TSG Nieuwsbrief september 2021

TIBET SUPPORT GROEP NEDERLAND

Nieuwsbrief september 2021 TIBET IN HET NIEUWS AANDACHT VOOR DE DERDE POOL #FLAGSFORTIBET BOEKEN: KROONGETUIGE / WINDHORSE HOUSE

TIBETAANSE REGERING IN BALLINGSCHAP Penpa Tsering heeft in maart jl. het voorzitterschap overgenomen van de Centraal-Tibetaanse regering in Dharamsala, India. Penpa is de derde direct gekozen Tibetaanse leider sinds de decentralisatie van het politieke gezag door de Dalai Lama in 2011, en is de tweede in India geboren Tibetaan die deze positie bekleedt. Penpa neemt het stokje over van Sikyong Lobsang Sangay. Toen hij zijn beste wensen aan Penpa

TIBET IN HET NIEUWS De Nederlandse journalist Sjoerd den Daas mocht op uitnodiging van de Chinese regering Tibet bezoeken. In een volledig geregisseerd bezoek lukte het hem de nodige kritische vragen te stellen. Dat hij daar geen antwoord op kreeg, toont het gebrek aan vrijheid van meningsuiting in Tibet. Ook Golog Jigme, een Tibetaanse monnik die Tibet ontvluchtte na gevangenschap en marteling door het Chinese regime, vertelde in een

XI IN TIBET 22 JUNI 2021 Onverwacht heeft de Chinese president eind juni een bezoekje gebracht aan Tibet, waarbij militair vertoon ruim aandacht kreeg. Xi Jinping

uitsprak, zei de Dalai Lama dat het democratische proces van de Tibetanen is geïnspireerd door de boeddhistische filosofie en de Vinaya-leringen van collectieve besluitvorming.

Penpa’s visie is gebaseerd op de middenweg-strategie die de Dalai Lama inzette in de tijd dat hij nog de politiek leider was van de Tibetanen.

Penpa zoekt de dialoog met de Chinese regering om meer autonomie voor de Tibetaanse regio te bespreken.

interview meer over de situatie in Tibet.

Het is een enorme opsteker voor de Tibetanen dat Tibet op deze manier uitgebreid in het nieuws is gekomen; er zijn bij Nieuwsuur (dat in juni de Zilveren Nipkow-schijf 2021 won voor het beste tv-programma) twee afleveringen uitgezonden van Den Daas’ bezoek aan Tibet. De uitzendingen van 19 en 26 juni jl. zijn terug te zien via YouTube, https://nos.nl/nieuwsuur/video/2385832-een-bezoek-aan-het-afgesloten-tibet, https://www.youtube.com/watch?v=xXSOaMLMxTE.

hield onder andere een toespraak tegenover het Potala-paleis in Lhasa.

Gedacht wordt dat het 70-jarig jubleum van het 17-punten-verdrag de onuitgesproken aanleiding vormde voor het bezoek, waarmee Xi de overheersende rol van China wilde benadrukken.

GEEN WINTERSPELEN IN PEKING Een wereldwijde protestactie tegen de Olympische Spelen in Peking in 2022 vond plaats op 23 juni jl. Leden van de Tibetaanse gemeenschap, ICT en TSG hielden met protestborden een korte actie voor het Olympisch Stadion in Amsterdam, wat goed materiaal opleverde voor social media. De oproep tot het verplaatsen van de Olympische Winterspelen brengt heel wat teweeg. Mensenrechten en sport zijn toch twee verschillende werelden?

Juist grootschalige evenementen als de Olympische Spelen vormen een uitgelezen gelegenheid de Chinese regering te laten weten dat de door hen gepleegde mensenrechtenschendingen niet onopgemerkt blijven en dat ook sportevenementen niet georganiseerd kunnen worden over de rug van slachtoffers van onderdrukking en marteling. #NoBeijing2022

VIERING VERJAARDAG Z.H. DE DALAI LAMA Op 6 juli jl. organiseerde de Tibetaanse gemeenschap Nederland ter ere van de verjaardag van de Dalai Lama een viering op de Dam in Amsterdam: traditionele Tibetaanse dans, geshe Ngawang Zopa voerde de zogeheten Sangsol-ceremonie uit en het Tibetaanse volkslied werd gezongen. Zijne Heiligheid de Dalai Lama werd op grote banners gefeliciteerd en bedankt voor zijn inzet voor het beschermen van het klimaat. De opkomst was zo groot dat het hele Dam-plein voor het Koninklijk Paleis gevuld was met een kring kleurrijke dansers; eindelijk weer een gezamenlijke viering na alle corona-restricties. Ook de Dag van de Democratie, 31 augustus, is aangegrepen om de Tibetaanse democratie (in ballingschap) te vieren binnen de Tibetaanse gemeenschap.

