TVM Actueel juni 2025

www.tvm.nl | juni 2025

Familietraditie in het Vaticaan

Van der Slot brengt bloemen naar de paus PLUS Felix Hamer: ‘Pionieren heeft altijd wel een beetje in me gezeten’

Dave Maasland: ‘Het wordt alleen maar erger’

Ilvy Ploegmakers: ‘Nederland op een duurzame manier mooier en veiliger maken’

TR ANSPORT

12

‘Stel één of meer digitale hulpverleners aan’

COLOFON

ONDERNEMEN

Tijdens de Dag van Veilig Transport op 16 april zette Dave Maasland, cyberexpert, de aanwezigen aan het denken over digitale dreigingen. Hoe kwetsbaar zijn we echt en wat kunnen we er aan doen? De impact van cyberincidenten, zoals verstoorde ritplanningen en datalekken werd duidelijk tijdens de paneldiscussie ‘TVM op Woensdag’. Ook werden de uitkomsten van het TVM cyberonderzoek gepresenteerd.

4

‘Ik ben heel blij dat ik ook buiten ons bedrijf ervaring heb opgedaan’

Voor familiebedrijf Ploegam staat waterveiligheid voorop. Ilvy Ploegmakers vertelt over het bedrijf en hoe ze het levenswerk van haar vader en oom voortzet. “We willen de beste dijkenbouwer zijn én voorop lopen in de energietransitie.”

TVM Actueel is een periodieke uitgave van Coöperatie TVM U.A. Een uitgave voor leden van de TVM groep die ieder kwartaal verschijnt.

Hoofdredactie: Stefanie Kinds | Eindredactie: Mayke de Munnik Redactie: Ilse Middelveld e.a.

Fotografie: Glenn Wassenbergh, Matty van Wijnbergen, Gerlinde Schrijver e.a. | Vorm­geving: Wouter Nijman www.nijman.frl Redactieadres: TVM verzekeringen | Van Limburg Stirumstraat 250 7901 AW Hoogeveen | postbus 130 | 7900 AC Hoogeveen +31 (0)528 29 29 99 | communicatiemarketing@tvm.nl info@tvm.nl | www.tvm.nl | @tvmnl en @tvmalert www.facebook.nl/tvmverzekeringen

2 | TVM ACTUEEL

22

Een stabiel jaar in een instabiele wereld

TVM kijkt tevreden terug op het boekjaar 2024.

“Het was een stabiel jaar. We beschikken over een heel goede solvabiliteit.” Jeroen van Grinsven, CFRO, geeft een uitgebreide toelichting en kijkt vooruit naar 2025.

Voor al uw verzekeringsvragen kunt u contact opnemen met uw accountteam: +31 (0)528 29 29 99 | info@tvm.nl Heeft u direct hulp nodig?

Bel dan met TVM assistance: +31 (0)528 29 29 11 Heeft u schade, maar is het niet spoedeisend?

Bel dan met de TVM schademeldingsdienst: +31 (0)528 29 27 00 Via www.mijntvm.nl of www.mobielschademelden.nl kunt u uw schade online melden.

VAN DE VOORZITTER

17

Column

De wereld van letselschade is volop in beweging. Jacco Feenstra licht het toe.

18

28

Felix Hamer en Hugo Bos reden voor een verhuizing met een elektrische truck vanuit Nederland naar Spanje. Een 'onvergetelijke exercitie' vol avontuur. “Het was enorm vet om mee te maken.”

Gijs van den Broek en Herman Eitens wisselen van gedachten over ontwikkelingen in de transportwereld.

COÖPERATIE

Op avontuur met een elektrische vrachtwagen

‘De vent maakt de tent’

26

27

De Ledenraad van Coöperatie TVM U.A. kwam op donderdag 10 april bijeen voor de jaarlijkse vergadering. De provincie Noord-Brabant was dit jaar gastheer.

De sector transport en logistiek kent veel familiebedrijven die te maken krijgen met bedrijfsopvolging. Ronald Kuipers beantwoordt hierover vijf vragen.

Ledenvergadering

De Vijf Vragen

16

27

Een ongeluk kan veel impact hebben. Ghita Timmer gaat in op het belang van de juiste ondersteuning en behandeling om te herstellen.

Stichting Hoeskamer ontving een donatie van de TVM foundation voor het dorpshuis in het Limburgse Arensgenhout.

Expert aan het woord

TVM foundation

Overname van (delen van) artikelen is toegestaan met schriftelijke toestemming van de redactie en mits de bron wordt vermeld. Overname van foto’s en/of illustraties is niet toegestaan.

Cyberveiligheid is aan de orde van de dag. Ook in de transport­ sector en voor TVM. Het komt voor ons in het rijtje met risico’s zoals brand en fysieke schade. Het is een van de thema’s waar wij ons als coöperatie en verzekeraar op richten. We helpen onze leden voorkomen dat het misgaat en we staan ze bij als het toch gebeurt.

Tijdens de Dag van Veilig Transport op woens­ dag 16 april hebben we uitgebreid stilgestaan bij dit onderwerp. Dave Maasland hield een inspire­ rend betoog over de risico’s en gevaren waar we als ondernemer rekening mee moeten houden.

Ook hebben we tijdens deze dag de resultaten van ons cyberonderzoek aan u kunnen presen­ teren. Maar liefst driekwart van de onderne­ mers (74%) ziet cybercriminaliteit als een reële dreiging, maar minder dan de helft zegt goed voorbereid te zijn op een mogelijke aanval.

Als TVM willen we onze leden ondersteunen bij het identificeren, verkleinen en wegnemen van deze digitale risico's. Met interessante workshops en boeiende discussies werd het een geslaagde dag, waarop we met trots terug kun­ nen kijken. Het was goed om weer veel van onze leden te zien en te spreken.

‘Maar liefst 74% van de onder­ nemers ziet cybercriminaliteit als een reële dreiging’ Een week eerder, op 10 april, keurde de Leden­ raad het jaarverslag van de Coöperatie TVM U.A. goed. Deze vergadering vindt traditie­ getrouw plaats in een andere provincie. Dit jaar was Noord-Brabant aan de beurt. In deze editie praat Jeroen van Grinsven u bij over de jaar­ cijfers van 2024.

De eerste maanden van 2025 liggen inmiddels al weer achter ons. De eerste periode van het jaar kenmerkt zich door voorzichtig optimisme in de transportsector. Hoewel het vrachtvolume zich stabiliseert na de groei in 2024, blijven uitdagingen zoals personeelsschaarste, stren­ gere duurzaamheidseisen en hoge operationele kosten druk uitoefenen op de winstgevendheid.

Hierdoor wordt samenwerking tussen bedrijven steeds belangrijker.

Verder in ons magazine een mooi artikel over Van der Slot, die ook dit jaar weer de bloemen naar het Vaticaan bracht. Voor Alex en Mark werd de reis extra speciaal en indrukwekkend door het overlijden van de paus.

Tot slot wordt u door onze experts bijgepraat over traumazorg en vertelt Ilvy Ploegmakers over Ploegam. Daarnaast blikken Gijs van der Broek en Herman Eitens terug op het transport­ jaar 2024 en kijken ze vooruit naar de toekomst.

Michel Verwoest voorzitter TVM ACTUEEL | 3

Familiebedrijf Ploegam wil de beste dijkenbouwer zijn én vooroplopen in de energietransitie Waterveiligheid staat voorop bij familie­bedrijf Ploegam uit Oss. De jonge directeur Ilvy Ploegmakers (31) zet het levenswerk voort van haar vader en oom. “We willen de beste dijken­bouwer zijn én vooroplopen in de energietransitie.” tekst: Natasja Weber beeld: Glenn Wassenbergh / Paul Poels

O

p de dag van het interview met Ilvy Ploegmakers is het op de kop af drie jaar gele­ den dat ze terugkeerde bij het familiebedrijf Ploegmakers Aanne­ mingsmaatschappij, oftewel Ploegam.

Nadat ze vijf jaar bij andere bedrijven in andere branches had gewerkt, volgde Ploegmakers haar gevoel en keerde ze terug op het oude nest waar ze zich sindsdien directeur mag noemen. “Toe­ vallig kwam ik terug op de dag dat mijn vader 60 jaar werd”, vertelt Ilvy Ploeg­ makers in haar werkkamer op het hoofdkantoor van Ploegam in Oss. Ploegam werd eind 1986 in Vinkel opgericht door de broers Gijs (Ilvy’s vader) en Chris Ploegmakers en richtte

gen in Nederland en 550 medewerkers.

Gijs en Chris Ploegmakers zijn nog altijd werkzaam in het bedrijf en heb­ ben het voornemen om eind 2026, begin 2027 na veertig jaar afscheid te nemen van hun levenswerk. Formeel is Gijs Ploegmakers nog altijd algemeen directeur van Ploegam, maar hij heeft de afgelopen jaren al veel werk uit han­ den gegeven aan zijn dochter. “We zit­ ten momenteel in een transitie van de eerste naar de tweede generatie”, licht de 31-jarige Ilvy Ploegmakers toe. Zij is vooralsnog de enige afgevaardigde van de tweede generatie in een direc­ tierol bij het familiebedrijf.

Ploegmakers ging na haar studie technische bedrijfskunde aan de Technische Universiteit in Eindhoven en haar master civiele techniek en manage­ ment aan de Universiteit Twente als proces- en tender­ coördinator aan de slag bij Ploegam. Hiervoor had ze tij­ dens haar studietijd al diverse functies bij het bedrijf van haar vader en oom vervuld. “Op een gegeven moment kwam ik tot het besef dat het voor mij misschien wel goed zou zijn om een tijdje buiten de deur te gaan kijken. Ik wilde de vrij­ heid voelen om zelf de keuze te

‘We zijn iedere dag bezig met het verbete­ ren van het leefgebied voor de medemens’ zich in de beginjaren vooral op dijkver­ sterkingen. Waterveiligheid is nog altijd een speerpunt van het bedrijf dat zich eveneens bezighoudt met natuurherstel, infrastructuur en gebiedsontwikkeling.

Anno 2025 telt Ploegam zeven vestigin­

6 | TVM ACTUEEL

kunnen maken om al dan niet voor ons familiebedrijf te kiezen.”

Ploegmakers werkte 2,5 jaar bij Ahold Delhaize (als operations mana­ ger voor AH online) en eenzelfde peri­ ode voor het bedrijf Merford, een spe­ cialist in geluidsisolatie. Na in totaal vijf jaar elders haar licht te hebben opgestoken, besloot ze op de zestigste verjaardag van haar vader terug te keren op het oude nest. “Ik ben heel blij dat ik ook buiten ons bedrijf erva­ ring heb opgedaan. Als dan na vijf jaar blijkt dat je graag terug wil naar Ploe­ gam is dat een bewuste keuze en dus een goede keuze.”

Grote landelijke speler

De afgelopen jaren heeft Ploegam zich ontpopt tot een grote landelijke speler in de grond-, weg- en waterbouw. De onderneming voert veel werkzaam­ heden uit die voortvloeien uit de Euro­ pese Kaderrichtlijn Water (KRW) en Hoogwater Beschermingsprogramma’s (HWBP); een alliantie van 21 water­ schappen en Rijkswaterstaat. Deze werkzaamheden variëren van kade­ constructies tot het aanleggen van nevengeulen, beekherstel en het verleg­ gen van bruggen. Ploegmakers: “We zijn iedere dag bezig met het verbeteren van het leefgebied voor de medemens.

We willen de beste dijkenbouwer zijn én vooroplopen in de energietransitie zodat we Nederland op een duurzame manier mooier en veiliger maken.”

Ploegam is op het gebied van duur­ zaamheid een voorloper in haar bran­ che. Zo zette de onderneming vanaf 2019 de eerste stappen op weg naar een emissieloze bouwplaats. Inmid­ dels kan Ploegam bouwprojecten vol­ ledig emissieloos aanbieden. “We heb­ ben de afgelopen jaren miljoenen geïnvesteerd in elektrisch materieel.

Onze visie is: we kopen alleen nog maar nieuwe elektrische materieel­ stukken. We hebben in totaal tachtig vrachtwagens waarvan twintig elek­ trisch. En van onze 150 grote materi­ eelstukken werken er tachtig emissie­ loos. Bovendien zijn we op dit moment twee schepen aan het elektrificeren; één schip is volledig nieuw en het andere schip wordt omgebouwd.”

Voor haar integrale aanpak op alle duurzaamheidsfronten werd Ploegam in 2023 onderscheiden met de TVM Award Duurzaamheid. De jury com­ plimenteerde het bedrijf met het feit dat Ploegam “zelf de regie voert en zelfvoorzienend werkt. Dat geeft een krachtig signaal aan de sector dat de transitie echt mogelijk is.”

