verkregen, of in ieder geval aan de hand van de theorie werden vermoed. Het experiment was dus zeer belangrijk en had als functie de verbondenheid tussen experiment en theorie aan te tonen, maar bleef steeds primair ten opzichte van het experiment. De nieuwe experimentele visie contrasteert hier duidelijk mee, daar het experiment nu primair ten opzichte van de theorie wordt gezien.8 Dit uit zich dan ook in een minachting voor theorievorming in het algemeen.9 De overige eigenschappen van de moderne experimentele traditie volgen nu uit de hierboven beschreven fundamentele afwijkingen van de 8 Experimentatie als verificatie van of als ondersteuning voor een reeds bestaande theorie, de notie van het experiment in de Middeleeuwse experimentele traditie van Grosseteste en Roger Bacon, valt niet geheel weg en blijft naast de notie van het experiment als basis voor theorievorming bestaan. Deze twee noties spreken elkaar niet tegen en worden dan ook vaak in één en dezelfde persoon verenigd. Bijvoorbeeld in Boyle: “Boyle notes that the new assumptions [van de aanhangers van de mechanische filosofie] lacked as yet extensive experimental verification.” [Burtt1932. p. 163] 9 ”Since the reach of human knowledge is so small in comparison with the totality of being, it is ridiculous to attempt the projection of great systems; better to have a little knowledge which is certain because based on experiment, and is growing, though always incomplete and fragmentary, than to construct large speculative hypotheses of the universe.” [Boyle, Robert. Collected Works. Vol. I. p. 695]
voorgaande wetenschapstradities. Zo is, wanneer empirische kennis ‘diepe kennis’ is, wanneer zij verkregen wordt door de natuur te dwingen zichzelf prijs te geven, het voltrekken van gedachtenexperimenten geheel nutteloos. Immers door de natuur in een niet-natuurlijke positie te dwingen reageert zij niet zoals men op grond van alledaagse kennis en intuïtie zou vermoeden. Vandaar ook dat de voorstanders van de moderne experimentele methode tegen dit soort gedachtenexperimenten fulmineren. Het is niet zo dat er vóór 1600 niemand was die experimenten deed die de natuur in een niet-natuurlijke positie trachtten te dwingen om zo haar ware aard te doorgronden, maar degene die dit soort van experimenten voltrokken werden (en worden) over het algemeen niet tot de wetenschappelijke traditie gerekend. Het waren de alchemisten die reeds ver voordat Francis Bacon zijn programma voor het hervormen van de wetenschappen presenteerde, experimenteerden en de natuur trachtten bloot te leggen. En zelfs ten tijde van Francis Bacon en Robert Boyle, en de twee eeuwen daarna, bleef deze vorm van experimentatie van vele officiële instituties buitengesloten (zoals hierboven reeds is aangegeven).
24