Sandwich

SANDWICH

1

2

Slobomir P Univerzitet Akademija umjetnosti Odsjek za grafčki dizajn Doboj

diplomski rad Sendvic- graficka predstava modernizma

Predmet: Ilustracija Mentor: Mr Bojan Stevanić Student: Ljubomir Todorović 81/08 3

4

sadrzaj Uvod.................................................................................................................................7 Ilustracija (istorija, podjela, primjena)..............................................................................9 Street Art (tehnike, motivacija, umjetnici)......................................................................10 Modernizam, Selebritizam, Multitasking........................................................................15 Sendvič - harmonija i struktura.......................................................................................17 Ideologija i arhitektura sendviča kao grafičke predstave modernizma...........................19 Finalne ilustracije............................................................................................................20 Snapshot kadrovi iz dokumentarnog filma o slikanju murala.........................................30 Publikacije u časopisima.................................................................................................32 Zaključak.........................................................................................................................35 Literatura........................................................................................................................36 Biografija.........................................................................................................................37

5

6

UVOD

Moj prvi ozbiljni dodir sa umjetnosti bio je jako davno. Kao tinejdžer sam crtao grafite, volio sam to, i išlo mi je od ruke. Kroz grafite sam naučio osnove kompozicije, slaganje boja i oblika. Kasnije u toku školovanja okrenuo sam se slikarstvu i grafici, ali sam uporedo radio i na ulici. Kad god sam zapao u depresiju i posumnjao u svoj talent, uvijek sam nekako sebi govorio: „ako ništa bit ću dobar tipograf.“

Kako sam rastao i sazrijevao, tako su sazrijevali i moji pogledi ka umjetnosti, mijenjao sam uzore, mijenjao sam ciljeve. Sve manje sam se bavio klasičnim slikarstvom i grafikom, a sve više digitalnim umjetnostima i dizajnom.

Za vrijeme studija sam prošao kroz nekoliko faza tražeći sebe i onu granu umjetnosti kojoj najviše pripadam. Nisam uspio da se svrstam ni u jednu. Na kraju sam shvatio da, ne moram da se svrstam. Zaključio sam da ne moram da budem ograničen medijem, nego da ponuđene medije i ideje prilagodim jedno drugima.

Ovaj diplomski rad bih klasifikovao kao street art ilustraciju, što je opet vraćanje korijenima - crtanju grafita stilom malog djeteta. To je moj pogled na svijet i trenutno stanje u društvu. Moj sendvič nije ustvari sendvič. On je grafička predstava kritičnih situacija u kojima se nalazimo svakodnevno, bilo da smo kod kuće, na poslu, sa djevojkom, u kafani itd. Biti u sendviču, znači biti stisnut sa svih strana, događajima ili ljudima koji su oko nas.

Ovaj projekat je u potpunosti moje intelektualno i kreativno vlasništvo, i predstavlja produkt misaonih radnji za vrijeme škakljivih situacija.

7

O ILUSTRACIJI

Ilustracija

Ilustracija je umjetnička disciplina koja nije nužno klasifikovana u određenu umjetničku tehniku kao što su slikarstvo ili grafika, nego je disciplina primjenjene umjetnosti i predstavlja crtež vezan uz određeni događaj, pojam, predmet ili slično. Za razliku od ostalih tehnika vizuelne umjetnosti, ilustracija je aplikativna i često se koristi u grafičkom dizajnu. Ilustracija je produkt fiktivnosti, a ista dozvoljava ulazak u najsitnije detalje u svrhu realizacije pomenute fikcije.

Istorija

8

Illustracija vuče korijene od nastanka ljudskog roda, vjerovatno iz razloga što se bilo koja vrsta grafičkog bilježenja bilo kojeg pojma može nazvati ilustracijom. Najstarije ilustracije su pećinski crteži kojima su ukrašene pećine: Altamira, Lesko, Font de Gom itd.