Ilvy Ploegmakers

Ploegmakers: “Het winnen van deze award zagen we als een supermooie erkenning voor ons werk. Mijn vader en oom waren samen naar Assen afge­ reisd om de prijs in ontvangst te nemen. Ze vonden het een heel mooie beloning. Het allerleukste vonden ze dat de prijs werd uitgereikt door Hélène Hendriks.”

portefeuille hebben. Daarmee willen we ook continuïteit bieden aan onze medewerkers en hun gezinnen. En het mooie is dat onze medewerkers ook meegroeien met ons bedrijf. Toen Ploegam nog veel kleiner was, waren we vooral materieel gedreven met veel werk buiten de deur en weinig mensen op kantoor. Gelukkig hebben we nog steeds veel Flinke groei mensen die buiten alles met De afgelopen vier jaar heeft Ploegam hun handen maken – zij zijn een flinke groei doorgemaakt. In 2021 ons kapitaal – maar inmiddels ging de omzet van Ploegam door de beschikken we ook over een managers, magische grens van 100 miljoen euro, grote club project­ dit jaar verwacht Ploegmakers rond de werkvoorbereiders, uitvoer­ 275 miljoen uit te komen. Het aantal ders en projectleiders. We medewerkers binnen de groep steeg in hebben echt alles in huis. Van plan­ deze periode van 180 naar de huidige fase en ontwerp tot het daadwerkelijk 612. Ploegmakers: “De afgelopen drie, uitvoeren en opleveren. Ons bedrijf vier jaar zijn we met steeds grotere en heeft een ander profiel gekregen.”

Door de jaren heen mag er veel ver­ geïntegreerde contracten gaan werken vaak in samenwerking met andere anderd zijn bij Ploegam, maar het combinanten. Ook pakken we heel belang van waterveiligheid loopt nog grote projecten op in de Dijkzone-­ altijd als een rode draad door de alliantie samen met onder andere Dura onderneming én door het leven van Vermeer, Fugro en HNS.” Ilvy Ploegmakers: letterlijk en figuur­ “We willen continu voor de ko- lijk. Ze werd in 1993 namelijk geboren mende vier, vijf jaar projecten in onze bij hoogwater.

Anno 2025 is waterveiligheid nog altijd een speerpunt voor Ploegam.

Ploegmakers vindt het mooi dat ze de komende tijd werkt aan dijkverster­ kingsproject Neder-Betuwe op het­ zelfde dijktracé als waar Gijs en Chris Ploegmakers eind jaren tachtig waren

‘Heel bijzonder dat ik veertig jaar later terugga naar de plek waar Gijs en Chris zijn begonnen’ begonnen; in de uiterwaarden van de Waal bij Opijnen waar de broers des­ tijds klassieke zinkstukken maakten voor kribben. “Heel bijzonder dat ik veertig jaar later terugga naar de plek waar Gijs en Chris zijn begonnen. Dat maakt de cirkel mooi rond.” < Meer lezen over de TVM Awards?

Ga naar www.tvmawards.nl of scan de QR-code TVM ACTUEEL | 7

8 | TVM ACTUEEL

DAG VAN VEILIG TRANSPORT

‘We verdienen het met elkaar om veiligheid stevig op de eerste plaats te zetten’ Het gaat in de logistiek héél vaak goed, benadrukt bestuursvoorzitter Michel Verwoest ten overstaan van de honderden aanwezigen op de Dag van Veilig Transport in Nijkerk. Maar ook de ‘veiligste vervoerders van Nederland’ op weg en water moeten blijven waken voor risico’s en bedreigingen. Verslag van een leerzame dag over veel voorkomende schades, de terugkeer van de Ridders van de Weg en ‘rijden in de nacht met een zonnebril op’.” tekst: Gerard den Elt beeld: Gerlinde Schrijver

H

et blijft even akelig stil in de workshop over Pre­ ventie, een van de vier workshops op deze Dag van Veilig Transport. Schouderophalend kijken de logistieke ondernemers elkaar aan. Nee, menigeen heeft nauwe­ lijks idee wat de meest voorkomende schades in hun wagenpark zijn.

Preventieadviseurs Linda Zijlstra en Marius van der Valk lossen het ongemak in de zaal behendig op. Manoeuvreer­ schades, zo laten zij weten, vormen zeventig procent van alle meldingen.

Die oorzaak kunnen de logistieke bedrijven trouwens zelf eenvoudig inzien in het Analysedashboard van Bumper, zo geven de preventie­adviseurs de ondernemers maar meteen mee.

En wat is de belangrijkste tip om zulke schades te voorkomen? “Uit­ stappen en gaan kijken”, klinkt het bijna als uit één mond. Het zou een vast onderdeel moeten zijn van de dagelijkse operatie, maar dat is het in veel gevallen niet, zo beseffen de betrokkenen.

Volgende vraag: Wat is de voor­ naamste oorzaak van de impactvolle schades met letsel en soms dodelijke afloop? Het juiste antwoord wordt niet door alle aanwezigen goed gera­ den. Het blijkt een rijbaan en -strook­ wissel te zijn. En in veel gevallen, zo adviseren de preventie­ adviseurs, helpt een goede spiegelafstelling aan het begin van elke werkdag om pro­ blemen te voorkomen. “Preventie begint bij een goed beleid”, aldus Zijl­ stra en Van der Valk. “De ondernemer

én de chauffeur hebben daarin een gedeelde verantwoordelijkheid.”

Tierelantijnen

De aanwezigheid van veel tierelantij­ nen in de cabine is ook zo’n voorbeeld dat afleidt en het zicht in lastige situa­ ties kan ontnemen. Soms verbieden bedrijven dat chauffeurs hun cabine ‘eigen’ maken met versieringen, maar dat gebod wordt niet altijd nageleefd of gecontroleerd.

Hielke de Haan, werkzaam bij de Groep Zwaar Vervoer van de Eenheid Landelijke Expertise en Operaties van de nationale politie, maakt het naar eigen zeggen regelmatig mee dat chauffeurs hun eigen zicht belemme­ ren. In zijn laptop heeft hij meer dan honderd foto’s met voorbeelden ver­ zameld van gordijntjes, vaantjes, stickers met smiley’s, bordjes met daarop de voornamen van het hele gezin en ga zo maar door.

“Fabrikanten doen hun best om het zicht vanuit de cabine zo veel mogelijk te vergro­ ten”, houdt de politie­ man zijn gehoor voor.

“Dan moeten chauf­ feurs dat uitzicht niet gaan beperken.”

Zo kwam hij in de avond ooit een chauffeur tegen die de ruiten van zijn cabine had beplakt met folie. “Daar­ door ben je in de nacht aan het rijden met een zonnebril op.”

De Haan wijst ook op de financiële gevolgen bij grote schades. Als er

omstandigheden zijn die het zicht van de chauffeurs beperken, dan wordt dat opgemerkt door de Verkeersonge­ vallenanalyse (VOA) van de politie en kan dat gevolgen hebben voor de aansprakelijkheid.

Vakmanschap

Het draait op deze Dag van Veilig Transport naast veiligheid ook om vakmanschap. Bestuursvoorzitter Michel Verwoest kondigt bij aanvang van een dag vol workshops over laad­ pleinen, cyberveiligheid en preventie de terugkeer aan van de Ridders van de Weg. Het programma voor het onderscheiden van de Ridders wordt in een nieuw jasje gestoken, maar het uit­ gangspunt blijft hetzelfde: het belonen van de tienduizenden vaklieden achter het stuur die schadevrij rijden en hun vakkennis op peil weten te houden.

‘Begrippen als geluk en veiligheid worden nogal eens door elkaar gehaald’ Volgens Verwoest heeft de Leden­ raad in het verleden herhaaldelijk aan TVM de vraag gesteld waarom met de Ridders van de Weg is gestopt. “En die vraag hebben wij goed gehoord.

Daarom is de afgelopen periode hard gewerkt om Ridders van de Weg een nieuw leven in te blazen.” De reden > TVM ACTUEEL | 9

Michel Verwoest (l) en Martijn Kuipers

voor de herinvoering van de Ridders is volgens Verwoest duidelijk: “Omdat de chauffeur het verdient. Het zijn mannen en vrouwen die elke dag al die kilome­ ters maken om Nederland draaiende te houden. En we verdienen het met elkaar om de veiligheid stevig op de eerste plaats te zetten.”

De campagne wordt op het centrale podium van Hart van Holland in

op laat ik met behulp van video’s het dagelijkse leven van een echte chauf­ feur zien”, verduidelijkt Kuipers.

Hij was 19 jaar in dienst van Simon Loos, maar besloot eind 2023 voor zichzelf te beginnen. Zijn truck zit naar zijn zeggen vol met veiligheids­ systemen, “maar ik ben zelf een heel groot onderdeel van de veiligheid.

Dus ik probeer ook altijd vooruit te kijken, te anticiperen op wat andere weggebruikers gaan doen. Probeer niet één stap vooruit te kijken, maar liever drie stappen.”

De YouTube-chauffeur zegt ervan overtuigd te zijn dat het predicaat Rid­ der van de Weg opnieuw zal bijdragen aan de waar­ dering voor chauffeurs, niet alleen in hun eigen bedrijf of onder collega’s, maar ook bij klanten en bij het grote publiek. “De bedoeling is dat chauffeurs denken: ik mag er zijn, ik doe mijn best en dat vindt de rest ook.”

‘De bedoeling is dat chauffeurs denken: ik mag er zijn, ik doe mijn best en dat vindt de rest ook’ Nijkerk ceremonieel ingeluid door Verwoest en beroepschauffeur Martijn ‘Knippie Knippie’ Kuipers. Diens bele­ venissen worden door circa 120.000 abonnees op YouTube gevolgd. “Daar10 | TVM ACTUEEL

Jaarcijfers

Het is een van de hoogtepunten op de Dag van Veilig Transport, waarop ook jaarcijfers worden gepresenteerd aan de leden van de coöperatie. Het jaar 2024 gaat voor TVM de boeken in als succesvol, aldus Verwoest. Hij meldt op de jaarvergadering – centraal punt op deze dag - een winst van 31,8 mil­ joen euro, voornamelijk het resultaat van een uitstekend beleggingsresul­ taat. Daarnaast is TVM wederom ver­ kozen tot de beste dienstverlener onder de verzekeraars. En de omzet is andermaal gestegen. De solvabiliteit, zeg maar het weerstandsvermogen van de coöperatie, ligt op een sterke 248 procent.

De verhouding tussen de schadelast en de verdiende premie, de zogeheten combined ratio, blijft evenwel een aan­ dachtspunt. Deze staat onder druk door de toegenomen scha­ delast als gevolg van de inflatie: repa­raties van schepen na aanvaringen (zoals stuur­ hutten) en vrachtauto’s zijn flink duur­ der geworden. Een ‘simpele’ bumper

bijpraten over inzicht en risico’s van het elektrisch vervoer.

Preventieadviseur Albert Enzerink neemt zijn gehoor mee langs het nieuwe en grotendeels onontgonnen terrein van elektrisch laden. Hij toont een paar foto’s van uitgebrande elektrische voer­ tuigen. Risico’s op laadpleinen moeten goed in kaart worden gebracht, is zijn stelling. De aanwezigen krijgen daarom de opdracht om op een bordspel een zo veilig mogelijk laadplein in te richten, om zodoende de risico’s, zoals aanrij­ dingen en schades aan laadpalen, te visualiseren. Dat betekent: een duide­ lijk aangegeven en logische rijrichting en ruime plaatsen voor de trucks. Want krap bemeten laadpleinen vergroten het risico’s op schades.

Enzerink zegt al heel wat onveilige situaties te hebben meegemaakt, zoals

een laadhandgreep die met duct tape provisorisch aan elkaar was geplakt.

Aan- en afkoppelen zijn sowieso hande­ lingen die met zorg moeten gebeuren, om risico’s uit te sluiten. “De stekker is juist vaak de oorzaak. Begrippen als geluk en veiligheid worden nogal eens door elkaar gehaald”, weet de preven­ tieadviseur. “Want heel vaak hoor je: ‘Er is hier nog nooit iets gebeurd’.”

Met het oog op de toekomst zullen transportbedrijven zich dus goed moe­ ten laten informeren over de risico’s, over de vraag waar de noodstop zit en < andere preventiemaatregelen.

Scan de QR-code om de Dag van Veilig Transport terug te kijken

van een vrachtauto alleen al zit tegen­ woordig vol met prijzige sensoren.

Vandaar dat voor de preventieteams van TVM zowel op het water als op de weg een belangrijke taak is weggelegd.

Overigens is de verhouding tussen premie-inkomsten en schadelast ten opzichte van het jaar 2023 al sterk verbeterd. Volgens CFRO Jeroen van Grinsven is het lastig uitspraken te doen over het lopende boekjaar.

