__MAIN_TEXT__

Page 1

CHOROBY ALERGICZNE w praktyce lekarza rodzinnego

WŽĚƌĞĚĂŬĐũČ Andrzeja Emeryka


CHOROBY ALERGICZNE W PRAKTYCE LEKARZA RODZINNEGO


CHOROBY ALERGICZNE W PRAKTYCE LEKARZA RODZINNEGO ƉŽĚƌĞĚĂŬĐũČŶĚƌnjĞũĂŵĞƌLJŬĂ


Choroby alergiczne w praktyce lekarza rodzinnego pod redakcją prof. dr. hab. n. med. Andrzeja Emeryka

Copyright © by Termedia Wydawnictwa Medyczne, Poznań 2019

Wszystkie prawa zastrzeżone. Żaden z fragmentów książki nie może być publikowany w jakiejkolwiek formie bez wcześniejszej pisemnej zgody wydawcy. Dotyczy to także fotokopii i mikrofilmów oraz rozpowszechniania za pośrednictwem nośników elektronicznych.

Termedia Wydawnictwa Medyczne ul. Kleeberga 2 61-615 Poznań tel./faks +48 61 822 77 81 e-mail: termedia@termedia.pl http://www.termedia.pl

Termedia Wydawnictwa Medyczne Poznań 2019 Wydanie I

Książka ukazała się dzięki wsparciu firmy

ISBN: 978-83-7988-174-1

Wydawca dołożył wszelkich starań, aby cytowane w podręczniku nazwy leków, ich dawki oraz inne informacje były prawidłowe. Wydawca ani autorzy nie ponoszą odpowiedzialności za konsekwencje wykorzystania informacji zawartych w niniejszej publikacji. Każdy produkt, o którym mowa w książce, powinien być stosowany zgodnie z odpowiednimi informacjami podanymi przez producenta. Ostateczną odpowiedzialność ponosi lekarz prowadzący.


^WMBhdKZMt

prof. dr hab. n. med. Andrzej Emeryk – redaktor naukowy Klinika Chorób Płuc i Reumatologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny w Lublinie

dr n. med. Małgorzata Bartkowiak-Emeryk Katedra i Zakład Immunologii Klinicznej, Uniwersytet Medyczny w Lublinie

prof. dr hab. n. med. Zbigniew Bartuzi Katedra i Klinika Alergologii, Immunologii Klinicznej i Chorób Wewnętrznych, Collegium Medicum w Bydgoszczy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika

dr n. med. Anna Bodajko-Grochowska Klinika Chorób Płuc i Reumatologii Dziecięcej Katedry Pediatrii, Uniwersytet Medyczny w Lublinie

dr hab. n. med. Ewa Cichocka-Jarosz Klinika Chorób Dzieci Katedry Pediatrii, Uniwersytet Jagielloński, Collegium Medicum w Krakowie

prof. dr hab. n. med. Magdalena Czarnecka-Operacz Katedra i Klinika Dermatologii, Uniwersytet Medyczny w Poznaniu


dr n. med. Justyna Emeryk-Maksymiuk Katedra Interny z Zakładem Pielęgniarstwa Internistycznego, Uniwersytet Medyczny w Lublinie

dr n. med. Anna Grzywa-Celińska Katedra i Klinika Pneumonologii, Onkologii i Alergologii, Uniwersytet Medyczny w Lublinie

lek. med. Magdalena Kowalska Klinika Chorób Płuc i Reumatologii Dziecięcej Katedry Pediatrii, Uniwersytet Medyczny w Lublinie

dr Ewa Markut-Miotła Klinika Chorób Płuc i Reumatologii Dziecięcej II Katedry Pediatrii, Uniwersytet Medyczny w Lublinie

lek. med. Weronika Pietrenko Katedra i Klinika Dermatologii, Uniwersytet Medyczny w Poznaniu

prof. dr hab. n. med. Michał Pirożyński Centrum Alergologii, Pneumonologii, Medycyny Ratunkowej – Ośrodek Symulacji, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego w Warszawie

dr n. med. Kamil Radzikowski Klinika Anestezjologii, Intensywnej Terapii, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego w Warszawie

dr n. med. Piotr Rapiejko Ośrodek Badania Alergenów Środowiskowych, Zakład Profilaktyki Zagrożeń Środowiskowych i Alergologii, Warszawski Uniwersytet Medyczny

dr n. med. Anna Sadowska-Przytocka Katedra i Klinika Dermatologii, Uniwersytet Medyczny w Poznaniu


