, te genieten van de muziek van ‘The Band of Liberation Army Band’ of in de jeep op de foto te gaan. Ook is er gelegenheid iets te drinken.

Iedereen is welkom zaterdag 10 september bij het bezoekerscentrum van de Stichting Historisch Vliegkamp Valkenburg, Marinevliegkamp 25, Valkenburg. Het belooft een ware happening te worden. Ook zijn op deze dag in Katwijk ruim 40 monumenten gratis te bezichtigen.

foto: Eric Hoenson

PROGRAMMA OPEN MONUMENTENDAG KATWIJK 2022

Tijdens de Open Monumentendag op 10 september zijn een aantal monumenten in Katwijk, Rijnsburg en Valkenburg tussen 10.00 en 17.00 uur weer gratis toegankelijk.

Het landelijk thema dit jaar is: ‘Duurzaamheid’.

Ook dit jaar wordt wederom dit huis-aan-huis magazine verspreid. Hierin vindt u uitgebreide informatie over de monumenten die deelnemen aan Open Monumentendag.

Het programma is behalve in de geopende monumenten verkrijgbaar op het gemeentehuis, in de diverse bibliotheken, bij het Katwijks Museum en VVV Katwijk. Ook kunt u alle open monumenten en het programma vinden op de website www. openmonumentendag.nl OPENING De officiële opening vindt om 10.00 uur plaats bij het Bezoekerscentrum Marine Vliegkamp Valkenburg.

De volgende monumenten nemen deel aan de Open Monumentendag: KATWIJK AAN ZEE • Gemeentehuis (1932), Kon. Julianalaan 3 • Vredeskerk (1905), Baljuwplein 1 • De Oude Kerk (1461), Boulevard 109 • Nieuwe Kerk (1887), Voorstraat 79 • Katwijks Museum, Voorstraat 46 • Oude Begraafplaats (1791), Zuidstraat 113

• • • • •

•

• • •

Redschuur (1951) Rijnmond 200 Brandweerkazerne t.h.v. Schoolstraat 2A Koning Willem-Alexander gemaal, Binnensluis Woonhuis E.A. Borgerstraat 1 K&O gebouw (de Franse School 1883), Sluisweg 16 De Universel Soefiecentrum (1969), Zuidduinseweg 7 Brugwachtershuisje, Kon. Julianabrug, Biltlaan De Theemuts, Zeeweg 105.

De Vuurbaak, Vuurbaakplein

KATWIJK AAN DEN RIJN • RK Kerk Joannes de Doper (1911), Kerkstraat 70 • Dorpskerk (1231), Kerklaan 12 • De Roskam (1560), Turfmarkt • Park van de Wilbert (17de eeuw), Overrijn/Tolhuisstraat • Molen de Geregtigheid (1740), Valkenburgseweg 7 RIJNSBURG • Merovechpark, Karel de Grotelaan • Grote of Laurentiuskerk (1122), Kerkstraat 32 • Mausoleum en omliggende tuin • Museum van het Genootschap Oud Rijnsburg, • Oude Vlietweg 6 • Spinozahuis (omstreeks 1650), Spinozalaan 29 • Algemene begraafplaats Sandtlaan 72-74

VALKENBURG • Valkenburgs Pontje (1938), Veerpad • Ned. Hervormde kerk, Castellumplein 1 • Torenmuseum, Castellumplein 1 • Oorlogsgraven, Broekweg • Informatiecentrum (Museum) Historie vliegveld Valkenburg Marinevliegkamp 250 TENTOONSTELLINGEN

schillende tentoonstelligen te zien.

RONDLEIDINGEN EN WANDELINGEN KATWIJK AAN ZEE • OUDE BEGRAAFPLAATS Rondleiding langs graven van zeelieden en oorlogsslachtoffers op Oude Begraafplaats aan de Zuidstraat in Katwijk aan Zee.

KATWIJK • K&O GEBOUW Expositie van foto’s over de duurzaamheid van de bloementeelt, de groenteteelt en de visserij.

•

•

DE OUDE REDSCHUUR In De Oude Redschuur is op Open Monumentendag de oude Noordwijkse reddingboot Kurt Carlsen te bekijken. De Kurt Carllsen is identiek aan de oude Katwijkse reddingboten Casparis en Barend van Spreekens,

•

BRANDWEERKAZERNE Expositie historisch brandweermateriaal van Brandweer Hollands Midden, Schoolstraat 2.

KATWIJK AAN DEN RIJN • ‘HET HEERENHUYS’ De tuin achter de Wilbert draagt talloze herinneringen met zich mee uit diverse periodes van onze lokale geschiedenis. Er is een prachtige wandeling uitgezet door deze tuinen.

De wandelroute is op te halen in de Roskam.

• JOHANNES DE DOPERKERK Om 10.00, 11.00 en 12.00 uur verzorgen Piet Hagenaars en Martien van Steijn een klim naar boven naar de uurwerkzolder en geven daar uitleg over het uurwerk.

RIJNSBURG • MUSEUM OUD RIJNSBURG Op de eerste etage is een bijzondere expositie ingericht van schilderijen van Rijnsburg in vroegere tijd in het bezit van het Genootschap met foto’s ernaast van hoe die plek in het dorp er nu uitziet.

• LAURENTIUSKERK Tussen 13.00 en 16.00 uur is er de mogelijkheid de toren van de kerk te beklimmen.

VALKENBURG • TORENMUSEUM Over drie etages zijn ver-

GEMEENTEHUIS Vanaf 11 uur worden elk uur rondleidingen door het gemeentehuis verzorgd.

De laatste rondleiding is rond 16.00 uur.

RIJNSBURG • MEROVECHPARK U kunt hier vrij rondwandelen. Op de panelen is uitleg over dit oude grafveld te vinden.

•

ABDIJ / MAUSOLEUM Rondleidingen over de geschiedenis van de Abdij en het Mausoleum. U kunt zich voor de rondleiding melden bij Museum Oud Rijnsburg.

VERVOLG PROGRAMMA OPEN MONUMENTENDAG KATWIJK 2022 leden als samenzangbegeleider een nieuwe uitdaging gevonden in de Ichthuskerk te Katwijk, waar hij het karakteristieke Jac. Van der Linden-orgel bespeelt.

ORGELCONCERTEN KATWIJK AAN ZEE • OUDE KERK Het orgel wordt gedurende de dag bespeeld door diverse organisten.

•

•

Om het concert in goede orde te laten verlopen moet u rekening houden met de volgende zaken: - Toegang en programmablad zijn gratis - Deur open om 15.30 uur.

- Deur dicht om 16.00 uur (geen inloop tussendoor)

VREDESKERK Vanaf 13.30 uur zullen Rob van Efferink, Frank Borsboom en Willem Guijt op het J.H.H. Bätzorgel (1765) diverse orgelwerken ten gehore brengen.

Slotconcert: Om 15.30 uur vindt het slotconcert plaats door Rob van Efferink, die onlangs zijn 50 jarig organistenjubileum heeft gevierd op het monumentale J.H.H. Bätzorgel uit 1765.

KATWIJK AAN DEN RIJN • DORPSKERK Het orgel zal van 10:30 tot 16:30 uur bespeeld worden door onder andere Johan Haasnoot, Carel van Egmond, Julian Jonker, Wim van Duijn, Wim Hagen en Sjaak van Duijn.

NIEUWE KERK AFSLUITEND CONCERT Als afsluiting van Monumentendag wordt in de Nieuwe Kerk om 16.00 uur een orgelconcert gegeven.

•

Dit jaar spelen Diederik Schuitemaker en Jaap van der Plas. Beiden zijn jaren als organist verbonden geweest aan het Maranathancentrum in Katwijk.

Allereerst op een groot Johannus-orgel, en later het huidige Knipscheer-orgel.

Jaap valt al enige jaren nog soms in als organist. Diederik heeft een paar jaar ge-

JOHANNES DE DOPER KERK Niek van der Meij bespeelt in het kader van de Nationale Orgeldag van 14.0015.00 uur het Reil-orgel voorin de kerk. Dit kwam enige jaren geleden in de kerk vanuit De Moeder Gods uit de Voorschotense parochiekern van de parochie H. Augustinus.

Van 15.00 – 16.00 uur bespeelt hij boven de ingang het Pels-orgel, van de bekende orgelbouwerfamilie uit Alkmaar, dat in 1923 achterin de kerk is geplaatst.

RIJNSBURG • LAURENTIUSKERK RIJNSBURG Tijdens de Open Monumentendag wordt het orgel bespeeld door diverse organisten. Het programma ligt op Open Monumentendag in de kerk.

FIETSROUTE Vast onderdeel van Open Monumentendag in de gemeente Katwijk is de fietsroute langs monumenten. Deze start en eindigt bij het gemeentehuis van Katwijk.

De route voert u door de verschillende dorpskernen, langs de monumenten en bijzondere aandachtspunten. Men kan uiteraard naar eigen inzicht de route aanvangen en vervolgen.

De routebeschrijving is met uitgebreide achtergrondinformatie vindt u in het midden van het huis-aan-huis verspreide Magazine Open Monumentendag 2022. Ook is deze te verkrijgen in de hal van het gemeentehuis.

Wij wensen u een fijne en leerzame Open Monumentendag!

Stichting Historisch Genootschap Het Rijndorp Katwijk heeft sinds kort een nieuw historisch genootschap.

Stichting Historisch Genootschap Het Rijndorp is opgericht op 17 december 2021 en is ontstaan vanuit de behoefte de geschiedenis van het Rijndorp te onderzoeken en door te geven aan volgende generaties. Het Rijndorp wil de verhalen over Katwijk aan den Rijn zoveel mogelijk doorgeven door middel van activiteiten en uitingen in de publieke ruimte. Daarnaast wil Het Rijndorp onderzoek doen naar de geschiedenis van het dorp en deze verhalen delen met de gemeenschap. Ook het aanleggen van een historische collectie behoort tot de doelstellingen.

Het genootschap ambieert geen museum, maar zoekt nadrukkelijk de samenwerking met partners uit de dorpskern om de geschiedenis van het Rijndorp uit te dragen. Zo zijn de Roskam en molen de Geregtigheid bereid gevonden deze locaties beschikbaar te stellen voor (kleine) tentoonstellingen. Op deze manier concentreert het uitdragen van de lokale geschiedenis zich niet op één plek, maar wordt het geïntegreerd in de samenleving. Tijdens Open Monumentendag is Het Rijndorp aanwezig bij molen De Geregtigheid.

Meer info: www.hetrijndorp.nl

COLOFON OPEN MONUMENTENDAG MAGAZINE Uitgave: Open Monumentendag Magazine is een uitgave van de gemeente Katwijk en het Comité Open Monumentendag in samenwerking met Uitgeverij Verhagen.

Het magazine wordt huisaan-huis verspreid in Katwijk, Rijnsburg en Valkenburg.

Oplage: 27.500 Teksten: Leden van het Comité en deelnemende organisaties Fotografie: Dirk van Egmond - Treffend Beeld, Cor de Jong, Mark Ruis, Ellie Guijt, Piet van

Kampen, Eric Hoenson, de deelnemende organisaties en diverse andere fotografen.

Coördinatie en realisatie: Ellie Guijt (E-linkx) Sales: Carlo van Zelst

Hoofdredacteur: Teuntje van Delft

Profile Paul houdt u mobiel

Voor de beste service en een eerlijke prijs voor al uw fietsen, brom- en snorfietsen

IT-Shop Mini PC’s met Maximale prestaties IT-Shop Intel NUC

• Processor: Intel Core i5 - 11th. gen.

Tevens groot assortiment • Harddisk: 512 GB SSD van de merken: Scooters van de merken: fietsen • Geheugen: 8 GB DDR4 • Vespa • Piaggio Batavus • Gazelle • Trek • Sparta • Aansluitingen: HDMI, Displayport, USB, Wifi • Sym • Yamaha • Loekie • Cortina • Victoria • Besturingssysteem: Windows 11 Home • Super Soco

✄

є 645,-

• Riese & Müller • Sensa • BH Bikes

Nu voor ophaalservice Gratis DRIEPLASSENWEG 1 • KATWIJK TEL. 071 40 12 356 • WWW.PROFILEPAUL.NL

Voor de beste service en kwaliteit IT-Shop Intel Pentium Mini PC voor al uw tweewielers

• Processor: Inteldeze Pentium G6405 - 4.1Ghz Bij inlevering van advertentie: Nu goed en sportief nieuwe starten?

• Harddisk: 240het GB M.2 jaar SSD Bij aanschaf van een ATBof racefi ets • Geheugen: 8 GB DDR4

Grote beurt

• VGA:ontvangt Intel UHD Graphics u GRATIS HDMI, Displayport, • Aansluitingen: een accessoires-pakket cadeau t.w.v. € 250,- 8xUSB, Wifi voor uw • Besturingssysteem: Windows 11 Home die u zelf kunt samenstellen

є 429,€ 20,-

(Electrische) fiets

IT-Shop GAME met maximale prestaties!

Nu PC’s voor * Aerocool Game PC Antec ARGB Game PC voorARGB slechts IT-Shop Mini PC’s met Maximale prestaties Zeer fraaie desktop met RGB verlichting, geschikt voor gaming

✄

* Geldig van 1 oktober tot 1 december 2014 Specificaties: exclusief onderdelen Behuizing: Aerocool Mirage Gehard Glas

Zeer fraaie desktop met RGB verlichting, geschikt voor gaming

Loop ook eens bijIT-Shop ons naar binnen Intel NUCvoor onze

Specificaties: Behuizing: Aerocool Mirage Gehard Glas Geheugen: 16GB 3200Mhz Kingston Fury Beast RGB Processor: Intel Core i5-11400 2.6 - 4.4Ghz Videokaart: MSI GeForce GTX 1650 D6 Aero ITX OC NVIDIA 4 GB GDDR6 SSD: 512 GB NVME M2 Voeding: 600W 80+ RGB Moederbord: MSI Koelers: 7x RGB Aansluitingen: - Aansluitingen (USB/FW) 6x USB 2.0, 4x USB 3.2 (Gen1, 5Gb/s) - Video uit HDMI, VGA (D-Sub) - Overige aansluitingen PS/2, TPM header Netwerk: Ethernet 1Gbps Besturingssysteem: Windows 11 Professional RGB verlichting is te bedienen via toetsen op de kast en via softwareprogramma

Geheugen: 16GB 3200Mhz Kingston Fury Beast RGB Processor: Intel Core i3-10600 3.6Ghz Videokaart: MSI GeForce GTX 1650 D6 Aero ITX OC NVIDIA 4 GB GDDR6 SSD: NVME M2 Voeding: 500W 80+ RGB Moederbord: MSI socket 1200 Koelers: 4x RGB Aansluitingen: - Aansluitingen (USB/FW) 6x USB 2.0, 4x USB 3.2 (Gen1, 5Gb/s) - Video uit HDMI, VGA (D-Sub) - Hoogste HDMI versie HDMI 2.0b - Overige aansluitingen PS/2, TPM header Netwerk: Ethernet 1Gbps Besturingssysteem: Windows 11 Professional RGB verlichting is te bedienen via toetsen op de kast en via softwareprogramma

Drieplassenweg 1 Katwijk Tel. 071 40 12 356 www.profilepaul.nl

€995,00 (Prijs excl. btw €822,31)

• Processor: Intel Core i5 - 11th. gen.

• Harddisk: 512 GB SSD • Geheugen: 8 GB DDR4 • Aansluitingen: HDMI, Displayport, USB, Wifi • Besturingssysteem: Windows 11 Home

є 645,-

laptopaanbiedigen Nu voor

• Mini PC• IT-Shop• Intel Pentium

In de Hoftuin

Anjelierenstraat 40

T. 071 8895060

• Processor: Intel Pentium G6405 - 4.1Ghz • Harddisk: 240 GB M.2 SSD

€1.245,00 Prijs excl. btw) €1.028,93 (

I. www.itshoprijnsburg.nl

RIJKSMONUMENT GEMEENTEHUIS KATWIJK Het Gemeentehuis van Katwijk is het bestuursgebouw van de gemeente Katwijk en sinds 1998 ingeschreven in het rijksmonumentenregister.

Het gebouw ligt op de grens van Katwijk aan Zee en Katwijk aan den Rijn en is ontworpen door de architecten Hooykaas en Van Lockhorst.

Op 21 september 1932 is het gebouw officieel geopend door prinses Juliana. Bij de hoofdingang die tegenwoordig wordt gebruikt door bruidsparen, staan twee leeuwen met de wapenschilden van de gemeente Katwijk.