foto: Gitta van Buuren

DORJEE TASHI 17 augustus 2021 – Dorjee Tashi, een bekende zakenman uit Lhasa, is door de Chinese autoriteiten gevangengezet in de gevreesde Drapchi-gevangenis. Hij werd in 2008 beschuldigd van politiek gemotiveerde misdaden en tot levenslang veroordeeld. Naar verluidt, verkeert hij nu in slechte gezondheid; ook zijn er verontrustende

EEN KETTING VAN BETEKENIS door Marieke Keurentjes-van den Brink

Het is behoorlijk druk rond de stoepa van Boudhanath. De Tibetanen lopen, met de klok mee, hun rondes om de stoepa. Ik loop met de stroom mee en kijk mijn ogen uit. De mensen zijn prachtig, kleurrijk gekleed. De Tibetanen lopen al mompelend hun rondes, draaiend aan hun gebedssnoer, ook wel mala of tengwa genaamd. De Tibetanen gebruiken de mala om, met name, de meest bekende mantra uit te spreken: Om Mani Pème Hung, waarvan diverse, meer of minder sprekende, vertalingen circuleren, waaronder ‘groet aan de parel in de lotus van mijn hart’.

De Tibetaanse gebedskettingen bestaan uit 108 kralen, een getal dat een belangrijke rol speelt binnen het boeddhisme. Het wordt ook wel gezien als een geluksgetal. Zo hebben de grote boeddhistische tempels 108 treden, Boeddha stelde 108 vragen en geeft ook 108 verklaringen in de gewijde geschriften, en het pad van de menselijke geest in het Tibetaans boeddhisme kent 108 stadia. En dit is nog maar een kleine selectie van verklaringen van het getal 108.

berichten over martelingen. Zijn vrouw, Sonam Chodron, heeft hem sinds december 2019 niet meer mogen bezoeken. Verschillende mensenrechtenorganisaties vragen om informatie en om vrijlating van Dorjee Tashi.

Bron: https://tibet.net/imprisoned-high-profile-tibetan-businessman-in-serious-health/

Aan beide kanten van haar mala hangt een rood koordje met tien zilveren kralen. Aan de ene kant hangt aan het einde een belletje, aan de andere kant een zogenoemde dorje. Dit zijn de telringen om bij te houden hoe vaak ze de mala volledig door haar handen heeft laten gaan.

De draad die alle kralen verbindt, staat symbool voor de band of relatie die we met elkaar hebben en herinnert ons eraan dat alles met elkaar verweven is.

Ik ga zitten op een vrijgekomen bankje langs de kant. Vanuit die positie bekijk ik rustig de voorbijkomende mensen. De vrouw die naast mij liep, verdwijnt al snel in de mensenmassa. Ik sluit mijn ogen en hoor in het geroezemoes en gemompel ‘Om Mani Pème Hung, Om Mani Pème Hung, Om Mani Pème Hung.’

Bronnen: Wikipedia, mala spirit, Sanuk, Facebook; Tibetaanse sieraden

Het ontroert mij om te zien met hoeveel devotie de Tibetanen rond de stoepa lopen. Door hun handen glijden de kralen van de mala als een geoliede machine. De kora of rondgang is voor hen meer een meditatie. Er komt een vrouw naast mij lopen en ze houdt mij, uit een soort nieuwsgierigheid, aandachtig in de gaten. Ze heeft haar mala rechts over haar middelvinger en haar ringvinger. Met haar wijsvinger raakt ze de mala niet aan, want deze vinger staat voor het ego. Ze mompelt een mantra, waarna ze met haar duim een kraal doorschuift.

Dit doet ze zo snel dat ik een paar keer goed moet kijken hoe ze dit doet.

Ze glimlacht naar mij, waarbij ze een bijna tandeloze mond toont. Ze gaat elke kraal van haar gebedssnoer af totdat ze bij de grote, 109e, kraal komt. Deze zogeheten guru-kraal staat voor de heilige berg Kailash in Tibet. Dan draait ze haar mala een halve slag, zodat ze weer rechtsom verder kan gaan. De laatste kraal is dan weer de eerste. foto: Marieke Keurentjes-van den Brink

DE DERDE POOL De regio die het Hindoekoesj-, het Himalaya-gebergte en het Tibetaanse plateau omvat, staat algemeen bekend als de derde pool, omdat de ijsvelden de grootste zoetwatervoorraad buiten de poolgebieden bevatten. Deze regio is de bron van de tien grote riviersystemen die irrigatie, stroom en drinkwater leveren aan meer dan 1,9 miljard mensen in Azië; meer dan 24 procent van de wereldbevolking.

De derde pool smelt, de hoeveelheid smeltwater is ongekend, en door de opwarming van het gebied komt er niet overal nieuw ijs voor terug.