^W/^dZ_/

PRZEDMOWA

9

ROZDZIAŁ 1

WK^dtKtWK:%//&/E/:͕W/D/K>K'/K'M>E͕ ZARYS PATOGENEZY

11

Andrzej Emeryk, Małgorzata Bartkowiak-Emeryk ROZDZIAŁ 2

DIAGNOSTYKA ALERGOLOGICZNA

21

Andrzej Emeryk, Małgorzata Bartkowiak-Emeryk ROZDZIAŁ 3

CHOROBY ALERGICZNE DRÓG ODDECHOWYCH

27

Andrzej Emeryk, Piotr Rapiejko, Anna Bodajko-Grochowska, Justyna Emeryk-Maksymiuk, Anna Grzywa-Celińska, Michał Pirożyński

ϯ͘ϭ͘ůĞƌŐŝĐnjŶLJŶŝĞǏLJƚŶŽƐĂ

Ϯϳ

Andrzej Emeryk, Piotr Rapiejko

ϯ͘Ϯ͘ƐƚŵĂƵĚnjŝĞĐŝ

ϯϱ

Andrzej Emeryk, Anna Bodajko-Grochowska

ϯ͘ϯ͘ƐƚŵĂƵĚŽƌŽƐųLJĐŚŝŵųŽĚnjŝĞǏLJ

ϰϱ

Justyna Emeryk-Maksymiuk, Anna Grzywa-Celińska

ϯ͘ϰ͘ĞƌŽnjŽůĞŝĂĞƌŽnjŽůŽƚĞƌĂƉŝĂǁůĞĐnjĞŶŝƵĐŚŽƌſďƵŬųĂĚƵ ŽĚĚĞĐŚŽǁĞŐŽ Andrzej Emeryk, Michał Pirożyński

ϱϳ


ROZDZIAŁ 4

ALERGIE I NIETOLERANCJE POKARMOWE

71

Zbigniew Bartuzi ROZDZIAŁ 5

,KZKz>Z'/E^<MZz

ϴϱ

Magdalena Czarnecka-Operacz, Weronika Pietrenko, Anna Sadowska-Przytocka

ϱ͘ϭ͘ƚŽƉŽǁĞnjĂƉĂůĞŶŝĞƐŬſƌLJ

ϴϲ

Magdalena Czarnecka-Operacz

ϱ͘Ϯ͘<ŽŶƚĂŬƚŽǁĞnjĂƉĂůĞŶŝĞƐŬſƌLJ

ϭϬϭ

Magdalena Czarnecka-Operacz, Weronika Pietrenko

ϱ͘ϯ͘WŽŬƌnjLJǁŬĂ

ϭϭϮ

Magdalena Czarnecka-Operacz, Anna Sadowska-Przytocka ROZDZIAŁ 6

ALERGIA NA LEKI

117

Magdalena Kowalska, Ewa Markut-Miotła ROZDZIAŁ 7

>Z'/E:KtMtBKE<K^<ZzBz,

ϭϮϯ

Ewa Cichocka-Jarosz ROZDZIAŁ 8

ALERGIE ZAWODOWE

133

Magdalena Kowalska ROZDZIAŁ 9

E&/><^:

ϭϯϵ

Michał Pirożyński, Kamil Radzikowski ROZDZIAŁ 10

Z</,KZKz>Z'/E

ϭϰϳ

Magdalena Kowalska, Anna Bodajko-Grochowska ROZDZIAŁ 11

WZK&/><dz<,KZM>Z'/Ez,

ϭϱϯ

Andrzej Emeryk, Anna Bodajko-Grochowska ROZDZIAŁ 12

K'M>E^zWK^d%WKtE/t,KZK, >Z'/Ez,^'M>EzDht'>%E/E/D &ZD<KdZW// Andrzej Emeryk, Magdalena Kowalska

ϭϲϭ


CHOROBY ALERGICZNE DRÓG ODDECHOWYCH

ϯ͘ϯ͘ƐƚŵĂƵĚŽƌŽƐųLJĐŚŝŵųŽĚnjŝĞǏLJϭ :ƵƐƚLJŶĂŵĞƌLJŬͲDĂŬƐLJŵŝƵŬ͕ŶŶĂ'ƌnjLJǁĂͲĞůŝŷƐŬĂ

ĞĮŶŝĐũĂ Astma jest heterogenną chorobą, zwykle związaną z przewlekłym zapaleniem dróg oddechowych, manifestującą się objawami, takimi jak: świsty oddechowe, duszność, uczucie ściskania w  klatce piersiowej oraz kaszel, które są, podobnie jak wydechowe ograniczenie przepływu przez drogi oddechowe, zmienne w czasie i mają różne nasilenie [1]. Objawy astmy są często nasilane przez wysiłek fizyczny, narażenie na alergeny lub czynniki drażniące, zmiany pogody oraz infekcje wirusowe układu oddechowego. Astma jest jedną z najczęstszych chorób układu oddechowego, występującą u 5,4% populacji polskiej, częściej u kobiet [2]. Istnieją pewne określone fenotypy astmy: astma alergiczna, astma niealergiczna, astma o późnym początku, astma z utrwaloną obturacją, astma u otyłych [3]. Oprócz ciężkiej astmy alergicznej, dla której dostępne jest leczenie biologiczne, nie stwierdzono dotychczas korelacji pomiędzy patomechanizmami poszczególnych fenotypów a  przebiegiem klinicznym czy reakcją na zastosowane leczenie [4].