Pećinski ljudi su crtali životinje na zidovima pećina u nadi da će time zarobiti njihov duh i lakše uloviti

životinju. U srednjem vijeku vjerske knjige su pisane ručno pa je česta pojava popratnih ilustracija i ornamentalnih dekoracija u njima. To bi mogli definisati kao pretaču ilustrativne tipografije. U prošlosti se koristila za ilustraciju u knjigama, a uzela je svoj danak i za vrijeme velikih svjetskih ratova. Zlatno doba ilustracije po knjigama istorije umjetnosti trajalo je od 1880. godine do malo poslije završetka II svjetskog rata. To je bio period ratova, poziva u vojsku, ekonomske depresije, industrijskih revolucija i slično. Okruženje je bilo ispunjeno ilustrovanim plakatima, brošurama, novinama i slično.

Ilustracija je poplavila tadašnje medije i sredstva informisanja. Po mom mišljenju zlatno vrijeme ilustracije je danas. Pojavom interneta, djela koja se nekada ne bi ni vidjela, postala su vidljiva ljudima širom svjeta, što je otvorilo jednu novu dimenziju dokazivanja u polju umjetnosti, ilustracije i dizajna.

Podjela Postoji više podjela ilustracije. Neke od njih se vezuju za ilustracije u grafici. Kao sto su: graviranje, linorez, bakrorez, intaglio, akvatinta, sumi-e (japanska umjetnost), drvorez itd. Ja bih iste podijelio na tradicionalne ručno rađene analogne ilustracije i digitalne ilustracije. Kada su u pitanju digitalne ilustracije, pored podjele na 2D i 3D ilustracije, dijelimo ih na rasterske i vektorske ilustracije. Rasterske ilustracije ili rasterska grafika (bitmap grafika) uopšte predstavlja kombinaciju sitnih kvadratića koji kada stoje u jednom slogu čine određenu sliku. Ti kvadratići zovu se pikseli. Rasterska grafika ima problem kada je u pitanju veličina, zbog razloga ograničenosti. Ukoliko uvećate određenu bitmap sliku uočavate piksele, ali također ukoliko je smanjite, slika gubi na kvaliteti. Vektorska grafika formira svoje oblike koristeći se određenim tačkama tog istog obli-

ka. Ukoliko formiramo kvadrat, on bi imao četiri tačke iz kojih počinju određene duži. Putanja tih duži i njihov međusobni odnos kreira jednu vrstu matematički proračunate krivine koja se naziva Bezierova krivina.

Vektorska grafika nije ograničena veličinom i prilikom njenog uvećavanja ili umanjivanja ona ne gubi kvalitet nego zadržava isti. Vektorsku grafiku uobičajeno koriste dizajneri i inžinjeri, dok je za ostatak populacije najpraktičnija rasterska grafika.

Primjena Primjena ilustracije je dosta široka. Ako pogledamo kroz istoriju umjetnosti možemo uočiti aplikaciju ilustracije kroz javne oglase, postere, knjige, časopise i novine. Danas ne postoji objekat na koji se ne može aplicirati ilustracija. Krenuvši od odjevnih predmeta, časopisa, plakata i postera, elektronskih i štampanih medija, pa do sredstava koja koristimo svakodnevno kao što su prehrambeni i higijenski proizvodi, mobilni telefoni, laptopi i računari. Ilustracija je postala uslov da se određeni objekat učini zanimljivim.

Prednost

Prednost ilustracije nad ostalim vidovima izražavanja u vizuelnoj umjetnosti, je mogućnost ulaska u detalje, te korištenje bilo kojeg stila. Ilustracija često pokriva kontraverzne i tabu tebe, dodirujući ih se na satiričan način. Ona je često politička i društvena kritika, a svoje najljepše momente doživljava aplikacijom kroz uličnu umjetnost. Murali koji krase cijele zgrade svjetskih velegrada, su turističke atrakcije pojedinog mjesta, a umjetniku koji ih je načinio donoste globalno priznanje, prepoznavanje i svjetsku slavu.