Onzekerheid over het verdere verloop van de handels­oorlog, de ontwikke­ ling rond de oorlog in Oekraïne, de volatiele situatie op de aandelen­ markten en de gevolgen van dit alles voor de inflatie maken het vrijwel onmogelijk een voorspelling te doen.

Duurzaam transport

Een andere onzekere factor is de snel­ heid in de ontwikkeling van duurzaam transport, zowel op de weg als over het water. Daarom laten logistieke ondernemers zich tijdens de workshop ‘Start met een veilig laadplein’ graag TVM ACTUEEL | 11

DAG VAN VEILIG TRANSPORT

TVMACTUEEL ACTUEEL 12 | TVM

Cyberveiligheid? ‘Geen zorgen, het wordt alleen maar erger’ Nieuwe cyberbeveiligingswetgeving (NIS2) dwingt logistieke bedrijven komend najaar om hun risico’s op blootstelling aan hackers en andere digitale dieven in kaart te brengen. Op de Dag van Veilig Transport loodste cyberbeveiligingsexpert Dave Maasland zijn toehoorders door een mijnen­veld aan gevaren. Goed risicomanagement is volgens hem brood­nodig, ‘want we kunnen er niet op vertrouwen dat mensen geen fouten maken’. tekst: Gerard den Elt beeld: Gerlinde Schrijver

A

nderhalve bitcoin betaalde een transportonderneming uit het zuiden van het land in 2018 om de controle terug te krijgen over de planning, de order- en ritten­administratie en andere essen­ tiële bedrijfsgegevens. In de waarde van destijds iets meer dan 10.000 euro, naar de waarde van nu gerekend een bedrag van dik boven de 100.000 euro.

De schok was zeven jaar geleden groot in dit familiebedrijf, geleid door twee broers die het bedrijf en alle systemen door en door kenden, maar nu machteloos aan de keukentafel zaten omdat ze plotseling geen enkele controle meer hadden.

“Normaal gesproken waren hackers en cyberveiligheid een ver-van-mijnbed-show”, vertelt een vertegenwoordi­ ger van de nieuwe generatie in het familiebedrijf op het podium van Hart van Holland in Nijkerk. “En toen was het ineens bij ons. Je weet niet meer wat je moet doen. Er was een mailtje tussendoor geglipt. We hadden uitein­ delijk contact met de hacker en we

hebben betaald. Achteraf gezien zijn we er redelijk goed vanaf gekomen, maar wat vervelend is, is de machteloosheid.”

Cyberbeveiligingswet

Het is een treffend voorbeeld uit de praktijk dat steeds meer bedrijven ertoe dwingt weerbaar te zijn tegen cyber­criminaliteit. In het najaar wordt de aangepaste Cyberbeveiligingswet van kracht en moeten bedrijven – en zeker in de logistiek als vitale sector – zelf een risicobeoordeling uitvoeren. Op basis van die beoor­ deling moeten ‘pas­ sende maatregelen’ worden genomen om de continuïteit van de bedrijfsvoering te waarborgen en bedrijfs­ informatie te beschermen.

En gaat het onverhoopt toch mis, zegt Patrick Spelt, hoofd Toezicht Cybervei­ ligheid bij Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT), dan moeten bedrijven incidenten binnen 24 uur bij de toe­ zichthouder melden. De details omtrent

de omvang, de duur en de (financiële) gevolgen van de inbreuk worden overi­ gens nog nader - maar uiterlijk vóór oktober 2025 - uitgewerkt.

Cyberbeveiligingsexpert Dave Maasland (34), ceo van ESET Nederland, houdt als gastspreker de circa 250 aanwezige transportondernemers en schippers voor om vooral niet naïef te zijn als het om digitale veiligheid gaat.

‘We moeten er niet op vertrouwen dat mensen geen fouten maken’ Maar omgekeerd moet men ook niet al te somber zijn. “Het thema van mijn keynote is niet voor niets: ‘Geen zor­ gen, het wordt alleen maar erger’.”

Dat het alleen maar erger wordt, dat staat volgens Maasland - regelmatig > TVM ACTUEEL | 13

Dave Maasland

te gast in het programma Vandaag Inside om te vertellen over digitale dreig­­ingen en daarin liefkozend ‘het cybermannetje’ genoemd – wel vast.

Hij wijst op het ‘groot verdienvermo­ gen’ in cybercrime, waarin met aller­ hande vormen van fraude tientallen miljarden dollars worden buitgemaakt.

Met sprekende voorbeelden toont hij aan hoezeer de technologische moge­ lijkheden cybercriminelen in staat stel­

len om zich listig en behendig voor te doen als betrouwbare partners – totdat de val dicht klapt en bedrijven in de tang worden genomen.

Want via sociale media is veel informa­ tie te vinden over medewerkers, vaak de eerste stap om het vertrouwen te winnen. Vervolgens kun je met gerichte vragen iemand langzaam ertoe bewe­ gen mee te werken, aldus Maasland.

“Als het iemand is die je kent, die je vertrouwt, dan is de kans groter dat je op zijn mailtje klikt. Ze wekken met gerichte informatie in e-mails de indruk dat ze weten waar ze het over hebben. Het moet geloofwaar­ dig overkomen. Dat is het hele idee van digitale criminaliteit”, aldus Maasland, wiens vader overigens in 1994 werd verko­ zen tot Ridder van de Weg. Volgens de cyberexpert is niet de mens de zwakke schakel in het geheel (‘We moeten er niet op vertrouwen dat mensen geen fouten maken’), maar gaat het om een zorgvuldig opgebouwde verdedigingslinie die moet voorkomen dat een bedrijf in één keer volledig kunnen worden platgelegd.

werden gebruikt voor toegang tot bedrijfsaccounts. “Dus als u zegt: ik ben geen doelwit met mijn binnen­ vaartbedrijf of transportonderneming, dan heeft u waarschijnlijk gelijk.

Maar de kans dat ze u vinden en dat er toevallig iets niet goed geconfigu­ reerd staat of er een poortje open­ staat, die is er. En we zien die hele gijzelsoftware-industrie zich enorm ontwikkelen, verharden en professionaliseren.”

De verkeerde reactie is volgens de ESET-topman om massaal medewer­ kers te gaan trainen. “Dat is niet hoe gijzelsoftware werkt. Als je eenmaal binnen bent, dan moet je als aanvaller door een netwerk heen. Je moet nog 14 of 15 stappen zetten. Dus als u slachtoffer wordt van gijzelsoftware, dan zijn er al 10 tot 12 dingen in uw bedrijf misgegaan. Focus u niet te veel op die ene medewerker, maar juist aan het opbouwen van een robuuste digitale infrastructuur.”

Manipuleerbaar

Wachtwoorden te koop

Authenticatie in twee stappen is vol­ gens hem de sleutel tot een solide beveiliging. “Want preventie werkt”, aldus Maasland. “Dat is geen TVM-­ slogan die ik hier herhaal, dat is onze visie op security. Is dat perfect? Nee.

‘Als het iemand is die je kent, die je vertrouwt, dan is de kans groter dat je op zijn mailtje klikt’

Vrijwel alles is tegenwoordig met behulp van technologie te manipule­ ren. Of het nu gaat om websites, e-mails, filmpjes of stemmen, ieder persoon kan digitaal worden gekloond.

14 | TVM ACTUEEL

Hij verwijst naar Genesis Market, waar jarenlang wachtwoorden voor toegang tot populaire sites (Netflix, Amazon, eBay, Airbnb, PayPal enz.) te koop waren. Wachtwoorden die ook

Solide beveiliging

NIS2 VEREIST AANDACHT IN DE HELE LOGISTIEKE KETEN

Kunnen ze het al omzeilen? Ja. Maar de meest geavanceerde aanvallen begin­ nen bijna altijd omdat men ergens kan inloggen en toevallig een passend wachtwoord heeft en waar geen twee­ stappenverificatie vereist is.”

En hij geeft zijn toehoorders nog een belangrijke tip: stel één of meer ‘DHV’ers’ aan, digitale hulpverleners dus. “Het is vanzelfsprekend dat we bedrijfshulpverleners hebben, de BHV’ers. Iemand die kan reanimeren als het moet of in staat is een brandje te blussen. Misschien kunt u ook DHV’er aanstellen in uw organisatie.

Dan hoeft u niet duizend mensen een beetje trainen, maar misschien tien mensen heel goed.”

Voor de ondernemers die cyber­ veiligheid het zoveelste lastige onder­ werp vinden op weg naar verdere groei van hun bedrijf, heeft Maasland tot slot een overpeinzing uit de autosport.

Hij zegt geen groot Formule 1-fan te zijn en kende ook voormalig wereld­ kampioen Mario Andretti niet. “Maar toen ik laatst een van zijn uitspraken las, geef ik u die als overdenking mee.

Want bedrijven zien security namelijk als iets dat de groei afremt. Andretti zei ooit: ‘Er zitten geen remmen in de auto om af te remmen, maar om met vertrouwen hard te kunnen rijden’.” <

De aanpassing van de Cyberbeveiligingswet aan de Europese richtlijn NIS2 dwingt voor de Europese eco­ nomie essentiële bedrijven en diensten – waaronder de logistiek – om hun netwerk- en informatiesystemen beter te beschermen tegen criminaliteit.

Deze NIS2-richtlijn (Network Information Security) is de opvolger van de oude Europese richtlijn en is opgenomen in de Wet beveiliging netwerk- en informatiesystemen (Wbni). Deze maatregel wordt naar verwachting in het najaar van 2025 van kracht en bepaalt aan welke minimale eisen (logistieke) bedrijven moeten voldoen om zich te wapenen tegen inbreuken van buitenaf. Denk aan hacks, het installeren van gijzelsoftware of DNS-kaping, waardoor een of meerdere onderdelen van de logistieke keten kunnen worden lamgelegd.

“Goede beveiliging van systemen en data is daarom urgent en relevant voor alle logistieke bedrijven, zelfs voor de kleinere vervoerders omdat zij als charters of onderaan­nemers deel uitmaken van de gehele vervoers­keten”, zegt Johan Hemmen, manager Preventie en Risicobeheer.

“Grote opdracht­gevers zoals grootwinkel­bedrijven eisen dat de gehele vervoersketen goed beveiligd is om de kans op inbreuken zo veel mogelijk te verkleinen.”

De richtlijn NIS2 legt minimale beveiligingsmaatregelen vast voor kritieke organisaties. Uit onderzoek van TVM, uitgevoerd door Markteffect, blijkt dat transportbedrijven cyber­ aanvallen rekenen tot hun drie grootste bedreigingen. Bijna een derde van de bedrijven heeft al eens te maken gehad met cybercriminaliteit.

Desondanks geeft iets minder dan de helft van de ondervraagde logistieke bedrijven (48 procent) aan zich daarop goed voorbereid te voelen.

Een (kleine) meerderheid dus niet. En

slechts 27 procent van de bedrijven heeft een eventuele cyberaanval opgenomen in een calamiteitenplan.

“Bedrijven hebben straks zowel een meld- als een zorgplicht. Je moet dus niet alleen melding maken van het incident, maar ook zorgen dat de noodzakelijke beveiligingsmaatregelen worden genomen om de digitale veiligheid en de continuïteit van de dienstverlening te waarborgen”, aldus Hemmen.

Hij geeft de volgende tips: • Bereid je goed voor op een systeem­ incident. Zorg dat er een calami­ teitenplan (op papier en met telefoonnummers, dus niet digitaal opgeslagen!) is, waarin beschreven staat hoe je in geval van nood operationeel kunt blijven.

• Zorg ervoor dat de systemen regelmatig worden getest op kwetsbaarheden en dat beveiligingspatches meteen worden doorgevoerd.

• Stel vanuit de directiekamer de juiste vragen aan de verantwoordelijken voor de IT-systemen, maar wees ook kritisch op je partners in de logistieke keten. Als zij het niet goed hebben geregeld, lopen andere partners in de keten besmettingsgevaar.

• Meld incidenten, ondanks de vrees voor reputatieschade. Het is ten eerste wettelijk verplicht en het vergroot de bewustwording over gevaren en methodes. Het is een belangrijk leermoment. Een cyber­ aanval kan namelijk iedereen overkomen.

• Zorg periodiek binnen de organisatie voor awareness op cyberrisico’s en hoe deze kunnen worden voorkomen.

Scan de QR-code voor meer informatie over de uitkomsten van het TVM cyberonderzoek TVM ACTUEEL | 15

EXPERTaan

BOORD

Een ongeval met een vrachtwagen kan diepe emotionele wondenEXPERT achterlaten aan ‘t

Door een klapband werd de vracht­ wagen ineens veel minder bestuurbaar.