WĂƚŽĮnjũŽůŽŐŝĂ Astma jest chorobą, której najważniejszą nieprawidłowością jest przewlekłe zapalenie dotyczące oskrzeli, w którym dominują nacieki złożone z eozynofilów, mastocytów oraz limfocytów T. Skurcz mięśni gładkich oskrzeli, obrzęk błony śluzowej i przebudowa ich ścian oraz nadmierna produkcja śluzu prowadzą do charakterystycznego dla astmy ograniczenia przepływu powietrza przez drogi oddechowe. U pacjentów chorych na astmę alergiczną przyczyny tych procesów można upatrywać w  mechanizmach IgE-zależnych, natomiast patofizjologia astmy niealergicznej wciąż nie jest szczegółowo wyjaśniona [2].

^LJŵƉƚŽŵĂƚŽůŽŐŝĂŝĚŝĂŐŶŽƐƚLJŬĂĂƐƚŵLJ Rozpoznanie astmy musi opierać się na obecności charakterystycznego wzorca objawów oddechowych, obejmującego świsty, duszność, uczucie ciasnoty w klatce piersiowej oraz kaszel, a także na udowodnieniu zmienności ograniczenia przepływu powietrza przez drogi oddechowe. Według raportu GINA 2018 [1] objawy, których występowanie zwiększa prawdopodobieństwo astmy u pacjenta, to: 1

Podrozdział ten dotyczy astmy u dorosłych i dzieci ≥ 12. roku życia.

ϰϱ


Ă&#x201E;Â&#x2014;Ă&#x2122;ĂžÂ&#x203A;šĂ&#x192;Â&#x203A;Ă&#x2122;ڝÍ&#x2022;WÂŽĂ&#x160;ĂŁĂ&#x2122;ZÂ&#x192;Ă&#x2013;ÂŽÂ&#x203A;šĂ&#x160;Í&#x2022;Ă&#x201E;Ă&#x201E;Â&#x192;Ă&#x160;Â&#x2014;Â&#x192;šĂ&#x160;Ͳ'Ă&#x2122;Ă&#x160;Â&#x2018;ÂŤĂ&#x160;ĂłĂ?ÂťÂ&#x192;Í&#x2022;:çĂ?ĂŁĂšĂ&#x201E;Â&#x192;Ă&#x192;Â&#x203A;Ă&#x2122;ڝͲDÂ&#x192;ÂťĂ?ĂšĂ&#x192;ŽçÍ&#x2022; Ă&#x201E;Ă&#x201E;Â&#x192;'Ă&#x2122;ÞÚóÂ&#x192;ͲÂ&#x203A;½ŽĂ&#x2026;Ă?ÂťÂ&#x192;Í&#x2022;DÂŽÂ&#x2018;ÂŤÂ&#x192;Ă WÂŽĂ&#x2122;Ă&#x160;Ä ĂšĂ&#x2026;Ă?Ž