Door de ontbossing, dam- en mijnbouw die de Chinese regering in Tibet in de Himalaya heeft ingezet, zijn inwoners van Tibet en China en omringende landen aan de voet van de Himalaya enerzijds niet zeker van genoeg drinkwater, en worden ze anderzijds bedreigd door overstromingen. Afgelopen augustus werd het duidelijk dat China niet van plan is een extra tandje bij te zetten bij het verminderen van de CO2-uitstoot. Ondanks de waarschuwingen van de

WONING WERELD In 2020 deed de Dalai Lama een dringende oproep aan de mensheid om op te komen voor de aarde. Zijn Our only home-pamflet spreekt over de bedreiging van het milieu, dat het overleven van de mens als zodanig,

Intergouvernementele Werkgroep inzake Klimaatverandering (IPCC) streeft China ernaar (pas) in 2060 klimaatneutraal te zijn. De piek in de CO2-uitstoot in eigen land ziet China pas in 2030 voor zich. China produceert ongeveer een derde van de broeikassen die op aarde worden uitgestoten.

China zou na 2026 minder energie uit kolen halen, maar ondertussen worden er aan de lopende band kolencentrales geopend en zelfs heropend. China staat aan het hoofd van meer dan de helft van alle kolencentrales in de wereld. In november 2021 zal de klimaatconferentie van Glasgow gehouden worden (COP26); een eerste herziening van het klimaatakkoord uit Parijs (CMA3) staat op de agenda. Op initiatief van het International Tibet Network vragen vele Tibet-organisaties om een stem voor Tibet op de klimaattop in Glasgow; Tibet warmt drie keer sneller op dan welke plek op aarde dan ook en verkeert klimatologisch in nood.

Bronnen: Nu.nl/ANP, International Tibet Network, www.thethirdpole.net

en dat van een diversiteit aan gemeenschappen van gewaarwordende wezens anderszins, zorgwekkend in gevaar brengt. Lees de boekimpressie op de TSG-website, https://tibet.nu/2021/08/29/woning-wereld/ Dalai Lama & Franz Alt, Our only home. A climate appeal to the world.

UITGELICHT: HEDENDAAGSE TIBETAANSE KUNST GONPO KYAB Gonpo Kyab komt uit Amdo, een regio in Tibet. Hij verbleef als kind in het klooster in Labrang en leerde van zijn oom de beginselen van de thangka-schilderkunst en beeldhouwen met hout en botersculpturen.

Vanaf 2012 studeerde hij in India en begon te werken met olieverf. Nu werkt en woont Gonpo in Parijs, Frankrijk, en zijn werk krijgt langzaam meer bekendheid. Met verbeeldingskracht combineert Gonpo elementen van de Tibetaanse cultuur en zijn eigen beeldtaal op het doek.

‘Wisdom understanding’ door རི་མོ་བ་མགོན་པོ་སྐབྱ ས། Artist Gonpo Kyab

FLAGSFORTIBET Tibetaanse gebedsvlaggen die met de wind de boodschap van compassie verspreiden, zijn in Tibet geregeld verboden door de Chinese overheid; de kleurige vlaggen moeten dan verwijderd worden van de daken en de berghellingen waar ze sinds jaar en dag de vreedzame boodschap van de Tibetaanse cultuur verbeelden. Op 25 september hangen we gebedsvlaggetjes buiten waar iedereen ze kan zien, als teken van solidariteit met het Tibetaanse volk.

Doe mee aan deze actie, deel op zaterdag 25 september online een foto van uw vlaggetjes met de hashtag #FLAGSFORTIBET Volgt u ons al op Instagram? @tibetsupportgroep Facebook: https://www.facebook.com/TibetSupportGroepNL

I.M. PALDEN GYATSO Palden Gyatso was een Tibetaanse monnik die over de wereld reisde om te getuigen van de verschrikkingen die hij had doorstaan in de Chinese gevangenis in Tibet. Martelwerktuigen die de Chinezen gebruikten, toonde hij aan zijn publiek. Hij overleed op 30 november 2018. Zijn

VLAGGETJES NODIG?

