kainotomeis competition

Η ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΙ

www.kainotomeis.gr

ΙΟΥΛΙΟΣ 2011

Χορηγός Επικοινωνίας

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚA 4 Χαιρετισμός από τον πρόεδρο του ΣΕΒ, Δημήτρη Δασκαλόπουλο 5 Χαιρετισμός από τον διευθύνοντα σύμβουλο της Eurobank EFG, Νικόλαο Νανόπουλο

ΟΙ ΦΙΝΑΛΙΣΤ

58 ΓΕΝΕΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ... ΤΣΕΠΗΣ 62 ΠΟΣΙΜΟ ΝΕΡΟ ΣΕ ΟΛΟ ΤΟ ΧΩΡΙΟ 66 ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΗΣ ΝΟΣΟΥ ΠΑΡΚΙΝΣΟΝ 70 ΑΞΙΟΠΟΙΩΝΤΑΣ ΤΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΕΙΩΝ 74 ΝΕΡΟ ΑΠΑΛΛΑΓΜΕΝΟ ΑΠΟ ΤΟ ΑΡΣΕΝΙΚΟ

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

78 ΦΑΡΜΑΚΑ ΣΕ ΜΟΡΦΗ ΛΕΠΤΟΥ ΦΙΛΜ

8 ΑΣΑΝΣΕΡ-ΠΟΥΠΟΥΛΟ!

82 ΦΥΛΑΚΑΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΡΔΙΑΚΕΣ ΑΡΡΥΘΜΙΕΣ

12 ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΕ ΚΑΘΕ ΤΖΑΜΙ

86 ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ

16 ΕΞΟΜΟΙΩΣΗ ΣΕ ΕΥΦΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

90 ΑΥΤΟΜΑΤΗ ΚΑΙ «ΕΞΥΠΝΗ» ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

20 ΝΑΝΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΚΑΘΑΡΟ ΑΕΡΑ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΑΡΚΑ

24 ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΚΑΤΑ ΠΛΑΚΑΣ

94 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΑΤΤΙΚΗΣ «ΛΕΥΚΙΠΠΟΣ»

28 ΕΛΛΗΝΙΚΟ «ΑΛΜΑ» ΣΤΗΝ ΑΓΓΕΙΟΠΛΑΣΤΙΚΗ

98 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΚΡΗΤΗΣ

32 «ΑΣΠΙΔΑ» ΓΙΑ ΤΙΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΣΥΣΚΕΥΕΣ

102 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ-ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΛΑΥΡΙΟΥ

36 ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΠΟ ΤΑ ΡΟΥΧΑ ΜΑΣ

106 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΠΑΤΡΩΝ

40 EΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΟ 24ΩΡΟ ΦΑΡΜΑΚΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΕΡΤΑΣΗ

110 EΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

44 TAXYTΕΡΕΣ ΚΑΙ ΠΙΟ ΦΘΗΝΕΣ ΓΟΝΙΔΙΑΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

114 CORALLIA CLUSTERS INITIATIVE

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΕΡΕΥΝΑ 50 ΝΤΙΖΕΛ ΑΠΟ ΤΟ ΤΗΓΑΝΙ 54 ΠΑΡΑΤΗΡΩΝΤΑΣ ΤΑ ΟΣΤΑ

ΟΙ ΕΠΙΛΑΧΟΝΤΕΣ 117 ΟΙ 92 ΣΥΜΜΕΤΟΧΕΣ-ΕΠΙΛΑΧΟΝΤΕΣ ΤΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ

1

H ΕΛΛAΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΕI ΚΑΙ ΕΛΠIΖΕΙ... Ο διαγωνισμός του ΣΕΒ και της Εurobank με μια ματιά Του Κώστα Δεληγιάννη

Φωτοβολταϊκά στοιχεία με μορφή λεπτής διάφανης μεμβράνης, τα οποία μπορούν να ενσωματωθούν στα τζάμια των παραθύρων, μετατρέποντάς τα σε μικρές μονάδες παραγωγής ηλεκτρισμού. Τεχνική που αξιοποιεί το ρυπογόνο απόβλητο των τυροκομείων για να παράγει γάλατα, τυριά και αλλαντικά με προβιοτικές ιδιότητες, χωρίς συντηρητικά και με βελτιωμένη γεύση. Σύστημα που επιτρέπει την επίβλεψη της κινητικής κατάστασης όσων πάσχουν από Πάρκινσον, απαλλάσσοντάς τους από τις τακτικές επισκέψεις στο νοσοκομείο. Τα παραπάνω παραδείγματα είναι μόνο ένα μικρό δείγμα από τις 21 επιστημονικές προτάσεις εφαρμοσμένης έρευνας και καινοτομίας που προκρίθηκαν στην τελική φάση του πανελλήνιου διαγωνισμού «Η Ελλάδα Καινοτομεί». Ενας διαγωνισμός που συνδιοργάνωσε ο ΣΕΒ με τη Eurobank και κατόρθωσε να αποδείξει πως η χώρα μας όχι μόνο πράγματι καινοτομεί, αλλά και ότι παράγονται ιδέες οι οποίες θα μπορούσαν στο άμεσο μέλλον να οδηγήσουν σε εφαρμογές και υπηρεσίες πρότυπες σε παγκόσμιο επίπεδο. Ενισχύοντας με αυτό τον τρόπο την εξωστρέφεια της ελληνικής οικονομίας, ώστε, παράλληλα με τη «βαριά βιομηχανία» του τουρισμού και του πολιτισμού, να δημιουργηθεί και μια νέα «βιομηχανία» έντασης γνώσης. Από πού προήλθαν οι 21 προτάσεις στις δύο κατηγορίες, αυτήν της εφαρμοσμένης έρευνας και αυτήν της καινοτομίας, που περιλάμβανε ο διαγωνισμός; Από επιστήμονες σε ακαδημαϊκά ιδρύματα ή ινστιτούτα, αλλά και σε ερευνητικά τμήματα ελληνικών εταιρειών όλης της χώρας - είναι χαρακτηριστικό το ότι οι περισσότεροι φιναλίστ βρίσκονται στην Πάτρα και τη Θεσσαλονίκη. Αλλωστε, μετά την ανακοίνωση έναρξης του «Η Ελλάδα Καινοτομεί» (με κυκλοφορία δελτίου Τύπου και λειτουργία του www.kainotomeis.gr), στις 18 Μαΐου 2010, από τον Ιούλιο μέχρι και το Σεπτέμβριο, μέλη της Οργανωτικής Επιτροπής καθώς και στελέχη του ΣΕΒ και της Eurobank

EFG επισκέφτηκαν τα σημαντικότερα επιστημονικά πάρκα σε όλη την Ελλάδα, για να παρουσιάσουν το διαγωνισμό. Το αποτέλεσμα ήταν, μέχρι την ολοκλήρωση της υποβολής προτάσεων στα τέλη Σεπτεμβρίου, να κατατεθούν συνολικά 295 καινοτομίες, σε τομείς όπως οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, οι τεχνολογίες περιβάλλοντος, η ιατρική, η φαρμακευτική έρευνα, καθώς και οι εφαρμογές ηλεκτρονικής και πληροφορικής. Ο μεγάλος αριθμός των συμμετοχών και η ποιότητά τους ήταν ένας ευχάριστος πονοκέφαλος για το συμβούλιο των 11 διακεκριμένων επιστημόνων που επέβλεπε τη διαδικασία, αφού, από τις 295 υποψηφιότητες, στη φάση της γραπτής αξιολόγησης προκρίθηκαν 197 από αυτές. Ετσι, το επιστημονικό συμβούλιο ανέθεσε σε 145 συνολικά αξιολογητές να κρίνουν και να βαθμολογήσουν τις προτάσεις. Με κριτήριο την υψηλότερη βαθμολογία, το Μάρτιο του 2011 είχαν πλέον επιλεγεί οι 21 υποψηφιότητες που θα προκρίνονταν στην επόμενη φάση (εκ των οποίων δύο ισοψήφησαν), 10 για την κατηγορία της Εφαρμοσμένης Ερευνας και 11 για την κατηγορία της Καινοτομίας.

TO ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Ευάγγελος Διαλυνάς, καθηγητής σχ. Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών στο ΕΜΠ. Δημήτριος Θάνος, πρόεδρος του επιστημονικού συμβουλίου στο Ιδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών. Γιάννης Καλογήρου, αν. καθ. Τεχνολογικής, Οικονομικής και Βιομηχανικής Στρατηγικής στο ΕΜΠ. Παντελής Κάπρος, καθ. Ενεργειακής Οικονομίας και Επιχειρησιακής Ερευνας στο ΕΜΠ. Σπύρος Λιούκας, καθ. στο τμήμα Διοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών. Νικόλαος Μελανίτης, καθ. στον τομέα Εφαρμοσμένης Μηχανικής και Ναυτικών Υλικών στη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων. Νικόλαος Τραυλός, πρύτανης στο ALBA Graduate Business School και κάτοχος της επώνυμης ακαδημαϊκής έδρας στη Χρηματοοικονομική «Καίτη Κυριακοπούλου». Βασίλης Τσάκαλος, συντονιστής του δικτύου ΠΡΑΞΗ και του Γραφείου Διαμεσολάβησης (Γραφείου Μεταφοράς Τεχνολογίας) στο Ιδρυμα Τεχνολογίας και Ερευνας. Αθανάσιος Τσαυτάρης, καθ. Γενετικής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο και διευθυντής του Ινστιτούτου Αγροβιοτεχνολογίας στο Εθνικό Κέντρο Ερευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης. Γεώργιος Χρούσος, καθ. και διευθυντής της Α΄ Παιδιατρικής Κλινικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Φωκίων Δεληγιάννης, συντονιστής της Μονάδας Βιομηχανικών Υποδομών και Ανάπτυξης του ΣΕΒ.

2

Στην αριστερή σελίδα: Παραγωγή ηλεκτρισμού από διάφανα φωτοβολταϊκά σε τζάμι. Επάνω αριστερά: Μετατροπή αποβλήτων τυροκομείου σε χρήσιμη μαγιά. Επάνω δεξιά: Η τσάντα με το εύκαμπτο φωτοβολταϊκό, η οποία φορτίζει ένα κινητό τηλέφωνο. Δεξιά: Η αίθουσα καινοτομιών στο Corallia. Προηγούμενη σελίδα: Στο Ευρωπαϊκό Εργαστήριο Λέιζερ του Ινστιτούτου Ηλεκτρονικής Δομής και Λέιζερ του ΙΤΕ.

Οι 21 προτάσεις-φιναλίστ ξεχώρισαν, μεταξύ άλλων, χάρη στη διεθνή πρωτοτυπία τους, τη συμβολή τους στην ανταγωνιστικότητα της χώρας και τη δυνατότητα εμπορικής αξιοποίησης. Αλλωστε, επειδή ο διαγωνισμός στοχεύει να προωθήσει επίσης τη συνεργασία του ερευνητικού με τον επιχειρηματικό κόσμο, η Eurobank θα εξετάσει την ενίσχυση όσων εταιρειών εισάγουν στην παραγωγική τους διαδικασία μία από αυτές τις ιδέες, καλύπτοντας το σχετικό κόστος. Από τον Απρίλιο έως και τον Ιούνιο, ενημερωτικές εκδηλώσεις και εκθέσεις με πληροφοριακό υλικό για τις 21 ερευνητικές ομάδες και τις προτάσεις τους πραγματοποιήθηκαν στο Κέντρο «ΝΟΗΣΙΣ» της Θεσσαλονίκης, στον πολυχώρο Πολιτεία της Πάτρας και στο Ιδρυμα Ερευνας και Τεχνολογίας

του Ηρακλείου Κρήτης. Ολες αυτές οι δράσεις αποσκοπούσαν στο να γνωρίσουν στο ευρύ κοινό τις συγκεκριμένες ιδέες και τους δημιουργούς τους, οι οποίοι, παρά τις όποιες αντιξοότητες, προσπαθούν εδώ και χρόνια να τελειοποιήσουν εφαρμογές που θα μπορούσαν να δώσουν διέξοδο σε πολλά από τα προβλήματα της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας. Η διαγωνιστική διαδικασία συνεχίστηκε και ολοκληρώθηκε στις 20 Ιουνίου, με την προφορική αξιολόγηση των 21 υποψηφιοτήτων στο Κέντρο Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος» του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού. Από την προφορική αξιολόγηση αναδείχτηκαν ο πρώτος και ο δεύτερος νικητής σε κάθε κατηγορία, με τα βραβεία να συνοδεύονται από χρηματικά έπαθλα 15.000 και 8.000 ευρώ αντίστοιχα.

3

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΔΑΣΚΑΛΟΠΟΥΛΟΣ

Πρόεδρος του ΣΕΒ «Το μέλλον διαμορφώνεται από εκείνους που διευρύνουν και αξιοποιούν τη γνώση» Η πρωτοβουλία του ΣΕΒ και της Eurobank είχε στόχο να αναδείξει εκείνες τις πρωτοποριακές δυνάμεις που είναι ικανές να φέρουν ένα κλίμα αισιοδοξίας και να δημιουργήσουν συνθήκες προόδου στον τόπο μας. Ο στόχος επετεύχθη. Στους σύγχρονους καιρούς, η ανάπτυξη στηρίζεται πρωτίστως στην τεχνολογική πρόοδο. Είναι η γνώση πλέον -όπως αυτή μετουσιώνεται σε παραγωγική δράση μέσα από την εφαρμοσμένη έρευνα και την καινοτομία- που φέρνει την αύξηση της παραγωγικότητας. Και μια χώρα που μένει πίσω στην ανατρεπτική τεχνολογική πρόοδο, που χαρακτηρίζει πλέον το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα, είναι καταδικασμένη στην οικονομική υστέρηση. Στην Ελλάδα, η καινοτομία, όπως και η ανάπτυξη γνώσης, υστερεί. Συγκαταλεγόμαστε στα κράτη που αφιερώνουν ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά του ΑΕΠ στην έρευνα και την ανάπτυξη - τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα. Το επίσημο κράτος ούτε επενδύει στην καινοτομία ούτε την ενθαρρύνει αποτελεσματικά. Το εκπαιδευτικό μας σύστημα, που όφειλε να αποτελεί τη φυσική πηγή της καινοτομίας, περιορίζεται στο να παράγει στρατιές πτυχιούχων με μικρή προοπτική απασχόλησης. Και το ευρύτερο περιβάλλον της πολυνομίας, της αδιαφάνειας, των αδύνατων θεσμών και του κρατικού παρεμβατισμού αποθαρρύνει την πρωτοβουλία και την καινοτομία. Ο διαγωνισμός «Η Ελλάδα Καινοτομεί!» έδειξε, όμως, ότι στο υπέδαφος της κοινωνίας μας, που τόσο σκληρά δοκιμάζεται σήμερα, πράγματι υπάρχουν μεγάλα αποθέματα χρυσού. Υπάρχουν επιχειρηματίες, υπάρχουν επαγγελματίες, υπάρχουν νέοι άνθρωποι, που δεν έχουν υποκύψει στις Σειρήνες της εύκολης λύσης, αλλά, αντίθετα, επέλεξαν να διαπρέψουν με τη φαντασία, την τόλ-

Ο διαγωνισμός «Η Ελλάδα καινοτομεί!» έδειξε ότι στο υπέδαφος της κοινωνίας μας, που τόσο σκληρά δοκιμάζεται σήμερα, πράγματι υπάρχουν μεγάλα αποθέματα χρυσού.

4

μη και τη σκληρή δουλειά. Αυτοί είναι που μπορούν να αποτελέσουν την εμπροσθοφυλακή σε μια προσπάθεια να ξαναγίνουμε κοινωνία δράσης και δημιουργικής προσαρμογής. Η προτροπή των καιρών είναι «τολμήστε να αλλάξετε τώρα και αμέσως μετά να αλλάξετε ξανά». Αυτό είναι το μήνυμα που έχουν έμπρακτα ενστερνιστεί οι δημιουργικές δυνάμεις του τόπου μας. Το μέλλον δεν μπορεί να προβλεφθεί, πρέπει να διαμορφωθεί. Και το μέλλον διαμορφώνεται από εκείνους που διευρύνουν και αξιοποιούν τη γνώση. Το μέλλον χαράζεται από εκείνους που θέτουν τις σωστές ερωτήσεις και όχι από εκείνους που νομίζουν ότι κατέχουν τις απαντήσεις Το μέλλον σφυρηλατείται από εκείνους που τολμούν να δράσουν, και ας μην υπάρχει άλλη σιγουριά από την αβεβαιότητα. Τα αποτελέσματα του διαγωνισμού έδειξαν ότι υπάρχει μια Ελλάδα που αρνείται να βολευτεί στη μετριότητα και στον απαξιωμένο δημόσιο βίο. Μια Ελλάδα που λειτουργεί με εφευρετικότητα και δημιουργική φόρτιση. Αυτή είναι η Ελλάδα που είναι συμβατή με τον σύγχρονο κόσμο. Αυτή η Ελλάδα αποτελεί το μέλλον μας.

NIKOΛΑΟΣ ΝΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

Διευθύνων Σύμβουλος της Eurobank EFG «Η επένδυση στη γνώση είναι το κοινό χαρακτηριστικό των επιτυχημένων κοινωνιών» Η έρευνα και η καινοτομία συνοψίζουν τις δύο θεμελιώδεις φυσικές τάσεις που οδήγησαν στην πρόοδο του ανθρώπου: την έφεση για νέα γνώση και τη διάθεση για κάλυψη συνεχώς μεταβαλλόμενων αναγκών. Σε εποχή κρίσης, η έμφαση στη θεωρητική γνώση και στην εφαρμογή της έχει για τη χώρα μας ζωτική σημασία. Η Ελλάδα έφτασε σε αδιέξοδο λόγω της υστέρησης της παραγωγής έναντι της κατανάλωσης, που συνδέεται με μια διπλή παθογένεια: το δημοσιονομικό έλλειμμα και το έλλειμμα του εξωτερικού ισοζυγίου, που αντανακλά την αδύναμη ανταγωνιστικότητα. Επίσης, οφείλεται στο ότι η οικονομική ανάπτυξη στηρίχτηκε στα δεκανίκια ενός σπάταλου και αναποτελεσματικού κράτους, αντί να βασιστεί στις δυνατότητες και στη δημιουργικότητα του ιδιωτικού επιχειρηματικού τομέα. Η διαχείριση της γνώσης και η ενσωμάτωσή της σε προϊόντα, υπηρεσίες, εφαρμοσμένες μεθόδους και καθημερινές πρακτικές αποτελούν το «κλειδί» ώστε η συνάντηση του επιπέδου παραγωγής και του επιπέδου κατανάλωσης να μη συνδυαστεί με σημαντική υποβάθμιση του βιοτικού επιπέδου. Η διάχυση και η αξιοποίηση της γνώσης σε όλους τους τομείς, από τον αγροτικό μέχρι τον τριτογενή, και σε όλες τις δραστηριότητές τους, αποτελεί εν τέλει τη δικλίδα για την αύξηση του εγχώρια παραγόμενου προϊόντος και για την αποτροπή μιας ακραίας μείωσης του διαθέσιμου εισοδήματος και όξυνσης των κοινωνικών εντάσεων που αυτή θα μπορούσε να προκαλέσει. Η έκταση των προκλήσεων που αντιμετωπίζουμε απαιτεί συστράτευση δυνάμεων. Η συνδιοργάνωση του διαγωνισμού έρευνας και καινοτομίας με τον ΣΕΒ εντάσσεται σε μια σειρά πρωτοβουλιών και στοχευμένων συνεργασιών με παραγωγικούς φορείς της χώρας, σε καίριους τομείς, όπως ο τουρισμός (ΣΕΤΕ), το εξαγωγικό εμπόριο (ΠΣΕ, ΣΕΒΕ, ΣΕΚ) και η βιομηχανία (ΣΕΒ, ΣΒΒΕ). Στη Eurobank EFG, είχαμε από νωρίς επισημάνει την ανάγκη αναζήτησης ενός νέου παραγωγικού μοντέλου, υποδεικνύοντας ως πυλώνες του την εξωστρέφεια, την αξιοποίηση των συγκριτικών μας πλεονεκτημάτων (τουρισμός, πρωτογενής τομέας κ.λπ.), την έρευνα και την καινοτομία, με παράλληλη διεύρυνση της παραγωγικής βάσης της χώρας. Η προβολή των 21 προτάσεων που προέκρινε η επιστημονική επιτροπή, μεταξύ 295 υποψηφιοτήτων υψηλού επιπέδου, με σειρά εκθέσεων και παράλληλων δημόσιων εκδηλώσεων στη Θεσσαλονίκη, στην Πάτρα, στο Ηράκλειο και στην Αθήνα, συνιστά ένα σημαντικό πρώτο βήμα για τη γέφυρα που φιλοδοξούμε να χτίσουμε ανάμεσα στην έρευνα και την παραγωγή. Μέσα από το διαγωνισμό «Η Ελλάδα Καινοτομεί!» είδαμε ότι η «άλλη Ελλάδα» δεν είναι σχήμα λόγου. Αντίθετα, σφύζει

Η «άλλη Ελλάδα» δεν είναι σχήμα λόγου. Αντίθετα, σφύζει από ζωή, ενεργητικότητα και αισιοδοξία, παράγει γνώση σε κορυφαίο επίπεδο, είναι διεθνώς ανταγωνιστική. από ζωή, ενεργητικότητα και αισιοδοξία, παράγει γνώση σε κορυφαίο επίπεδο, είναι διεθνώς ανταγωνιστική. Παραμελημένη από την καταθλιπτική ειδησεογραφία, αυτή η ζηλευτή ερευνητική κοινότητα, με επιστημονική επάρκεια, διάθεση για δουλειά, άμιλλα και διάκριση, αποτελεί δύναμη και ελπίδα για το αύριο. Η επένδυση στη γνώση είναι το κοινό χαρακτηριστικό των επιτυχημένων κοινωνιών. Η Ελλάδα που καινοτομεί είναι η Ελλάδα που μπορεί να οδηγήσει στην έξοδο από την κρίση. Και στη Eurobank είμαστε όλοι έτοιμοι να σταθούμε αρωγοί σε αυτή την προσπάθεια.

5

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ

ΕΡΕΥΝΑ

Μια 100% ελληνική προσπάθεια που συνδυάζει software και hardware, για να δημιουργήσει τον πιο εξελιγμένο, αυτοπρογραμματιζόμενο ρυθμιστή ταχύτητας ανελκυστήρα στον κόσμο. Του Κώστα Φαρμάκη

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΕΡΕΥΝΑ: Αυτορρυθμιζόμενο inverter για ανελκυστήρες με σύστημα απεγκλωβισμού ΦΟΡΕΑΣ: Ν. Μιχαλοδημητράκης - Π. Νεοφώτιστος Ο.Ε., Υπηρεσίες Ερευνας και Ανάπτυξης και Κατασκευή Ηλεκτρονικών Κυκλωμάτων (www.rnd.gr) E-MAIL ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: info@rnd.gr ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Νικόλαος Μιχαλοδημητράκης ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ: Περικλής Νεοφώτιστος Το ολοκληρωμένο αυτοπρογραμματιζόμενο inverter. Στη δεξιά σελίδα, σε πρώτο πλάνο ο κ. Νίκος Μιχαλοδημητράκης (εμπρός) και ο κ. Περικλής Νεοφώτιστος μαζί με συνεργάτες του στο εργαστήριο της εταιρείας.

Υπάρχουν οι εφευρέσεις και οι καινοτομίες που ανοίγουν νέους δρόμους για την ανθρωπότητα, υπάρχουν κι εκείνες που κάνουν καλύτερη τη ζωή μας κάθε μέρα. Η καινοτομία του κ. Μιχαλοδημητράκη έρχεται να λύσει μερικά βασικά και πολύ συνηθισμένα προβλήματα που παρουσιάζουν οι περισσότεροι ανελκυστήρες ανεξαρτήτως ηλικίας: δεν ρυθμίζονται σωστά κατά την εγκατάσταση, δεν λειτουργούν με ακρίβεια όταν αλλάζει η θερμοκρασία του περιβάλλοντος και το βάρος του θαλάμου και, τέλος, με τον καιρό απορρυθμίζονται, με αποτέλεσμα να σταματούν «περίπου» στον όροφο προκαλώντας εγκλωβισμούς. Οσο και αν οι μεγάλες εταιρείες κατασκευής ανελκυστήρων προσπαθούν να βρουν λύσεις, ο ανθρώπινος παράγοντας είναι πάντα εκεί, για να δημιουργεί νέα προβλήματα. «Ο λόγος που δεν μπορούν να ρυθμιστούν σωστά τα inverter των πολυεθνικών είναι ότι, συνήθως, υπάρχουν ελλιπή δεδομένα για τους εγκαταστάτες, οι οποίοι δεν έχουν πάντα την κατάρτιση για να κάνουν σωστά τη ρύθμιση», αναφέρει ο κ. Μι-

8

χαλοδημητράκης, ο οποίος ερεύνησε ενδελεχώς τη ρίζα του προβλήματος. «Οπότε, θεωρήσαμε ότι θα έπρεπε, αν ήταν δυνατόν, να σχεδιάσουμε ένα μηχάνημα το οποίο να ρυθμίζεται μόνο του». Ο κ. Μιχαλοδημητράκης συνάντησε τον κ. Περικλή Νεοφώτιστο στο πανεπιστήμιο. Σπούδασαν μαζί Φυσική και συνέχισαν και στο μεταπτυχιακό. «Αποφασίσαμε να μην μπούμε στην επετηρίδα, για να γίνουμε καθηγητές ή να καταλήξουμε υπάλληλοι κάπου. Συμφωνήσαμε ότι, με τόσα πράγματα που μάθαμε στο πανεπιστήμιο, καλό είναι να κάνουμε μια δοκιμή μήπως μπορούμε να πετύχουμε κάτι αξιόλογο. Και έτσι ξεκινήσαμε το 2000 να κατασκευάζουμε ηλεκτρονικά συστήματα υψηλής τεχνολογίας. Από το 2006 ιδρύσαμε και την εταιρεία. Και εδώ και ένα χρόνο πουλάμε το προϊόν μας». Κάθε σύγχρονος ανελκυστήρας αποτελείται από το μοτέρ (που κινεί το συρματόσχοινο που ανεβοκατεβάζει το θάλα-

9

«Δεν προσπαθήσαμε να αντιγράψουμε κανέναν», αναφέρει ο κ. Μιχαλοδημητράκης, που εδώ στέκεται δίπλα σε inverters που βρίσκονται σε διάφορα στάδια κατασκευής. «Ξεκινήσαμε από το μηδέν και φτιάξαμε το ολοκληρωμένο σύστημα». Η συναρμολόγηση και ο προγραμματισμός των συσκευών γίνονται αποκλειστικά στο εργαστήριό τους στη Θεσσαλονίκη (δεξιά σελίδα).

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Το inverter είναι ένα ηλεκτρονικό μηχάνημα υψηλής τεχνολογίας που χρησιμοποιείται στις σύγχρονες εγκαταστάσεις συμβατικών ανελκυστήρων. Κατασκευάζεται, κατά κανόνα, από πολυεθνικές εταιρείες. Κάνει την κίνηση ομαλή και το σταμάτημα ακριβές, ενώ συμβάλλει και στην ενεργειακή αποδοτικότητα της εγκατάστασης. Επιπλέον, οι αποδοτικότερες ενεργειακά εγκαταστάσεις ανελκυστήρων είναι οι συμβατικές με inverter. Η εφαρμογή τους συνάντησε πολλά προβλήματα, γιατί σε αρκετές περιπτώσεις είναι πολύ δύσκολο έως αδύνατο να ρυθμιστούν αξιόπιστα, με αποτέλεσμα την προβληματική λειτουργία. To inverter που αναπτύξαμε ξεπερνά αυτό το πρόβλημα γιατί ρυθμίζεται μόνο του κατά τις πρώτες 4 - 5 κανονικές κινήσεις του θαλάμου και διασφαλίζει αξιόπιστη και ομαλή λειτουργία στη συνέχεια. Αυτό το πετύχαμε αναπτύσσοντας μια πρωτότυπη μαθηματική μέθοδο ελέγχου του κινητήρα με εξαιρετικές επιδόσεις, αξιοπιστία, σταθερότητα και συμβατότητα με μια διαδικασία αυτορρύθμισης μέσα από τις κανονικές κινήσεις του θαλάμου. Το inverter συνοδεύεται προαιρετικά από σύστημα απεγκλωβισμού με μπαταρίες σε περίπτωση διακοπής ρεύματος.

10

μο) και από το inverter (ηλεκτρονική συσκευή που ρυθμίζει πόσο ρεύμα περνάει στο μοτέρ και αυξομειώνει την ταχύτητα). Οι παλαιότεροι ανελκυστήρες σταματούσαν στον όροφο με μια απότομη «μονοκόμματη» κίνηση. Το inverter έκανε την κίνηση ομαλότερη και το σταμάτημα προοδευτικότερο. Αρκεί να λειτουργεί σωστά. Μέσα σε ένα χρόνο από την εμπορική διάθεσή τους, 250 inverter του κ. Μιχαλοδημητράκη λειτουργούν ήδη σε γραφεία και πολυκατοικίες, τα πενήντα από αυτά αντικαθιστώντας αντίστοιχους μηχανισμούς άλλων εταιρειών οι οποίοι εμφάνισαν προβλήματα. Γιατί -και αυτό είναι από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα- η συσκευή μπορεί να τοποθετηθεί σε παλαιότερες εγκαταστάσεις και να μετατρέψει έναν παλιό, «δύστροπο» ανελκυστήρα σε ένα «χαλί» με την ομαλότερη λειτουργία. Η αυτορρύθμιση είναι σχετικά απλή διαδικασία: η συσκευή συνδέεται με το μοτέρ, ο εγκαταστάτης πατάει τα κουμπιά του θαλάμου που ανεβοκατεβαίνει σαν να υπήρχαν επιβάτες, το software διαβάζει τα ηλεκτρικά χαρακτηριστικά του κινητήρα και καταγράφει παραμέτρους όπως αδράνεια, βάρος κ.λπ. Από εκείνη τη στιγμή λειτουργεί ρυθμισμένη, με πολύ καλή ποιότητα κίνησης και ακρίβεια στο σταμάτημα. Και δεν σταματά εκεί· η συσκευή συνεχίζει να αυτορρυθμίζεται σε τακτά χρονικά διαστήματα, υπάρχει δηλαδή δυναμική αναπροσαρμογή. Οι κ. Μιχαλοδημητράκης και Νεοφώτιστος δεν πάτησαν σε

Η ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΙ «Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι η εφαρμογή μας θα επιλεγόταν ανάμεσα στις καλύτερες του διαγωνισμού της Eurobank και του ΣΕΒ. Ως ηλεκτρονικό προϊόν ξέρουμε ότι είναι αρκετά εξελιγμένο και ήμαστε αισιόδοξοι, αλλά προβλέπαμε ότι θα επιλεγούν κυρίως ιατρικές εφαρμογές. Το ότι προκριθήκαμε δείχνει πως ο διαγωνισμός έχει ευρύτερο πνεύμα και αναγνωρίζει μια προσπάθεια, έστω κι αν αφορά μια συσκευή που θεωρείται συνηθισμένη και καθημερινή, όπως είναι ο ανελκυστήρας». Ν. Μιχαλοδημητράκης

Μέσα σε ένα χρόνο, 250 καινοτόμα inverters λειτουργούν ήδη σε γραφεία και πολυκατοικίες, τα 50 από τα οποία αντικαθιστώντας αντίστοιχους μηχανισμούς άλλων εταιρειών οι οποίοι εμφάνισαν προβλήματα.

καμία υπάρχουσα τεχνολογία. «Δεν προσπαθήσαμε να αντιγράψουμε κανέναν», αναφέρει ο πρώτος. «Διατυπώσαμε πρώτα μια μαθηματική θεωρία στην οποία στηριχτήκαμε και, στη συνέχεια, γράψαμε το πρόγραμμα που αποτελεί -αν μπορώ να το πω έτσι- τη “σοφτγουερική υλοποίησή” της. Προμηθευτήκαμε τον κατάλληλο επεξεργαστή και γύρω του “χτίσαμε” το σύστημα. Κυριολεκτικά, το φτιάξαμε από το μηδέν». Η συγκεκριμένη καινοτομία είναι αυτοχρηματοδοτούμενη και πέρα από τις -αναμενόμενες- τεχνικές προκλήσεις, οι δημιουργοί της είχαν να αντιμετωπίσουν και τη δυσπιστία. «Στην αρχή, κανείς δεν πίστευε ότι θα τα καταφέρουμε. Μας έλεγαν: “Μα πού πάτε να τα βάλετε με τις πολυεθνικές...”, άλλοι ήταν πεπεισμένοι ότι αυτό απλώς δεν μπορεί να γίνει. Οταν το φτιάξαμε πια, υπήρχαν μερικοί που υποστήριζαν ότι λέμε παραμύθια. Ενώ η καινοτομία μας δούλευε!» Το απόλυτο τεστ για την ομαλή λειτουργία του ανελκυστήρα χρειάζεται μόλις... 2 ευρώ. «Ηταν κάποιος μηχανικός ο οποίος έλεγε “δεν τους παραλαμβάνω τους ανελκυστήρες άμα τοποθετήσω ένα όρθιο δίευρο και αυτό φύγει από τη θέση του”. Το βάλαμε και δεν κουνήθηκε. Και τώρα το έχουμε σύστημα. Λέμε στους πελάτες μας: “Βάλε ένα όρθιο νόμισμα των 2 ευρώ στο θάλαμο και πήγαινέ τον πάνω-κάτω συνεχώς». Το νόμισμα όντως μένει όρθιο και ο πελάτης ευχαριστημένος». Ιδιαίτερη μνεία κάνουν στους ανθρώπους που βοήθησαν την προσπάθειά τους: «Ο κ. Πασχάλης Γουνιώτης από την εταιρεία ΒΑΚ, η οποία εμπορεύεται κατ’ αποκλειστικότητα το προϊόν μας. Αυτός πρώτος εντόπισε την ανάγκη δημιουργίας ενός τέτοιου μηχανήματος και μας προέτρεψε να το αναπτύξουμε. Ο κ. Νίκος Αστεριάδης, ο οποίος μας υπέδειξε να συμμετάσχουμε σε αυτόν το διαγωνισμό. Ο κ. Θεόδωρος Μαρμαράς ο οποίος μας προμήθευε εξαρτήματα σε όλη τη διάρκεια της προσπάθειας». Εκτός από την Ελλάδα, η εταιρεία έχει τοποθετήσει inverter σε κτίρια σε Κύπρο, Αλβανία, Μάλτα, Κόσοβο και Σκόπια και η δυνατότητα παραγωγής υπό τις υφιστάμενες συνθήκες είναι περίπου 1.000 κομμάτια το χρόνο. «Οραμά μας για την επόμενη δεκαετία», καταλήγει ο κ. Μιχαλοδημητράκης, «είναι αυτό το άλμα που κάναμε από το 2000 μέχρι το 2010 να μπορέσουμε να το επαναλάβουμε και στην επόμενη δεκαετία να πάμε ακόμη καλύτερα». Και ο κ. Νεοφώτιστος συμπληρώνει: «Με κάτι πιο καινοτόμο, με νεότερη τεχνολογία, κάτι που τελικά θα επισκιάσει θετικά τη σημερινή μας επιτυχία». K

11

Οι γυάλινες προσόψεις των μεγάλων κτιρίων μπορούν να παράγουν αρκετό ηλεκτρισμό για να καλύψουν σημαντικό μέρος της ενέργειας που καταναλώνουν αυτά. Η Brite Solar αναπτύσσει υαλοπίνακες που περιέχουν διαφανείς ηλιακές κυψελίδες και μπορούν να τοποθετηθούν σε οποιοδήποτε παράθυρο, ακόμα και του σπιτιού μας.

Tου Κώστα Φαρμάκη ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΕΡΕΥΝΑ: Διαφανείς ηλιακές κυψελίδες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως φωτοβολταϊκά παράθυρα ενταγμένα στην αρχιτεκτονική των κτιρίων ΦΟΡΕΑΣ: Brite Hellas A.E. E-MAIL ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: nkanopoulos@britesolar.com EΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Δρ Νικόλαος Κανόπουλος, ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Brite Solar.

MEΛΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Δρ Παναγιώτης Λιανός (επιστημονικός διευθυντής), δρ Ηλίας Σταθάτος (τεχνικός διευθυντής), Γιάννης Κανελλόπουλος (systems architect), Nικολέτα Κωνσταντινίδου (project manager), Γιάννης Κατσαγούνος (process engineer), Δημήτρης Ραμπιέ (systems engineer), Θεόδωρος Μακρής (process engineer), Παναγιώτης Ρόζος (senior systems engineer), Nικόλαος Κωσταράς (software engineer), Βασίλης Παναγιωτίδης (business development) Τα διάφανα φωτοβολταϊκά μπορούν να τοποθετηθούν σε κάθε τζάμι, επηρεάζοντας ελάχιστα την ορατότητα. Δεξιά: Τα μέλη της ερευνητικής ομάδας στο εργαστήριο της Brite Solar στην Πάτρα.

Σκεφτείτε πόσο ηλιακό φως περνάει καθημερινά από τα παράθυρα του σπιτιού ή του γραφείου σας. Σκεφτείτε με πόσους τρόπους προσπαθείτε να το κρατήσετε απ’ έξω· στόρια, κουρτίνες, φιμέ τζάμια. Σκεφτείτε τώρα όλο αυτό το φως ως ενέργεια, αρκεί το παράθυρό σας να αποκτήσει την ικανότητα να το μετατρέπει σε ηλεκτρισμό. H εταιρεία Brite αναπτύσσει μια τεχνολογία που επιτρέπει στο παράθυρο να γίνει ένα κανονικό φωτοβολταϊκό σύστημα παραγωγής, μένοντας, ταυτόχρονα, διάφανο - όχι 100%, αλλά σαν φιμέ. Και, το σημαντικότερο, χωρίς ογκώδεις εγκαταστάσεις και χωρίς να αλλάξει η όψη του κτιρίου. «Τα κοινά φωτοβολταϊκά είναι βασισμένα σε ένα ημιαγωγικό στοιχείο, συνήθως στο πυρίτιο», εξηγεί ο κ. Κανόπουλος. «Η δική μας μέθοδος βασίζεται σε μια ηλεκτροχημική διεργασία για την παραγωγή της ενέργειας. Υπάρχει ο ημιαγωγός, ο οποίος είναι το διοξείδιο του τιτανίου, υπάρχει μια χρωστική, η οποία είναι ο φωτοευαισθητοποιητής, και υπάρχει και ο ηλεκτρολύτης,

12

ένα χημικό συστατικό που έχει οργανική και ανόργανη δομή». Η καινοτομία βασίζεται στην τεχνολογία των χρωματοευαίσθητων ηλιακών κυψελών. «Στην αρχική πρόταση και την ανάπτυξη παρόμοιας τεχνολογίας από άλλες εταιρείες, ο ηλεκτρολύτης είναι υγρός. Αυτό μπορεί να επιτυγχάνει καλύτερη απόδοση, έχει όμως σημαντικά προβλήματα αξιοπιστίας. Γιατί; Γιατί πρόκειται για δύο γυαλιά τα οποία εφάπτονται και ο ηλεκτρολύτης μπαίνει ανάμεσά τους. Αν δεν έχεις σωστή στεγανοποίηση, πράγμα που δεν επιτυγχάνεις ποτέ 100%, ο ηλεκτρολύτης διαφεύγει και το κύκλωμα χάνεται. Επιπλέον, η φύση του υγρού επηρεάζεται από τις αλλαγές της θερμοκρασίας, με αποτέλεσμα τη μείωση της διάρκειας ζωής του». Ο κ. Κανόπουλος εξηγεί πώς η Brite ξεπέρασε αυτούς τους περιορισμούς και πήγε την υπάρχουσα τεχνολογία ένα -σημαντικό- βήμα παραπέρα: «Το εντελώς νέο στοιχείο -και το

13

Αριστερά: Πειραματική εφαρμογή της καινοτομίας. Υαλοπίνακες τοποθετημένοι σε μικρά παράθυρα παράγουν ηλεκτρισμό ικανό να κινεί συνεχώς έναν μικρό ανεμιστήρα. Κάτω: Ο δρ Νικόλαος Κανόπουλος έχει εμπειρία δεκαετιών στην τεχνολογία των ημιαγωγών και των φωτοβολταϊκών. Μετά από 28 χρόνια στις ΗΠΑ, δημιουργεί μια απολύτως ελληνική καινοτομία. Δεξιά: Μετρήσεις και δοκιμές στο εργαστήριο της Brite Solar, το οποίο στεγάζεται στις εγκαταστάσεις του Επιστημονικού Πάρκου Πατρών.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Η Brite Solar αναπτύσσει τεχνολογία φωτοβολταϊκών πάνελ 3ης γενιάς. Χρησιμοποιεί οργανικά και ανόργανα νανοϋλικά για να δημιουργήσει στοιχεία που είναι διαφανή και άρα κατάλληλα να χρησιμοποιηθούν ως παράθυρα σε σπίτια και κτίρια. Η τεχνολογία της καλύπτεται από διπλώματα ευρεσιτεχνίας στην Ελλάδα, ενώ είναι υπό έκδοση αντίστοιχα διπλώματα σε ΗΠΑ και Ευρωπαϊκή Ενωση. Το όραμά της είναι η ευρεία εφαρμογή της τεχνολογίας της σε παράθυρα, γυάλινες προσόψεις κτιρίων, ηλιοροφές αυτοκινήτων, ηχοπετάσματα αυτοκινητόδρομων και ενεργειακά αυτόνομων θερμοκηπίων. Η τεχνολογία της Brite Solar επιτρέπει τη λειτουργία του παραθύρου με ηλιακό αλλά και τεχνητό φως, ενώ η τιμή παραγωγής των προϊόντων της είναι συγκρίσιμη με εκείνη των κοινών υαλοπινάκων, ανοίγοντας έτσι νέους ορίζοντες. Το εμπορικό, κατοχυρωμένο στις ΗΠΑ, όνομα του ηλιακού παραθύρου της Brite είναι «PanePowerTM» Solar Window.

14

οποίο ανακαλύψαμε εμείς- είναι η χημική σύνθεση του ηλεκτρολύτη· τον κάναμε στερεό, έτσι ώστε να μην έχουμε κανένα από αυτά τα προβλήματα». Εξίσου καινοτόμος είναι και ο τρόπος με τον οποίο αυτά τα υλικά εναποτίθενται στο γυαλί. «Αποφασίσαμε να χρησιμοποιήσουμε εκτυπωτές ψεκασμού (inkjet), εργαλείο που ήδη χρησιμοποιείται σε βιομηχανική κλίμακα, άρα δεν θα χρειαζόταν να το κατασκευάσουμε από την αρχή. Επρεπε, ωστόσο, να επινοήσουμε τον τρόπο να συνδυάσουμε όλα τα υλικά του φωτοβολταϊκού, ώστε να είναι εκτυπώσιμα πάνω στο γυαλί. Αρχίζοντας από το διοξείδιο του τιτανίου, το οποίο πρέπει να έχει προσμείξεις -αλλιώς δεν τυπώνεται-, προσμείξεις που απομακρύνονται αργότερα με νέα επεξεργασία. Πετύχαμε, επίσης, να αλλάζουμε τη συνδεσμολογία των ηλιακών κυψελίδων επάνω στο γυαλί, έτσι ώστε το παραγόμενο προϊόν να είναι προσαρμοσμένο ανάλογα με την ποσότητα ρεύματος που θέλουμε να παράγουμε». Και όλα αυτά επιτυγχάνονται με το γυαλί να παραμένει διάφανο. «Είμαστε μέχρι στιγμής η μόνη εταιρεία η οποία μπορεί να διατηρεί τη διαπερατότητα του γυαλιού και να έχει συνδεσμολογία κυψελίδας η οποία επιτρέπει επιτρέπει την απόδοση μεγάλης τάσης ή μεγάλου ρεύματος από το πάνελ». Τι συμβαίνει από τη στιγμή που πέφτει το φως επάνω στο στοιχείο μέχρι τη στιγμή που το ρεύμα αποδίδεται στο δίκτυο; «Οταν η επιφάνεια φωτίζεται, ευαισθητοποιείται η χρωστική, η χρωστική δίνει ηλεκτρόνια στον ημιαγωγό ο οποίος κλείνει το κύκλωμα, το κύκλωμα πλέον γίνεται αγώγιμο και έχουμε ροή ρεύματος από το ένα ηλεκτρόδιο, που είναι το ένα τζάμι, στο άλ-

Η ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΙ «Φυσικά, ξέραμε ότι το προΐόν μας είναι καινοτόμο, αλλά είναι τόσο εξειδικευμένο, που δεν περιμέναμε να ξεχωρίσει σε ένα διαγωνισμό με τόσο πολλούς τομείς, όπως αυτός του ΣΕΒ και της Eurobank. Στον τομέα της ενέργειας είναι, βέβαια, αρκετά ξεχωριστό. Η διάκριση θα μας βοηθήσει σημαντικά στη διάδοση της ιδέας και είναι ένα βήμα ακόμα προς τη διεθνή αναγνώριση, μια και όλες οι καινοτόμοι ιδέες πρέπει να κοιτούν προς την παγκόσμια αγορά για την εξάπλωση και την επιτυχία τους». Νικόλαος Κανόπουλος

λο ηλεκτρόδιο, που είναι το άλλο τζάμι (το γυαλί το έχουμε κάνει αγώγιμο προσθέτοντας ένα ειδικό επίστρωμα). Ετσι, έχουμε ένα κλειστό κύκλωμα και ροή ρεύματος. Ο ηλεκτρολύτης αναπληρώνει τα ηλεκτρόνια που χάνει η χρωστική και έτσι έχουμε συνεχή ροή ηλεκτρονίων, δηλαδή η χρωστική τα δίνει στον ημιαγωγό και ο ηλεκτρολύτης στη χρωστική. Οσο υπάρχει φως, η διαδικασία αυτή επαναλαμβάνεται και η ενέργεια αποδίδεται μέσω του ηλεκτρικού κυκλώματος στο δίκτυο». Το εντυπωσιακό είναι πως η διάταξη παράγει ρεύμα ακόμα και από το εσωτερικό, τεχνητό φως. «Το ίδιο τζάμι μπορεί να παίρνει ενέργεια και από τις δύο πλευρές του. Τα κλασικά φωτοβολταϊκά δεν λειτουργούν το βράδυ, το δικό μας στοιχείο λειτουργεί και με το τεχνητό φως, είναι, κατά κάποιον τρόπο, ανακυκλωτής ενέργειας. Γιατί το τεχνητό φως παίρνει ενέργεια από το δίκτυο και εμείς την επιστρέφουμε σε αυτό. Οχι, φυσικά, το ίδιο ποσό, αλλά ένα ποσοστό το παίρνουμε». Η διάταξη υπάρχει και λειτουργεί πειραματικά στις εγκαταστάσεις της Brite Solar στο Επιστημονικό Πάρκο Πατρών. Αξιολογείται ενώ μετράται η απόδοση ενέργειας και το πώς συμπεριφέρεται στις αλλαγές των περιβαλλοντικών συνθηκών. Η ακριβής σύνθεση του στερεού ηλεκτρολύτη είναι βιομηχανικό μυστικό και έχει ήδη υποβληθεί, ως μέρος της γενικότερης πατέντας, στην Ελλάδα και στις ΗΠΑ. Η τεχνολογία της Brite Solar θα βοηθήσει στη δημιουργία κτιρίων τα οποία θα παράγουν μέρος της ενέργειας που καταναλώνουν και ως εκ τούτου θα συνεισφέρουν στη μείωση ρύπων και θα συμβάλλουν στην πράσινη ανάπτυξη. Το παραγόμενο ηλεκτρικό ρεύμα μπορεί να διοχετευτεί

άμεσα στο δημόσιο ηλεκτρικό δίκτυο, μετατρέποντας το κτίριό μας σε «παραγωγό» και εξασφαλίζοντας στον ιδιοκτήτη έσοδα από την πώλησή του. Ή να διοχετευτεί στο δικό του εσωτερικό δίκτυο, καλύπτοντας π.χ. ένα μέρος των αναγκών φωτισμού. Ο επιχειρηματικός στόχος είναι η συνεργασία με κάποιον μεγάλο κατασκευαστή γυαλιού, ώστε η ιδέα να μπει σε μαζική παραγωγή. «Ηδη υπάρχει ενδιαφέρον από τρεις εταιρείες, μία ιαπωνική, μία γαλλική και μία αμερικανική». Ο κ. Κανόπουλος έχει όχι μόνο επιχειρηματικό, αλλά και ακαδημαϊκό προφίλ. «Μετά το Πολυτεχνείο έφυγα για μεταπτυχιακό και doctorat στις ΗΠΑ, όπου έμεινα 28 χρόνια. Εχω δουλέψει στην έρευνα, έχω διδάξει στο πανεπιστήμιο, έχω κάνει start-up εταιρεία -την οποία πούλησα σε πολυεθνική-, ήμουν υπεύθυνος για την ανάδειξη ενός business unit αυτής της πολυεθνικής με τοποθεσίες σε Αμερική, Ελλάδα, Σουηδία και Κίνα. Σχεδόν όλες αυτές τις δεκαετίες ασχολιόμουν με ημιαγωγούς και φωτοβολταϊκά· έτσι ξέρω το κόστος παραγωγής, τι χρειάζεται για να φτιάξεις μια μονάδα, τι να προσέξεις, όλα». Οση κι αν είναι η εμπειρία του στο διεθνές οικονομικό και επιχειρηματικό περιβάλλον, δεν σταματά να εκπλήσσεται από την ελληνική πραγματικότητα. «Το περιβάλλον της Ελλάδας είναι εξαιρετικά δύσκαμπτο, για λόγους που αδυνατώ να κατανοήσω. Αισθάνομαι ότι οι παραγωγικές δυνάμεις του τόπου τεχνητά κρατιούνται καθηλωμένες. Αντί το σύστημα να το κάνει εύκολο και να λέει “παράγετε εσείς και δώστε μου ένα μικρό ποσοστό σε φόρους”, σου βάζει εμπόδια εμπόδια και καταλήγει να έχει μικρότερα έσοδα από φόρους.». K

15

ΕΞΟΜΟΙΩΣΗ ΣΕ ΕΥΦΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Ενα ευφυές λογισμικό εξομοίωσης δημιουργεί εικονικά ερεθίσματα, με στόχο να ελέγχει τη συμπεριφορά, τη λειτουργία και την προσαρμοστικότητα συστημάτων διαχείρισης και διοίκησης, έτσι ώστε το ίδιο το σύστημα να αυτορρυθμίζεται και να βελτιώνεται. Της Αντζης Σαλταμπάση

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΕΡΕΥΝΑ: Προηγμένο λογισμικό προγραμματισμού επιχειρησιακών πόρων, κατάλληλα σχεδιασμένο για την υποστήριξη ναυτιλιακών επιχειρήσεων ΕΤΑΙΡΕΙΑ: Danaos Management Consultants S.A. E-MAIL ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: contact@danaos.gr ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Tάκης Βαρελάς ΜΕΛΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Σοφία Αρχοντάκη (ερευνήτρια σεναρίων), Ιωάννης Δημοτίκαλης (ερευνητής μοντέλου), Δήμητρα Μουτσικοπούλου (μηχανικός)

«Εχουμε την πολυτέλεια να δουλεύουμε σε ένα χώρο όπως η ναυτιλία, στον οποίο η Ελλάδα πρωτοπορεί. Ο Danaos, εκτός από τις υπόλοιπες δραστηριότητές του, έχει ηγετική διεθνή θέση σε συστήματα πληροφορικής υποστήριξης. Στην Ελλάδα είμαστε οι μοναδικοί· σε παγκόσμιο επίπεδο κινούμαστε σε παράλληλες διαδρομές με μεγάλες ερευνητικές ομάδες των ΗΠΑ και της Ευρώπης», λένε οι ερευνητές της ομάδας, ο καθηγητής Τάκης Βαρελάς, ο επίκουρος καθηγητής Ποσοτικών Μεθόδων του ΤΕΙ Κρήτης Γιάννης Δημοτίκαλης και η επιχειρησιακή ερευνήτρια Σοφία Αρχοντάκη. Το νέο τους λογισμικό, το οποίο προκρίθηκε στο διαγωνισμό, χρησιμοποιεί την καινοτόμο μέθοδο της εξομοίωσης, την οποία ο κ. Βαρελάς συγκρίνει με την έννοια της επίγνωσης, εξ ου και η ομάδα ονομάζεται «Εpignosis Τeam». Οι τρεις ερευνητές, με φόντο το λιμάνι του Πειραιά, εργάζονται με επιμονή, πειραματίζονται, σχεδιάζουν και οραματίζονται το μετασχηματισμό των πληροφοριακών τους συστημάτων σε ευφυή συστήματα διοίκησης. «Η εξομοίωση είναι μια καινοτόμος μέθοδος, η οποία επιτρέπει σ’ ένα υπολογιστικό σύστημα να αυτοελέγχεται, για να δει αν παρεκκλίνει από τους σκοπούς του. Στα εργαστήρια της εφαρμοσμένης πληροφορικής δεν διαχειριζόμαστε μόνο τους πόρους, αλλά και τη γνώση. Το λογισμικό εξομοίωσης που δημιουργούμε είναι εξαιρετικά σύνθετο, φιλόδοξο και πολύτροπο», λέει ο καθηγητής Τάκης Βαρελάς, επικεφαλής του

16

Δείγμα της λειτουργίας του λογισμικού της Danaos επί της οθόνης. Στη δεξιά σελίδα, ο Γιάννης Δημοτίκαλης, επίκουρος καθηγητής Ποσοτικών Μεθόδων, η επιχειρησιακή ερευνήτρια Σοφία Αρχοντάκη και ο καθηγητής Τάκης Βαρελάς.

τμήματος Ερευνας και Ανάπτυξης της Danaos. Γι’ αυτό και το να εξηγήσει κανείς τη λειτουργία του λογισμικού αποδεικνύεται αρκετά δύσκολο. Με απλά λόγια, πρόκειται για ένα σύστημα «τεχνητής νοημοσύνης», το οποίο κινείται στη λογική του «τι θα γίνει εάν», με τη διαφορά ότι διαθέτει έναν εξομοιωτή, δηλαδή μια γεννήτρια ερεθισμάτων, που δημιουργεί μόνη της αυτά τα «εάν», όταν πρέπει, σε ζωντανό χρόνο. Στο σύστημα ενός πλοίου, θα δημιουργήσει για παράδειγμα έναν εικονικό συναγερμό φωτιάς, προκειμένου να ελεγχθούν η ανταπόκριση και η ασφάλεια του συστήματος. Αν ο στόχος αφορά τη δημόσια διοίκηση και είναι η μείωση του ελλείμματος με βαθμολογημένα κριτήρια ανάπτυξης, δημοσιονομικής εξυγίανσης και προστασίας του κοινωνικού ιστού, το λογισμικό εξομοίωσης θα δημιουργήσει εικονικά ερεθίσματα, όπως η αύξηση των τιμών των spreads ή η μείωση των μισθών, και θα προτείνει τις βέλτιστες εναλλακτικές. Αν μια εταιρεία έχει στόχο να προσλαμβάνει εξίσου άντρες και γυναίκες, το λογισμικό εξομοίωσης θα αντιληφθεί ότι τα τελευταία χρόνια δεν έχει προσληφθεί καμία γυναίκα, θα δημιουργήσει ένα εικονικό βιογραφικό, το οποίο θα σταλεί κανονικά στο τμήμα Ανθρωπίνων Πόρων, κι έτσι θα μετρηθεί αν η συμπεριφορά του συστήματος είναι σύμφωνη με την κουλτούρα της επιχείρησης. «Ο στόχος του είναι να ελέγχει τη συμπεριφορά, τη λειτουργία και την προσαρμοστικότη-

17

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Αν η προσομοίωση (simulation) είναι η πολυτέλεια που προσφέρει η τεχνολογία της πληροφορικής στους εκπαιδευομένους για την εξοικείωση στην επίλυση προβλημάτων που θα κληθούν να αντιμετωπίσουν, σε προστατευμένη από την απειρία τους εικονική πραγματικότητα, η epignosis επιχειρεί πρωτοποριακά, ανατρεπτικά και συμπληρωματικά την αντιστροφή των όρων. Ο ευφυής ερεθισμός ζωντανών συστημάτων διοίκησης με ανύποπτη, διαφανή, εικονική εξομοίωση (emulation) της πραγματικότητας σε πραγματικό χρόνο, χωρίς αρνητικές επιπτώσεις στην επιχειρηματικότητα, οδηγεί στην ταυτοποίηση αδυναμιών, προτείνει πλάνο μετριασμού αρνητικών συνεπειών ή, διαφορετικά, κατεθύνει τις επιχειρησιακές λειτουργίες προς το global optimum. Εκτιμώνται οι δείκτες ύπνωσης, ανάδρασης, αντικειμενικότητας, διαφάνειας και συνεργατικότητας. Το μοντέλο υποστηρίζει τη μαθησιακή διαδικασία, τον έλεγχο της ενάργειας στη δημόσια διοίκηση και τη μεγιστοποίηση του βαθμού αυτογνωσίας στην επιχειρηματική δράση.