t PCFDOPĘŻĘ&#x2030;XJĘ&#x2019;DFKOJË&#x192;KFEOFHPPCKBXV ĘŻXJTUZ EVT[OPĘŻĘ&#x2030; DJBTOPUBXâ&#x20AC;ŤÚ&#x20AC;â&#x20AC;ŹLMBUDF piersiowej), t OBTJMBOJFTJĘ&#x2019;PCKBXĂ&#x2DC;XXâ&#x20AC;ŤÚ&#x20AC;â&#x20AC;ŹOPDZJâ&#x20AC;ŤÚ&#x20AC;â&#x20AC;ŹOBESBOFN t [NJFOOPĘŻĘ&#x2030;PCKBXĂ&#x2DC;XJâ&#x20AC;ŤÚ&#x20AC;â&#x20AC;ŹJDIOBTJMFOJBXâ&#x20AC;ŤÚ&#x20AC;â&#x20AC;ŹD[BTJF t XZXPÂ&#x2019;ZXBOJFPCKBXĂ&#x2DC;XQS[F[JOGFLDKFXJSVTPXF OBSBË&#x192;FOJFOBBMFSHFOZ  zmiany pogody, Ĺ&#x203A;miech lub draĹźniÄ&#x2026;ce substancje inhalacyjne, takie jak spaliny, dym lub intensywne zapachy. Wyróşniono takĹźe objawy, ktĂłrych obecnoĹ&#x203A;Ä&#x2021; zmniejsza prawdopodobieĹ&#x201E;stwo rozpoznania astmy i jest raczej typowa dla innych chorĂłb: t J[PMPXBOZLBT[FM CF[JOOZDIPCKBXĂ&#x2DC;X[FTUSPOZVLÂ&#x2019;BEVPEEFDIPXFHP t QS[FXMFLÂ&#x2019;FPELS[UVT[BOJFQMXPDJOZ t EVT[OPĘŻĘ&#x2030;[â&#x20AC;ŤÚ&#x20AC;â&#x20AC;ŹUPXBS[ZT[Ę&#x2021;DZNJ[BXSPUBNJHÂ&#x2019;PXZMVCQBSFTUF[KBNJ t CĂ&#x2DC;MXâ&#x20AC;ŤÚ&#x20AC;â&#x20AC;ŹLMBUDFQJFSTJPXFK t EVT[OPĘŻĘ&#x2030;OBTJMBOBQS[F[XZTJÂ&#x2019;FL [â&#x20AC;ŤÚ&#x20AC;â&#x20AC;ŹPCFDOPĘŻDJĘ&#x2021;EË&#x201A;XJĘ&#x2019;LĂ&#x2DC;XXEFDIPXZDI PoniewaĹź objawy astmy mogÄ&#x2026; ulec remisji zarĂłwno spontanicznie, jak i po rozpoczÄ&#x2122;ciu leczenia kontrolujÄ&#x2026;cego, naleĹźy dÄ&#x2026;ĹźyÄ&#x2021; do udowodnienia rozpoznania astmy w czasie pierwszych wizyt pacjenta. ,SZUFSJBSP[QP[OBXBOJBBTUNZVâ&#x20AC;ŤÚ&#x20AC;â&#x20AC;ŹPTĂ&#x2DC;CEPSPTÂ&#x2019;ZDIQS[FETUBXJPOPXâ&#x20AC;ŤÚ&#x20AC;â&#x20AC;ŹUBCFMJ Rozpoznanie róşnicowe astmy u dorosĹ&#x201A;ych pacjentĂłw powinno obejmowaÄ&#x2021;: t EZTGVOLDKĘ&#x2019;GBÂ&#x2019;EĂ&#x2DC;XHÂ&#x2019;PTPXZDI t IJQFSXFOUZMBDKĘ&#x2019;MVCPEEZDIBOJFEZTGVOLDZKOF t QS[FXMFLÂ&#x2019;Ę&#x2021;PCUVSBDZKOĘ&#x2021;DIPSPCĘ&#x2019;QÂ&#x2019;VD t OJFXZEPMOPĘŻĘ&#x2030;TFSDB t LBT[FMQPMFLPXZ t ĘŻSĂ&#x2DC;ENJĘ&#x2021;Ë&#x192;T[PXĘ&#x2021;DIPSPCĘ&#x2019;QÂ&#x2019;VD t [BUPSPXPĘŻĘ&#x2030;QÂ&#x2019;VDOĘ&#x2021; t PCUVSBDKĘ&#x2019;DFOUSBMOZDIESĂ&#x2DC;HPEEFDIPXZDI t SP[TUS[FOJFPTLS[FMJ Po ustaleniu intensywnoĹ&#x203A;ci leczenia potrzebnego do uzyskania i utrzymania kontroli objawĂłw astmy moĹźna oceniÄ&#x2021; stopieĹ&#x201E; jej ciÄ&#x2122;ĹźkoĹ&#x203A;ci [5]: t BTUNBMFLLBoLPOUSPMPXBOB[BQPNPDĘ&#x2021;MFD[FOJB TUPQOJB*â&#x20AC;ŤÚ&#x20AC;â&#x20AC;ŹMVC** t BTUNBVNJBSLPXBOBoLPOUSPMPXBOB[BQPNPDĘ&#x2021;MFD[FOJB TUPQOJB*** t BTUNBDJĘ&#x2019;Ë&#x192;LBoEPV[ZTLBOJBLPOUSPMJLPOJFD[OFKFTUTUPTPXBOJFMFD[FOJB w stopniu IV lub V lub astma pozostaje niekontrolowana pomimo takiego leczenia.

