TSG Nieuwsbrief april 2020

TIBET SUPPORT GROEP NEDERLAND

Nieuwsbrief april 2020 TIBETAANS NIEUWJAAR VAN DE IJZEREN RAT HERDENKING TIBETAANSE VOLKSOPSTAND MEDITATIE VAN DE MEDICIJNBOEDDHA

Ten geleide Een onzekere wereld, een gevoel van dreiging, dagelijkse adviezen. De situatie rond het coronavirus (Covid-19) drukt mensen met hun neus op hun leefomstandigheden, het overheidsbeleid, de vrijheid die zij wel of niet blijken te hebben.

Voor Tibetanen in Tibet is de bewegingsvrijheid nog verder afgenomen nadat de Chinese overheid hele gebieden afsloot vanwege de verspreiding van het virus. Niet alleen fysiek kunnen Tibetanen het gebied niet verlaten, ook de sociale media en andere vormen van communicatie zijn nog minder beschikbaar dan anders. Is er toegang tot zorg voor mensen in Tibet die besmet blijken?

Er zijn berichten van Tibetanen in Tibet die zijn gearresteerd door de Chinese politie omdat zij geruchten omtrent het virus zouden hebben verspreid.

Het zijn zorgwekkende tijden, die in een situatie van onvrijheid nog verontrustender zijn.

In gedachten wensen wij de Tibetanen in Tibet veel kracht en een goede gezondheid toe.

Rosemarijn Dissen Coördinator Tibet Support Groep

LOSAR Het Tibetaanse nieuwjaarsfeest begon dit jaar op 24 februari. In Amsterdam werd er wederom een mooie viering georganiseerd door de Tibetaanse Gemeenschap Nederland. Er waren optredens, er werd Tibetaans voedsel geserveerd; het feest duurde maar liefst twee dagen.

Op het podium een weergave van een troon met Zijne Heiligheid de Dalai Lama. In prachtige Tibetaanse klederdracht wervelde jong en oud door de zaal – Losar Tashi Delek!

Ondertussen werden inwoners van Lhasa, de hoofdstad van Tibet, gesommeerd binnen te blijven. De Losar-viering kon daar niet uitgebreid plaatsvinden omdat de autoriteiten wegens het coronavirus openbare bijeenkomsten hebben verboden.

TASHI WANGCHUK Op 27 januari 2020 was het vier jaar geleden dat taalactivist Tashi Wangchuk werd gearresteerd door de Chinese autoriteiten. Tashi groeide uit van eenvoudige winkelier tot boegbeeld van het Tibetaanse taalonderwijs in Tibet. Hij sprak zich in 2015 in een interview met The New York Times uit voor het recht op onderwijs in de eigen taal in

Tibet. Enkele maanden daarna werd hij door Chinese agenten gearresteerd en sindsdien zit hij gevangen. Tashi Wangchuk werd beschuldigd van het ‘aanzetten tot seperatisme’. Twee jaar na zijn arrestatie werd hij veroordeeld tot een gevangenisstraf van vijf jaar.

Zijn advocaat krijgt maar af en toe toegang tot Tashi in de gevangenis; dit geldt ook voor zijn familie. Hoe het Tashi momenteel gaat, is niet bekend.

HERDENKING TIBETAANSE VOLKSOPSTAND 10 MAART Wereldwijd is buiten Tibet de Volksopstand van 1959, die plaatsvond in Lhasa, herdacht.

In Amsterdam kwamen dit jaar op 10 maart meer dan 150 Tibetanen en Tibet-supporters samen op de Dam. Ondanks de weersomstandigheden

werd de Vredesmars vol energie ingezet en kleurden de Tibetaanse vlaggen de straten van Amsterdam. Op deze wijze werd aandacht gevraagd voor de situatie in Tibet.

Tibet is niet vergeten.

Foto’s: Robert Koelewijn

AARDBEVING IN TIBET

Op 20 maart jl. werd Tibet bij de grens van Nepal getroffen door een aardbeving met een kracht van 5,9 op de schaal van Richter. Er zijn geen berichten over eventuele slachtoffers.