τα συστημάτων διαχείρισης και διοίκησης, έτσι ώστε το ίδιο το σύστημα να αυτορρυθμίζεται και να βελτιώνεται. Αυτά τα μη αληθή ερεθίσματα αποτελούν τη βασική προϋπόθεση για να μετασχηματίσουμε ένα σύστημα από υπολογιστικό σε ευφυές. Θέτουμε το ερώτημα “αν υπάρχει μέθοδος ελέγχου της αντίδρασης και της αξιοπιστίας του συστήματος όταν αλλάζουν οι μεταβλητές του προβλήματος” και η απάντηση που δίνουμε είναι η εξομοίωση. Είναι μια διαδικασία συνεχούς ευθυγράμμισης, καθώς ο κόσμος μεταβάλλεται», σημειώνει ο Γιάννης Δημοτίκαλης. Για τη δημιουργία του λογισμικού συνεργάζονται πολλές επιστήμες, όπως η πληροφορική, τα μαθηματικά, η τεχνητή νοημοσύνη, η επιχειρησιακή έρευνα, η επιστήμη διοίκησης. Αν μια εταιρεία, ένας οργανισμός ή ένας φορέας θέλει να εντάξει το λογισμικό στη διοίκησή του, θα γίνει κατ’ αρχάς μια μελέτη σκοπιμότητας. Ο χρόνος υλοποίησης θα κυμανθεί από 15 ημέρες, για σχετικώς απλούς στόχους, έως και μερικά χρόνια για τους πιο σύνθετους. Από τη στιγμή, ωστόσο, που το λογισμικό ενταχθεί στο σύστημα μιας εταιρείας, παράγει μόνο του τα ερεθίσματα και το μόνο που απαιτείται είναι να εμπλουτίζεται με τα νέα δεδομένα που προκύπτουν. Το εγχείρημα βρίσκεται στη φάση της ωρίμασης και υλοποίησης του πρωτοτύπου και πιλοτικά αξιολογείται στη ναυτιλιακή κυβερνητική και τη διδακτική, όπως σε ολοκληρωμένα προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ενωσης και στο πρόγραμμα «e-learning» του οικονομικού κολεγίου ΒCA, ενώ μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε οποιονδήποτε κλάδο διοίκησης διεργασιών. «Η εξομοίωση ως εργαλείο ελέγχου της αξιοποίησης της γνώσης θεωρείται μοναδική και ριζοσπαστική», υπογραμμίζει η κ. Σοφία Αρχοντάκη. «Ο Danaos διαθέτει τμήμα Ερευνας και Ανάπτυξης ήδη από το 1990. Η έρευνα έχει ανάγκη από εξωστρέφεια, γιατί το θέμα δεν είναι να αυτοθαυμαζόμαστε, αλλά να μοιραστούμε την πορεία της δημιουργίας, να βρούμε ανθρώπους που να επικοινωνούμε, μακριά από τη λανθασμένη πολιτική “θέλουμε λεφτά”, και να δημιουργηθεί ένα δίκτυο υποστήριξης της επιστήμης», καταλήγει ο κ. Βαρελάς, ο οποίος τα 35 χρόνια που εργάζεται στην εφαρμοσμένη έρευνα και την επιχειρηματική κυβερνητική έχει σημειώσει πολλές και σημαντικές επιτυχίες. K

18

Αποψη των εγκαταστάσεων της εταιρείας Danaos.

Η ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΙ «Ο διαγωνισμός του ΣΕΒ και της Eurobank αποτελεί χωρίς αμφιβολία υπόδειγμα σχεδιασμού και υλοποίησης, και ευχόμαστε να αποτελέσει, ειδικά στην εποχή που διανύουμε, παράδειγμα για την αφύπνιση της δημόσιας διοίκησης. Το γεγονός ότι είμαστε η μόνη εταιρεία πληροφορικής μεταξύ των φιναλίστ αποτελεί επι-

βράβευση και δικαιώνει το δημιουργικό όραμα της ομάδας. Ο στόχος μας είναι η δημοσιοποίηση της ελληνικής ερευνητικής δυναμικής, η επίτευξη συνεργειών και η αξιοποίηση των αποτελεσμάτων στην οικονομία, την ενάργεια της δημόσιας διοίκησης, την επιχειρηματική κυβερνητική, τη διδακτική και την προώθηση της εφαρμοσμένης έρευνας». Τάκης Βαρελάς

19

Ενα πρωτοποριακό φωτοκαταλυτικό υλικό αναμειγνύεται με την κοινή μπογιά που βάφουμε τους τοίχους και καθαρίζει την ατμόσφαιρα του σπιτιού ή του χώρου εργασίας από τους επικίνδυνους ρύπους. Της Αντζης Σαλταμπάση

ΕΦΑΡΜΟΣΜEΝΗ EΡΕΥΝΑ: Καινοτόμα προϊόντα νανοτεχνολογίας στη μάχη για τη βελτίωση της ποιότητας του αέρα εσωτερικών χώρων ΦΟΡEΑΣ: Ιδρυμα Τεχνολογίας και Ερευνας (ΙΤΕ) E-MAIL ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: kiriakid@iesl.forth.gr ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Γεώργιος Κυριακίδης ΜEΛΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Βασίλειος Μπίνας (μεταδιδακτορικός ερευνητής), Κωνσταντίνος Μοσχοβίτης (ερευνητής Ph.D.), Ιωάννης Κορτίδης (ερευνητής M.Sc.), Ι. Μιχαηλίδης, Αντώνης Μίχος και Λουκάς Χέβας (προπτυχιακοί φοιτητές) Στάδια παραγωγής της φωτοκαταλυτικής σκόνης. Στην απέναντι σελίδα, δεξιά ο καθ. Γεώργιος Κυριακίδης (διευθυντής Ομάδας Διαφανών Αγώγιμων Οξειδίων και αριστερά ο Βασίλειος Μπίνας (μεταδιδακτορικός ερευνητής).

Οι κάτοικοι των σύγχρονων πόλεων περνούν κατά μέσο όρο το 90% του χρόνου τους σε εσωτερικούς χώρους. Δυστυχώς, τα περισσότερα κτίρια επιβαρύνονται με τόσο πολλούς ρύπους, που θεωρούνται «άρρωστα», προκαλώντας από κοινά προβλήματα υγείας μέχρι, σε ορισμένες περιπτώσεις, πολύ σοβαρές ασθένειες. Η ομάδα του αναπληρωτή καθηγητή του Τμήματος Φυσικής του Παν/μίου Κρήτης και δ/ντή της Ομάδας Υλικών του ΙΗΔΛ στο Ιδρυμα Τεχνολογίας και Ερευνας της Κρήτης κ. Γ. Κυριακίδη έχει δημιουργήσει ένα καινοτόμο φωτοκαταλυτικό προϊόν νανοτεχνολογίας, το οποίο αποδομεί τους ρύπους και καθαρίζει τον αέρα του εσωτερικού χώρου. «Ουσιαστικά πρόκειται για ένα πρόβλημα κοινωνικό. Η επιβάρυνση των εσωτερικών χώρων είναι πολύ μεγάλη και προκαλεί πονοκεφάλους, δυσφορία, δυσκολία στη συγκέντρωση ή και, μακροπρόθεσμα, σοβαρότερα προβλήματα υγείας, όπως το άσθμα ή ο καρκίνος του πνεύμονα. Εκτός από την αναπνοή μας, που εκλύει διοξείδιο του άνθρακα, ο αέρας επιβαρύνεται από

20

το μαγείρεμα, τις μπογιές με τις οποίες έχουμε βάψει τους τοίχους, τη χρήση απορρυπαντικών, ακόμη και ήπιων, ή και από τα έπιπλα που εκλύουν φορμαλδεΰδη, λόγω της επεξεργασίας που έχουν υποστεί. Το δικό μας προϊόν είναι μια σκόνη που ανακατεύεται με την μπογιά ή το σοβά που βάφουμε τους τοίχους, ενεργοποιείται από τον εσωτερικό φωτισμό και βοηθάει τους ρύπους να διασπαστούν, έτσι ώστε να μην είναι επικίνδυνοι», εξηγεί ο κ. Κυριακίδης. Το προϊόν βοηθάει τους ρύπους να διασπαστούν και από μια επικίνδυνη ουσία να γίνουν άλλες, ακίνδυνες. Πρόκειται για μια απλή, καινοτόμο λύση που μπορεί να εφαρμοστεί παντού (σε νοσοκομεία, σχολεία, εργασιακούς χώρους, ακόμη και στο σπίτι). Ως εκ τούτου, οι δημιουργοί του περιμένουν ότι θα έχει μεγάλη απήχηση. «Σύμφωνα με τα πρώτα κοστολόγια που έχουμε βγάλει, η επιβάρυνση αναμένεται να είναι περίπου από 0,25 έως 0,50 ευρώ ανά κιλό μπογιάς. Ποσό αμελητέο, αν σκεφτεί κανείς ότι εξασφαλίζει διαρκή βελ-

21

Δεξιά ο δρ Κυριακίδης με τον δρ Μπίνα και την προπτυχιακή φοιτήτρια Χημείας Χριστίνα Ορφανού. Αριστερά, στην πρώτη σειρά, η ερευνήτρια Βίκυ Καμπιλαφκά, η προπτυχιακή φοιτήτρια Χημείας Αναστασία Αναστασιάδου και ο ερευνητής δρ Ηλίας Απεραθίτης. Στη δεύτερη σειρά, από αριστερά, οι Αντώνης Μίχος (μεταπτυχιακός φοιτητής Φυσικού), Γιάννης Μιχαηλίδης (προπτυχιακός φοιτητής Φυσικού), Κώστας Μοσχόβης (διδακτορικός φοιτητής), Γιάννης Μιχαήλ (μεταπτυχιακός φοιτητής Φυσικού) και Ιωάννης Κορτίδης (τεχνικός).

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Η ποιότητα του αέρα που καταναλώνουμε στους κλειστούς, εσωτερικούς χώρους -μέρος στο οποίο υπολογίζεται ότι ένας κάτοικος αστικής πόλης περνάει περίπου το 90% του χρόνου του- είναι πολύ σημαντική για την υγεία μας. Με σκοπό τη βελτίωση της ποιότητας του αέρα, η ομάδα ερευνητών του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Ερευνας (ΙΤΕ) στην Κρήτη πραγματοποίησε με επιτυχία τη σύνθεση καινοτόμων φωτοκαταλυτικών προϊόντων νανοτεχνολογίας που ενεργοποιούνται με τη χρήση ορατής ακτινοβολίας (εσωτερικού φωτισμού), αποδομώντας ρύπους όπως NOx, VOCs κ.ά. Παράλληλα, ανέπτυξε ένα ολοκληρωμένο σύστημα αποστείρωσης και καθαρισμού του αέρα εσωτερικών χώρων, που συνεργάζεται με οποιοδήποτε εμπορικό σύστημα κλιματισμού. Τόσο η συνδυαστική εφαρμογή όσο και η μεμονωμένη χρήση των παραπάνω τεχνολογιών αποτελεί μια ολοκληρωμένη, οικονομική λύση για τη βελτίωση της ποιότητας του αέρα στους εσωτερικούς χώρους.

22

τίωση της ποιότητας ζωής. Ο κύκλος ζωής του προϊόντος φτάνει τα περίπου τρία με τέσσερα χρόνια, δηλαδή όσο διαρκεί και η μπογιά με την οποία βάφουμε τους τοίχους». Μέχρι σήμερα τα παρεμφερή προϊόντα που κυκλοφορούν ενεργοποιούνται κυρίως με την υπεριώδη, επικίνδυνη για τον άνθρωπο, ακτινοβολία, δηλαδή με το εξωτερικό φως, οπότε ουσιαστικά δεν έχουν εφαρμογή σε κλειστούς χώρους. Η ομάδα έχει ήδη ολοκληρώσει τα εργαστηριακά τεστ και συνεχίζει να δοκιμάζει το προϊόν σε συγκεκριμένες μήτρες, δηλαδή σε συγκεκριμένες μπογιές διάφορων εταιρειών. Η έρευνα της ομάδας του ΙΤΕ πραγματοποιείται στο πλαίσιο ενός ευρωπαϊκού προγράμματος, όπου συμμετέχει και μια ιταλική εταιρεία, η οποία χρησιμοποιεί αντίστοιχο προϊόν. «Στο πλαίσιο του προγράμματος, συγκρίναμε τα δύο παρεμφερή υλικά και το δικό μας είναι

Σκόνες φωτοκαταλυτικών στερεών με διαφορετική συγκέντρωση μαγγανίου κατά τα πρώτα τεστ για την αποδόμηση ρύπων.

Η ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΙ «Εχει εξαιρετική σημασία ότι δύο σοβαροί φορείς, όπως ο ΣΕΒ και η Eurobank, ασχολήθηκαν με τα πανεπιστήμια και την έρευνα. Είναι μέγιστη συνεισφορά στην ελληνική οικονομία, γιατί ο διαγωνισμός λειτουργεί ως καταλύτης για να γνωρίσει η επιχειρηματική κοινότητα την ελληνική έρευνα. Η διάκριση μας έχει δώσει τα φτερά να πάμε με άλλον αέρα στην αγορά και τη βιομηχανία. Ανεξάρτητα με το τελικό βραβείο, πρόκειται για ένα μοναδικό εγχείρημα, το οποίο συμβάλλει στην αντιστροφή του άσχημου κλίματος στη χώρα μας. Υπάρχει και μια άλλη Ελλάδα από αυτή που βλέπουμε καθημερινά». Γιώργος Κυριακίδης

καλύτερο σε πρώτο επίπεδο, οπότε εξετάζεται πλέον το ενδεχόμενο να αξιοποιηθεί εμπορικά άμεσα. Έχουμε κάνει κι εμείς δικά μας τεστ (τόσο στην Κρήτη όσο και στο Εθνικό Κέντρο Ερευνας Φυσικών Επιστημών «Δημόκριτος») τα οποία έχουν πιστοποιηθεί με ανεξάρτητα αποτελέσματα από το Ευρωπαϊκό κέντρο JRC στην ISPRA της Ιταλίας. Είναι γεγονός ότι έχουμε δημιουργήσει ένα πρωτοποριακό προϊόν σε διεθνές επίπεδο», επισημαίνει ο καθηγητής. Ιδιαίτερης σημασίας επίσης είναι ο πρότυπος χώρος επίδειξης (Demo House), όπου εφαρμόζονται οι τεχνολογίες της ομάδας με σκοπό τη συλλογή χρήσιμων πληροφοριών για την απόδοσή τους σε πραγματικό χώρο. Τα δύο «Demo Houses» έχουν αισθητήρες και ανιχνευτές επικίνδυνων αερίων, θερμοκρασίας και υγρασίας, οι οποίοι παρέχουν τη δυνατότητα να ελέγχονται όλο το 24ωρο οι μεταβολές των συνθηκών. Το ένα είναι το «οικολογικό σπίτι του μέλλοντος», οι τοίχοι και η οροφή του οποίου περιέχουν φωτοκαταλυτικά υλικά για αποδόμηση ρύπων, και κατάλληλο σύστημα διαχείρισης αέρα σε συνεργασία με την εταιρεία DIMTECH. Το δεύτερο είναι ένα συμβατικό σπίτι, για να γίνεται η άμεση σύγκριση. Αξίζει να σημειωθεί ότι για το φωτοκαταλυτικό στερεό έχει επιδοθεί Ελληνικό Δίπλωμα Ευρεσιτεχνίας, ενώ έχει υποβληθεί αίτηση Διεθνούς Διπλώματος Ευρεσιτεχνίας στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας - European Patent Organization. Η ομάδα Διαφανών Αγώγιμων Οξειδίων, με επικεφαλής τον κ. Κυριακίδη, διαθέτει τεχνογνωσία στη σύνθεση νέων υλικών (όπως σκόνες και υμένια) πάνω από 20 χρόνια και αποτελείται από μέλη του Τμήματος Φυσικής του Πανεπιστημίου Κρήτης

και ερευνητές του Ινστιτούτου Ηλεκτρονικής Δομής και Λέιζερ του ΙΤΕ. Για τον κ. Κυριακίδη, οι τομείς της έρευνας και της αγοράς δεν συμβαδίζουν εύκολα, κυρίως επειδή η αγορά απαιτεί προϊόντα άμεσης εκμετάλλευσης: ««Πριν από περίπου15 χρόνια είχα τη διεύθυνση του πρώτου τεχνολογικού πάρκου της Ελλάδας στην Κρήτη και γνωρίζω τι σημαίνει μεταφορά τεχνολογίας. Αυτό που ενδιαφέρει τους επιστήμονες ερευνητικά σήμερα ενδεχομένως να ενδιαφέρει την αγορά σε μερικά χρόνια. Συνήθως η βιομηχανία αγοράζει από το εξωτερικό. Τώρα όμως παρουσιάζεται η ευκαιρία να εξάγουμε ένα αμιγώς ελληνικό προϊόν, υπάρχει ήδη μνημόνιο συνεργασίας με τη Βιομηχανία Χημικών «ΛΟΥΦΑΚΗΣ» για την παραγωγή της φωτοκαταλυτικής σκόνης. Η καινοτομία έχει ρίσκο,αλλά, αν επενδύσει κανείς σε δέκα πρωτοβουλίες και επιτύχει η μία, οι μελέτες έχουν δείξει ότι όχι μόνο γίνεται απόσβεση των χρημάτων, αλλά και ότι η επιχείρηση αποκτά σοβαρό προβάδισμα στην αγορά». K

Εκτός από το φωτοκαταλυτικό προϊόν, η ομάδα έχει αναπτύξει και ένα ολοκληρωμένο σύστημα αποστείρωσης και καθαρισμού του αέρα εσωτερικών χώρων, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε οποιοδήποτε κλιματιστικό.

23

H χημική ουσία ελμυελίνη, που έχει αναπτυχθεί στα εργαστήρια της Eldrug στην Πάτρα, γεννά ελπίδες για την αντιμετώπιση μιας νόσου που πλήττει 2,5 εκατ. ανθρώπους παγκοσμίως. Του Αθω Δημουλά

Επάνω: Φιαλίδια στο εργαστήριο Δεξιά: Ο κ. Ιωάννης Ματσούκας με δύο συνεργάτιδές του στο εργαστήριο της Εldrug, την Αθανασία Μουζάκη (αριστερά) και τη Δήμητρα Καλαβριζιώτη.

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΕΡΕΥΝΑ: Ανάπτυξη ελμυελίνης ως θεραπευτικού εμβολίου στην ανοσοθεραπεία της σκλήρυνσης κατά πλάκας. ΦΟΡΕΑΣ: Eldrug Α.Ε.

E-MAIL ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: imats@chemistry.upatras.gr, info@eldrug.gr EΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Iωάννης Ματσούκας. ΜΕΛΗ: Μίνως-Τιμόθεος Ματσούκας (διευθύνων σύμβουλος), Γεώργιος Αγγελής (επιβλέπων εργαστηρίου), Aμαλία Ρεσβάνη (χημικός), Μαρία-Ελένη Ανδρούτσου (χημικός), Κώστας Κελαϊδώνης (χημικός), Ειρήνη Φρυλίγγου (χημικός), Δήμητρα Καλαβριζιώτη (χημικός) και Μαρία Κρεμαστιώτη (γραμματειακή υποστήριξη)

24

Η αφοσίωση ενός επιστήμονα στην έρευνά του, η αγάπη του και η προσήλωσή του στο αντικείμενό του είναι το «κλειδί» για την επιτυχία του. Αυτό ισχύει απόλυτα στην περίπτωση του καθηγητή Χημείας στο Πανεπιστήμιο Πατρών Ιωάννη Ματσούκα. «Είμαι εδώ μαζί με την ομάδα μου, στο εργαστήριο της Eldrug, 24 ώρες το 24ωρο. Και Σάββατο, και Κυριακή. Η ζωή μας είναι ταυτισμένη με την έρευνά μας. Μια, ας την πούμε, μοναστική ζωή», λέει χαμογελώντας. «Ξεχνάμε τις μικροχαρές της καθημερινότητας, αλλά έχουμε αυτόν το στόχο που μας γεμίζει».

O στόχος στον οποίο αναφέρεται είναι η ανάπτυξη της ελ-

μυελίνης, μιας χημικής σύνθεσης μέσω της οποίας πρόκειται να παρασκευαστεί ένα θεραπευτικό εμβόλιο για ασθενείς που έχουν προσβληθεί από σκλήρυνση κατά πλάκας, μια σοβαρή αυτοάνοση πάθηση του νευρικού συστήματος, από την οποία υπολογίζεται ότι πάσχουν 2,5 εκατ. άνθρωποι σε ολόκληρο τον κόσμο. Το ενδιαφέρον του κ. Ματσούκα για τη σκλήρυνση κατά πλάκας ξεκίνησε το 1994, όταν ένα μέλος της ερευνητικής του ομάδας προσβλήθηκε από την ασθένεια και τότε ένιωσε ότι πρέπει να ασχοληθεί ενεργά με αυτό το ζήτημα. Από τότε ξεκίνησε η έρευνα και μόνο για το συγκεκριμένο θέμα έχουν δο-

25

Οι επενδύσεις της Vianex στο εργαστήριο της Eldrug έχουν εξασφαλίσει στην ομάδα του κ. Ματσούκα όλες τις απαραίτητες υποδομές ώστε να προχωρήσει την έρευνά του.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Η Ελμυελίνη (Ελλάς+Μυελίνη) είναι μια πεπτιδική χημική σύνθεση της ELDRUG, δραστική σε πειραματόζωα. Η δράση της είναι ανοσορρυθμιστική στα πειραματικά προκλινικά μοντέλα της ασθένειας και εν δυνάμει θεραπευτικό εμβόλιο. Η Ελμυελίνη, με προοπτική παγκόσμιας κυκλοφορίας μετά την ολοκλήρωση των κλινικών δοκιμών, προστατεύεται με παγκόσμιες πατέντες, των οποίων τα πνευματικά δικαιώματα ανήκουν στην ELDRUG. Η Ελμυελίνη της ELDRUG σχεδιάστηκε ως ανοσοθεραπευτικό εμβόλιο και διαθέτει πολλά πλεονεκτήματα σε προκλινικά πειράματα σε σχέση με τις κυκλοφορούσες Ιντερφερόνες που αποφέρουν ετησίως € 10 δισ. στις χώρες παραγωγής τους. Στόχος είναι η για πρώτη φορά διεθνώς κλινική δοκιμή και ανάπτυξη Ανοσοθεραπευτικού Εμβολίου στη Σκλήρυνση κατά Πλάκας και τελική κυκλοφορία επ’ ωφελεία της Υγείας, της Κοινωνίας και της Εθνικής Οικονομίας.

26

θεί εννέα διδακτορικά από το Πανεπιστήμιο Πατρών, πολλά μεταπτυχιακά και έχουν γίνει πάρα πολλές ανακοινώσεις. Σταθμός, βέβαια, στην ερευνητική του προσπάθεια ήταν, πριν από τριάμισι χρόνια, η δημιουργία της Eldrug, μιας spin-off εταιρείας που επιχορηγήθηκε από τη Vianex προκειμένου να αξιοποιηθούν οι έρευνες που είχαν γίνει στους κόλπους του Πανεπιστημίου Πατρών. Η αρχική επένδυση ύψους 1 εκατ. ευρώ ήταν για το πρότζεκτ της ανάπτυξης της ελσαρτάνης, μιας ουσίας που λειτουργεί ως φάρμακο για την υπέρταση σε πειραματόζωα. Στη συνέχεια, με μια αντίστοιχη επένδυση της Vianex ξεκίνησε και επίσημα η ανάπτυξη της ελμυελίνης. «Οι άνθρωποι αυτοί μας εμπιστεύτηκαν. Χωρίς τη βοήθειά τους, δεν θα είχαμε κάνει τίποτα», αναφέρει ο κ. Ματσούκας, ξέροντας ότι σήμερα η έρευνά του βρίσκεται σε πολύ καλό στάδιο. Για την ακρίβεια, αυτήν τη στιγμή η έρευνα βρίσκεται ένα στάδιο πριν από τις κλινικές δοκιμές. «Προκλινικά, τα αποτελέσματα των πειραμάτων που έγιναν είχαν θεαματικά αποτελέσματα. Σε σχέση με ό,τι υπάρχει σήμερα, οι αποδόσεις

Η ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΙ «Η πολιτεία πρέπει να καταλάβει ότι οφείλει να επενδύσει στο ανθρώπινο δυναμικό. Να αξιοποιήσει την έρευνα που γίνεται. Οπως αυτά τα διαμάντια που ξεχώρισαν στο διαγωνισμό του ΣΕΒ και της Eurobank. Ολες οι προτάσεις που προκρίθηκαν είναι εξαιρετικές. Προσωπικά, είμαι πολύ ικανοποιημένος από τη δική μας επιτυχία και για τα δύο πρότζεκτ με τα οποία εκπροσωπείται η Eldrug. Φιλοδοξώ να είμαστε πρώτοι στο τέλος. Ολες οι προτάσεις, πάντως, αξίζουν να έχουν την καλύτερη δυνατή μεταχείριση από την πολιτεία.» Iωάννης Ματσούκας

των δικών μας συνθέσεων είναι καλύτερες». Αυτό σημαίνει ότι το φάρμακο που προκύπτει μέσω της ανάπτυξης της ελμυελίνης θα είναι προτιμότερο από αυτά που χρησιμοποιούνται σήμερα. Σύμφωνα με την κ. Αθανασία Μουζάκη, καθηγήτρια στο τμήμα Ιατρικής του Πανεπιστημίου Πατρών και συνεργάτιδα του κ. Ματσούκα στη συγκεκριμένη έρευνα, καλύτερο φάρμακο σημαίνει πολλά πράγματα. «Κατ’ αρχάς σημαίνει να χρειάζεται να το δίνεις στον ασθενή πιο αραιά, να έχει μεγάλη διάρκεια ζωής στο αίμα και να μην έχει παρενέργειες, δηλαδή να μη δημιουργεί μια ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού συστήματος η οποία θα προκαλέσει άλλα προβλήματα. Τα πεπτίδια που έχουμε δημιουργήσει δεν είχαν ποτέ παρενέργειες τέτοιου τύπου σε κανένα από τα πειράματα που κάναμε, ακόμη και αυτά που δεν δούλευαν δεν έβλαπταν καθόλου». Τώρα εκκρεμούν κυρίως οι τοξικολογικές μελέτες που θα αποδείξουν ότι το προϊόν είναι ασφαλές. Να εξακριβωθεί η αντίδραση του πειραματόζωου στο οποίο έχει προκληθεί η

ασθένεια. «Από εκατοντάδες συνθέσεις, αυτήν τη στιγμή έχουμε καταλήξει στις τρεις καλύτερες και μέχρι το καλοκαίρι θα καταλήξουμε σε μία, την καλύτερη, η οποία θα είναι συγχρόνως και η λιγότερο κοστοβόρος», σημειώνει ο κ. Ματσούκας. «Ολα αυτά πρέπει να τα συνυπολογίσουμε. Εχουμε κατεβάσει το κόστος, επειδή είναι πάρα πολλά τα έξοδα για τα δύο κύρια προϊόντα της Eldrug για παγκόσμια κάλυψη. Σκεφτείτε ότι έχουμε πληρώσει 100.000 ευρώ για πατέντες». Είναι αισιόδοξος, πάντως, και δεν έχει καμία αμφιβολία για τις τοξικολογικές μελέτες, πιστεύοντας ότι πολύ σύντομα θα είναι σε θέση να ανακοινώσει ότι εγκρίθηκε η άδεια για τις κλινικές δοκιμές, οι οποίες λογικά θα κρατήσουν από 4 έως 6 χρόνια, προκειμένου το φάρμακο να αποδειχθεί ασφαλές και αποτελεσματικό και να κερδίσει την εμπιστοσύνη γιατρών και πασχόντων. «Πριν από 3 - 4 χρόνια κυκλοφόρησε ένα αντικαρκινικό φάρμακο για τον καρκίνο του τραχήλου σε εμβόλιο, που λειτουργεί προληπτικά για κοπέλες κάτω των 16 ετών. Είναι γνωστό, αλλά δεν έχει καθιερωθεί, γιατί ο κόσμος βλέπει με επιφύλαξη ένα καινούργιο φάρμακο», σημειώνει ο κ. Ματσούκας. Η παρασκευή αυτού του εμβολίου είναι η μεγάλη φιλοδοξία του, όχι μόνο σε επίπεδο προσωπικό ή και ομάδας. «Θα το χαρακτήριζα εθνικό στόχο. Είναι πάρα πολύ σημαντικό να καταφέρει η Ελλάδα να βγάλει ένα δικό της προϊόν». Στέκεται πολύ και στη σημασία που πρέπει να δείξει η πολιτεία στην έρευνα και την αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού της χώρας - να μη χρονοτριβεί σε γραφειοκρατικές διαδικασίες, να είναι αποτελεσματική, να προσέχει πού δίνει βάση και πού επενδύει. «Ακούμε συνεχώς τη λέξη “ανάπτυξη”. Εδώ παράγεται η ανάπτυξη», τονίζει ο κ. Ματσούκας. «Για μένα, είναι ένα μεγάλο στοίχημα και μια μεγάλη ευθύνη. Οχι μόνο απέναντι στους επενδυτές, αλλά και στην κοινωνία». K

Ο κ. Ματσούκας πιστεύει ότι πολύ σύντομα θα είναι σε θέση να ανακοινώσει ότι εγκρίθηκε η άδεια για τις κλινικές δοκιμές, οι οποίες λογικά θα κρατήσουν από 4 έως 6 χρόνια, προκειμένου το φάρμακο να αποδειχθεί ασφαλές και αποτελεσματικό.

27

ΕΛΛΗΝΙΚO «AΛΜΑ» ΣΤΗΝ ΑΓΓΕΙΟΠΛΑΣΤΙΚH Μια νέα μικροσυσκευή για την απόφραξη των αρτηριών της καρδιάς υπόσχεται ευκολότερες και ασφαλέστερες επεμβάσεις σε ασθενείς που πάσχουν από στεφανιαία νόσο. Του Κώστα Δεληγιάννη

ΕΦΑΡΜΟΣΜEΝΗ EΡΕΥΝΑ: Ελληνικού σχεδιασμού, γερμανικής κατασκευής υπερελαστικό στεφανιαίο στεντ για τη διάνοιξη στεφανιαίων αρτηριών, που αντικαθιστά το καθιερωμένο «μπαλονάκι» σε παγκόσμιο επίπεδο ΦΟΡΕIΣ: Saes Getters Group, Datascope, Πανεπιστήμιο Πατρών, Philips Healthcare Hellas E-MAIL ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: constant_anag@yahoo.co.uk ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Kωνσταντίνος Αναγνωστόπουλος ΣΥΝΕΡΓAΤΗΣ: Ελευθέριος Κούμας (ειδικευόμενος αναισθησιολόγος) Η μικροσυσκευή μπορεί να διαστέλλεται όπως και το κλασικό «μπαλονάκι»· όμως, αφού δεν σταματά τη ροή του αίματος, θα διανοίγει τη φραγμένη αρτηρία πολύ αργά και, επομένως, με μεγαλύτερη ασφάλεια.

Καρδιοχειρουργός και ο ίδιος (Senior Clinical Fellow in Cardiothoracic Surgery) στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Manchester, ο κ. Αναγνωστόπουλος γνωρίζει από πρώτο χέρι πόσοι άνθρωποι γλιτώνουν κάθε χρόνο την επέμβαση ανοικτής καρδιάς με την αγγειοπλαστική. Με τη συγκεκριμένη χειρουργική μέθοδο, η διάνοιξη των φραγμένων στεφανιαίων αρτηριών γίνεται με ένα «μπαλονάκι», το οποίο μπαίνει στο σώμα του ασθενούς από μια αρτηρία στο μηρό και, μέσω ενός ειδικού καθετήρα, καταλήγει στην περιοχή της στένωσης· τότε, ο γιατρός εισάγει αέρα στο «μπαλονάκι», ώστε αυτό να διασταλεί και να ανοίξει το αγγείο. Εδώ και περίπου δέκα χρόνια, μάλιστα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί επίσης ένα στεντ, ένα κυλινδρικό μεταλλικό δίχτυ που εγκαθίσταται μόνιμα στο σημείο του αγγείου, καθώς ο χειρουργός αφαιρεί τον αέρα από το «μπαλονάκι» για να το βγάλει από το σώμα. Ετσι, το στεντ πιέζει την αρτηρία προς τα έξω, εμποδίζοντάς τη να ξανακλείσει. Ακόμη καλύτερα, η πλέον σύγ-

28

χρονη τάση είναι τα στεντ να επικαλύπτονται με ειδικά φάρμακα, με συνέπεια να αποτρέπουν την επαναστένωση του αγγείου, κατά μέσο όρο, για τουλάχιστον τέσσερα χρόνια. «Ωστόσο, η αγγειοπλαστική παρουσιάζει ένα σημαντικό πρόβλημα: ότι δηλαδή το “μπαλονάκι” είναι συμπαγές και σταματά την κυκλοφορία του αίματος όταν διαστέλλεται, επομένως η διάνοιξη της αρτηρίας γίνεται μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα και βίαια», σημειώνει ο κ. Αναγνωστόπουλος, ο οποίος παράλληλα είναι και επιστημονικός συνεργάτης της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών στο εργαστήριο του Γ. Κωστόπουλου (καθ. Φυσιολογίας) και του Δ. Δουγένη (καθ. Καρδιοχειρουργικής). Πρόβλημα που λύνει η μικροσυσκευή που ανέπτυξε ο ίδιος με τους συνεργάτες του, την οποία ο γιατρός θα μπορεί να διαστέλλει ή να συστέλλει μέσω ενός απλού μηχανισμού, σχεδόν όπως και το «μπαλονάκι». Με τη διαφορά ότι η συγκεκριμένη μικροσυσκευή απο-

29

Ο κ. Αναγνωστόπουλος με τους συνεργάτες του (από αριστερά) Ελευθέριο Κούμα, Κώστα Γρίβα και Γιώργο Ζάχαρη. Η ερευνητική ομάδα σχεδιάζει να ξεκινήσει αμέσως τα πειράματά της σε ζώα, ώστε, αν αυτά ολοκληρωθούν με επιτυχία, να προχωρήσει στις πρώτες κλινικές δοκιμές σε καρδιοπαθείς (μικρή φωτογραφία).

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Tο στεφανιαίο στεντ είναι μια συσκευή που επιτυγχάνει τη διάνοιξη του στενεμένου αυλού μιας αρτηρίας με το απότομο «φούσκωμα» ενός μπαλονιού και αποσκοπεί στη θεραπεία της ισχαιμικής καρδιακής νόσου. Η είσοδος του μπαλονιού όμως μπορεί να έχει αρκετά τεχνικά προβλήματα, με τεράστιο κίνδυνο για τον ασθενή. Η ομάδα μας, μέσω της συνεργασίας με μια γερμανική εταιρεία, πέτυχε την κατασκευή ενός υπερελαστικού στεντ, ειδικού κράματος νικελίου - τιτανίου, ελεγχόμενης διάνοιξης, που ξεπέρασε όλα τα προβλήματα.

30

τελείται από μεταλλικά ελάσματα που έχουν κενά μεταξύ τους, με σκοπό να μη διακόπτει σε καμία στιγμή τη ροή του αίματος. «Ετσι, ο χειρουργός θα μπορεί να αυξάνει σταδιακά το πάχος της στην περιοχή της στένωσης, ελέγχοντας απόλυτα την πίεση που ασκεί, ώστε να μην υπάρχει περίπτωση να σπάσει την αρτηρία ή ακόμη και να την τραυματίσει», συμπληρώνει. Κάτι που σημαίνει πως η αγγειοπλαστική θα πραγματοποιείται με απόλυτη ασφάλεια, μειώνοντας παράλληλα την πιθανότητα επαναστένωσης - η οποία προκαλείται από τον τραυματισμό της αρτηρίας. «Είναι χαρακτηριστικό πως δεν θα χρειάζεται να τοποθετηθεί στεντ για να μην ξανακλείσει το αγγείο», σημειώνει. Η ιστορία της εφεύρεσης ξεκινά το 2006, όταν ο κ. Αναγνωστόπουλος εργαζόταν ήδη στο νοσοκομείο Johns Hopkins. «Στα πρώτα βήματα ανάπτυξής της με βοήθησε σημαντικά ο Θεόδωρος Βελισσάρης, διευθυντής Καρδιοχειρουργικής (Consultant Cardiothoracic Surgery) στο Manchester, και ο Χρήστος Γεωργιάδης, διευθυντής Eπεμβατικής Aκτινοβολίας στο νοσοκομείο Johns Hopkins των ΗΠΑ, όπου έκανα παράλληλα με-

Στοχος των ερευνητών είναι να χρησιμοποιήσουν το εργαστήριο στην Πάτρα όπου θα γίνουν οι δοκιμές της μικροσυσκευής, για να πραγματοποιηθούν στο μέλλον δοκιμές και άλλων πειραματικών ιατρικών οργάνων και θεραπειών.

Η ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΙ «Για μας αποτελεί σημαντική ηθική ανταμοιβή το ότι επιλεγήκαμε στους 21 φιναλίστ του διαγωνισμού του ΣΕΒ και της Eurobank, τη στιγμή μάλιστα που η έρευνά μας έχει κολλήσει στα γρανάζια της γραφειοκρατίας. Αλλωστε, ένας από τους βασικούς λόγους που αποφασίσαμε να συμμετάσχουμε στο διαγωνισμό ήταν για να αναδείξουμε το γεγονός ότι, παρά τις όποιες διακηρύξεις, η νοοτροπία της επίσημης πολιτείας ακόμη και σήμερα είναι εχθρική απέναντι σε οποιαδήποτε απόπειρα καινοτομίας». Κωνσταντίνος Αναγνωστόπουλος

ταδιδακτορική ειδίκευση στις καρδιακές αρρυθμίες», προσθέτει ο ίδιος. Μέχρι να τελειοποιηθεί η μικροσυσκευή, συστήθηκε μια ολόκληρη ερευνητική ομάδα με σκοπό την ανάπτυξή της, η οποία φιλοξενήθηκε για δύο χρόνια στο εργαστήριο του καθ. Φυσιολογίας της Ιατρικής Σχολής, Γ. Κωστόπουλου. Στην ομάδα συμμετείχαν οι Κώστας Γρίβας (φυσικός), Γιώργος Ζάχαρης (αγγειοχειρουργός στο νοσοκομείο «Αγιος Ανδρέας» της Πάτρας), Ελευθέριος Κούμας (ειδικευόμενος αναισθησιολόγος στον «Ευαγγελισμό»), Χρήστος Κατσιγιάννης (σύμβουλος τεχνικών). Αλλωστε, χρειάστηκε να αποσαφηνιστούν πολλές λεπτομέρειες σχετικά με το ακριβές σχήμα και μέγεθος των ελασμάτων - ακόμη και η επιλογή των κραμάτων από τα οποία θα φτιαχνόταν η συσκευή θα έπαιζε κρίσιμο ρόλο στη συμπεριφορά της, γεγονός που ανάγκασε την ομάδα να απευθυνθεί σε μια ειδική γερμανική εταιρεία. Ετσι, στην πορεία δημιουργήθηκαν αρκετά πρωτότυπα, με κεφάλαια που ο Ελληνας καρδιοχειρουργός εξασφάλισε κυρίως από δάνεια. Σήμερα, όμως, ο ίδιος και η ομάδα αισθάνονται απόλυτα δικαιωμένοι, αφού η μικροσυσκευή υπόσχεται κι άλλα πλεονεκτήματα, όπως ότι θα μπορεί να λειτουργήσει σε αρτηρίες με στένωση μεγαλύτερη του 95% (περιστατικά που σήμερα αντιμετωπίζονται μόνο με επέμβαση ανοιχτής καρδιάς) και ότι η διαδικασία απόφραξης των αρτηριών θα είναι πιο εύκολη απ’ ό,τι με τη συμβατική αγγειοπλαστική. Μάλιστα, μια αμερικανική εταιρεία αποφάσισε να χρηματοδοτήσει την ομάδα με 500.000 δολάρια για τη δημιουργία ενός πρότυπου εργαστηρίου στην Πάτρα, όπου θα γίνονταν οι αρχικές δοκιμές. Πολύτιμη συνεργασία, εξοπλισμό πολλών εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ και απεριόριστη βοήθεια προσέφερε σε μόνιμη βάση και ο Διευθυντής της Philips Healthcare Hellas Ιωάννης Μπαράς προς την κατεύθυνση εκπαίδευσης καινούργιων Ια-

τρών στις τεχνικές αγγειοπλαστικής που επινόησαν οι ερευνητές. Αν τα πειράματα σε ζώα ολοκληρωθούν με επιτυχία, τότε η ομάδα θα προχωρήσει αμέσως στις απαραίτητες κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους, επιλέγοντας καρδιοπαθείς με αρκετά υψηλά ποσοστά στένωσης, στους οποίους σήμερα δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί το «μπαλονάκι». «Ελπίζουμε ότι οι δοκιμές αυτές θα αποδείξουν πως η μικροσυσκευή μας είναι απόλυτα ασφαλής, ώστε σε περίπου ένα χρόνο η εφεύρεσή μας να εγκριθεί από τις υγειονομικές υπηρεσίες και να κάνει την εμφάνισή της στα πρώτα νοσοκομεία», σημειώνει ο κ. Αναγνωστόπουλος. Τη στιγμή μάλιστα που ο παγκόσμιος τζίρος των συσκευών και των αναλώσιμων που χρησιμοποιούνται στις αγγειοπλαστικές επεμβάσεις ξεπερνά ετησίως τα 10 δισεκατομμύρια δολάρια, οι επιστήμονες ελπίζουν πως τα έσοδα από τη μικροσυσκευή θα μπορέσουν να τους στηρίξουν οικονομικά για την ανάπτυξη κι άλλων ιατρικών καινοτομιών που έχουν ήδη στα σκαριά. K

H μικροσυσκευή θα μπορεί να λειτουργήσει σε αρτηρίες με στένωση μεγαλύτερη του 95% περιστατικά που σήμερα αντιμετωπίζονται μόνο με επέμβαση ανοικτής καρδιάς- και η διαδικασία απόφραξης των αρτηριών θα είναι πιο εύκολη απ’ ό,τι με τη συμβατική αγγειοπλαστική.

31

«ΑΣΠΙΔΑ» ΓΙΑ ΤΙΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΣΥΣΚΕΥΕΣ Ο απαγωγός κρουστικών υπερτάσεων Strikesorb 30-DRM μπορεί να τοποθετηθεί σε οποιονδήποτε ηλεκτρολογικό πίνακα, θωρακίζοντας τόσο οικιακές συσκευές όσο και κρίσιμο ηλεκτρονικό εξοπλισμό από τις υπερτάσεις που αναπτύσσονται στα ηλεκτρικά δίκτυα. Της Αντζης Σαλταμπάση

Ερευνητές και άλλα μέλη της ομάδας ηλεκτρικής προστασίας της Raycap.

Aριστερά, Strikesorb 30-Β-DRM

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΕΡΕΥΝΑ: Σύστημα υψηλών προδιαγραφών για προστασία σύγχρονων ηλεκτρονικών συσκευών ή διατάξεων από κρουστικές υπερτάσεις του ηλεκτρικού δικτύου. ΕΤΑΙΡΕΙΑ: Raycap Βιομηχανία Τηλεπικοινωνιακών και Ενεργειακών Συστημάτων και Προϊόντων Ηλεκτρικής Προστασίας E-MAIL ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: info@raycap.gr ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝ. ΟΜΑΔΑΣ: Δρ.Ζαφείρης Πολίτης ΜΕΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΟΙ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Δρ. Φώτης Ξέπαπας (Σχεδιασμός - Ποιότητα), Δρ. Γρηγόρης Κωστάκης (Παραγωγή), Σπύρος Παππάς (Επιχειρηματική Ανάπτυξη), Ελένη Δήμου (Τεχνικές Εφαρμογές) Δημήτρης Ιωαννίδης (Eλεγχος - Δοκιμές), Εύα Γιαννελάκη (Ερευνα και Ανάπτυξη)

32

Στη σημερινή πραγματικότητα, το να εργάζεται κανείς για μια ελληνική εταιρεία με διεθνή αναγνώριση και συνεχή ανοδική πορεία αποτελεί το δίχως άλλο ευτυχή συγκυρία. Η Raycap είναι μια βιομηχανία 100% ελληνικής ιδιοκτησίας, η οποία, από την ίδρυσή της, το 1987, δημιουργεί και παράγει πρωτοποριακά προϊόντα στους τομείς των τηλεπικοινωνιών, της ηλεκτρικής προστασίας και της ενέργειας. Το 2010 έκλεισε με ετήσιο κύκλο εργασιών 73,6 εκατ. ευρώ. Oι εξαγωγές της αποτελούν το 84%, ενώ από αυτές το 50% αφορούν την αγορά των ΗΠΑ. Για τους ερευνητές της ομάδας που διακρίθηκε στο διαγωνισμό, η συνεργασία με τη Raycap προσφέρει πολλά πλεονεκτήματα, αφού, όπως λένε, «είναι μια εταιρεία που επενδύει στις νέ-

ες ιδέες και δίνει τη δυνατότητα στον ερευνητή να δημιουργήσει χωρίς περιορισμούς». Το νέο τους προϊόν, το Strikesorb 30-DRM, αφορά την ηλεκτρική προστασία και, όπως όλα δείχνουν, ετοιμάζεται να κατακτήσει την αγορά. «Το σύγχρονο σπίτι διαθέτει πολλές ηλεκτρικές συσκευές καθώς και ακριβό ηλεκτρονικό εξοπλισμό, όπως υπολογιστές, συστήματα ήχου και εικόνας κ.ά. Επομένως, είναι πολύ σημαντικό να έχει καλή προστασία από τις απότομες υπερτάσεις που αναπτύσσονται λόγω κεραυνών και άλλων ηλεκτρικών φαινομένων και μεταδίδονται μέσω των αγωγών ηλεκτρικής τροφοδοσίας της ΔΕΗ και των εσωτερικών καλωδιακών εγκαταστάσεων των κτιρίων. Η ανάγκη να βρεθεί μια αξιόπιστη λύση και να δημιουργη-

33

Φάση συναρμολόγησης Strikesorb.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ To Strikesorb 30 -DRM είναι ένα πρωτοποριακό στοιχείο προστασίας από υπερτάσεις. Προσφέρει τα πλεονεκτήματα της τεχνολογίας Strikesorb σε ειδικό περίβλημα, κατάλληλο για τοποθέτηση σε ράγα, γεγονός που επιτρέπει την εύκολη εγκατάστασή του σε ηλεκτρολογικούς πίνακες και την εφαρμογή του σε ευρεία κλίμακα. Παρέχει απόλυτη προστασία στα σύγχρονα ηλεκτρονικά συστήματα, εξασφαλίζει υψηλό βαθμό αξιοπιστίας και διαθεσιμότητας των λειτουργικών μονάδων ενός οργανισμού ή μιας επιχείρησης, αποτρέπει ζημιές και συνεπακόλουθες λειτουργικές και οικονομικές συνέπειες. Στα μοναδικά χαρακτηριστικά του περιλαμβάνονται η ικανότητα απαγωγής πολλαπλών κρουστικών υπερτάσεων, η εξάλειψη οποιασδήποτε απαίτησης για περιοδικό έλεγχο και συντήρηση, η δυνατότητα ασφαλούς λειτουργίας χωρίς τη χρήση εσωτερικής ασφάλειας, στοιχεία που εξασφαλίζουν αδιάλειπτη και βέλτιστου επιπέδου προστασία.

34

θεί ένα προϊόν αποτελεσματικό και εύκολο στη χρήση ήταν επιτακτική», αναφέρει ο κ. Ζαφείρης Πολίτης, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας. Πράγματι, το πρωτοποριακό στο σχεδιασμό του Strikesorb 30DRM, το οποίο είναι ήδη εμπορικά διαθέσιμο από την εταιρεία Raycap, παρέχει απόλυτη προστασία, σταματώντας το κρουστικό ρεύμα πριν αυτό προχωρήσει μέσα στο σπίτι. Τοποθετείται εύκολα σε όλους τους ηλεκτρολογικούς πίνακες, εγγυάται τη θωράκιση των συσκευών που είναι συνδεδεμένες στο ηλεκτρικό δίκτυο για πάντα, εξασφαλίζει την αδιάλειπτη λειτουργία τους και προστατεύει το ίδιο αποτελεσματικά από τη μικρότερη ηλεκτρική συσκευή ενός σπιτιού έως και τον πιο απαιτητικό εξοπλισμό, όπως τα πληροφοριακά συστήματα μιας τράπεζας, τα ηλεκτρονικά συστήματα των αεροδρομίων που ελέγχουν την εναέρια κυκλοφο-

Εν αναμονή τελικού σταδίου ηλεκτρικού και ποιοτικού ελέγχου

Η ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΙ «Η πρωτοβουλία του ΣΕΒ και της Eurobank να κάνουν γνωστές στο ευρύ κοινό καινοτόμους ιδέες και προϊόντα που δημιουργούνται και κατασκευάζονται στην Ελλάδα αποτελεί σημαντική βοήθεια στην επιχειρηματικότητα και την εξωστρέφεια. Για μας είναι και μια μεγάλη ευκαιρία να μιλήσουμε για το ζήτημα της ηλεκτρικής προστασίας, που μέχρι στιγμής δεν είναι τόσο γνωστό στη χώρα μας και δεν του έχουμε δώσει την απαραίτητη προσοχή.» Ζαφείρης Πολίτης

ρία ή τα ιατρικά μηχανήματα των νοσοκομείων. Μέχρι σήμερα, το πρόβλημα των ξαφνικών αλλαγών τάσης αντιμετωπιζόταν με συμβατικά προϊόντα περιορισμένου βαθμού προστασίας. «Συνήθως, διαθέτουν εσωτερικές ασφάλειες, οι οποίες θέτουν συχνά το προϊόν εκτός λειτουργίας», εξηγεί ο κ. Πολίτης. Το αποτέλεσμα είναι η μερική ή ολική καταστροφή των ηλεκτρονικών συσκευών, ενώ το δίκτυο μένει ουσιαστικά χωρίς προστασία. Τα δε γνωστά σε όλους μας αλεξικέραυνα προστατεύουν τα δομικά στοιχεία ενός κτιρίου, αλλά αυξάνουν ακόμη περισσότερο το επίπεδο των υπερτάσεων και συνεπώς εκθέτουν σε μεγαλύτερο κίνδυνο τις συσκευές. Η τεχνολογία της Raycap εφαρμόζεται ήδη σε βιομηχανίες, ανεμογεννήτριες, σε συστήματα άντλησης πετρελαίου, φωτοβολταϊκά πάρκα, τηλεπικοινωνιακούς σταθμούς και ραντάρ. «Την εξελίξαμε και δημιουργήσαμε ένα νέο προϊόν μικρού μεγέθους, αλλά εφάμιλλης απόδοσης, που αντέχει και απάγει, επιτυχώς, πολλαπλές υπερτάσεις, δεν περιέχει εσωτερική ασφάλεια και δεν απαιτεί έλεγχο και συντήρηση. Η σκέψη ήταν να μπορούμε να προσφέρουμε ένα προϊόν ευρύτερης χρήσης, το οποίο να είναι φιλικό προς τον καταναλωτή. Εκατοντάδες υποψήφιοι αγοραστές απ’ όλο τον κόσμο έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον, ενώ μέσα στους τελευταίους δέκα μήνες έχουν τοποθετηθεί 20.000 συσκευές Strikesorb 30-DRM», σημειώνει ο κ. Σπύρος Παππάς, μέλος της ερευνητικής ομάδας και υπεύθυνος ανάπτυξης Ευρωπαϊκών αγορών. Η Raycap διαθέτει εργοστάσια και εταιρείες στην Ελλάδα, την Αμερική και τη Ρουμανία, ενώ τα προϊόντα ηλεκτρικής προστασίας κατασκευάζονται κυρίως στο εργοστάσιο της εταιρείας στη Βιομηχανική Περιοχή της Δράμας. Η τεχνολογία Strikesorb εί-

ναι πρωτοποριακή σε παγκόσμιο επίπεδο και δίνει λύσεις σε εταιρείες, καθεμία από τις οποίες στον τομέα της κατέχει την πρώτη θέση, όπως η Vestas για την προστασία όλων των ανεμογεννητριών της σε ξηρά και θάλασσα, η FAA (Federal Aviation Administration) για την προστασία όλων των ραντάρ στα αεροδρόμια των ΗΠΑ, η Schlumberger για την προστασία των συστημάτων άντλησης πετρελαίου, η τηλεπικοινωνιακή εταιρεία AT&T για την προστασία των σταθμών κινητής τηλεφωνίας σε όλη την Αμερική και η SMA για τους μετατροπείς ενέργειας φωτοβολταϊκών συστημάτων. Οπως επισημαίνει ο κ. Παππάς, «για να σε εμπιστευτούν τέτοιες πρωτοποριακές εταιρείες, πρέπει το υλικό να είναι το καλύτερο στον κόσμο. Η φιλοσοφία και η κατεύθυνση της εταιρείας είναι ακριβώς αυτή: να αναπτύσσει καινοτόμα προϊόντα, κατοχυρωμένα με πνευματικά δικαιώματα, που να αποφέρουν πολλαπλάσια οφέλη στον αγοραστή». K

Το Strikesorb 30-DRM, το οποίο είναι ήδη εμπορικά διαθέσιμο,τοποθετείται εύκολα σε όλους τους ηλεκτρολογικούς πίνακες, εγγυάται τη θωράκιση των συσκευών που είναι συνδεδεμένες στο ηλεκτρικό δίκτυο και εξασφαλίζει την αδιάλειπτη λειτουργία τους.

35

Εύκαμπτα φωτοβολταϊκά στοιχεία που μπορούν να τοποθετηθούν σχεδόν οπουδήποτε -σε προσόψεις κτιρίων, κεραμίδια, τέντες, ρούχα, ομπρέλες, τσάντες κ.α.- και να παράγουν ηλεκτρισμό, ικανό να τροφοδοτήσει μικρές ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές. Του Κώστα Φαρμάκη

Επάνω: Η πρώτη ολοκληρωμένη εφαρμογή της καινοτομίας. Τσάντα ώμου καλυμμένη με εύκαμπτο οργανικό φωτοβολταϊκό παράγει ηλεκτρισμό που αρκεί για να φορτίσει ένα κινητό τηλέφωνο. Δεξιά: Ο καθ. Στέργιος Λογοθετίδης (στην άκρη δεξιά) με μερικά από τα μέλη της επιστημονικής ομάδας.

ΕΦΑΡΜΟΣΜEΝΗ EΡΕΥΝΑ: Ανάπτυξη εύκαμπτων οργανικών φωτοβολταϊκών ΦΟΡΕΑΣ: Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης E-MAIL ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: logot@auth.gr ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Στέργιος Λογοθετίδης ΣΥΝΕΡΓAΤΕΣ: Αργύρης Λασκαράκης (μεταδιδακτορικός ερευνητής), Δέσποινα Γεωργίου (υποψήφια διδάκτωρ), Χρήστος Κοΐδης (υποψήφιος διδάκτωρ)

36

Πώς θα σας φαινόταν αν είχατε συνεχώς μαζί σας μια πηγή ενέργειας, ενσωματωμένη στα ρούχα σας, στο αυτοκίνητο, στην τσάντα, σε μια ομπρέλα; Αν η τέντα στο μπαλκόνι σας παρήγε ρεύμα για το σπίτι ή αν το σπίτι ολόκληρο ήταν καλυμμένο με μια διάφανη μεμβράνη που παρήγε ηλεκτρισμό; Ολα αυτά, και πολλά ακόμη, είναι εφικτά με τη χρήση των εύκαμπτων φωτοβολταϊκών. Πρόκειται για υλικά που μόλις πρόσφατα ανακαλύφθηκε ότι έχουν ιδιότητες που τα καθιστούν ιδανικά για εφαρμογές ηλεκτρονικής. Πρωτοπόρος στην έρευνα για την αξιοποίησή τους είναι ο κ. Στέργιος Λογοθετίδης, καθηγητής στο Τμήμα Φυσικής του ΑΠΘ, διευθυντής του Εργαστηρίου Λεπτών Υμενίων - Νανοσυ-

στημάτων και Νανομετρολογίας (LTFN). «Βάση της καινοτομίας αυτής είναι η τεχνολογία των λεπτών υμενίων. Τα υμένια είναι πολύ λεπτές επιστρώσεις σε επιφάνειες, που έχουν ενδιαφέρουσες ιδιότητες και χρησιμοποιούνται σε πολλές εφαρμογές, από την επίστρωση των γυαλιών ηλίου μέχρι την αύξηση της αντοχής του ατσαλιού. Παράλληλα,έχει αναπτυχθεί η νανοτεχνολογία, που, πέρα από τις νανοστρώσεις, έχει εισαγάγει και πολύ μικρά σωματίδια ύλης, που μπορούμε να τα χειριστούμε με καθορισμένο τρόπο. Οι περισσότερες νέες τεχνολογίες που βλέπουμε σήμερα να αναπτύσσονται βασίζονται στο συνδυασμό πολύ λεπτών υμενίων με νανοσωματίδια». Τα οργανικά φωτοβολταϊκά ήρθαν ως εξέλιξη της ανακάλυ-

37

Το εργαστήριο, μέσα στις εγκαταστάσεις του ΑΠΘ, όπου διεξάγεται η έρευνα και κατασκευάζονται τα οργανικά φωτοβολταϊκά.

ψης (στα τέλη του 20ού αιώνα) ότι υλικά όπως οι αλυσίδες του άνθρακα και το υδρογόνο μπορούν να μεταφέρουν ηλεκτρισμό, όπως κάνει, π.χ., το -ανόργανο- πυρίτιο. Ολόκληρη η μικροηλεκτρονική επιστήμη (από το κινητό μας τηλέφωνο και το λάπτοπ μέχρι τα ηλεκτρονικά των διαστημόπλοιων) στηρίζεται στο πυρίτιο. «Για πρώτη φορά καταλάβαμε ότι δεν έχουμε μόνο ανόργανους ημιαγωγούς, έχουμε και οργανικούς, και αυτοί μπορεί να είναι άπειροι. Και μπορεί να είναι συμβατοί με τα άλλα πολυμερικά και βιολογικά υλικά. Εμείς εδώ και χρόνια ερευνούσαμε και εξελίσσαμε τις ζελατίνες -που είναι πολυμερή- ως υλικό συσκευασίας τροφίμων. Και γύρω στο 2002 μας ήρθε η ιδέα να συνδυάσουμε τις ιδιότητες των οργανικών υλικών και της ζελατίνης για να φτιάξουμε ηλεκτρονικά κυκλώματα και ηλεκτρόδια “τυπώνοντάς” τα πάνω στο πολυμερικό υποστρωμα. Ετσι, φτιάξαμε τα εύκαμπτα φωτοβολταϊκά (Ε.Φ.)». Τα Ε.Φ. έχουν αμέτρητες εφαρμογές. Οποιαδήποτε σκληρή επιφάνεια (ένας τοίχος, ένα αυτοκίνητο, ένα θερμοκήπιο, μια ταράτσα κ.ά.) μπορεί να επενδυθεί με αυτά, ενώ οποιαδήποτε εύκαμ-

πτη επιφάνεια (π.χ. ύφασμα, χαρτί) μπορεί να τα ενσωματώσει στη σύνθεσή της. Μπορούν να παράγουν ηλεκτρισμό κυριολεκτικά από οπουδήποτε. Η πρώτη πλήρης πρακτική εφαρμογή είναι ήδη στο εμπόριο: μια τσάντα που φέρει εύκαμπτα φωτοβολταϊκά στην εξωτερική της επιφάνεια και που μπορεί να φορτίσει πλήρως ένα κινητό τηλέφωνο σε μία ώρα ή να γεμίσει σε τρεις ώρες ένα φορτιστή μπαταριών. Ο κ. Λογοθετίδης δίνει ένα παράδειγμα εφαρμογής, ελληνικό και απόλυτα πραγματοποιήσιμο: «Κάθε χρόνο στην Ελλάδα τοποθετούνται περίπου 60 εκατ. τ.μ. τέντες. Σκεφτείτε τες με φωτοβολταϊκή επίστρωση και έχετε μια τεράστια αγορά. Πολλαπλασιάστε το με τον αριθμό των χωρών που έχουν έντονη ηλιοφάνεια και έχετε μια πηγή ενέργειας με χαμηλό κόστος, που δεν απαιτεί πρόσθετες εγκαταστάσεις -μια τέντα θα έμπαινε έτσι κι αλλιώς-, συμβάλλει στην οικονομία κ.λπ.». Αυτό τον καιρό σχεδιάζονται οι δοκιμές της μεθόδου σε μεγαλύτερη κλίμακα. Μία από αυτές είναι σε μεγάλα κρουαζιερόπλοια. «Καθένα από αυτά μεταφέρει σχεδόν 5.000 κόσμο, επιβάτες και πλήρωμα. Χρειάζονται ενέργεια για φωτισμό, πλύσιμο, καθαρι-

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Ενας από τους ταχύτατα αναπτυσσόμενους τομείς της σύγχρονης τεχνολογίας σχετίζεται με τις εύκαμπτες οργανικές ηλεκτρονικές διατάξεις, όπως είναι τα Εύκαμπτα Οργανικά Φωτοβολταϊκά (Ε.Φ.). Η λειτουργικότητά τους βασίζεται στη χρήση οργανικών (πολυμερικών) υλικών, που μπορούν να εκτυπωθούν πάνω σε εύκαμπτα ρολά (π.χ. πλαστικά φιλμ) εκατοντάδων μέτρων, με τεχνικές παρόμοιες με αυτές που χρησιμοποιούνται για την εκτύπωση (π.χ. εντύπων ή συσκευασιών). Τα Ε.Φ. μπορούν να εγκατασταθούν σε κάθε είδους επιφάνεια, επίπεδη ή μη (προσόψεις κτιρίων, κεραμίδια, τέντες, ρούχα, ομπρέλες, τσάντες κ.λπ.), οδηγώντας στην εξοικονόμηση ενέργειας και στην αυτονομία, καθώς και στον περιορισμό της ρύπανσης του περιβάλλοντος. Η παραγωγή αυτού του είδους προϊόντων μπορεί να πραγματοποιηθεί στην Ελλάδα βασιζόμενη και στον υπάρχοντα ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό εταιρειών στον τομέα της εκτύπωσης ή/και της κλωστοϋφαντουργίας.