Ä&#x201A;Ć?Ä&#x201A;Ä&#x161;Ç&#x2021;Ć&#x2030;Ĺ˝Ć?Ć&#x161;ħĆ&#x2030;Ĺ˝Ç Ä&#x201A;ĹśĹ?Ä&#x201A; Do celĂłw dĹ&#x201A;ugofalowych w leczeniu astmy wedĹ&#x201A;ug GINA 2018 [1] naleĹźÄ&#x2026;: t PTJĘ&#x2021;HOJĘ&#x2019;DJFLPOUSPMJPCKBXĂ&#x2DC;XDIPSPCZ t VUS[ZNBOJFOPSNBMOFHPEMBEBOFHPQBDKFOUBQP[JPNVBLUZXOPĘŻDJË&#x192;ZDJPwej z uwzglÄ&#x2122;dnieniem jego indywidualnych potrzeb i stylu Ĺźycia, t [NJOJNBMJ[PXBOJF SZ[ZLB [BPTUS[Fʤ DIPSPCZ  VUSXBMFOJB TJĘ&#x2019; PCUVSBDKJ oskrzeli w przyszĹ&#x201A;oĹ&#x203A;ci oraz wystÄ&#x2026;pienia efektĂłw ubocznych leczenia. ϰϲ


CHOROBY ALERGICZNE DRÓG ODDECHOWYCH

dĂďĞůĂϯ͘ϭϮ͘<ƌLJƚĞƌŝĂĚŝĂŐŶŽƐƚLJĐnjŶĞĚůĂĂƐƚŵLJŽƐſďĚŽƌŽƐųLJĐŚŝŵųŽĚnjŝĞǏLJǁĞĚųƵŐ'/E ϮϬϭϴʹŵŽĚLJĮŬĂĐũĂǁųĂƐŶĂŶĂƉŽĚƐƚĂǁŝĞ΀ϭ΁ ›‘«ƒ—®ƒ¦ÄÊÝãù‘þă

<Ùùã›Ù®ƒÙÊþÖÊþăĮƒƒÝãÃù

ƑǁŝƐƚLJ ĚƵƐnjŶŽƑđ ƵĐnjƵĐŝĞƑĐŝƐŬĂŶŝĂǁŬůĂƚĐĞƉŝĞƌƐŝŽǁĞũ ŬĂƐnjĞů

ͻǁŝħĐĞũŶŝǏũĞĚĞŶŽďũĂǁ͖ƵĚŽƌŽƐųLJĐŚ ŝnjŽůŽǁĂŶLJŬĂƐnjĞůŶŝĞũĞƐƚƚLJƉŽǁLJĚůĂĂƐƚŵLJ ͻŽďũĂǁLJƌſǏŶŝČƐŝħǁĐnjĂƐŝĞŝƉŽĚǁnjŐůħĚĞŵ ŝŶƚĞŶƐLJǁŶŽƑĐŝ ͻŽďũĂǁLJŶĂƐŝůĂũČƐŝħǁŶŽĐLJůƵďŶĂĚƌĂŶĞŵ ͻŽďũĂǁLJŵŽŐČďLJđǁLJǁŽųLJǁĂŶĞƉƌnjĞnj ǁLJƐŝųĞŬĮnjLJĐnjŶLJ͕ƑŵŝĞĐŚ͕ŶĂƌĂǏĞŶŝĞŶĂ ĂůĞƌŐĞŶLJŽƌĂnjnjŝŵŶĞƉŽǁŝĞƚƌnjĞ ͻŽďũĂǁLJƉŽũĂǁŝĂũČƐŝħůƵďŶĂƐŝůĂũČ ǁƉƌnjĞďŝĞŐƵŝŶĨĞŬĐũŝǁŝƌƵƐŽǁLJĐŚ

h—Ê»çÛÄãÊóƒÄ®›óù—›‘«Êó›¦Ê ʦكĮ‘þ›Ä®ƒÖÙþ›ÖÁùóçÖÊó®›ãÙþƒ ƉŽƚǁŝĞƌĚnjĞŶŝĞŶĂƐŝůŽŶĞŐŽnjƌſǏŶŝĐŽǁĂŶŝĂ ĨƵŶŬĐũŝƉųƵĐǁũĞĚŶLJŵůƵďǁŝħŬƐnjĞũůŝĐnjďŝĞ ďĂĚĂŷ

ŝŵǁŝħŬƐnjĂnjŵŝĞŶŶŽƑđ͕ƚLJŵƌŽnjƉŽnjŶĂŶŝĞũĞƐƚ ďĂƌĚnjŝĞũƉĞǁŶĞ

ŽƌĂnj ƉŽƚǁŝĞƌĚnjĞŶŝĞŽŐƌĂŶŝĐnjĞŶŝĂƉƌnjĞƉųLJǁƵ ƉŽǁŝĞƚƌnjĂǁĚƌŽŐĂĐŚŽĚĚĞĐŚŽǁLJĐŚ

ƉƌnjLJŶĂũŵŶŝĞũƌĂnjǁƉƌŽĐĞƐŝĞĚŝĂŐŶŽƐƚLJĐnjŶLJŵ ƉŽƚǁŝĞƌĚnjĞŶŝĞŽďŶŝǏĞŶŝĂƐƚŽƐƵŶŬƵ&sϭͬ&s