VOORMALIG POLITIEK GEVANGENE TASHI PHUNTSOK OVERLEDEN

Op 17 maart jl. overleed de voormalige politieke gevangene Tashi Phuntsok op 60-jarige leeftijd in Lithang, Phuntsok werd op 17 April 2002 gearresteerd voor zogenaamde betrokkenheid met de sociale activist Tenzin Delek Rinpoche na een reeks bomexplosies in Chengdu. Hij werd in de Chinese gevangenis zwaar gemarteld en verkeerde daardoor in slechte gezondheid sinds zijn vrijlating.

DE TIBETAANSE VOLKSOPSTAND door Lila Lundquist

De Volksopstand van 1959 in Lhasa begon in Kham en Amdo, gebieden in het oosten en noordoosten van Tibet. Voorafgaand, in 1956, vond er een minder bekende opstand plaats waarbij strijders vanuit acht verschillende stammen keihard verzet boden tegen de ‘democratische hervormingen’ van China. Als onderdeel hiervan werd al het grondgebied van de staat; boeren moesten hun oogsten overdragen aan Peking, waardoor ze zelf te weinig hadden. Hoge lama’s en mensen die niet wilden meedoen, verdwenen, werden publiekelijk te schande gemaakt, opgesloten of geëxecuteerd. Chinese soldaten kregen zelfs de opdracht om kinderen, die wel ‘neten’ of ‘luizen’ werden genoemd, te vermoorden. Met de volkstelling van 1982 waren er nog steeds veel meer vrouwen dan mannen in Kham en Amdo. Het is nog altijd onbekend hoeveel mensen er zijn omgekomen bij de opstand in 1956, maar er wordt gezegd dat alleen vrouwen, kreupelen, kinderen en ouderen zijn overgebleven.

Bezetting

De Khampa’s vormden een verzetsgroep die zij het ‘vrijwillige leger om het boeddhisme te verdedigen’ noemden en probeerden hun levenswijze te verdedigen. Hun strijd ging vanuit het oosten naar Centraal-Tibet.

Heel veel mensen vreesden voor hun leven en vluchtten vanuit het oosten naar Lhasa, waar ze hun strijd tegen de Chinese bezetting voortzetten. De bevolking van Lhasa groeide met tienduizend vluchtelingen en verhalen van gruwelijkheden deden de ronde. Tot dan toe leek het Chinese beleid in Lhasa niet zo streng, maar het was wel degelijk een bezetting door China.

Onder het bewind van Gompo Tashi Andrugtsang uit Kham is ‘Vier Rivieren, Zes Gebergten’ gesticht, een verzetsleger georganiseerd in 1958 in Lohkha, ten zuiden van Lhasa. De drieëntwintig Khampa-leiders van de Tibetaanse opstand waren kooplieden die hun geld hadden verdiend tijdens de zogenaamde Chinese ‘bevrijding’. Ze gebruikten dit geld om wapens te kopen voor het verzet. Ze sloten drie grote wegen ten zuiden van Lhasa af om het Chinese leger tegen te houden.

Dalai Lama

In februari 1959 was Zijne Heiligheid de Dalai Lama nog bezig zijn opleiding tot geshe af te ronden. Tijdens een religieuze voltrekking in het Potala-winterpaleis kreeg hij een uitnodiging van de Chinese generaal Tan Guan San om een optreden bij te wonen op de gloednieuwe legerbasis van de PLA, het Chinese leger. Normaal gesproken moest een uitnodiging aan de Dalai Lama door de kashag (het Tibetaanse kabinet) gaan en zoiets zou zeker nooit plaatsvinden op een legerbasis. Zijne Heiligheid gaf aan geïnteresseerd te zijn, maar hij moest eerst zijn studie afronden.

Er hing een gespannen sfeer in Lhasa, al was het de tijd van de Gelug Monlam, het grote gebedenfestival. Desondanks werd de Dalai Lama’s benoeming tot geshe op een grootse manier gevierd. China had zeker dertigduizend soldaten rondom Lhasa gestationeerd. Na de Monlam vertrok de Dalai Lama op 5 maart naar zijn zomerpaleis, de Norbulinka.