Het interieur en het exterieur tonen verwantschap met het raadhuis van Hilversum van architect Dudok. De Rotterdamse architecten Hooykaas en Van Lockhorst hebben zich laten inspireren door het moderne bouwen van Frank Lloyd Wright. Dit is vooral te zien aan de overstekende dakranden.

In 1973 ontwierp G. van Iersel een nieuwe zijvleugel en werd de ingang voor bezoekers verplaatst naar de Julianalaan.

De tweede uitbreiding (1999) is gebouwd naar een ontwerp van I’M architecten uit Deventer. De recente verbouwing van het moderne deel van het gemeentehuis, die in 2021 is

opgeleverd, is van de hand van Architecten_Lab uit Zutphen.

Kunst Het gemeentehuis herbergt veel kunstwerken. Zo is aan de kant van de Julianalaan in de kamer van de burgemeester een raam van gekleurd glas aangebracht met de titel Vissen, water en zon”” (1973), ontworpen door G. van Iersel (Rotterdam). Naast de bezoekersingang staat het beeld de De Klinker of ‘De Dorpsomroeper’ (1979) van Gerard Brouwer. In het gemeentehuis bevindt zich in de hal een model van de oude Uitwateringsluizen (1999) geschonken en gemaakt door de Katwijker Jacques Ouwehand. In de Trouwzaal bevinden zich de Gebrandschilderde ramen (1932) van Paul Blom.

Het is een afbeelding van de drie deugden van het huwelijk: ‘Arbeid’, ‘Vertrouwen’ en ‘Toewijding’. Verder hangt er een aantal schilderijen waaronder In het Weeshuis te Katwijk - Binnen (1890) door D.A.C. Artz.

Prinses Juliana Op de eerste verdieping zijn in het trappenhuis de Gebrandschilderde ramen (1932) van Paul Blom niet te missen. Op het rechterraam staat Prinses Juliana met boeken in haar hand onder een boom met appels van Oranje. Dit raam

schonk zij bij de opening van het gemeentehuis. Op het linkerraam staat de ‘Vrouwe van Wassenaer’, gravin de Ligne, met haar woonhuis ‘t Sandt.

Het middelste raam toont het bedrijfsleven in Katwijk aan

Zee; de visserij en het bedrijfsleven in Katwijk aan den Rijn, de tuinbouw.

Naast het gemeentehuis ligt het Burgemeester De Ridderpark (1915). In het plantsoen staat het monument voor gevallenen in WO II, De Leeuw (1948),van L. O. Wenckebach. Ook is er de gedenksteen te vinden ter herinnering aan hen die vielen na 5 mei 1945 in voormalig Nederlands Indië of waar ook ter wereld. In het plantsoen staat een hardstenen Grenspaal, de officiële grens tussen het gemeentedeel van Katwijk aan den Rijn en Katwijk aan Zee. Rondleidingen Vanaf 11.00 uur worden elk uur rondleidingen verzorgd.

De laatste rondleiding is rond 16.00 uur.

‘THEEMUTS’ OPENT HAAR DEUREN De karakteristieke ‘Villa Duinoord’ opent op zaterdagmiddag haar deuren voor geïnteresseerde bezoekers.

Het huis dat lokaal bekend staat als ‘De Theemuts’ staat op een prominente plek aan de Zeeweg 105 en valt op door het hoge rode dak. Bewoner Fons Verheijen is zelf architect en kan u alles vertellen over dit beeldbepalende pand en haar ontwerper.

weg en Duinoord) elkaar ontmoetten een pand zou moeten staan dat onbewust de aandacht trok. De straat Duinoord zou in eerste instantie ‘Parkweg’ gaan heten en was destijds bedoeld als belangrijke doorgang naar Katwijk Zuid.

Door de komst van de Meeuwenlaan is Duinoord echter een rustige straat geworden.

De architect Hendrik Jesse is beeldbepalend geweest voor Katwijk. Hij was nog maar 24 jaar toen hij in 1883 een ontwerpwedstrijd won voor de Nieuwe Kerk in Katwijk aan Zee. Het ontwerp werd uitgevoerd en Jesse beleefde hiermee een vliegende start van zijn carrière.

Tijdens zijn loopbaan heeft hij veel ontwerpen gemaakt die

Het huis is een ontwerp van de bekende architect Hendrik Jesse. Het karakteristieke piramidevormige dak is belegd met ‘geglaasde’ rode dakpannen en torent hoog boven de Zeeweg uit. Aan dit dak heeft het huis de bijnaam ‘Theemuts’ te danken, hoewel haar eigenlijke naam ‘Duinoord’ is. De keuze om op deze plek een opvallend pand de bouwen is niet toevallig.

Jesse vond dat op een plek waar twee wegen (de Zee-

OUDE BEGRAAFPLAATS KATWIJK AAN ZEE Een beetje verborgen, in de schaduw van de Nieuwe Kerk aan de Voorstraat, ligt de Oude Begraafplaats; officieel de “Algemene Begraafplaats” aan de Zuidstraat. Deze begraafplaats is een Rijksmonument. Het is een begraafplaats en geen kerkhof. Kerkhoven zijn verbonden aan een kerk, maar de begraafplaats en de Nieuwe Kerk hadden vroeger niets met elkaar te maken.

De begraafplaats dateert van 1791. De bouw van de Nieuwe Kerk begon pas in 1884. Men noemt het de “’Oude Begraafplaats”, omdat het de oudste van Katwijk is. Het is zelfs een van de oudste openlucht begraafplaatsen van ons land.

Het mooie van het “Oude Graf”, zoals de Oude Begraafplaats vaak wordt genoemd, is

dat het ook nu nog steeds als begraafplaats in gebruik is. En bijzonder is dat je, als je goed luistert, overal verhalen hoort rondzingen. Verhalen over de mensen die hier begraven liggen en over de bijzondere grafmonumenten. Lukt het u niet om deze zelf op te vangen, dan vertellen de aanwezige vrijwilligers ze u graag. Het gaat om de verhalen over Kneppelhout, de Leidse professoren, de verdwenen Engelse marinemensen en ga zo maar door.

Uit de aanwezige monumenten kan deels de geschiedenis van verschillende bouwstijlen afgeleid worden.

Natuurlijk is het ook leuk te weten dat deze begraafplaats, die tegenwoordig ingeklemd ligt tussen de bebouwing, ooit in de middle of nowhere lag.

Bijzonder is het officiële oorlogsmonument van Klaas Ros. Verder hebben diegene die door oorlogshandelingen om het leven zijn gekomen een status als “slachtoffer van de oorlog” gekregen van de Oorlogsgraven stichting. Het gaat om personen die op de Oude begraafplaats zijn begraven.

het aanzien van Katwijk hebben bepaald. De Theemuts vormde het sluitstuk van zijn lange loopbaan. Wilt u weten welke afwegingen de architect maakte om te komen tot dit bijzondere ontwerp? Kom dan op bezoek bij de Theemuts aan de Zeeweg 105.

De deuren zijn geopend tussen 13.00 en 17.00 uur!

HISTORISCH MATERIAAL IN DE BRANDWEERSTALLING De voormalige brandweerkazerne aan de Schoolstraat is in 2013 weer in gebruik genomen door enthousiaste (oud) brandweerlieden die zich bezig houden met het herstellen en onderhouden van historische brandweermateriaal en materieel.

Daarvoor werd de brandweerkazerne gebruikt door de gemeente Katwijk voor enkele brandweer voertuigen.

Momenteel heeft Stichting Historisch Brandweermaterieel Katwijk (SHBKW) het in ge-

bruik met enkele historische voertuigen.

Tijdens de Open Monumentendag is er weer veel te zien, zoals een keur aan brandweermateriaal en diverse brandweerwagens.

De vrijwilligers zullen die dag aanwezig zijn om uitleg te geven over de werking van de diverse materialen en de werkwijzen.

Meer informatie is ook te vinden op WWW.SHBKW.NL

DE UNIVERSEL KATWIJK: UNIEK GEBOUW OP EEN BIJZONDERE PLEK De “Universel” Katwijk is een van de meest markante gebouwen van de regio. Ontworpen eind jaren ’60 door de gerenommeerde architect / stedenbouwkundige prof. ir.

S.J. van Embden (1904 - 2000).

Het was zijn laatste ontwerp en hij vond het zijn allerbeste.

Hij ontwierp de tempel volgens de ideeën van de Indiase soefi-mysticus Hazrat Inayat Khan die op deze plek nu 100 jaar geleden een overweldigende ervaring heeft gehad – een Godservaring. Hij vertelde er niets over, maar aan alles was aan hem te merken wat voor ervaring het geweest was. Hij gaf aan dat deze duinpan een bijzondere goede plek was voor meditatie en ook dat goed idee zou zijn als er een tempel zou komen. Niet eenvoudig, in een natuurgebied. In juli 1970 werd het gebouw in gebruik genomen.

De Universel is een gebedshuis

voor iedereen en waar ieder welkom is. Op één altaar zijn alle wereldgodsdiensten vertegenwoordigd en in de Universele Eredienst wordt uit de heilige geschriften van al deze religies gelezen. Alle godsdiensten aanbidden dezelfde god en zeggen in diepste kern hetzelfde. Soefisme kent geen dogma’s. Het is een boodschap van Liefde, Harmonie en Schoonheid. Geen nieuwe religie, maar een uitnodiging om de eenheid in religies te herkennen. Meer hierover is te vinden op www.Universel.nl De vormgeving van de Universel is door Inayat Khan aangegeven. Het moest een vierkante zaal zijn met een koepel, zonder ramen maar wel met lichtvensters. Symbool voor het “bij jezelf naar binnen te kijken”, het menselijk hart is de tempel van God. Het vierkant stelt stabiliteit en kracht voor en de licht doorlatende koepel symboliseert het menselijk hart dat, gericht op de

hemel, zich openstelt voor het goddelijk licht. De grote zaal is 13 bij 13 meter en biedt plaats aan circa 120 personen. Rechts van de zaal is een kleine meditatiekapel. Dit jaar heeft een grote renovatie plaatsgevonden van de benedenverdieping.

amfitheater gerealiseerd. Sinds vorig jaar is er een klein podium geplaatst en sinds deze zomer worden er concerten gegeven.

De duinpan waar Inayat Khan zijn bijzondere ervaring had, is nu een stiltezone waar men kan mediteren.

Stilte zone Het omliggende duinlandschap is bij het plan betrokken. Aan de westzijde is, als beschutting tegen de wind, een hoge wal gemaakt en op de helling is een

Op het terrein staat, verscholen in een duinpan, nog een tweede gebouw, het ‘Wakilhuis’ waar koffie en thee wordt geserveerd.

Daarachter bevindt zich de woning van de beheerder.

DIRECT DE BESTE PRIJS!

WIR SIND REDDY! De beste kwaliteit en functionaliteit tegen een scherpe prijs, dat staat bij Reddy voorop. We werken uitsluitend samen met A-merk leveranciers en leveren voor elke behoefte en elk budget een passende oplossing.

KEUKENS KATWIJK

AMBACHTSWEG 5 • KATWIJK • 071 7600263 • WWW.REDDY.NL

IN DE KEUKEN ALLES

KEUKE

VUURBAAK EN HET VUURBAAKPLEIN De vuurbaak van Katwijk aan Zee, ook wel Vierboet genoemd, is na de Brandaris het oudste bewaard gebleven vuurtorengebouw van Nederland. De toren heeft een hoogte van 14 meter en staat achter de boulevard bij het Vuurbaakplein, aan de zuidwestkant van het dorp.

ren of vuurbaak. Op het platte dak lag een rooster waarop een houtvuur werd gestookt, later een kolenvuur en halverwege de 19e eeuw werd een olielamp met reflector in een lichthuis geplaatst. Het visserslicht werd alleen ontstoken als er schepen van de eigen vloot waren uitgevaren. Katwijk heeft

nooit een vissershaven gehad, hoewel er een waterweg was van de Haarlemmertrekvaart naar zee en deze door Katwijk liep. De bomschuiten lagen echter gewoon op het strand.

De Vierboet staat dus niet bij de monding van die waterweg, maar een stuk zuidelijker.

Tegen kinderen in Katwijk werd niet verteld dat zij door de ooievaar werden gebracht, maar dat zij uit deze Vierboet kwamen.

In de zomermaanden is de toren geopend voor publiek.

Sinds 1913 is de vuurbaak niet meer in werking, omdat er toen geen schepen meer in Katwijk aan land kwamen.

Mitrailleurspost Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd de toren door de Koninklijke Marine als uitkijkpost gebruikt. Na de oorlog werden veel huizen in de nabijheid van de Vierboet gebouwd, die tijdens de Tweede Wereldoorlog weer afgebroken moesten worden toen de Atlantikwall gebouwd werd. In de Vierboet werd toen een mitrailleurspost geplaatst.

Na de oorlog werden er nieuwe huizen gebouwd, maar ten noorden van de Vierboet werd ruimte overgelaten voor het langwerpige Vuurbaakplein.

Geschiedenis Het verzoek een vuurbaak te bouwen werd in 1605 ingediend bij stadhouder Prins Maurits. Uiteindelijk werd hier pas in 1628 goedkeuring aan gegeven. In navolging van Katwijk kreeg elke vissersplaats aan de kust zijn eigen vuurto-

De Vierboet is sinds 1971 een rijksmonument.

OUDE OF ANDREASKERK De Oude- of Andreaskerk (1461) stond vroeger midden in het dorp. De afkalving van de Noordzeekust, door zware stormvloeden, zorgde ervoor dat het kerkgebouw aan de rand van het dorp kwam te staan, direct aan de Boulevard!

De kerk is genoemd naar de apostel Andreas, ook wel “Schutspatroon der vissers” genoemd. Het wapen van de gemeente Katwijk is een azuurblauw Andreaskruis op een zilver fond.

Historie Plaatselijk is de kerk bekend onder de naam Oude Kerk, maar de toeristen kennen het als “Het witte kerkje aan zee”. Het orgel is een Van den Heuvelorgel. De kerk heeft 1.200 zitplaatsen en is van de Hervormde Gemeente in Katwijk aan Zee die deel uitmaakt van de Protestantse Kerk in Nederland. In circa 1571

werd de kerk door de Watergeuzen geplunderd. Er is ook een verhaal dat de Watergeuzen de kerk in 1572 hebben afgebrand.

In de periode 1580-1590 werd alleen een gedeelte van de kerk herbouwd. De klok dateert uit 1594. De kerk had een spitse toren, maar tijdens de storm van 29 november 1836 werd de punt zo beschadigd dat deze moest worden afgebroken. Het jaar daarop kwam er een achtkantige koepel voor in de plaats. Omdat de Oude Kerk te klein werd, werd in 1885 de Nieuwe Kerk gebouwd aan de Voorstraat. De Oude Kerk werd in 1890 voor 6.000 gulden verkocht. Tot 1921 deed het gebouw dienst als rederijschuur van N.V. Rederij Katwijk aan Zee, die eigenaar was van een aantal bomschuiten. Het gebouw diende als opslagplaats voor scheepsbenodigdheden en zoutopslag. Ook werden er netten gerepareerd op de boetzolder door een ploeg boetsters. Dit eindigde omdat de (trage) bom-

schuiten werden vervangen door (snellere) loggers, die niet op het strand konden liggen. In 1921 werd het gebouw voor 45.000 gulden teruggekocht. In 1924 werd de kerk opnieuw in gebruik genomen nadat de kerk op z’n oude grondslag was herbouwd.

Renovatie Tijdens de bezetting in 1942 werd de kerk buiten gebruik gesteld. Later gaf de Ortskommandant opdracht de kerk, evenals de huizen langs de Boulevard, af te breken. De bezetter had plannen voor de “Atlantikwall” om een invasie vanuit zee tegen te kunnen houden. Een slimme aannemer redde het gebouw. Hij sloopte alleen de toren tot dakhoogte en beschouwde de klus als geklaard. Het interieur (inclusief het orgel) was al eerder in veiligheid gebracht. In 1952 werd de toren in ere hersteld.

Voor de kerk staat het standbeeld “Vissersweduwe met zoon” van Louis van der Noordaa.