ĚŽĚĂƚŶŝĂƉƌſďĂŽĚǁƌĂĐĂůŶŽƑĐŝŽďƚƵƌĂĐũŝ ŽƐŬƌnjĞůŝ

ƉƌnjLJƌŽƐƚ&sϭŽϭϮйŝϮϬϬŵů

ŶĂƐŝůŽŶĂnjŵŝĞŶŶŽƑđǁĚǁƵŬƌŽƚŶLJĐŚǁĐŝČŐƵ ĚŶŝĂƉŽŵŝĂƌĂĐŚW&ƉƌŽǁĂĚnjŽŶLJĐŚƉƌnjĞnj ϮƚLJŐŽĚŶŝĞ

ƑƌĞĚŶŝĂĚŽďŽǁĂnjŵŝĞŶŶŽƑđW&ƉŽǁLJǏĞũϭϬй

njŶĂĐnjŶĂƉŽƉƌĂǁĂĐnjLJŶŶŽƑĐŝƉųƵĐƉŽ ϰƚLJŐŽĚŶŝĂĐŚůĞĐnjĞŶŝĂƉƌnjĞĐŝǁnjĂƉĂůŶĞŐŽ

ƉƌnjLJƌŽƐƚ&sϭŽхϭϮйŝхϮϬϬŵů ǁƉŽƌſǁŶĂŶŝƵnjǁĂƌƚŽƑĐŝČǁLJũƑĐŝŽǁČ;ůƵď W&ŽϮϬйͿ͕njƉŽŵŝŶŝħĐŝĞŵŽŬƌĞƐſǁŝŶĨĞŬĐũŝ ǁŝƌƵƐŽǁLJĐŚ

ƉŽƉƌĂǁĂǁnjĂŬƌĞƐŝĞǁLJƐŝųŬŽǁĞũƉƌſďLJ ƉƌŽǁŽŬĂĐLJũŶĞũ

ƐƉĂĚĞŬ&sϭŽхϭϬйŝхϮϬϬŵů ǁƉŽƌſǁŶĂŶŝƵnjǁĂƌƚŽƑĐŝČǁLJũƑĐŝŽǁČ

ƉŽƉƌĂǁĂǁnjĂŬƌĞƐŝĞŝŶŚĂůĂĐLJũŶĞũƉƌſďLJ ƉƌŽǁŽŬĂĐLJũŶĞũ

ƐƉĂĚĞŬ&sϭŽшϮϬйǁƉŽƌſǁŶĂŶŝƵ njǁĂƌƚŽƑĐŝČǁLJũƑĐŝŽǁČƉŽŝŶŚĂůĂĐũŝ ƐƚĂŶĚĂƌĚŽǁĞũĚĂǁŬŝŵĞƚĂĐŚŽůŝŶLJ ůƵďŚŝƐƚĂŵŝŶLJůƵďŽшϭϱйǁƉƌſďŝĞ njŚŝƉĞƌǁĞŶƚLJůĂĐũČ͕ŚŝƉĞƌƚŽŶŝĐnjŶLJŵƌŽnjƚǁŽƌĞŵ EĂůůƵďŵĂŶŶŝƚŽůĞŵ

ǁƉŽŵŝĂƌĂĐŚ&sϭƉŽĚĐnjĂƐŬŽůĞũŶLJĐŚǁŝnjLJƚ ;ŵŶŝĞũǁŝĂƌLJŐŽĚŶĞͿ

ƌſǏŶŝĐĂхϭϮйŝхϮϬϬŵů;ƉŽnjĂŽŬƌĞƐĂŵŝ ŝŶĨĞŬĐũŝǁŝƌƵƐŽǁLJĐŚͿ

FEVϭʹŶĂƚħǏŽŶĂŽďũħƚŽƑđǁLJĚĞĐŚŽǁĂƉŝĞƌǁƐnjŽƐĞŬƵŶĚŽǁĂ;ĂŶŐ͘ĨŽƌĐĞĚĞdžƉŝƌĂƚŽƌLJǀŽůƵŵĞŝŶϭƐĞĐŽŶĚͿ &sʹŶĂƚħǏŽŶĂƉŽũĞŵŶŽƑđǏLJĐŝŽǁĂ;ĂŶŐ͘ĨŽƌĐĞĚǀŝƚĂůĐĂƉĂĐŝƚLJͿ W&ʹƐnjĐnjLJƚŽǁLJƉƌnjĞƉųLJǁǁLJĚĞĐŚŽǁLJ;ĂŶŐ͘ƉĞĂŬĞdžƉŝƌĂƚŽƌLJŇŽǁͿ