Zijne Heiligheid gaf op 7 maart aan de Chinezen door dat hij op 10 maart naar het optreden zou gaan. Hij was gevraagd alleen te komen, zonder beveiliging. Tijdens de thee op 9 maart vernamen Tibetaanse

DE HELENDE BOEDDHA

bewindsleden dat de Dalai Lama van plan was alleen te gaan. Ze gaven dit door aan kloosters en burgers in Lhasa. Geruchten dat de Chinezen van plan waren de Dalai Lama te ontvoeren, deden razendsnel de ronde.

Bij zonsopgang op 10 maart 1959 was de Norbulinka al omsingeld door meer dan honderdduizend Tibetanen. Zijne Heiligheid werd hierdoor gedwongen zijn bezoek te annuleren.

Vlucht

Twee dagen later werd er in Lhasa een grote vrouwenmars gehouden met spandoeken met daarop leuzen als ‘Tibet voor Tibetanen’ en er werd geroepen: ‘Vanaf vandaag is Tibet onafhankelijk!’

Het Chinese leger begon op 17 maart de Norbulinka te bombarderen, de Dalai Lama besloot daarop naar India te vertrekken, ook al wist hij op dat moment niet zeker of hij daar asiel zou krijgen. Hij trok gewone kleding aan en vertrok samen met zijn gevolg te voet uit de Norbulinka.

Op 19 maart werd ontdekt dat de Dalai Lama was verdwenen. Dat nieuws bereikte een internationaal publiek. Er werd gespeculeerd of hij nog in leven was. De Chinezen waren woedend maar ze konden Zijne Heiligheid niet opsporen. De Norbulinka werd zwaar getroffen tussen 20 en 22 maart. Vrijwel het hele paleis werd vernietigd. Zeker duizend leden van de Dalai Lama’s persoonlijke beveiliging werden geëxecuteerd. Ook de kloosters Drepung, Sera en Ganden werden gebombardeerd. Drepung is vrijwel geheel vernietigd. Talloze kostbare kunstobjecten en religieuze teksten werden op straat verbrand. Volgens de Chinezen zijn er in totaal 89.000 mensen omgekomen.

Op 31 maart kwam Zijne Heiligheid met zijn entourage aan in India. Ze kregen asiel van Jawaharlal Nehru en de Dalai Lama begon de Tibetaanse regering in ballingschap. Nadat China het verzet had gebroken, werd het vrijwel onmogelijk om hierna uit Tibet te vluchten. Door de inzet van de verzetsstrijders die Lhasa hadden verdedigd, wat begon in Kham en Amdo, hebben de Dalai Lama en tienduizenden mede-Tibetanen kunnen vluchten naar India.

Hierdoor staat 10 maart symbool voor de strijd tegen de bezetting door China; die dag kwam het Tibetaanse volk op voor zijn leider Zijne Heiligheid de Dalai Lama.

Bronnen Aukatsang, Yudon, 2013, March 7, The Lion from Chamdo—Remembering and Celebrating a True Son of Tibet, Phayul.com M10Memorial.org Norbu, Jamyang, 1994, June 30, Unquiet Memories, Samdup, Tseten, [datum onbekend], The Lhasa Uprising, March 10 1959, Sequence of Events Norbu, Jamyang, 2006, December 7, The Forgotten Anniversary—Remembering the Great Khampa Uprising of 1956, Phayul.com Norbu, Jamyang, 2017, March 8, The Mystery of the March 10 Photographer Szczepanski, Kallie, 2017, March 8 (updated), The Tibetan Uprising of 1959 Tsundue, Tezin, 2009, April 4, The Bounty March Dit artikel verscheen eerder in de TSG Nieuwsbrief maart 2018.

MANTRA VAN DE MEDICIJNBOEDDHA

‘De beste manier om ziekte te genezen, is met je eigen geest – in andere woorden: door meditatie. Dit is niet alleen de meest effectieve methode, er zijn ook geen negatieve bijwerkingen, en naast de helende werking ervan bevordert deze beoefening vrede, kalmte en rust in je hart. Dan wordt het geluk dat je ervaart op anderen overgedragen en ben je hen dus ook van nut.