Doe een (extra) donatie om het werk van de Tibet Support Groep voor Tibet te steunen, en we sturen u een setje gebedsvlaggetjes. Gelieve daarbij wel apart uw adres door te geven – wegens privacyredenen geeft de bank ons niet automatisch uw adresgegevens: https://tibet.nu/doneren/ Of bestel vlaggetjes via onze webwinkel www.tibetwinkel.nl

neef Puntsok Tsering Duechung woonde in Duitsland; hij had Tibet als student verlaten en werd directeur van Tibethaus Frankfurt. Zijn herinneringen aan zijn oom hebben we van het Engels naar het Nederlands vertaald; de publicatie Denkend aan Palden Gyatso (A4-formaat, 12 blz. incl. kaft) is gratis te bestellen in onze webwinkel https://tibetwinkel.nl/product/denkend-aan-palden-gyatso/.

door ine van schaik

Boeken

Gruwelijk Grensoverschrijdend ‘Al die vrouwen, kinderen, mannen en ouderen achter de hoge prikkeldraadhekken hebben geen misdaden begaan, behalve dat ze, net als ik, in de noordwestelijke provincie van China geboren zijn als Kazachen, als Oeigoeren of met een andere moslimnationaliteit.’ Sayragul Sauytbay (1967) verhaalt in het onderhavige verslag, opgetekend door de Duitse journaliste Alexandra Cavelius, over haar ervaringen met het Chinese optreden in haar geboortegebied, Oost-Turkestan – totdat het onder China tot de zogeheten autonome regio Xinjiang, ‘Nieuwe Grenzen’, werd. Sayragul wordt als leerkracht te werk gesteld in een strafkamp; haar echtgenoot en hun twee kinderen wijken tijdig naar Kazachstan uit. Uiteindelijk weet Sayragul – o wonder – mede in Kazachstan te geraken, om vervolgens, na enige afgewezen asielverzoeken, met haar gezin in Zweden te worden opgenomen. Sinds zomer 2019 vraagt Sayragul vanuit deze veiliger locatie aandacht voor de ‘massa-interneringen in Oost-Turkestan’ door de Chinese regering, teneinde ‘op vreedzame wijze voor vrijheid te vechten’.

Een gelijkenis met de benadering van Tibet, c.q. de Tibetaanse autonome regio, dringt zich op.

Myra de Rooy (1957) stelde getuigenissen op schrift van acht Tibetanen, vier mannen en vier vrouwen met een diversiteit aan leeftijden, ex-politieke gevangenen, naar aanleiding van gesprekken over hun ervaringen als gevolg van hun verzet tegen de Chinese overheersing van Tibet. Deze gedachtewisselingen vonden plaats in het gebouw van Gu-Chu-Sum, Windhorse House, in Dharamsala, India, een organisatie voor en door voormalige politieke gevangenen uit het Land van Sneeuw. Gu, Chu en Sum: respectievelijk de getallen negen, tien en drie, corresponderend met de drie maanden waarin massale demonstraties tegen de Chinese onderdrukking plaatsvonden in het Tibetaanse Lhasa: 27 september 1987, 1 oktober 1987 en 5 maart 1988.

De monnik Yeshi Togden, een van de geïnterviewde personen in het boek, richtte deze organisatie op na zijn vlucht naar India. Myra doet mede verslag van haar bezoek aan de familie en/of kloosters van de acht oud-gevangenen, die zelf hun land niet meer kunnen betreden, en plaatst hun relaas daarmee in een bredere context. Doordat de verhalen van verschillende generaties Tibetanen zijn verweven en gecombineerd, biedt het boekwerk een impressie van de droeve geschiedenis van Tibet onder Chinese heerschappij, aldus Tsering Jampa-la in het voorwoord.

En de gruwelijke grensoverschrijdende expansie van China’s zijde duurt voort...

Sayragul Sauytbay & Alexandra Cavelius, Kroongetuige. Een ooggetuigenverslag uit de hel van de Chinese concentratiekampen. Amsterdam: Balans, 2021 – ill., 351 p., ISBN 978 94 638 2142 1 Myra de Rooy, Windhorse House. Life stories in the shadow of Tibet. Eindhoven: Dato, 2021 – ill., 215 p., ISBN 978 94 6226 405 2 / Het Windpaardhuis. Levensverhalen in de schaduw van Tibet. Asoka, 2007 – ill., 223 p., ISBN 978 90 567 0179 6

TIBETWINKEL AMSTERDAM De Tibetwinkel in de Spuistraat 185A in Amsterdam is weer elke dag open vanaf 13:00 uur en we verwelkomen u graag om de geuren en kleuren van Tibetaanse wierook, sieraden, gebedsvlaggetjes en Boeddhabeelden te ervaren. In de Tibetwinkel in Amsterdam werken vrijwilligers. Met uw aankoop steunt u projecten van Tibetanen in ballingschap in India en Nepal, evenals het werk van de Tibet Support Groep.

TSG NIEUWSBRIEF Lees de nieuwsbrieven van de TSG van de afgelopen vijf jaar terug op https://issuu.com/tibetsupportgroep

Colofon

www.tibet.nu

Redactie: Rosemarijn Dissen, Ine van Schaik Vormgeving: Erik Schermer De nieuwsbrief van de TSG verschijnt eenmaal per kwartaal.

Redactieadres: Spuistraat 185A, 1012 VN Amsterdam www.tibet.nu Foto voorzijde: Marieke Keurentjes-van den Brink