ϰϳ


ėÙþ›¹ÛÙù»͕W®ÊãÙZƒÖ®›¹»Ê͕Äăʗƒ¹»ÊͲ'Ùʑ«ÊóÝ»ƒ͕:çÝãùăÛÙù»ͲDƒ»Ýùîç»͕ Äă'ÙþùóƒͲ›½®ÅÝ»ƒ͕D®‘«ƒÁW®ÙÊāùÅÝ»®

dĂďĞůĂϯ͘ϭϯ͘KĐĞŶĂƐƚŽƉŶŝĂŬŽŶƚƌŽůŝĂƐƚŵLJƵĚŽƌŽƐųLJĐŚŝŵųŽĚnjŝĞǏLJǁĞĚųƵŐ'/EϮϬϭϴʹ ŵŽĚLJĮŬĂĐũĂǁųĂƐŶĂ ϭ͘»ã烽ă»ÊÄãÙʽƒʐ¹ƒóÌó‘«ÊÙʐù

^ãÊÖ®›Å»ÊÄãÙʽ®ƒÝãÃù

ĐnjLJƉŽĚĐnjĂƐŽƐƚĂƚŶŝĐŚϰƚLJŐŽĚŶŝƵƉĂĐũĞŶƚĂ ǁLJƐƚħƉŽǁĂųLJ͗ ͻŽďũĂǁLJǁĐŝČŐƵĚŶŝĂхϮƌĂnjLJŶĂƚLJĚnjŝĞŷ ͻŽďũĂǁLJǁĐŝČŐƵŶŽĐLJ ͻƉŽƚƌnjĞďĂƐƚŽƐŽǁĂŶŝĂůĞŬſǁƌĂƚƵŶŬŽǁLJĐŚ хϮƌĂnjLJŶĂƚLJĚnjŝĞŷ ͻũĂŬŝĞŬŽůǁŝĞŬŽŐƌĂŶŝĐnjĞŶŝĞĂŬƚLJǁŶŽƑĐŝ njƉŽǁŽĚƵĂƐƚŵLJ

ĂƐƚŵĂĚŽďƌnjĞŬŽŶƚƌŽůŽǁĂŶĂʹǏĂĚĞŶ ĂƐƚŵĂĐnjħƑĐŝŽǁŽŬŽŶƚƌŽůŽǁĂŶĂ͗ŽďĞĐŶĞϭʹϮ ĂƐƚŵĂŶŝĞŬŽŶƚƌŽůŽǁĂŶĂ͗ŽďĞĐŶĞϯʹϰ

Ϯ͘Zùþù»ÊóùÝãÖ®›Ä®ƒóÖÙþùÝþÁÊޑ®Ä®›»ÊÙþùÝãě¦ÊÖÙþ›®›¦ç‘«ÊÙʐù ĐnjLJŶŶŝŬŝƌLJnjLJŬĂnjĂŽƐƚƌnjĞŷ ͻŶŝĞŬŽŶƚƌŽůŽǁĂŶĞŽďũĂǁLJĂƐƚŵLJ ͻŶĂĚŵŝĞƌŶĞnjƵǏLJĐŝĞɴϮͲŵŝŵĞƚLJŬſǁŬƌſƚŬŽ ĚnjŝĂųĂũČĐLJĐŚ;ŵŝĞƐŝħĐnjŶŝĞхϭŽƉĂŬŽǁĂŶŝĞ njĂǁŝĞƌĂũČĐĞϮϬϬĚĂǁĞŬͿ ͻŶŝĞƐƚŽƐŽǁĂŶŝĞ'<^ǁ͕ŶŝĞƉƌnjĞƐƚƌnjĞŐĂŶŝĞ ƉƌnjLJũŵŽǁĂŶŝĂƉƌnjĞƉŝƐĂŶĞŐŽůĞŬƵƉƌnjĞnj ĐŚŽƌĞŐŽ͕ŶŝĞƉƌĂǁŝĚųŽǁĂƚĞĐŚŶŝŬĂŝŶŚĂůĂĐũŝůĞŬƵ ͻŵĂųĂ&sϭ͕njǁųĂƐnjĐnjĂфϲϬйǁĂƌƚŽƑĐŝŶĂůĞǏŶĞũ ͻĚƵǏĂŽĚǁƌĂĐĂůŶŽƑđŽďƚƵƌĂĐũŝ ͻƉŽǁĂǏŶĞƉƌŽďůĞŵLJƉƐLJĐŚŽůŽŐŝĐnjŶĞůƵď ƐƉŽųĞĐnjŶŽͲĞŬŽŶŽŵŝĐnjŶĞ ͻŶĂƌĂǏĞŶŝĞŶĂĚLJŵƚLJƚŽŶŝŽǁLJůƵďĂůĞƌŐĞŶLJ ;ƵŽƐſďƵĐnjƵůŽŶLJĐŚͿ ͻĐŚŽƌŽďLJǁƐƉſųŝƐƚŶŝĞũČĐĞ͗ŽƚLJųŽƑđ͕njĂƉĂůĞŶŝĞ ďųŽŶLJƑůƵnjŽǁĞũŶŽƐĂŝnjĂƚŽŬƉƌnjLJŶŽƐŽǁLJĐŚ͕ ĂůĞƌŐŝĂƉŽŬĂƌŵŽǁĂ ͻĞŽnjLJŶŽĮůŝĂƉůǁŽĐŝŶLJůƵďŬƌǁŝ ͻĐŝČǏĂ ͻŝŶƚƵďĂĐũĂůƵďƉŽďLJƚŶĂŽĚĚnjŝĂůĞŝŶƚĞŶƐLJǁŶĞũ ƚĞƌĂƉŝŝnjƉŽǁŽĚƵĂƐƚŵLJ ͻшϭĐŝħǏŬŝĞnjĂŽƐƚƌnjĞŶŝĞǁĐŝČŐƵŽƐƚĂƚŶŝĞŐŽƌŽŬƵ