Het orgel is in 1995 gebouwd door de firma J.L. van den Heuvel (Dordrecht). Vanaf medio 2009 is de kerk grondig gerenoveerd. Lange tijd is er onder meer met de Rijksdienst voor Monumenten, TNO uit Delft en de gemeente Katwijk overlegd hoe de kerk het best kon worden opgeknapt. De muren zaten vol zout. Na het verwijderen van de witte verf werden de muren behandeld. De kerk was roodbruin van kleur. Na de renovatie kreeg de kerk zijn witte kleur weer terug. Ook de binnenkant van de kerk is opgeknapt.

DE NIEUWE KERK, ONTWERP VAN JESSE De Nieuwe Kerk aan de Voorstraat 79 in Katwijk is een zeldzaam voorbeeld van Nederlandse protestante kerkbouw en kerkinrichting uit de late 19e eeuw. Dat was de mening van de deskundigen over het ontwerp en uitvoering van de Nieuwe Kerk.

De Leidse architect H.J. Jesse (1860-1943) won in 1884 een prijsvraag waaraan 31 architecten hadden deelgenomen. Dit was een gedurfde keuze, omdat de jonge Jesse zich nog niet met een opdracht van dit kaliber had bewezen.

Eisen Jesse koos voor de neorenaissancestijl en voldeed goed aan de gestelde eisen voor een kerkgebouw met ruim 1.500 zitplaatsen, dat niet meer dan fl 75.000,- mocht kosten. Dit bedrag werd tijdens de bouw ruimschoots overschreden doordat

de aannemer failliet ging. Naderhand moesten verschillende plaatselijke aannemers het werk afmaken, wat al snel fl 10.000,- meer ging kosten. De kerk heeft ondanks de grootte geen pilaren en geeft een overzichtelijke ruimte vanuit de hoofdingang op de preekstoel.

Verder valt de zogenaamde baronnenbank op met het wapen van de adellijke familie Van Wassenaar van Catwijk. Het is vanaf de ingebruikname in 1887 nog altijd in actieve dienst bij de Hervormde Gemeente te Katwijk. Het orgel komt alleen uit de voormalige Rooms-Katholieke Broerenkerk te Nijmegen.

Het werd overgenomen door Katwijk als instrument van destijds 22 stemmen, omdat door de afbraak van het genoemde Nijmeegse godshuis dit instrument vrij kwam en er geen geld meer was voor de bouw van een groot nieuw instrument.

Orgelconcerten Het orgel werd in 1983 grondig vernieuwd en uitgebreid tot 80 stemmen door de Dordse orgelbouwer Van den Heuvel, waardoor dit orgel het 3e orgel in grootte is in Nederland. Alleen het Marcussen-orgel van de Rotterdamse Laurenskerk (85 stemmen) en dat van de Haarlemse Koepelkathedraal (81 stemmen) moet het Katwijkse instrument voor zich dulden.

Het instrument is opgebouwd in de historische orgelkas van Nolting uit 1822. Van den Heuvel heeft zich laten inspireren door de grote Franse orgelbouwer Cavaillé-Coll, maar heeft er zijn eigen karakter aan gegeven. Dit instrument betekende de internationale doorbraak van Van den Heuvel. Het betekende ook een enorme toeloop van grote namen in de orgelwereld die graag concerteren op dit veelzijdige instrument. De orgelconcerten worden als sinds

1935 georganiseerd door het actieve orgelcomité (SONK).

Als afsluiting van Monumentendag wordt in de Nieuwe Kerk om 16.00 uur een orgelconcert gegeven. De deur gaat dicht om 16.00 uur (geen inloop tussendoor) Dit jaar spelen Diederik Schuitemaker en Jaap van der Plas.

HET KATWIJKS MUSEUM Nog nooit in het Katwijks Museum geweest? Dan is dit de kans om hiermee kennis te maken!

Een aantal verdwenen ambachten is hier uitgebeeld zoals het kuipen, zeilmaken en nettenboeten.

Het Katwijks Museum, authentiek en een bron van historie Wat is er te zien…? Een bijzondere collectie schilderijen van Nederlandse en buitenlandse schilders en een fraaie collectie lokale en streekgebonden bezienswaardigheden.

Tentoonstellingen De permanente exposities zijn in de Meerburgzaal, waar de eigen collectie getoond wordt in wisselende samenstelling. Het museum heeft een flinke collectie schilderijen uit de kunstenaarskolonie Katwijk aan het begin van de 20e eeuw.

Botenhal In de botenhal staan talloze scheepsmodellen en authentieke materialen waarmee de ontwikkeling van het leven op zee en het belang van de visserij voor Katwijk van 1600 tot 1950 in beeld wordt gebracht. De modelbouwgroep toont hier haar vaardigheid bij het opengewerkte model van het Hospitaalkerkschip ‘De Hoop’ en wordt ook de brik ‘Doesborgh’, die ooit de wereldzeeën bezeilde, getoond.

De bedrijvigheid op het Katwijkse strand trok schilders zoals

Jan Toorop, Willy Sluiter en B.J. Blommers, maar ook buitenlandse kunstenaars zoals Hans von Bartels en G. Morgenstjerne Munthe. De meeste werken dateren uit de periode 1870-1914.

Regelmatig wordt de collectie uitgebreid met hedendaagse kunstenaars.

Bottema Op de eerste verdieping is de Bottemazaal ingericht ter nagedachtenis aan de schilderetser-illustrator Tjeerd Bottema (1884-1976) die vele jaren in Katwijk woonde en die door een legaat de inrichting van het Katwijks Museum, in 1983, mede mogelijk heeft gemaakt.

Op de bovenverdieping is Katwijk in vogelvlucht te zien.

Van de vroege historie uit de tijd van de Romeinen, de Friezen en de Franken, het Hoogheemraadschap door de eeuwen heen, de impact van de Tweede Wereldoorlog (de Engelandvaarders), de opkomst van het toerisme, tot aan de het architectuurprijzen winnende Kustwerk Katwijk van recente datum.

Er is hier tevens een scheepsbrug van een logger uit de jaren vijftig en de mogelijkheid om Katwijks dialect te beluisteren.

Neem een kijkje naar de zogenaamde kaart van Konrad Peutinger, een middeleeuwse kopie van een Romeinse reiskaart. Of de pracht en praal van de oude klederdracht, die geheel uit het straatbeeld is verdwenen.

Op 14 september vindt in het Katwijks Museum een Cultuurmarkt plaats.

VREDESKERK MET HISTORISCH BÄTZORGEL Na het succes van architect Jesse, bij het ontwerp en de bouw van de Nieuwe Kerk, kwamen er spoedig meer opdrachten voor hem los. Zoals voor het huidige Museum waar vroeger reder Meerburg woonde en enkele andere huizen. En zo ook voor de Vredeskerk.

Bij het binnen gaan ervaart men de halvormige ruimte, typerend voor de architectuur van Jesse rond de eeuwwisseling. Het dak wordt gedragen door houten spanten, die op en aan de metselwerkmuren rusten. De kerk kwam gereed in 1905, heeft verschillende keren een restauratie ondergaan en is onlangs geheel vernieuwd. Na restauratie in 2014 werd het een Gemeentelijk monument.

Bätzorgel Wat echt de moeite waard is, is het Bätzorgel. Deze is inmiddels 256 jaar oud. De bouwer

van het orgel, Johan Heinrich Hartman Bätz, werd in 1709 geboren en is de eerste van drie generaties Duitse orgelbouwers. Het orgel heeft verschillende eigenaars gehad, zoals de Doopsgezinde kerk in Utrecht. In 1859 kwam het orgel in handen van de Hervormde Gemeente van Katwijk aan Zee die het orgel in de Oude kerk aan een zijmuur heeft ‘gehangen’.

orgel (1765) laten klinken en diverse orgelwerken ten gehore brengen.

jubileum heeft gevierd in deze kerk op het monumentale J.H.H. Bätzorgel uit 1765.

Slotconcert: Om 15.30 uur bent u van harte welkom en vindt het slotconcert plaats door Rob van Efferink, die onlangs zijn 50 jarig organisten-

U bent van harte welkom om op zaterdag 10 september in de Vredeskerk het monumentale J.H.H. Bätzorgel (1765) te komen beluisteren.

de Vereniging voor Christelijk Onderwijs op Gereformeerde Grondslag. Deze breidde het eerste gebouw van 3 lokalen (het middendeel) uit naar 7 lokalen: 2 zijvleugels met elk 2 lokalen en een hoektoren. Tot september 1963 ging de school verder onder de naam ‘Franse- of Sluiswegschool’. In dat jaar werd het de ‘Gaspard de Coligny School’.

Dit duurde tot 1983 toen deze school naar een nieuw gebouw aan de Meerburgkade ging.

Hierna werd het pand door de Gemeente Katwijk ter beschikking gesteld aan de Stichting Volksuniversiteit K&O (Kunst

en Ontspanning) Katwijk, die er nu nog is gehuisvest voor het geven van cursussen aan volwassenen. Hiermee is Sluisweg 16 in Katwijk een van de weinige gebouwen dat al meer dan 100 jaar gebruikt wordt voor het doel waarvoor het is gebouwd: het geven van onderwijs.

Bij de bouw van de Nieuwe Kerk werd het orgel verkocht aan de Gereformeerde kerk.

Activiteiten Tijdens de open Monumentendag kunt u de Vredeskerk bezichtigen tijdens de dagopenstelling- zowel ‘s’morgens als ’s middags.

Orgelconcerten Vanaf 13.30 uur zullen Rob van Efferink, Frank Borsboom en Willem Guijt het J.H.H. Bätz-

‘FRANSCHE SCHOOL’/K&O-GEBOUW In 1881 liet Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland het Katwijkse gemeentebestuur weten dat het meer dan noodzakelijk was dat er een school voor meer uitgebreid lager onderwijs zou worden gesticht.

was de openbare Burgerschool gereed. Op de school werd als voorbereiding op het voortgezet onderwijs, ook les gegeven in het Frans, zodat de school in de volksmond al snel de ‘Fransche School’ werd genoemd.

Er zat voor het gemeentebestuur weinig anders op dan aan de wens van GS gevolg te geven. Derhalve werd bij raadsbesluit van 11 mei 1882 een commissie aangewezen die moest nagaan waar het nieuwe schoolgebouw zou komen. Als gevolg van het rapport besloot de raad op 4 september 1882 tot aankoop van duingrond aan het begin van de ‘Grindweg van het Dorp Katwijk aan Zee naar de Sluis’. Nu de Sluisweg. Architect J.I. van Waning uit Rotterdam kreeg opdracht een school te ontwerpen voor 144 kinderen.

De aannemers Gerrit de Best en Johannes Verloop voerden het werk uit en in december 1883

Opheffen In het vissersdorp Katwijk was er echter weinig belangstelling voor dit soort onderwijs. Zo telde de school in 1893 slechts 50-60 leerlingen: nog niet eens een halve bezetting! Al snel wilde de gemeenteraad de school daarom al weer opheffen. Dit stuitte op weerstand uit Den Haag. Pas in 1914 gaf GS toestemming tot opheffing nadat het gemeentebestuur had verzekerd dat op twee bestaande openbare scholen een gelijksoortig onderwijs kon worden gevolgd. Het gebouw werd gebruikt door de Visscherijschool samen met de Katwijkse Naaischool. In 1920 kwam de school in gebruik van

Tijdens Open Monumentendag is er in het gebouw een fototentoonstelling over de duurzaamheid van de drie historisch belangrijke bedrijfstaken van de gemeente Katwijk: Bloementeelt, groenteteelt en visserij.

BIKE 2 SCHOOL !

GAZELLE ORANGE C7+ HMB

UIT VOORRAAD LEVERBAAR!

• Bosch Active Line middenmotor, 40 Nm • Inclusief 300 WH accu, tot 90 km actieradius • 7 naafversnellingen

NU VOOR

€ 2.599, INCLUSIEF 5 JAAR GARANTIE vraag naar de voorwaarden in de winkel

BATAVUS PACKD START 3

UIT VOORRAAD LEVERBAAR!

• 3 naafversnellingen • Terugtraprem • Schwalbe Frank anti-lekbanden • Verlichting gevoed door naafdynamo • Dubbele standaard en stuurblokkering • Zithouding rechtop • Ook verkrijgbaar als herenmodel • Verkrijgbaar in diverse kleuren • 19,3 kg

€ 649, VOOR

€ 599, INCLUSIEF SERVICEPAKKET!

SPARTA CGRID ENERGY

UIT VOORRAAD LEVERBAAR!

• Bosch Active Line Plus middenmotor, 50 Nm • Keuze uit 400 of 500 Wh accu • Tot 110 km actieradius o.b.v. 400 Wh accu • 7 naafversnellingen • Hydraulische schijfremmen • Schwalbe Road Cruiser Plus anti-lekbanden • Automatisch voor- en achterlicht • Verende voorvork • Zithouding rechtop

NU VOOR

€ 2.849, (INCL. 400 WH ACCU)

INCLUSIEF SERVICEPAKKET EN 5 JAAR GARANTIE!* *Vraag naar de voorwaarden in de winkel

www.BIKETOTAAL-LUYTEN.nl

Achterweg 22 2223 BG Katwijk 071-4029035 www.biketotaal-luyten.nl

HUIS VAN DE FAMILIE FREKE-VAN DER SLUIS | E.A. BORGERSTRAAT 1 ‘In 1996 kwamen wij te wonen in “Het grote gele huis met de poort”. Dit huis werd omstreeks 1906 gebouwd.

De architect was Hendrik Johannes Jesse (1860-1943). Er is nog een kopie van de ontwerpschets van Jesse aanwezig.’

Opdrachtgever voor de bouw was de aannemer Rein Ouwehand (1862-1940). In 1888 had Rein, die ook wethouder was, al een passend huis voor zichzelf gebouwd (Burgersdijkstraat 8). Kennelijk gingen de zaken goed, want eind 1905 kreeg hij een bouwvergunning voor dit opvallende pand aan het begin van de E.A. Borgerstraat. Hiervoor moesten overigens weer een aantal kleine huizen verdwijnen.

‘Toen wij hier kwamen wonen zijn ondermeer het dak en de dakgoot volledig hersteld. Veel “moderniseringen” uit de jaren

zeventig werden verwijderd, zoals de steenstripwanden, de bar in de woonkamer en heel veel schrootjes. In een latere fase is de grote poort gerestaureerd en zijn de muren opnieuw gevoegd. De monumentale schouwen en fraaie paneeldeuren werden ook zoveel mogelijk in oorspronkelijke stijl teruggebracht.’

Gelukkig zijn ook nog veel authentieke elementen bewaard gebleven, zoals de vestibule met de mooie rondbogen en de door Jesse ontworpen kapstok.

De hal heeft een prachtige marmeren vloer en wanddecoratie met daarboven een deel van het oorspronkelijke schoorsteenstuk uit de woonkamer.

Fraai zijn de Jugendstil plafonds en de gebrandschilderde glas-in-loodramen in de woonkamer met afbeeldingen van een Bomschuit, de Oude kerk

en de Meelzak, gemaakt door het glas-in-lood atelier Kerling uit Den Haag. Deze ramen zijn tijdens de oorlog in de tuin begraven geweest en hebben zo het oorlogsgeweld overleefd.

groen geglazuurde tegels.

Een monumentale trappartij leidt naar de eerstst verdieping waar in de keuken nog de oorspronkelijke schouw en servieskast te zien zijn.

Het voormalige kantoor van Rein Ouwehand, dat wij nu ook als werkkamer gebruiken, heeft een authentieke schouw van

Helemaal op zolder is de authentieke dakconstructie zichtbaar.’

DE OUDE REDSCHUUR / REDDINGBOOT KURT CARLSEN De Oude Redschuur aan de Rijnmond in Katwijk. U kent die vast wel; die loods met z’n opvallende blauwwitte strepen op de deuren. Op Monumentendag kunt u er een kijkje gaan nemen. In de botenloods is dan onder andere de oude reddingboot Kurt Carlsen te zien, die van 1953 tot 1990 dienst heeft gedaan in Noordwijk. Tegenwoordig is de Kurt Carlsen een varend monument en van hetzelfde type als de voormalige Katwijkse reddingboten Barend van Spreekens en Casparis.

De Oude Redschuur, gebouwd in 1951 voor reddingboot Baron van Kattendijcke van KNRM Katwijk, is een gemeentelijk monument en al ruim twintig jaar niet meer in gebruik als standplaats voor de Katwijkse reddingboot. Die staat sinds de eeuwwisseling een stuk dichterbij zee in een nieuwe boten-

loods naast het parkeerterrein Noordduinen.

De loods aan de Rijnmond biedt in de wintermaanden nog wel onderdak aan de bomschuit KW88, die in zomerse maanden bij de Vuurbaak staat aan de Boulevard.