9

O Street artu

MOTIVACIJA

Street art je vrsta umjetnosti, tačnije vizuelne umjetnosti koja se dešava na javnim prostorima tj. „na ulici“. Nerijetko se klasifikuje kao ilegalna umjetnost, u kontru inicijativama vlade. Izraz „street art“ podrazumijeva: graffiti, skulpturu na ulici, slike načinjene šablonima (stencil), naljepnice, plakate, ulične postere, video projekcije, umjetničke intervencije, gerilsku umjetnost, i ulične instalacije. Nastao je kao potreba da se savremeni javni prostori počnu razlikovati od prostora ispunjenih grafitima, vandalizmom i korporativnom umjetnošću.

Motivacija i ciljevi koji tjeraju na rad street artiste varira od njih samih. Postoje jake struje aktivizma i subverzije u urbanoj umjetnosti. Street art može biti jaka platforma za slanje poruke javnosti, bilo da se tiče politike, konzumerizma, ekonomskih i socijalnih kriza, masovnih medija, mainstream struja i slično. Neki umjetnici koriste „pametni vandalizam“ za postizanje gore navedenih ciljeva. Neki umjetnici jednostavno vide ulice kao prikladan format za njihovo umjetničko izražavanje bez posebne poruke javnosti, dok za druge teško pristupna mjesta predstavljaju izazov za slikati na njima.

TEHNIKE

STREET ARTISTI

Dok se klasični i tradiocionalni grafiti stvaraju uz pomoć aerosol sprejeva, slobodnom rukom, street art obuhvata širi dijapazon tehnika počevši od: LED umjetnosti, mozaika, morala, šablona, naljepnica, instalacija, postera, drvenih instalacija i modela, video projekcija i slično.

Klasični i tradicionalni graffiti postali su sistem oglašavnja i advertajzinga, pa su česte pojave da popularni graffiti umjetnici postanu grafički umjetnici, dizajneri za određene korporacije. Sa druge strane ulični umjetnici (street artist) održavaju svoj rad anti-političkim, sa njim utiču na određeni problem u društvu. Njihova djela su često nastala ilegalno. Iz ovih razloga street art se smatra „post-graffiti“ erom ili čak „neo-graffiti“ erom. Djela street arta se mogu pronaći širom svijeta, a street artisti često putuju u druge države kako bi pokazali svoj rad.

Mnogi street artisti su dobili internacionalnu pažnju za svoj rad pa su prikazivali svoja djela i u muzejima i galerijama također. Česta je pojava da ulični umjetnik doživi i komercijalni uspjeh radeći grafike, printove za određene kompanije ili jednostavno da kreira svoju liniju robe ili brend. Mnogi ulični umjetnici su se udaljili sa ulica i stvaraju isključivo galerijska i muzejska izdanja.

1981. godine „Washington Project for the Arts“ organizovao je izložbu nazvanu „Street Works“ gdje su John Fekner, Fab Five Freddy i Lee Quinones radili direktno na ulici. Fekner, pionir urbane umjetnosti je publikovan u knjizi „Street Art: The graffiti revolution“ u izdanju Cedar Lewishon-a koja je poslije doživila i svoju izložbu u galeriji Tate modern u Londonu, gdje je Lewishon bio kustos.

1990 u knjizi „SoHo Walls – Beyond graffiti“ pominje se smjena grafita New Yorka sa tekstualno bazom na grafite sa drukčijim sadržajem, uključujući fig-

10

11

ure u obliku sjena koje je naslikao Richard Hambleton i grupa od pet mladih umjetnika AVANT.

LOKACIJE i umjetniici Većinom svi veliki gradovi u svijetu imaju neku vrstu urbane kreativnosti, graffitija, ili street arta. No postoje gradovi koji su mete street artista, te umjetnici često putuju tamo da ostave svoj pečat.

Evropa: - Bugarska: Sofija – U noći sa 17. Na 18. Juni 2011. Godine, spomenik Sovjetskoj armiji je oslikan od strane anonimnih umjetnika na način da su vojnici izgledali kao Supermen, Ronald McDonald, Djeda Mraz i slično.

Ovaj umjetniki performas izazvao je skandal. Neki su htjeli da spomenik ostane ofarban. Nakon samo par dana spomenik je očišćen.