38

Κάτω: Οι δοκιμές των υλικών γίνονται σε θαλάμους με απόλυτα ελεγχόμενο περιβάλλον στο οποίο οι ερευνητές έχουν πρόσβαση μόνο με ελαστικά γάντια. Κάτω δεξιά: Ζελατίνα που φέρει οργανικό φωτοβολταϊκό. Είναι προφανές πως μπορεί να πάρει όποιο σχήμα θελήσουμε.

σμό, συσκευές. Μπορούν να βασιστούν στην τεχνολογία μας και είμαστε ήδη σε συνεννοήσεις για μια πειραματική εγκατάσταση». Από εκεί και πέρα, φεύγοντας από τα φωτοβολταϊκά, οι εφαρμογές είναι άπειρες: ηλεκτρικές, ενεργειακές, ιατρικές... «Ποδηλάτες, ορειβάτες, πυροσβέστες, τροχονόμοι, στρατιώτες που χρειάζονται ενέργεια και φωτισμό. Και στο ίδιο εκτυπωμένο κύκλωμα μπορεί να μπει μια κεραία και να έχουν σήμα για το κινητό, γίνονται επικοινωνιακά ανεξάρτητοι. Τα τρόφιμα που αγοράζουμε θα έχουν εκτυπωμένα στη συσκευασία τους όλο το ιστορικό τους. Κυκλώματα στα ρούχα μας θα μπορούν να μετρούν την πίεση, τους καρδιακούς παλμούς, μια ενσωματωμένη πολύ μικρή βελόνα να τρυπά, να παίρνει αίμα, να το αναλύει επιτόπου και να στέλνει τα στοιχεία στον γιατρό. Εφόσον αναπτύξαμε εύκαμπτα οργανικά κυκλώματα, είμαστε έτοιμοι να πάμε και εκεί». Οι δυσκολίες μέχρι την επίτευξη του στόχου ήταν πολλές και ποικίλες. «Δυσκολίες επιστημονικές και τεχνολογικές σε ένα περιβάλλον το οποίο δεν αγαπά το καινούργιο. Σήμερα στο πανεπιστήμιο έχουν κατάληψη, αναγκάστηκα να πάω από την πλαϊνή πόρτα. Από το κράτος δεν έχουμε πάρει σχεδόν τίποτα. Τη δεκαετία που πέρασε μπήκαν στο εργαστήριο από ανταγωνιστικά προ-

Η ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΙ «Η διάκρισή μας στο διαγωνισμό του ΣΕΒ και της Eurobank είναι άλλη μια επιβεβαίωση σε σχέση με όλες αυτές που λαμβάνουμε. Δεν το κυνηγήσαμε, αλλά μερικά πράγματα έρχονται από μόνα τους όταν έχουν συνέχεια, συνέπεια και είναι πράγματι πρωτότυπα. Και ο ίδιος ο διαγωνισμός είναι μια πολύ καλή κίνηση τόνωσης της εξωστρέφειας, ανάδειξης της αριστείας, της τεχνολογίας και της καινοτομίας στην Ελλάδα.» Στέργιος Λογοθετίδης

γράμματα 15 εκατομμύρια, τα 14 από την Ευρωπαϊκή Ενωση και το ένα από την Ελλάδα. Δεκαπέντε προς ένα!» Ο κ. Λογοθετίδης εκτιμά ότι χρειάζονται ακόμη τέσσερα χρόνια μέχρι η καινοτομία του να πιάσει την απόδοση που έχουν τα συμβατικά φωτοβολταϊκά με παρόμοιο κόστος, και, από εκεί και πέρα, να γίνονται όλο και αποδοτικότερα, όλο και φθηνότερα. Βαδίζουμε, λοιπόν, προς μια εποχή στην οποία τα οργανικά ηλεκτρονικά θα αντικαταστήσουν πλήρως το πυρίτιο; «Για να κάνουμε ένα εργοστάσιο παραγωγής μνήμης RAM όπως την ξέρουμε σήμερα, χρειάζονται 3 δισ. δολάρια. Για να κάνουμε ένα εργοστάσιο που θα παράγει εύκαμπτα κυκλώματα και θα τα “τυπώνει” σε ζελατίνη ή άλλο εύκαμπτο υλικό, θέλουμε το πολύ 40 εκατομμύρια. Και από αυτό μπορούμε να παράγουμε μαζικά, χιλιόμετρα την ημέρα, να καλύψουμε την υδρόγειο με πολύ χαμηλό κόστος». Ο χρόνος ζωής της ζελατίνης είναι σήμερα 5 έως 7 χρόνια. Ο κ. Λογοθετίδης υπολογίζει ότι θα ανέβει στα 10 χρόνια το 2013 και στα 20 χρόνια το 2014. «Βέβαια, κανείς δεν κρατά μια τσάντα 20 χρόνια. Αυτός ο χρόνος ζωής αφορά σε πιο δαπανηρές επενδύσεις. Στην πράξη μπορεί και κανείς να μη χρειάζεται πάνω από 10 χρόνια». K

39

EΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΟ 24ΩΡΟ ΦΑΡΜΑΚΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΕΡΤΑΣΗ Mια μικρή ελληνική εταιρεία, που δεν διαθέτει τα δισεκατομμύρια των παγκόσμιων φαρμακευτικών κολοσσών, βρίσκεται κοντά στην ανακάλυψη του πρώτου φαρμάκου για την υπέρταση σε μορφή αυτοκόλλητου patch. Του Αθω Δημουλά

Επάνω: Δοκιμές της ουσίας στο εργαστήριο Δεξιά: Ο κ. Μίνως Ματσούκας (δεύτερος από αριστερά) μαζί με μέλη της ερευνητικής ομάδας στο εργαστήριο της Eldrug. Από αριστερά, η Μαριλένα Ανδρούτσου, ο Γιώργος Αγγελής και η Αμαλία Ρεσβάνη.

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΕΡΕΥΝΑ: Ανάπτυξη ελσαρτάνης για διαδερμική χορήγηση στη θεραπεία της υπέρτασης και καρδιαγγειακών ασθενειών ΦΟΡΕΑΣ: Eldrug Α.Ε.

E-MAIL ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: eldrug@eldrug.gr, info@eldrug.gr ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Μίνως-Τιμόθεος Ματσούκας ΜΕΛΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Ιωάννης Ματσούκας (πρόεδρος Επιστημονικού Συμβουλίου), Γεώργιος Αγγελής (επιβλέπων εργαστηρίου), Aμαλία Ρεσβάνη (χημικός), Μαρία-Ελένη Ανδρούτσου (χημικός), Κώστας Κελαϊδώνης (χημικός), Ειρήνη Φρυλίγγου (χημικός), Δήμητρα Καλαβριζιώτη (χημικός) και Μαρία Κρεμαστιώτη (γραμματειακή υποστήριξη)

40

«Τα περισσότερα καρδιακά επεισόδια σημειώνονται το πρωί, πριν ο ασθενής πάρει το χάπι του. Με τη διαδερμική χορήγηση στοχεύουμε το φάρμακο να διαρκεί τουλάχιστον 24 ώρες, ώστε ο ασθενής να μη χρειάζεται να ξυπνήσει για να πάρει το χάπι του», αναφέρει ο Μίνως-Τιμόθεος Ματσούκας, υποψήφιος διδάκτωρ, διευθύνων σύμβουλος και πρόεδρος της Eldrug A.E., σχετικά με την έρευνα που πραγματοποιούν ο ίδιος και η ερευνητική ομάδα στο εργαστήριό τους στο Επιστημονικό Πάρκο Πατρών.

Tο πρωτοποριακό φάρμακο, λοιπόν, που αναπτύσσεται αυτήν τη στιγμή, προκύπτει από την ανάπτυξη της ελσαρτάνης, μιας ουσίας η οποία σχεδιάστηκε ειδικά ώστε να χορηγείται διαδερμικά για τη θεραπεία της υπέρτασης και των καρδιαγγειακών

ασθενειών. Η διαδερμική χορήγηση είναι το στοιχείο που καθιστά ξεχωριστό το εγχείρημα, καθώς μπορεί να υπάρχουν αυτήν τη στιγμή αρκετά φάρμακα για την υπέρταση, κανένα όμως δεν έχει τη μορφή αυτοκόλλητου patch. «Στόχος μας είναι να δημιουργήσουμε το πρώτο αντιυπερτασικό διαδερμικής χορήγησης, και έτσι θα έχουμε πλεονεκτήματα έναντι των άλλων σαρτανών που χορηγούνται από το στόμα», λέει ο κ. Ματσούκας. Δίπλα του η Μαριλένα Ανδρούτσου, διδάκτωρ στην Ιατρική Χημεία, υπάλληλος της Eldrug και μέλος της ομάδας που δουλεύει για το συγκεκριμένο φάρμακο, παραθέτει κι άλλα πλεονεκτήματα αυτής της μεθόδου: «Ουσιαστικά, η διαδερμική χορήγηση είναι μια αργή ενδοφλέβια έγχυση. Με αυτόν τον τρόπο

41

Τα μέλη της ομάδας, Ειρήνη Φριλίγγου (αριστερά) και Αμαλία Ρεσβάνη, που εργάζονται στο υπερσύγχρονο εργαστήριο της Eldrug, συνεχίζουν καθημερινά την έρευνα ψάχνοντας ακόμα καλύτερα αποτελέσματα. «Κάθε θετικό αποτέλεσμα είναι μια μεγάλη ικανοποίηση», λέει η κ. Ανδρούτσου.

αποφεύγεται ο μεταβολισμός πρώτης διόδου που γίνεται από το συκώτι». Και συνεχίζει δίνοντας μία ακόμη διάσταση, η οποία έχει να κάνει με το ότι ένα τσιρότο είναι πιο φιλικό προς τον ασθενή: «Με ένα patch επιτυγχάνεται καλύτερη συμμόρφωση του ασθενούς. Ειδικά για τις περιπτώσεις που χρειάζεται να παίρνουν περισσότερα σκευάσματα από το στόμα, αποφεύγεται η επιβάρυνση με ένα ακόμη χάπι. Τα χάπια που χορηγούνται για την υπέρταση είναι ένα με δύο την ημέρα, ανάλογα με την περίπτωση, και πολλοί ασθενείς είναι δύσκολοι με τα χάπια από το στόμα». Αλλωστε, όπως μαθαίνω, σιγά-σιγά οι εταιρείες προτιμούν την ανά-

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Η υπέρταση και οι καρδιαγγειακές ασθένειες είναι η πρώτη αιτία θανάτου παγκοσμίως. Η ελσαρτάνη (Ελλάς + Σαρτάνη) είναι μια δραστική ουσία οικονομικής σύνθεσης, λίγων σταδίων και υψηλών αποδόσεων με αντιυπερτασική δράση σε πειραματόζωα, ικανή για διαδερμική χορήγηση λόγω των λιποφιλικών ιδιοτήτων της. Η ουσία ανακαλύφθηκε στα εργαστήρια της Eldrug στο Επιστημονικό Πάρκο Πατρών το 2007 και επιτρέπει τη διαδερμική χορήγηση (με patch), βελτιώνοντας τη συμμόρφωση του πάσχοντος, που συχνά λαμβάνει πολλά φάρμακα ταυτόχρονα, στη θεραπευτική αγωγή, μειώνοντας τις παρενέργειες και ελέγχοντας καλύτερα την αποδέσμευση του δραστικού συστατικού. Η ελσαρτάνη και δραστικά ανάλογά της, εν δυνάμει φαρμακευτικά προϊόντα για την αντιμετώπιση της υπέρτασης και καρδιαγγειακών ασθενειών και με προοπτική παγκόσμιας κυκλοφορίας μετά την επιτυχή περαίωση κλινικών δοκιμών, προστατεύονται από παγκόσμιες πατέντες. Η ελσαρτάνη ανήκει στην κατηγορία σαρτανών, μιας νέας γενιάς αντιυπερτασικών προϊόντων, που αποφέρουν 21 δισ. € ετησίως στις χώρες παραγωγής τους. Στόχος είναι η για πρώτη φορά διεθνώς κλινική δοκιμή και κυκλοφορία αντιυπερτασικού διαδερμικού προϊόντος υψηλής τεχνολογίας, επ’ ωφελεία της υγείας, της κοινωνίας και της εθνικής οικονομίας.

42

πτυξη διαδερμικών σκευασμάτων και δουλεύουν σε αυτόν τον τομέα. Τα συνηθέστερα διαδερμικά φάρμακα που υπάρχουν αυτήν τη στιγμή στην αγορά αφορούν στις ορμόνες.

Η ζωή στο εργαστήριο «Στο εργαστήριο μαθαίνουμε συνεχώς καινούργια πράγματα. Αλλωστε, απ’ όσο ξέρω, αυτό που κάνουμε δεν έχει προηγούμενο, δεν έχει ξαναγίνει προσπάθεια να φτιαχτεί κάτι αντίστοιχο», λέει ο κ. Ματσούκας. Η πρωτοτυπία όμως του εγχειρήματος καθιστά τη διαδικασία δυσκολότερη, καθώς όλες οι μελέτες που έχουν γίνει μέχρι σήμερα απαιτούσαν τα πειράματα που πραγματοποιήθηκαν να γίνονται επίσης διαδερμικά, διαδικασία πιο εξειδικευμένη. Ωστόσο, η έρευνα έχει προχωρήσει και αυτήν τη στιγμή βρίσκεται σχεδόν στο τέλος όλων των προκλινικών σταδίων, λίγο πριν από την έγκριση για τις κλινικές δοκιμές. Εν τω μεταξύ, ένα μέρος της ουσίας αποστέλλεται στο εξωτερικό, όπου γίνονται τοξικολογικά πειράματα, προκειμένου να εγκριθεί η ασφάλειά της και να ξεκινήσει η κλινική διαδικασία. «Ευελπιστούμε σύντομα να είμαστε έτοιμοι να υποβάλουμε το φάκελο που πρέπει, για να αρχίσουμε τις κλινικές δοκιμές», λέει ο κ. Ματσούκας. Μέχρι τότε η ομάδα στο εργαστήριο της Eldrug δεν είναι στατική και δεν περιμένει απλώς αποτελέσματα, αντίθετα συνεχίζει καθημερινά την έρευνα, σε μια προσπάθεια να επιφέρει τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα. «Η έρευνα δεν σταματά ποτέ», αναφέρει η κ. Ανδρούτσου. «Εξελίσσεις το προϊόν που έχεις και, αν επιτύχουμε αντί για 24 ώρες να διαρκεί 3 - 4 ημέρες, θα είναι ακόμη καλύτερο». Πέρα όμως από την τεχνογνωσία που απαιτείται για μια τέτοια έρευνα, εξαιρετικά σημαντικό είναι και το οικονομικό κομμάτι. Η Eldrug είναι μια spin-off εταιρεία που δημιουργήθηκε

Τμήμα του εργαστηρίου

πριν από τριάμισι χρόνια με χρηματοδότηση της Vianex, ύψους 1 εκατ. ευρώ, ώστε να αξιοποιηθεί η έρευνα που είχε ξεκινήσει στο Πανεπιστήμιο Πατρών. Ολα άρχισαν, βέβαια, αρκετά νωρίτερα, το 1982, όταν ο καθηγητής κ. Ιωάννης Ματσούκας εγκαινίασε μια συνεργασία με το Πανεπιστήμιο του Calgary στον Καναδά και τον καθηγητή Γκράχαμ Μουρ. Η επένδυση της Vianex αποσκοπούσε στη δημιουργία αυτού του αντιυπερτασικού φαρμάκου, αν και πλέον δεν είναι το αποκλειστικό πεδίο της έρευνάς της. Παράλληλα, η ομάδα της Eldrug ετοιμάζεται να δοκιμάσει κλινικά, για πρώτη φορά παγκοσμίως, ένα ανοσοθεραπευτικό εμβόλιο για τη σκλήρυνση κατά πλάκας. Η Eldrug βασίζεται αποκλειστικά στους επενδυτές της και τίποτε απ’ όλα αυτά δεν θα είχε γίνει αν δεν υπήρχαν άνθρωποι που εμπιστεύτηκαν αυτή την προσπάθεια. «Η έρευνα απαιτεί χρηματοδότηση και οι καιροί είναι δύσκολοι», δηλώνει ο κ. Ματσούκας. «Ετσι όπως είναι η κατάσταση στη φαρμακευτική βιομηχανία, οι κλινικές δοκιμές ενός φαρμάκου μπορεί να κοστίσουν ακόμη και 1 δισ. ευρώ. Είναι τεράστιο το κόστος και το ρίσκο που παίρνει μια εταιρεία για να προωθήσει ένα φάρμακο στην αγορά, αφού μπορεί μέχρι και την τελευταία στιγμή, στην τελευταία φάση των δοκιμών, να παρουσιαστούν, για παράδειγμα, παρενέργειες. Για να καταλάβετε, πέρυσι, σε όλο τον κόσμο, κυκλοφόρησαν μόνο 10 - 15 καινούργια φάρμακα». Ακόμη και

με αυτούς τους όρους, η Eldrug καταφέρνει να κάνει τα βήματά της και να προσφέρει, με την έρευνά της τώρα και τα αποτελέσματά της αργότερα, καθοριστικά και κρίσιμα στοιχεία στο χώρο της Ιατρικής Χημείας. Οι ίδιοι απολαμβάνουν το γεγονός, αναγνωρίζοντας ότι η περίπτωσή τους δεν ανήκει στον κανόνα: «Είμαστε μια μικρή ομάδα που προσπαθεί να ανταγωνιστεί κολοσσούς. Οσοι έχουν ασχοληθεί χρόνια με την έρευνα γνωρίζουν ότι δεν υπάρχει κάτι καλύτερο από το να είναι αυτή η δουλειά σου, να πληρώνεσαι για να κάνεις κάτι τέτοιο. Μέσα στο εργαστήριο διαρκώς κυνηγάμε αποτελέσματα· κάθε θετικό αποτέλεσμα είναι μεγάλη ικανοποίηση», καταλήγει η κ. Ανδρούτσου. K

Η ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΙ «Η επιλογή μας στο διαγωνισμό του ΣΕΒ και της Eurobank μας χαρίζει ηθική ικανοποίηση. Μας ενδιαφέρει να ακουστεί αυτό που κάνουμε, να γίνει γνωστό ότι υπάρχει καινοτομία στην Ελλάδα, ότι γίνεται έρευνα, και μάλιστα καλή· από μικρές εταιρείες που προσπαθούν με λίγες πηγές, αλλά με αρκετό μεράκι και δουλειά». Μίνως-Τιμόθεος Ματσούκας

43

ΤΑΧYΤΕΡΕΣ ΚΑΙ ΠΙΟ ΦΘΗΝEΣ ΓΟΝΙΔΙΑΚEΣ ΕΞΕΤAΣΕΙΣ Χρησιμοποιώντας το γενετικό υλικό ενός εξωτικού είδους μέδουσας η οποία φωσφορίζει, ερευνητές από το Τμήμα Χημείας του Πανεπιστημίου Πατρών ανέπτυξαν μια καινοτόμο τεχνολογία γενετικής διάγνωσης, που μπορεί να εφαρμοστεί σε πληθώρα ασθενειών. Του Κώστα Δεληγιάννη

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΕΡΕΥΝΑ: Γρήγορη και απλή στην εφαρμογή μέθοδος για διάγνωση νόσων που σχετίζονται με άγνωστες μεταλλάξεις οι οποίες προκαλούν πρόωρο τερματισμό της πρωτεϊνοσύνθεσης, όπως καρκίνοι μαστού, παχέος εντέρου και κάποιων σπάνιων συνδρόμων ΦΟΡΕΑΣ: Πανεπιστήμιο Πατρών, Τμήμα Χημείας E-MAIL ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: tchrist@upatras.gr ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Θεόδωρος Χριστόπουλος ΜΕΛΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: «Ευάγγελος Πετράκης (διδάκτωρ), Ιωάννης Τραντάκης (διδάκτωρ)», Δέσποινα Καλογιάννη (μεταδιδακτορική συνεργάτις) Η τεχνολογία βασίζεται σε μία πρωτεΐνη της μέδουδας Aequorea victoria, η οποία κάνει τη μέδουσα να φωσφορίζει. Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Πατρών με τους συνεργάτες του Ευάγγελο Πετράκη και Δέσποινα Καλογιάννη (δεξιά). .

Η εξέλιξη της γενετικής δίνει τη δυνατότητα στους επιστήμονες να ανακαλύπτουν για ολοένα περισσότερες νόσους ποια ανθρώπινα γονίδια -και μέσα από ποιους συγκεκριμένους βιοχημικούς μηχανισμούς- εμπλέκονται στην εκδήλωσή τους. Εντούτοις, πολλές φορές αυτές οι ανακαλύψεις δεν είναι εύκολο να αξιοποιηθούν επαρκώς στην πράξη. Ενδεικτική περίπτωση αποτελεί μια ολόκληρη κατηγορία ασθενειών, στις οποίες συμπεριλαμβάνεται η θαλασσαιμία, η μεσογειακή αναιμία, όπως και ορισμένοι τύποι νεοπλασιών. Ετσι, αν και για τις παραπάνω ασθένειες οι επιστήμονες γνωρίζουν ότι οφείλονται σε μεταλλάξεις συγκεκριμένων γονιδίων, οι οποίες διακόπτουν πρόωρα τη σύνθεση των πρωτεϊνών που κωδικοποιούν αυτά τα γονίδια, τα γενετικά τεστ τα οποία ανιχνεύουν τις εν λόγω μεταλλάξεις εφαρμόζονται αρκετά περιορισμένα. Ο λόγος; «Tα υπάρχοντα τεστ βασίζονται στη χρήση ραδιοϊσοτόπων, με συνέπεια να πραγματοποιούνται σε εξειδικευ-

44

μένα διαγνωστικά εργαστήρια, τα οποία είναι ελάχιστα», εξηγεί ο κ. Θεόδωρος Χριστόπουλος, καθηγητής στο Τμήμα Χημείας του Πανεπιστημίου Πατρών. Ακόμη χειρότερα, η διαδικασία που προϋποθέτουν είναι πολύωρη και έχει μεγάλο κόστος· συνεπώς, τα τεστ αυτά δεν χρησιμοποιούνται στον επιθυμητό βαθμό - τη στιγμή που, πέραν της διάγνωσης, ο έλεγχος των μεταλλάξεων θα μπορούσε επίσης να βοηθήσει στην πρόγνωση των ασθενειών αλλά και στην παρακολούθησή τους. Ο κ. Χριστόπουλος με τα μέλη της ερευνητικής του ομάδας αναπτύσσουν μια πρωτοποριακή τεχνολογία, που στο μέλλον θα μπορούσε κάλλιστα να αντικαταστήσει την υπάρχουσα γενετική εξέταση, αφού δεν αντιμετωπίζει αυτά τα προβλήματα. «Παράλληλα, η τεχνολογία μας θα έχει υψηλότερη ευαισθησία, καθώς, σε αντίθεση με τα κλασικά τεστ, καταφέρνει να εντοπίζει τυχόν μεταλλάξεις που βρίσκονται στα άκρα των γονιδίων, εκτός βέβαια από τα πλεονε-

45

Σκηνές από το εργαστήριο όπου η ερευνητική ομάδα εξελίσσει την καινοτομία της.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Πρόκειται για in vitro μέθοδο χρήσιμη στη διάγνωση, την πρόγνωση και την παρακολούθηση ασθενειών, οι οποίες οφείλονται σε μεταλλάξεις που προκαλούν πρόωρο τερματισμό της σύνθεσης ορισμένων πρωτεϊνών. Στις ασθένειες αυτές περιλαμβάνονται o καρκίνος του παχέος εντέρου, o καρκίνος του μαστού, η θαλασσαιμία, η ινοκυστική νόσος, η μυϊκή δυστροφία, η πολυκυστική νόσος των νεφρών, η οζώδης σκλήρυνση, η νευροϊνωμάτωση, η τηλαγγειεκτασική αταξία, το σύνδρομο Rubinstein-Taybi, η νόσος Tay-Sachs κ.λπ. Η κλασική μέθοδος ανίχνευσης αυτών των μεταλλάξεων βασίζεται στη χρήση ραδιοϊσοτόπων, ηλεκτροφόρησης σε πηκτή πολυακρυλαμιδίου και αυτοραδιογραφίας. Η πρωτοτυπία μας έγκειται στο ότι η ανίχνευση δεν απαιτεί ραδιοϊσότοπα και ηλεκτροφόρηση της πρωτεΐνης. Αντίθετα, αξιοποιείται η ισχυρή φωταύγεια της φωτοπρωτεΐνης αικουορίνης (πρωτεΐνη της μέδουσας), και έτσι γίνεται εφικτή η ανίχνευση της παραγόμενης πρωτεΐνης σε 3 δευτερόλεπτα με υψηλή ευαισθησία.

46

κτήματα που απορρέουν από το γεγονός ότι δεν προϋποθέτει τη χρήση ραδιενεργών ουσιών».

H νέα διαγνωστική τεχνική αξιοποιεί τη μέδουσα Aequorea victoria - για την ακρίβεια, το τμήμα του DNA της που είναι υπεύθυνο για τη σύνθεση της αικουορίνης, της πρωτεΐνης στην οποία οφείλεται ο φωσφορισμός της μέδουσας. Για να γίνει η διάγνωση, οι επιστήμονες απομονώνουν το γονίδιο που θέλουν να εξετάσουν, χρησιμοποιώντας δείγμα ανθρώπινου αίματος ή ιστού. «Στη συνέχεια συρράπτουμε την εξεταζόμενη αλληλουχία με το DNA της αικουορίνης και υποβάλλουμε το προϊόν σε συζευγμένη μεταγραφή και μετάφραση για παραγωγή πρωτεΐνης», εξηγεί ο καθηγητής. Στην περίπτωση που το γονίδιο περιέχει μεταλλάξεις οι οποίες τερματίζουν πρόωρα την πρωτεϊνοσύνθεση -δηλαδή αν ο εξεταζόμενος πάσχει από την αντίστοιχη ασθένεια-, τότε δεν θα εκφραστεί το γενετικό υλικό της μέδουσας, με συνέπεια να μην παραχθεί ούτε αικουορίνη και το δείγμα να μη φωσφορίσει. «Οταν το γονίδιο συμπεριφέρεται φυσιολογικά, τότε θα εκφραστεί φυσιολογικά και το DNA της Aequorea victoria, κάνοντας το δείγμα να εκπέμψει ένα χαρακτηριστικό πράσινο χρώμα». Η ανάπτυξη της μεθόδου ξεκίνησε στα μέσα της δεκαετίας του ’90, όταν επιστήμονες από τις ΗΠΑ απομόνωσαν για πρώτη φορά την αικουορίνη και άρχισαν να την αξιοποιούν για μια σειρά βιολογικών εφαρμογών - ιδέα για την οποία, μόλις το 2008, τιμήθηκαν με το βραβείο Νομπέλ. «Στη δική μας περίπτωση, συνέπεσε τότε τρεις φοιτητές -ο Βαγγέλης Πετράκης, ο Γιάννης Τραντάκης και η Δέσποινα Καλογιάννη- να

Η ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΙ «Καθώς ο διαγωνισμός του ΣΕΒ και της Eurobank στοχεύει να ενισχύσει τη συνεργασία ανάμεσα στα πανεπιστήμια και τον επιχειρηματικό κόσμο, ένας από τους βασικούς λόγους που πήραμε μέρος ήταν για να αναζητήσουμε υποψήφιους επενδυτές, οι οποίοι θα χρηματοδοτήσουν την περαιτέρω εξέλιξη της τεχνολογίας μας. H εταιρεία που θα αναλάβει την εμπορική αξιοποίηση της ιδέας θα κυκλοφορήσει ένα προϊόν το οποίο θα είναι ανταγωνιστικό στην παγκόσμια αγορά». Θεόδωρος Χριστόπουλος

αποτελούν μέλη της ερευνητικής ομάδας και να εργαστούν πάνω στην τεχνολογία αυτή». Με τα πειράματα και τις δημοσιεύσεις της σε επιστημονικά περιοδικά, η ομάδα έχει αποδείξει πως η μέθοδος όντως λειτουργεί, ενώ απομένουν λίγες ακόμη βελτιώσεις για να τελειοποιηθεί. Για παράδειγμα, ένας από τους άμεσους στόχους θα ήταν να πειραματιστούν για το αν μέσα από μια εξέταση θα μπορούν να ελεγχθούν παράλληλα περισσότερα του ενός γονίδια από τον ίδιο άνθρωπο και, κατά συνέπεια, περισσότερες από μία ασθένειες. «Αν βρούμε πάντως χρηματοδότηση, δεν θα χρειάζονταν περισσότερα από δύο χρόνια πριν η τεχνολογία κάνει την εμφάνισή της στα διαγνωστικά εργαστήρια της Ελλάδας και του εξωτερικού», εκτιμά ο καθηγητής.

Οι ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Πατρών εξελίσσουν μια ανάλογη διαγνωστική τεχνική που, πάλι με την αξιοποίηση της αικουορίνης, καταφέρνει να διαγνώσει μεταλλάξεις, οι οποίες είναι υπεύθυνες για τη διαφορετική απόκριση των διαφόρων ατόμων στη φαρμακευτική αγωγή. «Ειδικευόμαστε επίσης στην κατασκευή πρωτότυπων “γονιδιακών τσιπ”, μικρών δηλαδή εργαλείων που μπορούν να ελέγχουν εύκολα και γρήγορα τη δομή αλλά και τη λειτουργία ενός ή περισσοτέρων γονιδίων», επισημαίνει ο κ. Χριστόπουλος. Επίσης, η ομάδα έχει δραστηριοποιηθεί σε τεχνολογίες που, βάσει γενετικών αναλύσεων, μπορούν να πιστοποιούν αν σε κάποιο βιολογικό υγρό ή τρόφιμο υπάρχουν παθογόνοι μικροοργανισμοί ή προσμείξεις από γενετικά τροποποιημένες καλλιέργειες. K

47

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

Σε μια χώρα που παράγει πολύ λάδι, αλλά καθόλου πετρέλαιο, η ερευνητική ομάδα της δρος Στέλλας Μπεζεργιάννη έχει αναπτύξει μια μέθοδο παραγωγής ντίζελ από τηγανέλαια. Πλεονεκτήματά της είναι το χαμηλό κόστος, η υψηλή ποιότητα του καυσίμου και η ελάχιστη περιβαλλοντική επιβάρυνση. Του Κώστα Φαρμάκη

ΚΑΙΝΟΤΟΜIA: Παραγωγή βιοντίζελ δεύτερης γενιάς από καταλυτική υδρογονοεπεξεργασία τηγανέλαιων ΦΟΡΕΑΣ: Eθνικό Κέντρο Ερευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ).

E-MAIL ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: sbezerg@cperi.certh.gr ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Στέλλα Μπεζεργιάννη (δρ. Χημικός Μηχανικός) ΜΕΛΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Αγγελική Καλογιάννη

(χημικός μηχανικός), Αθανάσιος Δημητριάδης (μηχανολόγος μηχανικός)

Από το άχρηστο τηγανέλαιο στο πολύτιμο βιοντίζελ. Στη δεξιά σελίδα, η Στέλλα Μπεζεργιάννη (δρ. χημικός μηχανικός) με το αποτέλεσμα τεσσάρων ετών έρευνας και εξέλιξης.

Με τα ορυκτά καύσιμα να εξαντλούνται, την τιμή τους να ανεβαίνει και την επιβάρυνσή τους στο περιβάλλον μεγαλύτερη από ποτέ, η αναζήτηση εναλλακτικών τρόπων κίνησης είναι ένας τομέας που αφορά ολόκληρη την ανθρωπότητα. Η Στέλλα Μπεζεργιάννη, δρ χημικός μηχανικός, ερευνήτρια του Ινστιτούτου Τεχνικής Χημικών Διεργασιών του Εθνικού Κέντρου Ερευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης, αναπτύσσει μια πρωτοποριακή μέθοδο παραγωγής ντίζελ που μπορεί να καλύψει μέχρι και το 10% των εθνικών μας αναγκών. Η μέθοδος στηρίζεται στη χρήση τηγανελαίου. Μέθοδος ξεχωριστή, όπως αναφέρει η ίδια, για δύο βασικούς λόγους: «Πρώτα απ’ όλα στηρίζεται σε 100% υπολειμματική βιομάζα. Κάτι το οποίο είναι άχρηστο για εμάς αποτελεί τη μοναδική πρώτη ύλη. Υπάρχουν τεχνολογίες που στηρίζονται μερικώς σε υπολειμματική βιομάζα, όπως είναι η μετεστεροποίηση ή η μεικτή καύση. Το δεύτερο στοιχείο καινοτομίας είναι οι πρωτοποριακές ιδιότητες του ντίζελ που παράγουμε. Είναι ένα παραφινικό καύσιμο, δεν έχει καθόλου οξυγόνο. Αυτό σημαίνει πως έχει μεγαλύτερη θερμογόνο δύναμη, δηλαδή ανά λίτρο θα μας δώσει περισσότερα χιλιόμετρα. Επίσης, έχει πολύ υψηλό αριθμό κετανίου και

50

προκαλεί πολύ λιγότερο θόρυβο. Αυτήν τη στιγμή δοκιμάζεται σε πραγματικό κινητήρα αυτοκινήτου σε ένα εργαστήριο στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο». Η Στέλλα Μπεζεργιάννη ασχολείται με το τηγανέλαιο από το 2007. Εχοντας πάρει το 2001 το διδακτορικό της από το τμήμα Χημικών Μηχανικών του Πανεπιστημίου Lehigh στη Βηθλεέμ της Πενσιλβάνια των ΗΠΑ και έχοντας εργασιακή εμπειρία στο τμήμα έρευνας μεγάλης πετρελαϊκής εταιρείας, επέστρεψε το 2005 στην Ελλάδα και στο ΕΚΕΤΑ. «Το πεδίο ειδίκευσής μου ήταν τα βιοκαύσιμα, ένας τομέας που ήταν στις δόξες του πριν από πέντε χρόνια, αλλά έπεσε σε δυσμένεια λόγω του ανταγωνισμού που είχε με τις διατροφικές καλλιέργειες. Ετσι έστρεψα όλη την ερευνητική μου δραστηριότητα στο τηγανέλαιο, του έδωσα πραγματικά όλη την ψυχή και όλη μου την ενέργεια, φέρνοντας γι’ αυτή την ιδέα προτάσεις από την Ε.Ε. για να το στηρίξουν, από το ΕΣΠΑ, από τα Ελληνικά Πετρέλαια, από εθνικούς πόρους κ.α. Η εξέλιξη της τεχνολογίας οφείλεται πραγματικά στο γεγονός ότι ασχολούμαι με αυτό το αντικείμενο με πολλή αγάπη».

51

Τμήμα του εργαστηρίου στο Ινστιτούτο Τεχνικής Χημικών Διεργασιών, όπου γίνεται η επεξεργασία του τηγανελαίου.

Η ομάδα (στην οποία επίσης συμμετέχουν ως επιστημονικοί συνεργάτες οι Αγγελική Καλογιάννη, Αθανάσιος Δημητριάδης και Γεώργιος Μελετίδης) συνεργάζεται με την Ενωση Εστιατόρων-Ψητοπωλών της Θεσσαλονίκης για την προμήθεια της πρώτης ύλης. Την ποσότητα συγκεντρώνει ο Δήμος Θεσσαλονίκης, ο οποίος επιπλέον θα διαθέσει ένα απορριμματοφόρο, το οποίο θα κινηθεί για έξι μήνες αποκλειστικά με το νέο βιοντίζελ, ώστε να δοκιμαστεί η μέθοδος σε απόλυτα πραγματικές καθημερινές συνθήκες. Η δρ. Μπεζεργιάννη περιγράφει τη διαδικασία παραγωγής: «Το τηγανέλαιο έρχεται στο εργαστήριό μας, φιλτράρεται ώστε να απομακρυνθούν τα υπολείμματα τροφής και στη συνέχεια εισέρχεται στη μονάδα καταλυτικής υδρογονοεπεξεργασίας,

ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ Το Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ), ανέπτυξε μια νέα τεχνολογία παραγωγής βιοντίζελ από τηγανέλαια, που προβάλλει λύση όχι μόνο στο πρόβλημα της κλιματικής αλλαγής, αλλά και στη διάθεση του τηγανελαίου. Η τεχνολογία βασίζεται στην καταλυτική υδρογονοεπεξεργασία τηγανελαίου και τη μετατροπή των λιπαρών οξέων του σε παραφίνες και ναφθένια. Η συνολική διεργασία έχει υψηλό βαθμό μετατροπής που ξεπερνά το 90%. Το νέο βιοκαύσιμο είναι ένα ελαφρύ και καθαρό ντίζελ με εντυπωσιακές ιδιότητες. Σε σχέση με το συμβατικό, ορυκτό ντίζελ έχει υψηλότερο αριθμό κετανίου και υψηλότερη θερμογόνο δύναμη, άρα μικρότερη κατανάλωση καυσίμου ανά χλμ. Η τεχνολογία εφαρμόζεται πιλοτικά για την παραγωγή 2 τόνων του νέου καυσίμου για την επίδειξή του σε απορριμματοφόρο του Δήμου Θεσσαλονίκης, που συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα LIFE+.

52

όπου θα θερμανθεί και θα ενωθεί με υδρογόνο. Μαζί με το υδρογόνο θα μπει στον αντιδραστήρα, για να γίνει η μετατροπή των μορίων του τηγανελαίου σε μόρια παραφινών. Επιπλέον, απομακρύνουμε το άζωτο που είναι επιβλαβές. Τέλος, απομακρύνουμε το οξυγόνο, γιατί χαμηλώνει τη θερμογόνο δύναμη. Το νέο καύσιμο είναι 20% πιο αποδοτικό από το συμβατικό ντίζελ κίνησης. Με λίγα λόγια, είναι πολύ καλύτερο καύσιμο». Τα βιοκαύσιμα που δεν περιέχουν οξυγόνο -σε αντίθεση με τα συμβατικά που προέρχονται από καλλιέργειες- λέγονται παραφινικά. Αποτελούνται μόνο από δύο μόρια, άνθρακα και υδρογόνο, και είναι το μέλλον της κίνησης. «Βρισκόμουν πρόσφατα σε ένα συνέδριο όπου ακαδημαϊκοί και εταιρείες συζητούσαν τις προτάσεις τους για το τι είδους καύσιμα θα χρησιμοποιούμε τα επόμενα χρόνια. Οι αεροπορικές εταιρείες -Lufthansa, KLM, Air France- ήταν σίγουρες πως η λύση είναι τα παραφινικά καύσιμα». Στην Ελλάδα το λάδι χρησιμοποιείται σε μεγάλες ποσότητες στη μαγειρική, συνεπώς μπορεί να παραχθεί αντίστοιχα μεγάλη ποσότητα ντίζελ. Εχει υπολογιστεί ότι μπορεί να καλύψει έως και το 10% των αναγκών της χώρας, και αυτός είναι ο στόχος για το 2020. Στόχος κοντινός, γιατί η μέθοδος δεν χρειάζεται μεγάλες επενδύσεις ώστε να εφαρμοστεί σε ευρεία κλίμακα· ο εξοπλισμός υπάρχει ήδη στα διυλιστήρια. «Η καταλυτική υδρογονοεπεξεργασία εφαρμόζεται ήδη, βοηθά στην αναβάθμιση του ορυκτού ντίζελ, στη μείωση του θείου που περιέχει κ.λπ. Ξεκινάμε μια συνεργασία με τα Ελληνικά Πετρέλαια, ώστε να ενσωματώσουμε το τηγανέλαιο ως εναλλακτική τροφοδοσία για την υδρογονοεπεξεργασία. Αν επιτύχουμε το 10% της ποσότητας του διυλιστηρίου να έχει βιολογική προ-

Ο συνεργάτης της ομάδας κ. Γιώργος Μελετίδης τροφοδοτεί με τηγανέλαιο τη συσκευή. Η διαδικασία μετατροπής αρχίζει. Στη μικρή φωτογραφία, όργανο μέτρησης της πίεσης στο σύστημα παραγωγής.

Η ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΙ «Ο διαγωνισμός του ΣΕΒ και της Eurobank είναι σημαντικός, γιατί πρώτα απ’ όλα ανταμείβει τη δουλειά των ανθρώπων. Εμείς στην ομάδα μπορεί να ξέρουμε ότι η καινοτομία μας λειτουργεί και έχει μέλλον, αλλά, όταν έρχεται ένας τρίτος, ανεξάρτητος φορέας και το αναγνωρίζει αυτό, είναι ακόμα μια επιβεβαίωση ότι κάνουμε κάτι σωστό. Επίσης, θεωρώ ότι τα κριτήρια είναι αξιοκρατικά και πως οι καινοτομίες θα προβληθούν σε όλο τον κόσμο. Δεν θα μείνουν δηλαδή σε μια αναφορά, σε κάποιο συρτάρι ενός υπουργείου». Στέλλα Μπεζεργιάννη

«Το νέο καύσιμο έχει σχεδόν μηδενική ποσότητα οξυγόνου και είναι 20% πιο αποδοτικό από το συμβατικό ντίζελ κίνησης. Με λίγα λόγια, είναι πολύ καλύτερο καύσιμο.»

έλευση, αυτό θα σημαίνει περισσότερα βιοκαύσιμα στην αγορά και, φυσικά, μείωση των εισαγωγών πετρελαίου. Θα είναι σαν να το παράγουμε εμείς». Κάθε πειραματική μέθοδος έχει τα εμπόδια και τις προκλήσεις της. Προκλήσεις που ξεπερνιούνται με ακόμα μεγαλύτερη καινοτομία. «Αυτήν τη στιγμή το παραγόμενο βιοντίζελ έχει υψηλότερη θερμοκρασία τήξης από την επιθυμητή. Δηλαδή, σε μια κρύα μέρα παγώνει. Αλλά αυτό λύνεται με τη χρήση προσθέτων - κάθε καύσιμο έχει πρόσθετα που βελτιώνουν τη συμπεριφορά και τις ιδιότητές του. Η δεύτερη πρόκληση είναι πως η μέθοδος χρησιμοποιεί πολύ υδρογόνο, το οποίο απαιτεί μεγάλες ποσότητες ενέργειας για να παραχθεί. Σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Τεχνικής Χημικών Διεργασιών έχουμε στήσει φωτοβολταϊκά και με τη χρήση ηλιακής ενέργειας και

ηλεκτρόλυσης παράγεται υδρογόνο για τη διεργασία μας. Κάτι παρόμοιο θα μπορούσαν να κάνουν και τα διυλιστήρια, που έτσι κι αλλιώς παράγουν υδρογόνο. Θα μπορούσαν να παράγουν και λίγο πιο φθηνά, και λίγο πιο αειφόρα». Η χρήση τηγανελαίου απαλλάσσει το περιβάλλον από μια τεράστια επιβάρυνση. «Πρώτον, δεν έρχεται σε σύγκρουση με τις διατροφικές καλλιέργειες. Δεν δεσμεύει, δηλαδή, εκτάσεις που θα μπορούσαν να θρέψουν κόσμο. Δεύτερον, μειώνει την απόρριψη τηγανελαίου στο περιβάλλον. Ενα λίτρο να πετάξουμε σε ένα ποτάμι μπορεί να μολύνει ένα εκατομμύριο λίτρα νερού, ποσότητα που καλύπτει τις ανάγκες ενός ανθρώπου για δεκατέσσερα χρόνια, ενώ διαταράσσει την ισορροπία στον υδροφόρο ορίζοντα, στις θάλασσες και όπου υπάρχει νερό». K

53

Μια νέα πρωτοποριακή μέθοδος μελετά την ποιότητα των οστών και επιτρέπει την έγκαιρη διάγνωση της οστεοπόρωσης με απλό, ανώδυνο και σύντομο τρόπο. Του Aθω Δημουλά

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ: Μέθοδος αξιολόγησης δομικής ακεραιότητας οστών ΦΟΡΕΑΣ: Πανεπιστήμιο Πατρών, Εργαστήριο Στοιχείων Μηχανών, Τμήμα Μηχανολόγων και Αεροναυπηγών Μηχανικών E-MAIL ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: panteliu@mech.upatras.gr ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Σοφία Παντελιού ΣΥΝΕΡΕΥΝΗΤΗΣ: Ιωάννης Σαρρής ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ: Γιάννης Σαρρής (μηχανικός παραγωγής), Γεώργιος Αναστασόπουλος (Δρ Μηχανολόγος και αεροναυπηγός μηχανικός), καθηγητής Ιωάννης Βαράκης (Ιατρική), καθηγητής Χρίστος Κοντογιάννης (Φαρμακευτική), καθηγητής Γεώργιος Λυρίτης (Ιατρική), αναπληρώτρια καθηγήτρια Ελένη Παπαδάκη (Ιατρική), Παναγιώτα Ράπτου (Ιατρική).

H καινοτομία της ομάδας είναι εύχρηστη σαν πιεσόμετρο. Στην απέναντι σελίδα, η αν. καθ. Σοφία Παντελιού (στη μέση) με τους συνεργάτες της. Από αριστερά, Αχ. Θεοχάρης (επ. καθ. Χημείας), Νικ. Καραμάνος (καθ. και πρόεδρος του τμ. Χημείας), Δημ. Βύνιος (καθ. Χημείας), Ηλ. Παναγιωτόπουλος (καθ. Ιατρικής), Μαλβίνα Ορκουλα (λέκτορας Φαρμακευτικής), Διον. Παπαχρήστου (επ. καθ. Ιατρικής) και Ειρήνη-Εύα Τριανταφυλλίδου (διδάκτωρ Βιοχημείας).

«Αυτό εδώ έχει μια ρωγμή, το καταλάβατε;» ρωτάει η κ. Σοφία Παντελιού, αφού πρώτα χτυπάει ελαφρώς με το δάχτυλό της ένα βαζάκι, σε μια προσπάθεια να μας εξηγήσει, όσο πιο παραστατικά, τη λογική της έρευνάς της. «Αν βάλουμε ενέργεια με το χτύπημα του χεριού μας σε κάτι που έχει τρύπες ή ελαττώματα, λέμε ότι η ενέργεια πάει και πέφτει σε αυτές τις τρύπες. Αν βρεις έναν τρόπο να μετρήσεις πόση ενέργεια χάνεται, καταλαβαίνεις πόσες τρύπες έχει». Η κ. Παντελιού είναι αναπληρώτρια καθηγήτρια στο τμήμα Μηχανολόγων και Αεροναυπηγών Μηχανικών του Πανεπιστημίου Πατρών, στο εργαστήριο Στοιχείων Μηχανών του κατασκευαστικού τομέα. Αν και μηχανολόγος, το πεδίο των ερευνών της εκτείνεται και σε άλλους χώρους. Εν προκειμένω, παρατηρεί τις μεταβολές στην ποιότητα των οστών. «Η διδακτορική και μεταδιδακτορική μου έρευνα αφορούσε σε μεθόδους αξιολόγησης μεταβολών ποιότητας των μεταλλικών κατασκευών. Ανέπτυξα μέθοδο παρακολούθησης μεταβολών δομικής ακεραιότητας (φυσαλίδες ή ρωγμές) σε μεταλλικά στοιχεία και στη συνέχεια άρχισα να πειραματίζομαι με άλλα υλικά: κεραμικά και σύνθετα. Κάποια στιγμή, έτυχε να βρε-

54

θώ σε ένα ιατρικό περιβάλλον και υπέπεσε στην αντίληψή μου ότι τα οστά θεωρούνται κι αυτά σύνθετα υλικά. Αποφάσισα να δοκιμάσω τη μέθοδό μου κι εκεί», θυμάται η κ. Παντελιού, εξηγώντας πώς ξεκίνησαν όλα. Ετσι, άρχισε να ασχολείται με την παρατήρηση των οστών και κάπως έτσι κατέληξε σήμερα να παρουσιάζει μια πρωτοποριακή μέθοδο για διάγνωση οστεοπόρωσης, που περιλαμβάνει εξισώσεις ανάλυσης και μετρητικό μηχάνημα, το οποίο κατασκεύασε ο συνεργάτης της, ο μηχανικός παραγωγής Γιάννης Σαρρής. «Είναι ένα εργαλείο παρακολούθησης», εξηγεί η κ. Παντελιού. «Παρακολουθούμε την ποιότητα των οστών, τη δομική τους ακεραιότητα και καταγράφουμε τις μεταβολές που συμβαίνουν στα οστά, τις αποκλίσεις από ένα αρχικό επίπεδο μετρήσεων». Υπολογίζεται ότι η συσκευή δεν έχει μεγάλο κόστος παραγωγής, κι έτσι θα μπορεί να βρίσκεται σε κάθε ιατρείο, ακόμη και σε σπίτια για οικιακή χρήση, όπως κάποιος έχει ένα πιεσόμετρο. Πρόκειται για ένα πολύ απλό μηχάνημα, με το οποίο ο εξεταζόμενος υποβάλλεται σε μια ελάχιστη ταλάντωση και τα στοιχεία εμφανίζονται κατευθείαν στον υπολογιστή. Βέβαια, δεν χρειάζεται καθημερινή χρήση. Εκτός

55

Οι τιμές που προκύπτουν μέσω της πρωτοποριακής μεθόδου παρατήρησης των οστών εμφανίζονται αυτόματα στην οθόνη ενός υπολογιστή.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Πρωτότυπη συσκευή μέτρησης μεταβολικών νόσων οστών (π.χ. οστεοπόρωση). Εχουν ολοκληρωθεί: η βασική έρευνα, ο σχεδιασμός, η κατασκευή πρωτοτύπου. Εχουν πραγματοποιηθεί μετρήσεις σε πειραματόζωα και γυναίκες σε σύγκριση με όλες τις συμβατικές μεθόδους. Πλεονεκτήματα της μεθόδου σε σχέση με όλες τις συμβατικές: 1. Μικρή διάρκεια (2 - 3 λεπτά). 2. Απουσία ακτινοβολίας - πόνου - επεμβατικότητας (μπορεί να γίνεται με οποιαδήποτε συχνότητα). 3. Απλή διαδικασία. 4. Φορητότητα. 5. Χαμηλό κόστος. 6. Υψηλή ευαισθησία. 7. Εγκαιρη ανίχνευση οστεοπόρωσης. 8. Συσχέτιση αποτελεσμάτων με εκείνα όλων των συμβατικών (δεν συμβαίνει μεταξύ τους). 9. Επαναληψιμότητα.

10. Αντικειμενικότητα. 11. Δυνατότητα τηλεμεταφοράς δεδομένων για κεντρική διάγνωση σε απομακρυσμένους ασθενείς, καθώς και δυνατότητα φροντίδας ατόμων τρίτης ηλικίας, χωρίς υποχρεωτική μετακίνηση ασθενούς ή νοσηλευτικού προσωπικού (με αισθητήρα στον ασθενή). Ετσι, οι μετακινήσεις θα περιορίζονται μόνο για βεβαιωμένο λόγο. Συμπέρασμα: Η μέθοδος είναι το ανταγωνιστικότερο εργαλείο για την αξιολόγηση της ποιότητας των οστών, την παρακολούθηση της εξέλιξης της οστεοπόρωσης και την επίδραση της χορηγούμενης φαρμακευτικής αγωγής.

56

από ειδικές περιπτώσεις, οι μεταβολές των τιμών των οστών είναι αργές και χρειάζεται να λαμβάνονται μετρήσεις περίπου μία φορά το χρόνο. Ωστόσο, αυτές οι μεταβολές μπορεί να είναι πολύ σημαντικές και η καταγραφή τους ενδέχεται να αποτρέψει την επιδείνωση της νόσου. Οπως προσθέτει ο καθηγητής Δημήτρης Βύνιος, επιστημονικός συνεργάτης της κ. Παντελιού, «η αύξηση του μέσου όρου ζωής στον δυτικό κόσμο έχει ως αποτέλεσμα τον εκφυλισμό των οστών, και μια νόσος όπως η οστεοπόρωση εμφανίζεται όλο και περισσότερο. Οι άνθρωποι μεγαλώνοντας γίνονται δυσκίνητοι και επιρρεπείς στα τραύματα. Συνεπώς, η έγκαιρη διάγνωση και η πρόβλεψη είναι πολύτιμες». Μέχρι στιγμής, τα αποτελέσματα σε όλους τους κύκλους των πειραμάτων που έγιναν ήταν πολύ ενθαρρυντικά. «Μας έδωσαν την πεποίθηση ότι οδηγούμαστε σε ένα εργαλείο με εξαιρετικά πλεονεκτήματα σχετικά με όλες τις υπάρχουσες έγκριτες μεθόδους», λέει η κ. Παντελιού. Σήμερα, οι μέθοδοι μέτρησης οστικής πυκνότητας που εφαρμόζονται είναι ακτινολογικές, λέει ο καθηγητής Ορθοπεδικής Ηλίας Παναγιωτόπουλος, γεγο-

Τα πρώτα αποτελέσματα των δοκιμών δείχνουν ότι η μέθοδος υπερτερεί όσων χρησιμοποιούνται σήμερα. Κάτω, το εργαστήριο του τμήματος των Μηχανολόγων και Αεροναυπηγών Μηχανικών του Πανεπιστημίου Πάτρας.

Η συσκευή δεν έχει μεγάλο κόστος παραγωγής, κι έτσι θα μπορεί να βρίσκεται σε κάθε ιατρείο, ακόμη και σε σπίτια για οικιακή χρήση, όπως κάποιος έχει ένα πιεσόμετρο.

Η ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΙ «Το νομικό και θεσμικό πλαίσιο απουσιάζει από την Ελλάδα. Αυτό το έλλειμμα αποτρέπει οποιονδήποτε να εντάξει σε μια γραμμή παραγωγής ένα καινούργιο προϊόν. Γι’ αυτό χαίρομαι με το διαγωνισμό της Eurobank και του ΣΕΒ, γιατί είναι μια εξαιρετική ευκαιρία να αναδειχτούν θετικά καινοτόμα επιτεύγματα του ελληνικού δημόσιου Πανεπιστημίου και να προβληθεί η προσπάθειά μας σε ανθρώπους που ενδιαφέρονται σοβαρά. Η συσκευή δεν είναι στην παραγωγή. Εχει δοκιμαστεί κλινικά, είδαμε τα αποτελέσματα και κατασκευάσαμε το πρώτο μηχάνημα. Για να περάσει στο επόμενο στάδιο και να βγει στην αγορά, πρέπει να υπάρχει κάποιο επενδυτικό ενδιαφέρον. Υπάρχουν τρόποι να ωφεληθεί η χώρα από το γεγονός ότι έχουμε προϊόντα, να ωφεληθεί και το ίδρυμα στο οποίο βρισκόμαστε αλλά και οι άνθρωποι που έχουν δουλέψει εδώ. Ευχόμαστε τα αποτελέσματα του διαγωνισμού να αφυπνίσουν και να επαναπροσανατολίσουν τους φορείς που θα έπρεπε να πρωτοστατούν στη σύνδεση Πανεπιστημίων και Βιομηχανίας και στην αξιοποίηση της καινοτομίας. Ανάπτυξη χωρίς έρευνα και καινοτομία δεν υπάρχει.» Σοφία Παντελιού

νός που υποβάλλει τον εξεταζόμενο σε μεγάλη δόση ακτινοβολίας, αλλά και δίνει ένα μονοδιάστατο αποτέλεσμα. Επειδή το οστό είναι ένας ζωντανός ιστός, που συνεχώς καταστρέφεται και σχηματίζεται, και η κατάστασή του επηρεάζεται από οτιδήποτε, έχει πολύ μεγάλη σημασία να υπάρχει τρισδιάστατη τιμή στο αποτέλεσμα της εξέτασης. «Η μέθοδός μας δίνει ένα νούμερο που αφορά στον όγκο, βλέπει το φαινόμενο τρισδιάστατα, στο χώρο. Είναι ανώδυνη, μη επεμβατική και συνεπώς δεν επιβαρύνει τον οργανισμό. Επίσης, είναι απλή και πολύ γρήγορη. Το αποτέλεσμα βγαίνει μετά 1 με 2 λεπτά». K

57

ΓΕΝΕΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ... ΤΣΕΠΗΣ Ενα καινοτόμο chip αντικαθιστά τον ογκώδη και πολυδάπανο εργαστηριακό εξοπλισμό που χρησιμοποιείται στις γενετικές εξετάσεις, μειώνει το κόστος και ελαχιστοποιεί την πιθανότητα λάθους. Της Αντζης Σαλταμπάση

Τυπικό μικρορροϊκό κυκλώματος (chip) σε διαφανές πλαστικό - σχεδιασμός και κατασκευή Ινστιτούτου Μικροσυστημάτων στο Μάιντς της Γερμανίας (ΙΜΜ).