De Oude Redschuur is drie jaar geleden gerestaureerd en ziet

er van buiten én van binnen weer fantastisch uit. De loods is in beheer bij Stichting Kattekse CultUren, die de botenloods graag open stelt voor iedereen die daar gebruik van wil maken.

Een voorstelling, een vergadering, een concert, een expositie, etc.

Oude Redschuur, Rijnmond 200, zaterdag 10 september, 10.00 – 16.00 uur. www.deouderedschuur.nl FB: De-Oude-Redschuur info@kattekseculturen.nl Foto: Reddingboot Kurt Carlsen in de Oude Redschuur aan de Rijnmond. © RD

UW NIEUWE VLOER? Een tegelvloer, mooi, duurzaam en onderhoudsarm

✔ Lokaal ✔ Persoonlijke service ✔ Hoogwaardige kwaliteit

RUIME KEUZE WAND- EN VLOERTEGELS EN VEEL UIT VOORRAAD LEVERBAAR!

Vloerverwarming en/of tegels plaatsen?

Ook hiervoor bent u bij ons aan het juiste adres! Informeer naar de mogelijkheden.

Kijk alvast voor inspiratie op

www.cerados.nl

’t Heen

KATWIJK

Taanderstraat 18-A (boven DW Kozijnen) 2222 BE Katwijk W www.cerados.nl • E info@cerados.nl •T 085 130 44 39

Kom langs of maak een afspraak op 085- 1304439 of mail naar info@cerados.nl

FIETSROUTE OPEN MONUMENTENDAG 2022 De route begint en eindigt bij het gemeentehuis van Katwijk, zodat u op ieder gewenst punt kunt starten en eindigen. De monumenten zijn (onder voorbehoud) op zaterdag 11 september geopend van 10.00 tot 17.00 uur.

1. Gemeentehuis, Kon. Julianalaan 3, Katwijk Bij het verlaten van het gemeentehuis via de hoofdingang slaat u rechtsaf en meteen weer rechtsaf het fietspad op. Zo rijdt u onder het gemeentehuis door. Bij de eerste gelegenheid weer rechtsaf slaan, de Willem de Zwijgerlaan op.

• Het fietspad maakt een flauwe bocht naar links en u steekt bij de oversteekplaats de Zeeweg over.

Meteen links afslaan bij het bereiken van de overkant.

U rijdt nu richting zee.

Tegenover het marktterrein ziet u Duinoord.

2. Struikelstenen voor Duinoord 38 • Hier liggen op de ventweg 3 zgn. Struikelstenen, herdenkingsstenen ter herinnering aan de vanuit dit huis weggevoerde en in de concentratiekampen omgekomen Joodse personen. U rijdt terug naar de Zeeweg 2A. De Theemuts, Duinoord/ Zeeweg 105 (open van 13.00 tot 17.00 uur) • en slaat hier links af.

• Bij de rotonde ter hoogte van de Karel Doormanlaan vervolgt u de weg rechtdoor op de Zeeweg.

• U neemt de eerste zijstraat naar links, de Voorstraat in.

• Tot de hoek van de tweede zijstraat links, daar staat het huis van de Fam. Kraaijenoord.

3. Huis Fam. Kraaijenoord, Annastraat 2 (niet open) • U vervolgt uw weg op de Voorstraat.

• Bij de splitsing Voorstraat/ Zuidstraat slaat u vóór de kerk linksaf naar de Zuidstraat.

•

Meteen aan het begin treft u aan de linkerkant: 4. Oude Begraafplaats, Zuid-straat • Bij het verlaten van de begraafplaats rijdt u terug de Zuidstraat in.

• U slaat meteen links af, de Schoolstraat in.

5. Brandweerstalling, t.h.v.

Schoolstraat 2a • Bij het verlaten van de Brandweerloods slaat u linksaf de Schoolstraat in.

Deze helemaal uitrijden tot de Parklaan.

• Bij de Parklaan rechtsaf richting de duinen en de Sportlaan. Deze ligt in het verlengde van de Parklaan.

• U volgt de Sportlaan tot u recht voor u, op de top van de duinen, de Soefitempel ziet liggen: 6. De Universel - Soeficentrum, Zuidduinseweg 7 • Bij het verlaten van de Tempel linksaf de Zuidduinseweg verder uitrijden.

• Meteen linksaf slaan de Sportlaan op. U rijdt nu richting zee en komt uit op de Zuid-Boulevard.

• De Boulevard uitrijden richting de Vuurtoren, links ziet u: 7. Oorlogsmonument Engelandvaarders en bijbehorend Informatiepaneel. Boulevard t.h.v. Seinpoststraat.

• Even verder, aan de rechterkand ziet u: 8. De Vuurtoren, Vuurbaakplein • Weer op de Boulevard rijdt u in noordelijke richting naar het volgende monument.

9. De Oude Kerk en toren, Boulevard 109 • U steekt het Andreasplein over en voor het Biologisch Restaurant De Bonte Kraai slaat u linksaf de Weeshuisstraat in.

• Vervolgens rijdt u rechtsaf naar de Baljuwstraat.

• Meteen weer rechtsaf slaan het Baljuwplein op • Rechtsaf de Louwestraat in.

•

En de eerste straat rechtsaf de Schippersdam op.

• Terug naar de Louwestraat 10. Melkwinkel/Bakkerij, Louwestraat 10 (niet open) • Bij het Baljuwplein rechtsaf de Elleboogstraat in • Linksaf de Zuidstraat in.

Deze helemaal uitrijden.

• Linksaf weer de Voorstraat in en naar de hoofdingang rijden van de Nieuwe Kerk.

11. Nieuwe Kerk, Voorstraat 79 • Uit de kerk komende linksaf de Voorstraat in.

• De kruising rechtdoor oversteken en de Voorstraat verder uitrijden.

• Aan uw rechterhand ziet u het Katwijks Museum.

12. Katwijks Museum, Voorstraat 46 • Komende uit het museum, fietst u rechtsaf, 50 meter richting zee naar huisnummer 35.

13. Vredeskerk, Voorstraat 35 • Vanaf de Voorstraat gaat u rechtsaf de Badstraat in.

• Aan het eind van de Badstraat linksaf de Koningin Wilhelminastraat in.

• Daarna meteen de eerste rechts. U bent nu op de Sluisweg en rijdt met de bocht mee naar rechts.

14. ‘Franse’ school (K&O gebouw), Sluisweg 16 • Uit het K&O gebouw gaat u terug naar de Sluisweg en houdt rechts aan en gaat de bij de T–splitsing rechtsaf de Burgersdijkstraat in.

14A. Woonhuis E.A. Borgerstraat 1 • Deze gaat over in de E.A. Borgerstraat.

Deze uitrijden tot de Te Brittenstraat.

• Daar slaat u linksaf en rijdt door naar de Boulevard.

• Op de Boulevard rechtsaf slaan en doorrijden tot het einde van de Boulevard.

15. Voormalig Hotel Savoy (1901), Boulevard 1 thans weer Villa Allegonda (niet open)

Rechtsaf de Rijnmond op.

16. School voor de Zeevisvaart, Sluisweg 98 (niet open) • Bij de rotonde fietst hier rechtdoor. U blijft op de Rijnmond.

16A. De Oude Redschuur • Net voor de brug ziet u aan uw linkerhand de Oude Redschuur. Hiervoor moet u de straat oversteken.

• U blijft aan de kant van de Oude Redschuur en fietst terug richting Boulevard.

17. Koning Willem-Alexandergemaal, Binnensluis 3 • Bij de rotonde slaat u rechtsaf.

17A. Brugwachtershuisje Kon. Julanabrug, Biltlaan • Voorbij het gemaal slaan we rechtsaf en nemen het fietspad tot aan het de Julianabrug. Het brugwachtershuisje is niet per fiets bereikbaar. Stal dus uw fiets ter hoogte van het Hoornesplein. U vervolgt uw route te voet tot het brugwachtershuisje.

• Na uw bezoek aan brugwachtershuisje vervolgt u uw route door het pad te volgen tot aan de Kalkoven.

18. Kalkoven, Reygersberglaan (niet open) • Nu het viaduct onderdoor en naar links langs het parkeerterrein.

• Na het parkeerterrein gelijk linksaf het fietspad op.

• Dan weer gelijk linksaf richting Roversbrug.

• Over de Roversbrug, het Roversbrugpad volgen richting de Rooms Katholieke Kerk.

• De Zeeweg oversteken en linksaf voor het hekwerk van de begraafplaats langs.

19. R.K. Kerk Joannes de Doper, Kerkstraat 70, Katwijk aan den Rijn • Uw weg vervolgen de Kerkstraat in.

• De Achterweg passeren.

• Rechtdoor de Van Egmondstraat in, links passeert u het 20. Transformatorhuisje, Van

VERVOLG FIETSROUTE Egmondstraat 4 (niet open) De Van Egmondstraat uitrijden tot u op de Turfmarkt bent.

21. De Roskam, Turfmarkt 2, • Uw weg vervolgen door de Roskambrug over te gaan.

• Over de brug rechtsaf slaan. U bent nu op de Overrijn. Hier kunt u een wandelroute voor de tuinen van de Wilbert ophalen.

22. De Wilbert, Overrijn 7 • Aan het eind van de Overrijn linksaf de Burggravenlaan in.

• Vrijwel aan het eind van De Burggravenlaan rechtsaf en direkt daarna links • U bent nu in Tolhuisstraat, aan het eind ziet u de toegang tot de tuin van de Wilbert.

• Terug op de Tolhuisstraat gaat u meteen links de Baron van Wijckersloothstraat in. Deze komt uit op de Sandtlaan.

• De weg oversteken en linksaf de Sandtlaan op, totdat u aan uw linkerkant het Wellantcollege passeert.

• Hier meteen bij de stoplichten linksaf, oversteken en de Spinozalaan in.

• Deze volgen met de bocht mee naar rechts. U ziet aan uw rechterhand het Spinozahuis.

23. Het Spinozahuis, Spinozalaan 29, Rijnsburg • Aan het eind van de Spinozalaan links de Katwijkerweg en de Kanaalstraat op.

• De vierde zijstraat rechts is de Burgemeester Hermansstraat 24. Maranathakerk, Burg.

Hermanstraat 40 (niet open) • Aan het eind links aanhouden richting Brouwersstraat.

• Rechts aanhouden en direct oversteken naar de Korte Voorhouterweg • U neemt de 2e mogelijkheid om rechtsaf te gaan.

•

De weg gaat over in een onverhard pad, dat u helemaal uitrijdt tot het park.

24A. Merovechpark • Vanuit het Merovechpark fietst u dezelfde weg terug en steekt Brouwersstraat weer over en gaat voorbij de school links af het Noordeinde op.

• Weg vervolgen op de Koestraat tot de Vliet.

• Langs De Vliet Noordzijde richting het centrum.

• Bij de Wilhelminaboom linksaf de Kerkstraatbrug over en de Kerkstraat in.

• U komt uit op het Burg Koomansplein.

25. Grote of Laurentiuskerk/ Mausoleum, Burg. Koomansplein • Aan de zuidkant van het Burg. Koomansplein is de Oude Vlietweg 26. Museum van het Genootschap Oud Rijnsburg, Oude Vlietweg 6 • U fietst langs het museum en slaat linksaf de Tramstraat in.

• Steek de Oegstgeesterweg over en vervolg uw route over de Oranjelaan • Rechtsaf de Christinalaan op, sla rechtsaf om op de Christinalaan te blijven.

• Sla linksaf naar de Kamerlingh Onnesstraat richting Christinalaan.

27. Gedenkteken uit 1925, Sandtlaan / Kamerlingh Onnesstraat 62.

• Bij de Begraafplaats is het Gedenkteken.

• Ga noordoostelijk op de Kamerlingh Onnesstraat richting Christinalaan.

• Sla rechtsaf naar de Valkenburgerweg.

• U rijdt deze op en volgt de weg.

• Waar de weg samenkomt met de Waterboslaan houdt u links aan.

• Na het Waterbospark slaat u rechtsaf het Valkenburgse veerpad op en neemt u het pontje naar Valkenburg.

28. Het ruim 400 jaar oude

50 meter na de slagboom Valkenburgs pontje, Veerpad • ziet u links het bezoekers• Recht over steken de centrum van Stichting Broekweg in.

Historie Vliegveld Valken• Bij het Castellumplein aan burg. de Broekweg staat de kerk • Rij dezelfde weg terug tot met de toren. de kruising bij de Tjalma29. en 29 A: Toren Museum weg, steek deze recht Oud Valkenburg en Nederover, houdt links aan lans Hervormde Kerk, Castel• dan komt u op de Hyacintlumplein, Valkenburg straa. Vervolg deze weg Naast de Kerk en het mutot de kruising Molentuinsieum vindt u de oorlogsweg/Wassenaarseweg. graven.

• Sla rechts af de Molen30. De oorlogsgraven, tuinweg in tot de volgende Broekweg kruising u ziet dan rechts • Na het verlaten van het de molen staan. museum / oorlogsgraven 33. Korenmolen ‘De Gereggaat u op het Castellumtigheid’, Molenweg, Katwijk plein rechtsaf richting de aan den Rijn Middenweg.

• Terug op de Valkenburg• Aan het eind van de Midseweg komt u bij de kruidenweg naar links en de sing met de Molentuinweg.

Hoofdstraat oversteken.

• Deze oversteken naar de • U komt uit bij ’t Boonrak, Rijnstraat. Deze vervolgen deze loopt in een U-vorm. tot de Kerklaan aan de Ga bij de eerste kruising linkerkant. linksaf. Hier ligt het oude gemeentehuis aan de Rijn. 34. Ned. Herv. Kerk en be31. Burgemeesterswoning en graafplaats, Kerklaan 12 latere Gemeentehuis, Hoofd- • U kunt nu terugrijden naar straat 6 (niet open) de Rijnstraat en deze ver• U rijdt ‘t Boonrak weer uit volgen, tegenover de R.K. tot u op de Hoofdstraat Kerk Joannes de Doper bent. zien we rechts de ingang • Dan naar links richting van de Joodse begraafLeiden. plaats.

• Rechtsaf de Marinus Post35. Joodse begraafplaats, straat in.

Rijnstraat 151, (niet open • Voor het Marinus Posti.v.m. sabbat) plein gaat u linksaf de • Vanaf de begraafplaats Achterweg in. slaan we rechtsaf de Zee• Rechtsaf het viaduct over,. weg op richting gemeente• Sla rechtsaf en rij op de huis.

Kooltuinweg (parallel • Voor u bij het gemeentelangs de N206 Tjalmahuis bent ziet u aan de weg) richting Watertolinkerkant 2 witte huizen, ren-Katwijk, het linker is Zeeweg 133.

32. Bezoekercentrum 36. Struikelstenen, (Museum) Vliegkamp ValkenZeeweg 133 burg, Marinevliegkamp 250 Hier liggen op de ventweg • • Rij door tot de kruising, zes zgn. Struikelstenen, hier slaat u links af de herdenkingsstenen ter Wassenaarseweg op herinnering aan de van • .Volg de borden die verhieruit weggevoerde- en wijzen naar de Theater in de concentratiekamHangaar (Soldaat van pen omgekomen Joodse Oranje). families.

• Bij de ingang van het vliegveld slaat u linksaf Einde route • Volg deze weg tot de slagboom (die is open).

KONING WILLEM ALEXANDERGEMAAL Het Koning Willem-Alexander gemaal is een boezemgemaal in de kern Katwijk aan Zee. Op 12 juni 1951 keurden de Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland het ontwerp van het nieuwe gemaal goed en hetzelfde jaar werd er aan de bouw begonnen.

Het gemaal werd geopend in 1954 en verving een binnensluis op deze locatie aan de Oude Rijn uit 1806 en een aansluitend boezemgemaal.

Het gemaal pompt water uit de Rijnlandse boezem.

Rijnland, met het plan om het oude stoomgemaal te vernieuwen. Om de natuurlijke lozing te vermeerderen moesten de binnen- en buitensluis afgebroken worden, een schutsluis worden gebouwd (voor toekomstige zandwinning), een nieuwe uitwateringssluis worden gebouwd (die de eerste zeewaterkering zou vormen),

BRUGWACHTERSHUISJE JULIANABRUG

Van de 1.000 brugwachtershuisjes in Nederland staan er honderden leeg. Het is cultureel erfgoed. Nederland heeft vermoedelijk de meeste brugwachtershuisjes ter wereld.