Een zwaar ongeluk was niet meer te vermijden. Meerdere voertuigen werden geraakt en er vielen gewonden. Dit soort schokkende gebeurtenissen kunnen veel impact hebben.

Ghita Timmer, productspecialist, vertelt hoe TVM hierbij kan helpen.

Vertrouwen

Emotionele gevolgen

Vrachtwagenongevallen kunnen niet alleen fysieke littekens achterlaten, maar ook op het oog onzichtbare emotionele wonden. Timmer licht toe: “Slachtoffers kunnen te maken krijgen met post­traumatische stressstoornis (PTSS), angststoornissen en depressie.

‘Laat ons u helpen uw chauffeur te helpen’ De angst om weer de weg op te gaan of om in een voertuig te zitten kan het dagelijks leven ernstig beïnvloeden.” Ze vervolgt: “Schuldgevoelens en vermijdingsgedrag zijn ook veelvoorkomende reacties, vooral bij de bestuurders die betrokken zijn bij een ongeval.”

Chauffeur weer fit op weg

Meer informatie vindt u op www.tvm.nl/ verzekeringen/medewerker-totaal/traumazorg-en-interventie of scan de QR-code 16 | TVM ACTUEEL

WOORD

“De gevolgen kunnen zijn dat de vrachtwagenchauffeur, die altijd trots is geweest op zijn rijvaardigheid, zich nu heel onzeker voelt. Dat zijn angst de overhand neemt en hij zich afvraagt of hij ooit weer met vertrouwen achter het stuur zou kunnen zitten," vertelt Timmer.

Een ander voorbeeld: een vrachtwagen kantelde en kwam midden in de nacht dwars over de snelweg tot stilstand. De lading belandde op het wegdek, wat voor gevaarlijke situaties zorgde voor de chauffeur en de overige weg­gebruikers. De weg was urenlang afgesloten. “De vrachtwagenchauffeur, die ongedeerd bleef, kan worstelen met gevoelens van schuld en angst,” zegt Timmer. “Hij blijft zich afvragen hoe hij de controle had kunnen verliezen en of hij weer met vertrouwen ’s nachts kan rijden.” Ze wijst erop dat ook de emotionele impact groot kan zijn. “Niet alleen voor de vrachtwagenchauffeur zelf maar ook voor zijn collega’s.”

“Wanneer een vrachtwagenchauffeur na een ernstig ongeval niet meer in staat is om te rijden, is het belangrijk om snel de juiste onder­steuning en behandeling te krijgen om te herstellen. TVM kan hierbij helpen, of u bij TVM bent verzekerd of niet.

Hiervoor staan gespecialiseerde trauma­ medewerkers klaar.” Timmer: “Laat ons u helpen uw chauffeur te helpen. Onze accountmanager kan u informeren over wat wij voor u kunnen betekenen bij schokkende gebeurtenissen en acute traumazorg. Stel het niet uit, bereid u vandaag nog voor, voordat het te laat is.

Zodat u uw chauffeur direct weet te helpen als het nodig is.”

GASTCOLUMN

De wereld van letselschade is volop in beweging Een ongeluk zit in een klein hoekje. Een bekend spreekwoord, wat helaas ook geldt voor ernstige ongevallen, zoals een ongeval met letselschade of erger, een overlijden. Onze letselschade­ specialisten handelen dagelijks de gevolgen van deze ongevallen af. Wij helpen de klant en de gewonde betrokkene om zo goed mogelijk verder te kunnen na zo’n ernstige situatie.

De afwikkeling van letselschades is de afgelopen jaren regelmatig negatief in het nieuws gekomen.

Onze ervaring is dat dit excessen zijn, die niet dagelijks voorkomen. De uitdaging ligt in het juist beoordelen van de informatie die wij binnen­ krijgen. Dit gaat van bewijstechnische informatie tot medische informatie om te beoordelen of de gestelde klachten het gevolg zijn van het ongeval.

Het beheersen van de verwachting richting de klant en slachtoffer is hierbij van het grootste belang.

Ieder anderhalf jaar worden alle processen van TVM letselschade aan een strenge externe audit onderworpen. Onlangs is deze weer gehouden.

Tijdens een uitgebreid onderzoek van enkele dagen, werden we getoetst op het naleven van beleid, gedragscodes en inhoudelijke vraagstukken. Eind mei ontvingen we het bericht dat er wederom een positief advies volgt voor verlenging van het Nationaal Keurmerk Letselschade (NKL). Een resultaat waar we met z’n allen hard aan hebben gewerkt en trots op mogen zijn.

Onderzoek naar ‘kwalijke praktijken’ In 2024 heeft het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC) onderzoek verricht naar ‘kwalijke praktijken’ onder belangenbehartigers in de letselschadebranche. Het WODC vindt dat de rijksoverheid hier een regierol moet pakken.

De overheid grijpt ook op korte termijn al in, namelijk op 1 juli. Vanaf dan wordt de Gedragscode Behandeling Letselschade (GBL) wettelijk verankerd voor verzekeraars. In deze gedragscode wordt de manier geregeld waarop verzekeraars, belangen­ behartigers en betrokkenen omgaan met letsel­ schadezaken. Het uitgangspunt van de code is dat partijen samen aan een oplossing werken,

met een zo goed mogelijke passende oplossing voor de betrokkene als resultaat. Hiermee krijgen betrok­kenen meer duidelijkheid over hun rechten.

Het verplicht verzekeraars tot transparante com­ municatie en tijdige afhandeling. Een rechtvaardige letsel­schadevergoeding draait niet alleen om cijfers, maar ook om evenwicht tussen erkenning van leed en zorgvuldig vastgestelde compensatie. De ter­mijnen die in de gedragscode zijn opgenomen, worden namelijk onderdeel van het toezicht van de Autoriteit Finan­ciële Markten op de bedrijfsvoering van verzekeraars. Als het nodig is, kan deze toezichthouder ingrijpen bij de verzekeraar.

Ons streven is om ook in de toekomst de steeds strenger wordende eisen en processen kosten­ bewust en efficiënt te blijven uitvoeren. Hiervoor treffen we verschillende maatregelen, zoals het werken met AI-initiatieven. Hiermee gaan we bijvoorbeeld gesprekverslagen sneller opstellen.

Uiteraard gaat dit met de uiterste zorg en blijft de privacy altijd gewaarborgd. Op die manier kunnen onze specialisten blijven doen waar ze goed in zijn: het in kaart brengen van de gevolgen van de letselschade en het helpen van alle betrokkenen.

‘Een rechtvaardige letselschade­vergoeding draait niet alleen om cijfers’ Zo kunnen wij onze betrokkenheid, deskundigheid en de betrouwbaarheid van TVM laten zien, en u zo snel mogelijk van dienst zijn. Als letselschadespecialist nemen wij u graag mee in hoe wij uw letselschades afwikkelen of hoe wij uw belangen kunnen behartigen bij een verhaalbare schade van u of een personeelslid. acco Feenstra is manager J Letselschade bij TVM verzekeringen

TVM ACTUEEL | 17

‘In een elektrische truck naar Spanje? Ik zou het zo weer doen’

Hugo Bos

In een elektrische truck naar Spanje rijden vanuit Nederland. Niet iedereen zou het durven. Felix Hamer en een goede vriend durfden dit wél. En dat avontuur smaakt naar meer. “Genieten was het, juist vanwege het comfort en de souplesse van onze truck.” tekst: Dennis van Bergen beeld: Glenn Wassenbergh en Felix Hamer

18 | TVM ACTUEEL

E

ven slaat de schrik hem om het hart. Januari is het en Felix Hamer is samen met zijn goede vriend Hugo Bos op weg naar Spanje, als ze vanuit hun elektrische Scania-truck zien hoe Parijs ter plekke transformeert tot een winter wonder­ land. Sneeuwvlokken razen door de lucht, laagjes ijzel bedekken de snel­ weg en een hevige wind blaast langs hun oren. Prompt geeft het dashboard aan dat de batterij van hun vervoers­ middel nagenoeg leeg is, slechts één procent energie is er nog over. “Je kunt je voorstellen dat de spanning wel even voelbaar was, hè”, zegt de Amsterdammer nu, enige maanden

later. “Echt, op zo’n moment druppe­ len er wel wat zweetpareltjes over je wangen.”

Hamer is aangeschoven in zijn ouderlijk huis in de Jordaan, de zo levendige buurt in onze hoofdstad.

Buiten schijnt de zon volop, binnen wandelt de kat aanhoudend over de eettafel. Een tamelijk huiselijk decor is het voor iemand die met recht een avonturier genoemd mag worden. Doe het tenslotte maar eens, samen met een goede vriend in een elektrische truck van Nederland naar Girona rij­ den. Genoeg mensen die nog liever te voet zouden gaan, wetend dat België, Frankrijk en Spanje nu niet per se de

naam hebben van landen waar het kri­ oelt van de laadpalen voor elektrische vrachtwagens. Hamer, in het dagelijks leven IT-specialist, lacht. “Weet je”, zegt hij, “dat pionieren heeft altijd wel een beetje in me gezeten. Ik ben het prototype nerd, dat heel graag nieuwe dingen probeert. Had ik als kind al. Ik geloof niet dat het heel vanzelfsprekend is, zelf je eerste pc bouwen. Maar ik dééd het in die tijd.”

maand waarin hij en zijn kompaan zich terugvinden in een hevige sneeuwstorm nabij Parijs. Enige maanden eerder had Hugo besloten

Emigreren

dat hij zou gaan emigreren naar Girona, de stad die zo’n honderd kilo­ meter ten noorden van Barcelona >

‘We konden gewoon op fluistertoon tegen elkaar praten, zo geruisloos zoefden we over de weg’

Over dat ‘nerd’ zijn zo meer. Eerst terug naar afgelopen januari, de

TVM ACTUEEL | 19

ligt. En, vooruitstrevend als ook Hugo van nature is, wilde hij die verhuizing op een duurzame manier tot stand brengen. Ofwel: In een elektrische truck, het vervoersmiddel waarvoor hij in 2023 speciaal zijn rijbewijs had gehaald. In die zin, wist hij, zou hij aan

beetje kon dromen. Grote vraag: Hoe kwamen ze aan een elektrische truck?

“Precies die vraag heb ik gesteld in de verschillende app-groepen, waarin ik zit met mede-fanaten van elektrisch rijden”, vertelt Hamer. “Uiteindelijk bleek TVM bereid om ons te helpen.

Door hun inzet en bemiddeling heeft Scania ons hun demotruck aangeboden, waarin we de spul­ len van Hugo naar Spanje kon­ den vervoeren. Nou, dat aanbod sloegen we uiteraard niet af.”

En daar rijden ze dan, in de buurt van Parijs. Twee uur eer­ der hebben ze in Antwerpen hun truck-accu nog volgeladen.

Maar nu de capaciteit van de batterij -circa 200 kilometer rijden- nagenoeg is benut, weten de vrienden dat bijla­ den noodzakelijk is. “’Gaat het ons lukken?’; ik hoor het ons nóg zeggen tegen elkaar”, bekent Hamer nu.

‘De opluchting schoot bij ons allebei door het lijf’ Hamer een uitstekende reisgenoot hebben. Al was het maar omdat hij (@electricfelix op X) online al jaren­ lang verhalen schrijft over elektrisch reizen - en in die hoedanigheid de weg van Amsterdam naar Spanje zo’n

“Gelukkig stuitten we, met dank aan verschillende apps, precies op dat moment op een laadpaal bij een vesti­ ging van McDonalds. Een paal die in principe bestemd was voor personen­ auto’s, maar gelukkig ook bruikbaar bleek voor onze truck. Geloof me: De opluchting schoot bij ons allebei door het lijf.”

Onvergetelijke exercitie

De scene staat symbool voor, zoals Hamer het formuleert, ‘de onvergete­ lijke exercitie’ die hij en zijn mede-­ Amsterdammer achter de rug hebben.

Ze hebben, benadrukt hij, ‘enorm genoten’ van de reis. En, dat vooral ook, er heel veel van opgestoken.

Vooral dat zo’n lange afstand afleggen in een elektrische vrachtwagen heel goed mogelijk is. “Genieten was het, juist vanwege het comfort en de sou­ plesse van onze truck. We konden

Felix Hamer 20 | TVM ACTUEEL

gewoon op fluistertoon tegen elkaar praten, zo geruisloos zoefden we over de weg. Dat was enorm vet om mee te maken. En dan hadden wij nog een Scania met een relatief kleine batterij á 230 kilowattuur”, stelt hij. “De elek­ trische Scania’s die nu worden gebouwd hebben al makkelijk de dub­ bele capaciteit. Elektrisch rijden heeft echt de toekomst, daar ben ik heilig van overtuigd.”