- Njemačka: Berlin – Ulična umjetnost na berlinskom zidu bila je poznata za vrijeme dok je grad bio podijeljen. Od kako je ujedinjen, Berlin je jedan od evropskih najvećih baza ulične umjetnosti..

- Grčka: Atina – Ulična umjetnost grčke je nastala kao revolt teške ekonomske situacije. Velika imena grčkog street arta su: Aleksandros Vasmoulakis, Woozy, Bleeps.gr, Absent itd.

- Finska: Helsinki – Finska je od osamdesetih na ovamo uvela stroge zakone kažnjavanja ilegalne umjetnosti i visoke kazne. Po isteku tih zakona 2008. Godine utvrđena su mjesta sa legalno crtanje. Najpoznatija imena finskog street arta su: Otto Maja, i Bujahuli - Italija: Jako aktivna sredina street arta od devedesetih na ovamo. Poznata imena: BLU, 108, Sten Lex. - Francuska: Paris ima jako aktivnu street art scenu zahvaljujući Space Invaderu, Zevsu, Mosku, Zoo Pro12

jektu itd. Korijeni street arta u Francuskoj vuku od pedesetih godina prošlog vijeka. Imena poput Blek La Rat, su temelj razvijanja mnogih današnjjih umjetnika kao što je Banksy i slično.

- Norveška: Stavander je grad koji je domaćin godišnjega Nuart festivala. Jednog od evropskih vodećih festivala posvećenog promociji street arta.

- Rusija: Moskva – 2008. Godine je otvorena „Street Kit Gallery“ posvećena uličnim umjetnicima, organizuje događaje, promocije, evente vezane za street art.

2009. Godine Moskovsko Biennale za Mladu umjetnost, uvelo je kategoriju „street art“ . Aktivni umjetnici Rusije su: Make, RUS, Interesni Kazki.

- Španija: Većina španskog street arta koncentrisana je u Barceloni, Veneciji i Zaragozi.

- Velika Britanija: Bristol je popularan zbog uspjeha Banksija, a London je postao jedan od najprofesionalnijih centara za street art u svijetu.

- Srbija: Beograd posjeduje jako kreativnu street art scenu. 2011. U Beogradu je snimljen film „Gold along the banks“ u kojem su prikazana imena poput: Super Timor, Lortek, The Kraljica Vila, Sretan Bor, Ema Ema Ema itd.

- Hrvatska: Zagreb. Djela Lunara postala su globalno popularna, a njegovova djela se mogu vidjeti u New Yorku, Tokiu u ostatku svijeta. 2011. Godine u Zagrebu je otvoren Muzej ulične umjetnosti.

- Bosna i Hercegovina: Emir Šehanović ESH, savremeni umjetnik je uspio da bude na pravom mjestu u pravo vrijeme. Njegov najskoriji projekat i studija tapiserije je naslikan na muzeju savremene umjetnosti u Zagrebu U ostatku svijeta pomenuo bih lokacije poput Kaira (Egipat), Toronta (Kanada), Sao Paola (Brazil), Buenos Aires (Argentina), Melbourna (Australija), te Atlanta, Miami, Los Angeles, Philadelphia, Pittsburg, San Francisco i naravno veliki New York (SAD)

13

14

MODERNIZAM SELEBRITIZAM MULTITASKING

Razvoj gradova i urbanizacija svijeta, jedna je od najimpresivnijih činjenica modernog vremena. Veliki gradovi susreću se sa inflacijom stanovništva, pri čemu je superiornost pojedinaca najpoželjnija kvaliteta za iste. Nije to ništa pogrešno, čovjek je jednostavno na taj način građen. Potraga za slavom i bolest „selebritizma“ je nešto što je zapisano u ljudski gen. Čak i oni koji rade kontra toga, rade upravo to, tragaju za slavom, možda drugim putevima, ali ipak sa istim ciljem. Konačni cilj bi vjerovatno trebao da predstavlja određeno uživanje od strane mase, manjak obaveza, višak prihoda i lagodan život, priznanja za rad i opša popularnost. Procesi dolaska do tog cilja su različitih vremenskih intervala, i mogu biti obavljeni na razne načine, u skladu za zakonom, pravilima i moralom ili ipak nasuprot svemu tome. Česta pojava prilikom traganja za slavom je gaženje u vode umjetnosti, dizajna, fotografije, muzike i slično, pa imamo opštu poplavu DJeva, dizajnera, fotografa i slično, koji bez imalo znanja o istoriji umjetnosti i teoriji forme, donose sa sobom posljedice invazije kiča i globalno trovanje ukusa sredine.