ŽďĞĐŶŽƑđŬƚſƌĞŐŽŬŽůǁŝĞŬnjĐnjLJŶŶŝŬſǁƌLJnjLJŬĂ njǁŝħŬƐnjĂƌLJnjLJŬŽǁLJƐƚČƉŝĞŶŝĂnjĂŽƐƚƌnjĞŶŝĂ͕ ŶĂǁĞƚũĞƑůŝƉĂĐũĞŶƚŶŝĞŵĂĂŬƚƵĂůŶŝĞ ŶĂƐŝůŽŶLJĐŚŽďũĂǁſǁĐŚŽƌŽďLJ

ĐnjLJŶŶŝŬŝƌLJnjLJŬĂƵƚƌǁĂůĞŶŝĂŽďƚƵƌĂĐũŝŽƐŬƌnjĞůŝ ͻǁĐnjĞƑŶŝĂĐƚǁŽ͕ŶŝƐŬĂŵĂƐĂƵƌŽĚnjĞŶŝŽǁĂ ͻŶŝĞƐƚŽƐŽǁĂŶŝĞ'<^ǁ ͻŶĂƌĂǏĞŶŝĞŶĂĚLJŵƚLJƚŽŶŝŽǁLJ͕ƐnjŬŽĚůŝǁĞƐƵďƐƚĂŶĐũĞĐŚĞŵŝĐnjŶĞ͕ŶĂƌĂǏĞŶŝĂǁŵŝĞũƐĐƵƉƌĂĐLJ ͻŵĂųĂǁLJũƑĐŝŽǁĂ&sϭ ͻƉƌnjĞǁůĞŬųĞŶĂĚŵŝĞƌŶĞǁLJƚǁĂƌnjĂŶŝĞǁLJĚnjŝĞůŝŶLJǁĚƌŽŐĂĐŚŽĚĚĞĐŚŽǁLJĐŚ͕ĞŽnjLJŶŽĮůŝĂ ƉůǁŽĐŝŶLJůƵďŬƌǁŝ '<^ǁʹŐůŝŬŽŬŽƌƚLJŬŽƐƚĞƌŽŝĚLJǁnjŝĞǁŶĞ FEVϭʹŶĂƚħǏŽŶĂŽďũħƚŽƑđǁLJĚĞĐŚŽǁĂƉŝĞƌǁƐnjŽƐĞŬƵŶĚŽǁĂ;ĂŶŐ͘ĨŽƌĐĞĚĞdžƉŝƌĂƚŽƌLJǀŽůƵŵĞŝŶϭƐĞĐŽŶĚͿ

Stopień kontroli astmy oznacza zakres objawów choroby obecnych w danej chwili u pacjenta [6] i składa się z dwóch domen oceniających aktualną kontrolę objawów choroby oraz ryzyko wystąpienia w  przyszłości niekorzystnego przebiegu choroby (tab. 3.13). Stopień kontroli astmy powinien być oceniany podczas każdej wizyty, ponieważ jest pomocnym narzędziem ϰϴ


ISBN: 978-83-7988-174-1

WWW.TERMEDIA.PL

Profile for Termedia sp. z o.o.

Choroby alergiczne w praktyce lekarza rodzinnego [fragment]  

pod redakcją prof. Andrzeja Emeryka

Choroby alergiczne w praktyce lekarza rodzinnego [fragment]  

pod redakcją prof. Andrzeja Emeryka

Profile for termedia