En hij, ‘nerd’ naar eigen zeggen, is met recht een van de voorlopers in die elektrische toekomst. Het jaar 2017 is het als Hamer, die tot dan toe een fos­ siele brandstoffen uitstotende motor rijdt, via een prijsvraag een dag lang gratis elektrisch motorrijden wint. Hij is, vertelt hij nu, ‘meteen verkocht’, wanneer hij vanuit Amsterdam naar het strand van Egmond aan Zee gaat op zijn testvoertuig. “Op mijn motor met fraai Italiaans design reed ik moeite­ loos al die andere, ‘gewone’, motoren eruit”, blikt hij terug. “Een geweldig gevoel was dat, oerend hard naar de kust zoeven. Heerlijk!” Na een korte stilte: “Vanwege die ervaring heb ik een jaar later ook de Electric Night in Parijs gereden, samen met nóg zo’n zestig early birds op het gebied van elektrisch rijden. Echt, schitterend is het, met zo’n groot gezelschap aan motorrijders geruisloos over Montmartre trekken.”

Improviseren

En precies dat gevoel ervaart hij eer­ der dit jaar dus ook, wanneer hij samen met Hugo in een Scania-truck koers zet naar diens nieuwe thuisland.

Ook al is het, geeft hij toe, nu en dan best improviseren. Omdat de chauf­ feur tot dan toe nog nooit zo’n lange tocht had gemaakt in een vrachtwagen bijvoorbeeld. Omdat het nu en dan best even zoeken is naar een geschikte vrachtwagenlaadpaal, die in Frankrijk doorgaans op een stukje afstand van de snelweg liggen.

Zoals het ook niet helpt als het laad­ palenplein in Perpignan, wél aan de snelweg gelegen, uit het niets geveld wordt door een storing. “Maar al met al was de reis veel minder spannend dan we vooraf hadden verwacht”, stelt Felix.

En, vervolgens: “Sterker nog: Alles ging op rolletjes eigenlijk, tijdens die twee dagen heen en evenzoveel dagen terug.

Met een dieseltruck waren we vast wat sneller geweest, aangezien we dan min­ der stops nodig hadden gehad. Feit is

ook dat we dan veel duurder uit waren geweest. Ter illustratie: bij vestigingen van McDonalds betaal je voor het laden tijdens de zogenoemde ‘happy hours’ slechts dertig cent per kilowattuur. Als je je reis een beetje goed plant, kun je daar dus heel veel mee winnen.” Één ding is zeker, vertelt hij, kort voordat hij zich in zijn woonplaats Amsterdam gaat laven aan het fijne zomerweer: hem zien ze nog wel vaker in een elektrische truck. En als het aan hem ligt, is hij lang de enige niet. “Weet je wat ik zo grappig vond?”, besluit hij.

“Toen wij in onze elektrische truck met Nederlandse kenteken Girona hadden bereikt, zag je de mensen gewoon kij­ ken. Zo van: ‘huh, hoe is dit mogelijk, zo’n enorme afstand overbruggen met een elektrische vrachtwagen?’ Nou, geloof mij: het ís mogelijk. Sterker: ik < zou zó weer gaan.”

TVM LAADPAS TVM zet een nieuwe stap in de transitie naar duurzaam vervoer met de introductie van de TVM laadpas. Naar de wens en de behoeftes van verschillende TVM-leden heeft TVM deze laadpas ontwikkeld. Het voordeel van deze nieuwe laadpas is dat transporteurs onderling bij elkaar hun elektrische vrachtwagens kunnen opladen. Bereikbaarheid en beschikbaarheid van energie wordt met de laadpas aanzienlijk verhoogd. Tijdens hun gezamenlijke reis naar Spanje, hadden Hamer en Bos nog niet de beschikking over een TVM laadpas. “Maar we zouden het avontuur graag nog eens aangaan, wanneer we wel TVM’s laadpas hebben”, zegt hij nu. “Dat maakt het elektrisch rijden nóg een stukje comfortabeler.”

Scan de QR-code voor informatie over de TVM laadpas of ga naar www.tvm.nl/dossier/zero-emissie/ tvm-laadpas TVM ACTUEEL | 21

Jeroen van Grinsven 22 | TVM ACTUEEL

Een stabiel jaar in een instabiele wereld Met een nettowinst van 31,8 miljoen euro bij een omzet van 432 miljoen euro en een beleggingsresultaat van 48,9 miljoen euro kijkt TVM verzekeringen tevreden terug op het boekjaar 2024. “Het was een stabiel jaar”, zegt CFRO Jeroen van Grinsven van TVM. “We beschikken over een heel goede solvabiliteit. Ook door het gedeeltelijk de-risken van onze beleggingsportefeuille is onze solvabiliteit hoger dan de afgelopen jaren.” tekst: Natasja Weber beeld: Gerlinde Schrijver

W

at voor jaar was 2024 in financieel opzicht voor TVM? “Het was een heel stabiel jaar conform de verwachtingen. Wat we vooraf hadden verwacht in onze budgettering is er aan het einde van het jaar redelijk uitgekomen en daar kunnen we zeker content mee zijn. We komen uit best een tumultueuze peri­ ode. De afgelopen jaren hebben we behoorlijk geïnvesteerd in nieuwe systemen en cybersecurity. Daarnaast hebben we met name door de hoge inflatie wat extra voorzieningen moe­ ten treffen en dat was in 2024 maar beperkt het geval. Overall hebben we de stabiele lijn die in 2023 was ingezet vorig jaar goed weten door te trekken.

Bovendien is onze verzekeringsporte­ feuille gegroeid. Dat alles heeft gere­

‘We zien dat de frequentie van de schades daalt’ sulteerd in een klein positief verzeke­ ringstechnisch resultaat zoals we hadden voorspeld.”

Het beleggingsresultaat is een flinke meevaller?

“Beleggingsresultaten heb je nooit helemaal in de hand, dat hebben we de afgelopen jaren kunnen zien. Het jaar 2024 was een extreem goed jaar voor beleggingen. De rente is iets gedaald en

de aandelenkoersen zijn fors gestegen.

We komen uit op een beleggings­ opbrengst van 49,7 miljoen euro.”

97%. Gezien al deze factoren ben ik voor afgelopen jaar met een combined ratio van 100,2% tevreden.”

Ben je tevreden over het technisch resultaat?

“In onze budgettering hadden we rekening gehouden met een klein positief technisch resultaat en dat is conform verwachtingen uitgekomen.

De combined ratio lag in 2024 op 100,2%. Als verzekeraar wil je natuur­ lijk op je core business een gezond resultaat behalen. Uiteindelijk streven we naar een structureel rendement op onze portefeuille van 3 of 4%. Maar we zitten nog altijd in een situatie waarin we fors investeren in de vervanging van ons systeemlandschap. Tegelijker­ tijd willen we aan de voorkant nieuwe zaken blijven ontwikkelen voor onze klanten en dat vergt aan­ zienlijke investeringen.”

“Als de investeringen achter de rug zijn kunnen we de stap gaan zetten naar een structureel gezond verzekerings­technisch resultaat.

We willen niet alleen afhankelijk zijn van beleggingen om onze groei te financieren. Om de gewenste groei die we voor ogen hebben te finan­ cieren, met een gelijkblijvende solvabi­ liteit, heb je extra kapitaal nodig. Op beleggingen heb je weinig invloed en daarom hebben we een gezond verzeke­ ringstechnisch resultaat nodig om structureel gezond te blijven groeien.

Volgend jaar verwachten we een posi­ tief verzekeringstechnisch resultaat en uiteindelijk streven we naar een struc­ turele combined ratio tussen de 96 en

De kostenratio is in 2024 vergelijkbaar ten opzichte van 2023?

“We kenden in 2024 een kostenratio van 24,6%. Mede door nieuwe wet- en regelgeving en investeringen in het systeemlandschap hebben we het afge­ lopen boekjaar extra kosten moeten maken. Dit geldt bijvoorbeeld voor het verzekerings­technische- en financiële systeem, cybersecurity, het ESG- pro­ gramma en onze infrastructuur. Wel worden deze kosten langzaam minder.

De investeringen in het nieuwe finan­ ciële landschap lopen halverwege 2025 af. Ook hebben we wat minder ESG-programmakosten en dalen de inrichtings- kosten voor informatie­ beveiliging. Daarin hebben we de afge­ lopen jaren fors geïnvesteerd en ook deze kosten lopen de komende jaren steeds verder terug. De investeringen voor de vervanging van onze verzeke­ ringstechnische administratie lopen nog wel door. Ik spreek hier wel over investeringen maar zuiver gezien zijn deze dat niet, aangezien we alle boven­ genoemde investeringen gewoon in de kosten van het lopende boekjaar nemen en niet activeren.”

“Om de grote changeprogramma’s in de organisatie te kunnen draaien zijn we de afgelopen jaren sterk afhan­ ke­- lijk geweest van externe inhuur.

Afgelopen jaar hebben we de slag weten te maken om de inhuur van externe ict-­ specialisten en andere consultancydiensten te beperken. > TVM ACTUEEL | 23

We hebben op een aantal keyposities goede interne krachten weten aan te trekken, waardoor de kosten zijn teruggelopen, maar belangrijker nog, daarmee is de kennis bij interne mede­ werkers belegd. Verder zijn we operati­ oneel gezien veel scherper aan de wind gaan varen, op alle afdelingen hebben we aan de knoppen gedraaid. Onze medewerkers zijn – mede dankzij de komst van nieuwe ict-applicaties – effi­ ciënter gaan werken.”

“Daardoor hebben we de kosten voor inflatie bijna volledig terugverdiend.

Vorig jaar hadden we een inflatie van 8% en in de budgettering hebben we deze nagenoeg terugverdiend door een flinke besparing te realiseren.”

“In de kostenratio zitten naast de investeringen ook de kosten van het draaien van een dubbel systeemland­ schap, aangezien het oude landschap pas uit kan na afronding van het gehele programma. Daarnaast komen de meeste efficiency voordelen die de nieuwe systemen met zich meebrengen pas tot uiting als de migraties van de portefeuilles geheel zijn afgerond. Voor Nederland staan deze pas in 2026 op 24 | TVM ACTUEEL

het programma en voor de buiten­ landen in 2027.”

die ruim boven onze streefwaarde van boven de 200% zit.”

Hoe staat het ervoor met de solvabiliteit?

“De solvabiliteit staat er met 248% heel goed voor. We hebben vorig jaar besloten om een gedeelte van onze aandelenportefeuille te de-risken. Om minder risico te lopen in onze porte­ feuille hebben we aandelen verkocht en hiervoor in de plaats obligaties aangekocht. Hiermee willen we onze solvabiliteit beschermen tegen schom­ melingen op de beurs. Weliswaar zijn de beurskoersen gestegen en dat heeft iets aan rendement gekost. Echter wil­ den we met alle onzekerheden in de wereld, denk aan de oorlogen in Oekraïne en Israël en aan de Ameri­ kaanse presidentsverkiezingen, niet in een situatie belanden waarbij onze solvabiliteit onder druk zou komen te staan. Dit vooral om rust te creëren om de interne veranderingen in de organisatie af te kunnen ronden. We hebben hierop vroegtijdig geantici­ peerd door onze portefeuille te de-ris­ ken. We beschikken momenteel over een heel goede, stabiele solvabiliteit,

Wat is de schaderatio?

“Die ligt op 75,6% en dat is redelijk conform onze verwachting. De schaderatio ligt lager dan in 2023 (81,3%).

Vorig jaar was dat hogere percentage vooral te wijten aan de hoge inflatie.

Dat leidde tot een extra dotatie in de voorzieningen. De schaderatio zonder bijzondere mutaties is in 2023 en 2024 nagenoeg gelijk.”

Wat zijn de gevolgen voor de verzekeringspremie?

“Die kent voor 2025 voor transport­ ondernemers een minimale stijging, aanzienlijk lager dan de inflatie. We zien dat de frequentie van de schades daalt. We denken in onze portefeuille te kunnen zien dat onze preventieaan­ pak loont. Het aantal schades daalt al drie jaar op rij en hierdoor hoeven we onze premie dit jaar niet te laten stij­ gen met hetzelfde percentage als de inflatie. We zien dat klanten die meer dan twee jaar bij ons verzekerd zijn en het hele preventiepakket afnemen

Afgelopen jaren hebben we een aantal grote calamiteiten gehad waardoor het rendement onder druk staat.”

(zoals gebruik maken van het Analyse dashboard en ondersteuning en advies van preventieadviseurs) aantoonbaar minder schade rijden. Komende jaren willen we onze preventieaanpak schaalbaar maken voor de hele portefeuille, zodat iedereen inzicht heeft in zijn schades en dat daar ook auto­matisch een advies aan gekoppeld is.”

Hoe kijkt TVM scheepvaart terug op 2024?