Iz gore navedenih razloga, moderna vremena nameću ubrzan tempo života, pa je ljudski rod evoluirao u tom smjeru i selektivno se adaptirao svojim potrebama. Eksplozija popularne kulture (mainstream), konzumerizma, kapitalizma, masovnih medija i interneta, je procese popularizovanja pojedinaca pojednostavila u smislu, da je sada mnogo lakše postići nešto, obavijestiti nekoga o nečemu, istaći se u odnosu na masu zbog same brzine protoka podataka. Socijalne mreže nude opcije fan grupa, a to je jednako bivanju unutar stada ovaca koje obožava pastira. Upravo sav ovaj proces o kojem govorim je jako konfuzan i često dovodi do tačke kada pojedinac ne može da zaključi da li je ovca ili čoban.

Multitasking je sposobnost obavljanja više poslova odjednom. To je ključna osobina i kvalitet koju može posjedovati jedan pojedinac u modernom vremenu. Ono je akcelerator prirodnog razvoja, napretka i popularizacije. U suštini iz svega možemo zaključiti, da je multitasking jedini način da se kroz ubrzani način života postigne maksimalan učinak u modernom vremenu.

15

16

sendvic harmonija i struktura

Sendvič je vrsta hrane koja se sastoji od dvije ili više kriški hljeba ili peciva između kojih stoji određeni fil. Često je to meso ili mesni proizvodi, popraćen sosom, namazom, salatom i ostalim dodacima, ovisno o ukusu konzumenta.

Trenutak nastanka sendviča nije tačno definisan. U prastaroj jevrejskoj priči „Hillal Stariji“ pominje se događaj kada su meso žrtvenog janjeta zajedno sa gorkim travama stavljali unutar mekog pljosnatog hljeba zvanog „matzah“ tokom praznika Pashe.

U srednjovjekovnoj Europi pravljen je „Trenč“.

To je vrsta hljeba koja je imala oblik tanjira, u taj hljeb se stavljao ručak. Po završetku jela natopljeni trenč bi se davao psima ili prosjacima. Trenč se smatra pretačom otvorenog sendviča ili danskog sendviča.

U sedamnaestom vijeku naturalist John Ray je posmatrao govedinu koja je visila na rogovima unutar taverni koju su sjekli na tanke šnite i redali na maslacom namazan hljeb.

Oficijelni naziv sendvič potiče iz osamnaestog vijeka, kada je prilikom kartaške partije John Montagu, grof okruga Sendvič kod Kenta (UK), zatražio od svog ličnog sluge da mu donese komad mesa između dvije kriške hljeba što mu je omogućilo da nastavi sa igrom a da ne umasti karte. Ostali igraču su u tom trenutku zatražili „I ja ću isto kao i Sendvič“ te je naziv „sendvič“ zadržan i danas.

17

18

ideologija i arhitektura sendvica kao graficke predstave modernizma i postmodernizma

Sendvič predstavlja kombinaciju određenih prehrambenih pojmova unutar jedne strukture podijeljene na više nivoa. Svaki nivo za sebe jeste jedna određena grafička predstava. Ukoliko uzmemo samu ideologiju slojeva i kombinujemo je sa pojmovima i situacijama iz svakodnevnice, dobijamo grafičku predstavu i arihtektonsko čudo modernizma i postmodernizma.