Stichting Brugwachtershuisjes Nederland zet zich in om leegstand van deze huisjes te voorkomen.

In 2021 is de Julianabrug volledig gerenoveerd. Destijds is ook besloten dat de brug geen functie meer zal krijgen, en daarmee voor eeuwig gesloten

Gemaalunit Het huidige gemaal werd in 1954 in werking gesteld. Rond de jaarwisseling 1954-1955 werd de machine-installatie van het oude gemaal gesloopt.

In 2008 werd begonnen met de bouw van een nieuwe gemaalunit naast het bestaande gemaal uit 1954. Op 19 november 2011 werd het geheel feestelijk geopend.

Op het gebouw bevinden zich verschillende details van de beeldhouwer Hans Petri en tegen het gebouw bevindt zich een bronzen beeld van graaf Willem I van Holland, gemaakt door Oswald Wenckebach in 1954.

Koning Vanwege de troonswisseling en de inspanningen van koning Willem-Alexander voor goed en gezond waterbeheer, besloot hoogheemraadschap besloten aan het boezemgemaal Katwijk de naam van de koning te verbinden. De belettering werd feestelijk onthuld op monumentendag, 14 september 2013.

De bouw van het iets ten noorden van de sluis gelegen stoomscheprad-gemaal werd in 1881 voltooid en kostte minder dan 500.000 gulden. Dit gemaal werd in de loop der jaren verbeterd en werd in 1923 aangesloten op het gemeentelijke elektriciteitsnet. In 1943 kwam ingenieur P. de Gruyter, hoofd van de Technische Dienst van het Hoogheemraadschap van

Nederland telt veel brugwachtershuisjes. Een groot deel daarvan wordt helaas niet meer gebruikt omdat de bruggen tegenwoordig op afstand worden bestuurd. In 1964 werd de Julianabrug - en het bijbehorende Brugwachtershuisje - in Katwijk in gebruik genomen.

verbreding van de bestaande voorboezem (uitwatering) en het maken van nieuwe langere hoofden in zee plaatsvinden.

blijft. Wel heeft men het brugwachtershuisje als erfgoed bewaard en heeft deze nu een maatschappelijke functie gekregen.

Het huisje is een verkooppunt voor lokale producten en initiatieven, die via de commerciële kanalen minder kans krijgen.

Op deze manier worden die meer zichtbaar. Daarnaast biedt het huisje plaats om foto’s van toen en nu van de brug op te hangen, als haakje voor mooie verhalen uit het verleden.

Het erfgoed zal op deze manier bijdragen aan andere maatschappelijke doelen, zoals op het gebied van cultuur en toerisme.

Op de website www.brugwachtershuisjekatwijk.nl vind u alle informatie nog eens terug.

Sluisweg 2a • 2225 XL Katwijk aan Zee • 071 40 180 10 • info@wapenvankattuk.nl

www.wapenvankattuk.nl Brasserie

Havenkwartier Rogstraat 1 te Katwijk aan Zee - 071 529 49 22 - info@Brasserie-Havenkwartier.nl

www.Brasserie-Havenkwartier.nl

Haringkade 6 te Katwijk aan Zee - 071 40 863 79 - reserveringen@DeZuid-Wester.nl

www.DeZuid-Wester.com

PRACHTIGE H. JOANNES DE DOPERKERK Deze H. Joannes de Doperkerk is gebouwd in zeven maanden tijd. De eerste steenlegging vond plaats in oktober 1910 en de ingebruikname was mei 1911.

Het is de laatste neogotische kerk boven de rivieren, naar het ontwerp van de architect Jean Groenendael. Hij was een leerling van de grote bouwmeester Pierre Cuypers, vooral bekend van het Rijksmuseum en het Centraal Station in Amsterdam.

Interieur van de kerk U zult zich verbazen over het interieur van de kerk, neem de glas-in-loodramen boven het hoofdaltaar van de Maastrichtse glazenier Huub Levigne uit 1948 en het glas-in-loodwerk van Balendong uit 1950 in de kruiskapellen. Veel bezoekers hebben bewondering voor de kruiswegstaties, geschilderd door bouwpastoor Hendriks in de jaren 1916-1920. De figuren op de doeken zijn o.a. parochia-

naar de uurwerkzolder. Daar krijgt u alle uitleg over het uurwerk. U hoeft zich hiervoor niet aan te melden.

Niek van der Meij bespeelt in het kader van de Nationale Orgeldag van 14.00-15.00 uur het Reil-orgel voorin de kerk. Dit kwam enige jaren geleden in de kerk vanuit De Moeder Gods uit de Voorschotense parochiekern van de parochie H. Augustinus.

Van 15.00-16.00 uur bespeelt hij boven de ingang het Pels-orgel, van de bekende orgelbouwerfamilie uit Alkmaar, dat in 1923 achterin de kerk is geplaatst.

Neem de trap gerust naar boven om te kijken / luisteren en Niek alle vragen te stellen. En mis-

nen die model hebben gestaan.

Zoekplaatje voor de bezoekers: de pastoor heeft zichzelf ook ingeschilderd. Op welke van de veertien staties kun je hem zien? Kijk ook even naar de pilaren. Deze komen uit de steengroeven van de rivier de Ourthe en heten daarom ‘Petit basalt d’Ourthe’. Zoek naar de fossielen van beestjes en schelpen in deze pilaren. Ook graag uw aandacht voor het ‘Rococo-altaar’ van rond 1760 en afkomstig uit het r.-k Jongensweeshuis in Amsterdam. Werkelijk een icoon op zich. Voor het hoofdaltaar staat nog een altaar. Waarom? Dat hoort u vast bij de rondleiding.

Klokkenspel en een muzikale aankleding Om 10.00 uur, 11.00 uur en om 12.00 uur verzorgen Piet Hagenaars en Martien van Steijn een klim naar boven

schien mag u zelf ook uw talenten als organist(e) laten horen aan alle bezoekers.

Van 10.00 – 17.00 uur kunt u natuurlijk ook op eigen gelegenheid de kerk bezoeken, in een kleine zeven maanden gebouwd, maar u kan ook op verzoek rondgeleid worden door één van de aanwezige gidsen.

Trots op ons monument!

Als de orgels zwijgen is er in de kerk, passender kan het niet, Gregoriaanse muziek te beluisteren. Bij de ingang van de kerk kunt u ook het boek ‘Van stof ontdaan’ van Harry Fennes kopen (€ 10,-), of een boekje over de door pastoor Hendriks begin twintigste eeuw geschilderde kruiswegstaties (€ 5,-), of dé cd van het schitterende kinderkoor ‘De Vrolijke Noot’ (€ 5,-). Monumenten waar we trots op zijn!

En natuurlijk kunt u ook uw waardering voor het kerkgebouw tonen na afloop met een financiële bijdrage via de Givt-app.

DE ROSKAM HET MIDDELPUNT VAN BINNEN De Roskam en Katwijk aan den Rijn zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. De voormalige herberg is hét zenuwcentrum van het Katwijkse verenigingsleven en wordt beschouwd als dé huiskamer van de kern.

kam is naast regthuys en gemeentehuis een pleisterplaats voor mensen op doorreis om er uit te rusten of te eten. Je kon de paarden stallen en ze te eten geven. Ze werden gereinigd met borstel en kam, het zogeheten rossen.

De Roskam wordt voor het eerst genoemd in het jaar 1560. Het pand is ooit midden in het dorp gebouwd aan een knooppunt van doorgaande wegen. De bebouwing is ruim opgezet, omzoomd met veel akkers en groen. Het is immers een agrarisch dorp. Gegoede families hadden hier hun buitenplaatsen.

De Roskam doet rond 1560 dienst als regthuys met gevangenis. De Heer van beide Catwijcken en ‘t Sandt is van oudsher eigenaar. Schout en Schepenen hebben hier hun onderkomen. Herberg De Ros-

Regthuys Dominee Pars schrijft in 1697 in zijn beschrijving van de beide Katwijken over De Roskam het volgende: een fray Dorps Raad en Regthuys met een galerij voor in de gevel.

De raadkamer en de secretarie worden sinds jaar en dag door de gemeente gehuurd van de logementhouder. De Roskam is in feite het eerste gemeentehuis van Katwijk. Overigens heeft in 1875 ook notaris mr.

Karel de Koning hier zijn kantoor. In 1877 verlaat de gemeente De Roskam om het raadhuis verderop te vestigen

in de Rijnstraat.

In 1881 gaat de stoomtram naar Leiden rijden voor De Roskam langs over de Roskambrug door de Bruggestraat.

De Roskam doet tot 1891 dienst als tramhalte.

Daarna rijdt het voertuig over de nieuwe trambrug aan de Sandtlaan en wordt wachtlokaal ’t Wachtje in de Rijnstraat in gebruik genomen.

Ontmoetingsplaats In 2000 dreigt het Etablissement De Roskam zijn functie als onderkomen voor verenigingen en als de ontmoetingsplaats voor de bevolking te verliezen en wordt verkocht.

Omdat een aantal inwoners wil voorkomen dat De Roskam als huiskamer verdwijnt, wordt een stichting opgericht.

Stichting De Roskam koopt het eeuwenoude pand en zorgt ervoor dat het wordt gerestaureerd. Het is absoluut moeite waard dit prachtige pand, wat nu weer een actieve locatie is, te bezichtigen.

Open vanaf 10.30 uur.

GEDENKTEKEN BEGRAAFPLAATS RIJNSBURG | Op de algemene begraafplaats aan de Sandtlaan, die door de Stichting Begraafplaatsen Rijnsburg wordt beheerd, staat een bakstenen gedenkteken uit 1925 ter herinnering aan de schenking door de heer G. van den Eijkel Azn. van de begraafplaats in 1893.

Het betreft een torenvormig bakstenen monument uitgevoerd in baksteen in een zakelijk expressionistische stijl. In

het gedenkteken zijn vier zitbankjes en vier bloembakken verwerkt.

Verder is daar de vroegere aula te bekijken en twee grote beuken, die ook op de gemeentelijke monumentenlijst staan.

Gedenkteken Algemene begraafplaats.Toegankelijk vanaf de Sandtlaan of Kamerlingh Onnesstraat

BUITENPLAATS HET HOF VAN KATWIJK Voormalige buitenplaats Het Hof van Katwijk, de tuin achter de Wilbert draagt talloze herinneringen met zich mee uit diverse periodes van onze lokale geschiedenis.

In de 13e eeuw behoorde dit gebied tot het grondgebied van de Graaf van Holland en stond er een klein kasteeltje, Huijs ‘t Sant. Eind 17e eeuw legde een adellijke familie er een lustoord aan; het Heerenhuis aan de Overrijn en daarachter een schitterende tuin die was geïnspireerd op de beroemde Franse tuinen.

Deze buitenplaats ligt er nog steeds! In 1831 werd de buitenplaats namelijk gekocht door een katholieke baron om er een katholiek gymnasium te stichten. Dit gymnasium heeft een prominente rol gespeeld in de emancipatie van het katholicisme. Het werd het eerste ‘wereldse’ katholieke gymnasium van Nederland.

De historische tuin werd in deze periode uitstekend onderhouden en benut om te debatteren en toneelstukken op te voeren. Bovendien hadden de jongens die er hun opleiding deden er hun moestuinen.

Wil je ervaren hoe de jongens en hun leermeersters door de tuinen wandelden, zien wat er herinnert aan vroeger tijden en ontdekken welke beelden er staan en stonden? Haal dan de wandelfolder op bij de Roskam.

SPINOZAHUIS RIJNSBURG, EEN ICOON IN HET DORP De wereldberoemde filosoof Barurch Spinoza werd in 1632 in Amsterdam, in de wijk Vloedenburg (nu Waterlooplein-buurt), geboren. Het huis van zijn ouders bleef niet bewaard, wel zijn er drie huizen waar Spinoza enige jaren heeft gewoond, in Rijnsburg, Voorburg en Den Haag.

Spinoza vestigde zich in 1661 in Rijnsburg. Dit dorp stond in die tijd bekend als een ontmoetingsplaats voor Collegianten, een vrijzinnige Protestantse stroming, waaronder Spinoza vrienden had. In de woning van de chirurgijn Herman Homan had hij als kostganger een kleine kamer, waar hij lenzen voor optische instrumenten sleep en zijn overpeinzingen met de ganzenpen neerschreef. Een heelmeester uit de achttiende eeuw, Johannes Monnikhoff, liet een aantekening na, waaruit blijkt

dat het huisje waarin Spinoza van 1661 tot 1663 verbleef, een gevelsteen had met een vers van Dirck R. Camphuysen: Ach! waren alle Menschen wijs, En wilden daarbij wel!

De Aard waar haar een Paradijs, Nu isse meest een Hel. Bibliotheek Toen er in 1896 in Rijnsburg een oud daglonershuisje, met in de muur dit moeilijk leesbare versje, te koop kwam, herinnerde de Spinozakenner Willem Meijer zich het oude verhaal van Monnikhoff. Meijer kon zo het verwaarloosde pand identificeren als de woning van Spinoza.

Er werd een vereniging opgericht die het pand na aankoop herstelde en een bescheiden museum inrichtte dat kon functioneren als een middelpunt voor de studie van leer en leven van de wijsgeer. De bibliotheek, die Spinoza volgens de in diezelfde

tijd ontdekte boedelbeschrijving van een notaris bij zijn dood in 1677 bezat, werd grotendeels gereconstrueerd. De perkamenten en leren banden vormen nu een boekenverzameling die uniek is in de wereld. In deze en in de andere museumkamers treft men portretten aan, evenals facsimile’s van brieven en documenten en een lenzenslijpmachine voor het slijpen van microscopen en telescopen. Tot 2001 bestond het museumgedeelte uit twee kamers. De overige ruimtes werden bewoond

door een huisbewaarder. Na een ingrijpende restauratie werd op 27 maart 2012 het hele huis, als modern museum, voor het publiek heropend.

Openingstijden Het museum is gevestigd aan de Spinozalaan 29 in Rijnsburg en is doorgaans geopend van dinsdag t/m zondag van 13.00 17.00 uur.

Tijdens Open Monumentendag geopend van 10.00 tot 17.00 uur.

MAUSOLEUM RIJNSBURG HISTORISCHE GEDENKPLAATS In en rond de Grote Kerk in 1949 worden tijdens opgravingen de aan Floris V en zijn familie toegeschreven skeletten gevonden. Een onverwachte vondst: historisch lijkt vast te staan dat de laatste rustplaats van de Graven van Holland in de zestiende eeuw zijn verwoest door fundamentalistische aanhangers van Oranje.

Bij opgravingen onder leiding van professor Glasbergen van het instituut voor Prae- en Protohistorie van de Universiteit van Amsterdam op het terrein van het abdijcomplex worden in de fundamenten van het dwarsschip voor het koor (ereplaats van de abdijkerk) een aantal skeletten blootgelegd die op één na alle door dr. Dijkstra uit Groningen worden geïdentificeerd als de stoffelijke resten van de Graven en Gravinnen van Holland. Later zou Prof.

Maat na onderzoek aangeven,

dat het wellicht om andere stoffelijke resten zou gaan. Dit is niet bewezen.

Graven en Gravinnen Bijgezet zijn; Simon, Floris de Zwarte; Petronella van Saxen, stichtster van de Abdij en weduwe van Floris III, graaf Floris IV, graaf Floris V en graaf Jan I. Het laatste skelet, wordt door Dijkstra vastgesteld, als dat van Dirk I, de elfhonderd jaar geleden overleden aartsvader van het Gravenhuis.

en hebben de uitstraling gekregen die het toekomt. Op dat grondgebied is namelijk Rijnsburg ontstaan in het jaar 975 en heeft Petronella van Saksen in 1133 de beroemde Abdij gesticht. Jaap Smit, Commissaris van de Koning, onthulde in

2018 de prachtige herinrichting en restauratie. Het Mausoleum is gevestigd achter de Grote Kerk op voormalig grondgebied van de Abdij. Een historische plek met een rijke geschiedenis. Er is uitgebreide informatie aanwezig.

Herbegrafenis Na deze identificatie worden de Graven van Holland en hun aanhang tijdelijk ondergebracht bijgezet in het mausoleum. In aanwezigheid van Koningin Juliana in 1975, het jaar van het 1000-jarig bestaan van Rijnsburg, vindt de onthulling van het Mausoleum plaats.