“Scheepvaart kende vorig jaar een beter jaar dan in 2023. Gestaag heeft scheep­ vaart de trend omhoog te pakken. Ik verwacht dat deze portefeuille lang­ zaam beter gaat renderen en komend jaar naar een combined ratio iets onder de 100% gaat. Dat is nog steeds niet wat we willen maar stap voor stap groeien we naar de 96 of 97%.”

“De premie voor scheepvaart stijgt komend jaar procentueel harder dan voor transport en logistiek. In deze portefeuille zie je duidelijk dat het per­ centage grote schades grote invloed heeft op de premie. Als een schip met zijn stuurhut tegen een brug aanvaart, praat je zo over tonnen aan schade.

Hoe heeft TVM Duitsland gepresteerd?

“Duitsland heeft in 2024 een slechter jaar gehad dan verwacht. De door­ gevoerde premieverhogingen in 2024 bleken, in combinatie met de nog lopende meerjarige contracten, onvol­ doende om de portefeuille winstgevend te krijgen. We weten al wel dat het in 2025 waarschijnlijk een stuk beter zal worden, omdat we in het sluitseizoen forse premieverhogingen hebben weten te realiseren. Wij zijn daarin niet uniek, de hele markt in Duitsland was verlies­ latend, de premies lagen structureel veel te laag, dus er moest iets gebeuren. De toezicht­ houder in Duitsland heeft verzeke­ raars opgedragen om de premies te verhogen omdat de situatie anders op lange termijn niet meer houd­ baar zou zijn.”

“Gevolg is dat de hele markt nu is verbeterd en dat was echt nodig. In Nederland hebben we zo’n situatie enkele jaren geleden ook meegemaakt en zien de resultaten van verzekeraars er nu een stuk beter uit. TVM Duitsland heeft ondanks de forse premiestijgin­ gen de meerderheid van haar klanten weten te behouden. We beschikken over een stabiele portefeuille en komend jaar ziet het er dus een stuk beter uit qua rendement.”

“Wij zien nog steeds heel veel kan­ sen in Duitsland. Duitsland is een transportland bij uitstek. TVM is in Nederland en België marktleider met een dienstverlening die door onze leden enorm wordt gewaardeerd. Ik ben ervan overtuigd dat dit ook in Duitsland zou moeten kunnen. Er is geen enkele verzekeraar in Duitsland die nadrukkelijk inzet op data-analyse en preventie. Wij hebben wél preven­ tieadviseurs en gaan daar nu beginnen met het uitrollen van Bumper. Wij zien volop kansen om van meerwaarde te kunnen zijn. Daardoor zouden we gezond moeten kunnen groeien in Duitsland.”

Kende TVM Belgium wel een goed jaar?

“In België is TVM, evenals in Neder­ land, marktleider. In 2024 hebben we in België een omzet gehaald van 114,0 miljoen euro. Dat is een stijging van 4,7% ten opzichte van 2023. Daarmee zien we dat de sterke groei van de afgelopen jaren een beetje afvlakt. De Belgische portefeuille rendeert onder­ liggend goed. Echter, het resultaat

wordt in 2024 behoorlijk gekleurd door een tegenvaller in de letselscha­ delast. België kent de zogenaamde ‘indicatieve tabellen’ waarmee letsel­ schadelast wordt genormeerd. Deze worden eens in de vier jaar herzien.

De laatste herziening stamde echter uit 2016 aangezien de tabel in 2020 geen indexatie kende. Door de sterk toegenomen inflatie in de afgelopen jaren was de indexatie van de tabel dit jaar fors. Daar hadden we gedeeltelijk op geanticipeerd, maar de feitelijke indexatie lag op bepaalde punten toch fors hoger, hetgeen tot een extra last in de voorziening heeft geleid.

‘We beschikken over een heel goede solvabiliteit’ Hoe zie je de toekomst van TVM? “We willen voor het totale rendement een goede balans hebben tussen tech­ nisch resultaat en beleggingen. Het is heel belangrijk om te blijven groeien in onze portefeuille, ook om voldoende kostendraagvlak te genereren. Daar­ naast gaan we onze preventieaanpak verder uitrollen om concurrerend te blijven op premie.”

“In 2025 verwacht ik dat de inflatie toch wat hoger zal zijn dan eerder is voorspeld. De daling die het afgelopen jaar is ingezet, vlakt namelijk wat af. De beurzen blijven waar­schijnlijk instabiel, die kunnen in mijn optiek alle kanten opgaan. Europa heeft het economisch gezien moeilijk, de concurrentiepositie staat onder druk en dat zal zijn weer­ slag hebben op de beurzen. Verder is er sprake van politieke instabiliteit in Nederland en de wereld; wat gaat er nu gebeuren met de energietransitie en verduurzamings­vraagstukken? Hoe zit het met subsidieaanvragen voor elek­ trische vracht­wagens? Worden binnen­ steden vanaf 2030 echt zero-emissie­ gebieden? Deze onzekerheden zullen hun weerslag hebben op ons en onze leden. Wat wij daarin kunnen beloven is dat wij ook in het nieuwe jaar alles uit de kast zullen halen om hen zo goed < mogelijk bij te staan!”

Meer lezen? Scan de QR-code of ga naar www.tvm.nl/over-tvm/ jaarverslagen TVM ACTUEEL | 25

Spoedmelding?

TVM assistance, (0528) 29 29 11

Volg ons ook op Facebook, LinkedIn, X en Instagram!

Ledenraad stelt jaarrekening 2024 vast Op donderdag 10 april kwam de Ledenraad bijeen voor de jaarlijkse vergadering. Zoals gebruikelijk vond deze plaats in een andere provincie dan het jaar ervoor.

Dit keer was Noord-Brabant aan de beurt, met Nuland als gastlocatie.

Tijdens de vergadering werd de jaar­ rekening over 2024 vastgesteld, verleende de Ledenraad decharge voor het gevoerde beleid van het Bestuur en aan het toezicht van de Raad van Commissarissen.

Ook werd de externe accountant benoemd.

De vergadering van de Ledenraad wordt jaarlijks gehouden. De Ledenraad vormt een afspiegeling van het leden­ bestand en is een klankbord voor het Bestuur en Raad van Commissarissen.

Kennis delen, inspiratie opdoen en netwerken tijdens Zero Emissie Event

26

Op vrijdag 20 juni organiseren we voor de vierde jaar het Zero Emis­ sie Event. U krijgt praktische tips over laadpleinen, zero emissie en de energietransitie. De locatie voor het evenement is het Rijvaardig­ heidscentrum in Lelystad.

Om onze leden zo goed mogelijk voor te bereiden op de energie­ transitie, organiseren we regel­ matig bijeenkomsten op het gebied van zero emissie. Tijdens deze

evenementen wordt kennis gedeeld, kan inspiratie worden opgedaan en kunt u netwerken met collega's en mede-transporteurs.

Met elkaar leren we wat de vervolg­ stappen zijn in zero emissie.

Wilt u aanwezig zijn tijdens het evenement? Ga dan naar www.tvm-events.nl/zeroemissie-event-2025 of scan de QR-code

Elektrische pallettrucks Elektrische pallettrucks (EPT’s) worden veel gebruikt in bedrijven. Heeft uw bedrijf een EPT in eigendom? Dan is het belangrijk om deze aan te melden op een werkmaterieelverzekering.

Huurt u een EPT voor korte of lange tijd? Controleer dan of de verhuurder een WA-verzekering heeft afgesloten. Dit geldt ook als u een vervangende EPT in bruikleen krijgt, bijvoorbeeld bij onderhoud.

Vaak is een gehuurde of geleende EPT niet standaard verzekerd. Zonder verzekering loopt u als gebruiker een groot aansprakelijkheidsrisico in geval van materiële- of letselschade veroorzaakt door de EPT. Twijfelt u of heeft u vragen? Neem dan contact op met TVM via 0522-29 29 99 of scan de QR-code

Op zoek naar de veiligste chauffeur van Nederland Vrachtwagenchauffeurs kunnen weer laten zien dat zij tot de meest veilige van het land behoren. 12 mei is het NK Veiligste Chauffeur 2025 namelijk weer officieel van start gegaan.

Iedere vrachtwagenchauffeur kan meedoen aan deze competitie. Als chauffeur kun je jezelf aanmelden. Aanmelden is mogelijk tot en met 20 juli.

Vakmanschap draagt bij aan veilig rijden Net als afgelopen jaren is TVM samen met diverse partners op zoek naar chauffeurs die verkeers­veiligheid hoog in het vaandel hebben.

Doel van het initiatief is om aan zoveel mogelijk weggebruikers te laten zien hoe belangrijk vakmanschap is en hoe dit bijdraagt aan veilig rijden.

Door chauffeurs en transportbedrijven actief te betrekken, stimuleren we niet alleen bewustwording, maar ook samenwerking binnen de sector. Samen maken we de sector sterker en veiliger.

Scan de QR-code om je aan te melden of ga naar https://tvmawards.nl/nk-veiligste-chauffeur/

Sinds 2013 reserveert TVM jaarlijks een deel van de winst en doneert dit aan de TVM foundation. De foundation wil een bijdrage leveren aan een duurzame verbetering van de maatschappelijke, sociaaleconomische omgeving in Nederland. Kortom, de leefbaarheid in de buurt, in een dorp of stad verbeteren.

5

Zowel leden als medewerkers van leden en medewerkers van TVM kunnen een projectaanvraag doen voor een bijdrage aan een binnen de doelstellingen vallend project. Juist omdat TVM als coöperatie er voor en door haar leden is, hebben diezelfde leden een actieve rol bij het verdelen van de bijdragen naar diverse maat­ schappelijke initiatieven.

1. Waarom is bedrijfsopvolging een belangrijk thema onder de leden?

“In de transport- en logistieke sector is bedrijfsopvolging binnen de fami­ lie aan de orde van de dag. Per jaar vindt dit in Europa honderden keren plaats. Aan bedrijfsopvolging gaat vaak een jarenlange voorbereiding en organisatie vooraf. Als de opvolging niet goed wordt geregeld, kan dit op termijn een impact hebben op de continuïteit van de onderneming.”

TVM foundation

Bent u of een van uw medewerkers betrokken bij een bijzonder initiatief?

Kent u een stichting of vereniging met een bijzonder initiatief, waar niet vol­ doende financiële middelen beschik­ baar zijn? U, als lid van de TVM groep, en uw medewerkers kunnen een aanvraag indienen bij de TVM foundation. Kleurrijke initiatieven op maatschappelijk, sociaal of cultureel vlak maken kans op een donatie. U - of uw medewerker - hoeft zelf geen actieve rol te spelen in het project. U kunt dus ook een initiatief aandragen dat u een warm hart toedraagt. Op www.tvmfoundation.nl leest u meer over de voorwaarden waaraan een aanvraag moet voldoen.

Wilt u een aanvraag indienen?

Dat kan via: www.tvm.nl/tvmfoundation/aanvraagformulier.

En wie weet ontvangt uw inzending ook een bijdrage.

Centrale ontmoetingsplek voor Stichting Hoeskamer Het dorpshuis in het Limburgse Arensgenhout kan mede dankzij de TVM foundation gaan verbouwen en uitbreiden, zodat het gebouw ook in de toekomst een centrale ontmoetingsplek kan blijven voor inwoners. De Stichting Hoeskamer ontving de symbolische cheque uit handen van Joop Atsma, voorzitter van de TVM foundation.

De Hoeskamer is een belang­ rijke voorziening in het dorp. Het is niet alleen de thuisbasis van de fanfare, maar er zijn wekelijks heel veel activiteiten en bijeenkom­ sten. Het wordt intensief gebruikt door (sport)clubs, verenigingen en maatschappelijke organisaties.

Het gebouw is door vrijwilligers opgeknapt en wordt ook door vrij­ willigers gerund. Vroeger was het een plaatselijk café. De inwoners van het dorp zijn er ontzettend trots op. Atsma: “De Hoeskamer is een prachtig voorbeeld van hoe mensen samen hun leefomgeving verster­ ken. Als TVM foundation dragen we daar graag aan bij.”

VRAGEN

Bijna 75% van de bedrijven binnen de sector transport en logistiek is een familiebedrijf en krijgt te maken met bedrijfsopvolging. Ronald Kuipers, commercieel directeur van TVM Nederland, beantwoordt hierover vijf vragen.

2. Wat komt er allemaal kijken bij een bedrijfsopvolging?

“Bedrijfsopvolging neemt veel tijd in beslag, soms tot wel vijftien jaar.

Dit proces bestaat uit vijf fases. De eerste fase is oriëntatie. Denk hierbij aan besprekingen met familie, collega’s en de bank. Deze ideeën worden uitgewerkt in de planfase. Dan volgt de besluitvorming. In deze fase worden de definitieve overdracht, de functies van de nieuwe generatie en de verdeling van de aandelen vastgesteld. Hierop volgt de implementatie; de bedrijfsoverdracht vindt geleidelijk of ineens plaats.