Een van de meest helende meditaties is die van de Medicijnboeddha, de manifestatie van de helende energie van alle verlichte wezens.’ – Lama Thubten Zopa Rinpoche Lees verder: The Healing Buddha. A practice for the prevention and healing of disease, composed by Padmasambhava, translated by Lama Zopa Rinpoche. Foundation for the Preservation of the Mahayana Tradition (FPMT), 2001

tayatha om bekandze bekandze maha bekandze radza samudgate soha

30 JAAR TIBET SUPPORT GROEP Ter gelegenheid van het dertigjarig bestaan van de Tibet Support Groep schreef mede-oprichtster Christa Meindersma haar verhaal De beginperiode Tussen 1986 en 1988 werkte en woonde ik in Tibet. Ik dacht er zes weken te blijven. Het werden bijna twee jaren: een periode waarin ik getuige was van meerdere protesten tegen de Chinese overheersing van Tibet. Op 10 december 1988 werd ik neergeschoten terwijl ik stond te kijken naar een vreedzaam protest van een kleine groep Tibetanen. De monnik die een Tibetaanse vlag droeg, werd onmiddellijk gedood.

Na een week zonder medische behandeling onder huisarrest te hebben gezeten, kreeg ik mijn paspoort terug en kon ik Tibet verlaten. Als enige. Ik voelde een enorme verantwoordelijkheid om zo veel mogelijk over Tibet en over wat ik had gezien en meegemaakt, te praten.

Tijdens een korte periode in Nederland in 1987 had ik Tsering Jampa leren kennen. Zij was mijn lerares Tibetaans. Toen ik na de beschieting terugkwam in Nederland was er een kleine groep mensen geïnteresseerd ook Tibetaans te leren. Wij ontmoetten elkaar in Amsterdam. Al snel ging het gesprek vooral over Tibet. Wat konden wij doen om de situatie in Nederland onder de aandacht te brengen bij politiek en publiek? Tijdens een van die gesprekken zei iemand: ‘Laten we de Tibetaanse les scheiden van onze wens om iets te doen voor Tibet.’ Zo werd het idee geboren de Tibet Support Groep op te richten.

Zo gezegd, zo gedaan. Wij richtten een stichting op en vonden een kantoortje op de Haarlemmerdijk. Met een kleine, maar zeer gemotiveerde groep vrijwilligers werkten wij vanuit deze pijpela.

Het pand bestaat niet meer. Wij verzamelden informatie over Tibet, verspreidden informatie die wij van het Tibet Information Network in Londen kregen en ontmoetten parlementsleden in Den Haag, samen met de enkele Tibetanen die in Nederland woonden. We schreven op-eds in de kranten en gaven lezingen aan studenten en aan wie ons verhaal maar wilde horen. Het was een actieve, vrolijke en drukke tijd. De politiek was geïnteresseerd, de pers wist ons te vinden. In 1990 kwamen we voor het eerst als Tibet Support Groepen van overal ter wereld bij elkaar in Dharamsala, waar de Dalai Lama woont. Het was super motiverend om deel te zijn van een wereldwijde beweging voor Tibet. Veel van ons waren in Tibet geweest en waren persoonlijk geraakt door de situatie. Ik was ervan overtuigd dat een oplossing voor Tibet binnen handbereik lag. In 1990 hielpen wij mee de publieke lezing tijdens het bezoek van de Dalai Lama te organiseren. Voor mij was dat het hoogtepunt in die beginperiode van de Tibet Support Groep.

Christa Meindersma

Z.H. de Dalai Lama, Thupten Jinpa en Christa Meindersma, september 2018, Amsterdam, foto: Marijke Kodden

door ine van schaik

Boek

Koning van het hart Mogen alle wezens geluk ervaren en de oorzaken van geluk.

Mogen alle wezens vrij zijn van lijden en de oorzaken van lijden.

Mogen alle wezens nooit gescheiden zijn van het geluk dat vrij is van lijden.