Het Mausoleum en het gebied er omheen zijn gerestaureerd

GRAFVELD ONDER MEROVECHPARK RIJNSBURG Het Merovechpark in De Horn is in 2020 officieel geopend. Het grafveld ligt binnen de oude meander van de Vliet ten zuiden van het Oegstgeesterkanaal en werd in 1913 ontdekt bij het dieper omspitten van een perceel tuinbouwgrond. Tot zijn grote verrassing kwam een tuinder op zijn perceel potten tegen met daarin resten van verbrande botten, kralenkettingen en andere sieraden.

In het grafveld werden mensen begraven tussen 550 en 675.

Een groot deel van de schatten is te zien in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden en in het Museum Oud Rijnsburg.

Merovech was een Frankische koning die regeerde van 447 tot 458. In deze periode na de Romeinse overheersing kwam het Frankische Rijk, het West-Europa van nu, tot bloei.

Het park en de straatnamen in deze buurt zijn vernoemd naar het gevonden grafveld uit de Merovingische tijd.

Graven met status Vooral belangrijke personen kregen op dit grafveld een plaats. Volwassen vrouwen werden begraven met kleurrijke kralenkettingen. Mannen

vaak met een wapenuitrusting.

In een van de graven is een zwaardkraal gevonden, een geluksteen die aan een koord bij het zwaard hing. Een gouden gesp is de meest bijzondere vondst. Rijkversierde gespen en andere sieraden lieten zien dat je bij een belangrijke groep mensen hoorde. De gevonden gesp is versierd met

gouddraad en granaten (rode edelstenen). Uit onderzoek blijkt dat de granaten helemaal uit India kwamen! Waarschijnlijk was de drager van de gesp iemand die de koning vaak ontmoette.

Het kralenveld Centraal in het park liggen uitvergrote kralen van keramiek die doen denken aan de schatten die in de graven gevonden zijn. Ook de zwaardkraal ligt ertussen. Deze is van natuursteen gemaakt. Het patroon van de gevonden gouden gesp is op een bank aangebracht.

Dit grafveld uit de Merovingische tijd is uniek en daarom beschermd Rijksmonument.

Het grafveld is verhoogd met grond waardoor het grafveld wordt beschermd. Het park is een aanwinst voor Rijnsburg en voor iedereen toegankelijk.

GRAFMONUMENTEN ONDER DE VLOER VAN DE LAURENTIUSKERK De Rijnsburgse Toren is vorig jaar geheel gerenoveerd en vormt weer een fraai geheel met de Laurentiuskerk. Wie tijdens Open Monumentendag de Grote- of Laurentiuskerk bezoekt, zal zich verbazen over de grote grafmonumenten onder de houten vlonder in het middenschip.

Alleen op deze dag wordt de houten vlonder verwijderd. Ook vinden er ‘s middags orgel-

bespelingen plaats en zijn er suppoosten om alles over de kerk te vertellen. De kerk is in 1577/1578 gebouwd met materialen van een voormalige kerk in de Hoofdstraat (toen Dorpsstraat) in Noordwijk. De kerk is achter de Romaanse toren uit de 12e eeuw gebouwd. Een restant van de Abdij van Rijnsburg die in 1133 door Petronella van Saksen, douairière Graaf Floris II van Holland werd gesticht en tijdens het Leids beleg verwoest.

In het koor bevinden zich fragmenten van grafmonumenten voor leden van het grafelijk huis van Holland. Na de ingebruikname in 1578 is de kerk vijfmaal uitgebreid: 1633, 1660, 1903, 1910 en in 1923. In 1980 werd de kerk geheel gerenoveerd. De Rijnsburgse toren is eigendom van de burgerlijke gemeente.

de zuiderzijbeuk naar ontwerp van H.J. Jesse, in 1910 met het noordertransept en in 1923 met het zuidertransept naar ontwerp van W.I. Fontein. Zo ontstond het huidige gebouw met de drie-beukige opzet met transepten. Over de restauratie in 1980-1981 verscheen een gedenkboek.

Carillon In de Romeinse tufstenen toren (12e eeuw), de enige overgeblevene van een tweetal dat het front van de oude Abdijkerk sierde, bevindt zich een prachtig carillon. De Abdijkerk had twee torens waarvan de zuidelijke bewaard is gebleven. De kooromgang kwam vermoedelijk tot stand in 1660. Tegen de kooromgang is een consistorie gebouwd. De lantaarn en de naaldspits van de toren dateren uit 1830 en zijn herbouwd bij de restauratie van 1964.

Vanwege plaatsgebrek werd de kerk in 1903 uitgebouwd met

Orgel Het orgel is in 1975 gebouwd door de firma Jac. van der Linden & Co. (Leiderdorp). Daarbij is gebruik gemaakt van het vorige orgel in deze kerk, dat in 1924 was gebouwd door de firma G. van Leeuwen en in 1953 door diens zoon Willem van Leeuwen gewijzigd. In 1989 restaureert de firma Pels & Van Leeuwen het orgel en wijzigt de dispositie.

Ook is er een ruimte ingericht als bestuurskamer waarin alles over bestuurlijk Rijnsburg met meubilair van het oude gemeentehuis te zien is. Het

museum herbergt een uitgebreide historische bibliotheek, waaronder exclusieve boeken, die nergens in de wereld meer zijn terug te vinden.

Torenbeklimmen Tussen 13.00 en 16.00 uur is er geledenheid de toren te beklimmen

MUSEUM OUD RIJNSBURG Aan de voet van de toren van de Grote of Laurentiuskerk, staat het Museum Oud Rijnsburg, Oude Vlietweg 6.

Het museum is sinds 1979 gevestigd in een prachtig gerestaureerd achttiende-eeuws woonhuis op de ontstaansgrond van de beroemde Abdij van Rijnsburg.

Het museum wordt beheerd door het Genootschap Oud Rijnsburg.

Het bestuur doet er alles aan de geschiedenis van het dorp te bewaren en levend te houden.

Door het museum te beheren, rondleidingen en exposities te organiseren, vondsten te bewaren en boeken en verhalen uit te geven. Het museum herbergt belangrijke vondsten van omstreeks 600 tot 1700.

Op de benedenverdieping van het museum vertelt een vaste expositie over de geschiedenis

van Rijnsburg in de Middeleeuwen. Er liggen waardevolle vondsten in de vitrines en er is zelfs een vitrine van de Orde van St. Jacob. Deze gaat over de geschiedenis van Floris V. Digitaal Het museum is volledig gerenoveerd en aangepast aan de eisen van deze tijd. Naast de diverse voorwerpen kan men op flatscreens, verdeeld in drie verschillende tijdsfasen, zelf de geschiedenis opzoeken en doorlezen. Vooral voor de jeugd is het aantrekkelijk dit zelf te doen. Op de flatscreens staan vele foto’s en verhalen.

Zoals over de beroemde Vrouwenabdij, de Collegianten, Spinoza en de ontstaansgeschiedenis van Rijnsburg.

Expositie Op de eerste etage is ruimte voor wisselende exposities.

HET VALKENBURGS PONTJE In 1619 vraagt de Heer van Valkenburg Johan de Hertoge aan de Staten van Holland toestemmning om een tarief voor het Valkenburgse Veer vast te stellen. De oude penning is geen wettig betaalmiddel meer en er onstaan “kijvagiën en vegterijen” rond het pontje. Met andere woorden: er wordt gescholden en gevochten. 400 jaar later is dat wel anders.

se Veer en het veer in Katwijk aan de Rijn.

Het Haagsche Schouw wordt als veer in 1802 vervangen door een brug. Hetzelfde was in Katwijk al in 1612 gebeurd.

Het Valkenburgse veer is dus het enige van de drie veren te westen van Leiden, dat nog be-

staat en is een van de oudste nog bestaande veerverbindingen in ons land.

Tot 1850 wordt er met een roeiboot overgezet. Daarna is het een echte veerpont. In 1898 wordt het tot dan toe houten vaartuig vervangen door een

ijzeren. In 1938 komt er opnieuw een ijzeren pont. Dit laatste pontje vaart tot 1998 en is nu als varend monument te zien bij het Veerpad. In dat jaar komt er een gemotoriseerde pont. Deze komt echter tot zinken en in 2005 wordt de huidige elektrisch aangedreven pont in gebruik genomen.

Als de coronamaatregelen het toelaten neemt de oude pont van 1938 op open Monumentendag de dienst over van de elektrische pont.

Geschiedenis Het veer is veel ouder dan 400 jaar. Al in 1372 wordt het genoemd, wanneer de Sint Pancraskerk te Leiden anderhalve morgen land koopt “bij het veer te Valkenborch”.

Vanouds waren er drie veerverbindingen over de Rijn ten westen van Leiden: het Haagsche Schouw, het Valkenburg-

NEDERLANDS HERVORMDE KERK VALKENBURG De Nederlands Hervormde Kerk is een ontwerp van de Rotterdamse architect G.M. Verloop en in 1949 in het centrum van Valkenburg De kerk gebouwd op een heuvel die is ontstaan door de ophoping van de resten van de Romeinse castella.

Vanaf de 9e eeuw heeft hier een kerk gestaan. Nadat in 1940 de 19e eeuwse kerk was verwoest, werd op het naastgelegen veld een noodkerk neergezet die tot 1950 dienst zou doen. Oorzaak van de 10 jaar lange wachttijd waren de opgravingen naar de castella die onder leiding van Albert van Giffen werden uitgevoerd.

Vormgeving Zowel de vormgeving als de traditionele rechtlijnige kerkplattegrond zijn typisch voor de protestante kerkbouw in het eerste decennium na WO II. De eerste steen van de kerk werd in 1948 gelegd. Uit geldgebrek werd destijds de toren achterwege

gelaten. De fundering werd wel al gerealiseerd. De huidige toren kwam in 1999 tot stand, op basis van het oorspronkelijke ontwerp van Verloop.

Architectonisch kenmerkt het kerkgebouw zich door een sobere, traditionalistische vormgeving. Karakteristiek is de eenvoudige hoofdvorm met de rechthoekige plattegrond en de tuitgevels die het zadeldak insluiten. De decoratie is beperkt tot enkele betonnen sierelementen. De licht getoogde ingangs is voorzien van holle betonnen omlijsting. De dubbele houten deuren zijn oorspronkelijk en voorzien van smeedijzeren hangwerk. Boven de ingang is een lantaarn in een historiserende vorm geplaatst. Aan weerszijden zijn twee kleine vensters met een glas-in-loodvulling aangebracht. Op galerijhoogte zijn drie getoogde vensters in de symmetrische kerkgevel geplaatst. Het lijstwerk is voorzien een glas-in-loodvulling van getinte ruitjes. Rondom de ven-

sters zijn elementen als strekbogen en banden aangebracht, die ook in het ronde venster op kaphoogte te herkennen zijn.

De gedenkramen in de beide achterste vensters zijn geschonken door de regimenten die bij de strijd in 1940 betrokken waren. Het zuidelijke raam herinnert aan vrede, het noordelijke venster aan strijd.

Tegen de westgevel is de driekantige uitbouw ten behoeve

van het spreekgestoelte geplaatst. De vierkante toren en de aanbouw zijn opgemetseld met een meer egale lichtbruine baksteen. De omloop van de toren is voorzien van een hekwerk dat meer eigentijds is vormgegeven.

LIMES TORENMUSEUM IN VALKENBURG EN OORLOGSGRAVEN VOEL DE AANWEZIGHEID VAN DE ROMEINEN Het Limes Torenmuseum in Valkenburg-ZH opent de deuren tijdens de Open Monumentendag(en) in het weekend van 10 en 11 september 2022.

In de meidagen van 1940 werd de dorpskern van Valkenburg grotendeels in puin geschoten.

Dat drama bood unieke kans om het Romeinse castellum Pretorium Agrippinae bloot te leggen. Zeven keer werd hier aan de limes – de grens van het Romeinse rijk – tussen 40 en 260 na Christus een nieuw castellum op de resten van de vorige gebouwd. De compleetheid en gaafheid waarin het castellum bewaard was gebleven gaven de opgravingen internationale bekendheid.

Het museum is gevestigd in de toren naast de kerk. De eerste etage vertelt via een tijdlijn de lange geschiedenis van Val-

kenburg, inclusief de meidagen van 1940.

Op de tweede etage staat het leven van de soldaten in het castellum aan de noordgrens van het Romeinse rijk centraal.

Er zijn (delen van) wapenrustingen, gereedschappen, sieraden en munten te zien die in Valkenburg zijn opgegraven.

De derde etage geeft een inkijkje in het leven van de burgers die in en om het castellum woonden via het vaatwerk dat ze gebruikten en hun persoonlijke eigendommen.

BEZOEKERSCENTRUM VLIEGVELD VALKENBURG OPEN Bezoekerscentrum Vliegveld Valkenburg, de voormalige telefooncentrale van het vliegveld Valkenburg “gebouw 250” is veranderd van een jarenlang leegstaande telefooncentrale in historisch Informatiepunt.

het realiseren en in stand houden van het informatiecentrum.

Stichting Historie Vliegveld Valkenburg, op 1 februari 2016 opgericht met als doelstelling het zo breed mogelijk onder de aandacht brengen van de geschiedenis van het voormalige vliegveld Valkenburg, heeft de afgelopen jaren hard gewerkt om het bezoekerscentrum te realiseren.

Verzamelde collectie De expositieruimte bevat talloze foto’s, modellen en kleine voorwerpen, maar bijvoorbeeld ook de vliegtuigtrap waarlangs vele staatshoofden afdaalden en een complete vliegtuigmotor. Ook zijn er voorwerpen te zien die recent zijn opgegraven, zoals delen van Duitse en Nederlandse vliegtuigen. Een belangrijke plaats wordt ingenomen door een meterslange, zeer gedetailleerde historisch verantwoorde maquette met hangaars en vliegtuigen.

De historie van het vliegveld heeft een betekenis die diepgeworteld zit bij mensen uit de omgeving en mensen die op het vliegveld hebben gewerkt en geleefd. Een van de hoofddoelstellingen van de Stichting Historie Vliegveld Valkenburg is

De SHVV wil ook regelmatig activiteiten organiseren, zoals een veteranencafé waar oudgedienden elkaar kunnen ontmoeten. Omdat ook scholen interesse hebben in de boeiende geschiedenis van het vliegveld, worden er lesprogramma’s voor

de jeugd ontwikkeld. Daarnaast zal het bezoekerscentrum dienen als startpunt voor wandelen fietstochten door de natuur en langs de onderdelen van de Atlantikwall.

Wie de Stichting Historie Vliegveld Valkenburg ook financieel wil ondersteunen kan zich aanmelden als donateur. Ook kan de stichting de hulp van vrijwilligers goed gebruiken:

mensen die de collectie onderhouden en beheren, gastheren en -vrouwen die in de toekomst het bezoekerscentrum kunnen bemannen, mensen die onderhoud kunnen verrichten of zitting willen nemen in het bestuur of in een van de commissies.

Aanmelden voor SHVV-werkzaamheden kan via historie@ vliegveldvalkenburg.nl. Iedereen is zaterdag 10 september van harte welkom.

EEN FEEST VAN VERRASSINGEN BIJ MOLEN DE GERECHTIGHEID Bij Molen de Geregtigheid is het ieder jaar een gezellige drukte van belang en dat is niet verrassend. De korenmolen uit 1740 is namelijk op zichzelf al een interessante bezienswaardigheid, maar dankzij de inspanningen van molenaar Jack Bouma en zijn vrouw Carita is de molen inmiddels uitgegroeid tot een mini-museum. Dit jaar kunt u bij de molen ook kennis maken met Historisch Genootschap Het Rijndorp en hun collectie archeologische vondsten.

Jack Bouma is van jongs af aan al geïnteresseerd in de geschiedenis van Katwijk en de regio. De Katwijkse geschiedenis heeft nog talloze verhalen en mysteries die nog niet verteld of uitgezocht zijn en dat motiveert hem om de lokale geschiedenis te blijven onderzoeken en de verhalen te blijven vertellen. Zijn creatieve

vaardigheden komen daarbij goed van pas. Bouma is van beroep molenbouwer met veel bouwkundige kennis en daarnaast is hij een verdienstelijk schilder. Dit komt tot uiting in Molen de Geregtigheid. Zijn enorme schilderij ‘500.000 jaar klimaat, mens en dier’ is een leerzame tijdlijn die van alles vertelt over het leven in onze regio. Een tweede doek is inmiddels in de maak en vertelt

over het leven aan de hand van grondboringen hier in de regio.

stond, van 12 meter hoog, bestaande uit hout en takken?