ΚΑΙΝΟΤΟΜIA: Lab-on-a-chip biochip και point-of-care συσκευή για γενετικές αναλύσεις και μοριακή διαγνωστική. ΦΟΡΕΑΣ: Micro2Gen ΕΠΕ / Τεχνολογικό και Επιστημονικό Πάρκο Αττικής «Λεύκιππος» E-MAIL ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: atir@micro2gen.com ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Αθανάσιος Δεμίρης ΚΥΡΙΑ ΜΕΛΗ ΟΜΑΔΑΣ: Σπυρίδων Μπλιώνας (founder), Aθανάσιος Δεμίρης (R&D director), Νικόλαος Βασιλειάδης (technical manager)

58

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Η Micro2Gen είναι μια εταιρεία κατασκευής βιοϊατρικών συσκευών και παροχής υπηρεσιών γενετικών αναλύσεων και μοριακής διαγνωστικής. Οι πρωτοποριακές αυτές υπηρεσίες διάγνωσης ασθενειών βασίζονται σε γενετικά δεδομένα (DNA). Υλοποιούνται με τη χρήση ενός καινοτόμου Lab-on-a-chip biochip και της αντίστοιχης συσκευής διαχείρισης της διαγνωστικής εξέτασης και ανάγνωσης των αποτελεσμάτων του biochip. Στo biochip ολοκληρώνονται τρεις διαφορετικές διεργασίες, οι οποίες σήμερα γίνονται σε τρεις θέσεις εργασίας εργαστηρίων

γενετικών ελέγχων, χρησιμοποιώντας πολύπλοκες διεργασίες και μεγάλα μηχανήματα-αναλυτές. Οι τρεις αυτές διεργασίες είναι η απομόνωση και ο καθαρισμός του DNA από το δείγμα (σταγόνα αίματος), η ενίσχυση του DNA, η υβριδοποίηση DNA και η ανίχνευση, διαδικασία η οποία οδηγεί στον εντοπισμό συγκεκριμένων μεταλλάξεων που σχετίζονται με ασθένειες (π.χ. καρκίνος) ή στον ακριβή εντοπισμό παθογόνων μικροβίων για στοχευμένη θεραπεία λοιμώξεων.

Η ομάδα με το καινοτόμο μηχάνημα αναλύσεων. Από αριστερά: Αλέξανδρος Μπλιώνας (ι0ατρός - Γενετική και κλινικές εφαρμογές), Βαγγέλης Χαλκιαδάκης (φυσικός - Lab-on-achip packaging), Τάσος Μωραΐτης (ηλεκτρονικός μηχανικός - Ενσωματωμένα συστήματα), Γιώργος Κρητικός (πληροφορικός - Βιοπληροφορική, εφαρμογές λογισμικού), Αντώνης Ανυφαντής (ηλεκτρονικός μηχανικός - Σχεδιασμός κυκλωμάτων), Γιάννης Ράμφος (ηλεκτρολόγος μηχανικός - Αναλογικά κυκλώματα), Σπύρος Μπλιώνας (φυσικός - σύμβουλος έρευνας & ανάπτυξης) και καθιστοί από αριστερά: Θάνος Δεμίρης (Βιοϊατρική Πληροφορική - υπεύθυνος έρευνας και ανάπτυξης, Σχεδιασμός εφαρμογών), Νίκος Βασιλειάδης (φυσικός – Σχεδιασμός συστημάτων)

59

Η ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΙ «Ο διαγωνισμός του ΣΕΒ και της Eurobank προσφέρει το ιδανικό πλαίσιο για νέες καινοτόμους επιχειρήσεις που θέλουν να έρθουν σε επαφή με πιθανούς επενδυτές, να προβάλουν το έργο τους και να αξιολογηθούν από ειδικούς του χώρου, μετρώντας έτσι τις δυνάμεις τους. Αποτελεί ιδανική ευκαιρία για κάθε start-up εταιρεία, χωρίς να αφιερώσει υπερβολικό χρόνο, να προβάλει πολύ πιο αποδοτικά τις εργασίες της και τους εμπορικούς στόχους της.» Θάνος Δεμίρης

Το μηχάνημα των αναλύσεων παρέχει ενσωματωμένους καινοτόμους μηχανισμούς ελέγχου με κάμερα, των πειραματικών διεργασιών που έχουν αναπτυχθεί εξ'ολοκλήρου από τη Micro2Gen.

Η Micro2Gen δημιουργήθηκε αρχικά ως μια μικρή spin-off εταιρεία, προερχόμενη από τη Διεύθυνση Αναπτυξιακών Προγραμμάτων της Intracom, η οποία δραστηριοποιούνταν ερευνητικά στη γονιδιακή ανάλυση αίματος, και συγκεκριμένα στην ανίχνευση της μεσογειακής αναιμίας, της κυστικής ίνωσης και των συγγενών καρδιοπαθειών. Σήμερα η εταιρεία έχει βρει τον δικό της δρόμο και απασχολεί μια διεπιστημονική ομάδα που εξειδικεύεται στο σχεδιασμό καινοτόμων λύσεων και συσκευών μοριακής διαγνωστικής, καθώς και του απαραίτητου λογισμικού. Και έχει ήδη σημειώσει την πρώτη της επιτυχία. Η συσκευή, η οποία και προκρίθηκε στο διαγωνισμό, υποκαθιστά με επιτυχία τα πολύπλοκα, ακριβά και ογκώδη μηχανήματα που χρησιμοποιούν τα εξειδικευμένα γενετικά εργαστήρια. «Αυτήν τη στιγμή οι γενετικές εξετάσεις απαιτούν πολυδάπανο εξοπλισμό μεγέθους περίπου όσο ένα μικρό δωμάτιο και μεγάλη ποσότητα αίματος. Εμείς συμπτύσσουμε τον εξοπλισμό σε ένα μικρό τσιπάκι, 12 επί 8 εκατοστών, και με αυτόν τον τρόπο μειώνουμε το κόστος της εξέτασης και ελαχιστοποιούμε την πιθανότητα λάθους. Γι’ αυτό και ονομάζουμε την καινοτομία lab-on-chip, δηλαδή ένα ολόκληρο εργαστήριο σε τσιπάκι. Τελικός στόχος είναι οι εξετάσεις να γίνονται επιτόπου από τον γιατρό, ο οποίος θα παίρνει αίμα με ένα απλό τσίμπημα, θα το τοποθετεί σε ένα μικρό κουτί μεγέθους τυπικού εκτυπωτή, θα πατάει το “start” και το πολύ σε μισή ώρα θα έχει το αποτέλεσμα με κόστος 20 ευρώ. Με τη σημερινή τεχνολογία οι εξετάσεις χρειάζονται το λιγότερο μερικές ώρες για να ολοκληρωθούν», εξηγεί ο Θάνος Δεμίρης, διδάκτωρ Ιατρικής Πληροφορι-

60

κής του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης. Η συμβατική διαδικασία που ακολουθείται σήμερα είναι: συλλογή τουλάχιστον μιας σύριγγας αίματος, κατόπιν απομόνωση του DNA, πολλαπλασιασμός της ποσότητας αίματος με τεχνητό τρόπο και, τέλος, έλεγχος για να διαπιστωθεί αν υπάρχουν πολυμορφισμοί, δηλαδή αποκλίσεις από το φυσιολογικό. Ενα από τα κρίσιμα επιτεύγματα της καινοτομίας είναι ότι απαιτεί μόνο μία σταγόνα αίματος ή βιολογικού υγρού, γεγονός που ισοδυναμεί με μείωση του κόστους των γονιδιακών εξετάσεων, αφού δεν θα χρειάζονται πλέον τα 10 - 20 ml αίματος και κατά συνέπεια θα είναι και πολύ μικρότερες οι ποσότητες αντιδραστηρίων, που κοστίζουν πολλά χρήματα. Η καινοτομία θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί ακόμη και από μη εξειδικευμένους βιολόγους ή γιατρούς. Το ουσιαστικότερο πλεονέκτημα βεβαίως είναι ότι η εξέταση θα γίνει πολύ πιο αξιόπιστη, αφού μειώνεται ο ρόλος των ακαθόριστων παραγόντων και επιτυγχάνεται μεγαλύτερη ακρίβεια. Αυτήν τη στιγμή εμπορικά κυκλοφορούν παρεμφερή συστήματα που ενσωματώνουν εν μέρει τις παραπάνω λειτουργίες ανάλυσης, αλλά ακόμη δεν υπάρχει πλήρως ολοκληρωμένη λύση και παγκοσμίως είναι λίγες οι ερευνητικές ομάδες που ασχολούνται με την ανάπτυξη τέτοιων λύσεων. Το προϊόν της Micro2Gen βρίσκεται στη φάση των δοκιμών και σε ένα χρόνο θα αρχίσει να σχεδιάζεται η βιομηχανοποίησή του. Η ομάδα έχει προσαρμόσει την καινοτομία σε γενετικές ασθένειες, όπως οι συγγενείς καρδιοπάθειες, η κυστική ίνωση και η

Ο έλεγχος του συστήματος γίνεται μέσα από ευέλικτο ειδικό λογισμικό, το οποίο μπορεί να προσαρμοστεί σε διαφορετικές συνθήκες πειραμάτων με πολύ απλό και εύκολο στη χρήση τρόπο.

Tο λογισμικό έχει επίσης αναπτυχθεί εξολοκλήρου από τη Micro2Gen.

μεσογειακή αναιμία, αλλά σύμφωνα με το νεαρότερο μέλος της ομάδας, τον αναπληρωτή καθηγητή στο Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Τηλεπικοινωνιών Αλέξανδρο Μπλιώνα, οι εφαρμογές είναι απεριόριστες: «Το γονιδίωμα αποτελείται περίπου από 30.000 γονίδια και ένα 5% σχετίζεται με ασθένειες, οπότε εν δυνάμει έχουμε πάνω από 1.500 διαφορετικά διακριτά τεστ γενετικών ασθενειών. Εμείς επιλέξαμε αρχικώς 3, αλλά η εφαρμογή αφορά όλα τα τεστ». Ο κ. Δεμίρης θυμάται μια ιστορία από το χώρο του ισπανικού ποδοσφαίρου, όπου ένας αθλητής διεγνώσθη με συγγενή καρδιοπάθεια, έβαλε έναν εμφυτεύσιμο απινιδωτή και, όταν υπέστη καρδιακό επεισόδιο στο γήπεδο, σώθηκε και συνέχισε το παιχνίδι: «Είναι μια μεγάλη πρόκληση για μας να δώσουμε τη δυνατότητα να πραγματοποιούνται με μικρό κόστος και αξιόπιστα αυτές οι σημαντικές εξετάσεις». Μελλοντικά η καινοτομία μπορεί να χρησιμοποιηθεί στον τομέα της αγροτοτεχνολογίας, ελέγχοντας για παράδειγμα το γενετικό αποτύπωμα των φυτών ή των τροφίμων, αλλά και στη φαρμακογενετική, εξατομικεύοντας το είδος της θεραπείας που απαιτείται για κάθε ασθενή. Η ομάδα, που αποτελείται από δέκα «εξίσου σημαντικά μέλη», έχει ήδη αρκετές συνέργειες με ερευνητικά ιδρύματα, όπως ο «Δημόκριτος», όπου και στεγάζεται, το Ινστιτούτο Βιοϊατρικών Επιστημών Φλέμινγκ, το Ιδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών, το Ινστιτούτο Τεχνολογικών Ερευνών στην Κρήτη, το ΑΤΕΙ Κρήτης, ερευνητικά κέντρα κυρίως της Γερμανίας και της Ισπανίας και εταιρείες του εξωτερικού. «Είμαστε

Μελλοντικά η καινοτομία μπορεί να χρησιμοποιηθεί στον τομέα της αγροτοτεχνολογίας αλλά και στη φαρμακογενετική, εξατομικεύοντας το είδος της θεραπείας που απαιτείται για κάθε ασθενή. start-up, που σημαίνει ότι στο μετοχικό μας σχήμα συμμετέχουν οι απασχολούμενοι επιστήμονες και μηχανικοί, οι ρυθμοί εργασίας είναι εντατικοί, δεν υπάρχει ιεραρχία και μας χαρακτηρίζει η ευελιξία και η ταχύτατη ανάπτυξη», σημειώνει ο κ. Σπύρος Μπλιώνας, ιδρυτής της Micrο2Gen και αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Επιστήμης και Τηλεπικοινωνιών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου. Σύμφωνα με τον κ. Δεμίρη, η συνεργασία με επενδυτές είναι το επόμενο βήμα: «Η εταιρεία μας ξεκίνησε χωρίς επενδυτές και αναπτύχθηκε σημαντικά μέσα στα πρώτα 3 χρόνια με ιδία χρηματοδότηση και τη βοήθεια ερευνητικών επιδοτούμενων προγραμμάτων. Τώρα βρισκόμαστε στη φάση που αναζητούμε επενδυτές, ώστε τα επόμενα βήματα βιομηχανοποίησης και περαιτέρω έρευνας να επιτευχθούν δυναμικά και πιο γρήγορα. Ηδη έχουμε ξεκινήσει συζητήσεις και όλα δείχνουν ότι η προσπάθειά μας βρίσκει ενδιαφέρον». K

61

ΠΟΣΙΜΟ ΝΕΡΟ ΣΕ ΟΛΟ ΤΟ ΧΩΡΙΟ Ενα φίλτρο βιολογικής επεξεργασίας πόσιμου νερού λειτουργεί στο νομό Αχαΐας, επιτρέποντας σε κατοίκους της περιοχής να πίνουν με ασφάλεια νερό από τη βρύση. Του Άθω Δημουλά

ΚΑΙΝΟΤΟΜIA: Νέου τύπου φίλτρο για βιολογική επεξεργασία πόσιμου νερού με υψηλή αποτελεσματικότητα και χαμηλό κόστος. ΦΟΡΕΑΣ: Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων E-MAIL ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: dvagenas@cc.uoi.gr ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Δημήτριος Βαγενάς ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΣ: Aθανασία Τεκερλεκοπούλου Από το εσωτερικό του φίλτρου, το νερό πέφτει στην επιφάνεια του πυριτικού χαλικιού. Στη δεξιά σελίδα, ο κ. Δ. Βαγενάς με τη συνεργάτιδά του, κ. Αθανασία Τεκερλεκοπούλου, με φόντο την καινοτομία τους.

«Μύρισε αυτό το νερό», με προέτρεψε ο κ. Δημήτριος Βαγενάς, αφού είχε γεμίσει μπροστά μου ένα ποτήρι από τη βρύση. Ηταν αδύνατον. Η δυσοσμία του δεν επέτρεπε ούτε καν να το πλησιάσεις. «Αυτό είναι το νερό που βγαίνει από τις γεωτρήσεις της περιοχής. Αυτό το νερό πήγαινε στα σπίτια μέχρι να φτιάξουμε το φίλτρο!». Το φίλτρο αποτελεί έργο ζωής για τον κ. Δημήτριο Βαγενά, καθηγητή Περιβαλλοντικών Συστημάτων του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Πρωτοασχολήθηκε με αυτό το 1991, όταν και ξεκίνησε το διδακτορικό του στο Πανεπιστήμιο της Πάτρας, με το φίλτρο να αποτελεί μέρος του διδακτορικού του. Περίπου επτά χρόνια αργότερα, η ιδέα επανήλθε στο προσκήνιο και η προσπάθεια εφαρμογής της πήρε το δρόμο της, σε συνεργασία με την κ. Αθανασία Τεκερλεκοπούλου, όταν αυτή ήταν ακόμα υποψήφια διδάκτωρ στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Η έρευνα είχε μεγάλη απήχηση στον επιστημονικό κόσμο, αλλά έμενε να εφαρμοστεί και εκτός εργαστηρίων. «Δεν ήταν εύκολο. Μπλέξαμε στα γρανάζια της γραφειοκρατίας του Δημοσίου και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης». Ωστόσο, πριν από τέσσερα χρόνια, με τη βοήθεια ενός προγράμματος

62

μέσα από τους πόλους καινοτομίας του Επιστημονικού Πάρκου Πατρών, το φίλτρο κατασκευάστηκε στο χωριό Νέο Βουπράσιο στο νομό Αχαΐας και πλέον οι κάτοικοι πίνουν νερό βιολογικά επεξεργασμένο μέσω αυτού. Εως τότε οι άνθρωποι έπιναν αποκλειστικά εμφιαλωμένο και χρησιμοποιούσαν αυτό που ερχόταν από τις γεωτρήσεις μόνο για άλλες χρήσεις - κάτι που συμβαίνει ακόμη σε όλα τα γειτονικά χωριά. «Οι δοκιμές μας διήρκεσαν έναν ολόκληρο χρόνο. Σε εβδομαδιαία βάση κάναμε συνεχώς μετρήσεις, ξενυχτώντας χειμώνα - καλοκαίρι, για να δούμε εάν αντέχει το φίλτρο στη θερμοκρασία, εάν αντέχουν οι μικροοργανισμοί, τι γίνεται με τις διακοπές του νερού. Τελικώς, φτάσαμε σε ένα σημείο όπου μπορέσαμε να εγγυηθούμε ότι λειτουργεί καλά», λέει ο κ. Βαγενάς. Πρόκειται για μια απλή κατασκευή, που υποδέχεται το νερό των γεωτρήσεων, το επεξεργάζεται βιολογικά, απομακρύνει το υδρόθειο, την αμμωνία, το σίδηρο και το μαγγάνιο, και το προωθεί στα σπίτια καθαρό. «Ολα αυτά είναι αποτέλεσμα μαθηματικής μοντελοποίησης, δεν είναι απλώς μια δεξαμενή», τονίζει ο κ. Βαγενάς. Αλ-

63

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Bιολογικό φίλτρο για την ταυτόχρονη απομάκρυνση υδρόθειου, αμμωνίας, σιδήρου και μαγγανίου από το πόσιμο νερό. Πρόκειται για ένα σύστημα προσκολλημένης ανάπτυξης, όπου οι μικροοργανισμοί που απαντώνται φυσικά στο νερό προσκολλώνται πάνω στην επιφάνεια πυριτικού χαλικιού. Καθώς αναπτύσσονται, δημιουργούν βιοφίλμ που παρέχουν πολύ μεγάλη συγκέντρωση βιομάζας και αυξημένη αντοχή σε υψηλές συγκεντρώσεις ρύπων και παροχές νερού. Επιπλέον, επιτυγχάνεται φυσική διέλευση του αέρα μέσα από τον όγκο των χαλικιών χωρίς μηχανικό αερισμό, λόγω της διαφοράς θερμοκρασίας του περιβάλλοντος αέρα και του προς επεξεργασία νερού. Με τον τρόπο αυτό, το προτεινόμενο σύστημα μπορεί και χειρίζεται ταυτόχρονα και τους τέσσερις ρύπους χωρίς λειτουργικό κόστος. Το πρωτότυπο φίλτρο κατασκευάστηκε και λειτουργεί με επιτυχία από τον Ιούνιο του 2008, στον οικισμό Ν. Βουπράσιο του νομού Αχαΐας. Η συγκεκριμένη τεχνολογία έχει προκαλέσει το ενδιαφέρον του τεχνικού κόσμου και πολλών δήμων της χώρας. Επίσης, έχει προκαλέσει το ενδιαφέρον αναπτυσσόμενων χωρών όπως η Βολιβία (Centro de Aguas y Saneamiento Ambiental, Cochabamba) και η Αίγυπτος (National Research Center, Cairo), οι οποίες αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα με την ποιότητα του πόσιμου νερού τους. Απώτερος στόχος είναι η μεταφορά της τεχνογνωσίας στις χώρες αυτές.

λωστε, το φίλτρο αυτό είναι μια καινοτόμος κατασκευή, η πρώτη στο είδος της. Το φίλτρο εδώ και σχεδόν τρία χρόνια δίνει νερό σε περίπου 200 κατοίκους. Θα μπορούσε να ικανοποιήσει τις ανάγκες ακόμη και χιλίων. «Αρχικά αντιμετωπίσαμε τη δυσπιστία των ντόπιων, οι οποίοι πίστευαν ότι θέλουμε να βγάλουμε χρήματα και όχι να κάνουμε κάτι για το χωριό. Το δικό μας κίνητρο ήταν το μεράκι μας. Για το φίλτρο δεν έχουμε πληρωθεί ούτε ένα ευρώ - αντιθέτως, έχουμε βάλει από την τσέπη μας. Το κάναμε για τους γονείς μας, τους συγχωριανούς μας,

64

για να αποδείξουμε ότι τόσα χρόνια μελέτης έφεραν αποτέλεσμα». Πλέον, οι κάτοικοι έχουν αναγνωρίσει την αξία του φίλτρου, ενώ και όσοι ζουν στην ευρύτερη περιοχή ήδη καλοβλέπουν την πιθανότητα να εγκατασταθεί και στο δικό τους χωριό ένα τέτοιο φίλτρο. Τα χρήματα που απαιτούνται για την κατασκευή του είναι ελάχιστα και τα έξοδα συντήρησης και λειτουργίας του, μηδενικά. Δεν χρειάζεται ούτε κάποιον να το επιβλέπει. «Σκεφτήκαμε σοβαρά να κάνουμε μια spin-off εταιρεία για να προβάλουμε το προϊόν μας. Αυτό θα σήμαινε, όμως,

Η ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΙ «Οταν υποβάλαμε την αίτηση συμμετοχής στο διαγωνισμό του ΣΕΒ και της Eurobank, δεν είχαμε μεγάλες προσδοκίες. Οταν λοιπόν ήλθε το γράμμα που έλεγε ότι περνάμε στην επόμενη φάση του διαγωνισμού, ήταν η στιγμή της δικαίωσης. Είναι μια αναγνώριση για τη δουλειά μας, γι’ αυτό το θεωρώ πολύ σημαντικό. Στην Ελλάδα λείπει ο μηχανισμός μεταφοράς της γνώσης σε τεχνογνωσία. Ο κάθε επιστήμονας είναι υποχρεωμένος να βρει μόνος του χρήματα για την έρευνά του. Πώς θα μπορέσει, όμως, να περάσει τον καρπό της δουλειάς του στην κοινωνία; Δεν υπάρχει ο μηχανισμός, για να γίνει η μετάβαση από το εργαστήριο στη βιομηχανία. Δεν υπάρχει σύνδεση μεταξύ κοινωνίας και πανεπιστημίου. Υπάρχει ένα μεγάλο κενό, που δεν επιτρέπει την καινοτομία.» Δημήτριος Βαγενάς

To φίλτρο έχει εγκατασταθεί στην άκρη του Νέου Βουπρασίου, στο Νομό Αχαΐας (στην αριστερή σελίδα). Πίσω από την εγκατάσταση, ο μικρός χώρος του εργαστηρίου, όπου φωτογραφίζεται η κ. Τεκερλεκοπούλου, λειτουργεί και ως εκθετήριο για όσους θέλουν να ενημερωθούν για την καινοτομία.

«Πρόκειται για μια απλή κατασκευή, που υποδέχεται το νερό των γεωτρήσεων, το επεξεργάζεται βιολογικά, απομακρύνει το υδρόθειο, την αμμωνία, το σίδηρο και το μαγγάνιο και το προωθεί στα σπίτια καθαρό.»

ότι θα πρέπει να αφήσω τη δουλειά μου και από καθηγητής να γίνω επιχειρηματίας. Εχω έλθει σε επαφή με εταιρείες, που είναι όμως διστακτικές. Το μόνο που μπορεί να πετύχει είναι να γίνει εξαγωγή της τεχνογνωσίας στο εξωτερικό». Η μέρα αυτή φαίνεται πως δεν αργεί: ενδιαφέρον για την καινοτομία έχει ήδη εκδηλωθεί από τη μακρινή Βολιβία και την Αίγυπτο. Ο κ. Βαγενάς, μάλιστα, ήδη έχει πραγματοποιήσει συνάντηση με τους Αιγύπτιους εκπροσώπους του Εθνικού Κέντρου Ερευνών του Καΐρου και σύντομα προγραμματίζει να μεταφέρει την τεχνολογία του φίλτρου και εκεί. K

65

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΗΣ ΝΟΣΟΥ ΠΑΡΚΙΝΣΟΝ Ενα σύστημα που επιτρέπει στον γιατρό να επιβλέπει τον ασθενή με νόσο Πάρκινσον από απόσταση, αποκτώντας πλήρη εικόνα των συμπτωμάτων και βοηθώντας τον να αποφασίσει για την κατάλληλη μορφή θεραπείας.

Tου Αθω Δημουλά

ΚΑΙΝΟΤΟΜIA: Ολοκληρωμένο πρόγραμμα για βέλτιστη διαχείριση ασθενών με νόσο Πάρκινσον ΦΟΡΕΑΣ: Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων E-MAIL ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: fotiadis@cs.uoi.gr ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Δημήτριος Φωτιάδης ΜΕΛΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Αλέξανδρος Τζάλλας, Μάρκος Τσίπουρας (ερευνητές) Ο κεντρικός αισθητήρας που τοποθετείται στη μέση του ασθενούς. Στην απέναντι σελίδα, ο καθ. Δημήτριος Φωτιάδης (δεύτερος από αριστερά) με τους συνεργάτες του. Από δεξιά, η νευρολόγος του Παν. Νοσ. Ιωαννίνων Μαρία Κοντογιώργη, ο Αλέξ. Τζάλλας και ο Μ. Τσίπουρας, διδάκτορες Βιοϊατρικής Τεχνολογίας, και η Ελένη Καπτή, που έκανε εκεί την πρακτική της.

«Το ποσοστό των ασθενών με νόσο Πάρκινσον ηλικίας άνω των 65 ετών αγγίζει το 1% του πληθυσμού», τονίζει εξαρχής ο κ. Δημήτρης Φωτιάδης, καθιστώντας σαφή τη σημασία της έρευνάς του. Πρόκειται για μια πολύ συχνά εμφανιζόμενη ασθένεια, τα αίτια της οποίας γίνονται σπάνια γνωστά και η θεραπεία της είναι σχεδόν αδύνατη. Δυνατή είναι συχνά η διαχείρισή της, με σκοπό να διαφυλαχθεί όσο γίνεται η ποιότητα της ζωής του ασθενούς. Πάνω σε αυτό εργάζεται ο καθηγητής κ. Φωτιάδης στο εργαστήριό του με την ομάδα του στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Σπούδασε χημικός μηχανικός στην Αθήνα και στη συνέχεια έκανε το διδακτορικό του στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότα. Σήμερα είναι καθηγητής Βιοϊατρικής Τεχνολογίας στο τμήμα Μηχανικών Επιστήμης Υλικών και διευθυντής της Μονάδας Ιατρικής Τεχνολογίας και Ευφυών Πληροφοριακών Συστημάτων. Σε μια συζήτησή του πριν από τρία χρόνια με τον καθηγητή Ιατρικής Σπυρίδωνα Κονιτσιώτη, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ένα βασικό πρόβλημα στη θεραπεία της νόσου Πάρκινσον εντοπίζεται στη δυσκολία παρακολούθη-

66

σης του ασθενούς από τον γιατρό, κάτι που έχει ως αποτέλεσμα την αδυναμία σωστής διάγνωσης της εξέλιξης της νόσου και εν συνεχεία τη σταδιακή μείωση της απόδοσης του χορηγούμενου φαρμάκου. «Στην αρχή, η κατάσταση του ασθενούς βελτιώνεται, όσο περνάει ο καιρός όμως αρχίζει και μειώνεται η δράση του φαρμάκου», λέει ο κ. Φωτιάδης. «Αυτό που σκεφτήκαμε ήταν να φτιάξουμε ένα σύστημα παρακολούθησης των ασθενών από απόσταση. Κατά την επίσκεψη στον γιατρό, ακολουθείται το πρωτόκολλο εξέτασης, όπου ζητείται από τον ασθενή να κάνει κάποιες συγκεκριμένες κινήσεις». Οι κινήσεις αυτές είναι απλές εντολές του γιατρού προς τον ασθενή να σηκωθεί, να κάνει κάποια βήματα, να κρατήσει κάτι, να ανοιγοκλείσει μια πόρτα. Η εξέταση διαρκεί περίπου μισή ώρα και κατά κανόνα γίνεται μία φορά το μήνα. «Υπάρχει όμως περίπτωση να μην εμφανιστούν τα συμπτώματα και η θεραπεία που επιλέγει ο γιατρός καταλήγει να βασίζεται περισσότερο σε περιγρα-

67

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Ολοκληρωμένο πρόγραμμα για βέλτιστη διαχείριση ασθενών με νόσο Πάρκινσον, με σκοπό την εξατομίκευση της θεραπείας του κάθε ασθενούς, μέσω συνεχούς παρακολούθησης και μετρήσεων που εκφράζουν αντικειμενικά την καθημερινή έκφανση των συμπτωμάτων του (τρόμος, βραδυκινησία, χορεία). Το ολοκληρωμένο σύστημα αποτελείται από το υποσύστημα ασθενούς και το υποσύστημα κλινικής. Το έργο στηρίζεται σε διεθνή και μακροχρόνια επιστημονική και τεχνολογική εμπειρία και αποτελεί διεθνώς καινοτόμο σύστημα, που θα προαγάγει τη σημερινή τεχνολογική στάθμιση (state of the art), καθώς μια τέτοια προσέγγιση συνεχούς παρακολούθησης, για την υποστήριξη της θεραπείας του ασθενούς, πραγματοποιείται για πρώτη φορά. Το πρόγραμμα PERFORM εδώ και τρία χρόνια «τρέχει» με χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Οι συνεργάτες του κ. Φωτιάδη στο εργαστήριο της ομάδας δοκιμάζουν το σύστημα Perform σε ένα μοντέλο ασθενούς. Διακρίνονται οι πέντε αισθητήρες στα χέρια, στα πόδια και στη μέση.

φές των συγγενών». Και αυτό είναι πάρα πολύ δυσάρεστο, καθώς το Πάρκινσον είναι μια ασθένεια η θεραπεία της οποίας βασίζεται στη διαχείριση των συμπτωμάτων. Ετσι, ο κύριος Φωτιάδης και οι συνεργάτες του, αναζητώντας χρήματα για να αντεπεξέλθουν στο κόστος κατασκευής ενός συστήματος που θα επέτρεπε στον γιατρό να παρακολουθεί τον ασθενή από απόσταση, έστειλαν μια πρόταση σε ένα πρόγραμμα επιχορήγησης της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Αυτό έγινε πριν από τρία χρόνια, τα χρήματα εγκρίθηκαν και γεννήθηκε το ένα σύστημα που πλέον ονομάζεται Perform. Πρόκειται για μια συσκευή που αποτελείται από πέντε αισθητήρες, τους οποίους φοράει ο ασθενής κάποιες ώρες μέσα στην ημέρα. Οι αισθητήρες αυτοί είναι διακριτι-

68

κοί και δεν τον εμποδίζουν στο καθημερινό του πρόγραμμα. Καταγράφουν κάποια σήματα, τα οποία υποβάλλονται σε επεξεργασία και μεταφέρονται ασύρματα σε έναν υπολογιστή που βρίσκεται κοντά του. Ο υπολογιστής αυτός διαθέτει οθόνη αφής και είναι ειδικά σχεδιασμένος ώστε να είναι φιλικός σε κάθε χρήστη ανεξαρτήτως της ηλικίας και του επιπέδου εξοικείωσης με τους υπολογιστές. Τα σήματα που συλλέγονται αναλύονται αυτόματα και τα αποτελέσματα καταλήγουν επίσης ασύρματα στον υπολογιστή του γιατρού, ο οποίος πλέον έχει πληρέστατη εικόνα της κατάστασης και μπορεί να αποφασίσει για τη θεραπεία. «Ο κάθε ασθενής είναι διαφορετικός, και έτσι πρέπει να αντιμετωπίζεται. Το δικό μας σύστημα προσφέρει

προσωποποιημένη παρακολούθηση, καθώς στα στοιχεία συνυπολογίζονται οι συνήθειες του καθενός, ο τρόπος με τον οποίο ζει, τα φάρμακά του», προσθέτει ο κ. Φωτιάδης. Ωστόσο, για να μην παρερμηνευτεί, ξεκαθαρίζει ότι «πρόκειται για ένα σύστημα υποβοηθητικό για τον γιατρό. Δεν τον αντικαθιστά». Πλέον η καινοτομία βρίσκεται στο στάδιο των κλινικών δοκιμών. «Κάνοντας όλο και περισσότερες δοκιμές, βρίσκουμε

Η ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΙ «Χαίρομαι πολύ για την επιτυχία στο διαγωνισμό του ΣΕΒ και της Eurobank, όπως χαίρομαι και για όλες τις διακρίσεις που έχουμε λάβει. Θέλω όλη αυτή η ιστορία να πάει καλά και να προχωρήσει περισσότερο για τα παιδιά που δουλεύουν μαζί μου. Είναι νέα παιδιά που έκαναν διδακτορικό μ’ εμένα, και αυτή είναι μεγάλη ευκαιρία τους. Νέοι άνθρωποι που επένδυσαν τη ζωή τους στην έρευνά μας και παράγουν προϊόντα τη στιγμή που λέμε ότι ως χώρα είμαστε σε δύσκολη θέση, επειδή δεν παράγουμε τίποτα. Το παράπονό μας είναι ότι, ενώ κάνουμε εξαιρετική δουλειά στο εργαστήριό μας και έχουμε βάλει τα Γιάννενα σε έναν παγκόσμιο ερευνητικό χάρτη, δεν υπάρχει κανείς στην Ελλάδα που να θέλει να επενδύσει για όλα αυτά.» Δημήτριος Φωτιάδης

Οι αισθητήρες είναι διακριτικοί και δεν εμποδίζουν τον ασθενή στο καθημερινό του πρόγραμμα. Καταγράφουν κάποια σήματα, τα οποία υποβάλλονται σε επεξεργασία και μεταφέρονται ασύρματα σε έναν υπολογιστή που βρίσκεται κοντά του. τα περιθώρια λάθους. Δεν μπορείς να πεις ότι υπάρχει ένα σύστημα που σημειώνει 100% επιτυχία. Στην Ιατρική δεν γίνεται αυτό. Το ζήτημα στις κλινικές δοκιμές είναι να βρεθεί ποιο είναι αυτό το ποσοστό και να αποδειχτεί ότι το δοκιμαζόμενο προϊόν είναι αξιόπιστο. Οι ακρίβειες που επιτυγχάνουμε εμείς είναι υψηλές. Κάποιες φορές είναι 100%, πάντα πάνω από 90%». K

69

AΞΙΟΠΟΙΩΝΤΑΣ ΤΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΕΙΩΝ Μια νέα μέθοδος μετατρέπει το βλαβερό για το περιβάλλον τυρόγαλα σε μαγιά, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε πολλά προϊόντα - από τυριά με βελτιωμένη γεύση και άρωμα μέχρι ζύμη αρτοποιίας και βιοκαύσιμα. Του Κώστα Δεληγιάννη

ΚΑΙΝΟΤΟΜIΑ: Παραγωγή αρχικής προβιοτικής καλλιέργειας (μαγιάς), κατάλληλης για πολλαπλές χρήσεις, με πρώτη ύλη το τυρόγαλα (απόβλητο τυροκομείων) ΦΟΡEΑΣ: Πανεπιστήμιο Πατρών - Τμήμα Χημείας E-MAIL ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: a.a.koutinas@upatras.gr ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Αθανάσιος Κουτίνας ΜEΛΗ ΟΜAΔΑΣ: Παναγιώτης Κανδύλης (διδάκτωρ ερευνητής) Μαρία Κανελλάκη, Αργυρώ Μπεκατώρου, Λούλουδα Μποσνέα, Νικόλαος Κοψαχείλης (ερευνητές). Η καινοτομία βασίζεται στο κεφίρ, μια αποικία από βακτήρια και μύκητες που χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες για την παραγωγή υγιεινού ροφήματος από γάλα. Στην απέναντι σελίδα, ο κ. Κουτίνας με τους συνεργάτες του και φοιτητές του εργαστηρίου.

Ακούγοντας ότι οι επιστήμονες από το Τμήμα Χημείας του Πανεπιστημίου Πατρών ειδικεύονται στη βιοτεχνολογία τροφίμων, ίσως κάποιος φανταστεί πως ασχολούνται με την ανάπτυξη προϊόντων που θα βασίζονται σε νέες, μεταλλαγμένες καλλιέργειες ή οργανισμούς. Ωστόσο, η δουλειά που πραγματοποιείται εδώ και περίπου τρεις δεκαετίες στην Πάτρα αποδεικνύει στην πραγματικότητα πως ο συγκεκριμένος επιστημονικός κλάδος μπορεί να οδηγήσει σε διατροφικά είδη με ανώτερα χαρακτηριστικά και ιδιότητες, χωρίς τα ηθικά ζητήματα που εγείρει η γενετική τροποποίηση. «Αυτό που προσπαθούμε να κάνουμε είναι να βελτιώσουμε τρόφιμα που προέρχονται από κάποιου είδους ζύμωση, για παράδειγμα το τυρί, το κρασί, την μπίρα ή τα αλλαντικά», εξηγεί ο κ. Αθανάσιος Κουτίνας, καθηγητής στο πανεπιστήμιο και υπεύθυνος της ομάδας. «Γι’ αυτόν το σκοπό, όμως, απομονώνουμε απόλυτα φυσικούς μικροοργανισμούς (βακτήρια, μύκητες) οι οποίοι υπάρχουν ήδη σε τροφές και κάνουν καλύτερη τη διαδικασία της ζύμωσης», συνεχίζει. Αναπτύσσοντας παράλληλα κατάλληλες τεχνικές για την αξιοποίηση αυτών των μικροοργανισμών, οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι τα νέα προϊόντα θα

70

έχουν, απεναντίας, καλύτερη γεύση και μεγαλύτερο χρόνο συντήρησης. Με αποτέλεσμα να χρειάζονται ελάχιστα ή και καθόλου συντηρητικά και χημικά βελτιωτικά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα χρήσης τέτοιων φυσικών μικροοργανισμών αποτελεί η καινοτομία με την οποία συμμετείχαν στο διαγωνισμό. Για να απομακρύνουν τη λακτόζη από το τυρόγαλα και να κάνουν έτσι το απόβλητο των τυροκομείων ακίνδυνο για το περιβάλλον, οι επιστήμονες στράφηκαν στο κεφίρ, μια αποικία από βακτήρια και μύκητες η οποία πρωτοξεκίνησε να χρησιμοποιείται στον Καύκασο πριν από αρκετούς αιώνες. Αλλωστε, αν το κεφίρ «τρέφεται» από τη λακτόζη του γάλακτος, δημιουργώντας έτσι ένα εξαιρετικά υγιεινό ρόφημα, οι επιστήμονες σκέφτηκαν ότι θα μεταβόλιζε κάλλιστα τον ίδιο υδατάνθρακα και από το τυρόγαλα. «Αν όμως μέναμε εκεί, η τεχνολογία δεν θα είχε κάποια εμπορική αξία», εξηγεί ο καθηγητής, «επομένως η πρόκληση ήταν, καθώς το κεφίρ πολλαπλασιάζεται μέσα στο τυρόγαλα, το μείγμα από τους παραγόμενους μικροοργανισμούς να έχει τέτοια σύσταση ώστε να μπορεί να χρησιμοποιηθεί για μια σειρά από προϊόντα».

71

Η μετατροπή του τυρογάλακτος από επικίνδυνο απόβλητο σε χρήσιμη μαγιά είναι μία μόνο από τις τεχνικές που έχει αναπτύξει η ερευνητική ομάδα, για την παραγωγή τροφίμων υψηλής θρεπτικής αξίας.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Η καινοτoμία αφορά στη χρήση τυρογάλακτος για παραγωγή καλλιέργειας κατάλληλης για ωρίμαση φέτας και σκληρών τυριών, βιομηχανική παραγωγή ποτού κεφίρ, παραγωγή βιοαιθανόλης, παραγωγή ξηρής ζύμης αρτοποιίας σε φακελάκι και παραγωγή πρωτεϊνούχων ζωοτροφών. Πρόκειται για προϊόν έρευνας δώδεκα ετών και αποτέλεσμα σύνθεσης είκοσι επτά διεθνών επιστημονικών δημοσιεύσεων, τριών διδακτορικών διατριβών, που είναι ώριμη για ανάπτυξη στη βιομηχανία. Η καλλιέργεια παρέχει αντίσταση στην αλλοίωση των τυριών, δημιουργία οπών, βελτίωση γεύσης και αρώματος. Επίσης, έχει χαμηλό κόστος λόγω της απλής μεθόδου θερμικής ξήρανσής της και κόστους επένδυσης, που, σε συνδυασμό με την παραγωγή μεγάλου αριθμού προϊόντων από τυρόγαλα και την αύξηση της ανταγωνιστικότητας λόγω βελτίωσης της ποιότητας, ενθαρρύνει ιδιαίτερα τους επενδυτές και οδηγεί σε εμπορικό όφελος. Εκτιμάται ότι θα χρειαστεί επένδυση σε πρώτη φάση περίπου € 1.000.000.

72

Αυτό θα εξασφαλιζόταν από τη διαδικασία επεξεργασίας, η οποία χρειάστηκε 12 ολόκληρα χρόνια για να τελειοποιηθεί. «Η τεχνολογία είναι το αποτέλεσμα σύνθεσης 27 διεθνών επιστημονικών δημοσιεύσεων και 3 διδακτορικών διατριβών», λέει χαρακτηριστικά ο κ. Κουτίνας. Αλλωστε, εκτός από το να είναι οικονομικά αξιοποιήσιμο το παραγόμενο προϊόν, η διαδικασία θα έπρεπε επιπλέον να εξασφαλίζει ότι θα είναι χαμηλό το κόστος λειτουργίας ενός εργοστασίου που θα χρησιμοποιούσε την τεχνολογία. Επίσης, ότι ο απαραίτητος εξοπλισμός μιας τέτοιας μονάδας δεν θα ήταν υπερβολικά ακριβός, ώστε η χρηματοδότηση για την κατασκευή της να είναι όσο το δυνατόν μικρότερη. «Εχοντας σήμερα επιτύχει όλους αυτούς τους στόχους, πιστεύουμε ότι το επενδυτικό ρίσκο είναι σχετικά μικρό».

Οι επιστήμονες έχουν άλλες τέσσερις ακόμη τεχνολογίες έτοιμες να αξιοποιηθούν εμπορικά. Ανάμεσά τους, και μία μέθοδο ζύμωσης μπίρας, που αυξάνει κατά 15% την παραγωγή.

Οι επιστήμονες προσπαθούν ώστε τις ίδιες προϋποθέσεις να πληρούν όλες οι τεχνολογίες που ερευνούν - τέσσερις από τις οποίες είναι επίσης έτοιμες να εφαρμοστούν βιομηχανικά. Ετσι, χρησιμοποιώντας πάλι φυσικούς μικροοργανισμούς και καινοτόμους διεργασίες, έχουν αναπτύξει μια μέθοδο για τη ζύμωση μπίρας σε πολύ χαμηλότερες θερμοκρασίες απ’ ό,τι σήμερα, με αποτέλεσμα μια ζυθοποιία να μπορεί να αυξήσει την παραγωγή της κατά 15%, τη στιγμή που η μπίρα θα έχει μεγαλύτερο χρόνο συντήρησης και καλύτερο άρωμα. Μια άλλη τεχνολογία αφορά την παραγωγή κρασιού ανώτερης ποιότητας χωρίς θειώδη συντηρητικά. «Ασχολούμαστε ακόμη και με την παραγωγή καινοτόμων προϊόντων, όπως κρασιού το οποίο θα ζυμώνεται στο ψυγείο του καταναλωτή ή λουκάνικων και τυριών με προβιοτικές ιδιότητες», συμπληρώνει ο καθηγητής, «τα οποία δεν υπάρχουν σήμερα στην αγορά». Εκτός από τον κ. Κουτίνα, βασικοί συντελεστές είναι επίσης η Μαρία Κανελλάκη και η Αργυρώ Μπεκατώρου, καθηγήτρια και επίκουρη καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Πατρών, αντίστοιχα. «Στην πραγματικότητα, όσες εφαρμογές έχουμε αναπτύξει μέσα στα τελευταία 25 χρόνια είναι προϊόν πολύ πιο συλλογικής προσπάθειας, αφού σε αυτές έχουν συμβάλει οι εργασίες και τα πειράματα δεκάδων φοιτητών», επισημαίνει ο κ. Κουτίνας. Αλλωστε, η ομάδα στελεχώνεται μόνιμα από 10 υποψήφιους διδάκτορες αλλά και πτυχιούχους από το Διακρατικό Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στη Βιοτεχνολογία Τροφίμων, που οργανώνεται από το Πανεπιστήμιο Πατρών, το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και το βρετανικό Πανεπιστήμιο του Ulster. «Στις περισσότερες περιπτώσεις, όποια τεχνολογία έχει αναπτυχθεί μέχρι σήμερα από το ελληνικό πανεπιστήμιο παρέμεινε δυστυχώς στα συρτάρια», προσθέτει ο κ. Κουτίνας, «αν

Η ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΙ «Νομίζουμε ότι για πολλές πανεπιστημιακές ομάδες ο διαγωνισμός του ΣΕΒ και της Eurobank αποτέλεσε ιδανική αφορμή για να προβάλουν το ερευνητικό έργο που πραγματοποιούν, παρά τις όποιες αντιξοότητες, κάτι που αποτέλεσε έναν από τους βασικούς λόγους που αποφασίσαμε κι εμείς να συμμετάσχουμε. Αισιοδοξούμε πως μέσα από το διαγωνισμό, η καινοτομία μας θα γίνει ευρύτερα γνωστή και στον επιχειρηματικό κόσμο, προσελκύοντας επενδυτές που θα αναλάβουν την εφαρμογή της. Η τεχνολογία είναι πλέον ώριμη για να χρησιμοποιηθεί βιομηχανικά, ενώ υπολογίζουμε ότι ένα ποσό της τάξης του 1.000.000 ευρώ θα ήταν αρκετό για να φτιαχτεί η πρώτη πιλοτική μονάδα, που μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα θα μπορούσε να αξιοποιήσει το τυρόγαλα, αποκομίζοντας σημαντικό εμπορικό όφελος». Αθανάσιος Κουτίνας

«Προσπαθούμε να βελτιώσουμε προϊόντα που παράγονται μέσω ζύμωσης, όπως το τυρί, το κρασί ή τα αλλαντικά, χρησιμοποιώντας μικροοργανισμούς που υπάρχουν ήδη στις τροφές.» και θα μπορούσε να δώσει ώθηση στην εγχώρια βιομηχανία, δημιουργώντας νέες θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης». Πλέον όμως, συμπληρώνει, ο μόνος τρόπος για να γίνει η ελληνική οικονομία διεθνώς ανταγωνιστική είναι η πολιτεία να δώσει κίνητρα και να στηρίξει έμπρακτα τους ιδιώτες που θα επενδύσουν στην καινοτομία. «Σε αντίθετη περίπτωση, εμείς οι πανεπιστημιακοί το μόνο που θα κάνουμε στο μέλλον είναι να εκπαιδεύουμε νέους επιστήμονες οι οποίοι, μόλις αποφοιτούν, θα φεύγουν στο εξωτερικό αναζητώντας μια καλύτερη τύχη». K

73

Η επιστημονική ομάδα του δρος Μανασσή Μήτρακα του ΑΠΘ απομακρύνει από το πόσιμο νερό μία από τις πιο τοξικές και καρκινογόνους ουσίες στη φύση, θωρακίζοντας έτσι τη δημόσια υγεία. Του Κώστα Φαρμάκη

ΚΑΙΝΟΤΟΜIΑ: AquAsZero: Ενα κοκκώδες στερεό υλικό, που απομακρύνει το αρσενικό (τρισθενές και πεντασθενές) από το πόσιμο νερό, με χαμηλό κόστος και υψηλή αποτελεσματικότητα. ΦΟΡEΑΣ: Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης - Τμήμα Χημικών Μηχανικών, Εργαστήριο Αναλυτικής Χημείας E-MAIL ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: manasis@eng.auth.gr ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Μανασσής Μήτρακας, δρ χημικός μηχανικός, επικ. καθηγητής στο Τμήμα Χημικών Μηχανικών της Πολυτεχνικής Σχολής του ΑΠΘ ΜEΛΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Σοφία Τρεσίντση, Κωνσταντίνος Συμεωνίδης, Ιωσήφ Γεωργίου, Γεώργιος Σταυρόπουλος, Αναστάσιος Ζουμπούλης, Ιωάννης Τσιαούσης, Μαρία Κατσικίνη (ερευνητές).

Σε ανησυχητικά πολλές περιοχές της Ελλάδας, το νερό περιέχει αρσενικό, μια ουσία που, μεταξύ άλλων, μειώνει την ανθεκτικότητα του ανθρώπινου οργανισμού στον καρκίνο. Εχει αναφερθεί ότι σε περιοχές με υψηλή συγκέντρωση αρσενικού στο πόσιμο νερό παρατηρούνται υψηλά ποσοστά προσβολής από καρκίνο του δέρματος, των πνευμόνων, της ουροδόχου κύστης κ.ά. Ωστόσο, οι τεχνικές καθαρισμού που ήδη εφαρμόζονται, δεν εξασφαλίζουν την πλήρη απομάκρυνση και των δύο μορφών αρσενικού -τρισθενές και πεντασθενές- που συναντώνται συνήθως στο νερό. Ο δρ. Μανασσής Μήτρακας και η ομάδα του ανέπτυξαν ένα νέο υλικό απομάκρυνσης του αρσενικού βασισμένο στο φεροξίτη σιδήρου-μαγγανίου, το οποίο συγκρατεί με προσρόφηση το ίδιο αποτελεσματικά και τις δύο μορφές αρσενικού. «Δοκιμάσαμε πάνω από 100 συνθέσεις μέχρι να καταλήξουμε στο υλικό με τα επιθυμητά χαρακτηριστικά, ενώ συνεχίζουμε εντατικά για την περαιτέρω βελτίωσή του», αναφέρει ο ίδιος. «Κύρια αγωνία μας δεν ήταν τόσο η σύνθεση ενός υλικού που να απομακρύνει το αρσενικό, καθώς αυτό φαινόταν εφικτό από την αρχή, αλλά η μέθοδος, που θα αναπτυχθεί, να έχει καλύτερες επιδόσεις απομακρύνοντας ισοδύναμα και τις δύο μορφές του αρσενικού και -το σημαντικότερο- να είναι σημαντικά φθηνότερη, ώστε να έχει νόη-

74

Διάταξη επίδειξης της καινοτομίας. Στο κέντρο η στήλη που περιέχει το υλικό συγκράτησης του αρσενικού. Στη δεξιά σελίδα, ο καθ. Μανασσής Μήτρακας με μέλη της ομάδας του.

μα η εμπορική αξιοποίηση και η ευρεία χρήση της». Το αρσενικό υπήρχε πάντα στο πόσιμο νερό, αλλά οι επιπτώσεις του αναγνωρίστηκαν εδώ και λίγες δεκαετίες. Οταν το 2001 το όριο ποσιμότητας μειώθηκε από 50 μg/L σε 10 μg/L, αρκετές περιοχές που δεν είχαν -τυπικά- πρόβλημα, βρέθηκαν με νερό που δεν πληρούσε τις προδιαγραφές. Αυτό οδήγησε στην αναζήτηση νέων μεθόδων απομάκρυνσης του αρσενικού, οι οποίες όμως παρουσιάζουν το ίδιο μειονέκτημα. «Είναι εστιασμένες στην απομάκρυνση της συνηθέστερης από τις δύο μορφές με τις οποί-

75

Η ομάδα του κυρίου Μήτρακα σε πλήρη σύνθεση.

ες συναντάται το αρσενικό στο νερό -την πεντασθενή-, αλλά είναι ανεπαρκείς απέναντι στην τρισθενή του μορφή, που είναι επιπλέον έως και 60 φορές πιο τοξική. Η επικράτηση του τρισθενούς ή πεντασθενούς αρσενικού στο νερό εξαρτάται από το γεωλογικό περιβάλλον, με αποτέλεσμα η διασφάλιση της απομάκρυνσης και των δύο μορφών να απαιτεί σήμερα περισσότερα του ενός στάδια επεξεργασίας. Εμείς ξεκινήσαμε με στόχο να δημιουργήσουμε ένα υλικό, που να είναι το ίδιο αποτελεσματικό και προς τις δύο μορφές, περιορίζοντας έτσι τα στάδια επεξεργασίας σε ένα». Στη θεωρία, η σύνθεση του κ. Μήτρακα, με συνδυασμό της δράσης σιδήρου και μαγγανίου, φαινόταν να λειτουργεί, αλλά η επιστημονική μέθοδος απαιτεί πείραμα και απόδειξη. «Σε πρώτη φάση συνθέσαμε κάποια δοκιμαστικά δείγματα, για να δούμε

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Το AquAsZero, αφενός, παρουσιάζει βελτιωμένη ικανότητα απομάκρυνσης πεντασθενούς αρσενικού, αφετέρου, συγκρατεί μέχρι και πέντε φορές περισσότερο το κατά πολύ τοξικότερο τρισθενές αρσενικό, σε σύγκριση με τα αντίστοιχα εμπορικά προϊόντα υδροξειδίων του σιδήρου. Η δράση του οφείλεται στην αυξημένη οξειδωτική ικανότητα του φεροξίτη σιδήρουμαγγανίου, από το οποίο συνίσταται. Η εφαρμογή του ως πληρωτικό υλικό σε φίλτρα προσρόφησης οδηγεί στον πλήρη καθαρισμό του νερού και από τις δύο μορφές του αρσενικού και ιδιαίτερα στη διάθεση πόσιμου νερού απαλλαγμένου από το ισχυρά καρκινογόνο τρισθενές αρσενικό που απαντά σε πολλές περιοχές της Ελλάδας και άλλων χωρών. Παράλληλα, η απλότητα της χρήσης (σε αστικές μονάδες επεξεργασίας ή οικιακές), η περιβαλλοντικά ασφαλής απόθεσή του ως αδρανούς στερεού και το χαμηλό κόστος παραγωγής του AquAsZero συνεπάγεται μειωμένη τιμή νερού για τον καταναλωτή.

76

ότι αυτό που σκεφτόμασταν απέδιδε ικανοποιητικά αποτελέσματα. Υπήρχαν επιστημονικές εργασίες, οι οποίες συνηγορούσαν προς την κατεύθυνση αυτή, αλλά από το σημείο αυτό μέχρι η σκέψη να γίνει προϊόν μάς χώριζε μεγάλη απόσταση - κυρίως, επειδή έπρεπε το προϊόν να είναι οικονομικά βιώσιμο. Οταν επιβεβαιώσαμε ότι βρισκόμαστε στον σωστό δρόμο, προσεγγίσαμε μια ελληνική εταιρεία, η οποία ξέραμε ότι είναι ανοιχτή σε θέματα έρευνας και καινοτομίας, τη «Λουφάκης Χημικά ΑΒΕΕ», που έδειξε αμέσως ενδιαφέρον. Στη συνέχεια, αναζητήσαμε και άλλα ερευνητικά ινστιτούτα που θα ενδιαφέρονταν. Ετσι, καταλήξαμε στη συνεργασία με το ΕΛΚΕΔΕ από την Αθήνα και το U.K. Health and Environment Research Institute από τη Μεγάλη Βρετανία, καθώς επίσης και τρεις εταιρείες -δύο από την Ισπανία και μία από τη Ρουμανία-, οι οποίες ενδιαφέρθηκαν να συμμετάσχουν στο εγχείρημα. Ακολούθως, η πρόταση υποβλήθηκε στο 7ο Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης για μικρομεσαίες επιχειρήσεις, επιλέχθηκε για χρηματοδότηση και από τον Αύγουστο του 2009 ξεκινήσαμε». Ο κ. Μήτρακας και η ομάδα του πέτυχαν το στόχο τους. Η μέθοδός τους είναι η καλύτερη και απλούστερη για την απομάκρυνση του αρσενικού. «Εχει περισσότερο από 50% καλύτερη απόδοση στην απομάκρυνση του πεντασθενούς αρσενικού σε σχέση με την έως τώρα καλύτερη λύση της αγοράς και σχεδόν 5 φορές μεγαλύτερη ικανότητα απομάκρυνσης του τρισθενούς αρσενικού». Υπάρχουν όμως περιθώρια περαιτέρω βελτίωσης; «Φυσικά· η εξέλιξη δεν σταματάει», απαντά. «Πέρυσι νομίζαμε ότι έχουμε βρει το καλύτερο, ενώ φέτος είμαστε σε κάτι ακόμη πιο βελτιωμένο». Το επόμενο στάδιο της έρευνας, που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, απαιτεί τη λειτουργία πρωτότυπης πιλοτικής μονάδας συνε-

Ο επιστημονικός συνεργάτης του Εργαστηρίου Αναλυτικής Χημείας κ. Ιωσήφ Γεωργίου. Στη μικρή φωτογραφία, φεροξίτης σιδήρου - μαγγανίου σε μορφή κόκκων, το βασικό προσροφητικό υλικό των φίλτρων.

χούς ροής για την παραγωγή του υλικού, καθώς και εφαρμογή της χρήσης του σε περιοχή που αντιμετωπίζει πρόβλημα αρσενικού. «Τα αποτελέσματα που πήραμε στο εργαστήριο δεν αφήνουν την παραμικρή αμφιβολία για τη σωστή και αποδοτική λειτουργία του υλικού. Βέβαια, πρέπει οπωσδήποτε να εφαρμοστεί σε φυσικά δείγματα νερού που περιέχουν αρσενικό, να αναφέρονται η ακριβής περιοχή και οι ποσότητες ύδατος που καθαρίστηκαν. Δεν μπορεί αλλιώς να κυκλοφορήσει στην αγορά. Μόλις αντιμετωπίσουμε το σύνολο των προβλημάτων της διαδικασίας παραγωγής, θα προχωρήσουμε στο στάδιο της επιχειρηματικής προώθησης». Ο δρ Μήτρακας αναφέρεται στο ομαδικό πνεύμα της έρευνας, όπου συμμετείχαν και άλλα εργαστήρια του ΑΠΘ (Γενικής και Ανόργανης Χημικής Τεχνολογίας, Εφαρμοσμένης Φυσικής, Χαρακτηρισμού Υλικών με Τεχνικές Ακτίνων Χ, Γενικής Χημικής Τεχνολογίας). «Κανείς δεν μπορεί να τα κάνει όλα μόνος του, ιδιαίτερα όταν το πρόβλημα είναι πολυ-επιστημονικό», επισημαίνει. Και το επόμενο project είναι ήδη στο μυαλό του: «Σκοπεύουμε να συνεχίσουμε με ανάλογη μελέτη για την αντιμετώπιση του εξασθενούς χρωμίου, ενός εξίσου τοξικού συστατικού που βρίσκεται επίσης στο νερό πολλών περιοχών. Ηδη έχουμε ξεκινήσει να το ερευνάμε περιφερειακά, στον... ελεύθερο χρόνο μας». K

Η ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΙ «Ο καθένας που ασχολείται με την έρευνα, όταν κάνει κάτι καινούργιο, το θεωρεί παιδί του και αισθάνεται υπερήφανος με οποιαδήποτε διάκριση πετυχαίνει, περισσότερο, δε, όταν η έρευνα καταλήγει σε κάτι που έχει υπαρκτή και πρακτική εφαρμογή. Η επιβράβευση μέσα από το διαγωνισμό του ΣΕΒ και της Eurobank πιστεύω ότι θα λειτουργήσει ως κίνητρο για την ενεργοποίηση περισσότερων επιστημονικών ομάδων. Η διαδικασία αυτή, μάλιστα, θα μπορούσε να συνεχιστεί με τη βράβευση όχι μόνο της καινοτομίας μα και άλλων δραστηριοτήτων που συνεισφέρουν στο κοινωνικό σύνολο, ξεμπλοκάροντας τον κόσμο από τη σόου-μπιζ. Η κοινωνία μας σήμερα, περισσότερο ίσως από κάθε άλλη φορά, χρειάζεται την αριστεία». Μανασσής Μήτρακας

«Η μέθοδός μας είναι κατά 50% πιο αποδοτική στην απομάκρυνση του πεντασθενούς αρσενικού σε σχέση με την έως τώρα καλύτερη λύση της αγοράς και σχεδόν 5 φορές πιο αποτελεσματική στον καθαρισμό από το τρισθενές αρσενικό.»