In de jaren na het formele besluit wordt de opvolger doorgaans volledig ingewerkt. In de laatste fase, nazorg, wordt de nieuwe ondernemer door de oude generatie bijgestaan als een soort vraagbaak.”

3. Wat zijn de uitdagingen?

“De belangrijkste vraag is of er een goede opvolger beschikbaar is. Deze moet worden geaccepteerd door het personeel en de stakeholders van het bedrijf. Daarom is het belangrijk dat de opvolger de ins en outs van het bedrijf kent. Ook kan het voorkomen dat de oude generatie het bedrijf moeilijk kan loslaten, waardoor het voor de opvolger lastiger is om het vertrouwen van de organisatie te winnen. Maar er kunnen ook financiële en commerciële uitdagingen spelen. Daarom moet eerst bekeken worden of er voldoende toekomstperspectief is om het bedrijf door te geven.”

4. Heb je tips?

“Start op tijd. Voordat je begint na te denken over opvolging, is het belangrijk om te focussen op groei van het bedrijf. Dat maakt het gemakkelijker om de opvolging bij de onderneming te betrekken.

Begin bij voorkeur al jaren voor de gewenste bedrijfsoverdracht met gesprekken met de beoogde opvolgers. Betrek hierbij de familie en andere betrokken, waarbij ook aandacht wordt besteed aan de emotio­ nele aspecten. Bespreek met elkaar waarom de overdracht plaatsvindt.

Leg de afspraken vast in bijvoorbeeld een familiedocument, waarin staat waar je naar toe wil, wie welke rol krijgt en andere zaken.”

5. Wat kan TVM hierin betekenen/wat doet TVM om de leden hierbij te helpen?

“Voor leden onder 45 jaar hebben we het ondernemersnetwerk TVM next generation. Hier worden een aantal keren per jaar ervaringen uitgedeeld over verschillende thema’s uit de logistiek en transport besproken. Ook hebben we de greenpaper ‘Uitdagingen bij bedrijfs­ opvolging binnen familiebedrijven’ uitgebracht. Mocht u na het lezen van deze TVM greenpaper vragen hebben, dan kunt u altijd terecht bij uw accountmanager. ”

Ga naar www.tvmfoundation.nl of scan de QR-code

Scan de QR-code voor de Greenpaper ‘Uitdagingen bij bedrijfsopvolging binnen familiebedrijven’

27

‘De coöperatie is een stakeholder in ons bedrijf’ Hoe is het jaar 2024 verlopen en wat staat de transportwereld de komende jaren te wachten? Waar béter dan in een chauffeurscafé kun je daarover met twee transport­ ondernemers van gedachten wisselen? Op een zonnige winterdag kijken Herman Eitens en Gijs van den Broek, beiden al zo’n vijftien jaar lid van de Ledenraad van TVM, terug naar 2024 én vooruit naar de komende jaren.

P

tekst: Gerard den Elt beeld: Matty van Wijnbergen

laats van handeling: de bekende pleisterplaats De Raket in Rogat. De chauf­ feurs lopen in en uit via de truckersingang voor koffie, een broodje bal en een sanitaire stop. In deze omgeving worden de zaken recht voor zijn raap benoemd. Herman Eitens en Gijs van den Broek spreken rechtstreeks uit het hart.

De ene ondernemer (Eitens) heeft een topjaar achter de rug, de ander (Van den Broek) meldt onomwonden dat het rendement in zijn bedrijf onder druk staat, maar verwacht op korte termijn bij te kunnen sturen. De een (Van den Broek) is zeer te spreken over TVM en ziet de verzekeraar als een stakeholder in zijn bedrijf, de ander (Eitens) zegt tevreden te zijn over de dienstverlening, maar vindt dat meer aandacht moet worden besteed aan het ‘coöperatiegevoel’. Tijd dus voor opheldering en een nadere introductie. Herman Eitens is telg van

man personeel en met zes auto’s.

“De laatste twee, drie jaar huren we bijna dagelijks vier tot vijf auto’s bij, uitlopend naar vijftien tot zestien auto’s in het hoogseizoen. We zitten hoofdzakelijk in het agrarisch vervoer, zoals poot- en consumptieaardappelen en de laatste jaren ook veel uien.”

Eitens is ‘uitermate tevreden’ over het afgelopen jaar. “Het was gewoon een topjaar. We hebben dat met de twee coronajaren ook meegemaakt. Er was sowieso meer aanbod in onze sec­ tor, dus we konden auto’s efficiënter inplannen. Omzet én rendement zijn gestegen in 2024.”

Gijs van den Broek, dga van Van Heugten Transport in Scherpenzeel, moet bekennen een iets minder posi­ tief verhaal te hebben. ‘maar ik kan er nog wel om lachen’. Hij verwierf het familiebedrijf (ontstaan vanuit tapijtfabriek Heuga) in 2009 via een managementbuy-out. Van Heugten heeft 65 eigen auto’s en huurt dage­ lijks minimaal twintig auto’s in. “En we besteden nog wat gewone blokvrachten uit.

We rijden met circa negentig auto’s per dag.”

Van den Broek zegt niet te klagen te hebben over het werk­aanbod. “De omzet is op zich goed, wel hebben we de derde generatie in het familie-­ moeite om onze routes rendabel en bedrijf Eitens Haren BV, opgericht in effi­ciënt in te zetten door prijsdruk. Ga 1930. “En de vierde generatie staat te maar na: de lonen zijn enorm geste­ trappelen”, vertelt hij. Hij en zijn broers gen, de tolkosten in Duitsland zijn ver­ Henderikus en Jeroen werken met drie dubbeld, bij retourvrachten staat de

‘Goede mensen vinden, dat is een probleem’

28 | TVM ACTUEEL

prijs onder druk, en de markt vergoedt al die kostenverhogende aspecten niet.

Daardoor moet je de efficiency enorm opschalen. We zien nu voor het tweede jaar op rij de marge slinken. Het jaar 2022 was heel goed, 2023 al wat min­ der goed en 2024 was rendements-­ technisch weer wat minder. We mogen nog steeds niet helemaal klagen, maar het rendement staat zwaar onder druk.” Hij heeft daarom geïnvesteerd in proces­optimalisering (‘Daar hebben behoorlijk wat kosten in gezeten’). In het voorjaar van 2025 wil Van den Broek dankzij die aanpassing kunnen sturen ‘op dingen die echt van toege­ voegde waarde zijn voor ons bedrijf’.

Uitdagingen

Uiteraard hebben de twee ondernemers op kleinere en grotere schaal dezelfde ervaringen en uitdagingen. Vergroening, duurzaamheidseisen, meer over­ heidsregels, internationale concurren­ tie, chauffeurstekorten en grotere schade­risico’s, om er maar een paar te noemen. Daarover later meer.

Zij zeggen als lid van de Ledenraad de onderlinge uitwisseling van pro­ blemen en oplossingen binnen de coöperatie te koesteren. Herman Eitens, lid van de Ledenraad sinds 2010, prijst TVM voor aanwezige ken­ nis van de branche.

“Wij zijn ooit drie jaar vreemd gegaan met een andere maatschappij”, zegt de Groninger met een sip gezicht.

“Dat was een prijstechnisch verhaal.

We kwamen terecht bij een >

TVM ACTUEEL | 29

Herman Eitens

maatschappij die geen kennis had.

Kortom, het was een grote bak ellende.

TVM heeft echt alle kennis en kunde in huis om mijn bedrijf goed te adviseren.”

Toch plaatst hij kanttekeningen. “Ik mis wel een beetje het coöperatiege­ voel”, zegt Eitens. ”Ik denk dat het mede komt door de schaalvergroting die je overal ziet in de maatschappij. Ik heb die zorgen kunnen uiten in een gesprek en TVM heeft dat opgepikt.

‘Als dat gevoel bij jou als kleine onder­ nemer speelt, dan moeten we daar wel iets mee’, zeiden ze.”

Gijs van den Broek, lid van de Ledenraad sinds 2011, voelt zich een ambassadeur van de coöperatie. Hij heeft ook collega-vervoerders over de streep getrokken om zich bij TVM aan te sluiten. “Voor mij is de keuze voor TVM vanzelfsprekend vanuit de histo­ rie van het bedrijf. Ik heb in 2007 zelf meegemaakt dat je een verzekeraar soms keihard nodig hebt. TVM is voor mij een stakeholder in ons bedrijf, zoals de bank of de accountant.”

Hij stelt de contacten binnen de Ledenraad eveneens op prijs. “Die zijn voor mij een enorme toegevoegde 30 | TVM ACTUEEL

waarde. Het klankborden onderling, horen wat er bij collega’s en in de markt leeft, is waardevol.”

‘De vent maakt de tent’

Van den Broek tekent aan verguld te zijn met zijn account­manager. “Ik hoef maar een telefoontje naar hem te ple­ gen en dan heb ik het antwoord. Hij is gepokt en gemazeld en ik ben zuinig op hem. Niet voor niets luidt het spreekwoord: ‘De vent maakt de tent’.”

Eitens heeft dezelfde ervaring.

“Onze accountmanager staat op de inventarislijst van TVM, loopt al heel lang mee en is ons zeer dierbaar. Ik merk wel dat we steeds meer in de rich­ ting van MijnTVM worden gedreven, bijvoorbeeld als je nieuw materieel wilt registreren. Dat ging bijna fout met de ingangsdatum van de dekking van een nieuwe auto. Gelukkig begrijpt een accountmanager dat en corrigeert het.”

Bumper

Door TVM gelanceerde producten en hulpmiddelen zoals de TVM laadpas en de schadetool Bumper worden gewaardeerd, al worden ze nog niet in alle gevallen gebruikt.

Zo is de TVM laadpas voor elek­ trische voertuigen voor zowel Van Heugten Transport als voor Eitens Haren (nog) niet van toepassing.

Schadetool Bumper wordt door Eitens nog niet gebruikt, simpelweg omdat er nauwelijks schadegevallen zijn met een klein gezelschap van zeer ervaren chauffeurs.

Van den Broek hoort daarvan op.

“Oh ja? Nou, Bumper gebruiken we volop en daar zijn we heel tevreden over. En niet alleen voor de schades die we melden, maar eigenlijk bij alle calamiteiten die er zijn. Dat doen we om data op te bouwen. Want Bumper is nu ook uitgebreid met voertuig­ controle en dat brede platform levert veel kennis op over je bedrijf. Ik vind het super.”

Zorgen heeft Van den Broek over de schadelast. De kostprijs van herstel is volgens hem binnen enkele jaren ver­ dubbeld. “Waar je vroeger bij een kleine schade nog wel eens onder je eigen risico bleef, ga je er nu dubbel en dwars overheen. Een eenvoudige bum­ per zit vol met sensoren, dat kost wat.

En die kosten moeten weer door de keten worden opgevangen.”

Verduurzaming

Beide ondernemers waarderen bijeen­ komsten over verduurzaming, CO₂-­ beprijzing en elektrificatie van het wagenpark. Maar in dat laatste aspect zit een grote mate van onzekerheid verscholen. Dat heeft gevolgen voor investeringsbeslissingen.

“Ik kan hier wel een dag over pra­ ten”, zegt Van den Broek. Hij schetst hoe Van Heugten Transport ‘en de hele branche’ in stappen sinds 2009 de CO₂-uitstoot met de helft heeft terug­ gebracht. “Dat mes snijdt aan twee kanten: we werken CO₂-neutraler én we besparen op onze kostprijs. De hele wereld is er nu, recent, erg mee bezig, terwijl wij dat al 15 jaar doen. Voor ons is de rek eruit.”

Alternatieven (elektrisch of water­ stof) zijn voor internationale vervoer­ ders uit praktische- en kostenoverwe­ gingen nog niet haalbaar. Van den Broek wijst naar een collega-vervoerder in de buurt, die vijftien elektrische auto’s heeft gekocht. “En ze staan alle­ maal aan de laadpaal en worden niet gebruikt. Onze rondritten zijn 700, 800 kilometer lang. Ik kán dat niet elek­ trisch. Heel misschien zal dat in de toe­ komst met waterstof gaan, maar dan gaat de aanschafprijs van een auto drie of vier keer over de kop. Dat is niet op te brengen, wordt door geen enkele klant betaald, althans: ik heb zulke klanten niet. Het kapitaalbeslag voor transportbedrijven wordt te groot.”

Eitens knikt instemmend. “Ik ben het volledig eens met Gijs. Je weet gewoon niet welke kant je op moet.

Elektrificatie is mooi, maar ik zou niet weten waar ik onderweg naar Scandi­ navië zou moeten laden.”

portbedrijf pas op de plaats te maken.