Mogen alle wezens in de grote gelijkmoedigheid verblijven, vrij van gehechtheid en afkeer.

De Tibetaanse Thupten Jinpa Langri, woonachtig in Canada, verhaalt inleidend over hoe hij tot de Dalai Lama’s belangrijkste vertaler naar het Engels werd – Zijne Heiligheid als de ‘uitzonderlijke stem van compassie’, die hij nu bijna dertig jaar dient. Mede via zijn ouders doordrongen van het grenze(n)loze belang van mededogen – nying-dzje, ‘koning van het hart’ – is deze ‘onmetelijke’ richtinggevend geworden in Thupten Jinpa’s bestaan.

Het onderhavige boek is gericht op een systematische transformatie van geest en hart, teneinde compassie tot basishouding te maken, voor een gelukkiger, ontspannender en bevredigender existentie en een stabieler en vreedzamer wereld. Leven met een hart ten volle geopend voor de pijn – en de vreugde – van het mens-zijn daarbinnen.

Het uitgangspunt hierbij is dat het vermogen tot empathie, compassie, vriendelijkheid en altruïstisch gedrag is aangeboren en niet zozeer is aangeleerd door socialisatie of culturele ontwikkeling. Aldus is het mogelijk mededogen tot een actieve, transformerende kracht te maken. Met een ruimer ‘zijn’, lichter, geleefd vanuit een breder perspectief dan het beperkte ik, en gericht op het welzijn van de ander.

De publicatie kent drie delen. Deel I omvat een rijke verhandeling over de verregaande waarde van compassie.

Deel II is gericht op de training van geest en hart door middel van compassie-oefeningen als een vorm van meditatie, ofwel ‘zich ergens mee vertrouwd maken’. Op deze wijze is het mogelijk een bepaalde manier van ‘kijken, voelen en zijn in de wereld’ te internaliseren. Deel III betreft dat wat een compassiegerichte transformatie op diverse niveaus, van het individuele tot het maatschappelijke, vermag.

Een onbevreesd hart... een warm boekwerk – conform de ontmoetingen met en begroetingen van diverse aanwezigen tijdens de presentatie door Thupten Jinpa-la, eerder in de tijd, in een welhaast omarmende Amstelkerk te Amsterdam.

Thupten Jinpa, A fearless heart. How the courage to be compassionate can transform our lives, in Nederlandse vertaling beschikbaar onder de titel Compassie voor beginners. Voor een leven met meer moed en geluk. Utrecht/Antwerpen: Kosmos, 2016 – ISBN 978 90 215 5998 8 / 978 90 215 5999 5 (e-book) Deze boek-impressie is eerder in de tijd verschenen in de TSG Nieuwsbrief december 2016.

TIBETWINKEL AMSTERDAM Een uitgebreid assortiment Tibetaanse wierook en Boeddhabeelden, sieraden, mala’s en gebedsvlaggen vindt u in de Spuistraat 185A in Amsterdam en in de webwinkel www.tibetwinkel.nl

VRIJWILLIGERS De Tibet Support Groep zoekt vrijwilligers die tijdens festivals en evenementen informatie willen verstrekken aan bezoekers en die de stand van de TSG willen bemannen, mede met een aanbod van de Tibetwinkel.

Daarnaast zoeken wij voor de Tibetwinkel vrijwilligers om een middag per week in de Spuistraat de winkel te runnen. In principe is de Tibetwinkel elke dag open van 13.00 tot 18.00 uur, zondag van 13.00 tot 17.00 uur. Kom de sfeer proeven om te zien of het iets voor u is of maak een afspraak, info@tibet.nu Heeft het leveren van content voor de website uw interesse? Dan bent u ook van harte welkom.

www.tibet.nu Colofon

Redactie: Rosemarijn Dissen, Ine van Schaik Vormgeving: Erik Schermer De nieuwsbrief van de TSG verschijnt eenmaal per kwartaal.

Redactieadres: Spuistraat 185A, 1012 VN Amsterdam www.tibet.nu Foto voorzijde: Netty Leleulya

Medicijnboeddha