77

Ενα πρωτοποριακό σύστημα ενδοστοματικής χορήγησης φαρμάκου έρχεται να δώσει λύση σε μια σειρά σοβαρών ιατρικών προβλημάτων και να βελτιώσει την ποιότητα ζωής των ασθενών. Της Αντζης Σαλταμπάση

Δείγμα του λεπτού φιλμ (oral strip). Στην απέναντι σελίδα, από αριστερά, η κ. Αναστασία Δρελιώζη (υπεύθυνη Εργαστηρίου Ποιοτικού Ελέγχου), ο κ. Σπ. Φωτεινός (αντιπρόεδρος της Lavipharm και διευθυντής του τμήματος Ερευνας και Ανάπτυξης) και η κ. Λίτζια Παναϊτέσκου (μάνατζερ τμήματος Ερευνας και Ανάπτυξης).

ΚΑΙΝΟΤΟΜIA: Καινοτόμα συστήματα ενδοστοματικής χορήγησης φαρμάκων σε μορφή λεπτού φιλμ για κάλυψη των αναγκών ειδικών πληθυσμιακών ομάδων ασθενών ΕΤΑΙΡΕΙΑ: Lavipharm AEBE E-MAIL ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: sfotinos@lavipharm.com ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Σπύρος Φωτεινός ΜΕΛΗ ΟΜΑΔΑΣ: Jim Osborne (Senior Director of Research), Λίτζια - Στεφανία Παναϊτέσκου (Research & Development), Αναστασία Δρελιώζη (Supervisor Analytical Research)

78

Εν έτει 1981 ο Σπυρίδων Φωτεινός μαζί με τον Αθανάσιο Λαβίδα, πρόεδρο της Lavipharm, επισκέφτηκαν κάποιες μικρές, δυναμικές ερευνητικές εταιρείες που δραστηριοποιούνταν στον κλάδο των φαρμάκων, στο Μαϊάμι των ΗΠΑ. Περπατώντας στους δρόμους της αμερικανικής πόλης, αναρωτήθηκαν αν θα μπορούσαν να δημιουργήσουν κι εκείνοι έναν παρόμοιο φαρμακευτικό οργανισμό με εφαρμοσμένη Ερευνα και Ανάπτυξη. «Αν μπορείς να το ονειρευτείς, μπορείς και να το κάνεις πραγματικότητα», είναι η απάντηση που έδωσαν και το 1986 δημιούργησαν το πρώτο φαρμακευτικό τμήμα Ερευνας

και Καινοτομίας στην Ελλάδα. «Τα χρήματα που επενδύθηκαν θα μπορούσαν να είχαν γίνει εμπορεύματα, αλλά το ζήτημα είναι να σκέφτεσαι το μέλλον και την ανάπτυξη. Οταν έχεις μεράκι, πέρα από το δυσμενές περιβάλλον -γιατί το περιβάλλον στην Ελλάδα ποτέ δεν ήταν ευνοϊκό για την έρευνα-, καταφέρνεις να ξεπεράσεις τις δυσκολίες και να ευημερήσεις. Κάναμε αρκετές επιτυχίες, όπως για παράδειγμα το διαδερμικό σύστημα φαιντανύλης, το πρώτο ελληνικό φάρμακο που πήρε έγκριση από τον Αμερικανικό Οργανισμό Φαρμάκων (FDA) για την κυκλοφορία του στην αγορά των

79

H καινοτομία μπορεί να εφαρμοστεί σε παιδιά, ηλικιωμένους, ασθενείς που έχουν ευαισθησία στο στομάχι ή στη στοματική κοιλότητα και δεν μπορούν να λάβουν τα φάρμακά τους με τις μορφές που γνωρίζουμε έως σήμερα.

Κυρίως γραμμή παραγωγής: επίστρωση, ξήρανση, δημιουργία «μητρικού ρολού».

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Η Lavipharm έχει αναπτύξει τεχνολογίες για την ενδοστοματική χορήγηση φαρμάκων (Intra-Oral Delivery Systems - IODS). Στο πεδίο αυτό δύο μοναδικά, κατοχυρωμένα συστήματα προσφέρουν σταθερή χορήγηση της δόσης για προκαθορισμένο χρονικό διάστημα. Αυτά τα συστήματα έχουν μοναδικά χαρακτηριστικά, όπως τον άνετο τρόπο χορήγησης, τον ελεγχόμενο χρόνο διάλυσης, την ακριβή δοσολογία, την άμεση απορρόφηση από το βλεννογόνο, τη λήψη χωρίς νερό και τη λεπτή και διακριτή μορφή με εξαιρετική γεύση. Σκοπός της πρωτοποριακής αυτής τεχνολογίας είναι να διευκολύνει τη χορήγηση φαρμάκων σε ασθενείς με προβλήματα στην κατάποση ή τη λήψη υγρών, όπως είναι παιδιά, ηλικιωμένοι, ψυχικά ασθενείς, επιληπτικοί, καρκινοπαθείς, άτομα με στομαχικές διαταραχές ή με αδυναμία κατάποσης, πάσχοντες από λοιμώξεις του στόματος ή φάρυγγα, ασθενείς με AIDS και άτομα που βρίσκονται σε θεραπείες στις οποίες η απορρόφηση του φαρμάκου πρέπει να γίνει αποκλειστικά από τον στοματικό βλεννογόνο ή υπογλώσσια.

80

ΗΠΑ. Και, φυσικά, απαιτείται σκληρή δουλειά, γιατί η έρευνα είναι ένα ποτάμι που τρέχει και δεν σταματάει ποτέ. Το ένα κομμάτι της έρευνας είναι στενά συνδεδεμένο με το διπλανό και το παραδιπλανό, μια αλυσίδα που δεν επιτρέπεται να κοπεί, κι εμείς αποτελούμε πλέον έναν σημαντικό κρίκο σε αυτή την παγκόσμια αλυσίδα», λέει ο κ. Φωτεινός, αντιπρόεδρος της Lavipharm και επικεφαλής του τμήματος Ερευνας. Η τελευταία καινοτομία, η οποία προκρίθηκε και στην τελική φάση του διαγωνισμού του ΣΕΒ και της Eurobank, είναι ιδιαίτερα σημαντική σε διεθνές επίπεδο και αφορά ένα σύστημα ενδοστοματικής χορήγησης φαρμάκου, που οπτικά μοιάζει με πολύ λεπτό φιλμ και έρχεται να δώσει λύση σε μια σειρά προβλημάτων. «Σίγουρα έχετε δοκιμάσει να δώσετε σε ένα παιδί το φάρμακό του χρησιμοποιώντας ένα κουταλάκι του γλυκού, όπως λένε οι οδηγίες. Κανένα κουταλάκι όμως δεν είναι ίδιο με το άλλο, ενώ πολύ συχνά το μισό φάρμακο καταλήγει στα ρούχα. Η καινοτομία μας μπορεί να χορηγηθεί σε παιδιά, ηλικιωμένους, καρκινοπαθείς που έχουν ευαισθησία στο στομάχι και δεν μπορούν να δεχτούν την αγωγή τους, ασθενείς με ψυχικές νόσους, οι οποίοι πολύ συχνά αρνούνται να λάβουν τα φάρμακά τους, ή ασθενείς που πάσχουν από AIDS και αντιμετωπίζουν συγκεκριμένα στοματικά προβλήματα. Στην πραγματικότητα απευθύνεται σε όλους. Ακόμη και οι κτηνίατροι θα είναι σε θέση να χορηγήσουν με μεγάλη ευκολία φαρμακευτική αγωγή στα ζώα», εξηγεί ο κ. Φωτεινός. Ετσι, φαρμακευτικές ουσίες τις οποίες λαμβάναμε ως χάπι, ως σιρόπι ή άλλη παρόμοια μορφή, θα μπορούν πλέον να χορηγούνται με αυτήν την καινοτόμο μορφή. Το «oral strip», όπως ονομάζεται, τοποθετείται στη στοματική κοιλότητα και μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα αποδεσμεύει το φάρμακο στον οργανισμό του ασθενούς. Αν και παρόμοια «φιλμ» κυκλοφορούν ήδη στην αγορά των ΗΠΑ με δραστικές ουσίες που καταπολεμούν το κρυολόγημα, για πρώτη φορά η συγκεκριμένη τεχνολογία χρησιμοποιείται στους τομείς των συνταγογραφούμενων φαρμάκων. Αρχικά η χρήση της θα αφορά ασθένειες και προβλήματα όπως το άσθμα, η σχιζοφρένεια, η στυτική δυσλειτουργία, οι λοιμώξεις του στόματος και του φάρυγγα, και ο πόνος. Επίσης, μπορεί να χορηγείται σε θεραπείες στις οποίες η απορρόφηση του φαρμάκου πρέπει να γίνει αποκλειστικά από τον στοματικό βλεννογόνο ή υπογλώσσια. Ενα

Υπεραυτόματη γραμμή συσκευασίας του φιλμ σε επιμέρους φακελίδια.

ακόμη πλεονέκτημα της καινοτομίας είναι ότι η μορφή του λεπτού φιλμ επιτρέπει στον ασθενή να λάβει το φάρμακο διακριτικά, γρήγορα και εύκολα. Ο σκοπός είναι η βελτίωση του βαθμού συμμόρφωσης στη θεραπεία, αλλά και της ποιότητας ζωής των ασθενών. Τα τελικά προϊόντα βρίσκονται αυτήν τη στιγμή σε διάφορες φάσεις ανάπτυξης και η ομάδα του κ. Φωτεινού, η κ. Λίτζια Παναϊτέσκου (Research & Development Manager), η κ. Αναστασία Δρελιώζη (Supervisor of Analytical R&D) και ο Dr. James Οsborne (Senior Director of Product Development), εργάζεται πυρετωδώς. Οπως τονίζουν, «η ομάδα και η καλή συνεργασία είναι το παν· αν δεν υπάρχει, όσα λεφτά και να δώσεις, δεν γίνεται τίποτα». Οι δύο κυρίες της ομάδας επιδεικνύουν το λεπτό φιλμ και εξηγούν τη σπουδαιότητά του. «Κοιτάζοντάς το, μπορεί να πει κανείς ότι είναι ένα σελοτέιπ. Στην πραγματι-

κότητα, είναι ένα σελοτέιπ αξίας διαμαντιού! Εδώ και 30 χρόνια που έχουν κυκλοφορήσει τα διαδερμικά συστήματα χορήγησης, ένα παρεμφερές προϊόν, το οποίο, αντί να τοποθετηθεί στο στόμα, επικολλάται στο δέρμα, και μόνο 15 δραστικές ουσίες κυκλοφορούν στην αγορά σε αυτήν τη μορφή χορήγησης. Απαιτείται συνεχής αγώνας για να φτάσουμε σε απτά αποτελέσματα». Παρά την απλή εμφάνιση τους, τα λεπτά φιλμ «κρύβουν» μέσα τους υψηλής ποιότητας επιστήμη, τεχνολογία και βαθιά γνώση. Η αξία των προϊόντων αυτών για τη Lavipharm είναι τεράστια, γιατί συνεπάγεται σημαντικές συνεργασίες με μεγάλες πολυεθνικές φαρμακευτικές εταιρείες, ώστε να τους δώσει την ευκαιρία να παρατείνουν τον κύκλο ζωής των προϊόντων τους, με αντίστοιχο σημαντικό οικονομικό όφελος για την ελληνική εταιρεία. K

Η ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΙ «Είναι πολύ σημαντικό το γεγονός ότι γίνεται ένας διαγωνισμός που δεν χρηματοδοτείται από κρατικούς φορείς, αλλά από μια από τις μεγαλύτερες ελληνικές τράπεζες, τη Eurobank, και τον καθ’ ύλην αρμόδιο φορέα, τον ΣΕΒ. Προωθεί την ευθεία συνεργασία και την άμιλλα των εταιρειών και των πανεπιστημίων, προβάλλει την έρευνα και στηρίζει την εξωστρέφεια και την επιχειρηματικότητα. Πλέον δεν μιλάμε για θεωρητικολογία, αλλά για ιδέες και για έρευνα που οδηγούν σε προϊόντα. Θα ήταν ευχής έργον αν ο διαγωνισμός αυτός γινόταν ένας θεσμός σε ετήσια βάση.» Σπύρος Φωτεινός

81

Μια συσκευή που θα μπορεί να παρακολουθεί σε διαρκή βάση την καρδιακή λειτουργία ατόμων που ανήκουν στις ομάδες υψηλού κινδύνου, ώστε, όταν εντοπίσει κάποιο πρόβλημα, να χρησιμοποιεί το κινητό τηλέφωνο του ασθενούς για να ειδοποιήσει την κατάλληλη ιατρική μονάδα. Του Κώστα Δεληγιάννη

ΚΑΙΝΟΤΟΜIΑ: Φορητός καταγραφέας ηλεκτροκαρδιογραφήματος (Holter), που συνδυάζεται με ασύρματη μεταφορά καταγραφών και δυνατότητα παρακολούθησης της θέσης του φέροντος μέσω GPS ΦΟΡEΑΣ: ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΩΝ. ΚΑΤΣΙΓΙΑΝΝΗΣ ΑΒΙ E-MAIL ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: info@abi-med.com ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Χρήστος Κατσιγιάννης ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ: Γιάννης Χατζηγιαννάκης, Κωνσταντίνος Αναγνωστόπουλος (ιατρικός σύμβουλος) Η συσκευή μόνιμης παρακολούθησης των καρδιοπαθών θα γίνει πραγματικότητα χάρη στην πρωτοποριακή πλακέτα καταγραφής και επεξεργασίας των καρδιακών σημάτων. Δεξιά, ο κ. Κατσιγιάννης με τον φορητό καρδιογράφο.

Η περίπτωση του Χρήστου Κατσιγιάννη αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς μια καινοτομία μπορεί να «γεννήσει» μια δεύτερη και εξίσου πρωτοποριακή ιδέα, αφού αφορμή γι’ αυτήν αποτέλεσε η μικροσυσκευή που ανέπτυξε η ερευνητική ομάδα του Κωνσταντίνου Αναγνωστόπουλου για τη χειρουργική διάνοιξη των φραγμένων στεφανιαίων αρτηριών μικροσυσκευή που συμμετέχει επίσης στο διαγωνισμό. «Ο κ. Αναγνωστόπουλος χρειαζόταν μερικούς καρδιογράφους για τις δοκιμές της καινοτομίας του σε πειραματόζωα και, καθώς γνωριζόμαστε προσωπικά, είχαμε κουβεντιάσει πολλές φορές για το ότι το ηλεκτροκαρδιογράφημα ανήκει στις ελάχιστες ιατρικές διαγνωστικές μεθόδους που δεν έχουν ωφεληθεί όσο θα μπορούσαν από την πρόοδο της ηλεκτρονικής», λέει ο κ. Κατσιγιάννης, μηχανολόγος - μηχανικός και ιδιοκτήτης της «Χρήστος Κων. Κατσιγιάννης ΑΒΙ», επιχείρησης που δραστηριοποιείται στις κατασκευές. «Σκεφτήκαμε, επομένως, πως θα μπορούσαμε να κατασκευάσουμε και να δοκιμάσουμε στα πειράματα αυτοσχέδιους καρδιογράφους, εξελίσσοντας την τεχνολογία καταγραφής των παλμών», συνεχίζει, «ώστε να παράγουμε όχι μόνο ιατρικά μη-

82

χανήματα που θα είναι καλύτερα από τα ήδη υπάρχοντα, αλλά και νέες πρωτότυπες εφαρμογές». Εφαρμογές όπως η συσκευή που θα μπορεί να ελέγχει μόνιμα την καρδιακή λειτουργία όσων εμφανίζουν αρρυθμίες, με σκοπό να ειδοποιεί τον γιατρό όταν εντοπίσει κάποια ανωμαλία. «Η συσκευή θα είναι βολική, καθώς θα αποτελείται από μικρούς αισθητήρες-αυτοκόλλητα στο στήθος του ασθενούς, που θα επικοινωνούν μεταξύ τους ασύρματα, χωρίς να χρειάζονται καλώδια». Επίσης, θα καταναλώνει ελάχιστο ρεύμα, ώστε οι μπαταρίες να διαρκούν αρκετές ημέρες. «Ο κοινός παρονομαστής σε όλες τις εφαρμογές τις οποίες έχουμε αναπτύξει είναι η ηλεκτρονική πλακέτα καταγραφής των μετρήσεων που δημιουργήσαμε από το μηδέν μαζί με τον Γιάννη Χατζηγιαννάκη, μηχανικό ηλεκτρονικών υπολογιστών από το Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών στην Πάτρα», προσθέτει. Η συγκεκριμένη πλακέτα είναι μικρή σε μέγεθος και έχει ελάχιστες απαιτήσεις σε ενέργεια. Το κυριότερο όμως είναι πως έχει εξαιρετική πιστότητα, αφού μπορεί να αφαιρεί τα παράσιτα από τις διαφορές δυναμικού που ανιχνεύουν τα ηλεκτρόδια στην περιοχή της καρδιάς,

83

Η ομάδα έχει κατασκευάσει ήδη έναν φορητό καρδιογράφο, με μικρό μέγεθος και βάρος, που συνδέεται σε tablet PC.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Ο ηλεκτρονικός καταγραφέας ηλεκτροκαρδιογραφήματος (Holter) είναι μια φορητή συσκευή που αποσκοπεί στη συνεχή καταγραφή του καρδιογραφήματος του ανθρώπου. Αφορά στην εισαγωγή στον καρδιογράφο μαθηματικών αλγορίθμων που επιτρέπουν τον αυτόματο εντοπισμό των ανωμαλιών του ηλεκτροκαρδιογραφήματος, έτσι ώστε να γίνεται μόνο η καταγραφή της ανωμαλίας, γεγονός το οποίο θα επιτρέπει μεγάλη εξοικονόμηση ενέργειας και κατά συνέπεια μεγαλύτερη διάρκεια παρακολούθησης του ασθενούς. Αφορά στην εισαγωγή ασύρματου συστήματος επικοινωνίας Wi-Fi μαζί με GPS, έτσι ώστε πολύ εύκολα και απλά να αποστέλλεται σήμα, μέσω κινητού τηλεφώνου με Wi-Fi ή υπολογιστή, σε κατάλληλη ιατρική μονάδα, που θα κρίνει ανάλογα με την ανωμαλία του καρδιογραφήματος την ανάγκη άμεσης επέμβασης ή όχι.

84

για να αποτυπώνει μόνο τα καρδιακά ηλεκτρικά σήματα. Ετσι, με τον κ. Αναγνωστόπουλο σε ρόλο ιατρικού συμβούλου, η ομάδα χρησιμοποίησε την πλακέτα ως «εγκέφαλο» για να κατασκευάσει αρχικά έναν φορητό καρδιογράφο 12 απαγωγών, ο οποίος έχει τόσο μικρές διαστάσεις και βάρος (μόλις 90 γρ.), ώστε ένας καρδιολόγος να μπορεί να τον έχει πάντοτε στην τσάντα του ή στο ντουλαπάκι του αυτοκινήτου. Ο καρδιογράφος είναι εφάμιλλος σε αξιοπιστία με τα καλύτερα μηχανήματα που υπάρχουν στο εμπόριο, με το επιπλέον πλεονέκτημα ότι θα είναι αρκετά πιο οικονομικός. Και αυτό γιατί αφαίρεσαν οποιοδήποτε άλλο εξάρτημα διαθέτουν οι υπάρχουσες συσκευές, όπως μικρές οθόνες ή συστήματα θερμικής εκτύπωσης του καρδιογραφήματος. Αντίθετα, το μηχάνημα της ομάδας συνδέεται μέσω USB σε οποιοδήποτε laptop ή tablet PC, ώστε, μέσω ενός ειδικού προ-

Ο κ. Κατσιγιάννης με τους συνεργάτες του Γιάννη Χατζηγιαννάκη (αριστερά) και Κωνσταντίνο Αναγνωστόπουλο (δεξιά).

Η συσκευή θα είναι βολική, καθώς θα αποτελείται από μικρούς αισθητήρες-αυτοκόλλητα στο στήθος του ασθενούς, που θα επικοινωνούν μεταξύ τους χωρίς να χρειάζονται καλώδια. γράμματος, οι μετρήσεις να μεταφέρονται στον υπολογιστή. Επομένως, ο γιατρός θα μπορεί να δει στην οθόνη του PC άμεσα το καρδιογράφημα, να το συγκρίνει με προηγούμενα καρδιογραφήματα που θα έχει ενδεχομένως αποθηκευμένα στον σκληρό του δίσκο, ακόμη και να αποστείλει μέσω Ιντερνετ την εξέταση σε κάποιον συνάδελφό του. Μάλιστα, αξιοποιώντας την ίδια πλακέτα, οι ερευνητές έχουν ήδη έτοιμο και ένα σύστημα Holter με κορυφαία χαρακτηριστικά, μια συσκευή δηλαδή με μπαταρίες η οποία, μέσω καλωδίων, επικοινωνεί με τα αυτοκόλλητα ηλεκτρόδια που τοποθετούνται στο θώρακα, για να καταγράφει συνεχώς την καρδια-

Η ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΙ «Οπως και οι υπόλοιπες συσκευές που έχουμε ήδη κατασκευάσει, έτσι και το μηχάνημα συνεχούς παρακολούθησης ανθρώπων που πάσχουν από αρρυθμίες έχει την ιδιαιτερότητα πως, επειδή ανήκει στις ιατρικές καινοτομίες, δεν θα αρκεί μια απλή πιστοποίηση για να το εμπιστευτούν γιατροί και ασθενείς. Ενα σημαντικό κίνητρο για να συμμετάσχουμε στο διαγωνισμό του ΣΕΒ και της Eurobank ήταν για να προσελκύσουμε κάποιον προμηθευτή ιατρικού εξοπλισμού ή ένα μεγάλο ιδιωτικό νοσοκομείο, που θα μας εξασφαλίσει τις πρώτες παραγγελίες. Καθώς τα συγκεκριμένα προϊόντα είναι εμπορικά ανταγωνιστικά, και από άποψη τιμής αλλά και από άποψη δυνατοτήτων, θεωρούμε βέβαιο πως θα μας αποφέρουν τα απαραίτητα κεφάλαια για να τελειοποιήσουμε τόσο το μηχάνημα παρακολούθησης όσο και όλες τις υπόλοιπες εφαρμογές που έχουμε στα σκαριά.» Χρήστος Κατσιγιάννης

κή λειτουργία για μία με δύο ημέρες, με σκοπό οι γιατροί να διαπιστώσουν αν ο εξεταζόμενος εμφανίζει αρρυθμίες. «Το μοντέλο μας υπερτερεί ήδη των υπαρχόντων μοντέλων Holter στο ότι έχει εξαιρετική ποιότητα σήματος και καταγραφής, που δεν επηρεάζεται εύκολα από τις κινήσεις του ασθενούς», σημειώνει. «Ωστόσο, στόχος μας είναι να την εξελίξουμε σε ένα πραγματικά πρωτοποριακό προϊόν, το οποίο θα χρησιμοποιεί λιγότερα καλώδια και θα μπορεί να λειτουργεί ακόμη και για μία εβδομάδα, αυξάνοντας δραστικά τη χρονική διάρκεια της εξέτασης». Οι βελτιώσεις που θα χρειαστούν γι’ αυτόν το σκοπό είναι ουσιαστικά και οι τεχνολογίες που είναι απαραίτητες για να ολοκληρώσουν και τη συσκευή μόνιμης παρακολούθησης που σχεδιάζουν. «Εκτός από την ασύρματη δικτύωση μέσω Wi-Fi των ηλεκτροδίων, για την αφαίρεση των καλωδίων, και στις δύο περιπτώσεις θα χρειαστεί να αυξήσουμε δραστικά τη διάρκεια ζωής της μπαταρίας και της διαθέσιμης μνήμης», προσθέτει ο κ. Κατσιγιάννης. Κάτι που θα πετύχουν με την ανάπτυξη ειδικών αλγορίθμων που θα επεξεργάζονται σε πραγματικό χρόνο τον καρδιακό ρυθμό, ώστε οι συσκευές να ενεργοποιούνται πλήρως μόνο όταν «αντιληφθούν» κάποια ανωμαλία στους σφυγμούς του ασθενούς. K

85

Mαθητές και καθηγητές διαθέτουν ως μέσο για την εκπαίδευση έναν προσωπικό υπολογιστή, ανατρέποντας τα παραδοσιακά μοντέλα μάθησης. Της Αντζης Σαλταμπάση

Η ψηφιακή τάξη προσφέρει στους μαθητές τη δυνατότητα να «μεταφέρουν» τη σχολική τάξη όπου θέλουν. Στη δεξιά σελίδα, από αριστερά οι: Βασίλης Οικονόμου (υπεύθυνος Συστημάτων Πληροφορικής), Θωμάς Αγγελόπουλος (υπεύθυνος Γραφείου Ποιότητας), Κλειώ Τσιμπούκη (διευθύντρια Επικοινωνίας), Κωνσταντίνος Ι. Δούκας (διευθύνων σύμβουλος και διευθυντής λυκείου), Γεώργιος Δρίβας (υπεύθυνος Τμήματος Ξένων Γλωσσών), Ολγα Τσουμή (διευθύντρια νηπιαγωγείου), Γεώργιος Τσούκας (εκπαιδευτικός σύμβουλος δημοτικού), Ιωάννης Κωτσάνης (υπεύθυνος Τμήματος Πληροφορικής)

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ: Δημιουργία ψηφιακών τάξεων. Προσαρμογή και παραμετροποίηση όλων των συνιστωσών των τριών βασικών αξόνων, στο έργο ενός πολυδιάστατου εκπαιδευτικού οργανισμού: Υποδομές - Εργαλεία, Μεθοδολογίες - Βέλτιστες πρακτικές, Δράσεις - Υπηρεσίες ΦΟΡΕΑΣ: Εκπαιδευτήρια Δούκα E-MAIL ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: kotsanis@hol.gr, economu@hol.gr ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Kωνσταντίνος Δούκας ΜΕΛΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Ιωάννης Κωτσάνης (υπεύθυνος Τμήματος Πληροφορικής), Βασίλης Οικονόμου (υπεύθυνος Συστημάτων Πληροφορικής), Γεώργιος Δρίβας (υπεύθυνος Ξένων Γλωσσών), Νικήτας Παρίσης (εκπαιδευτικός σύμβουλος Γλωσσικών Μαθημάτων), Γεώργιος Τσούκας (σύμβουλος Εκπαίδευσης), Θωμάς Αγγελόπουλος (υπεύθυνος Γραφείου Ποιότητας), Ολγα Τσουμή (διευθύντρια νηπιαγωγείου).

86

«Εμείς μαθαίναμε απέξω πότε έγινε η Ναυμαχία της Σαλαμίνας, τώρα όμως οι μαθητές οφείλουν να μαθαίνουν τις δεξιότητες του 21ου αιώνα», λέει ο Κωνσταντίνος Δούκας. «Πρέπει να ψάχνουν, να βρίσκουν, να επιλέγουν, δηλαδή να αναπτύσσουν την κριτική τους σκέψη και, τέλος, να συνθέτουν για τη λύση. Να ερευνούν με καινοτόμο τρόπο για να κατακτήσουν τη γνώση και -πολύ σημαντικό- να συνεργάζονται». Διευθύνων σύμβουλος των Εκπαιδευτηρίων Δούκα και διευθυντής λυκείου, ο κ. Δούκας περιγράφει τον τρόπο λειτουργίας και τα πλεονεκτήματα του Σχολείου του Μέλλον-

τος - μοναδικού στην Ελλάδα και ενός από τα λίγα στον κόσμο. Εδώ και περίπου δύο χρόνια, όλοι οι μαθητές, από την Δ΄ Δημοτικού έως και την Γ΄ Γυμνασίου, διαθέτουν έναν προσωπικό υπολογιστή ως μέσο μάθησης σε όλο το εύρος της εκπαίδευσής τους. Κάθε υπολογιστής έχει 50 GB υλικό και, φυσικά, σύνδεση στο Διαδίκτυο. Περιέχει όλα τα βιβλία, προγράμματα προσομοιώσεων από όλο τον κόσμο, τις σημειώσεις των καθηγητών και διδακτικό υλικό σε μορφή βίντεο και ήχου. Αντίστοιχος είναι και ο υπολογιστής του εκπαιδευτικού, με τη διαφορά ότι διαθέτει προγράμματα που του παρέχουν

87

Μαθητής του δημοτικού με τον touch screen φορητό υπολογιστή του, εν ώρα μαθήματος. Στη δεξιά σελίδα, εξωτερική άποψη των κτιριακών εγκαταστάσεων των Εκπαιδευτηρίων Δούκα, στο Μαρούσι. Το 2011 συμπληρώνουν 94 χρόνια στο χώρο της εκπαίδευσης, με σύνθημα «Παράδοση και Πρόοδος».

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Το όραμα του Σχολείου του Μέλλοντος είναι η δημιουργία ενός σχολείου πιο δημιουργικού, πιο ευχάριστου, πιο χρήσιμου και πιο αποτελεσματικού. Ενός «ανοιχτού» σχολείου με μαθητο-κεντρική προσέγγιση, το οποίο παρακολουθεί τις θέσεις των γονέων και συμπορεύεται με τα οράματα των εκπαιδευτικών. Η καινοτόμος προσπάθεια ξεκίνησε με την υλοποίηση της Τάξης του Μέλλοντος. Η πρώτη ψηφιακή τάξη λειτούργησε πιλοτικά το 2007, με τις απαιτούμενες υποδομές (διαδραστικοί πίνακες, οπτικο-ακουστικός εξοπλισμός, εργαλεία και εκπαιδευτικό λογισμικό, ασύρματη δικτύωση, φορητοί υπολογιστές αφής για κάθε μαθητή και εκπαιδευτικό), εφαρμόζοντας ομαδο-συνεργατικά διδακτικά μοντέλα. Από το 2010, όλοι οι μαθητές, από την Δ΄ Δημοτικού μέχρι και την Γ΄ Γυμνασίου, αξιοποιούν στην καθημερινή διδασκαλία και στις σχολικές δραστηριότητες τον μαθητικό υπολογιστή τους, υλοποιώντας στην πράξη ένα εκπαιδευτικό μοντέλο «1:1» (ένας μαθητής - ένας υπολογιστής).

πλήρη εικόνα της απόδοσης των μαθητών του, αμέσως μόλις τελειώσουν μια άσκηση. Εχει καλή στατιστική επεξεργασία και πολλά στοιχεία για να σχεδιάσει το μάθημα της επόμενης ημέρας. Αλλοι μαθητές θα κάνουν πολλαπλασιασμό και άλλοι διαίρεση, ανάλογα με το πού υστερεί ο καθένας. Ακόμη και στη Φυσική Αγωγή ο υπολογιστής βοηθάει τα παιδιά να προετοιμάσουν ένα πρόγραμμα ασκήσεων εκτός σχολείου, αφού «το σημαντικό είναι να περάσεις το μήνυμα ότι πρέπει να αγαπάμε την άσκηση». Οι μαθητές παίρνουν τον υπολογιστή μαζί τους, τον φορτίζουν το βράδυ στο σπίτι ή στα διαλείμματα μέσα στα λόκερ

88

τους. Ενα τμήμα τεχνικής υποστήριξης φροντίζει για τα πάντα, έτσι ώστε καθηγητές και μαθητές να μην απασχολούνται καθόλου με τεχνικά προβλήματα. Η καινοτομία, ωστόσο, δεν περιορίζεται στη χρήση του υπολογιστή. «Οι χώροι μάθησης ή “learning spaces”, όπως τους ονομάζουν οι Αμερικανοί, βρίσκονται παντού. Σε έναν αγώνα μπάσκετ, σε μια θεατρική παράσταση ή σε μια εκδρομή», εξηγεί ο κ. Δούκας, ο οποίος σπούδασε ηλεκτρολόγος μηχανικός στο Μετσόβιο Πολυτεχνείο και αργότερα συνέχισε τις μεταπτυχιακές του σπουδές στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια της Νέας Υόρκης και στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο Μασαχουσέτης (ΜΙΤ). Το 2005 άρχισε να σκέφτεται την προοπτική να επιφέρει αλλαγές στο παραδοσιακό μοντέλο της τάξης, όπου ο δάσκαλος γράφει σε έναν μαυροπίνακα και τα παιδιά από κάτω, με σχεδόν μηδενική συμμετοχή, ακούνε και σημειώνουν, ύστερα παπαγαλίζουν και γράφουν τεστ. «Είναι ένα αδύναμο μοντέλο όχι μόνο στην ελληνική, αλλά και στη διεθνή πραγματικότητα. Ο κοινωνικός ιστός έχει αλλάξει και, αν δεν πείσουμε τα παιδιά ότι η μόρφωση είναι δική τους περιουσία, δεν ακολουθούν. Το ερώτημα λοιπόν που θέσαμε ήταν γιατί τα παιδιά του νηπιαγωγείου γυρνούν στο σπίτι χαρούμενα και τα παιδιά του λυκείου γυρνούν μουτρωμένα. Καταλήξαμε στο ότι η διαφορά σχετίζεται με τον τρόπο που εμπλέκονται οι μαθητές στη σχολική ζωή. Ετσι γεννήθηκε η ιδέα του Σχολείου του Μέλλοντος. Φτιάξαμε αρχικώς την ψηφιακή τάξη, σε συνεργασία με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης, προσαρμόσαμε διεθνή

πρότυπα, συνεργαστήκαμε με οργανισμούς όπως η Microsoft και η Intel, και εδώ και περίπου δύο χρόνια δημιουργήσαμε ένα ευχάριστο, χρήσιμο και αποτελεσματικό εκπαιδευτικό “οικοσύστημα”». Ενα άλλο σημαντικό ζήτημα ήταν και οι αγωνίες των γονιών σχετικά με τη συνεχή χρήση του υπολογιστή: η πιθανή ακτινοβολία βρίσκεται πολύ κάτω από τα επιτρεπτά όρια, οι γονείς «εκπαιδεύτηκαν» και οι ίδιοι στη χρήση των νέων τεχνολογιών, έτσι ώστε να μπορούν να συμβαδίζουν με τα παιδιά τους στην εκπαιδευτική διαδικασία, έμαθαν να αξιοποιούν το «parental control», για να ελέγχουν την ασφαλή πλοήγηση, ενώ πλέον έχουν κατανοήσει ότι η απαγόρευση δεν αποτελεί τη λύση στην εξάρτηση. Αλλωστε, όπως σημειώνουν οι εκπαιδευτικοί, τα παιδιά στο Σχολείο του Μέλλοντος έχουν πολύ μεγαλύτερη όρεξη να διαβάσουν λογοτεχνικά βιβλία. Ολοι οι καθηγητές και οι δάσκαλοι του σχολείου έκαναν επιμόρφωση, ενεπλάκησαν ενεργά και έγιναν συνδημιουργοί. «Προτάσσουμε το λιγότερο διάβασμα στο σπίτι, όχι γιατί κατεβάζουμε τον πήχη της γνώσης, αλλά επειδή κά-

Η ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΙ «Ο διαγωνισμός του ΣΕΒ και της Eurobank είναι μια πολύ σημαντική πρωτοβουλία ιδιαίτερα για τη χώρα μας, που, εάν θέλει να ξεπεράσει τις σημερινές δυσκολίες της και ταυτόχρονα να πρωταγωνιστήσει θετικά στις διεθνείς εξελίξεις, έχει ανάγκη την καινοτομία. Εδωσε σε όλους εμάς, που «ανησυχούμε» και διαρ-

Οπως σημειώνουν οι εκπαιδευτικοί, το Σχολείο του Μέλλοντος δεν ακυρώνει τα βιβλία, το χαρτί και το μολύβι. Μάλιστα, τα παιδιά έχουν μεγαλύτερη όρεξη για ανάγνωση λογοτεχνικών βιβλίων. νουμε αποτελεσματικότερη δουλειά στο σχολείο. Ας μην ξεχνάμε ότι τα παιδιά είναι από τους πιο βαριά εργαζόμενους Ελληνες», υπογραμμίζει ο κ. Δούκας. «Δεν έχουμε απαξιώσει τον παραδοσιακό τρόπο, τα παιδιά έχουν και βιβλία, και χαρτί και μολύβι, αλλά είναι πολύ διαφορετικό να ακούσεις Σεφέρη και να τον καταλάβεις από τη φωνή του Κατράκη. Ας μην ξεχνάμε ότι η καινοτομία είναι πολύ σημαντική και για τα παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες ή προβλήματα όρασης, τα οποία για πρώτη φορά μπορούν να μεγαλώσουν τα γράμματα όσο θέλουν». K

κώς αναζητούμε το νέο, το σύγχρονο και το καινοτόμο με στόχο τη διαρκή βελτίωση, την ευκαιρία να αναδείξουμε το έργο μας και πολύ περισσότερο να το μοιραστούμε με όλη την Ελλάδα. Ως ο μοναδικός οργανισμός από το χώρο της εκπαίδευσης που διακρίθηκε σε έναν τόσο απαιτητικό διαγωνισμό, νιώθουμε ιδιαίτερα υπερήφανοι.» Κωνσταντίνος Δούκας

89

Μια οικογένεια οργάνων και ηλεκτρονικών συσκευών που σκοπό έχουν την ταχύτερη και αποτελεσματικότερη φυσική αποκατάσταση των τραυματιών, αλλά και, γενικότερα, ατόμων με κινητικές δυσκολίες. Του Κώστα Φαρμάκη

Επάνω: Τμήμα του ηλεκτρονικού μηχανισμού που θα αποτελέσει την «καρδιά» του συστήματος. Δεξιά: Ο κ. Αλέξανδρος Αστάρας στο εργαστήριο.

ΚΑΙΝΟΤΟΜIΑ: Συσκευές φυσικής αποκατάστασης με βάση πνευματικούς μοχλούς, ηλεκτρομηχανική ανάδραση και αυτόματη βελτιστοποίηση. ΦΟΡEΑΣ: Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Ιατρική Σχολή, Εργαστήριο Ιατρικής Πληροφορικής E-MAIL ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: alexander.astaras@gmail.com ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Δρ Αλέξανδρος Αστάρας, μεταδιδακτορικός επιστημονικός συνεργάτης, ερευνητής στο ΑΠΘ ΜEΛΗ ΟΜAΔΑΣ: Παναγιώτης Μπαμίδης (επ. καθηγητής στο Εργαστήριο Ιατρικής Πληροφορικής της Ιατρικής Σχολής του ΑΠΘ), Ανέστης Κάλφας (επ. καθηγητής στο τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών της Πολυτεχνικής Σχολής), Στάθης Κωνσταντινίδης (πληροφορικός), Χριστίνα Κεμανετζή (ιατρός), Χρήστος Ελευθεριάδης (ηλεκτρονικός), Αναστάσιος Τσαουσίδης (οικονομολόγος), Δημήτριος Αρκούδης (μηχανολόγος), Αντώνης Μπίλλης (ηλεκτρολόγος μηχανικός), Χρύσα Λιθαρή (πληροφορικός), Ευδόκιμος Κωνσταντινίδης (ηλεκτρονικός).

90

Φανταστείτε ένα όργανο γυμναστικής το οποίο πότε το κινείτε εσείς και πότε κινεί εκείνο εσάς. Που «αντιλαμβάνεται» τη δυσκολία που έχει στην κίνηση ένας τραυματίας και «συμπληρώνει» τη δύναμη που χρειάζεται. Που κάνει παθητική γυμναστική σε ένα μέλος, ενώ, ταυτόχρονα, γυμνάζει ενεργητικά ένα άλλο. Και όλα αυτά σε πραγματικό χρόνο, με προγραμματισμένο τρόπο από τον φυσικοθεραπευτή ή από τον θεράποντα ιατρό. Ε, λοιπόν, αυτό το μηχάνημα από το… μέλλον γίνεται πραγματικότητα στο ΑΠΘ, χάρη στις συντονισμένες προσπάθειες μιας ομάδας επιστημόνων, διαφορετικών ειδικοτήτων, καθένας από τους οποίους συνεισέφερε στην αρχική ιδέα, όπως μου εξηγεί ο εκπρόσω-

πος της ερευνητικής ομάδας, δρ Αλ. Αστάρας. «Σκεφτήκαμε, αντί το όργανο να είναι παθητικό, πώς είναι δυνατόν να κάνουμε τη διαδικασία πιο αμφίδρομη. Δηλαδή, ο ασθενής να κινεί το όργανο εκεί όπου μπορεί και πρέπει και -ανάλογα με τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού- το ίδιο το όργανο να υποβοηθά στην κίνηση». Από τις πρώτες κουβέντες μας γίνεται φανερή η σημασία της σύμπραξης αυτής. Ο κ. Κάλφας, υπεύθυνος για το μηχανικό κομμάτι, λέει: «Καθώς η τεχνολογία προοδεύει, υπάρχει ανάγκη συνεργασίας μεταξύ τομέων, αυτό που λέμε “διεπιστημονικές εφαρμογές”. Εδώ, ο σχεδιασμός και η ανάπτυξη μιας καινούργιας πλατ-

91

Ο κ. Αλέξανδρος Αστάρας (κέντρο) ανάμεσα στους καθηγητές Παναγιώτη Μπαμίδη (αριστερά) και Ανέστη Κάλφα (δεξιά) και τα μέλη της επιστημονικής ομάδας. Μπροστά τους, σε πρώτο πλάνο, κομμάτια της συσκευής η οποία, όταν ολοκληρωθεί, θα αποτελέσει το πρωτότυπο μιας οικογένειας οργάνων που θα βοηθήσουν στην ταχύτερη αποκατάσταση των τραυματιών αλλά και στη βελτίωση της ισορροπίας σε άτομα με δυσκολίες κίνησης (π.χ. ηλικιωμένοι, ασθενείς μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο κ.ά.).

«Ο γιατρός, βάζοντας ίσως στη συσκευή ένα φλασάκι, θα πει στο όργανο πώς να συμπεριφερθεί· ρυθμός, ένταση, εύρος κίνησης.»

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Το εγχείρημα ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ εστιάζεται στην ανάπτυξη έξυπνων μηχανημάτων φυσικής αποκατάστασης από τραυματισμό, μέσω ελεγχόμενης και εξατομικευμένης φυσικής άσκησης. Η ένταση και αντίσταση της άσκησης είναι προγραμματιζόμενες από τον θεράποντα ιατρό και δυναμικά μεταβαλλόμενες κατά τη διάρκεια της άσκησης. Το σύστημα ηλεκτρονικού ελέγχου συλλέγει δεδομένα κίνησης και αντίστασης μέσω ηλεκτρονικών αισθητήρων, συντονίζει την ηλεκτρομηχανική ανάδραση και είναι προσαρμόσιμο σε πολλαπλά μηχανήματα. Το εγχείρημα καινοτομεί όσον αφορά τον τύπο των μοχλών ανάδρασης, την πολυπαραμετρικότητα της ανάδρασης βάσει αισθητήρων, τη δυνατότητα δυναμικής μετάβασης ανάμεσα σε ενεργητική και παθητική άσκηση, τη δυνατότητα τηλεμετρικής παρακολούθησης και τηλεπρογραμματισμού από τον ιατρό ή φυσικοθεραπευτή, καθώς και τον αρθρωτό σχεδιασμό των υπό ανάπτυξη τμημάτων του. Βασίζεται σε υπάρχουσες δοκιμασμένες τεχνολογίες και εξαρτήματα, καθιστώντας δυνατή την ταχεία και οικονομική προτυποποίηση του προτεινόμενου οργάνου.

92

φόρμας για ιατρικές εφαρμογές χρειάζεται την υποστήριξη των ηλεκτρονικών - που είναι αναπόσπαστο κομμάτι κάθε καινούργιας τεχνολογίας πια. Και φυσικά, χρειάζεται τη διαχείριση της πληροφορίας -το software- με τέτοιον τρόπο, έτσι ώστε όλα μαζί να συμβάλουν στην καλυτέρευση της ζωής των ανθρώπων. Εμείς προσπαθούμε να φέρουμε όλες αυτές τις δράσεις μαζί». Ο κ. Αστάρας περιγράφει το πώς πρέπει να λειτουργεί η συσκευή. «Θα πρέπει να έχει αίσθηση του πώς κινείται ο ασκούμενος και θα πρέπει αυτή την πληροφορία να τη χρησιμοποιεί με τέτοιον τρόπο που να πάρει κάποια έξυπνη απόφαση. Αυτός ο τρόπος πιθανότατα να είναι προγραμματισμένος εκ των προτέρων από γιατρό ή φυσικοθεραπευτή και -εδώ είναι το καινοτόμο κομμάτι- η διαδικασία αντιστρέφεται. Το ίδιο το όργανο, χρησιμοποιώντας ηλεκτροπνευματικά έμβολα, θα αλλάξει την καμπύλη αντίστασής του με έναν τρόπο ώστε να βοηθήσει τον ασθενή. Παράδειγμα: Εστω ότι έχουμε το Nordic Walking, το κλασικό μηχάνημα, που είναι σαν να κάνουμε σκι αποστάσεων, με το οποίο κινεί κάποιος και χέρια, και πόδια. Σε έναν τραυματισμό στον αγκώνα, η κίνηση δεν πρέπει να πάει πολύ πίσω. Ο γιατρός θα πει “δεν θέλω να πηγαίνει ο αγκώνας σου πολύ πίσω”, αλλά πώς μπορεί να το εξασφαλίσει αυτό; Ισως βάζοντας στη συσκευή ένα φλασάκι, που θα πει στο μηχάνημα ακριβώς πώς να συμπεριφερθεί· ρυθμός, ένταση, εύρος κινήσεων. Και να μπορεί ο γιατρός να το κάνει αυτό από το γραφείο του, χωρίς ο ασθενής να χρειάζεται ακριβές

Η ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΙ «Πέρα από την τεχνική πρόκληση, η πρότασή μας έχει έντονο το ανθρωπιστικό στοιχείο. Ερχεται να βοηθήσει τον άνθρωπο σε στιγμές που είναι αδύναμος, που είναι ηλικιωμένος, που είναι σε δύσκολη θέση. Η διάκριση στο διαγωνισμό του ΣΕΒ και της Eurobank είναι για μας μια ένδειξη ότι πάμε καλά, ότι η προσπάθεια έχει βάση, δυναμική και λαμπρό μέλλον.» Αλέξανδρος Αστάρας

Πλακέτες, διαγράμματα, βολτόμετρο, κολλητήρια, ηλεκτρονικοί διακόπτες, ακόμα και μια λούπα (μεγεθυντικός φακός) αποτελούν τα εργαλεία ενός ηλεκτρονικού στην προσπάθεια να δημιουργήσει από το μηδέν μια συσκευή.

φυσικοθεραπείες». Σύμφωνα με τον κ. Μπαμίδη, υπάρχουν τρεις βασικές κατηγορίες επαγγελματιών που θα μπορούσαν να κάνουν χρήση των νέων οργάνων. «Η πρώτη είναι οι γιατροί - ορθοπεδικοί, τραυματιολόγοι κ.ά. Η δεύτερη είναι οι φυσικοθεραπευτές. Και, τέλος, οι γυμναστές, που θα το εφαρμόσουν για εμπορικούς σκοπούς πια, όταν η τεχνολογία βγει από τα όρια των ιατρικών εφαρμογών». Σύμφωνα με τον κ. Αστάρα, μεγάλο είναι το ψυχολογικό όφελος από τη χρήση τέτοιων οργάνων, αλλά και το οικονομικό. «Το να περπατήσει κάποιος πιο γρήγορα παίζει θετικότατο ρόλο στην ψυχολογία του. Θα γίνει καλά συντομότερα, θα πάει νωρίτερα στη δουλειά του, θα πάψει να επιβαρύνει το σύστημα υγείας. Επιπλέον, μια ασφαλιστική εταιρεία πιθανότατα θα πληρώσει την ελαφρώς πιο ακριβή θεραπεία με ένα τέτοιο μηχάνημα αν πρόκειται να διαρκέσει λιγότερες ημέρες. Πράγμα που μας φέρνει στο οικονομικό κομμάτι, της βιωσιμότητας. Ενα τέτοιο μηχάνημα θα πληρώνει την ίδια του τη χρήση μόνο και μόνο με τη συντόμευση του χρόνου αυτού». Οφελος από τα νέα όργανα δεν θα έχουν μόνο οι τραυματίες, αλλά και, γενικότερα, άτομα με κινητικά προβλήματα, π.χ. ύστερα από εγκεφαλικό επεισόδιο ή απλώς ηλικιωμένοι που έχουν χάσει την ευστάθεια και τη δύναμή τους. Ο κ. Μπαμίδης δίνει ένα παράδειγμα. «Εχουμε έναν ηλικιωμένο που έχει πάθει ένα μικρό εγκεφαλικό, με αποτέλεσμα ασταθές περπάτημα, επειδή έχει πειραχτεί ο αντίστοιχος τομέας ελέγχου της κίνησης. Αυτό συνήθως αποκαθίσταται, αλλά χρειάζεται χρόνο και προσπάθεια. Ενα τέτοιο μηχάνημα τον βοηθάει στην ενδυνάμωση της επικοινωνίας του εγκεφάλου με το αντίστοιχο άκρο, έτσι ώστε να επιταχυνθεί η διαδικασία. Μπορεί ο γιατρός να πει “κάθε μέρα θα σηκώνεσαι και

θα περπατάς δέκα βήματα και θα ξαναέρχεσαι πίσω”, το οποίο είναι καλό μεν, αλλά έχει και τον κίνδυνο ο ασθενής, στα δέκα πρώτα βήματα που θα κάνει, να πέσει και να σπάσει το πόδι του. Σε αυτή την περίπτωση, θα μιλούσαμε για ένα μηχάνημα το οποίο τον αναλαμβάνει από τα πρώτα ήδη βήματά του, για να τον εισαγάγει ομαλά στην αποθεραπεία. Τον παρακολουθεί, τον στηρίζει. Ετσι, και αποφεύγεται ο κίνδυνος, και επιτυγχάνεται ο αρχικός μας στόχος». Πόσο ακριβή, όμως, μπορεί να είναι μια τέτοια τεχνολογία; «Οχι ιδιαίτερα», απαντά ο κ. Αστάρας. «Κυρίως επειδή, μέχρι ένα σημείο, χρησιμοποιούμε τεχνολογίες που ήδη υπάρχουν και όσο το δυνατόν περισσότερα έτοιμα ανταλλακτικά, τα οποία είτε εμείς ήδη έχουμε σχεδιάσει είτε μπορούμε να βρούμε σε χαμηλή τιμή. Το θεωρούμε αυτό απλότητα και πλεονέκτημα. Ανακυκλώνουμε ακόμη και κώδικα (software). Θα μπορούσαμε να είχαμε επιλέξει εξωτικές τεχνολογίες, ασύλληπτα ακριβά όργανα, και να πούμε ότι δεν μας ενδιαφέρει το κόστος. Προτιμήσαμε να μην το κάνουμε αυτό. Πάμε για ένα τεχνολογικό επίτευγμα, το οποίο να μπορεί να βγει γρήγορα στην αγορά. Στόχος είναι να έχουμε το πρώτο λειτουργικό πρωτότυπο μέσα στο φθινόπωρο». Ακόμη και μετά την κατασκευή του οργάνου, όμως, η προσπάθεια δεν τελειώνει. «Χρειάζεται απίστευτος κόπος για να προωθήσεις και να εξελίξεις την ιδέα σου», εξηγεί ο κ. Μπαμίδης. «Το μεγάλο ρίσκο στην Ελλάδα είναι ότι μπορεί να έχεις μια ιδέα, να κάνεις ένα προϊόν, αλλά μετά να μην υποστηριχθεί από κανέναν. Το έφτιαξα δεν σημαίνει ότι είμαι κατοχυρωμένος. Θα πρέπει να ξημεροβραδιάζομαι στα συνέδρια, να διαβάζω, να έχω πρόσβαση σε πηγές. Και όλα αυτά μαζί συνιστούν μια συνεχή ροή πόρων. Εκεί, είμαστε λίγο πίσω ακόμα». K

93

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΑΤΤΙΚΗΣ

Με 26 εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην αιχμή της τεχνολογίας και της επιστήμης, το Πάρκο, που γεννήθηκε από τα σπλάχνα του Εθνικού Κέντρου Ερευνας Φυσικών Επιστημών «Δημόκριτος», έχει εξελιχθεί πολύ νωρίς σε σημαντικό πόλο καινοτόμου επιχειρηματικότητας.

Tου Κώστα Δεληγιάννη

Παρόλο που τυπικά ο «Λεύκιππος» δεν έχει καν κλείσει δύο χρόνια λειτουργίας, η ιστορία του Πάρκου ξεκινά πριν από περίπου 20 χρόνια. «Από τη δεκαετία του ’90, η τότε διοίκηση του “Δημόκριτου” είχε σκεφτεί πως το Ερευνητικό Κέντρο διέθετε και τα εργαστήρια αλλά και το ανθρώπινο δυναμικό, που θα μπορούσαν κάλλιστα να βοηθήσουν νέους επιστήμονες στο να μετατρέψουν μια επιτυχημένη ερευνητικά ιδέα σε ένα εξίσου επιτυχημένο εμπορικό προϊόν ή υπηρεσία», λέει ο κ. Νικόλαος Κανελλόπουλος, νυν πρόεδρος του «Δημόκριτου». Ωστόσο, τα σχέδια στην πορεία ναυάγησαν: αν και ολοκληρώθηκε η ανέγερση του οικήματος που σήμερα αποτελεί την κεντρική εγκατάσταση του Πάρκου, χρειάστηκε να περάσουν αρκετά χρόνια μέχρι, το 2008, ο προηγούμενος πρόεδρος του Κέντρου Ερευνας, Δημήτρης Νιάρχος, να εξασφαλίσει χρηματοδότηση, για να εξοπλιστεί και να λειτουργήσει το οίκημα. Η επιτυχία που είχε έκτοτε ο «Λεύκιππος» στην προσέλκυση καινοτόμων επιχειρήσεων, πάντως, φαίνεται να επιβεβαιώνει τους εμπνευστές του. Με 26 εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην αιχμή της τεχνολογίας -από τη βιοτεχνολογία και τη βιοϊατρική μέχρι την πληροφορική και τις τηλεπικοινωνίες- και απασχολούν 100 εργαζομένους, οι οποίοι στη συντριπτική τους πλειονότητα διαθέτουν ανώτατες σπουδές και υψηλή εξειδίκευση στον τομέα τους, το Τεχνολογικό και Επιστημονικό Πάρκο Αττικής, που βρίσκεται εντός των εγκαταστάσεων του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» στην Αγία Παρασκευή, έχει

Οι υπηρεσίες του «Λεύκιππου» -μάρκετινγκ, νομική υποστήριξη κ.ά.- διασφαλίζουν ότι κάθε καινοτομία θα δοκιμάζεται στην πράξη με τους καλύτερους όρους.

94

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΑΡΚΑ

ήδη καταφέρει να αποτελέσει σημαντικό πόλο επιχειρηματικής αξιοποίησης της καινοτομίας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Micro2Gen, η οποία εδρεύει στο πάρκο και συγκαταλέγεται στους 21 φιναλίστ του διαγωνισμού. «Αλλωστε, για ορισμένες από αυτές τις επιχειρήσεις, οι εγκαταστάσεις του “Δημόκριτου” έχουν ζωτική σημασία στη λειτουργία του», προσθέτει ο κ. Κανελλόπουλος. Οπως είναι η περίπτωση της Biophylaxis, μιας ιδιωτικής τράπεζας φύλαξης βλαστικών κυττάρων, που αποτελεί τεχνοβλαστό (Spin Off) του Ινστιτούτου Βιολογίας. Το γεγονός ότι η Biophylaxis βρίσκεται εντός του «Δημόκριτου» σημαίνει ότι όχι μόνο έχει πρόσβαση στις δεξαμενές υγρού αζώτου του Κέντρου, για την αποθήκευση των δειγμάτων, αλλά και ότι το βιολογικό υλικό φυλάσσεται με την απαιτούμενη ασφάλεια. Για άλλες επιχειρήσεις, όπως η Φάσματεκ ΕΠΕ, που πραγματοποιεί πειράματα φασματομετρίας μάζας και κατασκευάζει πρωτότυπα όργανα, το βασικότερο όφελος είναι η επιστημονική υποστήριξη από τους ερευνητές του Κέντρου, χωρίς

την οποία, όπως παραδέχονται οι υπεύθυνοί της, δεν θα μπορούσαν να φέρουν σε πέρας αρκετά από τα πρότζεκτ που έχουν αναλάβει. Το ίδιο σημαντική θεωρεί τη συνδρομή των επιστημόνων του «Δημόκριτου» και η Scienomics, η οποία παράγει λογισμικό που επιτρέπει σε βιομηχανίες να «πειραματιστούν» στον υπολογιστή με τη συμπεριφορά υλικών και ουσιών (π.χ., φάρμακα ή υλικά για την κατασκευή αεροσκαφών) πριν προχωρήσουν στην παραγωγή τους. Τόσο η Φάσματεκ όσο και η Scienomics δραστηριοποιούνται κυρίως στο εξωτερικό, με πελάτες μεγάλες βιομηχανίες πετρελαίου, αμυντικών συστημάτων, ηλεκτρονικών, αλλά και φαρμακοβιομηχανίες. Και δεν είναι οι μόνες: η Infitheon Technologies -η οποία εδρεύει και αυτή στο πάρκο και δραστηριοποιείται ως πάροχος εξειδικευμένης τεχνογνωσίας στους τομείς των τηλεπικοινωνιών, της ασφάλειας και της διαστημικής τεχνολογίας- συμμετέχει σε προγράμματα του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος. Επίσης, παρά τον μικρό αριθμό εργαζομένων, έχει παράσχει στο ΝΑΤΟ πρωτοποριακά τη-

95

Η βασική ομάδα της Φάσματεκ επί το έργον. Η Φάσματεκ εγκατέστησε το εργαστήριο Ερευνας και Ανάπτυξης στο ΤΕΠΑ «Λεύκιππος» στις αρχές του 2010, όταν οι ιδρυτές της επαναπατρίστηκαν μετά από πολυετή καριέρα στο εξωτερικό. Η εταιρεία ειδικεύεται σε εξέλιξη και κατασκευή πρωτοτύπων διατάξεων φασματομετρίας μάζας και φασματομετρίας κινητικότητας ιόντων, με εφαρμογές στη διαγνωστική, χημική-περιβαλλοντική ανάλυση και επιστήμες ζωής.