Ook zijn er modellen te zien van diverse type molens. Het nieuwste exemplaar is die van het ‘Hoornesmolentje’. Deze molen stond ooit langs de oever van het kanaal en had als functie de Hoornespolder droog te pompen. En wie wist er dat er langs diezelfde oever een 500 meter lang bouwwerk

Wie Molen de Gerechtigheid bezoekt komt ogen en oren tekort. De gastvrije Carita verzorgt de versnaperingen waarbij de opbrengsten altijd naar een goed doel gaan.

Komt dat zien, een leuke belevenis voor jong en oud!

ORGELCONCERTEN IN DE DORPSKERK In de Dorpskerk in Katwijk aan den Rijn kunt u dit jaar weer de gehele dag genieten van de mooiste orgelconcerten. Het rococo-orgel van de Dorpskerk is in 1765 gebouwd door de Leidse orgelbouwer Pieter Assendelft en was een geschenk van de toenmalige heer van Katwijk Frederik Hendrik Baron van Catwijck.

Terwijl u geniet van de mooiste orgelklanken kunt u de Dorpskerk bewonderen. De geschiedenis van de kerk gaat terug tot de 13e eeuw en dat is te zien aan de vele historische elementen die de kerk rijk is. Vergeet dan vooral niet naar de vloer te kijken, waar diverse grafzerken liggen uit de 17e en 18e eeuw.

Zo ligt de stichtster van het Koningshofje hier begraven en vinden we een rijk versierde steen van Carolus Boers, baljuw van Katwijk.

Bijzonder is het grafmonument van Willem van Liere en Maria van Reigersberg, een uniek beeldhouwwerk van de beroemdste beeldhouwer uit die tijd, Rombout Verhulst. Het monument is niet alleen bijzonder om haar schoonheid, maar ook omdat het betaald werd uit particulier geld. Bovendien werd voor het eerst ook de vrouw op het graf afgebeeld, ongekend in die tijd wat daarna nog maar één keer is herhaald.

Laat u meenemen door de mooie orgelconcerten en leer aan de hand van de vele historische elementen over de geschiedenis van de Dorpskerk.

Het orgel zal van 10:30 tot 16:30 uur bespeeld worden door onder andere Johan Haasnoot, Carel van Egmond, Julian Jonker, Wim van Duijn, Wim Hagen en Sjaak van Duijn.

Wees welkom in de Dorpskerk!

KATWIJKSE CULTUURHISTORIE “OP DE KAART” IN HET KORT Onderstaande monumenten zijn, tenzij anders vermeld, Open Monumentendag geopend van 10.00 uur tot 17.00 uur.

1. Gemeentehuis (1932), Koningin Julianalaan 3, Katwijk Het gemeentehuis ligt op de grens van Katwijk aan Zee en Katwijk aan den Rijn. Het gebouw is ontworpen door de architecten Hooykaas en Van Lockhorst. Op 21 september 1932 is het officieel geopend door prinses Juliana.

Naast het gemeentehuis ligt het Burgemeester De Ridderpark (1915). In het plantsoen staat het monument voor gevallenen in WO II, De Leeuw (1948),van L. O. Wenckebach. Ook is er de gedenksteen te vinden Ter herinnering aan hen die vielen na 5 mei 1945 in voormalig Nederlands Indië of waar ook ter wereld. In het plantsoentje staat een hardstenen Grenspaal, de officiële grens tussen het gemeentedeel van Katwijk aan den Rijn en Katwijk aan Zee. 2. Struikelstenen voor Duinoord 38 Tegenover het marktterrein is de ingang van Duinoord, in de ventweg liggen voor nr. 38 sinds 2018 3 Struikelstenen, dit zijn herdenkingstenen ter herinnering aan Joden die van hieruit weggevoerd en in de concentratiekampen omgekomen zijn.

2A. De Theemuts, Zeeweg 105 (van 13.00 tot 17.00 uur) Op de hoek Duinoord/Zeeweg staat op huisnummer 105 de villa bijgenaamd de Theemuts of (1937) ook bekend als Paddestoel, een ontwerp van de architect H.J. Jesse.

Tegenover de Meester C. Fockstraat , aan de Voorstraat (links) op Hogeweg 1 staat het huis Ons Prinsesje (1903), naar een ontwerp van H.J. Jesse.

Hier woonde o.a. Jan Toorop

die les heeft gegeven aan de Katwijkse kunstschilder Willem Wassenaar.

3. Huis van de Fam. Kraaijenoord, Annastraat 2 (niet open) Dit woonhuis dateert uit 1903 en is ontworpen door de architect H.J. Jesse.

Even verderop staat in de Stationsstraat het appartementencomplex De Wissel. Dit is gemaakt in de voormalige ‘Boorsmaschool’, een lagere school ontworpen door Van der Klaauw in het midden van de jaren 30 van de vorige eeuw.

Links in het plantsoentje staat het borstbeeld van schilder, etser en illustrator Tjeerd Bottema (1978) naar ontwerp van Jaap (Jacques) Hartman.

4 Oude Begraafplaats (1791), Zuidstraat De namen van de kerkmeesters staan op een ingemetselde steen naast het toegangshek van deze bijzondere begraafplaats. Katwijk aan Zee was de derde gemeente in Nederland die het begraven in de kerk afschafte en overging op het buiten de kerk begraven. Deze begraafplaats werd geopend voor het begraven van personen uit alle rangen en standen. Zo zijn er grafstenen van diverse professoren, burgemeesters, dichters/schrijvers, kapiteins, maar ook van de gewone Katwijker.

5. Brandweerstalling, Schoolstraat 2a De voormalig brandweerstalling is in 2013 weer in gebruik genomen in zijn oude functie door enkele fanatieke brandweerlieden die zich bezig houden met historische brandweermateriaal.

Daarvoor werd de stalling gebruikt door de gemeente voor enkele voertuigen. Momenteel zit in het pand Stichting Historisch Brandweermateriaal Katwijk (SHBKW) met enkele historische voertuigen- en historisch brandweer materiaal-alsmede het historische voertuig van de Noordwijkse brandweer, eigen-

dom van de personeelsvereniging van de huidige brandweer uit Noordwijk. Tijdens de Open Monumentendag zal weer veel brandweermateriaal te zien zijn en diverse brandweerwagens te zien zijn.

6. Soefi Tempel (1969), Zuidduinseweg 7 Een prachtige plek voor een tempel, zo op de top van de duinen. Het is een ontwerp van S.J. van Embden. De tempel is in beton gegoten en aan de buitenzijde bepleisterd. Aan de binnenzijde lijkt de koepel doorschijnend en laat deze een zacht gefilterd licht door in de ruimte. Deze tempel is uniek omdat het de enige tempel van de Soefibeweging is in de hele wereld.

schepen van het strand af- en aanvoeren en de lichten van de vuurtorens van Noordwijk en Scheveningen het hele kustgebied bestreken, werd de vuurbaak overbodig. De toren wordt beheerd door vrijwilligers van het Genootschap Oud Katwijk.

Er is een permanente tentoonstelling over Katwijk ingericht en op de toren krijgt u een prachtig uitzicht over de zee en het dorp.

Op het Vuurbaakplein staat de KW 88 ‘Zorg en Hoop’ (1911), de enig overgebleven originele bomschuit (garnalenboot) ter wereld. Ook ligt er een 200-jaar oud anker, dat door een Katwijks vissersschip uit de Noordzee is opgevist.

Terug op de Boulevard staat in de zeereep het beeld ‘Vrouw 7. Oorlogsmonument En- in ligstoel’ (2004) door Guido gelandvaarders en het bij- Metsers en links daarvan staat behorende Informatiepaneel voormalig Cafe Restaurant (2018). Boulevard t.h.v. de ’t Zwaantje. Dit restaurant Seinpoststraat. vervangt het in de Tweede Het informatiepaneel vermeldt Wereldoorlog, op last van de in het kort: Duitse bezetter, afgebroken 1. Het verhaal van Katwijkers eeuwenoude Restaurant het of mensen die vanuit Katwijk Zwaantje, welke gelegen was tegen de wil van de bezetters op de hoek Voorstraat / Bounaar Engeland gevlucht zijn om levard. Het nieuwe restaurant zich daar in te zetten tegen de heeft de stormramp van 1953 Duitse overheersing van ons doorstaan doordat voor het geland. bouw als fundament een bunker 2. De geschiedenis van het uit de Tweede Wereldoorlog is Zeehospitium en het tunneltje gebruikt en deze door de storm waardoor in de oorlog diverse niet is weggeslagen. Het gepersonen hebben geprobeerd bouw staat momenteel leeg. naar Engeland te ontsnappen!

3. De geschiedenis van de 9. Oude Kerk en Toren (1461), Duitse verdedigingswal, de zgn. Boulevard 109 ‘Atlantikwall’ die hier stond en De kerk werd door de Spanwaarmee de Duitsers probeer- jaarden en/of de Watergeuzen den te voorkomen dat de geal- in brand gestoken. Rond 1600 lieerden vanuit zee Nederland is de kerk weer herbouwd. Op zouden binnenvallen. oude afbeeldingen is goed te zien dat de kerk oorspronkelijk 8. Vuurtoren (1605), midden in het dorp stond. StorVuurbaakplein (niet open) men hebben in de loop der tijd De oude vuurtoren was door zoveel grond weggeslagen dat landafslag op het strand beland. de kerk sinds ongeveer150 Dit exemplaar is een rijksmonu- jaar op de Boulevard staat. In ment dat in 1989 is gerestau- de oorlogsjaren (1940 - 1945) reerd. De vuurbaak is, op de is het bovenstuk van de toren Brandaris na, de oudste van door de bezetter afgebroken.

Nederland en heeft tot 1913 Omstreeks 1953 is de toren opdienst gedaan. Omdat er geen gebouwd en voorzien van een

carillon. Katwijkers noemen de kerk ook wel de Oude Kerk of Andreaskerk.

Voor de kerk staat het beeld ‘ter nagedachtenis aan de stoere vissers die gedurende de oorlogsjaren 1914 - 1918 zijn omgekomen’ (1930) van Louis Simon Willem van der Noordaa.

Het stelt een vissersweduwe met haar zoon voor. Het beeld werd geschonken door Prinses Juliana. Zij gaf het aan de Katwijkse bevolking bij haar afscheid van Katwijk.

De Weeshuisstraat is een nagebouwd buurtje waar kleine (vissers) woningen in oude stijl zijn gecreëerd. Op de Schippersdam staat een mooie waterpomp in oude stijl en op nummer 2, zien we een eenvoudige visserswoning uit 1901 zoals ze rond die jaren talrijk in Katwijk voorkwamen.

De Louwestraat behoort met onder andere de Zuidstraat, Baljuwstraat en Voorstraat tot de aller oudste en meest karakteristieke straten van Katwijk.

10. Melkwinkel / Bakkerij, Louwestraat 10 (niet open) Deze voormalige boerderij annex bakkerij is heel lang in bezit geweest van de Familie Verdoes. De gemeente besloot in 1974 het gebouw op de monumentenlijst te zetten.In 1994 is het pand door dhr. P. Verdoes verkocht aan bouwbedrijf D. van Duijvenbode. De Rijksdienst voor Monumentenzorg heeft een restauratieplan opgesteld. Aan de hand van dit plan is het pand gerestaureerd.

De herkomst van de naam Louwestraat is niet helemaal duidelijk, maar is waarschijnlijk zo genoemd omdat de straat in de luwte (’t Loutje’) lag. Vroeger stond deze straat in het kadaster vermeld als ‘Middelstraat’ .

11. Nieuwe Kerk (1887), Voorstraat 79 De kerk is gebouwd naar ontwerp van architect H.J. Jesse in de Neo-Renaissance stijl. Het gebouw diende ter vervanging van de te klein geworden Oude

Kerk. Het is de enige kerk van voor de Doopsgezinde kerk in deze afmeting, die gebouwd is Nederland in Utrecht. In 1859 is zonder pijlers en ruimr 1.500 het aangekocht voor de Oude zitplaatsen biedt. Internationaal Kerk en na sluiting hiervan is bekend is het Van den Heuvel- het in 1886 verkocht aan de orgel (1983) dat behoort tot een Gereformeerde kerk. van de grootste van ons land.’s Het ‘Witte Schooltje’ is in 1848 Zomers vinden er orgelconcer- gebouwd als bewaarschool, ten plaats van internationaal be- van 1906 tot 1948 gebruikt als faamde organisten. De prach- ‘gemeentezaal’ en in 1949 vertige lampen van de kerk heeft bouwd en vergroot en weer in de schilder C. Jetses op een gebruik genomen als kleutervan de door hem geïllustreerde school. In 1994 werd het wederschoolplaten afgebeeld. Ook om verbouwd en is sindsdien bevindt zich in de kerk de in als winkel in gebruik voor de Renaissancestijl vervaardigde verkoop van radio’s en tv’s.

Baronnenbank, met het wapen De Badstraat is helemaal gevan de familie Van Wassenaer moderniseerd. Bij het verbouvan Catwijck. Het uurwerk in de wen van het pand op de hoek toren werd geschonken door Badstraat / Tramstraat werden Baron en Baronnesse van Was- onder de vloer de spanten van een vroeger Bomschuit (houten senaer van Catwijck. vissersschip) terug gevonden.

Deze spanten staan nu opge12. Katwijks Museum (1913), steld in het Katwijks museum.

Voorstraat 46 Het gebouw is ontworpen 14. ‘Franse’ school (K&O gedoor H.J. Jesse. Deze kapitale bouw), Sluisweg 16 rederswoning is gebouwd in Dit is een school voor het laopdracht van de Katwijkse ger onderwijs, met bouwjaar reder F.E. Meerburg. Het werd 1883, naar ontwerp van J. van van 1953 - 1981 gebruikt als Woningh. De school werd in politiebureau. Vanaf 1983 doet 1914 uitgebreid met hoektorens. het dienst als museum. Op 10 Deze school staat bij de Katmei 1984 werd het museum wijkers bekend als de ‘Franse’ door Prinses Juliana feestelijk school (de zogenaamde Burgeopend. Kunstenaar Tjeerd gersschool, hier werd in het Bottema (1884-1978) is begin van de vorige eeuw al onmedeverantwoordelijk voor de derwijs gegeven in talen, onder inrichting. In het museum beandere in de Franse taal). Ook vindt zich dan ook een speciale de bekende kunstenaar- en ‘Bottemazaal’, waar materiaal schrijver Rien Poortvliet heeft van hem, zijn kunstzinnige hier op school gezeten. vrouw en beide dochters zijn In de Burgersdijkstraat heeft tentoongesteld. Het museum links op nummer 14 (uit 1898) kent wisselende tentoonstellinHerman Heijermans tussen gen. Vaste onderdelen zijn een 1901 -1904 gewoond, de bekeur aan schilderijen, klederfaamde schrijver van tientallen drachten, stijlkamers, scheepstoneelstukken, onder andere modellen, oudheidkundige van het bekende ‘Op Hoop van voorwerpen en diorama’s.

Zegen’ (dat gedeeltelijk in Kat13. Vredeskerk (1905), Voor- wijk werd verfilmd). Het pand nummer 12, uit ongeveer 1900, straat 35 Architect H.J. Jesse ontwierp is het vroegere woonhuis van de Vredeskerk. Het is van de reder Lammens, op de gevel gereformeerde gemeente, die bevindt zich een groot tegeltazich in 1834 afscheidde van de bleau waarop een voorstelling hervormde gemeente van Kat- is afgebeeld ontleend aan het wijk. In de kerk bevindt zich het vissersleven. al evenzo befaamde Bätz orgel (1765), gebouwd door Johann 14A. Huis van familie FreHenrich Hartman Bätz. Oor- ke-van der Sluis, E.A. Borgerspronkelijk werd het gemaakt straat 1 (“Het grote gele huis

met de poort”).

Dit huis werd omstreeks 1906 gebouwd. De architect was Hendrik Johannes Jesse (18601943). Opdrachtgever was aannemer (en wethouder) Rein Ouwehand (1862-1940), die eerst in 1888 een passend huis voor zichzelf bouwde op de Burgersdijkstraat 8. Eind 1905 kreeg hij een bouwvergunning voor een groter pand aan het begin van de E.A. Borgerstraat, waar overigens een aantal kleine huizen voor moesten verdwijnen. Er is nog een kopie van de ontwerpschets aanwezig.