Selektujući pojmove i predmete iz okruženja i svakodnevnice i aranžirajući ih u vertikalni sklop podijeljen u nivoe dobijamo dekorativnu strukturu nalik totemu koja predstavlja grafičko oličenje života u modernom vremenu.

Stvari koje inače ne bi stavili u „sendvič“ sada stavljamo, pa time pravimo morbidnu i provokativnu kompoziciju elemenata koja ipak zadržava kvalitetnu estetsku vrijednost. Samo umjetničko djelo prevazilazi asocijativnost sendviča i postaje vertikalna kompozicija geometrijskih i organskih oblika. Ritam i odnos boja i oblika prouzrokuje „nered u redu“ samom činjenicom da je na svakom precizno postavljenom spratu određena igra i interakcija oblika samih sa sobom. Taj nered upravo čini da jedna statična kompozicija održi svoju unutrašnju dinamiku i djelo učini atraktivnim.

Slijedi finalna serija ilustracija na temu Sendvič - grafička predstava modernizma, fotografije snimljene prilikom oslikavanja murala, i publikacije ovog projekta u inostranim magazinima.

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

CLUTTER MAGAZIN

Clutter magazin je prvi magazin na engleskom jeziku koji se fokusira na fenomen dizajniranih igračaka.

Kombinirajući intervjue na vodećim imenima ulične umjetnosti, editorijale, te izvanredne fotografske i dizajnerske portofolie, postao je za kratko vrijeme predmet koji jedan kolekcionar mora imati u svojoj arhivi. Osnovan je 2004. godine kao odgovor na nedostatak informacija koje su kolekcionari tražili. Clutter magazin kombinuje teme kao što su: Umjetnost, Igračke, Skejtbord kultura, Graffiti, Muzika i moda. Nalaze se u New Yorku, SAD.

Pored ilustracija koje su objavili Clutter kaže: “Ljubomir Todorovic is a visual artist from Bosnia and Herzegovina. He’s done some photography, some street art, fine art and illustration. His latest project is called Sandwich and it’s pretty interesting. These are things we would never consider putting in a sandwich in true life unless you are kinda mental. There are Sandwiches that remind me of totems and columns reaching for the sky. Some of them look like scary ice cream sandwiches.

All of them are certainly interesting to look at.”

Prevod:

32

“Ljubomir Todorović je vizualni umjetnik iz Bosne i Hercegovine. Bavi se fotografijom, street artom, lijepim umjetnostima i ilustracijom. Njegov najnoviji projekat se zove Sendvič, i veoma je interesantan. U pitanju su stvari koje nikada ne biste pomislili staviti u sendvič osim ukoliko niste malo “udareni”. Na momenat podsjećaju na toteme koji su upereni u nebo. Neki od njih izgledaju kao strašni sendviči od sladoleda, ali svaki od njih je zanimljiv za pogledati.”

YOU BENT MY WOOKIE

You Bent My Wookie je časopis okrenut ka popularnoj kulturi, kolekcionarima igračaka i umjetnosti, te unutarnjem štreberu koji se krije u svima nama.

Zadatak im je da sakupljaju i objavljuju sve vijesti koje se dotiču gore navedenih tema u periodu od dva puta mjesečno. Magazin je orjentiran na publiku od 18-45 godina starosti. Ovaj magazin je stacionisan u New Yorku, SAD.

Pored ilustracija koje su objavili YBMW kaže: “We don’t feature enough Bosnian artists. We really should. There’s something in the water over in Easter Europe that makes the art really freakin weird. Enter Ljubomir Todorovic. He’s an artist of all trades, having worked on everything from photography to fine art and illustration. However, it is his newest set of drawings, called “Sandwich” that were so interesting that we had to share them with you. These aren’t the type of sandwiches that you’d eat but they sure are neat to look at. In a lot of ways, they look like Tikis or Totem Poles as they reach upwards towards the sky… kind of like any good deli sandwich should.”