ΝΙΚOΛΑΟΣ ΚΑΝΕΛΛOΠΟΥΛΟΣ

ΠΡOΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΕΚΕΦΕ «ΔΗΜOΚΡΙΤΟΣ» Στη σημερινή, δύσκολη εποχή για τη χώρα μας, τα τεχνολογικά πάρκα είναι ένα «όχημα», με το οποίο, αν το αξιοποιήσουμε σωστά, θα καταφέρουμε να βοηθήσουμε την ελληνική κοινωνία με δύο τρόπους. Κατ’ αρχάς, επειδή τα πάρκα μπορούν πραγματικά να βοηθήσουν στα πρώτα τους βήματα καινούργιες επιχειρήσεις που θα εκμεταλλευτούν εμπορικά πρωτοποριακές επιστημονικές και τεχνολογικές ιδέες, επιχειρήσεις, οι οποίες, με τη σειρά τους, θα συμβάλουν ώστε η ελληνική οικονομία να αποκτήσει την απαιτούμενη εξωστρέφεια. Παράλληλα, με αυτό τον τρόπο θα παράσχουμε και μια διέξοδο σε νέους Ελληνες επιστήμονες, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να δημιουργήσουν επαγγελματική καριέρα, που θα βασίζεται στις καινοτομίες και τις γνώσεις τους. Αλλωστε, ακόμη κι αν η οικονομική κρίση δεν είχε χτυπήσει την πόρτα μας, κάποια στιγμή ως κοινωνία θα έπρεπε να μας προβληματίσει το γεγονός ότι για πολλούς νέους ερευνητές με υψηλή κατάρτιση και σημαντικές ακαδημαϊκές «περγαμηνές», η μόνη επιλογή για να μείνουν στην Ελλάδα είναι να ασχοληθούν με την παραπαιδεία.

96

Απώτερος στόχος είναι να διευρυνθεί το πεδίο δραστηριοτήτων των εταιρειών που φιλοξενεί, περιλαμβάνοντας επιχειρήσεις που ασχολούνται με μηχανικές εφαρμογές. λεπικοινωνιακά συστήματα ως επίσημος προμηθευτής. Οπως είναι φυσικό, βασικό κριτήρι ένταξης μιας επιχείρησης στον «Λεύκιππο» είναι η καινοτόμος δραστηριότητά της, εκτός από το ότι το αντικείμενό της θα πρέπει να είναι συναφές με τους ερευνητικούς τομείς στους οποίους ειδικεύεται ο «Δημόκριτος». «Μάλιστα, το ερευνητικό κέντρο προσδοκά να αναπτύξει πιο στενή συνεργασία με τις εταιρείες», σημειώνει ο πρόεδρος του «Δημόκριτου», «οι οποίες θα έχουν στόχο τόσο την παραγωγή καινοτόμων προϊόντων, σύμφωνα με τα πρότυπα αμερικανικών ιδρυμάτων, όπως το ΜΙΤ, όσο και το να μπολιάσουν και τον “Δημόκριτο” με το επιχειρηματικό πνεύμα που χρειάζεται για να επιβιώσει οικονομικά και το ίδρυμα, τη στιγμή που η κρατική χρηματοδότηση μειώνεται συνεχώς». «Παράλληλα, ο στόχος μας είναι ο “Λεύκιππος” να εμφυσήσει το ίδιο πνεύμα και στους φοιτητές μας, εξοικειώνοντάς τους με την ιδέα του ρίσκου, που έτσι κι αλλιώς λείπει από τη χώρα μας», τονίζει ο κ. Κανελλόπουλος, «δηλαδή με την ιδέα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΑΡΚΑ

Η προστασία από τον αμίαντο απαιτεί εξειδικευμένες αναλύσεις που γίνονται στα εργαστήρια της Πλίνιος Α.Ε.

ότι εντέλει δεν είναι ντροπή αν μια εμπορική εφαρμογή στην πράξη καταλήξει σε αποτυχία». Προσφέρει, ωστόσο, ακόμη περισσότερες υπηρεσίες απ’ ό,τι σήμερα -όπως υπηρεσίες μάρκετινγκ, νομικής υποστήριξης, διαμεσολάβησης με άλλους φορείς για την εκτίμηση της δυνατότητας εκμετάλλευσης των προϊόντων-, οι οποίες διασφαλίζουν ότι κάθε καινοτομία θα δοκιμάζεται στην πράξη με τους καλύτερους δυνατούς όρους. Στα άμεσα σχέδια του «Δημόκριτου» είναι, επίσης, να ενισχύσει την παρουσία του στο Πάρκο, ιδρύοντας μια εταιρεία, την Demokritos Technology Transfer, που θα αναλάβει την αξιοποίηση του ιδιαίτερα σημαντικού εξοπλισμού του Κέντρου

για να παρέχει υπηρεσίες (π.χ., ποιοτικούς ελέγχους, δοκιμές) σε βιομηχανίες. Η ίδια εταιρεία θα λειτουργήσει ως πλατφόρμα για την δημιουργία δεκάδων νέων spin-offs από τα Ινστιτούτα του ιδρύματος. «Απώτερος στόχος μας είναι να διευρύνουμε την ανάπτυξη spin-offs που ασχολούνται με την παραγωγή καινοτόμων προϊόντων βασισμένων στη λειτουργία μονάδων απόδειξης σύλληψης (proof of concept). Γι’ αυτόν το σκοπό σχεδιάζουν να δημιουργήσουν ένα νέο βιομηχανικό πάρκο, το οποίο θα διαθέτει ειδικές μονάδες υποστήριξης, όπως πλήρως οργανωμένο μηχανουργείο κ.λπ.

INFO: www.demokritos.gr K

97

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΚΡΗΤΗΣ

Από το 1993 αξιοποιεί τη γνώση, αναπτύσσει τεχνογνωσία, υποστηρίζει την επιχειρηματικότητα και καλλιεργεί πνεύμα συνεργασίας των τοπικών επιχειρήσεων με τα ακαδημαϊκά εργαστήρια.

Tης Τασούλας Επτακοίλη Tα Επιστημονικά Τεχνολογικά Πάρκα αποτελούν θεσμό, ο οποίος αναπτύχθηκε μετά τον B΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και ξεκίνησε από τις ΗΠΑ. Στόχος της δημιουργίας τους, εξαρχής, ήταν να αναπτύξουν ισχυρούς δεσμούς με πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα και να ενθαρρύνουν την ανάπτυξη καινοτόμων επιχειρήσεων. Στην Ευρώπη, το πρώτο ΕΤΕΠ δημιουργήθηκε στα τέλη της δεκαετίας του ’60, στη Μεγάλη Βρετανία. Στην Ελλάδα ο θεσμός ήρθε στις αρχές της δεκαετίας του ’90. Το 1993, με πρωτοβουλία του Ιδρύματος Τεχνολογίας Ερευνας (ΙΤΕ) -και με χρηματοδότηση της Ε.Ε., του κρατικού προϋπολογισμού και της Περιφέρειας Κρήτης-, δημιουργήθηκε το Επιστημονικό Τεχνολογικό Πάρκο Κρήτης στο Ηράκλειο. Ο «πήχυς» τοποθετήθηκε ψηλά. Σκοποί του κρητικού ΕΤΕΠ ήταν: η αξιοποίηση της παραγόμενης από τα ιδρύματα της Κρήτης γνώση, η ανάπτυξη τεχνογνωσίας σε καινοτόμους τεχνολογίες, η υποστήριξη της επιχειρηματικότητας, η καλλιέργεια επιχειρηματικού πνεύματος και κουλτούρας συνεργασίας των τοπικών επιχειρήσεων με τα ακαδημαϊκά/ερευνητικά εργαστήρια. Είναι λίγα τα χρόνια που λειτουργεί το ΕΤΕΠ Κρήτης, αλλά πολλά τα επιτεύγματα που έχει να παρουσιάσει. Στα μεγαλύτερα συγκαταλέγεται η γνωστή εταιρεία Forthnet, πρωτοπόρος στην παροχή υπηρεσιών Iντερνετ - και αργότερα σταθερής τηλεφωνίας. «H Forthnet ήταν ένα εργαστήριο του Ινστιτούτου Πληροφορικής του ΙΤΕ που παρείχε αρχικά μεταξύ των άλλων και e-mail», λέει ο κ. Αρτέμης Σαϊτάκης, διευθυντής του ΕΤΕΠ Κρήτης. «Στα μέσα της δεκαετίας του ’90, το ΙΤΕ διέβλεψε ότι υπήρχαν προοπτικές αξιοποίησής της. Αναζητήθηκε, λοιπόν,

Από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα του ΕΤΕΠ Κρήτης ήταν η συμμετοχή του στην ανάπτυξη της Forthnet, της πρώτης εταιρείας που έφερε το Internet στην Ελλάδα.

98

Οι κεντρικές εγκαταστάσεις του Επιστημονικού Τεχνολογικού Πάρκου Κρήτης στο Ηράκλειο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΑΡΚΑ

χρηματοδότης. Δεν ήταν εύκολο. Οι τράπεζες και οι επενδυτές ήθελαν ώριμα σχέδια, όχι ιδέες, η υλοποίηση των οποίων θα μπορούσε να εμπεριέχει μεγάλο ρίσκο. Τελικά, οι Μινωικές Γραμμές, για λόγους κυρίως τοπικιστικούς, πατριωτικούς, αποφάσισαν να στηρίξουν αυτό το εγχείρημα. Η πορεία της νέας εταιρείας δικαίωσε όσους από την αρχή πίστεψαν στις δυνατότητές της. Η Forthnet αναπτύχθηκε ραγδαία και μπήκε στο Χρηματιστήριο το 2000. Το ΙΤΕ ξεκίνησε με ένα ποσοστό συμμετοχής 25% -τώρα έχει μικρότερο- και από τις πωλήσεις μετοχών έχει εισπράξει αρκετά χρήματα». Μια καινοτόμος ιδέα που βρήκε πρόσφορο έδαφος να αναπτυχθεί και την κατάλληλη στήριξη στα πρώτα της βήματα... Το ΕΤΕΠ εξακολουθεί σήμερα να προσφέρει τις λεγόμενες «υπηρεσίες θερμοκοιτίδας» για νεοσύστατες εταιρείες που επιδιώκουν την αξιοποίηση της τεχνογνωσίας τους. «Βέβαια, για να φιλοξενηθεί εδώ μια εταιρεία, πρέπει να έχει τεχνολογικό

προσανατολισμό, να είναι καινοτόμος και να μη ρυπαίνει το περιβάλλον. Επίσης, να υπάρχει ήδη συνεργασία -ή προοπτική συνεργασίας- με ερευνητικά ιδρύματα. Επιπλέον, να είναι βιώσιμη και να έχει προοπτικές ανάπτυξης. Και, τέλος, τα στελέχη της να δεσμεύονται ότι θα ασχοληθούν με την ανάπτυξή της», εξηγεί ο κ. Σαϊτάκης. «Σε κάθε περίπτωση, ο στόχος μας είναι ένας: να αξιοποιούμε την έρευνα που παράγει το ΙΤΕ. Οταν βγει κάτι αξιόλογο, να μη μείνει αβοήθητο». Τα τελευταία χρόνια, το Πάρκο προσφέρει και υπηρεσίες υποστήριξης για την κατοχύρωση ευρεσιτεχνιών και διαχείρισης διανοητικής ιδιοκτησίας. Περίπου 15 εταιρείες φιλοξενούνται σήμερα στις εγκαταστάσεις του. Ο αριθμός τους τα τελευταία χρόνια διαρκώς φθίνει - και όχι μόνο λόγω της οικονομικής κρίσης, που κάνει τις δυνατότητες εξεύρεσης χρηματοδότησης να περιορίζονται ολοένα και περισσότερο. Υπάρχουν επίσης ο φόβος της αποτυχίας -σε μια τόσο δυσμενή οικονομική συγκυρία- και η έλλειψη κι-

99

Αριστερή φωτογραφία: Ο κ. Αριστείδης Πετράκης στο εργαστήριο εφαρμογών λέιζερ. Δεξιά: Η εταιρεία Phaistos Networks A.E.

ΑΡΤΕΜΗΣ ΣΑΪΤΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤHΣ ΤΟΥ ΕΤΕΠ ΚΡHΤΗΣ «Η πρωτοβουλία του ΣΕΒ και της Eurobank είναι πολύτιμη γιατί υποκινεί το ενδιαφέρον. Δεν είναι πολλοί εκείνοι που αγκαλιάζουν και προβάλλουν τα σημαντικά επιτεύγματά μας στην έρευνα και την τεχνολογία. Λυπάμαι για το γεγονός ότι ενώ ο πρώτος πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Eρευνας, εκλεγμένος από 21 κορυφαίες προσωπικότητες, ήταν Eλληνας, ο καθηγητής Φώτης Καφάτος από το Ηράκλειο, ελάχιστοι συμπατριώτες μας το γνωρίζουν. Επιπλέον, μια τέτοια επιβράβευση των προσπαθειών μας μας δίνει κουράγιο να συνεχίζουμε. Αφού δεν το κάνει κάποιος επίσημος φορέας, ας αναλάβουν δράση οι χρηματοδοτικοί φορείς. Μακάρι η πρωτοβουλία να συνεχιστεί».

100

νήτρων. Σ’ αυτό το τελευταίο εστιάζει ο κ. Σαϊτάκης. «Το ελληνικό κράτος, δυστυχώς, δεν δίνει σε μικρές, καινοτόμους επιχειρήσεις την αρωγή που έχουν ανάγκη μέχρι να μεγαλώσουν και να ανοίξουν τα φτερά τους. Θα μπορούσε, για παράδειγμα να τους απαλλάσσει από το φόρο την πρώτη πενταετία. Αυτό, όμως, δεν συμβαίνει. Ετσι, και ιδέες χάνουμε, και επιστήμονες - φεύγουν για το εξωτερικό». Συζητούμε το παράδειγμα της Forth Photonics. Ιδρύθηκε εδώ το 2002, από τον Κωνσταντίνο Μπάλα (καθηγητή του Τμήματος Ηλεκτρονικών Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του Πολυτεχνείου Κρήτης και πρώην ερευνητή του Ινστιτούτου Ηλεκτρονικής Δομής και Laser του ΙΤΕ) και την εταιρεία επενδυτικού κεφαλαίου NBGI Ventures, για να αποτελέσει την επιχειρηματική συνέχεια μιας επιτυχημένης ερευνητικής εργασίας πάνω στη χρήση των φωτονίων στην ιατρική διαγνωστική τεχνολογία. Πρώτη -και σημαντικότατη- εφαρμογή της τεχνολογίας αυτής είναι το σύστημα DySIS (Dynamic Spectral Imaging System), το οποίο βελτιώνει σημαντικά τη διαγνωστική ακρίβεια της κολποσκόπησης στη διάγνωση του προκαρκίνου και του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, σε σύγκριση με τις συμβατικές τεχνολογίες ανίχνευσης. Ομως, η ελληνική αγορά είναι μικρή και δεν υπήρχαν δυνατότητες χρηματοδότησης των επόμενων σταδίων αυτής τής τόσο σημαντικής έρευνας. Πρόσφατα, η Forth Photonics πουλήθηκε

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΑΡΚΑ

Στο Ευρωπαϊκό Εργαστήριο Λέιζερ του Ινστιτούτου Ηλεκτρονικής Δομής και Λέιζερ του ΙΤΕ, ένα από τα 26 εργαστήρια της Ευρώπης που συμμετέχουν στο δίκτυο.

στη Scottish Enterprise και μετονομάστηκε σε Dysis Medical. Ο κ. Σαϊτάκης είναι διευθυντής του ΕΤΕΠ Κρήτης από το 1997. Τον ρωτώ ποια ήταν η πιο δύσκολη περίοδος. «Τα πρώτα χρόνια και τώρα», απαντά. «Δεν καταφέραμε να πετύχουμε όλα όσα οραματιζόμασταν. Και οι λόγοι είναι πολλοί. Μπορεί η Γενική Γραμματεία Ερευνας του υπουργείου Παιδείας να είναι ίσως ο καλύτερα λειτουργών δημόσιος οργανισμός, αλλά υπάρχουν εγγενείς αδυναμίες. Κατ’ αρχάς, η Κρήτη δεν είχε παράδοση στην τεχνολογία. Το πρώτο πανεπιστήμιο ιδρύθηκε εδώ τη δεκαετία του ’70. Το Cambridge λειτουργεί αδιαλείπτως από τον 13ο αιώνα. Επίσης, δεν υπάρχουν μεγάλες τοπικές επιχειρήσεις, οι οποίες θα λειτουργήσουν ως φορείς που θα υποκινήσουν την τεχνολογική ζήτηση ή θα δημιουργήσουν spill over effect. Το ότι φτιάχτηκε αυτός ο μηχανισμός

και το ΙΤΕ βρίσκεται σήμερα ανάμεσα στα κορυφαία ιδρύματα της Ευρώπης είναι άθλος». Μπορεί η κρατική στήριξη να μην είναι πάντα η δέουσα και προσδοκώμενη, όμως συχνά η ηθική, τουλάχιστον, επιβράβευση των προσπαθειών του ΕΤΕΠ έρχεται από το εξωτερικό. «Πρόσφατα, μας κάλεσαν από την Ακαδημία Επιστημών της Σόφιας να τους κάνουμε μαθήματα διαχείρισης διανοητικής ιδιοκτησίας. Μεταφέρουμε την τεχνογνωσία μας σε άλλους, και είναι εκείνοι που το ζητούν. Μας ξέρουν έξω και δεν μας ξέρουν στην πατρίδα μας. Τα επιτεύγματα της έρευνας στην Ελλάδα είναι πάρα πολλά, αλλά εμείς, ως χώρα, δεν κάνουμε τα προφανή. Υπάρχουν σκέψεις που μπορούν να αξιοποιηθούν. Δεν υπάρχει, όμως, θεσμικό πλαίσιο και στήριξη.

INFO: www.stepc.gr K

101

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΛΑΥΡΙΟΥ

13 εταιρείες καινοτομίας ανακαλύπτουν την αξία του networking σε ένα χώρο που έχει σημαδέψει τη βιομηχανική ιστορία του τόπου.

Tου Αθω Δημουλά Μπαίνοντας στο Τεχνολογικό και Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου, σε κτίρια πιστά αναπαλαιωμένα βάσει της βιομηχανικής αρχιτεκτονικής του 19ου αιώνα, δεν περιμένεις να δεις την τελευταία λέξη της τεχνολογίας. Σε αυτή την αντίθεση έγκειται η γοητεία του χώρου, η οποία ίσως να μην είναι ασύνδετη με την ουσία του Πάρκου, τη χρησιμότητά του και τις δυνατότητές του. Ο διευθυντής του εδώ και 13 χρόνια, Ασημάκης Χαδουμέλλης, μας ξενάγησε μιλώντας μας για την ιστορία του χώρου. «Η ευημερία της πόλης του Λαυρίου στα νεότερα χρόνια οφείλεται στη μεταλλουργική και μεταλλευτική δραστηριότητα που ξεκίνησε περίπου το 1860 μέσω της ίδρυσης της Γαλλικής Εταιρείας Μεταλλείων Λαυρίου, στις εγκαταστάσεις της οποίας στεγάζεται το Πάρκο». Ο κ. Χαδουμέλλης επιμένει σε αυτό το σημείο για το μεγάλο κοινωνιολογικό ενδιαφέρον που έχει το στοιχείο της δημιουργίας μιας κατεξοχήν βιομηχανικής πόλης. «Με την αποβιομηχάνιση της περιοχής, τις δεκαετίες του ’70 και του ’80, το Λαύριο αντιμετώπισε το φαινόμενο της ανεργίας και επικράτησε κοινωνική αναταραχή». Μετά πολλές προσπάθειες, το 1992 ο χώρος αγοράστηκε από το κράτος και περιήλθε στο υπουργείο Πολιτισμού, το οποίο και ανέθεσε τη διαχείρισή του στο Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Τα πρώτα κτίρια παραδόθηκαν προς χρήση το 1998. Αυτήν τη στιγμή φιλοξενούνται 13 εταιρείες, δύο εργαστήρια του Πολυτεχνείου και δύο εκπαιδευτικοί φορείς. Η κάθε εταιρεία οφείλει να πληρώνει ένα ενοίκιο, το οποίο καταλήγει στο ταμείο της Εταιρείας Αξιοποίησης και Διαχείρισης της Περιουσίας του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Τα χρήματα αυτά αξιοποιούνται αποκλειστικά για τη συντήρηση του Πάρκου, τις ανάγκες και το προσωπικό του. Γι’ αυτές τις εταιρείες είναι πολύ σημαντικό το γεγονός ότι βρίσκονται εκεί. Ειδικά αν κάποια βρίσκεται στα πρώτα της βήματα, μπορεί να χρησιμοποιήσει το brand name του Πάρκου και, ακόμα περισσότερο ίσως, το brand name του Πολυτεχνείου. Σύμφω-

102

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΑΡΚΑ

Τα περισσότερα κτήρια που βρίσκονται στο Πάρκο έχουν αναπαλαιωθεί πιστά στην βιομηχανική αρχιτεκτονική του 19ου αιώνα.

103

Ο μηχανολόγος Δ. Καραγιάννης και η χημικός μηχανικός Αναστασία Γκίκα στο εργαστήριο της Inasco, μιας εταιρίας αεροναυπηγικής (επάνω). Οι δορυφορικές κεραίες στο επάνω άκρο του πάρκου δίνουν σήμα τηλεόρασης σε όλο τον κόσμο (δεξιά). Απέναντι σελίδα: O κ. Ν. Μικρούδης της Twin Peak A.E. μας παρουσίασε μια συσκευή με ταινίες «on demand» ενώ η Nanophos του κ. Ιωάννη Αραμπατζή (δεξιά) είναι από τις πιο εξελιγμένες εταιρείες του Πάρκου.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΤΖΟΥΡΗΣ

ΠΡΟΕΔΡΟΣ Δ.Σ. ΠΑΡΚΟΥ ΛΑΥΡΙΟΥ, ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ, ΠΡΩΗΝ ΠΡΥΤΑΝΗΣ ΤΟΥ ΕΜΠ Για να επιβεβαιώσει εμπράκτως την άρρηκτη σχέση του Πάρκου με το EΜΠ, ο κ. Μουτζούρης διατηρεί συγχρόνως τη θέση του προέδρου του ενός και του καθηγητή στη σχολή Πολιτικών Μηχανικών του άλλου. Κατά τη γνώμη του, μια εταιρεία θα επιλέξει να εγκατασταθεί στο Πάρκο για να εκμεταλλευτεί το brand name του Πολυτεχνείου αλλά και τη γειτνίασή της με κάποια άλλη, να υπάρχει συνέργεια. «Ενα άλλο πλεονέκτημα είναι ότι εταιρείες μπορούν να έχουν επαφές με φοιτητές ή με νέους επιστήμονες ή με υποψήφιους διδάκτορες του Πολυτεχνείου». Ωστόσο, αν και θεωρεί ότι πολλές από τις εταιρίες που φιλοξενούνται στο Πάρκο είναι υψηλού επιπέδου, παραδέχεται ότι «στην Ελλάδα δεν έχουμε ούτε

104

πραγματική έρευνα ούτε πραγματική τεχνολογία. Οι περισσότερες εταιρείες είναι μεταπρατικές και λίγες ενδιαφέρονται πραγματικά για την έρευνα». Ως προς τη σχέση του Πάρκου με το Πολυτεχνείο, ο κ. Μουτζούρης εξηγεί ότι «αυτό που θέλαμε είναι νέα, ταλαντούχα παιδιά που αποφοιτούν κάθε χρόνο από το ΕΜΠ να μπορούν να αναπτύξουν τις δικές τους εταιρείες σε συνεργασία με εργαστήρια, σε συνεργασία με καθηγητές, να δημιουργείται μια θερμοκοιτίδα». Χάρη πάντως στη μεθοδικότητά του έχει αναπτυχθεί και κάτι άλλο καινοτόμο και πολύτιμο, και μάλιστα μέσα στο χώρο του Πολυτεχνείου. Για την ακρίβεια στο τμήμα Λιμενικών Εργων του τμήματος των Πολιτικών Μηχανικών λειτουργεί ένα πολύ εντυπωσιακό εργαστήριο υπό την επίβλεψη του κ. Μουτζούρη, που αυτήν τη στιγμή, μεταξύ άλλων, μελετάει την επέκταση του λιμανιού του Πειραιά.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΑΡΚΑ

να όμως με τον κ. Χαδουμέλλη, δεν είναι αυτό το πιο σημαντικό. «Ο κυριότερος λόγος για τον οποίο μια εταιρεία επιλέγει να εγκατασταθεί εδώ είναι το networking, η συνύπαρξη με άλλες. Η καινοτομία, άλλωστε, προκύπτει από την αλληλεπίδραση διαφορετικών επιστημονικών τομέων. Και αυτό εδώ προσφέρεται. Αλλωστε, είναι κάτι που περικλείει την ιδέα του Πάρκου». Το ίδιο μας επιβεβαιώνει και ο κ. Ιωάννης Αραμπατζής, ιδρυτής της Nanophos, μιας από τις πιο επιτυχημένες εταιρείες του Πάρκου εδώ και έξι χρόνια. «Με δεδομένο ότι υπάρχουν κι άλλες εταιρείες εδώ που έχουν στοιχεία τεχνολογίας, αμέσως δημιουργούνται συνέργειες, οι οποίες μπορούν να φέρουν καινούργιες ιδέες. Είναι λάθος να νομίζουμε ότι οι πόροι είναι μόνο τα χρήματα. Πόροι μπορούν να είναι τα δίκτυα διανομής, οι γνωριμίες, η ζωή η ίδια μέσα σε ένα τεχνολογικό πάρκο», λέει ο κ. Αραμπατζής. Η Nanophos, μέσω της νανοτεχνολογίας, εφευρίσκει υλικά για καθημερινές χρήσεις επικαλύψεως επιφανειών, εξάγει τα προϊόντα της και στο εξωτερικό και διατηρεί, εκτός από το παραγωγικό της τμήμα, και ένα ερευνητικό, το οποίο αξιοποιείται με την ανάπτυξη νέων προϊόντων. Ο κ. Αραμπατζής σχολιάζει και κάτι ακόμα: «Ο κόσμος που εργάζεται εδώ κατάγεται κυρίως από το Λαύριο. Η εταιρεία μας, πέρα από μέρος της ζωής του Πάρκου, είναι και κομμάτι της κοινωνίας του Λαυρίου». Οι περισσότεροι άνθρωποι που συναντάς να εργάζονται μέσα στο Πάρκο κατοικούν στην ευρύτερη περιοχή και υπάρχει η αίσθηση ότι αυτή τη στιγμή συνεχίζεται η βιομηχανική παράδοση του Λαυρίου. Σε ένα διπλανό κτίριο, συναντάμε τον κ. Νίκο Μικρούδη, από τους παλαιότερους ενοίκους. Αυτή την περίοδο δραστηριοποιείται στον τομέα των δορυφορικών υπηρεσιών με την εταιρεία Twin Peak A.E. Μας έδειξε το καινούργιο προϊόν της εταιρείας, ένα «κουτί» επιλεκτικής τηλοψίας, μια συσκευή δηλαδή η οποία σου προσφέρει ταινίες και ντοκιμαντέρ «on demand» στην τηλεόρασή σου.

«Δυστυχώς, στην Ελλάδα είναι δύσκολο να λειτουργήσεις επιχειρηματικά», λέει ο κ. Μικρούδης. «Ετσι, έχουμε ήδη αρχίσει να εξάγουμε το προϊόν σε χώρες του εξωτερικού». Το ίδιο κάνουν και στην εταιρεία Inasco, μια εταιρεία υψηλής τεχνολογίας, που ειδικεύεται στον τομέα της αεροναυπηγικής. Εκεί μας υποδέχτηκε ο μηχανολόγος Δημήτρης Καραγιάννης και η χημικός μηχανικός Αναστασία Γκίκα, οι οποίοι, αφού μας έκαναν μια ξενάγηση στη γραμμή παραγωγής, μας εξήγησαν ότι, επειδή οι πελάτες τους είναι από το εξωτερικό, δεν έχουν επηρεαστεί, τουλάχιστον άμεσα, από την κρίση. «Είμαστε από τους λίγους που δουλεύουμε σε μια εταιρεία που όχι μόνο δεν απολύει τους υπαλλήλους της, αλλά συνεχίζει να προσλαμβάνει κι άλλους». Αυτό βέβαια δεν ισχύει για όλες τις εταιρείες που βρέθηκαν αυτά τα χρόνια στο Πάρκο. Αρκετές ήταν εκείνες που έκλεισαν εξαιτίας της κρίσης. Αρκετές ήταν και άλλες που αναπτύχθηκαν τόσο πολύ, που πλέον δεν καλύπτονταν από τις υποδομές του Λαυρίου. Ο ρόλος του Πάρκου είναι να αγκαλιάσει προσπάθειες που αφορούν την υψηλή τεχνολογία, να τις βοηθήσει να εξελιχθούν και να τις διευκολύνει με όσα μέσα διαθέτει, χωρίς όμως να έχει επεμβατικό ρόλο. «Το Πάρκο δημιουργεί ένα περιβάλλον το οποίο ευνοεί τη συνεργασία μεταξύ των επιχειρήσεων και της ερευνητικής κοινότητας», ξεκαθαρίζει ο κ. Χαδουμέλλης. Φυσικά, το Πάρκο δεν χρειάζεται να έχει ως όριο καλής λειτουργίας την τρέχουσα μορφή του. Υπάρχουν πάρα πολλά πράγματα που μπορούν ακόμη να γίνουν. Ο κ. Χαδουμέλλης μάς μιλάει με θέρμη για τον όρο «edutainment», δηλαδή ένα συνδυασμό εκπαίδευσης και ψυχαγωγίας, και για το πώς το Πάρκο του Λαυρίου θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για τη δημιουργία ενός Κέντρου Ανάπτυξης Τεχνολογιών Εκπαίδευσης και Ψυχαγωγίας. Αυτό κι αν θα ήταν καινοτομία, αυτό κι αν θα ήταν ανάπτυξη.

INFO: www.ltp.ntua.gr K

105

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΠΑΤΡΩΝ

Πάνω από 20 εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε τεχνολογίες αιχμής, έχουν βρει τον κατάλληλο χώρο για να αναπτύξουν τα προϊόντα τους.

Tου Κώστα Δεληγιάννη

Τη στιγμή που η εμπορική αξιοποίηση μιας πρωτοποριακής ιδέας κάθε άλλο παρά δεδομένη είναι -αφού, σε διεθνές επίπεδο, μόνο το 5 - 10% από τις καινοτομίες που παράγονται εξελίσσονται τελικά σε επιτυχημένα προϊόντα ή υπηρεσίες-, σκοπός του Επιστημονικού Πάρκου Πατρών (ΕΠΠ) είναι να βοηθήσει τέτοιες ιδέες να δοκιμαστούν στην αγορά με τους καλύτερους δυνατούς όρους. «Το πάρκο λειτουργεί με τη λογική της “θερμοκοιτίδας”», εξηγεί ο κ. Κωνσταντίνος Τσεκούρας, αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πατρών και πρόεδρος του Δ.Σ. του οργανισμού, «κάτι που σημαίνει πως παρέχει ένα περιβάλλον στήριξης σε εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε τεχνολογίες αιχμής και βρίσκονται στο ξεκίνημά τους, προσφέροντάς τους τον απαραίτητο χρόνο για να αναπτύξουν και να εξελίξουν τα προϊόντα τους». Αν ο κύριος σκοπός των πάρκων είναι να προσελκύσουν νεοσύστατες εταιρείες υψηλής τεχνολογίας και να τις βοηθήσουν στα πρώτα τους βήματα, το Επιστημονικό Πάρκο Πατρών φαίνεται ότι επιτυγχάνει αυτόν το στόχο στο έπακρο, καθώς η πληρότητα στους χώρους του φτάνει στο 100%. Εκτός από τις Eldrug και Brite Solar -οι οποίες συμμετέχουν στο διαγωνισμό καινοτομίας με τα προϊόντα τους- στο Πάρκο φιλοξενούνται ακόμη άλλες 20 επιχειρήσεις και ινστιτούτα, οι οποίες απασχολούν συνολικά 150 και πλέον εργαζομένους. Παρόλο που ιδρύθηκε το 1989, η κανονική λειτουργία του ξεκίνησε έπειτα από μία δεκαετία, όταν ολοκληρώθηκε η ανέγερση των εγκαταστάσεων. Ετσι, το 4.800 τ.μ. κτίριο διαθέτει σήμερα «κυψέλες» για τη στέγαση των εταιρειών, βοηθητικούς χώρους, όπως και δύο αίθουσες για συσκέψεις και εκδηλώσεις. Από το 2001 αποκλειστικός μέτοχος του Πάρκου είναι το ελληνικό Δημόσιο, χωρίς όμως να λαμβάνει κάποια κρατική ενίσχυση. Σε τι συνίσταται η στήριξη που παρέχει στις εταιρείες του; Κατ’ αρχάς στις υλικοτεχνικές υποδομές και στις συμβουλευ-

106

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΑΡΚΑ

Εχοντας 100% πληρότητα, το Πάρκο στεγάζει νεοσύστατες καινοτόμους εταιρείες με στόχο να τις βοηθήσει στα πρώτα τους βήματα.

107

Εκτός από τις Eldrug και Brite Solar -οι οποίες συμμετέχουν στον διαγωνισμό καινοτομίας με τα προϊόντα που αναπτύσσουν- στο Πάρκο φιλοξενούνται ακόμη άλλες είκοσι επιχειρήσεις και ινστιτούτα, που απασχολούν συνολικά 150 και πλέον εργαζόμενους.

ΚΩΝ. ΤΣΕΚΟΥΡΑΣ, ΠΡΟΕΔΡΟΣ Δ.Σ. «Να στραφούμε στην οικονομία της γνώσης» Παρόλο που υπάρχουν επιχειρηματικοί τομείς στους οποίους η χώρα μας έχει όντως συγκριτικό πλεονέκτημα σε σχέση με άλλα κράτη, όπως για παράδειγμα ο τουρισμός, κατά τη γνώμη μου δεν είναι αρκετοί για να μας βγάλουν από το οικονομικό και παραγωγικό αδιέξοδο στο οποίο βρισκόμαστε σήμερα. Γι’ αυτό και η Ελλάδα χρειάζεται να στραφεί προς την οικονομία της γνώσης, χαράσσοντας κατ’ αρχάς μια εθνική στρατηγική όσον αφορά σε ποια τεχνολογικά και ερευνητικά πεδία θα επικεντρωθεί η χώρα μας, για να αποκτήσει τη δική της θέση στην παγκόσμια αγορά προϊόντων καινοτομίας. Σε αυτή την περίπτωση, τα επιστημονικά πάρκα θα μπορούσαν να αποτελέσουν έναν από τους βασικούς μοχλούς για να εφαρμοστεί αυτή η στρατηγική. Παράλληλα, τα πάρκα έχουν τη δυνατότητα να παίξουν το ρόλο του συνδετικού κρίκου ανάμεσα στον ιδιωτικό τομέα και τα ακαδημαϊκά ιδρύματα, όπου παράγονται πρωτοποριακές και εμπορικά αξιοποιήσιμες ιδέες. Βοηθούν έτσι να ξεπεραστούν νοοτροπίες δεκαετιών, οι οποίες μέχρι σήμερα δημιουργούσαν κλίμα δυσπιστίας ανάμεσα στον ακαδημαϊκό και τον επιχειρηματικό κόσμο.

108

τικές υπηρεσίες σε θέματα μάρκετινγκ ή εμπορικής προώθησης προϊόντων, τις οποίες προσφέρει το Πάρκο, καθώς επίσης και στη συνεργασία με άλλα Πάρκα του εξωτερικού. «Ακόμη σημαντικότερος παράγοντας, πάντως, είναι η στενή σχέση του ΕΠΠ με το Πανεπιστήμιο Πατρών, με συνέπεια οι εταιρείες να μπορούν να απευθυνθούν στους επιστήμονες του ιδρύματος, για κάθε είδους τεχνική ή άλλη βοήθεια», συμπληρώνει ο κ. Τσεκούρας. Πρόκειται για μια σχέση που δεν οφείλεται μόνο στο γεγονός ότι το Πάρκο συνορεύει με το πανεπιστήμιο, αλλά και στο ότι αρκετοί από τους εργαζομένους αυτών των εταιρειών είναι απόφοιτοι των τμημάτων του πανεπιστημίου. «Και βέβαια, ένα ακόμη πλεονέκτημα είναι ότι επιχειρήσεις με ομοειδή ερευνητικά ενδιαφέροντα βρίσκονται στον ίδιο χώρο και έτσι έχουν την ευκαιρία να ανταλλάσσουν εμπειρία και τεχνογνωσία για την επίλυση παρόμοιων προβλημάτων». Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η ΕΛΒΙΟ και η Advent Technologies, καθώς η πρώτη σχεδιάζει και κατασκευάζει συστήματα παραγωγής υδρογόνου τόσο από βιοκαύσιμα (βιοαιθανόλη, βιοαέριο και βιοντίζελ) όσο και από συμβατικά καύσιμα (φυσικό αέριο, ντίζελ). Επειδή το υδρογόνο που προκύπτει καταναλώνεται σε κυψέλες καυσίμου για την παραγωγή ενέργειας και η Advent Technologies αναπτύσσει και εμπορεύεται τέτοιες κυψέλες, η ΕΛΒΙΟ χρησιμοποιεί συχνά τα προϊόντα της Advent στις εφαρμογές που προσφέρει στους πελάτες της. Από την άλλη πλευρά, όσον αφορά επιχειρήσεις υψηλής τεχνολογίας, όπως η Nanoradio -η οποία αναπτύσσει ολοκληρωμένα κυκλώματα Wi-Fi για γνωστές μάρκες «έξυπνων» κινητών τηλεφώνων-, η στέγαση στο ΕΠΠ σημαίνει ότι το Πάρκο διευθετεί μια σειρά από πρακτικά καθημερινά ζητήματα (συντήρηση των χώρων, επιδιόρθωση βλαβών στο δίκτυο Ιντερνετ), εξοικονομώντας χρόνο και χρήμα για την εταιρεία. Η Nanoradio αποτελεί ουσιαστικά κέντρο έρευνας και ανάπτυξης της ομώνυμης μητρικής εταιρείας, που εδρεύει στη

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΑΡΚΑ

Παρόλο που ιδρύθηκε το 1989, η κανονική λειτουργία του Πάρκου ξεκίνησε έπειτα από μία δεκαετία, όταν ολοκληρώθηκε το 4.800 τετραγωνικών μέτρων κτίριό του. Από το 2001 αποκλειστικός μέτοχος του πάρκου είναι το ελληνικό Δημόσιο από το οποίο εποπτεύεται χωρίς να λαμβάνει κρατική ενίσχυση.

Σουηδία, και είναι μία από τις περιπτώσεις επιχειρήσεων στις οποίες έχουν επενδυθεί κεφάλαια από το εξωτερικό. «Καθώς οι εταιρείες του Πάρκου δραστηριοποιούνται κυρίως στην πληροφορική, τη μικροηλεκτρονική, στις βιοεπιστήμες και τις ΑΠΕ, δηλαδή σε διεθνώς ανταγωνιστικούς τομείς», σημειώνει ο κ. Τσεκούρας, «πολλές από αυτές λειτουργούν ως επί το πλείστον με πελάτες εκτός Ελλάδος». Αλλωστε, ένα από τα βασικά κριτήρια επιλογής των επιχειρήσεων που θα στεγαστούν στο ΕΠΠ είναι η οικονομική τους εξωστρέφεια, παράλληλα με το αν το επιχειρηματικό τους σχέδιο δείχνει ότι το προϊόν ή η υπηρεσία που θα παράγουν θα είναι όχι μόνο καινοτόμος, αλλά και βιώσιμη εμπορικά. «Από τη στιγμή που η καινοτομία είναι εκ φύσεως συνυ-

Το ΕΠΠ συμμετέχει στις προσπάθειες που γίνονται και από άλλους τοπικούς φορείς, για να δημιουργηθεί ένα «Πάρκο Επιχειρήσεων Υψηλής Τεχνολογίας Δυτικής Ελλάδος».

φασμένη με το ρίσκο, υπήρξαν και επιχειρηματικές απόπειρες που δεν κατάφεραν τελικά να “σταθούν στα πόδια τους”», τονίζει ο καθηγητής. Ωστόσο, σε αρκετές περιπτώσεις οι φιλοξενούμενες εταιρείες… ενηλικιώθηκαν, αποκτώντας τέτοιο μέγεθος και κύκλο δραστηριοτήτων, που το Πάρκο δεν κάλυπτε πλέον τις ανάγκες τους. Για παράδειγμα, τρεις από τις επιχειρήσεις που στεγάζονται σήμερα στο ΕΠΠ βρίσκονται σε διαδικασία αναζήτησης χώρων για να μετεγκατασταθούν. Ηδη οι αιτήσεις που δέχεται το Πάρκο από νέες start-up εταιρείες είναι περισσότερες από εκείνες που μπορεί να στεγάσει. «Για τις εταιρείες που θα μείνουν τελικά εκτός ΕΠΠ σχεδιάζουμε να προσφέρουμε ένα είδος “εικονικής φιλοξενίας”», προσθέτει ο κ. Τσεκούρας, «ώστε να τους παρέχουμε μερικές τουλάχιστον υπηρεσίες υποστήριξης, ακόμη κι αν δεν βρίσκονται στις εγκαταστάσεις μας». Εξάλλου, το ΕΠΠ συμμετέχει στις προσπάθειες που γίνονται και από άλλους τοπικούς φορείς, για να δημιουργηθεί ένα «Πάρκο Επιχειρήσεων Υψηλής Τεχνολογίας Δυτικής Ελλάδος», δηλαδή μια κτιριακή υποδομή που θα φιλοξενεί τόσο επιχειρήσεις που… αποφοίτησαν από το ΕΠΠ όσο και άλλες καινοτόμους επιχειρήσεις, οι οποίες βρίσκονται σε στάδιο περαιτέρω ανάπτυξης. Στόχος είναι η προώθηση της μεταξύ τους συνεργασίας, αλλά και η συνέχιση της αξιοποίησης των δυνατοτήτων που τους προσφέρει η γειτνίαση με το πανεπιστήμιο. Μάλιστα, αυτόν το ρόλο θα μπορούσε να παίξει ένα σύγχρονο κτίριο που βρίσκεται σε απόσταση λίγων εκατοντάδων μέτρων από το ΕΠΠ, ανήκει σε μια αμερικανική εταιρεία, που πρόσφατα αποχώρησε από τη χώρα μας, και το οποίο ανεγέρθηκε με επιδότηση του ελληνικού κράτους. Το μόνο που χρειάζεται, σύμφωνα με τον πρόεδρο του Δ.Σ., είναι να ξεπεραστούν μια σειρά από γραφειοκρατικά προβλήματα.

INFO: www.psp.org.gr K

109

ΕΚΕΤΑ

Το Εθνικό Κέντρο Ερευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης λειτουργεί από το 2000 στη Θεσσαλονίκη και έχει αναδειχθεί σε ένα από τα καλύτερα κέντρα αριστείας στην Ελλάδα και διεθνώς.

Tου Κώστα Φαρμάκη «Το Εθνικό Κέντρο ήταν εξ αρχής προσανατολισμένο στην έρευνα που συνδέεται με την παραγωγή», ξεκαθαρίζει ο αντιπρόεδρος του ΕΚΕΤΑ κ. Γιαννόπουλος. «Στον τομέα των μεταφορών, π.χ., το Ινστιτούτο Μεταφορών έχει αναπτύξει αλγόριθμους για την εύρεση διαδρομής μέσα σε οδικά δίκτυα ανάλογα με τον κυκλοφοριακό φόρτο που υπάρχει εκείνη τη στιγμή και εκείνον που προβλέπεται να υπάρξει στο διάστημα της επόμενης μισής ώρας. Τους αλγόριθμους αυτούς τους διαθέτουμε στην αγορά και δημιουργούνται προϊόντα τα οποία φτάνουν στον καταναλωτή με τη μορφή GPS navigators. Στον τομέα της ενέργειας έχουμε αναπτύξει καινοτόμους τρόπους κατασκευής καταλυτών, οι οποίοι είναι πολύ ελαφρύτεροι, πολύ φθηνότεροι και πολύ πιο αποτελεσματικοί. Ερευνάμε την παραγωγή συνθετικών καυσίμων, καυσίμου από τηγανέλαια κ.ά.». Αυτόν τον καιρό, το Κέντρο ετοιμάζει την επέκτασή του και σε άλλα πεδία έρευνας. «Ηδη λειτουργεί το καινούργιο μας Ινστιτούτο των Βιο-ιατρικών Ερευνών, στον τομέα της Ιατρικής. Αυτό έρχεται να καλύψει την έρευνα στον τομέα της Ιατρικής όλων των οργανισμών, διότι έχουμε ήδη το Ινστιτούτο Αγροβιοτεχνολογίας που ασχολείται με τις καλλιέργειες. Οι βιο-ιατρικές έρευνες καλύπτουν την Ιατρική Πληροφορική, τη Φαρμακογενετική, τη Μοριακή Ιατρική και την Ιατρική Βιολογία, τομείς με τρομερή ανάπτυξη και άπειρες δυνατότητες. Παράλληλα, έχουμε ένα ερευνη-

Τα ινστιτούτα του Κέντρου συνεργάζονται μεταξύ τους και το Κέντρο, με τη σειρά του, συνεργάζεται με άλλους φορείς καινοτομίας.

110

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΑΡΚΑ

Επάνω: Οι εγκαταστάσεις του ΕΚΕΤΑ. Αριστερά, έρευνα στο Ινστιτούτο Αγροβιοτεχνολογίας. Δεξιά, τμήμα των εγκαταστάσεων του Ινστιτούτου Τεχνικής Χημικών Διεργασιών.

τικό πρόγραμμα -συγχρηματοδοτούμενο από Ελλάδα και Γερμανία- το οποίο στο μέλλον θα αποτελέσει το Ινστιτούτο Μηχανουργικών Μορφοποιήσεων». Ο κατάλογος των χρηματοδοτών του Κέντρου είναι η καλύτερη απόδειξη για τη σημαντική δουλειά που παράγεται εκεί. «Το 12% των εσόδων μας προέρχονται από τον κρατικό προϋπολογισμό το υπόλοιπο 88% το βρίσκουμε από ανταγωνιστικά προγράμματα στον ιδιωτικό τομέα ή στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Συμμετέχουμε, φυσικά, στα προγράμματα του ΕΣΠΑ. Ο ιδιωτικός τομέας, όχι τόσο ο ελληνικός, όσο ο ξένος, μας δίνει περίπου το 25% των εσόδων μας. Πρόκειται για μεγάλες εταιρείες οι οποίες αναθέτουν στο ΕΚΕΤΑ κάποιο ερευνητικό πρόγραμμα ή την ανάπτυξη κάποιου προϊόντος». Ενδεικτικά, πέρυσι το κέντρο είχε συμβόλαια με ιδιωτικές εταιρείες αξίας 3,6 εκατ. ευρώ. Το όραμα του κ. Γιαννόπουλου για το Κέντρο σκιάζεται, δυστυχώς, από την οικονομική κρίση αλλά και από τον τρόπο που το αντιμετωπίζει το κράτος. «Οι προκλήσεις της εποχής απορροφούν σημαντικό τμήμα της δραστηριότητάς μας. Προσπαθούμε να εξασφαλίσουμε το προσωπικό και κονδύλια για την έρευνά μας. Προσπαθούμε να μην έχουμε τόσο πολλές δεσμεύσεις, γιατί ένας οργανισμός σαν

111

Στο ΕΚΕΤΑ εδρεύουν ινστιτούτα έξι ερευνητικών πεδίων που ερευνούν και εξελίσσουν, μεταξύ άλλων, από χημικές διεργασίες (αριστερά) μέχρι συσκευές εικονικής πραγματικότητας.

αυτόν χρειάζεται να έχει μια ευελιξία, μια ελευθερία στην έρευνα που κάνει, για να μπορέσει να αποδώσει. Δεν θα πω πολλά, θα σταθώ μόνο στο ότι, αν και είμαστε ΝΠΙΔ και λαμβάνουμε ελάχιστα κρατικά χρήματα, το κράτος μάς αντιμετωπίζει και σαν Δημόσιο και σαν ΔΕΚΟ, με αποτέλεσμα την περικοπή μισθών, τη μείωση της χρηματοδότησης και την απώλεια πόρων από την Ε.Ε. Επιπλέον, έχουμε την υποχρέωση να προσλαμβάνουμε τους ερευνητές μέσω ΑΣΕΠ, παρότι η φύση των ερευνητικών έργων και τα χρονοδιαγράμματα εφαρμογής τους δεν μπορούν να συμβαδίσουν με τις διαδικασίες αυτές». Το δεύτερο βασικό μέλημα και προοπτική είναι η έξοδος προς την αγορά. «Θέλουμε να έρθουμε ακόμα πιο κοντά στην παραγωγή, στις παραγωγικές και τις εξαγωγικές εταιρείες. Το ΕΚΕΤΑ ίσως είναι ο μοναδικός ερευνητικός φορέας στη χώρα που είναι μέλος του Συνδέσμου Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος. Επικοινωνούμε και με το Σύνδεσμο Βιομηχανιών Βορείου Ελλάδος, για να μπορέσουμε να συνεργαστούμε επί πρακτικών θεμάτων. Αρα η εξωστρέφεια είναι το άλλο μεγάλο μας μέλημα, και από εκεί και πέρα, βεβαίως, η διατήρηση της αριστείας την οποία έχουμε σε όλα τα επίπεδα». Η συνεργασία μεταξύ οργανισμών και σχηματι-

σμών είναι κάτι το οποίο τα τελευταία χρόνια αναδεικνύεται όλο και περισσότερο, γιατί κανείς δεν μπορεί να κάνει μόνος του έρευνα. Δεν υπάρχουν στεγανά. Τα ινστιτούτα του Κέντρου συνεργάζονται μεταξύ τους και το Κέντρο με τη σειρά του συνεργάζεται με άλλους φορείς. «Υπάρχει συνεργασία στη χρήση των υποδομών, στην εκπόνηση ερευνητικών προγραμμάτων αλλά και στην προώθηση μεγάλων ιδεών. Παραδείγματος χάριν, στον τομέα της ενέργειας πρόκειται να εξαγγείλουμε σύντομα μια πολύ μεγάλη πρωτοβουλία τριών ινστιτούτων του ΕΚΕΤΑ, η οποία, αν υποστηριχθεί και προχωρήσει, θα αποτελέσει πολύ μεγάλο επίτευγμα στον τομέα της αξιοποίησης της έρευνας για ανάπτυξη και προβολή της χώρας μας. Δεν μπορώ να σας πω περισσότερες λεπτομέρειες, γιατί αυτό θα ανακοινωθεί επίσημα σε λίγο καιρό. Οσον αφορά τη συνεργασία με άλλους ερευνητικούς φορείς, θέλει ακόμη πολλή δουλειά, διότι δεν είναι στο επίπεδο που θέλαμε. Με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο de facto υπάρχει μια συνεργασία, γιατί πολλοί συνάδελφοι είναι ερευνητές εδώ και εκπονούν προγράμματα. Με τη Ζώνη Καινοτομίας, επίσης, έχουμε μια πολύ καλή συνεργασία, και μάλιστα υπογράψαμε μνημόνιο συνεργασίας πριν από λίγους μήνες. Κάτω από τη Ζώνη Καινοτομίας υπάρχουν πε-

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ Αντιπρόεδρος του Δ.Σ. του ΕΚΕΤΑ

«Η “Ελλάδα Καινοτομεί” είναι μια θαυμάσια πρωτοβουλία που μειώνει ένα σχετικό χάσμα ανάμεσα στη δημόσια κατά βάση έρευνα στην Ελλάδα και τον ιδιωτικό αναπτυξιακό τομέα. Τέτοιες κινήσεις αναδεικνύουν τα υγιή στοιχεία της χώρας μας, συνεισφέρουν σημαντικά στην εξωστρέφεια και την ανάδειξη των καλύτερων ερευνητών και προσφέρουν παραδείγματα για τους νέους. Μέσω του διαγωνισμού ο ιδιωτικός τομέας ήρθε πιο κοντά στην ερευνητική κοινότητα, έμαθε να την αξιολογεί καλύτερα και να συνομιλεί μαζί της, κάτι το οποίο σίγουρα θα έχει πολλά πολλαπλασιαστικά οφέλη τόσο για την έρευνα όσο και για την καινοτομία, με αποτέλεσμα καλύτερη και ποιοτικότερη ανάπτυξη.»

112

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΑΡΚΑ

Το Ινστιτούτο Μεταφορών του ΕΚΕΤΑ διαθέτει τον μεγαλύτερο προσομοιωτή οδήγησης στη ΝΑ Ευρώπη. Ο προσομοιωτής αποτελεί ερευνητικό εξοπλισμό με τον οποίο μπορούν να γίνουν μια σειρά από ελέγχους και πειράματα ανάλυσης της συμπεριφοράς οδήγησης σε διάφορες συνθήκες, να ελέγχονται τα συστήματα υποστήριξης οδηγού και να αναλύεται η επίδραση της χρήσης των συστημάτων αυτών στη συμπεριφορά οδήγησης και κατ’ επέκταση στην οδική ασφάλεια.

ρίπου δέκα φορείς. Αρα θέλω να πιστεύω ότι και εκεί θα υπάρξουν απτά αποτελέσματα σύντομα». Το ΕΚΕΤΑ είναι ήδη ένας σημαντικός πόλος που ελκύει νέους επιστήμονες που διαφορετικά θα έφευγαν στο εξωτερικό. Οποιοσδήποτε νέος επιστήμονας με όραμα και βλέψεις για ερευνητική καριέρα θα βρει στο ΕΚΕΤΑ μια εναλλακτική εφάμιλλη του εξωτερικού. Το Κέντρο απασχολεί 472 άτομα -ερευνητές στα 229 ερευνητικά προγράμματα και διοικητικούς-, έχει πάνω από 200 δημοσιεύσεις σε συνέδρια και έχει κατοχυρώσει πάνω από 30 πατέντες. «Εχουμε τους μηχανισμούς και προσλαμβάνουμε νέους επιστήμονες, είτε αυτοί είναι διδακτορικοί υποψήφιοι, είτε είναι μεταδιδακτορικοί, είτε είναι μεταπτυχιακοί υπότροφοι. Πολλά διδακτορικά εκπονούνται εδώ. Βέβαια, δεν δίνουμε τίτλους διδακτορικών -αυτά είναι των πανεπιστημίων-, αλλά η έρευνα γίνεται εδώ και παίρνουν ένα διδακτορικό από το πανεπιστήμιο. Στο πλαίσιο της οικονομικής κρίσης όμως και του περιορισμού των εξόδων, εκεί ίσως υπάρχει ένα πρόβλημα αυτή την περίοδο. Αλλά σε γενικές γραμμές είμαστε θετικοί». Ερευνα χωρίς εξοπλισμό δεν γίνεται. Στο ΕΚΕΤΑ βρίσκονται μηχανήματα υψηλής τεχνολογίας, αξίας 29 εκατ. ευρώ, ιδανικά για να αναπτύξει κανείς τις τεχνολογίες του μέλλοντος. «Θα ήταν αδικία να παραπονεθούμε για τις εγκαταστάσεις», αναφέρει ο κ. Γιαννόπουλος και συμπληρώνει: «Ολα όσα βλέπετε εδώ έχουν προέλθει από ανταγωνιστικά προγράμματα και κατά δεύτερο λόγο από προγράμματα τύπου ΕΣΠΑ, και από την ελληνική κυβέρνηση με συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Δηλαδή, μέσω της Περιφέρειας και του Περιφερειακού Ταμείου

Ανάπτυξης. Συνεπώς, είναι δημόσια χρήματα. Το ίδιο το ΕΚΕΤΑ, ωστόσο, συμμετείχε περίπου με ενάμισι εκατομμύριο ευρώ. Πρέπει να είμαστε ο μοναδικός φορέας που έχει συμμετάσχει με τόσο υψηλό ποσό». Η έλλειψη δημόσιας χρηματοδότησης είναι γνωστή και είναι χρόνια. Ομως ο κ. Γιαννόπουλος φωτίζει και μια πτυχή εξίσου σημαντική, εκείνη της έλλειψης ιδιωτικής έρευνας. «Είναι σχεδόν παντελής η έλλειψη ιδιωτικών κονδυλίων για την έρευνα. Αν πάτε στις ανεπτυγμένες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης, Γερμανία, Γαλλία κ.ά., το 75% των κονδυλίων που δίνονται για την έρευνα είναι από ιδιωτικές εταιρείες. Στην Ελλάδα ο κάθε επιχειρηματίας προτιμά να εισάγει έτοιμα προϊόντα παρά να επενδύσει για να τα φτιάξει εδώ. Η δε δημόσια συμμετοχή είναι 0,56% του ΑΕΠ, το οποίο είναι βεβαίως από τα χαμηλότερα της Ευρωπαϊκής Ενωσης, τη στιγμή που ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι γύρω στο 2%. Είμαστε δηλαδή τέσσερις φορές κάτω από τον μέσο όρο. Και σκεφτείτε πως η Δανία έχει 4% και το Ισραήλ 5%!» Παρά τις δυσκολίες και την αρνητική συγκυρία, το ΕΚΕΤΑ στέκεται με αξιώσεις στον διεθνή ερευνητικό στίβο. «Το μεγάλο μας ατού είναι το ανθρώπινο δυναμικό, το οποίο είναι από τα καλύτερα της Ευρώπης και του κόσμου και μπορεί να σταθεί και, σε μεγάλο βαθμό, να καλύψει τις υποδομές στις οποίες έχουμε έλλειψη και τις χρηματοδοτήσεις. Μας βλέπουν λοιπόν σαν έναν ισότιμο εταίρο, ο οποίος πράγματι αξίζει επενδύσεως. Και, επαναλαμβάνω, το 25% των εσόδων μας είναι από συμβόλαια με εταιρείες του εξωτερικού. Πράγμα το οποίο λέει πολλά».

INFO: www.certh.gr K

113

CORALLIA CLUSTERS INITIATIVE

Στo πρότυπο της Silicon Valley O πρώτος στην Ελλάδα φορέας οργάνωσης και ανάπτυξης συνεργατικών σχηματισμών καινοτομίας (innovation clusters) μετράει πέντε χρόνια λειτουργίας και έχει να επιδείξει θεαματικά αποτελέσματα.