15. Villa Allegonda - Voormalig Hotel Savoy (1901), Boulevard 1 (niet open) Gebouwd door de Katwijkse aannemer J.A. de Best als het woonhuis Villa ‘Sigrid’. Hier woonde schilder G.M. Munthe.

In 1916/1917 is het door J.J.P. Oud (een van de oprichters van De Stijl) verbouwd tot villa in de kubistische stijl. Het huis kreeg toen de naam ‘Allegonda’, vernoemd naar de vrouw van de Rotterdamse eigenaar/ theehandelaar Trousselot. De Moorse kamer in het pand werd ontworpen door Menso en zijn zoon Harm Kamerlingh Onnes.

Het pand werd wereldberoemd.

Na het overlijden van de zoon van eigenaar Trousselot werd de villa verkocht en kreeg uiteindelijk een bestemming als hotel. In 2015 is het pand weer verkocht en krijgt het weer een woonbestemming.

16. School voor de Zeevisvaart (1953), Sluisweg 98 (niet open) Het gebouw is ontworpen door ir. J. Jonkman en P. van Dorp uit Leiden. Al in 1888 werd er in Katwijk zeevaartkundig onderwijs gegeven. Grondlegger hiervan was Cornelis Boorsma (1825-1915), directeur van de eerste visserijschool. Omstreeks 1909 werd deze in gebruik genomen. In 1951/1952 is deze vervangen door het huidige gebouw.

16A. De Oude Redschuur De loods werd in 1951 is ge-

bouwd voor de reddingsboot van KNRM Katwijk. De Oude Redschuur is van de gemeente, die vorig jaar is besloot deze te behouden, te restaureren en een nieuwe toekomst te geven.

17. Het Koning Willem-Alexander Gemaal (1805), Binnensluis Het huidige boezemgemaal heeft het oude gemaal, uit 1805, vervangen en is het grootste gemaal van Rijnland. Het wordt gebruikt voor het lozen van het overtollige water naar zee. Het zorgt er voor dat de waterstand binnen het Rijnland op het juiste niveau blijft. In 2009 zijn de pompen vervangen en is het gemaal uitgebreid. Het gebouw zelf is een Rijks monument en staat op de lijst van 100 topmonumenten in Nederland uit de wederopbouwperiode (19401958).

17A. Brugwachtershuisje, Kon. Julianabrug, Biltlaan In 1964 werden de Julianabrug en het bijbehorende Brugwachtershuisje in Katwijk in gebruik genomen. Het is cultureel erfgoed. Nederland heeft vermoedelijk de meeste brugwachtershuisjes ter wereld. In 2021 is de Julianabrug volledig gerenoveerd. Er is besloten dat de brug geen functie meer zal hebben en daarmee voor eeuwig gesloten blijft. Wel heeft men het brugwachtershuisje als erfgoed bewaard.

18. Kalkoven (1934), Reygersberglaan (niet open) Dit is een van de weinige industriële monumenten die onze gemeente rijk is. Het is de laatste nog bestaande kalkoven van Zuid-Holland. Hier stonden oorspronkelijk twee ovens. Deze heeft tot 1971 dienst gedaan als oven van schelpkalk. Sinds 1992 is het een gemeentelijk monument dat diverse malen gerestaureerd is.

19. RK Kerk Joannes de Doper (1911), Kerkstraat 70 Het gebouw is ontworpen door J.H. van Groenendael, een leer-

ling van Kuijpers. Opmerkelijk is om de kastanjeboom staat een dat de kerk in slechts 9 maan- ijzeren hekje waarop in goudden is gebouwd met behulp van kleurige letters O.V. 93 is aande werkloze bewoners van Kat- gebracht. Om de boom heen wijk aan den Rijn. De aangren- is sierbestrating aangebracht. zende begraafplaats werd al Links van de boom, op de linrond 1860 aangelegd. De glas kerhoek, kruising Kerkstraat/ in lood ramen dateren uit 1948 Achterweg, staat een rechthoeen zijn in 1999 helemaal geres- kig huis wat gebouwd is op een taureerd.

‘Communicatiebunker’ uit de Tweede Wereldoorlog.

In de Kerkstraat zijn ook een aantal monumentale panden te 20. Transformatorhuisje zien. Nr. 60, 62 de oude Bank (1927/1928), Van Egmondvan Lening uit 1786. Later was straat 4 (niet open) er een schoenmakerij in ge- Het electriciteitsgebouw is ook vestigd. Op nr. 58 staat een vanwege het ervoor liggende oud boerderijtje, vermoedelijk pleintje bijzonder. In 2015 is op uit de 19e eeuw. Nr. 47 is ge- initiatief van de Wijkraad Katbouwd in 1805 en betaald uit wijk aan den Rijn, het smeedde nalatenschap van Antonia ijzeren hekwerk in oude stijl teJacoba Koning. Het hofje was ruggebracht. Wat het geheel tot bestemd voor alleenstaande een zeer bijzonder pand maakt. dames uit de gegoede stand.

De entree wordt gevormd door 21. De Roskam (1560), een hek met opschrift ‘ANNO - Turfmarkt 2 KONINGSHOF - 1805’ Num- Het gebouw was van oudsher mer 54 was in de periode 1844 eigendom van de baronnen - 1853 een instituut voor jonge- van Wassenaer van Catwijck. dames, met onderwijs in de In het verleden deed het dienst Franse en Duitse taal, die kan als herberg. Zo komt het geworden gerekend tot een van bouw ook aan zijn naam: men de meest belangrijke van het kon er paarden stallen die werdorp. Nr. 35 is een woonhuis uit den geborsteld en gekamd. Lade 18e eeuw, dit was de woning ter heeft het gebouw jarenlang van pastoor B.C. van Straelen dienst gedaan als gerechtsgeen de (koopvaardij) kapitein bouw en gemeentehuis. Het Maarten Spaanderman, wiens is recent verbouwd tot vereni‘dagboek’ is verfilmd en Pieter gingsgebouw.

Rosier. Nr. 33 is een 18e eeuwse woning. Nr. 30 is een van de 22. De Wilbert (1722), alleroudste pandjes van Katwijk Overrijn 7 (niet open. Het park aan den Rijn, vermoedelijk 17e is wel open) eeuws, de vorige eigenaar heeft Het toenmalige ‘Hof van Kathet gerestaureerd. Nr. 31 is een wijk’ werd in 1831 aangekocht 18e eeuwse woning en voor- en in gebruik genomen als heen het woonhuis van de smid. Rooms-katholiek gymnasium Nr. 29 was de smederij (1832). voor jonge heren, St. Willebrord Deze was in de zestigerjaren genoemd. In het begin van de van de vorige eeuw nog steeds 20e eeuw was het een opleiin bedrijf. In de muur ziet men dingsinstituut voor de paters de ringen nog zitten waaraan Jezuïeten en later de paters de paarden vastgezet werden Franciscanen. Het werd betijdens het beslaan van de hoe- kend onder de naam Missieven. Nr. 4,6,8 en 10 zijn in 1857 college. Sinds 1966 wordt het gebouwd als ‘Weeshuis’, op pand gebruikt als bejaarden- en de fundamenten van het oude verzorgingstehuis. Eveneens weeshuis (van voor 1500). Het deel van het geheel is gebouw weeshuis heeft tot 1927 (of Mutua Fides (1851) ontwor1929) dienst gedaan. pen door M.G. Tetar van Elven.

Op de ingesloten driehoek, Het Heerenschoolbos is de tuin naast Bakkerij Van Maanen, die oorspronkelijk bij de buitenstaat de Oranjeboom. Rond- plaats ‘Hof van Katwijk’ hoorde

en waarvan de 17e eeuwse aanleg met middenas en vijvers nog grotendeels herkenbaar is.

In het park ligt de begraafplaats van katholieke geestelijken.

23. Het Spinozahuis, Spinozalaan 29, Rijnsburg De wereldberoemde filosoof Benedictus de Spinoza woonde van 1661 tot 1663 in dit huisje. Hij had er een kleine kamer waar hij lenzen voor optische instrumenten sleep. Hier schreef Spinoza verschillende werken.

Zijn voornaamste werk was de Ethica. In 1896 werd de woning aangekocht door de vereniging Spinoza. In1899 werd het museum in de woning geopend.

In de vorige eeuw is het huisje door veel beroemheden bezocht, waaronder de geleerde Albert Einstein.

24. Maranathakerk, Burg. Hermanstraat 40 (niet open) De kerk heeft in de zijmuren glas in loodramen met mooie voorstellingen, waarin het Onze Vader wordt uitgebeeld. De kerkbanken zijn allen voorzien van houtsnijwerk.

U komt door de Koestraat. In de Koestraat en op de hoek Koestraat/Vliet NZ staan enkele panden die stammen uit het begin van de vorige eeuw. Ze zijn de afgelopen jaren gerestaureerd. De Koestraat is een van de oudste straten van Rijnsburg.

Rijnsburg is destijds ontstaan langs de Vliet. Eeuwenlang werden via de Vliet goederen af- en aangevoerd. Aan de Vliet Noord- en Zuidzijde staan nog enkele fraaie gerestaureerde woningen. De Vliet zelf werd in de jaren 80 gerestaureerd.

24A. Merovechpark, Karel de Grotelaan Het Merovechpark is een uniek stukje Rijnsburg In De Horn ligt dit archeologisch rijksmonument, een begraafplaats van de vroeg-middeleeuwse Merovingers. Bij opgravingen zijn grafvondsten gedaan, waaronder kralenarmbanden en een gesp.

Het grafveld is nu een groen

park binnen de nieuwe woonwijk, waarbij het straatmeubilair, onder andere in de vorm van kralen, verwijst naar wat er onder de grond zat en zit.

25. Grote of Laurentiuskerk (1122) / Mausoleum, Burg. Koomansplein De abdij en de abdijkerk zijn gesticht door Petronella van Saksen. In 1574 werden kerk en klooster verwoest. In 1578 is men begonnen met de herbouw van de kerk. De kerk is verschillende malen verbouwd en vergroot, voor het laatst in 1981. In de kerk zijn eeuwenoude graven te vinden.

Naast de kerk staat het standbeeld van Graaf Floris, daarnaast is er het mausoleum waar de graven van Holland hun laatste rustplaats hebben gekregen.

Aan de achterzijde van de kerk zijn de fundamenten van de kloosterkerk te zien.

26. Museum van het Genootschap Oud Rijnsburg, Oude Vlietweg 6 In 1979 heeft het museum zijn intrek genomen in dit 18e eeuwse woonhuis. Er zijn belangrijke vondsten te zien van omstreeks 600 tot 1700.

Er is een maquette van het vroegere abdijcomplex, er zijn voorwerpen van typisch dorpse aard en er is een verzameling agrarische gereedschappen te zien. Het museum heeft een interessante tentoonstelling over de middeleeuwen.

27. Gedenkteken uit 1925, Kamerlingh Onnesstraat 62 Op de begraafplaats, die door de Stichting Begraafplaatsen Rijnsburg wordt beheerd, staat een gedenkteken uit 1925 ter herdenking van de schenking van de begraafplaats in 1893.

Het betreft een torenvormig bakstenen monument in zakelijk-expressionistische stijl met vier zitbankjes en vier bloembakken.

28. Het ruim 400 jaar oude Valkenburgs Pontje, Veerpad, Valkenburg

Het pontje legt aan bij het Veerpad. Links ziet u ‘t Wapen van Valkenburg. In de voorganger van dit gebouw, vroeger de herberg het “Wapen van Valkenburg”, werd tot de Franse tijd recht gesproken. Valkenburg vormde tot 1864 een Heerlijkheid en was in het bezit van een ambachtsheer, die de lage rechtspraak kon uitoefenen.

Ter gelegenheid van het ruim 400-jarig jubileum bij het pontje zijn hier extra activiteiten in de maritieme sfeer.

29 en 29A. Torenmuseum Oud Valkenburg en Nederlands Hervormde Kerk, Castellumplein 1 Sinds de vroege middeleeuwen stond hier een kerk waarvan de eerste versie opgetrokken werd uit tufsteen. De een na laatste versie werd in de Tweede Wereldoorlog verwoest.

Vanwege de opgravingen werd pas na de oorlog aan de laatste versie begonnen. De toren werd om financiële redenen pas in de jaren negentig van de 20ste eeuw gebouwd. De toren biedt een prachtig uitzicht over de regio.

30. De oorlogsgraven, Broekweg De graven herinneren aan de gesneuvelde Nederlandse militairen die in Valkenburg bij zware gevechten tegen de Duitsers omkwamen. De Duitsers waren gedropt boven het vliegveld. Dit was eind jaren dertig aangelegd als militair vliegveld, maar was nog niet helemaal gereed in mei 1940. Het vliegkamp werd gebruikt door de marine tot het in 2006 werd gesloten.

31. Burgemeesterswoning en latere gemeentehuis, Hoofstraat 6 (niet open) Aan de Rijn staat het voormalige gemeentehuis, gebouwd door de Leidse architect H.J. Jesse. Het deed eerst dienst als burgemeesterswoning. Het werd door particulieren gebruikt tot het de functie van gemeentehuis kreeg (tot 2006). In 2014 kreeg het de naam “Herberg

Welgelegen” en wordt het gebruikt als trouwlocatie, voor retraiteweekenden en als vergaderlocatie, tevens zorghotel.

32. Bezoekerscentrum (Museum) Vliegkamp Valkenburg, Marinevliegkamp 250 Met het doel de geschiedenis van het voormalig vliegveld Valkenburg onder de aandacht te brengen heeft men een informatiecentrum met een museale functie op het voormalig vliegkamp ingericht. U kunt hier een groot deel van de tot nu toe verzamelde collectie bekijken.

33. Korenmolen ‘De Gerechtigheid’ (1740), Molenweg, Katwijk aan den Rijn De molen heeft tussen 1933 en 1968 diverse verbeteringen ondergaan. In 1963 raakte de molen door brand inwendig zwaar beschadigd en in 1968 gerestaureerd. Op de buitenmuur bevindt zich een gebeeldhouwde steen met opschrift. De molen stond vroeger bekend als ‘De spookmolen’. Dit wordt uitgebeeld door de kat op de draai inrichting.

Rijnstraat 13 is het Vleeskeuringsgebouwtje, uit circa 1920.

Op de nrs. 38 en 40 zien we het voormalige ‘Raadhuis’ uit de 18e eeuw, dat in 1902 werd verbouwd. Nr. 44, was de voormalige burgemeesterswoning.

Nr. 58a/Grootesteeg 2a uit 1891 van H.J. Jesse werd gebruikt als Postkantoor.

34. Ned. Herv. Kerk en begraafplaats (1231), Kerklaan 12 In de kerk bevindt zich het mar-

meren Praalgraf van Willem van Liere (1663), ontworpen door Rombout Verhulst. Hij ontwierp o.a. praalgraven van Michiel de Ruyter (Amsterdam), Maarten Harpersz. Tromp (Delft) en die van de gebroeders Evertsen (Middelburg). Het grafmonument in Katwijk wordt gerekend tot zijn mooiste ontwerp. Tegen de oostwand in de kerk bevindt zich de ingemetselde grafsteen van de eerste dominee van Katwijk, Wouter van Barneveld, en twee zeldzame tekstborden uit 1609 en 1610. Rechts van de kerk bevindt zich de grafkelder van de Familie Van Wassenaer tot Catwijck (1858).

De toegang hiertoe ligt aan de oostzijde. De laatste keer dat de kelder geopend werd, was in 1996 toen het stoffelijk overschot van Mr. Arent Jacob Otto, baron van Wassenaer tot Catwijck werd bijgezet.

35. Joodse begraafplaats, Rijnstraat 151 (niet open i.v.m. sabbat) De hier begraven Joden woonden voornamelijk in Leiden. In 1807 ontplofte er in Leiden een schip geladen met buskruit. Binnen het ommuurde gedeelte liggen schoolkinderen begraven die bij de Kruitramp omkwamen.

36. Struikelstenen, Zeeweg 133 Hier liggen op de ventweg zes zgn. Struikelstenen; herdenkingstenen ter herinnering aan de van hieruit weggevoerde en in de concentratiekampen omgekomen Joden.

SLOW MOTION XTRA FIT NU

1+1

GRATIS

VOOR IEDEREEN DIE XTRA VEEL UIT DE DAG HAALT! uis N d l Kje 2 STUKS VANAF

1.299,-

* Vraag naar de voorwaarden. Druk- en zetfouten voorbehouden. * Vraag naar de voorwaarden. Druk- en zetfouten voorbehouden.

*