“We hadden eerst de intentie om te groeien, maar die plannen hebben we helemaal overboord gezet. Materiaal is er genoeg, werk ook nog wel rede­ lijk. Maar goede mensen vinden, dat is een probleem.” Van den Broek knikt instemmend.

Beiden wijzen op de Zwaar­ werkregeling Beroepsgoederen-­ vervoer voor vervroegde uit­ treding, die het chauffeurs in de praktijk verbiedt om tussen hun 63e en 67e rustig af te bou­ wen door minder te gaan wer­ ken. “Als je je pensioen naar voren haalt, mag je als chauf­ feur helemaal niets meer”, aldus Van den Broek. “Ze moe­ ten op hun handen gaan zitten. Som­ mige mensen vinden het gewoon fijn om wat minder te gaan werken, maar kunnen om financiële redenen niet helemaal stoppen. Dus zijn ze genood­ zaakt door te gaan. De oplossing zou zijn om de regeling zodanig te veran­ deren dat je de keuze­ mogelijkheid krijgt om wat minder te gaan werken.”

Daarmee zou de branche een flink stuk geholpen zijn, vinden beide ondernemers. Net als met een lande­ lijke campagne die in 2025 wordt gevoerd om het vak van chauffeur positief onder de aandacht te bren­

‘Waar je vroeger bij een kleine schade nog wel eens onder je eigen risico bleef, ga je er nu dubbel en dwars overheen’ gen. Een ondersteunende rol daarbij van TVM wordt door Eitens en Van den Broek toe-­gejuicht. Hun advies: TVM moet dicht bij de corebusiness blijven, zich focussen op de branche, in gesprek blijven met de leden, hun ontwikkeling volgen en oplossingen blijven bieden voor gezamenlijke < problemen.

Gijs van den Broek

Onzeker

Het ondernemersklimaat wordt als te onzeker ervaren. “Kijk, ondernemen is risico’s nemen, geen probleem.

Maar een beslissing die je nu neemt kan morgen hopeloos achterhaald zijn”, verduidelijkt Van den Broek.

“Kijk naar het LNG-verhaal. Collega’s die drie, vier jaar geleden zo’n auto hebben aangeschaft, raken ‘m nu aan de straatstenen niet kwijt. Puur door overheidsbeslissingen die geen zeker­ heid bieden. Kijk naar het elektrische stadsvervoer, dat is overal anders geregeld. Ik heb de afgelopen jaren wel twintig bijeenkomsten over duur­ zaamheid en vergroening bezocht, maar ik weet nog steeds niet waar het heengaat.”

Het personeelstekort is ook een fac­ tor. Eitens zegt als kleiner transTVM ACTUEEL | 31

32 | TVM ACTUEEL

van...

DE Alex van der Slot

PASSIE

Familietraditie wordt surrealistische ervaring Al 39 jaar brengt Van der Slot Transport duizenden bloemen naar het Vaticaan voor de paasmis. Dit jaar kreeg die familietraditie een nieuwe dimensie, omdat ook de derde zoon Mark (24) naast vader Alex zijn debuut als chauffeur maakte. Door de dood van paus Franciscus werd het een haast surrealistische ervaring. tekst: Yoeri van den Busken beeld: Gerlinde Schrijver /Alex van der Slot /Mayke de Munnik

TVM ACTUEEL | 33

van...

DE Alex van der Slot

PASSIE

Het is de ochtend na de paasmis als Alex en Mark van der Slot genieten van de pracht en praal van de basiliek Sint-Paulus buiten de Muren. Ze hebben zich na een arbeidsintensieve week verheugd op een ontspannen dag in Rome en die begint met het bezoek aan het op één na grootste kerkgebouw. Ze konden aansluiten bij de Nederlandse delegatie waartoe ook

‘Ik had simpelweg te veel respect voor die plek’ de ministers Mona Keijzer en David van Weel behoren. Maar uitgerekend op deze heilige plek, waar de portret­ ten van de pausen hangen, komt rond tien uur het bericht binnen: Paus Franciscus is overleden.

“Bizar en bijzonder tegelijk”, zegt Alex van der Slot over die onheil­ stijding in combinatie met de locatie.

“Iedereen wist hoe broos de paus was. Daardoor waren de mensen verdrietig, maar heerste er ook gelijk berusting. Hij was gewoon op. De Nederlandse hoogwaardigheidsbekle­ ders die na de mis nog op audiëntie mochten, vonden al dat ze niet meer tot hem doordrongen.”

Voordat de klokken in de Eeuwige Stad beginnen te luiden, wijst een meegereisde theoloog het gezelschap op het historische moment van het overlijden: tweede paasdag. Daarnaast is 21 april de stichtingsdatum van Rome – 753 voor Christus.

De transporteurs moeten het deze keer zonder ontmoeting met de paus doen. “Zeker gezien zijn slechte gezondheid en wat er maandag gebeurde, heb ik daar vrede mee”, zegt Mark van der Slot. “Ik vroeg me aanvankelijk al af waarom ze hem nog in zijn pausmobiel door de menigte

lieten rijden. Waarom moest hij dat balkon op? Maar ik heb veel opgesto­ ken van de verhalen over het ontstaan van het christendom. Hoe belangrijke figuren als Jezus Christus en Petrus eerst een lijdensweg moesten afleggen.

Voor anderen. De theoloog bracht ons bij dat dit door de katholieke kerk ook als iets moois wordt gezien. Een deel van het leven. Ook al ben je zo fragiel, deze paus heeft het kunnen opbrengen.”

Alex: “Wat daardoor bij iedereen blijft hangen, is het diepste respect voor zijn vechtlust. En voor zijn manier van leven. Hij pakte liever de tram, wandelde door de stad. Francis­ cus bleef een gewone man en dat heeft de mensen geraakt.”

DEvan...

PASSIE

Stroomversnelling Na zijn dood gaat alles in een stroomversnelling. De ministers stappen op het vliegtuig. De KRO speurt voor het Pausjournaal naar Nederlanders die tijdens de paasdagen in de buurt zijn geweest en dus leggen Alex en Mark van der Slot – de rest is al naar huis – die middag op het Sint-Pietersplein uit hoe surrealistisch het was om deze plotwending mee te maken. De bloemen, die normaal gesproken nog vier dagen blijven staan, worden ook meteen opgeruimd en verspreid onder verzorgcentra en ziekenhuizen. “Al die prachtige kleuren op het plein waren te vrolijk”, aldus Mark.

Zijn vader laat de organisatie direct weten er begrip voor te hebben als ze vanwege de commotie nog niet aan de terugweg kunnen beginnen.

Hun kleurrijke ‘tulpentruck’ staat immers op een exclusieve parkeer­ plaats achter de hoofdpoort, waar verder geen burger komt en kardina­ len, bisschoppen en leden van de Zwitserse Garde nu af en aan lopen.

Hij wil het protocol niet verstoren. Het antwoord treft hem. “Jullie zijn niet alleen koninklijk, maar ook pauselijk na al die jaren.”

34 | TVM ACTUEEL

Die opmerking is kenmerkend voor de smetteloze reputatie die de familie Van der Slot sinds de jaren tachtig opbouwde door een hoofdrol te vertolken in de veelgeprezen Holland-­promotie. Alex ziet het vervoeren van de bloemen en planten als een erebaan.

“We doen het puur om Nederland en de kwekers te representeren en dan is dit natuurlijk een unieke job. Wie staat er nou met zijn koelvrachtwagen in de tuin van het Vaticaan? En niet tien minuten, maar een paar dagen.”

Uiteindelijk verlaten ze de gewijde grond ’s avonds om zeven uur. Mark: “We reden voorzichtig naar buiten en plotseling overviel het ons. Door de vermoeidheid en emoties was het even heel intens. We zeiden tegen elkaar dat we goed op elkaar moesten letten, omdat de terugreis toen nog moest beginnen. Het werden ook andere gesprekken dan op de heenweg.”

DEvan...

PASSIE

Vertrouwen

Nietsvermoedend en met gezonde spanning waren ze een week eerder vertrokken. De duizenden bloemen werden in de Keukenhof ingezegend door bisschop Hans van den Hende.

Mark, zelf katholiek opgevoed maar niet praktiserend gelovig, nam elk detail goed in zich op. Hij werkt niet fulltime voor het koninklijke familie­ bedrijf, maar studeert werktuigbouw­ kunde in Delft. Wel heeft hij zijn vrachtwagenrijbewijs op zak en twee jaar geleden polste zijn vader hem voor het eerst. Mark vond het nog te vroeg om zijn rol in de traditie van het huis te vervullen.

Maar nu was de tijd rijp. Na zijn opa, vader en twee broers is hij de vijfde Van der Slot die de 1850 kilometer naar Rome heeft afgelegd – een rit van dertig uur. “Gezien de kostbare lading is dat geen geringe verantwoordelijk­ heid”, benadrukt Alex, die kind aan huis is in het Vaticaan en inmiddels

drie pausen de hand schudde.

“Want één stuurfout betekent een ramp voor de paasmis. En voor Nederland.”

Zonder ook maar een spoortje twijfel ging hij naast de debutant zitten. “Ik geef andere chauffeurs bij ons ook de sleutels en zeg: ‘Ga maar rijden.’ Waarom zou ik dat dan niet bij mijn eigen kinderen doen?”

Mark: “Op sommige stukken had hij zelfs meer vertrouwen in mij dan ikzelf. We moesten de vrachtwagen achteruit de trappen van het Vaticaan op rijden. Een paar mensen vroegen of ik dat echt ging doen. Dan sta je zelf ook even te aarzelen. Red ik dat allemaal wel? Straks gaat het fout terwijl iedereen toekijkt. ‘Maar dit kun jij gewoon’, zei mijn vader.”

DEvan...

PASSIE

Wervelwind

Op zijn vijftiende, toen het gezin met het vliegtuig naar Rome ging om mee te helpen, stond hij al eens oog in oog met de paus. “Ik had twee woorden in het Italiaans ingestudeerd. Vrolijk Pasen. Hij zal iets zoiets als ik bid voor je hebben teruggezegd; geen idee eigenlijk. Hoewel ik merkte dat het iets speciaals was, realiseerde ik het me allemaal nog niet zo. Maar dit jaar verheugde ik me er enorm op, omdat ik echt het gevoel kreeg dat ik voor hem en het Vaticaan bezig was.”

Hij was veruit de jongste in het ‘bloementeam’, dat bestond uit 45 vakmensen. “De saamhorigheid in die groep proef je meteen. Toen ik uitstapte, kende iedereen mijn naam al.

Ze waren erg nieuwsgierig naar de derde zoon van mijn vader. Vanaf dat moment ging ik mee in de wervel­ wind. De hele ervaring was… immens.

Ik vind het ook mooi dat er standaard een verhalenverteller mee is. Hij legt alles op een heldere manier uit, maakt

het niet te zwaar en kweekt begrip.

Ook ongelovigen zijn altijd wel onder de indruk.”

Alex, die en passant ook als gids voor de ministersploeg fungeerde, rekende uit dat ze per dag vijftien uur in touw zijn geweest. Thuis sudderden de emoties nog een tijdje door. De symboliek wilde dat witte rook boven de Sixtijnse Kapel kringelde op het moment dat Alex en Mark net tussen de laatste bloemen poseerden voor TVM Actueel. Ruim twee uur later, na het gesprek over hun avontuur, werd Leo XVI aangekondigd als nieuwe paus.

Nog steeds vindt Mark het, bijvoor­ beeld tegenover vrienden, moeilijk te omschrijven wat hij allemaal heeft gezien en gedaan. “Dan kom ik gewoon niet uit mijn woorden. Het is net alsof je op een filmset bent beland tussen unieke gebouwen die er speciaal voor gemaakt zijn. En als je dan de betekenis van die gebouwen kent en weet hoelang ze daar al staan, besef je bij elke stap die je zet dat je je in het centrum van het christendom bevindt. Ik ben nieuwsgierig ingesteld.

Maar als ik ergens alleen was, kwam het geen moment in me op om even rond te neuzen. Ik had simpelweg te veel respect voor die plek.”

‘Dit kun jij gewoon’, zei mijn vader bij de trappen van het Vaticaan’ Aangezien hij paus Franciscus kort voor diens dood niet meer trof, keerden vader en zoon zonder rozenkrans – het gebruikelijke cadeau – terug naar Noordwijkerhout. Mark zit er niet mee.

“Ze openen hun deuren voor ons. Voor mij is dat het grootste geschenk.” < TVM ACTUEEL | 35

Meld je aan via

Wij zoeken de veiligste chauffeur van Nederland!

Maak kans op prachtige prijzen!

nkveiligstechauffeur.nl

Hélène Hendriks, Ambassadrice TVM Awards

Een initiatief van

TVM verzekeringen