Prevod: “Ne objavljujemo dovoljno bosanskih umjetnika, a stvarno bi trebali. Ima nešto u vodi tamo u jugoistočnoj Evropi što čini umjetnosti, opako čudnom. Ukucajte Ljubomir Todorović. On je umjetnik svih pravaca, s obzirom da je radio na svemu, od fotografije, preko lijepih umjetnosti i ilustracije. Njegov najnoviji set crteža nazvan Sendvič, nam je bio toliko zanimljiv da smo ga morali objaviti. Ovi sendviči se ne jedu, ali su svakako zanimljivi za gledati. Izgledaju kao totemi koji gledaju u nebo, otprilike onako kako bi svaki kupovni sendvič trebao izgledati.”

33

34

zakljucak

Ukoliko naziv „vizuelna umjetnost“ posmatramo kao jedno stablo, onda bi street art bila jedna grančica na vrh tog stabla. A unatoč tome što je grančica, street art je jedna od najpopularnijih grana umjetnosti trenutno.

Zbog česte pojave enormnih dimenzija djela street arta, ona služi kao sredstvo slanja poruke, javne kritike, golicanja mašte, te raspravljanja tabu tema sa javnosti. Ulični umjetnici su mahom nepoznati likovi, kriju se iza pseudonima čime njihova djela imaju još veću težinu.

Bilo mi je zadovoljstvo vratiti se početcima svog interesovanja za umjetnost. Crtati nešto što još niko nikad nije napravio je užitak, a dobiti priznanje za isto je još ljepše. Put koji sam prošao prilikom izrade ovog diplomskog rada, je bio poprilično napet. Mnoge stvari su se odlučivale u djeliću sekunde, u snu u autobusu, neplanski... Svi ti faktori čine da jedan ovakav projekat dobije na težini, simpatiji, kvalitetu, sentimentalnosti itd.

Nadam se da ste uživali krećući se kroz priču koju sam vam predstavio. Hvala na pažnji.

Ljubomir Todorović

35

literatura Knjige Stay Up: Los Angeles Street Art – Autor: G. James Daichendt, Izdavač: Cameron Company, SAD, 2002.

OBAY: Suply and Demand – The art of S.F.– Autor: Shepard Fairey, Izdavač: Ginkopress, SAD, 2012.

Banksy: Wall and Piece – Autor: Banksy, Izdavač: Century, VB, 2011.

Street Art: The Graffiti Revolution – Autor: Cedar Lewisohn, Izdavač Tate, VB, 2008.

Casopisi Clout Magazine – San Jose, California, SAD Clutter Mag – New York, SAD A3 Format – Novi Sad, SRB Graffiti Art Magazine – Paris, FR Zagreb Fever – Zagreb, HR

Dokumentarni Filmovi Style Wars – Režiser: Henry Chalfant, SAD, 1984.

Next: A Primar on Urban Painting – Režiser: Pablo Aravena, Brazil, 2010.

Exit Through the Gift Shop – Režiser: Bansky, VB, 2010.

Gold Along the Banks – Režiser: Nikola Zečević, SRB, 2012.

web Vizuelna umjetnost – www.behance.net Wikipedia.org 36

biografija

Ljubomir Todorović, rođen je 1989. godine u Banovićima (BiH) gdje je 2004. Godine završio osnovnu školu kao odličan učenik.

Srednju školu primijenjenih umjetnosti u Tuzli maturirao je 2008. godine kao učenik generacije. Iste godine se upisuje na Akademiju umjetnosti, Slobomir P Univerziteta, na odsjek za grafički dizajn.

Stipendista je fondacije Dr. Milan Jelić, za 2011/2012. godinu iz oblasti umjetnosti.

Izagao je na dosta izložbi kako grupnih tako i samostalnih, kako u Bosni i Hercegovini , tako i u drugim zemljama. Član asocijacije za umjetničku fotografiju Bosne i Hercegovine.

Bavi se svim vrstama vizualnih umjetnosti: ilustracijom, tipografijom, street artom, fotografijom.

Radovi su mu objavljivani u raznim štampanim i elektronskim medijima.

Pobjednik mnogih takmičenja i dobitnik nagrada iz oblasti umjetnosti i dizajna.

37

38