Tου Κώστα Φαρμάκη

Το Corallia είναι ο μοναδικός φορέας διαχείρισης και ανάπτυξης συνεργατικών σχηματισμών (clusters), δηλαδή ολοκληρωμένων οικοσυστημάτων στα οποία δραστηριοποιούνται συντονισμένα επιχειρήσεις, ακαδημαϊκά ιδρύματα, ερευνητικά κέντρα, φορείς μεταφοράς τεχνογνωσίας, εμπορικές ή επενδυτικές τράπεζες, κεφάλαια επιχειρηματικών συμμετοχών, επιχειρηματικοί άγγελοι, εθνικές και περιφερειακές αρχές, σε συγκεκριμένους κλάδους και περιφέρειες της χώρας, όπου προϋπάρχει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, και πρωτίστως σε κλάδους έντασης γνώσης, υψηλής τεχνολογίας και εξαγωγικού χαρακτήρα. Στα clusters αυτά, το Corallia λειτουργεί ως καταλύτης, με στόχο τη δημιουργία ευνοϊκών συνθηκών για την ανάπτυξη, την αξιοποίηση και την προώθηση της ελληνικής καινοτομίας σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. Για τη δημιουργία αυτών των συνθηκών, το Corallia αναλαμβάνει και υλοποιεί δράσεις στήριξης με στόχους, όπως: μείωση λειτουργικού κόστους, δικτύωση σε παγκόσμιο επίπεδο, κεφαλαιοποίηση της επιχειρηματικής έρευνας, διεθνοποίηση των ελληνικών επιχειρήσεων, εκπαίδευση και επαγγελματική κατάρτιση, δημιουργία θέσεων εργασίας, δημιουργία ταυτότητας «Καινοτομίας made in Greece» και ενίσχυση της επιχειρηματικότητας. Με άλλα λόγια, τo Corallia δεν επεμβαίνει στην επιχειρηματική δράση των συνεργαζόμενων εταιρειών και φορέων, αλλά τους υποβοηθά. Μπορεί να παρέχει στέγη με ευνοϊκούς όρους, υποστήριξη στη διαδικασία κατοχύρωσης των ιδεών, διασύνδεση με πιθανούς χρηματοδότες, διοργάνωση εξειδικευμένων σεμιναρίων, δράσεις προβολής. Θα μπορούσε να

Η πρωτοβουλία έχει ξεπεράσει προ πολλού το στάδιο του πειράματος, καθώς πολλά προϊόντα που γεννήθηκαν και αναπτύχθηκαν εκεί βρίσκονται ήδη στην αγορά.

114

το παρομοιάσει κανείς με το να σε βοηθούν να μάθεις ποδήλατο: κάποιος σε κρατάει ελαφρώς από τη σέλα και σου δείχνει το δρόμο, θα πρέπει όμως εσύ να κρατήσεις την ισορροπία και να κάνεις πετάλι. «Επιλέξαμε να ξεκινήσουμε από τον τομέα της μικροηλεκτρονικής, επειδή το εύρος του είναι τεράστιο», λέει ο γενικός διευθυντής του Corallia, Βασίλειος Μακιός, ομότιμος καθηγητής του τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών του Πανεπιστημίου Πατρών. «Εντοπίσαμε, μέσα από μια αναλυτική διαδικασία χαρτογράφησης που υλοποιήσαμε, ότι προϋπήρχε η δυναμική της χώρας για να αναπτυχθεί περαιτέρω. Και αυτό δεν είναι τυχαίο: το εύρος προϊόντων του τομέα είναι μεγάλο, κινείται σε μια αγορά

ενός τρισεκατομμυρίου και ακόμη και ένα μικρό προϊόν μπορεί να γίνει παγκόσμια επιτυχία ή και να αλλάξει τα παγκόσμια δεδομένα. Το Skype, το πρόγραμμα με το οποίο τηλεφωνείς σε όλο τον κόσμο σχεδόν δωρεάν, κατασκευάστηκε στην Εσθονία το 2002, πουλήθηκε το 2005 για 2,6 δισ. δολάρια και ξαναπουλήθηκε πριν από λίγο καιρό για 8,5 δισ. Και ξεκίνησε από φοιτητές! Γι’ αυτό λέμε ότι στην Ελλάδα θα πρέπει να ανοίξουν τα πανεπιστήμια στη γνώση, να έρθουν νέες ιδέες, τα παιδιά να εμπιστευτούν τους καθηγητές τους, να φτιαχτούν μικρές βιομηχανικές μονάδες, και όλοι μαζί να βγουν προς τα έξω σε μια συνεργατική προσπάθεια. Αυτό είναι το Corallia». Το CCI αποτελεί μονάδα του Ερευνητικού Κέντρου «Αθη-

Το excibition room των καινοτομιών που κατασκευάστηκαν με τη βοήθεια του Corallia. Πρόκειται σχεδόν αποκλειστικά για προϊόντα μικροηλεκτρονικής, τομέα στον οποίο εξαρχής το Corallia επέλεξε να δραστηριοποιηθεί λόγω του τεράστιου εύρους και των δυνατοτήτων που αυτός προσφέρει.

115

σμο. Εκεί υπάρχει ο εκθεσιακός χώρος, το νά», τελεί υπό την αιγίδα του υπουργείου excibition area, όπου σε λίγα τετραγωνικά Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευεκτίθενται όλες οι καινοτομίες τους. μάτων και του υπουργείου Περιφερειακής Η πρωτοβουλία έχει ξεπεράσει προ πολΑνάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας. λού το στάδιο του πειράματος, καθώς πολΗ πρωτοβουλία ξεκίνησε το 2006, όταν ο λά προϊόντα που γεννήθηκαν και αναπτύχκ. Μακιός, μαζί με τον δρα Χόρχε Σάντσες θηκαν εκεί βρίσκονται ήδη στην αγορά. και τον δρα Νίκο Βογιατζή, έψαχναν τρό«Εχουμε προϊόντα μοναδικά, παγκόσμιας πους να βοηθήσουν την Ελλάδα να ανακλάσης. Και έχουμε βάλει στόχο το 2015 το πτυχθεί αξιοποιώντας την υψηλή τεχνολοοικοσύστημα της μικροηλεκτρονικής να έχει γία, την καινοτομία, τις εξαγωγές και την ένέσοδα μισό δισεκατομμύριο ευρώ. Δεν τα ταση γνώσης. «Σκεφτήκαμε: “Ποιοι τα πακατασκευάζουμε εμείς, οι εταιρείες το κάράγουν αυτά;”. Μικρές και μεσαίες εταιρείες νουν· το Corallia είναι ο καταλύτης, απλώς που αποτελούν τη ραχοκοκκαλιά της ελληβοηθάμε. Ο Ελληνας είναι ανταγωνιστικός, νικής οικονομίας. Εταιρείες που θα πρέπει εφευρετικός και ευέλικτος. Αλλά δεν αντένα εκπαιδευτούν να “μυρίζονται” πού είναι Αντλία έγχυσης φαρμάκου σε ασθενείς, από τη Micrel Medical Devices. Η εταιρεία, που συχει τη συνεργασία. Αυτό αρχίζει να αλλάζει οι ευκαιρίες, πού είναι το νέο προϊόν, πώς θα νεργάζεται με το Corallia, πραγματοποιεί το και η πρωτοβουλία μας αποδεικνύει ότι τα αξιοποιήσουν τις ιδέες τους. Αυτό γίνεται 95% του κύκλου εργασιών της στο εξωτερικό, ενώ για το 2010 είχε ανάπτυξη που έφτασε το αποτελέσματα είναι άμεσα και μετρήσιμα». μόνο με τη συνεργασία, και εκεί βοηθά πραγεντυπωσιακό 30%. Πυρήνας όλης αυτής της προσπάθειας ματικά η ιδέα των clusters. Δηλαδή, μια μεείναι η νέα επιχειρηματικότητα. Η επιχειρηματικότητα είναι θοδολογία κατά την οποία εταιρείες μικρές βοηθούν η μία την ένας ανοιχτός ορίζοντας με άλφα και ωμέγα το όραμα. Να ανάλλη με τεχνογνωσία, έρευνα και εξέλιξη, ώστε το προϊόν που τιληφθεί ο νέος άνθρωπος τι μπορεί να δώσει με το μυαλό του θα παραγάγει η καθεμιά να είναι υψηλής ποιότητας και ανσε ένα αντικείμενο, σε ένα θέμα το οποίο έχει επιλέξει και το ταγωνιστικό στο εξωτερικό. Ετσι, αναλάβαμε για λογαριασμό οποίο θα φέρει καινοτομία. Σε ένα έθνος όπου επιχειρηματίας του κράτους τη διαχείριση και ανάπτυξη δυναμικών και συσήμαινε (σχεδόν πάντα) έμπορος μεταπράτης, δεν υπήρξαν νεχιζόμενα αναπτυσσόμενων ελληνικών συνεργατικών σχηποτέ οι συνθήκες και η στόχευση για κάτι πραγματικά νέο, κάματισμών καινοτομίας, σε τομείς υψηλής τεχνολογίας ξεκιτι που θα είναι καθαρά ελληνικό και θα φέρει έσοδα στη χώνώνας από τον τομέα της μικροηλεκτρονικής». ρα. Σύμφωνα με τον κ. Μακιό, αυτό μπορεί να αλλάξει χρησιΤο εγχείρημα απέδωσε αμέσως. Στα δύο πρώτα χρόνια, η μοποιώντας την τεχνολογία. «Αυτή μπορεί να βοηθήσει να «ένωση» των δώδεκα -τότε, σήμερα πάνω από 80- εταιρειών κατασκευάσουμε καλύτερα προϊόντα σε δεκάδες τομείς, από και 40 ακαδημαϊκών και ερευνητικών φορέων, διπλασίασε τον τουρισμό μέχρι τη γεωργία, από τη ναυτιλία μέχρι την παιτο δυναμικό της, τις εξαγωγές και τις πατέντες. Σήμερα, στην δεία. Η ιδέα της Silicon Valley, που ξεκίνησε στις ΗΠΑ και άλέδρα του Corallia, στο Μαρούσι, όλες οι νέες εταιρείες νιώλαξε τον κόσμο, στηρίχτηκε στην εμπιστοσύνη που έδειξαν θουν ότι είναι μέρος ενός οικοσυστήματος. Μαθαίνουν να σκέσε καθηγητές και φοιτητές, οι οποίοι έφτιαξαν πολλές μικρές φτονται με καινοτόμο τρόπο. Παρακολουθούν σεμινάρια μάεταιρείες τεχνολογίας, τις ιδέες των οποίων αγόραζαν στη συνατζμεντ, μαθαίνουν να κατοχυρώνουν τις ιδέες τους, έρχονται νέχεια μεγαλύτερες εταιρείες. Η έμπνευση θα μπορούσε να σε επαφή με πελάτες από το Ισραήλ, τις ΗΠΑ, απ’ όλο τον κόέρθει από τα πανεπιστήμια και τους καθηγητές, αλλά, δυστυχώς, στην Ελλάδα, το επίπεδό τους είναι τραγικό. Στα ελληνιΒΑΣIΛΕΙΟΣ ΜΑΚΙΟΣ κά ερευνητικά κέντρα, στα πανεπιστήμια και στις μικρές επι/ ΓΕΝΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ CORALLIA CLUSTERS INITIATIVE χειρήσεις αναπτύσσεται σημαντική έρευνα σε τομείς τεχνο«Και οι αρχαίοι είχαν clusters» λογικής αιχμής. Εκεί γεννιούνται πολλές από τις νέες ιδέες «Η καινοτομία λειτουργεί συνεργατιπου θα μπορούσαν να βγάλουν την Ελλάδα από το τέλμα της κά. Στη Σχολή των Αθηνών, οι αρχαίοι κρίσης και της απαισιοδοξίας». Ελληνες άλλαξαν μέσα σε 200 χρόνια Και από πού πρέπει να ξεκινήσει ένας νέος έτσι ώστε να όλες τις επιστήμες. Στη Μίλητο, ο Θαστοχεύσει ψηλά; «Θα πρέπει να ελευθερωθεί από τις αγκυλής, ο Παρμενίδης, ο Λεύκιππος, ο Ηράλώσεις. Να μη σκέφτεται να βρει απλώς μια δουλειά των 1.000 κλειτος και ο Αναξίμανδρος άλλαξαν τον κόσμο της Φυσικής. Αυτό ήταν το ευρώ και να σχολάει νωρίς ώστε να πηγαίνει στην καφετέρια. cluster της Ιωνίας. Συνεργατικά λειΝα έχει τον ενθουσιασμό και το όραμα να κάνει κάτι για το κέτούργησαν, ο ένας με τις ιδέες του άλφι του, η τεχνολογία σήμερα έχει το κέφι μέσα της. Είναι ο ιδαλου. Είναι το πιο σημαντικό συστατικό νικός τόπος για έναν νέο να εξελιχθεί και να κάνει τα οράμαγια την επιτυχία. Αν δεν επιτευχθεί συτά του πράξη. Αν είστε πέντε φίλοι και έχετε μια επιχειρημανεργασία, τότε δεν μπορεί να αποφέρει τα επιθυμητά αποτελέσματα ούτε να τική ιδέα, μην το καθυστερείτε καθόλου, φτιάξτε μια εταιρεία επιτύχει στρατηγικής σημασίας στόχους για να την εξελίξετε. Μόνο μέσα από τη συνεργασία θα έχετε για τη χώρα». επιτυχία». INFO: www.corallia.org K

116

EΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΕΡΕΥΝΑ 1. ΗΛΙΑΚΟΣ ΟΙΚΙΑΚΟΣ ΑΝΕΛΚΥΣΤΗΡΑΣ

ΦΟΡΕΑΣ: ΜΕΖΟΛΙΦΤ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Ιωάννης Σαχσαμάνογλου E-MAIL: MEZOLIFT@YAHOO.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Κατασκευή ηλιακού ανελκυστήρα που χρησιμοποιεί ΑΠΕ για την κίνησή του και τη διατήρησή του σε λειτουργία (stand by). Οι φάσεις που περιλαμβάνονται είναι: 1. Εξοικονόμηση ενέργειας σε κατάσταση αναμονής, όσο και κατά τη χρήση. 2. Υβριδικός ανελκυστήρας. Εξυπηρέτηση των ενεργειακών αναγκών σε αναμονή με μικρό φωτοβολταϊκό σύστημα. Εξυπηρέτηση των αναγκών ισχύος του κινητήρα από το δίκτυο. 3. Τεχνική οικονομική μελέτη προβλήματος ηλιακού ανελκυστήρα. Ερευνα τεχνολογιών που θα μπορούσαν να μειώσουν το κόστος του ηλιακού ανελκυστήρα.

4. Εφαρμογή - προώθηση στην αγορά. Το έργο αυτήν τη στιγμή βρίσκεται στη 2η φάση.

2. ΨΗΦΙΑΚΟ ΑΠΟΡΡΟΟΜΕΤΡΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟ ΤΟΥ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΤΟΥ ΥΔΑΤΟΕΙΔΟΥΣ ΥΓΡΟΥ ΣΕ ΓΛΑΥΚΩΜΑΤΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΦΟΡΕΑΣ: Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Ηλιος-Ελευθέριος Πασχάλης E-MAIL: EPASCHALIS@HOTMAIL.COM ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Ψηφιακό σύστημα μέτρησης ενός συντελεστή που σχετίζεται με το γλαύκωμα και μετράει την ικανότητα του οφθαλμού να ρυθμίζει την ενδοφθάλμια πίεση. Τα υπάρχοντα συστήματα μέτρησης του συντελεστή απορροής του υδατοειδούς υγρού περιορίζονται από τη δυσκολία στην κλινική τους εφαρμογή και τη λήψη αξιόπιστων μετρήσεων. Επίσης, διάφοροι βιολογικοί παράγοντες επηρεάζουν την επαναληψιμότητα των μετρήσεων, ενώ η πολυπλοκότητα των παλαιότερων συστημάτων συνέβαλε καθοριστικά στην εγκατάλειψή τους. Η παρούσα πρόταση αποτελεί μια εξέλιξη του απορροόμετρου, με αυτοματοποιημένες δυνατότητες επεξεργασίας και υπολογισμού.

3. ΡΟΜΠΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΟΠΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΣΩΛΗΝΩΣΕΩΝ

ΦΟΡΕΑΣ: Ατομική Επιχείρηση Σταύρος Ελευθέριος Τσούσης E-MAIL: TSOUSIS@LTE.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Ρομποτικό σύστημα για την εκτέλεση οπτικού ελέγχου στο εσωτερικό δικτύων αγωγών με διάμετρο 150 έως 400 χιλιοστά. Βρίσκει εφαρμογή σε αγωγούς λυμάτων και ομβρίων υδάτων, σε μεγάλου μήκους αγωγούς στη βιομηχανία, σε αεραγωγούς κ.λπ. Το σύστημα βρίσκεται στο στάδιο του λειτουργικού πρωτοτύπου.

4. ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΑΝΟΣΟΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΜΕ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΜΑΝΙΤΑΡΙΑ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ (LSIL, HPV+)

ΦΟΡΕΑΣ: Eταιρεία «Μανιτάρια Δίρφυς» ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Kλεάνθης Ισραηλίδης E-MAIL: CISRAILIDES@YAHOO.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Παραγωγή από ελληνικές φθηνές ή αρνητικού κόστους πρώτες ύλες φυτικού προϊόντος, που αφορά σκεύασμα από φαρμακευτικά εδώδιμα μανιτάρια. Θα λαμβάνεται ως διατροφοφαρμακευτικό και μέσω ανοσο-

διέργεσης θα προκαλεί την υποστροφή κυττάρων με δυσπλασίες του τραχήλου της μήτρας σε φυσιολογικά κύτταρα.

5. ΑΥΤΟΜΑΤΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΟΜΑΔΟΠΟΙΗΣΗ ΕΙΚΟΝΩΝ ΑΠΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ

ΦΟΡΕΑΣ: Εθνικό Κέντρο Ερευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης - ΕΚΕΤΑ, Iνστιτούτο Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Ιωάννης Κομπατσιάρης E-MAIL: IKOM@ITI.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Αλγόριθμος ομαδοποίησης εικόνων που είναι κατά πολύ ταχύτερος από υπάρχοντες, ενώ προσφέρει δυνατότητα για ταυτόχρονη αξιοποίηση διαφορετικών τύπων ομοιότητας (ομοιότητα με βάση την περιγραφή κειμένου, οπτική ομοιότητα). Εχει μοναδικές δυνατότητες για οπτικοποίηση μεγάλου αριθμού δεδομένων με εύληπτο τρόπο. Ο συνδυασμός δικτυακής εφαρμογής και εφαρμογής σε κινητή συσκευή παρέχει τη δυνατότητα δημιουργίας «τουριστικού προγράμματος».

6. WAAT - ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΔΙΚΤΥΑΚΩΝ ΤΟΠΩΝ

ΦΟΡΕΑΣ: Εθνικό Κέντρο Ερευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης - Ινστιτούτο Πληροφορικής ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Κωνσταντίνος Βότης E-MAIL: KVOTIS@ITI.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Μέχρι στιγμής έχουν αναπτυχθεί διάφορα εργαλεία που είναι υπεύθυνα για τον έλεγχο της προσβασιμότητας των διαδικτυακών τόπων. Η βασική πρωτοτυπία του WAAT έγκειται στο γεγονός ότι επιτυγχάνει τη σύνδεση μεταξύ ενός μεγάλου πλήθους ασθενειών και του προτύπου Οδηγιών για την Προσβασιμότητα του Περιεχομένου του Ιστού 2.0 (WCAG 2.0). Το γεγονός αυτό επιτρέπει την εκτέλεση προσωποποιημένων ελέγχων, δηλαδή παρέχει τη δυνατότητα για έλεγχο προσβασιμότητας ενός ιστοτόπου για άτομα που πάσχουν από μια συγκεκριμένη ασθένεια. Επιπροσθέτως, το WAAT υπερτερεί έναντι των υπαρχόντων παρόμοιων εργαλείων όσον αφορά το πλήθος και τη λεπτομέρεια των ελέγχων που υποστηρίζει.

7. ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΑΥΤΟΜΑΤΗΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΤΕΧΝΗΤΟΥ ΦΩΤΙΣΜΟΥ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗ ΒΕΛΤΙΣΤΗ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΦΩΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΦΟΡΕΑΣ: ΕΜΠ, Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Λάμπρος Δούλος E-MAIL: LDOULOS@MAIL.NTUA.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Το προτεινόμενο σύστημα βασίζεται σε ένα μοντέλο/μεθοδολογία, το οποίο ενσωματώνει διαδικασίες και πρωτότυπες ενέργειες με σκοπό τη βελτιστοποίηση της λειτουργίας των συστημάτων εκμετάλλευσης φυσικού φωτισμού, την καλύτερη εφαρμογή τους και μακροπρόθεσμα την ευρεία διάδοσή τους όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και στο εξωτερικό. Το μοντέλο/μεθοδολογία συμπεριλαμβάνει: α) την επιλογή κατάλληλων εξαρτημάτων με κριτήρια ενεργειακής απόδοσης, β) τον υπολογισμό της βέλτιστης θέσης για την τοποθέτηση των αισθητήρων φωτισμού και γ) την κατασκευή ειδικού καινο-

117

τόμου αισθητήρα με μεταβλητό οπτικό πεδίο. Το στοιχείο καινοτομίας του αισθητήρα οφείλεται στη δυνατότητα που έχει να μεταβάλει το οπτικό του πεδίο ανάλογα με τη θέση τοποθέτησης που επιλέγεται, χωρίς τους χωρικούς περιορισμούς τοποθέτησης που παρατηρούνται στους συμβατικούς αισθητήρες του εμπορίου.

8. ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΤΗΣ ΚΥΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΦΟΡΕΑΣ: Θαλάσσια Μηχανική Α.Ε. ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Αντώνης Δασκαλάκης E-MAIL: DASKALAKIS@MARTECH.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Μηχανισμός μετατροπής της στοχαστικής κίνησης του κύματος σε περιοδική κίνηση ενός «έξυπνου» σώματος (smart body), που ταλαντεύεται εντός στήλης κατακόρυφα και με τη σειρά του κινεί αεραντλία για την παραγωγή πεπιεσμένου αέρα ως ενδιάμεσου σταδίου ενεργειακής παραγωγής. Το ταλαντευόμενο σώμα επαυξάνει την απόκρισή του στους κυματισμούς με αυτορρύθμιση της μάζας του, προσαρμόζοντας έτσι την ιδιοπερίοδό του στις κυρίαρχες περιόδους των κυματισμών και μεγιστοποιώντας την απόληψη ενέργειας. Η αυτορρύθμιση επιτυγχάνεται με αισθητήρες και σύστημα αυτόματου ελέγχου. Ο παραγόμενος πεπιεσμένος αέρας αποτελεί το ενεργειακό υπόστρωμα που επιτρέπει την ταυτόχρονη αξιοποίηση και άλλων ήπιων μορφών ενέργειας (ηλιακή, ημερήσια διαφορά θερμοκρασίας κ.λπ.), ενώ επιτρέπει την προσωρινή αποθήκευσή της σε αεροφυλάκια βυθού, με τρόπο ώστε να ομαλοποιείται η παραγωγή και η ενέργεια να αποδίδεται τις ώρες αιχμής. Ο πεπιεσμένος αέρας εν τέλει εκτονώνεται σε αεροκινητήρες που κινούν γεννήτριες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Ολος ο προτεινόμενος μηχανισμός εκμετάλλευσης της κυματικής ενέργειας εγκαθίσταται σε φορέα εντατικής επίπλευσης με κατακόρυφα αγκυροβόλια και περίσσεια άντωσης. Ο φορέας επιτρέπει την εγκατάσταση του συστήματος σε μεγάλα βάθη νερού, μακριά από τις ακτές και σε περιοχές με μεγάλο και διαρκές απόθεμα κυματικής ενέργειας.

9. INTELLIGENT GEOMARKETING SYSTEM - IGS (ΕΞΥΠΝΟ ΓΕΩΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΌ ΣΎΣΤΗΜΑ)

ΦΟΡΕΑΣ: Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Δρ Γεώργιος Γραικούσης E-MAIL: GEOGRAIK@GMAIL.COM ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Το IGS πραγματοποιεί γεωγραφική κατάτμηση, προσδιορίζοντας περιοχές όπου οι άνθρωποι οι οποίοι κατοικούν σε αυτές παρουσιάζουν παραπλήσιες συνήθειες και καταναλωτικές συμπεριφορές. Η περιοχή μελέτης (Αττική) μοιράζεται σε ομάδες γεωγραφικών ενοτήτων, για τις οποίες προκύπτει το δημογραφικό και καταναλωτικό προφίλ. Ταυτόχρονα προβάλλονται και άλλα χωρικά δεδομένα, όπως σημεία ενδιαφέροντος, ζώνες επιρροής αλλά και στατιστικά δεδομένα με τη μορφή γραφημάτων. Η παρούσα έρευνα ξεπερνά την κλασική στατιστική αντιμετώπιση που αποδίδει κάποια συγκεντρωτικά και πινακοποιημένα αποτελέσματα και προχωρεί στον ακριβή προσδιορισμό της θέσης σημαντικών φαινομένων αλλά και στον γεωγραφικό προσδιορισμό περιοχών με κοινά χαρακτηριστικά και, συνεπώς, αναμενόμενης συμπεριφοράς από τα άτομα που κατοικούν σε αυτές. Το σύστημα βασίζεται στη χρήση Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών (ΓΣΠ) και μεθόδων υπολογιστικής νοημοσύνης.

10. ΕΛΑΣΤΟΜΕΤΡΟ: ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΟΣ ΣΥΣΚΕΥΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΔΟΦΘΑΛΜΙΑΣ ΠΙΕΣΗΣ, ΤΗΣ ΟΦΘΑΛΜΙΚΗΣ ΑΝΕΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (OCULAR RIGIDITY) ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΦΥΖΟΥΣΑΣ ΑΙΜΑΤΙΚΗΣ ΡΟΗΣ ΣΤΟΝ ΟΦΘΑΛΜΟ

ΦΟΡΕΑΣ: Πανεπιστήμιο Κρήτης, Τμήμα Ιατρικής, Ινστιτούτο Οπτικής και Ορασης ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Χαρίλαος Γκίνης E-MAIL: GINIS@IVO.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Η οφθαλμική ανελαστικότητα (ocular rigidity - OR) είναι μια

118

μακροσκοπική παράμετρος του οφθαλμού, η οποία εκφράζει τη σχέση μεταξύ των αλλαγών της ενδοφθάλμιας πίεσης και των αντίστοιχων αλλαγών του όγκου του οφθαλμού. Σχετικά με την παράμετρο αυτή, τα τελευταία χρόνια συσσωρεύεται πληροφορία σχετικά με την πιθανή συμμετοχή της στην παθογένεση και την εξέλιξη πολλών νοσημάτων του οφθαλμού, όπως η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς και το γλαύκωμα. Το ελαστόμετρο μετράει την οφθαλμική ανελαστικότητα προκαλώντας μικρή ελεγχόμενη παραμόρφωση στο οφθαλμικό τοίχωμα και μετρώντας τη δύναμη που απαιτείται για την εν λόγω παραμόρφωση.

11. ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΤΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΣΤΑΘΜΩΝ ΛΙΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΛΙΜΕΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΦΟΡΕΑΣ: Τμήμα Ναυτιλίας και Επιχειρηματικών Υπηρεσιών (TNEY), Πανεπιστήμιο Αιγαίου ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Αθανάσιος Πάλλης E-MAIL: APALLIS@AEGEAN.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Η έρευνα αποτελεί πρωτότυπη εμπειρική εξέταση των σταδίων της διαδικασίας παραχώρησης τερματικών σταθμών. Διαπιστώνεται ότι, ανάλογα με τον τρόπο σχεδιασμού και παρά τις όποιες προθέσεις, οι όροι των διαδικασιών παραχώρησης οδηγούν ακόμα και σε αύξηση των εμποδίων εισόδου και ευνοούν τη συγκέντρωση στην προσφορά λιμενικών υπηρεσιών. Η έρευνα τροφοδοτεί αλλαγές στον λιμενικό σχεδιασμό σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Πρόκειται για τελικά ερευνητικά συμπεράσματα που επιτρέπουν τον προσδιορισμό των όρων και των διαδικασιών παραχώρησης ενός τερματικού σταθμού λιμένα σύμφωνα με τους επιμέρους στόχους, αποτελώντας εργαλείο σχεδιασμού επιχειρηματικής στρατηγικής και λιμενικής πολιτικής.

12. ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΥΠΟΒΡΥΧΙΟ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΟ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΦΟΡΕΑΣ: Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Χρήστος Τσάμπαρης E-MAIL: TSABARIS@ATH.HCMR.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Το αυτόνομο υποβρύχιο φασματόμετρο ραδιενέργειας είναι ένα ανιχνευτικό σύστημα ακτινοβολίας-γ, που παρέχει ταυτόχρονα ποσοτικά αποτελέσματα των επιπέδων ραδιενέργειας για όλα τα ραδιοϊσότοπα που ανιχνεύει στο υδάτινο περιβάλλον. Εχει σχεδιαστεί με τέτοιο τρόπο ώστε να μπορεί να χρησιμοποιηθεί είτε ως αυτόνομη φορητή συσκευή (χωρίς σύνδεση με Η/Υ) είτε ως αισθητήρας ενός πιο σύνθετου εξοπλισμού (πλωτός ωκεανογραφικός σταθμός). Ανιχνεύει επιτόπου ραδιενέργεια πολύ χαμηλής ενεργότητας, αλλά και ραδιοϊσότοπα σε υψηλές ενέργειες με βελτιωμένη διακριτική ικανότητα. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για μακροχρόνιες μετρήσεις, λόγω ευστάθειας των ηλεκτρονικών του συστημάτων. Η ολική κατανάλωσή του μεταβάλλεται από 1,20 W έως 1,44 W και το βάρος του είναι 5,2 kg. Το αυτόνομο υποβρύχιο φασματόμετρο ραδιενέργειας έχει χρησιμοποιηθεί σε εφαρμογές για τη μέτρηση παροχής υπόγειων νερών που εκβάλλουν στην παράκτια ζώνη, τη μέτρηση ραδιομόλυνσης στο υδάτινο περιβάλλον και τη μελέτη σεισμικότητας. Επίσης, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για άμεση προειδοποίηση σε περίπτωση πυρηνικού ατυχήματος, λόγω της δυνατότητάς του να αναμεταδίδει δεδομένα σε πραγματικό χρόνο.

13. ΤΟ «ΤΕΣΤ ΖΥΜΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ» ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ

ΦΟΡΕΑΣ: ΕΜΠ, Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Ιωάννης Παναγιωτόπουλος E-MAIL: JPANAGIOTOPOULOS@GMAIL.COM ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Ανάπτυξη «έξυπνης» μεθόδου που θα χαρακτηρίζει τάχιστα την τεχνική καταλληλότητα μιας πρώτης ύλης για την παραγωγή βιοκαυσίμων, με σκοπό να χρησιμοποιηθεί σε μελλοντικά βιο-διυλιστήρια για τη μεγιστοποίηση της αποδοτικότητάς τους.

14. ΚΑΙΝΟΤΟΜΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΕΙΟΔΟΤΙΚΩΝ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΩΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ (PROCUREMENT AUCTIONS) «ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ»

ΦΟΡΕΑΣ: Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Εμμανουήλ Δραμιτινός E-MAIL: MDRAMIT@GMAIL.COM ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Δημιουργία πλατφόρμας διεξαγωγής μειοδοτικών πολυπαραμετρικών ηλεκτρονικών δημοπρασιών (procurement auctions), πιθανόν μεταβλητής ποσότητας (variable quantity auctions). Το προτεινόμενο σύστημα (με το όνομα «Προμηθεύς») επιτρέπει στον δημοπράτη να ορίζει ποιοτικά και ποσοτικά κριτήρια σαν τμήμα της προμήθειας και να ορίζει συντελεστές βάρους σε αυτά. Με αυτόν τον τρόπο και εκμεταλλευόμενο αποτελέσματα της θεωρίας δημοπρασιών και κατάλληλες συναρτήσεις (scoring functions), διαφορετικές προσφορές ως προς μια πλειάδα γνωρισμάτων, καθίστανται άμεσα συγκρίσιμες και ανταγωνίσιμες. Ετσι, λαμβάνονται υπόψη οι ποιοτικές αποκλίσεις των προσφορών (ταυτόχρονα με την προσφερόμενη τιμή), εντείνεται ο ανταγωνισμός και καθίσταται εφικτή η διαφανής και οικονομικά αποδοτική διεξαγωγή πολυπαραμετρικών μειοδοτικών διαγωνισμών προμηθειών σε δυναμικούς τομείς της οικονομίας, όπως οι κατασκευές, η ναυτιλία, η υγεία. Το προτεινόμενο σύστημα είναι εύκολα υλοποιήσιμο μέσω της κλασικής τρι-επίπεδης αρχιτεκτονικής (3-tier J2EE application) και αποτελεί σημαντικό εργαλείο δραστικής μείωσης του κόστους των προμηθειών, συμβάλλοντας στην εξωστρέφεια της ελληνικής οικονομίας και την αποδοτικότητα των επιχειρήσεων.

15. FLERIANA: ΦΥΣΙΚΟ ΒΙΟΚΤΟΝΟ ΣΚΟΡΟΥ

ΦΟΡΕΑΣ: Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Αντώνιος Μιχαηλάκης E-MAIL: A.MICHAELAKIS@BPI.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Εφαρμογή εναλλακτικών τρόπων διαχείρισης των εντόμων χρησιμοποιώντας φυσικά βιοκτόνα μόρια. Χρήση φυσικής γερανιόλης και προσθήκη εκχυλίσματος λεβάντας για τη βελτίωση του αρώματος.

16. ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΕΙΨΕΩΝ ΣΤΟ ΛΙΑΝΕΜΠΟΡΙΟ

ΦΟΡΕΑΣ: Εργαστήριο Ηλεκτρονικού Επιχειρείν - ELTRUN, Τμήμα Διοικητικής Επιστήμης, ΟΠΑ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Αικατερίνη Πραματάρη E-MAIL: K.PRAMATARI@AUEB.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Χρήση μεθόδων τεχνητής νοημοσύνης για την αυτοματοποιημένη ανακάλυψη των ελλείψεων από το ράφι, με στόχο τόσο τη μέτρηση όσο και την αντιμετώπιση του προβλήματος των ελλείψεων προϊόντων από τα ράφια καταστημάτων, που είναι από τα βασικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο κλάδος προϊόντων ευρείας κατανάλωσης/σούπερ μάρκετ.

17. PANDORA

ΦΟΡΕΑΣ: Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης - Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Λουκάς Πέτρου E-MAIL: LOUKAS@ENG.AUTH.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Σχεδίαση και κατασκευή αυτόνομου ρομποτικού οχήματος διάσωσης επιζώντων σε περιβάλλον φυσικών καταστροφών. Η ομάδα σχεδίασε δύο ρομποτικά οχήματα, ένα προορισμένο για αυτόνομη λειτουργία και ένα για τηλεχειριζόμενη. Από τα δύο αυτά οχήματα, ολοκληρώθηκε επιτυχώς η κατασκευή του πρώτου, το οποίο έχει σκοπό την αυτόνομη πλοήγησή του στο χώρο καταστροφής και διαθέτει αλγορίθμους τεχνητής νοημοσύνης. Σε μεγάλο βαθμό κατασκευάστηκε και το δεύτερο, το οποίο διαθέτει ικανότητες κίνησης σε πιο περίπλοκο περιβάλλον, ενώ ο έλεγχός του γίνεται με τηλεχειρισμό.

18. ΜΠΕΫΖΙΑΝΗ ΥΠΕΡ-ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΙΚΟΝΑΣ ΜΕ ΕΠΙΤΑΧΥΝΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ

ΦΟΡΕΑΣ: Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών, ΤΕΙ Λάρισας ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Ιωάννης Χαντάς

E-MAIL: CHANTAS@TEILAR.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Υλοποίηση ενός καινοτόμου αλγόριθμου υπερ-ανάλυσης, με υιοθέτηση της μπεϋζιανής μεθοδολογίας από το γνωστικό πεδίο της μηχανικής μάθησης. Ο αλγόριθμος οδηγεί σε πολύ καλές εικόνες, με πολύ μεγάλη ανάλυση.

19. ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΠΟΛΥΜΕΣΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΦΟΡΕΑΣ: Πανεπιστήμιο Πάτρας ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Σπύρος Δενάζης E-MAIL: NEFTHYMIOP@ECE.UPATRAS.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Μετάδοση ζωντανής εικόνας βίντεο σε πραγματικό χρόνο, κάνοντας βέλτιστη χρήση διαθέσιμων πόρων με τη μέθοδο διομότιμων συστημάτων (peer to peer) μέσω μιας καθολικής κατανεμημένης μεθόδου αυτο-οργάνωσης των μελών που αποτελούν το υπερκείμενο δίκτυο, μέσω των οποίων γίνεται η μετάδοση της εικόνας. Επίσης, διατήρηση της ποιότητας υπηρεσίας ανεξάρτητα από τον πληθυσμό και τις δυνατότητες των συμμετεχόντων μελών, λόγω μιας καινούργιας μεθόδου συλλογής δεδομένων παρακολούθησης της κατανάλωσης των πόρων του συστήματος.

20. ΑΥΤΟΘΕΡΜΑΙΝΟΜΕΝΑ ΥΛΙΚΑ

ΦΟΡΕΑΣ: ΙΤΕ, Ερευνητικό Ινστιτούτο Χημείας ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Θεόφιλος Ιωαννίδης E-MAIL: THEO@ICEHT.FORTH.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Αυτοθερμαινόμενο υλικό που συνδυάζει δύο τύπους καυσίμου (σίδηρο και άνθρακα) σε νανοδομημένη μορφή. Ανάλογα με τις απαιτήσεις της εφαρμογής, μπορεί να αποδώσει την πλήρη θερμαντική ικανότητα ή μόνο την προερχόμενη από το σίδηρο. Παράγεται με απλή διαδικασία από φθηνές και ασφαλείς εμπορικά διαθέσιμες πρώτες ύλες και μετά τη χρήση του μπορεί να αποτεθεί με ασφάλεια στο περιβάλλον.

21. ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΙ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ ΓΙΑ ΠΡΑΣΙΝΑ/ΕΞΥΠΝΑ ΚΤΙΡΙΑ

ΦΟΡΕΑΣ: Πανεπιστήμιο Πατρών, Πολυτεχνική Σχολή, Τμήμα Μηχανικών Ηλεκτρονικών ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Σωτήρης Νικολετσέας E-MAIL: NIKOLE@CTI.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Ανάπτυξη συστημάτων του Μελλοντικού Διαδικτύου (Future Internet) που αποτελούνται από πολύ μικρές ενσωματωμένες ασύρματες συσκευές αισθητήρων, με στόχο τα ενεργειακά αποδοτικά αυτοματοποιημένα έξυπνα/πράσινα κτίρια.

22. ΒΙΟΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΜΙΚΡΟΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΣΕ ΚΑΙΝΟΤΟΜΑ, ΧΗΜΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΥΠΟΣΤΡΩΜΑΤΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΝΕΡΓΟΥ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ

ΦΟΡΕΑΣ: ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», Ινστιτούτο Μικροηλεκτρονικής ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Αγγελική Τσερέπη E-MAIL: ATSEREPI@IMEL.DEMOKRITOS.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Δυνατότητα απόθεσης πρωτεϊνών (protein arrays) ή DNA πάνω σε υποστρώματα πυριτίου και γυαλιού, με μεγάλη πυκνότητα και σε μεγάλες συγκεντρώσεις, ώστε να αυξηθεί ο αριθμός των πειραμάτων που είναι σήμερα εφικτός με τα χρησιμοποιούμενα βιομηχανικά συστήματα. Επιπλέον, αύξηση κατά δύο τάξεις μεγέθους της ευαισθησίας στην ανίχνευση των βιομορίων, χάρη στην αυξημένη τοπική συγκέντρωση αυτών.

23. ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΟΧΗΜΑ ΠΟΛΗΣ ΜΗΔΕΝΙΚΩΝ ΡΥΠΩΝ

ΦΟΡΕΑΣ: Πολυτεχνείο Κρήτης, Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής και Διοίκησης ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Νικόλαος Τσουρβελούδης E-MAIL: NIKOST@DPEM.TUC.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Σχεδίαση και εξέλιξη ενός ηλεκτρικού οχήματος πόλης, για

119

την κίνηση του οποίου συνδυάζονται κυψέλες καύσιμου αέριου υδρογόνου, υπερπυκνωτές και μπαταρίες. Είναι εύχρηστο, ασφαλές και προτείνεται ως ιδανική λύση για αυτοκίνηση με μηδενικούς ρύπους.

24. ΕΛΙΕΣ ΚΑΛΑΜΩΝ ΚΑΙ ΘΡΟΥΜΠΕΣ ΘΑΣΟΥ SNACK PACK ΤΗΣ GAEA

ΦΟΡΕΑΣ: Γαία Τρόφιμα ΑΒΕΕ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Αρης Κεφαλογιάννης E-MAIL: ARISK@GAEA.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Ελιές σε συσκευασία σνακ πακ, χωρίς καθόλου υγρό. Η καινοτομία του προϊόντος έγκειται στην απόλυτη φυσικότητά του, με χαμηλή αλατότητα, απουσία συντηρητικών και πλούσια διατροφική αξία.

25. ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΕΠΙΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ

ΦΟΡΕΑΣ: Ιδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Ειρήνη Σκαλιόρα E-MAIL: ISKALIORA@BIOACADEMY.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦ: Πειραματικό μοντέλο ηλεκτρικής δραστηριότητας του εγκεφάλου, υπό αυστηρά ελεγχόμενες συνθήκες, το οποίο επιτρέπει την άμεση και εύκολη φαρμακολογική μελέτη φυσιολογικών και παθολογικών ρυθμών του εγκεφάλου, όπως εκείνων του ύπνου και της επιληψίας.

26. ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΟΣΜΗΣ - ΣΥΝΕΚΤΙΚΗΣ ΖΕΟΛΥΜΑΤΟΛΑΣΠΗΣ ΚΑΙ ΖΕΟΛΑΣΠΗΣ, ΚΑΤΑΛΛΗΛΩΝ ΓΙΑ ΧΡΗΣΗ ΩΣ ΕΔΑΦΟΒΕΛΤΙΩΤΙΚΟΥ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑ ΑΣΦΑΛΗ ΑΠΟΘΕΣΗ, ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΜΕΙΞΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΖΕΟΛΙΘΟΥ

ΦΟΡΕΑΣ: ΑΠΘ, Τμήμα Γεωλογίας ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Ανέστης Φιλιππίδης E-MAIL: ANESTIS@GEO.AUTH.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Παραγωγή άοσμης - συνεκτικής ζεολυματολάσπης και ζεολάσπης με τη χρήση Ελληνικού Φυσικού Ζεόλιθου (ΕΛΦΥΖΕ). Ο ΕΛΦΥΖΕ προέρχεται από το ρέμα Ντρίστα του χωριού Πετρωτά του νομού Eβρου, είναι πολύ υψηλής ποιότητας, περιέχει 89 wt.% ζεόλιθο τύπου-HEU και παρουσιάζει ικανότητα ανταλλαγής ιόντων (δεσμευτική ικανότητα) 226 meq/100 g. Οι άοσμες - συνεκτικές ζεολυματολάσπες και ζεολάσπες παράγονται: α) με την πλήρη ανάμειξη λυματολάσπης και βιομηχανικής λάσπης με τον ΕΛΦΥΖΕ και β) με τον καθαρισμό αστικών λυμάτων και βιομηχανικών υγρών αποβλήτων με τη χρήση του ΕΛΦΥΖΕ. Η άοσμη - συνεκτική ζεολυματολάσπη και ζεολάσπη είναι κατάλληλες για ασφαλή απόθεση, επειδή τα επιβλαβή συστατικά τους δεν εκπλένονται με το νερό της βροχής. Η άοσμη - συνεκτική ζεολυματολάσπη είναι φιλική προς τα φυτά, το περιβάλλον, τον άνθρωπο, καθώς και κατάλληλη για χρήση ως εδαφοβελτιωτικό στις γεωργικές καλλιέργειες, αντίθετα με τη λυματολάσπη, που δημιουργεί προβλήματα ρύπανσης του περιβάλλοντος.

27. ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΤΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΩΝ ΡΕΥΜΑΤΩΝ ΣΤΟΝ ΠΟΡΘΜΟ ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΟΥ

ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Τακβόρ Σουκισιάν E-MAIL: TSOUKI@ATH.HCMR.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Το Ινστιτούτο Ωκεανογραφίας του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ), σε συνεργασία με το Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και εκμετάλλευσης Ενέργειας (ΚΑΠΕ), έχουν αναλάβει για λογαριασμό της ΑΓΕΤ Ηρακλής την εκπόνηση μελέτης σε ό,τι αφορά τη δυνατότητα εκμετάλλευσης της ενέργειας των θαλάσσιων ρευμάτων στην περιοχή του Πορθμού του Ευρίπου. Στη συνέχεια, η ερευνητική ομάδα θα προχωρήσει στην επιλογή, προμήθεια και εγκατάσταση του απαραίτητου εξοπλισμού για τη λειτουργία πιλοτικής μονάδας μετατροπής της υδροκινητικής ενέργειας των ρευμάτων σε ηλεκτρική. Η πιλοτική μονάδα μπορεί να εξασφαλίσει την ηλεκτροδότηση ενός μικρού τουριστικού περιπτέρου, που θα δημιουργηθεί σε συνεργασία με τη Λιμενική Επιτροπή Χαλκίδας.

120

28. ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΣΥΡΜΑΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΦΩΤΙΣΜΟΥ LED ASTROFOS

ΦΟΡΕΑΣ: Γεωργία Αλεξάνδρου - Νίκος Μαρμαράς Συστήματα Yψηλής Tεχνολογίας ΕΠΕ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Μιχάλης Αλεξάνδρου E-MAIL: INFO@ASTROFOS.COM ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Ανάπτυξη της πρώτης στον κόσμο πλατφόρμας ασύρματου ελέγχου του φωτισμού μέσω Rf (ραδιοσυχνότητα). Στην πράξη αυτό σημαίνει πως μπορούμε να ελέγξουμε ασύρματα την ένταση, το χρώμα αλλά και τα φωτιστικά σενάρια σε σύστημα LED, μέσω τηλεχειριστηρίου, κινητού τηλεφώνου ή υπολογιστή, συγκεντρώνοντας σε ένα πολύ μικρό μέγεθος στην πλατφόρμα ASTROFOS όλα τα απαραίτητα στοιχεία για τον έλεγχο των LED , ώστε να μπορεί να ολοκληρωθεί από μικρούς λαμπτήρες LED μέχρι και σε μεγάλες απαιτητικές φωτιστικές εγκαταστάσεις.

29. ΜΕΘΟΔΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΤΑΧΥΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΙΑΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ Β-ΑΙΜΟΣΦΑΙΡΙΝΟΠΑΘΕΙΩΝ

ΦΟΡΕΑΣ: Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Τμήμα Χημείας ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Πηνελόπη Ιωάννου E-MAIL: IOANNOU@CHEM.UOA.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Εναλλακτική, εξαιρετικά απλή και αξιόπιστη μέθοδος και ταχυδιαγνωστική δοκιμασία ξηρών αντιδραστηρίων τύπου εμβαπτιζόμενου χάρτη (dipstick) για την ταυτόχρονη οπτική (διά γυμνού οφθαλμού) ανίχνευση πολλαπλών μεταλλάξεων (15 μεταλλάξεις) στο γονίδιο της β-σφαιρίνης (HBB), η οποία πληροί όλες τις προδιαγραφές μιας μοριακής διαγνωστικής δοκιμασίας DNA. Επιπλέον, για την εκτέλεση της μεθόδου δεν απαιτείται εξοπλισμός υψηλού κόστους ούτε εξειδικευμένο προσωπικό. Ο συνολικός χρόνος γονοτυπικού προσδιορισμού είναι μικρότερος από 2 h. Η νέα μέθοδος υπερτερεί έναντι των διαθέσιμων μεθόδων σε διεθνές επίπεδο, ως προς το κόστος, την απλότητα και την ταχύτητα ταυτόχρονης γονοτύπησης πολλαπλών μεταλλάξεων.

30. ΜΕΘΟΔΟΣ ΠΟΛΛΑΠΛΟΥ ΠΟΣΟΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΝΟΥΚΛΕΪΚΩΝ ΟΞΕΩΝ

ΦΟΡΕΑΣ: Τμήμα Χημείας - Πανεπιστήμιο Πατρών ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Δέσποινα Καλογιάννη E-MAIL: KALOGIAN@UPATRAS.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Μέθοδος που προσφέρει τη δυνατότητα για ποσοτικό προσδιορισμό μεγάλου αριθμού αλληλουχιών DNA/RNA. Είναι μέθοδος πολλαπλής ποσοτικής αλυσιδωτής αντίδρασης πολυμεράσης (PCR), που παρέχει τη δυνατότητα ταυτόχρονου προσδιορισμού μεγάλου αριθμού αλληλουχιών νουκλεϊκών οξέων (50 διαφορετικών αλληλουχιών, μαζί με τις αντίστοιχες 50 συναγωνιστικές αλληλουχίες, συνολικά ανίχνευση 100 διαφορετικών αλληλουχιών), σε αντίθεση με τις πλέον διαδεδομένες τεχνικές, με τις οποίες μπορούν να αναλυθούν ταυτόχρονα έως το πολύ 4 διαφορετικοί αναλύτες.

31. Η ΧΩΡΑ ΤΟΥ ΛΕΝΟΥ

ΦΟΡΕΑΣ: INTELEARN - INFORMATION TECHNOLOGY IN LEARNING ΕΠΕ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Μαρία Καραβελάκη E-MAIL: MKARAVELAKI@INTELEARN.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Υλοποίηση ενός μαθησιακού περιβάλλοντος μέσα από το οποίο οι μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες θα μπορούσαν να εξοικειωθούν με τις έννοιες της γλώσσας και των μαθηματικών με ευχάριστο και αποτελεσματικό τρόπο.

32. ΥΠΟΓΕΙΟΣ ΧΩΡΟΣ ΔΙΑΘΕΣΗΣ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΛΑΥΡΙΟΥ

ΦΟΡΕΑΣ: Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Δημήτριος Καλιαμπάκος E-MAIL: DKAL@CENTRAL.NTUA.GR

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Το έργο εντάσσεται στον συνολικότερο σχεδιασμό που στοχεύει στην περιβαλλοντική εξυγίανση του χώρου του ΤΠΠΛ. Στόχος του έργου είναι η δημιουργία ενός υπόγειου χώρου για την ασφαλή αποθήκευση των επικίνδυνων αποβλήτων, τα οποία, για τεχνικούς και περιβαλλοντικούς λόγους, κρίθηκε σκόπιμο να μην αναμειχθούν με τα ρυπασμένα εδάφη που τοποθετήθηκαν στον επιφανειακό Χώρο Υγειονομικής Ταφής Ρυπασμένων Εδαφών (ΧΥΤΡΕ), που επίσης κατασκευάστηκε στο Πάρκο.

33. ΔΩΜΑΤΙΟ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗΣ ΚΑΙ ΟΛΙΣΤΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΡΟΠΗ ΝΕΥΡΟ-ΕΚΦΥΛΙΣΤΙΚΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΓΗΡΑΝΣΗΣ

ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Παναγιώτης Μπαμίδης E-MAIL: CHRISTOS.FRANTZIDIS@GMAIL.COM ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Το Δωμάτιο Εξατομικευμένης Παρέμβασης βασίζεται στο τρίπτυχο εκγύμνασης Σώματος - Ψυχής - Νου και αποσκοπεί στην αποτροπή νευροεκφυλιστικών παθήσεων, όπως διάφορες μορφές άνοιας. Απευθύνεται κυρίως σε ηλικιωμένα άτομα, καθώς και σε μεσηλίκους.

34. ΝΑΝΟ-ΥΦΑΝΣΗ ΥΛΙΚΩΝ ΣΕ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΕΚΚΕΝΩΣΕΙΣ ΠΛΑΣΜΑΤΟΣ: ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ «ΕΞΥΠΝΩΝ» ΕΠΙΦΑΝΕΙΩΝ ΜΕ ΕΛΕΓΧΟΜΕΝΗ ΔΙΑΒΡΟΧΗ ΣΕ ΝΕΡΟ ΚΑΙ ΕΛΑΙΑ, ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΜΕΝΕΣ ΟΠΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ

ΦΟΡΕΑΣ: Ινστιτούτο Μικροηλεκτρονικής ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Ευάγγελος Γογγολίδης E-MAIL: EVGOG@IMEL.DEMOKRITOS.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Ταχεία και ευρείας εφαρμογής τεχνολογία «νανοΰφανσης με το πλάσμα», που επιτρέπει τον έλεγχο πολλαπλών ιδιοτήτων των επιφανειών πολυμερών, γυαλιού, πυριτίου κ.λπ., δημιουργώντας κατάλληλη μικρο-νανο τοπογραφία και χημική τροποποίηση. Κατασκευάζονται με αυτό τον τρόπο «έξυπνες» επιφάνειες, με ιδιότητες όπως: αυτοκαθαρισμός (π.χ. για φωτοβολταϊκά), αποτροπή βραχυκυκλωμάτων σε μονωτήρες σε πυλώνες υψηλής τάσης, αποτροπή συγκέντρωσης πάγου, διαπερατότητα σε συγκεκριμένο μήκος κύματος ή μη ανάκλαση. Στη συγκεκριμένη έρευνα ελέγχονται οι ιδιότητες διαβροχής σε νερό και σε έλαια, οι οπτικές ιδιότητες και η προσρόφηση βιομορίων - πρωτεϊνών και κυττάρων σε ανοιχτές επιφάνειες και σε επιφάνειες μέσα σε βιοψηφίδες.

35. NANOPOWER™

ΦΟΡΕΑΣ: Nanotropic Ανάπτυξη και Εμπορία Λογισμικού Α.Ε. ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Γεώργιος Κουτσογιαννόπουλος E-MAIL: YK@HELIC.COM ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Το NanoPower™ βελτιώνει δραματικά την ενεργειακή απόδοση των ολοκληρωμένων κυκλωμάτων (τσιπ). Επίσης, προσφέρει βελτιώσεις στο σχεδιασμό του ολοκληρωμένου κυκλώματος, οι οποίες εξαλείφουν τις βλάβες που προκαλούνται από τις πτώσεις τάσης στο τσιπ και ενισχύουν την ταχύτητα λειτουργίας του. Το πρόβλημα που προσεγγίζει το NanoPower™ αποτελεί έναν κρίσιμο παράγοντα στη σχεδίαση σύγχρονων και υψηλών απαιτήσεων ψηφιακών κυκλωμάτων, όπως είναι οι μικρο-επεξεργαστές που απαρτίζουν τις πανταχού παρούσες ηλεκτρονικές συσκευές, όπως για παράδειγμα τα «έξυπνα» κινητά και τους φορητούς υπολογιστές. Το NanoPower™ διαθέτει μια πρωτοποριακή και εξαιρετικής ακρίβειας μέθοδο προσομοίωσης. Προσφέρει επίσης μια καινοτόμο στατιστική επεξεργασία, που μεγιστοποιεί την αξιοπιστία των τελικών αποτελεσμάτων. Τέλος, τα εξαιρετικής ακρίβειας αποτελέσματα επιτυγχάνονται σε πολύ σύντομο χρόνο, επιτρέποντας στους σχεδιαστές να σχεδιάσουν κυκλώματα με σημαντικά χαμηλότερη κατανάλωση ισχύος.

36. ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ, ΧΡΗΣΗ ΑΦΡΩΔΟΥΣ ΚΥΤΤΑΡΙΚΟΥ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΙΜΟΥ ΓΥΑΛΙΟΥ -GEOFIL FOAMED GLASS GRAVEL- ΩΣ ΑΔΡΑΝΕΣ ΣΤΟ ΣΚΥΡΟΔΕΜΑ ΦΟΡΕΑΣ: Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Σουμέλα Φωτιάδου

E-MAIL: FOTIADOUSOUMELA@HOTMAIL.COM ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Το προτεινόμενο υλικό για χρήση και στην Ελλάδα είναι το Αφρώδες Κυτταρικό Γυαλί-Foamed Glass, που χρησιμοποιείται ευρύτατα σε Kίνα, Νορβηγία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ελβετία, Βέλγιο, Γερμανία, Δανία και ΗΠΑ από το 1930, με εξαιρετικές ιδιότητες, κυρίως θερμομονωτικές. To υλικό είναι ειδικά σε μορφή αδρανών Foamed Glass Gravel προϊόν της εταιρείας Geofil (GFGG). Το γυαλί με το οποίο παρασκευάζεται το αδρανές προέρχεται από ανακύκλωση, απαλλάσσεται από επικίνδυνα στοιχεία και μετατρέπεται σε σκόνη (100 μm). Με προσθετικά (SiC) περνάει από υψηλές θερμοκρασίες, διογκώνεται εγκλωβίζοντας αέρα μέσα στους πόρους του και μετατρέπεται σε ελαφρύ πορώδες αδρανές. Αποτελεί λύση: α) στο πρόβλημα των φυσικών πόρων/εξόρυξης χαλικιού που βλάπτει το περιβάλλον, β) στην εξοικονόμηση ενέργειας, αφού αυξάνει τα ποσοστά της ανακύκλωσης. Το ελαφρύ άκαυστο αδρανές ελάχιστης απορροφητικότητας νερού μπορεί να χρησιμοποιηθεί αντικαθιστώντας το αμμοχάλικο για παραγωγή σκυροδέματος έως 45 MPa, με ικανοποιητικές μηχανικές ιδιότητες (θλιπτική και καμπτική αντοχή Cube and Flexural Strength, ελαστικότητα - Modulus of Elasticity: Stress Strain) αλλά και ανθεκτικότητα (απορρόφηση ύδατος από την επιφάνεια σκυροδέματος ISA, ενανθράκωση - Carbonation, θερμική συστολή Shrinkage, αντίδραση Αργιλίου - Πυριτίου - ASR). Είναι ικανό για θερμομόνωση σε κτίρια, σε υποστρώματα δρόμων, ως υλικό ηχομόνωσης, σταθεροποίησης εδάφους σε πολλές βιομηχανίες και συγκρίνεται επιτυχώς σε όλες του τις ιδιότητες (μηχανικές, χημικές, φυσικές) με παρόμοια ανακυκλωμένα υλικά (Glapor, Hasopor, Misapor, Lytag).

37. ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ - ΑΡΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ

ΦΟΡΕΑΣ: Vision Solutions O.E. ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Δημήτριος Νικόλαος Θεοδωρακόπουλος E-MAIL: NIKOS.THEODORAKOPOULOS@ALUMNI.INSEAD. EDU ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Πληροφοριακά συστήματα αριστοποίησης κόστους δρομολόγησης στόλου οχημάτων. Μείωση κόστους μεταφορών έως και 30%. Εξειδίκευση στην ελληνική αγορά και δυνατότητα χρήσης των συστημάτων πέρα από τον κλάδο των μεταφορών (πωλήσεις, εταιρείες συμβούλων κ.α.).

38. ΚΑΙΝΟΤΟΜΟΣ ΑΜΙΓΩΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ, Ο ΟΠΟΙΟΣ ΔΙΑΣΥΝΔΕΕΙ ΜΙΑ ΚΥΡΙΑ ΑΤΡΑΚΤΟ ΜΕ ΕΝΑ ΠΛΗΘΟΣ ΟΜΟΑΞΟΝΙΚΩΣ ΠΕΡΙΣΤΡΕΦΟΜΕΝΩΝ ΣΩΜΑΤΩΝ, ΜΕΣΩ ΙΣΑΡΙΘΜΟΥ ΠΛΗΘΟΥΣ ΕΙΔΙΚΩΝ ΠΛΑΝΗΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΗΓΜΕΝΗ ΕΜΒΟΛΟΦΟΡΟΣ ΠΕΡΙΣΤΡΟΦΙΚΗ ΜΗΧΑΝΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΚΑΥΣΕΩΣ ΤΡΙΩΝ ΧΡΟΝΩΝ, ΠΡΟΗΓΜΕΝΟΣ ΚΙΝΗΤΗΡΑΣ STIRLING ΚΑΙ ΠΡΟΗΓΜΕΝΟΣ ΥΒΡΙΔΙΚΟΣ ΚΙΝΗΤΗΡΑΣ ΩΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΑΥΤΟΥ

ΦΟΡΕΑΣ: Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών ΕΜΠ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: Παναγιώτης Ζαραφωνίτης E-MAIL: ARCHIC@SYNISON.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Μηχανισμός στον οποίο μια κεντρική άτρακτος και ένα πλήθος σωμάτων στρέφονται περί κοινό άξονα και συνδέονται μεταξύ τους μέσω πλανητικών συστημάτων, εκ των οποίων ορισμένα έχουν οδοντώσεις μεταβαλλόμενου λόγου μεταδόσεως και κατά τρόπο ώστε κάθε σώμα να έχει τη δική του ανεξάρτητη και απολύτως προγραμματιζόμενη κίνηση. Ο καινοτόμος και κατοχυρωμένος αυτός μηχανικός μηχανισμός μεταδόσεως ισχύος είναι σε θέση να υλοποιήσει οιονδήποτε επαναλαμβανόμενο λειτουργικό κύκλο, θερμοδυναμικό και μη, με τον απλούστερο δυνατό τρόπο, με τον ελάχιστο δυνατό αριθμό κινούμενων μερών και με τον μεγαλύτερο δυνατό μηχανικό βαθμό αποδόσεως, έχει δε εφαρμογή κυρίως στο χώρο των μηχανών εσωτερικής καύσεως ή μηχανών οικολογικού προσανατολισμού, οι οποίες λειτουργούν με άλλες πηγές ενέργειας, όπως η ηλιακή και η γεωθερμική.

121

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ 1. ΕΥΦΥΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΥ ΒΛΑΒΩΝ ΣΕ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΣΕΙΣΜΟ

E-MAIL: KKOUTSOU@AGRO.AUTH.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Είναι μια «ζωντανή» αυτοκόλλητη ετικέτα στη συσκευασία του τροφίμου, που επιτρέπει τον έλεγχο ενδεχόμενης κακομεταχείρισης του προϊόντος όσον αφορά το χρόνο και τη θερμοκρασία συντήρησης. Η καινοτομία του προϊόντος είναι η «βιολογική του φύση». Σε αντίθεση με άλλους τύπους ΤΤΙ που έχουν αναπτυχθεί στο παρελθόν με βάση τη διάχυση, τον πολυμερισμό ή τις ενζυμικές αντιδράσεις και οι οποίοι έχουν αποτύχει εμπορικά λόγω της χαμηλής ακρίβειας και του σχετικά υψηλού κόστους, ο βιολογικός δείκτης βασίζεται στη χρήση των ίδιων των μικροοργανισμών που αλλοιώνουν τα τρόφιμα. Αποτελεί στην ουσία μια ετικέτα-μικρογραφία του τροφίμου που προσομοιάζει το μηχανισμό αλλοίωσης και οπτικοποιεί την ποιοτική του κατάσταση στον χρήστη με υψηλή ακρίβεια.

2. PRISMA SYSTEM (ΣΥΣΤΗΜΑ PRISMA)

7. ΑΡΘΡΩΤΟΙ ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ ΓΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΧΩΡΟΔΙΚΤΥΩΜΑΤΩΝ

ΦΟΡEΑΣ: Scientific Sensing Systems ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Πέτρος-Φώτιος Αλβανιτόπουλος E-MAIL: PALVANIT@EE.DUTH.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Πρωτοποριακή αυτοματοποιημένη τεχνική ταξινόμησης βλαβών σε κτιριακές δομές, βασισμένη σε έναν συνδυασμό καινοτόμων τεχνικών επεξεργασίας σημάτων και σύγχρονων μεθοδολογιών αναγνώρισης προτύπων. Για το σχεδιασμό του ευφυούς συστήματος εκτίμησης των δομικών βλαβών χρησιμοποιείται μια νέα επαναστατική μέθοδος επεξεργασίας σεισμογραφημάτων. Η νέα τεχνική ονομάζεται Hilbert-Huang Transform (HHT).

ΦΟΡEΑΣ: Prisma ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Στυλιανός Μαρούδας E-MAIL: OFFICE@PRISMADOOR.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Κάσωμα νέας πόρτας, για το οποίο δεν απαιτείται να αποξηλωθεί το παλαιό, καθώς στηρίζεται σε αυτό.

3. ΚΥΛΙΝΔΡΙΚΗ ΣΥΓΚΟΛΛΗΤΗ ΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΥΛΙΝΔΡΙΚΩΝ ΒΟΥΡΤΣΩΝ

ΦΟΡEΑΣ: Δεληπέτης - Σουμελίδης ΑΒΕΕ ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Σταύρος Δεληπέτης E-MAIL: SOUMQSE@OTENET.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Ενιαία κυλινδρική βάση που παράγεται από τη συγκόλληση μεταξύ κυλίνδρων/τμημάτων αυτών, των οποίων η σύσταση είναι διογκωμένο πλαστικό. Χρησιμοποιείται ως βάση για την κατασκευή κυλινδρικών βουρτσών για τα σάρωθρα καθαρισμού οδών/δαπέδων και σε τεχνικές εφαρμογές.

4. ΕΤΑΙΡΙΚΟ INTRANET ΓΙΑ ΑΥΤΟΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ, ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΓΝΩΣΗΣ ΜΕ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ QPM

ΦΟΡEΑΣ: Θερμοκοιτίδα Επιχειρήσεων i4G Ευρωσύμβουλοι Α.Ε. ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Στέφανος Κουζώφ E-MAIL: S.KOUZOF@ERGOQ.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Το Σύστημα QPM είναι ένα wiki εταιρικής συνεργασίας και αυτοματοποίησης ροής εργασιών, που προσφέρει έναν κοινό χώρο εργασίας για όλη την εταιρεία. Επιπροσθέτως, διευκολύνει την παρακολούθηση και ολοκλήρωση εργασιών, προσδίδοντας ποιότητα στην καθημερινή εργασία. Χρησιμοποιείται για συνεργασία, προγραμματισμό και εποπτική διαχείριση εργασιών, διαχείριση γνώσεων, εσωτερική επικοινωνία και τεκμηρίωση.

ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Θεμιστοκλής Ανδρικόπουλος E-MAIL: ANDRIKOPOULOS@ATIOLTD.COM ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Χωροδικτυώματα με Αρθρωτούς Συνδέσμους για εξάλειψη ροπών και φόρτιση των μελών μόνο με Αξονικές Δυνάμεις, με Σημαντικές Εφαρμογές ως Αβύθιστη Επιπλέουσα Πλατφόρμα - Χωροδικτύωμα για υπεράκτια υποδομή - έδραση της Νέας Τεχνολογίας WWT-PWT για Ανεμογεννήτριες – Υδρογεννήτριες - Κυματογεννήτριες ή για άλλες Επιπλέουσες Εγκαταστάσεις και ως Χωροδικτυωματικός Κλωβός (Dual Layer Cage - DLC) για Οικολογική-Ενεργειακή Δόμηση.

8. ΤΟ ΠΡΩΤΕΑΣΩΜΑ ΩΣ ΣΤΟΧΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙ-ΓΗΡΑΝΣΗ

ΦΟΡEΑΣ: Εθνικό Ιδρυμα Ερευνών ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Ευστάθιος Γκόνος E-MAIL: SGONOS@EIE.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Χρήση φυσικών ουσιών που αποτελούν μέρος της καθημερινής διατροφής στην ενεργοποίηση πρωτεολυτικού μηχανισμού του κυττάρου, με θετικές επιπτώσεις στην εξέλιξη του φαινομένου της γήρανσης.

9. ARM-GAMES (AUGMENTED REALITY MICROROBOT - GAMES)

ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Νικόλαος Παπαγεωργίου E-MAIL: PAPAGEORG@GMAIL.COM ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Κυκλική πτέρυγα και ακτινική πρόωση, η οποία μπορεί να αντικαταστήσει την έλικα αξονικής ροής (προπέλα) σε όλες της τις εφαρμογές (θέρμανση, ψύξη, άντληση, πρόωση πλοίων, αεροπλάνων, ελικοπτέρων, υδροανεμογεννητριών), βελτιώνοντας την απόδοση και το εύρος εφαρμογών.

ΦΟΡEΑΣ: Θερμοκοιτίδα νέων επιχειρήσεων I4G ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Πολυχρόνης Κονταξάκης E-MAIL: KONDAXAKIS@YAHOO.COM ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Ανάπτυξη και υλοποίηση ενός υπολογιστικού διαδραστικού παιχνιδιού με δυνατότητα πολλαπλών χρηστών και διαδικτυακής συνδεσιμότητας. Το παιχνίδι θα έχει εκπαιδευτικό και στρατηγικό χαρακτήρα και θα συνδυάζει τεχνολογίες επαυξημένης πραγματικότητας (Augmented Reality) και ρομποτικής. Χρησιμοποιώντας ρομποτική τεχνολογία με τη μορφή έξυπνων μικρο-ρομποτικών κινούμενων συσκευών, που θα λειτουργούν ως πιόνια (avatars) στο φυσικό τους περιβάλλον, συνδυάζεται ένας εικονικός κόσμος (virtual-world) με τον πραγματικό και προστίθεται η απαραίτητη διαδραστικότητα που πρέπει να χαρακτηρίζει ένα εκπαιδευτικό εργαλείο. Το έργο ARM-Games εισάγει μια τελείως πρωτοπόρο εμπειρία παιχνιδιού στον χρήστη, επαυξάνοντας τον πραγματικό κόσμο του με τρισδιάστατα γραφικά εικονικής πραγματικότητας.

6. ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΡΟΝΟΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΚΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΚΑΙ ΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

10. DIAS - ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΤΗΣ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΓΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ JAVA ΜΕ ΠΛΟΥΣΙΟ ΓΡΑΦΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

5. ΚΥΚΛΙΚΗ ΠΤΕΡΥΓΑ ΚΑΙ ΑΚΤΙΝΙΚΗ ΠΡΟΩΣΗ

ΦΟΡEΑΣ: Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Σχολή Γεωπονίας ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Κωνσταντίνος Κουτσουμάνης

122

ΦΟΡEΑΣ: Εθνικό Κέντρο Ερευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης Ινστιτούτο Πληροφορικής ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Θεοφάνης Οικονόμου

E-MAIL: THOIKON@ITI.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Τα εργαλεία που έχουν αναπτυχθεί μέχρι στιγμής εστιάζουν αποκλειστικά στις υπηρεσίες Διαδικτύου και πιο συγκεκριμένα στον παγκόσμιο ιστό (Web). Το προτεινόμενο εργαλείο υπερέχει, καθώς βοηθά τους προγραμματιστές - σχεδιαστές κατά τη διάρκεια ανάπτυξης εφαρμογών με πλούσιο γραφικό (Java Swing Applications) σε πραγματικό χρόνο (real-time). Ταυτόχρονα, παρέχει οδηγίες στους προγραμματιστές - σχεδιαστές για την επίλυση των προβλημάτων προσβασιμότητας που εντοπίζονται. Τα περισσότερα εργαλεία προσομοιώνουν ασθένειες που σχετίζονται με τα μάτια, ενώ το προτεινόμενο εργαλείο προσομοιώνει επίσης μαθησιακά προβλήματα, προβλήματα ακοής και κίνησης, καλύπτοντας έτσι ευρύτερο φάσμα ασθενειών.

11. 3D HAPTIC WEB BROWSER - ΑΠΤΙΚΟΣ ΦΥΛΛΟΜΕΤΡΗΤΗΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΩΝ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΟΡΑΣΗΣ

ΦΟΡEΑΣ: Εθνικό Κέντρο Ερευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης - Ινστιτούτο Πληροφορικής ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Νικόλαος Κακλάνης E-MAIL: NKAK@ITI.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦH: O 3DHapticWebBrowser εισάγει την έννοια της απτικής εξερεύνησης δικτυακών τόπων, καθώς και των χαρτών που εμφανίζονται με τη μορφή εικόνων μέσα σε ιστοσελίδες. Τα βασικά πλεονεκτήματά του σε σύγκριση με τους screen readers, που αποτελούν το πιο συνηθισμένο εργαλείο για την πλοήγηση των ατόμων με προβλήματα όρασης στο Διαδίκτυο, είναι τα παρακάτω: α) Επιτρέπει την ελεύθερη πλοήγηση μέσα στην ιστοσελίδα. Δεν απαιτείται σειριακή πλοήγηση, όπως στους screen readers. β) Ο χρήστης μπορεί να αντιληφθεί τον τρόπο με τον οποίο είναι δομημένη η ιστοσελίδα. γ) Επιτρέπει την απτική εξερεύνηση χαρτών που συναντώνται με τη μορφή δισδιάστατων εικόνων σε δικτυακούς τόπους.

12. SBOING.NET: ΚΑΙΝΟΤΟΜΟΣ, ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ WEB-2.0 / WEB-3.0 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΛΛΟΓΗ, ΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΝΟΜΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΟΔΙΚΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΒΕΛΤΙΩΜΕΝΗΣ ΔΡΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΠΟ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΔΟΡΥΦΟΡΙΚΗΣ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ (GPS NAVIGATORS)

ΦΟΡEΑΣ: Α. Καρυπίδου & Σία Ο.Ε. ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Φώτιος Λιοτόπουλος E-MAIL: LIOTOP@SBOING.NET ΠΕΡΙΓΡΑΦH: H SBOING είναι μια πατενταρισμένη, συνεργατική, Web2.0/3.0 τεχνολογία για τη συλλογή, επεξεργασία και διανομή δεδομένων οδικής κίνησης, με στόχο την παροχή βελτιωμένης, offline δρομολόγησης σε παγκόσμια κλίμακα, με βάση δυναμικά κυκλοφοριακά δεδομένα. Οι χρήστες της καταγράφουν τις διαδρομές τους με συσκευές GPS και τις ανταλλάσσουν με δωρεάν λογισμικό πλοήγησης-GPS και χάρτες όλου του κόσμου. Η τεχνολογία SBOING: α) Συνθέτει και συντηρεί έναν παγκόσμιο χάρτη με στατιστικά επεξεργασμένα, ιστορικά κυκλοφοριακά δεδομένα. β) Παρέχει χρόνους διέλευσης οδικών τμημάτων και οδηγίες δρομολόγησης, ανάλογα με την ημέρα, την ώρα της ημέρας, τον τύπο οχήματος, τις καιρικές συνθήκες και την κατάσταση του οδοστρώματος. γ) Οδηγεί σε πιο ακριβείς αποφάσεις δρομολόγησης από αυτές των υπαρχόντων εμπορικών πλοηγών GPS, που βασίζονται σε στατικές πληροφορίες του οδικού δικτύου (π.χ. όριο ταχύτητας δρόμων). δ) Εχει ενσωματωμένο αυτόματο μηχανισμό για τη γέννηση νέων χαρτών (για αχαρτογράφητα εδάφη) και για αυτο-επικαιροποίηση ή διόρθωση υφιστάμενων χαρτών (π.χ. OpenStreetMaps).

13. ΤΕΧΝΗΤΟ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟ ΑΠΟ ΙΝΕΣ SMA

ΦΟΡEΑΣ: ΙΤΕ, Ινστιτούτο Ηλεκτρονικής Δομής και Laser ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Ιωάννης Χάσουλας E-MAIL: PARISKAL@YAHOO.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Ανάπτυξη συσκευής τεχνητού μυοκαρδίου, η οποία στοχεύει στη μηχανική υποβοήθηση της ανεπαρκούσας καρδιάς, ασκώντας πίεση στην επικαρδιακή της επιφάνεια. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει τέτοια συσκευή. Βασικό προτέρημα μιας συσκευής τεχνητού μυοκαρδίου έναντι των σημερινών συσκευών μηχανικής υποστήριξης της κυκλοφορίας είναι η απουσία επαφής ξένου σώματος - αίματος.

14. ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΗ ΙΧΝΗΛΑΤΗΣΗ ΑΤΟΜΟΥ ΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ

ΦΟΡEΑΣ: Εθνικό Κέντρο Ερευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ) Ινστιτούτο Πληροφορικής ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Αναστάσιος Δρόσου E-MAIL: ADROSOU@GMAIL.COM ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Σύστημα που επιτυγχάνει την υψηλή ακρίβεια για τις ανάγκες των περισσότερων εφαρμογών, την απόκριση πραγματικού χρόνου ανεξαρτήτως περιβάλλοντος χώρου, σε συνδυασμό με το χαμηλό κόστος. Το συγκεκριμένο σύστημα υποστηρίζει τη δημιουργία προσωποποιημένου προφίλ χρήστη βάσει των ανθρωπομετρικών του μεγεθών, πράγμα το οποίο υποστηρίζει μια ρεαλιστικότερη διάδραση μεταξύ του πραγματικού και του εικονικού κόσμου. Τέλος, αποτελεί μια πλατφόρμα απολύτως συμβατή με οποιαδήποτε εφαρμογή τρέχει στο περιβάλλον των Microsoft Windows Xp και ανώτερα.

15. KYBIKA ΠΕΡΙΣΤΡΕΦΟΜΕΝΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ

ΦΟΡEΑΣ: Καινοτομίες Βερδέ ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Κωνσταντίνος Βερδές E-MAIL: KVERDES@V-CUBES.COM ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Καινοτομικοί κύβοι - τρισδιάστατα μηχανικά puzzles λογικής, που μπορούν να παραχθούν αξιοποιώντας τη διεθνώς κατοχυρωμένη εφεύρεση CUBIC LOGIC TOY του κ. Παναγιώτη Βερδέ.

16. ΠΑΡΟΧΗ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΡΕΥΣΤΟΔΥΝΑΜΙΚΗΣ (CFD) ΠΡΟΣ ΜΕΛΕΤΗΤΙΚΑ ΓΡΑΦΕΙΑ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ

ΦΟΡEΑΣ: ΣΙΜΤΕΚ Λογισμικό και Υπηρεσίες ΕΠΕ ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Ουρανία Φαλτσή E-MAIL: RANA@SIMTEC.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Παροχή λογισμικού υπολογιστικής ρευστοδυναμικής (CFD) με καινοτομία στην εκπαίδευση και τεχνική υποστήριξη, ευαισθητοποίηση της εταιρείας-αποδέκτη στην υιοθέτηση καινοτόμων διαδικασιών και ενεργό συμμετοχή της ΣΙΜΤΕΚ στη διαδικασία μετεξέλιξης του δέκτη της υπηρεσίας από έναν «παθητικό» πελάτη σε παραγωγό τεχνογνωσίας μέσω της έρευνας που πραγματοποιεί ο ίδιος.

17. ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗΣ

ΦΟΡEΑΣ: ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας, Τμήμα Βιομηχανικού Σχεδιασμού ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Νικόλαος Ευκολίδης E-MAIL: NIKEFK@HOTMAIL.COM Περιγραφή: Σχεδιασμός οικολογικού παιχνιδιού για μικρές ηλικίες, με στόχο την καλλιέργεια της οικολογικής συνείδησης στα παιδιά. Είναι ένας κάδος ανακύκλωσης που απευθύνεται σε παιδιά ηλικίας από 2 έως και 8 χρόνων. Αποτελείται από δύο βασικά δοχεία, που αποτελούν τον κάδο ανακύκλωσης,

123

και από τα υπόλοιπα κομμάτια, που έχουν κατάλληλο σχήμα και υποδηλώνουν πλαστικά μπουκάλια νερού, συσκευασίες αναψυκτικών από αλουμίνιο, χαρτικά είδη (περιοδικά, εφημερίδες κ.λπ.) και, τέλος, συσκευασίες φρουτοχυμών ή και γάλακτος (tetrapack).

σταση του εξοπλισμού του. Καλύπτει όλα τα απαιτούμενα πολιτικά και στρατιωτικά πρότυπα και λειτουργεί σε ακραίες περιβαλλοντικές συνθήκες (-45 έως +65 βαθμοί Κελσίου). Σήμερα, όλα τα μαχητικά Mirage 2000 της Πολεμικής Αεροπορίας είναι πλέον εξοπλισμένα με αυτή την οθόνη.

18. SOCIABLE: ΜΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΓΝΩΣΗΣ, ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ (SOCIAL SOFTWARE) ΜΕ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗΣ ΣΥΣΤΑΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (RECOMMENDER SYSTEMS)

23. ΒΟΤΡΥΣ (VOTRYS)

ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Δημήτρης Μπιμπίκας E-MAIL: BIBIKAS@GMAIL.COM ΠΕΡΙΓΡΑΦH: To Sociable ενορχηστρώνει μια πληθώρα από εφαρμογές κοινωνικού λογισμικού (όπως Blogs, Wikis, Social Bookmarking, micro-blogging, RSS κ.λπ.) με τεχνολογίες προσωποποιημένης σύστασης πληροφορίας, φέρνοντας στο φως μια διαφορετική προσέγγιση στη διαχείριση γνώσης, συμβατή και επωφελή για τις καθημερινές πρακτικές εργασίας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Οι τεχνολογίες αυτές συνδυάζονται με μια τεκμηριωμένη μεθοδολογία για το σχεδιασμό και την εφαρμογή τους, η οποία λαμβάνει υπόψη της τη συνεχή επικοινωνία και διαπραγμάτευση μεταξύ των κοινωνικών και τεχνολογικών διαστάσεων του οργανισμού.

19. QUOTORAMA: ΙΣΤΟΤΟΠΟΣ ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΩΝ ΠΡΟΘΕΣΕΩΝ

ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Γεώργιος Μεδίτσκος E-MAIL: GMEDITSK@CSD.AUTH.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Πλατφόρμα προσφοράς, ζήτησης και συνεργασίας για τη διευκόλυνση της αναζήτησης από τους πελάτες επιχειρήσεων/καταναλωτές της πλέον συμφέρουσας γι’ αυτούς προσφοράς. Σκοπός της πλατφόρμας είναι να αποτελέσει έναν διαδικτυακό ιστότοπο-σημείο αναφοράς για καταναλωτικές προθέσεις διαφόρων ειδών, στοχεύοντας στην αύξηση της ανταγωνιστικότητας και της επιχειρηματικής/καταναλωτικής δραστηριότητας.

20. Ο ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΝΤΙΚΥΘΗΡΩΝ - ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΑΝΤΙΓΡΑΦΩΝ ΤΟΥ

ΦΟΡEΑΣ: Τμήμα Μηχανολόγων, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Κυριάκος Ευσταθίου E-MAIL: EFSTATHI@ENG.AUTH.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Μοντέλο του Μηχανισμού των Αντικυθήρων.

21. ΣΥΣΤΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗΣ ΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

ΦΟΡEΑΣ: Τεχνοδιάσταση Α.Ε. Μελετητική Εταιρεία ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Εμμανουήλ Πηρούνιας E-MAIL: TECHNOSYSTEM2010@GMAIL.COM ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Σύστημα που διασυνδέει τους εμπλεκομένους στη διακίνηση καυσίμων για την παρακολούθηση και αντιμετώπιση της λαθρεμπορίας καυσίμων.

22. ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΟΘΟΝΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΡΑΝΤΑΡ ΚΑΙ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΓΙΑ ΠΟΛΕΜΙΚΑ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ

ΦΟΡEΑΣ: Miltech Hellas A.E. ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Κωνσταντίνος Κούτσος E-MAIL: MILTECH@MILTECH.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Αντικαθιστά τις υπάρχουσες οθόνες τεχνολογίας CRT των μαχητικών αεροσκαφών Mirage 2000, χωρίς να γίνει επέμβαση στο λογισμικό του αεροσκάφους. Για τη μετατροπή των αναλογικών σημάτων σε ψηφιακά χρησιμοποιείται λογισμικό «Stroke Conversion», που αναπτύχθηκε από τη Miltech Hellas A.E. Η οθόνη έχει τη δυνατότητα να απεικονίζει εικόνες ραντάρ, βίντεο, δεδομένα λειτουργίας του αεροσκάφους, καθώς και την κατά-

124

ΦΟΡEΑΣ: Κτήμα Γεροβασιλείου Α.Ε. Αμπελώνας - Οινοποιείο ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Ευάγγελος Γεροβασιλείου E-MAIL: KTIMA@GEROVASSILIOU.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Συσκευασία κρασιού από κόντρα πλακέ, που μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί και ως κάβα.

24. CHRONIOUS: ΕΥΦΥΕΣ ΠΟΛΥ-ΠΑΡΑΜΕΤΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΡΟΝΙΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ

ΦΟΡEΑΣ: Ιδρυμα Τεχνολογίας και Ερευνας (ITE), Ινστιτούτο Βιοϊατρικών Ερευνών ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Θεόδωρος Φώτσης E-MAIL: THFOTSIS@UOI.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Ευφυές σύστημα διαχείρισης ασθενών με χρόνιες παθήσεις, στηριζόμενο στη συνεχή και εξατομικευμένη παρακολούθηση του επιπέδου υγείας τους. Η υλοποίηση του συστήματος βασίζεται στη συνεχόμενη συλλογή και ανάλυση βιοσημάτων, βιοχημικών, αιματολογικών και δημογραφικών δεδομένων του ασθενούς. Αποτέλεσμα είναι η υποστήριξη στην παροχή απόφασης σχετικά με την κατάσταση της υγείας του ασθενούς τόσο στον ίδιο όσο και στον ιατρό του. Τα φυσικά συστατικά του συστήματος είναι η φερόμενη συσκευή (φορέσιμο γιλέκο με αισθητήρες, συσκευές συλλογής δεδομένων, ηλεκτρονική ατζέντα-PDA) και ο κεντρικός υπολογιστής υποστήριξης (server).

25. ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΔΡΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΥΓΡΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΜΕ ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ (ΒΙΟΑΕΡΙΟ) ΜΕΣΩ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΦΟΡEΑΣ: ΑΠΘ, Εργαστήριο Φυσικοχημείας ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Αθανάσιος Χατζητάκης E-MAIL: SAKIS.CHATZ@GMAIL.COM ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Μέθοδος για την επεξεργασία υγρών αποβλήτων, φιλική προς το περιβάλλον, η οποία αξιοποιεί τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας χωρίς την παραγωγή επικίνδυνων παραπροϊόντων. Η εν λόγω τεχνολογία στηρίζεται στη χρήση της φωτοκαταλυτικής μεθόδου για την επεξεργασία υγρών βιομηχανικών αποβλήτων με την παράλληλη αξιοποίηση της ηλιακής ενέργειας, μειώνοντας σημαντικά το κόστος επεξεργασίας.

26. ΜΕΛΑΝΕΣ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΕΚΤΥΠΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΜΙΜΗΣΕΩΝ (ANTI FRAUD DIGITAL PRINTING INKS)

ΦΟΡEΑΣ: Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Νίκος Νικολαΐδης E-MAIL: NIKOSNIKOLAIDIS@KYKEHELLAS.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Πρωτότυπα ψηφιακά μελάνια εκτύπωσης για την καταπολέμηση των απομιμήσεων.

27. ΚΥΚΛΟΤΡΟΠΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΙΔΗΡΟΤΥΠΩΝ

ΦΟΡEΑΣ: Θ. Αναγνωστόπουλος του Ιωάννου - Παραγωγή Τεχνίτης Πέτρας ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Θεόδωρος Αναγνωστόπουλος E-MAIL: PETRINASPITIA@PETRINASPITIA.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Περιστρεφόμενος σιδηρότυπος που τοποθετείται οριζοντιωμένος σε δύο βασικά σιδερένια υποστυλώματα, τοποθετημένα σε συγκεκριμένη απόσταση μεταξύ τους στο γήπεδο όπου θα γίνει η ανέγερση κτιρίου, ο οποίος διευκολύνει την κατασκευή ενός πλήρως αποπερατωμένου τρισ-

διάστατου χώρου. Στοχεύει στην κατασκευή πολυεδρικών κατασκευών από μπετόν αρμέ.

η οποία παρακολουθεί και καταγράφει την κίνηση και τη συμπεριφορά εθελοντών πελατών σε δεδομένο χώρο.

28. ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΣΤΟ ΠΕΔΙΟ

31. ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΑ ΜΕΙΖΟΝΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ (ΕΜΕ) - HTTP://WWW.EHW.GR/

ΦΟΡEΑΣ: Ινστιτούτο Θαλάσσιας Βιολογίας και Γενετικής (Ι.ΘΑ.ΒΙ.Γ.), Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε.) ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Κώστας Ντούνας E-MAIL: KDOUNAS@HER.HCMR.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Ο διαδραστικός οδηγός αναγνώρισης οργανισμών στο πεδίο αναφέρεται σε μια σειρά καινοτομικών προϊόντων και μια νέα μέθοδο ψυχαγωγίας και ευαισθητοποίησης του ευρύτερου κοινού σχετικά με τη διαδικασία άμεσης αναγνώρισης, καταγραφής και γενικότερης υποστήριξης του χρήστη στην εκμάθηση της χερσαίας και θαλάσσιας βιοποικιλότητας σε οποιαδήποτε περιοχή του πλανήτη. Εχει εφαρμογή σε μεγάλο φάσμα παραγωγικών δραστηριοτήτων, με κυριότερες τις περιβαλλοντικές εκδόσεις, το διαδραστικό επιμορφωτικό παιχνίδι, τον οικολογικό (πράσινο) τουρισμό, την περιβαλλοντική εκπαίδευση, την ανάπτυξη ειδικών διαδικτυακών υπηρεσιών κ.λπ. Στο πλαίσιο της συγκεκριμένης εφεύρεσης έχει ήδη αναπτυχθεί σε τελικό προϊόν ο εικονογραφημένος οδηγός αναγνώρισης 40 παράκτιων ειδών ψαριών των ακτών της Μεσογείου (βλέπε www.bio-watch.com). Ο διαδραστικός οδηγός αναγνώρισης οργανισμών στο πεδίο προστατεύεται με διεθνή διπλώματα ευρεσιτεχνίας στις ΗΠΑ (USPTO), στην Αυστραλία (IP-AUS) και σε μια δέσμη ευρωπαϊκών κρατών (EPO).

29. ΔΙΚΤΥΟ ΟΛΙΣΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΣΤΡΕΣ

ΦΟΡEΑΣ: Σπανάκης και Σία Ε.Ε. Δίκτυο Νευροψυχολογικής Αποκατάστασης ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Γιώργος Σπανάκης E-MAIL: SPANAKIS.G@GMAIL.COM, INFO@BRAINFITNESS.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Η Brain Fitness Net είναι ο μοναδικός ίσως φορέας στην Ελλάδα που ενσωματώνει μια σειρά διαδικασιών που είναι προς το παρόν διαχωρισμένες και αποσπασματικές. Εφαρμόζουμε ένα πρότυπο σύστημα αμφίδρομης επικοινωνίας και αλληλεπίδρασης συμβούλων υγείας και ευεξίας, μεταξύ τους και με τους χρήστες των υπηρεσιών τους. Με το σύστημα αυτό, το «Δίκτυο Ολιστικής Φροντίδας», παρέχονται οι ακόλουθες υπηρεσίες: α) Ενα ενοποιημένο διαδραστικό ηλεκτρονικό σύστημα αρχείων, για την υποστήριξη της υγείας, που χρησιμοποιεί προηγμένες τεχνολογίες της πληροφορικής και των τηλεπικοινωνιών για την εξυπηρέτηση των χρηστών. β) Υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας προς τους χρήστες στον τόπο της κατοικίας τους, και ιδιαίτερα σε εκείνους που αντιμετωπίζουν κατάσταση αποκλεισμού λόγω γεωγραφικών, κοινωνικών, σωματικών και ψυχολογικών δυσκολιών. γ) Υποστήριξη του τουρισμού υγείας σε συνδυασμό με ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών αντιμετώπισης προβλημάτων και ενσωμάτωση στοιχείων του ελληνικού πολιτισμού. δ) Στρατηγικές για τη διαχείριση σύνθετων θεμάτων που αφορούν την ποιότητα ζωής πληθυσμών και την εφαρμογή προγραμμάτων πρόληψης και αγωγής υγείας.

30. WI-FI POSITIONING

ΦΟΡEΑΣ: Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Γεώργιος Βιολέττας E-MAIL: GEORGEVIO@GMAIL.COM ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Ανάπτυξη προϊόντων για την απεικόνιση στοχοποιημένων μηνυμάτων και διαφημίσεων σε διάφορες οθόνες σε δημόσιους χώρους (εμπορικά κέντρα, αεροδρόμια κ.λπ.). Τα προϊόντα είναι: α) Εύρεση θέσης κινούμενου σταθμού (mobile station) μέσω του σήματος ασύρματης σύνδεσης δικτύου WI-FI (Εξέλιξη Υπάρχοντος Λογισμικού). β) Χαρτογράφηση δεδομένου χώρου ως προς την κάλυψη σήματος WI-FI και προτάσεις (suggestions) επανατοποθέτησης υπάρχοντος εξοπλισμού (Εξέλιξη Υπάρχοντος Λογισμικού). γ) Παρακολούθηση καταναλωτικής συμπεριφοράς σε πραγματικό χρόνο: μέσω των προηγούμενων υλοποιήσεων δημιουργείται μια σουίτα

ΦΟΡEΑΣ: Ιδρυμα Μείζονος Ελληνισμού ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Λάζαρος Εφραίμογλου E-MAIL: GGG@IME.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Δημιουργία μεγάλης κλίμακας διαδικτυακής ιστορικής εγκυκλοπαίδειας, με την ανάπτυξη ειδικής μεθοδολογίας ανάπτυξης και σχεδιασμού, η οποία διασφαλίζει το ακαδημαϊκό κύρος τόσο της κειμενικής όσο και της οπτικοποιημένης πληροφορίας σε σχέση με ένα ψηφιακό μέσο. Συνδυάζει την επιστημονικότητα επιλεγμένων συμβατικών εγκυκλοπαιδικών έργων με τη φιλικότητα και την προσβασιμότητα διαδικτυακών έργων (όπως η wikipedia), διατηρώντας και σε αυτή την περίπτωση την επιστημονική εγκυρότητα, αναγράφοντας το όνομα και την ιδιότητα του συγγραφέα, αλλά και την ημερομηνία συγγραφής. Παράλληλα συνδυάζει την ενσωμάτωση της ιστορικής πληροφορίας στο γεωγραφικό υπόβαθρο με δυναμικό τρόπο και χωροχρονική διάσταση.

32. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΑ ΑΥΘΕΝΤΙΚΗ ΑΝΑΒΙΩΣΗ ΑΡΧΑΙΑΣ ΚΕΡΑΜΙΚΗΣ ΣΕ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ

ΦΟΡEΑΣ: Θέτις Authentics Μονοπρόσωπη ΕΠΕ ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Ελένη Αλούπη-Σιώτη E-MAIL: ALOUPIE@THETIS.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Αναπαραγωγή των τεχνικών αρχαίας κεραμικής με έμφαση στην αττική κεραμική της Κλασικής περιόδου και την «τεχνική αναγωγής του σιδήρου» για την παραγωγή του αττικού μελανού υαλώματος και αναβίωσή τους σε σύγχρονες συνθήκες παραγωγής.

33. ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΛΥΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΗΛΕΜΑΤΙΚΗΣ ΣΕ ΕΞΥΠΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΓΙΑ ΚΕΝΤΡΑ ΡΑΔΙΟ ΤΑΞΙ

ΦΟΡEΑΣ: Infoxoros Soft ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Σπύρος Πούλος E-MAIL: SPOULO@GMAIL.COM ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Εισαγωγή της βέλτιστης χρήσης τεχνολογιών λογισμικού και τηλεπικοινωνιών για τη σημαντική βελτίωση διαδικασιών παραγωγής μεθόδου παροχής τεχνικών για την καλύτερη διανομή στη διαδικασία διαχείρισης και παρακολούθησης υπηρεσιών μεταφοράς επιβατών.

34. ΒΙΟΜΕΤΡΟΝ IBREATHE

ΦΟΡEΑΣ: Σχολή Χημικών Μηχανικών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Θεόφιλος Θεοφανίδης E-MAIL: THEOPHAN@CENTRAL.NTUA.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Καινοτόμο λογισμικό υψηλής τεχνολογίας, το οποίο χαρακτηρίζει μια GPS εφαρμογή περιβαλλοντικού έξυπνου κινητού τηλεφώνου για το Διαδίκτυο, που βασίζεται σε λογισμικό Android, σε πραγματικό χρόνο.

35. ΠΟΜΠΟΣ YΠΕΡΥΘΡΩΝ ΜΕ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΤEACHING ΚΑΙ ΧΕΙΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΕΛΕΓΚΤΕΣ

ΦΟΡEΑΣ: Εταιρεία Βιομηχανικών και Κτιριακών Αυτοματισμών «ControlNet» ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Νικόλαος Σδρόλιας ΕMAIL: NSDROLIAS@CONTROLNET.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Κατασκευή συσκευής από φθηνά υλικά για τον έλεγχο των ηλεκτρονικών οικιακών συσκευών που δέχονται εντολές IR μέσω οποιουδήποτε τηλεχειριστηρίου.

36. ΕΠΙΛΕΚΤΙΚΗ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ

ΦΟΡEΑΣ: Twin Peak ABEE ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Γεώργιος Μικρούδης E-MAIL: INFO@TWINPEAK.GR

125

ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Μοναδική υπηρεσία παγκοσμίως, η οποία, δoρυφορικά ή μέσω επίγειας ψηφιακής τηλεόρασης απευθείας από το τηλεκοντρόλ της κάθε τηλεόρασης χωρίς Ιντερνετ ή κάποιο κεντρικό δίκτυο υπολογιστών, επιτρέπει στον τηλεθεατή: α) να δει περιεχόμενο και ταινίες on demand, β) να αγοράσει προϊόντα ή να στοιχηματίσει ή να δει έγγραφα ή άλλες πληροφορίες που τον αφορούν ή να χρησιμοποιήσει απεριόριστο πλήθος εφαρμογών.

37. ΟΛΙΣΤΙΚΟ ΑΝΘΟΣ ΑΛΑΤΙΟΥ - ΟΛΙΣΤΙΚΑ ΑΛΑΤΑ ΜΠΑΝΙΟΥ

ΦΟΡEΑΣ: Μόλαρη Μαρία (ατομική επιχείρηση) ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Μαρία Μόλαρη E-MAIL: INFO@GIFTME.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Προσθήκη βοτάνων και αιθέριων ελαίων από ελληνικά βότανα στη σύσταση του άνθους αλατιού.

38. ΣΥΝΘΕΣΗ ΑΝΟΡΓΑΝΩΝ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ ΑΠΟ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΠΑΡΑΠΡΟΪΟΝΤΑ

ΦΟΡEΑΣ: Τμήμα ΜΗΧΟΠ, Πολυτεχνείο Κρήτης ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Κωνσταντίνος Κομνίτσας E-MAIL: KOMNI@MRED.TUC.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Παραγωγή (σε εργαστηριακή κλίμακα μέχρι στιγμής) νέων υλικών με υψηλή προστιθέμενη αξία, χρησιμοποιώντας βιομηχανικά παραπροϊόντα τα οποία παράγονται σε σημαντικές ποσότητες στη χώρα μας (π.χ. σκωρία, τέφρα, ερυθρά ιλύς). Τα υλικά αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε πληθώρα εφαρμογών, κυρίως στον κατασκευαστικό τομέα.

39. ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΖΩΤΙΚΩΝ ΣΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΧΡΟΝΙΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ, ΑΘΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΥΠΑΘΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΕΞΥΠΝΩΝ ΡΟΥΧΩΝ - «V.SHIRT»

ΦΟΡEΑΣ: Ανώνυμη Εταιρεία Ερευνας, Καινοτομίας και Ανάπτυξης ΤΗΛΕΜ ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Παντελής Αγγελίδης E-MAIL: VIDAVO@VIDAVO.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦH: V.Shirt υπό μορφήν μπλούζας κατάλληλης για άθληση, η οποία θα συνοδεύεται από κατάλληλη εφαρμογή λογισμικού τηλεμετρίας συνδρομητικής βάσης, που θα παρέχει τη δυνατότητα στους ειδικούς να παρακολουθούν την καταγεγραμμένη δραστηριότητα του ατόμου, για εξαγωγή χρήσιμων συμπερασμάτων σχετικά με τη γενικότερη κατάστασή του και τη συνέχιση της άθλησης.

40. ΦΩΤΟΝΙΚΗ ΥΠΟΓΡΑΦΗ (ΦΩΤΥΠΟΓΡΑΦΗ)

ΦΟΡEΑΣ: Ιδρυμα Τεχνολογίας και Ερευνας (ITE) - Ινστιτούτο Ηλεκτρονικής Δομής ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Παρασκευή Τορνάρη E-MAIL: VIVITOR@IESL.FORTH.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Χρήση των «φωτεινών μορφωμάτων» που δημιουργούνται από υποεπιφανειακά μη-ορατά χαρακτηριστικά, για ταυτοποίηση πολύτιμων αντικειμένων ή έργων τέχνης. Τα κωδικοποιημένα μορφώματα είναι τοπικές χωρικές συχνότητες ευρύτερων φωτεινών πεδίων και παρέχουν μέγιστη ασφάλεια διακίνησης.

41. EVENTORA

ΦΟΡEΑΣ: Awapai Πληροφορική ΕΠΕ ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Νικόλαος Τσάμης E-MAIL: NIKOS.TSAMIS@AWAPAI.COM ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Η υπηρεσία Eventora απευθύνεται σε όσους διοργανώνουν κάθε είδους εκδήλωση (μουσική, αθλητική, πολιτιστική, επαγγελματική), σεμινάριο, ημερίδα ή επιστημονικό συνέδριο, σε οποιαδήποτε χώρα του κόσμου. Παρέχει πολύτιμα εργαλεία για την προώθηση, τη διαχείριση κάθε εκδήλωσης και την πώληση εισιτηρίων. Είναι πολύ εύκολη στη χρήση. Kαθένας που διοργανώνει μια εκδήλωση μέσα σε 5 λεπτά έχει: δημοσίευση της εκδήλωσης στο Ιnternet και προβολή σε κινητά τηλέφωνα (smartphones) με κεί-

126

μενο, εικόνες και αυτόματο χάρτη, εγγραφή και πληρωμή εισιτηρίων μέσω Ιnternet ή κινητού τηλεφώνου (smartphone), πληρωμή με κάρτα (online) ή μέσω τράπεζας ή στην είσοδο (offline), προώθηση μέσω κοινωνικών δικτύων (facebook, twitter, linkedin), μαζική αποστολή προσκλήσεων για εγγραφή και αγορά εισιτηρίων online, αναφορές και ανάλυση δεδομένων εγγραφών και πληρωμών, ηλεκτρονικό εισιτήριο (e-ticket) που τυπώνεται ή στέλνεται στο κινητό τηλέφωνο, αυτόματο check-in με σκανάρισμα εισιτηρίου ή κινητού τηλεφώνου για επιστημονικά συνέδρια, υποβολή abstracts και σύστημα βαθμολόγησης abstracts από αξιολογητές. Η πλατφόρμα υποστηρίζει πολλές γλώσσες και απευθύνεται στην παγκόσμια αγορά. Ηδη τη χρησιμοποιούν εκατοντάδες χρήστες από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Παρέχεται με τη μορφή λογισμικού ως υπηρεσία (SaaS) και βασίζεται σε υποδομές cloud computing. Η Eventora παρέχεται δωρεάν για όσες εκδηλώσεις δεν έχουν εισιτήριο.

42. ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ ΠΑΡΚΩΝ

ΦΟΡEΑΣ: inAccess Networks A.E. ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Χρήστος Γεωργόπουλος E-MAIL: CGEORG@INACCESSNETWORKS.COM ΠΕΡΙΓΡΑΦH: InSolar. Ολοκληρωμένο σύστημα για τη διαχείριση πολλαπλών και γεωγραφικά κατανεμημένων φωτοβολταϊκών (Φ/Β) πάρκων, που εστιάζει κυρίως στην παρακολούθηση της παραγωγής, στον έλεγχο των ποιοτικών χαρακτηριστικών και της παραγόμενης ισχύος, στην ασφάλεια της εγκατάστασης, στην άμεση ενημέρωση σε περίπτωση συναγερμού και στη συμβατότητα.

43. ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΟΔΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΜΕ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΧΡΟΝΟΥ, ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΩΝΤΑΣ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΚΤΕΣ GPS

ΦΟΡEΑΣ: Ινστιτούτο Μεταφορών, Εθνικό Κέντρο Ερευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Κωνσταντίνος Παχατουρίδης E-MAIL: PACHATOURIDIS@CERTH.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Σύστημα εκτίμησης της κυκλοφορίας σε πραγματικό χρόνο, χρησιμοποιώντας εικονικά σημεία μέτρησης.

44. ΠΟΛΥΠΑΡΑΜΕΤΡΙΚΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΨΥΧΡΩΝ ΠΗΓΩΝ (THUWAL SEEPS I, ΙΙ) ΣΤΗΝ ΕΡΥΘΡΑ ΘΑΛΑΣΣΑ

ΦΟΡEΑΣ: Ινστιτούτο Ωκεανογραφίας Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Ευάγγελος Παπαθανασίου E-MAIL: VPAPATH@ATH.HCMR.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Μέτρηση υποθαλάσσιας ψυχρής πηγής παγκοσμίως μοναδικών χαρακτηριστικών. Ειδικά, μέτρηση (διερεύνηση πάχους, σύστασης, αυξομειώσεις στο χρόνο, καθώς και ταλαντώσεις σε οριζόντιο και κάθετο άξονα) του πυκνού στρώματος αλατότητας που αιωρείται σε βάθος μεγαλύτερο των 800 μέτρων και σε απόσταση σε ορισμένα σημεία 1 μέτρου από τον πυθμένα της θάλασσας, με πρωτότυπες μεθόδους.

45. AUTOCARDSORTER: ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΑΥΤΟΜΑΤΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΗΣ ΔΟΜΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΩΝ ΤΟΠΩΝ

ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Νικόλαος Αβουρής E-MAIL: HCI@ECE.UPATRAS.GR Περιγραφή: Το Automated Card Sorting Tool (AutoCardSorter) είναι ένα εργαλείο αυτόματης κατασκευής της πληροφοριακής δομής ενός εύχρηστου ιστότοπου, εμπνευσμένο από την καθιερωμένη τεχνική της ταξινόμησης καρ-

τών (Card Sorting). Η κεντρική ιδέα του προτεινόμενου εργαλείου είναι ότι το περιεχόμενο ενός ιστότοπου πρέπει να δομηθεί με τρόπο που να υποστηρίζει την εύχρηστη πλοήγηση, χρησιμοποιώντας ταυτόχρονα τους λιγότερο δυνατούς πόρους σε χρόνο και κόστος.

μουσικής πληροφορίας για τη βιωματική αφομοίωση της μουσικής από άτομα με προβλήματα ακοής, μέσω καινοτόμων διεπαφών, λαμβάνοντας υπόψη τις αρχές της αισθητικής και νευροαισθητικής επεξεργασίας των γνωσιακών και συναισθηματικών χαρακτηριστικών των μουσικών έργων.

46. XENAGOS: ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΗΣ ΞΕΝΑΓΗΣΗΣ

50. ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΜΕ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΔΙΕΙΣΔΥΣΗΣ ΣΕ ΖΩΝΤΑ ΚΥΤΤΑΡΑ ΩΣ ΝΕΟΙ ΕΝΔΟΚΥΤΤΑΡΙΟΙ ΦΟΡΕΙΣ ΔΡΑΣΤΙΚΩΝ ΒΙΟΜΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥΣ ΣΚΟΠΟΥΣ

ΦΟΡEΑΣ: Πρίσμα Ηλεκτρονικά ΑΒΕΕ ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Χρήστος Γιορδαμλής E-MAIL: CHRISTOS@PRISMA.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Ενα σύγχρονο επίτευγμα ψηφιακής τεχνολογίας, το οποίο παρέχει με έναν απλό και διαδραστικό τρόπο πολυγλωσσική, πολυμεσική πληροφόρηση στους επισκέπτες αιθουσών μουσείων, αρχαιολογικών χώρων, ανοιχτών τουριστικών χώρων, γκαλερί και εκθεσιακών χώρων, ενώ ταυτόχρονα προσφέρει έλεγχο της λειτουργίας των χώρων αυτών.

47. ΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ

ΦΟΡEΑΣ: Ελληνογερμανική Αγωγή ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Σοφοκλής Σωτηρίου E-MAIL: SOTIRIOU@EA.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Το Σχολικό Εργαστήριο του Μέλλοντος αποτελείται από μια σειρά αισθητήρων που είναι ενσωματωμένοι σε μπλούζες, σε αθλητικά παπούτσια και σε μπάλες (ποδοσφαίρου και καλαθοσφαίρισης). Οι αισθητήρες συλλέγουν δεδομένα κίνησης, επιτάχυνσης, θερμοκρασίας, ρυθμού αναπνοής και χτύπων καρδιάς σε πραγματικό χρόνο. Τα δεδομένα χρησιμοποιούνται στη συνέχεια για την αναπαράσταση των φυσικών νόμων που διέπουν τις δραστηριότητες των μαθητών. Με τον τρόπο αυτό το Σχολικό Εργαστήριο του Μέλλοντος συνδέει τις αθλητικές δραστηριότητες των μαθητών με τη διδασκαλία των φυσικών επιστημών, μετατρέποντας το παιχνίδι σε μέσο πειραματισμού.

48. NOEMAX WCF-XTENSIONS: PERFORMANCE AND INTEROPERABILITY COMPONENTS FOR WINDOWS COMMUNICATION FOUNDATION

ΦΟΡEΑΣ: Noemax Technologies Ltd ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Αλέξανδρος Φιλίππου E-MAIL: ALEX@NOEMAX.COM ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Το WCF-Xtensions της Noemax Technologies είναι ένα σύνολο εργαλείων λογισμικού που προσφέρουν νέες δυνατότητες στις επικοινωνίες μέσω του Διαδικτύου. Μία από τις κύριες χρήσεις του είναι η βελτιστοποίηση της αποδοτικότητας και ανταγωνιστικότητας των επιχειρησιακών εφαρμογών μέσω της αύξησης της ταχύτητας μετάδοσης δεδομένων και της μεταφορικής ικανότητας, χωρίς αλλαγές στο υλικό των υποδομών. Περιέχει πολλές υλοποιήσεις προτύπων διεθνών οργανισμών τυποποίησης (IETF, ISO/ITU-T, W3C) αλλά και υλοποιήσεις πολλών καινοτόμων τεχνολογιών που έχουν αναπτυχθεί αποκλειστικά από τη Noemax, οι οποίες του προσδίδουν ιδιαίτερη προστιθέμενη αξία. Στις μεγαλύτερες επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν το WCF-Xtensions συγκαταλέγονται οι: Chevron Corporation (NYSE: CVX Euronext: CHTEX), Dish Network Corporation (NASDAQ: DISH), Expedia Inc. (NASDAQ: EXPE), GTECH (Lottomatica), Home Delivery Network (Shop Direct Group), Munich Re (FWB: MUV2), Lockheed Martin (NYSE: LMT), Northrop Grumman Corporation (NYSE: HII NYSE: NOC), ST Engineering Ltd (SGX: S63), Target Corporation (NYSE: TGT), Trimble Navigation (NASDAQ: TRMB) και άλλες.

49. AESTHESIS: ΚΑΙΝΟΤΟΜΟΣ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΗ ΔΙΕΠΑΦΗ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΑΦΟΜΟΙΩΣΗ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΑΠΟ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΑΚΟΗΣ

ΦΟΡEΑΣ: Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών ΑΠΘ ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Λεόντιος Χατζηλεοντιάδης E-MAIL: LEONTIOS@AUTH.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Το AESTHESIS στοχεύει στην ολιστική αναπαράσταση της

ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Πηγή Λυμπέρη E-MAIL: PLYMBERI@PASTEUR.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Αξιοποίηση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών μονοκλωνικών αντισωμάτων με ικανότητα διείσδυσης σε ζώντα κύτταρα και βιοδιασπώμενων νανοσωματιδίων, με απώτερο στόχο τη συνδυαστική χρήση τους για τη δημιουργία νέας κατηγορίας φορέων, οι οποίοι θα μεταφέρουν στο εσωτερικό των κυττάρων, και ειδικότερα στον πυρήνα, βιομόρια με θεραπευτική δράση (εγκλεισμένα στα νανοσωματίδια).

51. ΑΣΥΡΜΑΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΡΔΕΥΣΗΣ SMART WIRELESS WATERING SOLUTION (SMART WWS)

ΦΟΡEΑΣ: Βασσάρας Χ. & Α. ΑΒΕΕ - ΕΚΕΤΑ / Ινστιτούτο Πληροφορικής και Τηλεματικής ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Σωτήρης Δουρδουμάς E-MAIL: INFO@COMPUCON.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Χρήση πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών σε συνδυασμό με κοινές αρδευτικές πρακτικές για την επίλυση του ζητήματος άρδευσης σε απομακρυσμένες περιοχές, που λαμβάνει υπόψη καιρικές συνθήκες και χαρακτηριστικά διαδικασίας για την ελαχιστοποίηση της κατανάλωσης νερού και τη διατήρηση της υψηλής ποιότητας άρδευσης.

52. ΘΕΡΜΟΠΛΑΣΤΙΚΟ ΦΙΛΜ ΜΕ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ

ΦΟΡEΑΣ: Πλέγμα Πλαστικά ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Γιώργος Λαγουδέρης E-MAIL: PLEGMAPLASTICA@YAHOO.COM ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Μηχάνημα που παράγει θερμοπλαστικό φιλμ με νευρώσεις. Στο μηχάνημα η κεφαλή περιλαμβάνει ανοίγματα στη μήτρα ή/και την τορπίλη, που παράγουν εύκαμπτες ενισχύσεις σε διαμόρφωση είτε πλέγματος διασταυρωμένων είτε παράλληλων μεταξύ τους νευρώσεων στο θερμοπλαστικό φιλμ.

53. ELLENIC GENETIC TEST

ΦΟΡEΑΣ: Ανώνυμη Εταιρεία Υπηρεσιών και Ερευνας στους Τομείς Μοριακής Βιολογίας ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Χαράλαμπος Κοντός E-MAIL: H.KONTOS@GENOMEDICA.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Σχεδιασμός γενετικού τεστ για μονογονιδιακές ασθένειες, που απευθύνεται στον ελληνικό πληθυσμό.

54. ΚΟΙΝΟΧΡΗΣΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟ ΥΠΕΡΕΛΑΦΡΥ ΟΧΗΜΑ ΕΛΑΧΙΣΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΣΤΑΘΜΕΥΣΗΣ

ΦΟΡEΑΣ: ΕΜΠ, Σχολή Πολιτικών Μηχανικών ΕΚΠΡOΣΩΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚHΣ ΟΜAΔΑΣ: Ιωάννης Τζουβαδάκης E-MAIL: ITZOUVAD@OTENET.GR ΠΕΡΙΓΡΑΦH: Πρόταση για τη χρήση ενός νέου αστικού οικολογικού οχήματος (ΥΠΕΡ-ΕΛΑΦΡΥ ΟΧΗΜΑ) προσαρμοσμένου στις ανάγκες των κέντρων των σύγχρονων μεγαλουπόλεων. Το όχημα είναι κοινόχρηστο και λειτουργεί με ηλεκτροκίνηση ή ποδηλασία. Κατά τη φάση στάθμευσης καταλαμβάνει ελάχιστο χώρο, διότι λόγω της μορφής του οχήματος αυτό εισχωρεί στον όγκο άλλων ομοειδών οχημάτων που προηγούνται ή έπονται στη σειρά στάθμευσης (κατ’ αναλογία με τα αμαξίδια μεταφοράς αγαθών στα σούπερ μάρκετ). Ο οδηγός-χρήστης χρεώνεται τη μετακίνηση μέσω «έξυπνης κάρτας» ή κινητού τηλεφώνου.

127

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ EUROBANK EFG Ρόζη Αθανασίου, Λίτσα Δαρδαμάνη, Ράλλης Σπανδωνίδης, Ναταλία Χριστοδούλου ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΣΕΒ Δημήτρης Βέργαδος, Μιχάλης Μητσόπουλος, Διονύσης Νικολάου

ΑΡΧΙΣΥΝΤΑΞΙΑ Γιώργος Τσίρος ART DIRECTOR Ελένη Κυδωνάκη ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ Κώστας Δεληγιάννης, Αθως Δημουλάς, Τασούλα Επτακοίλη, Αντζη Σαλταμπάση, Κώστας Φαρμάκης ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟ Μαρία Κιρχατζόγλου ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΥΛΗΣ Κώστας Φαρμάκης PHOTO EDITOR Μαριαλένα Κούγια ΔIOPΘΩΣH Δήμητρα Καράμπελα (υπεύθυνη), Αλεξάνδρα Σφυρή ΦΩTOΓPAΦOΙ Αλέξανδρος Αβραμίδης, Νίκος Εξαρχόπουλος, Βαγγέλης Ζαβός, Κατερίνα Καμπίτη, Μενέλαος Μυρίλλας, Εφη Παρούτσα PHOTOSHOP Κώστας Τσιρώνης ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΚΔΟΣΗΣ Aντώνης Παπανικολάου