66 - Εξουδετέρωση με Φαινολοφθαλεΐνη - Μέτρηση Ph με Multilo

Εξουδετζρωςθ με φαινολοφκαλεΐνθ - Μζτρθςθ Ph με Multilog

Γουρηισ ΢τάκθσ – Φυςικόσ ΢υνεργάτθσ ΕΚΦΕ Λευκάδοσ 2008 – 2012 Εργαςτιριο Φυςικϊν Επιςτθμϊν Μεγανθςίου Λευκάδοσ

Φαινολοφθαλεΐνη είναι θ εμπειρικι ονομαςία τθσ οργανικισ χθμικισ ζνωςθσ 3,3-δι(4-υδροξυφαινυλο)-2-βενηοφουραν-1(3Η)-όνθ. Ζχει μοριακό τφπο C20H14O4 και περιεκτικότθτα % w/w 75,5 % C, 4,43 % H και 20,1 % Ο. Αποδίδεται ςυντομογραφικά ωσ phph.

Η φαινολοφκαλεΐνθ ανακαλφφκθκε το 1871 από τον Γερμανό χθμικό Άντολφ φον Μπζγιερ (Adolf von Baeyer) και δεν υπάρχει ωσ φυςικό προϊόν.

… από τθν Βικιπαίδεια

Η βαςικι χριςθ τθσ φαινολοφκαλεΐνθσ είναι ωσ δείκτθ ενεργισ οξφτθτασ (pH) διαλυμάτων και ιδιαιτζρωσ ςτισ ογκομετριςεισ των αςκενϊν οξζων. Η μεταβολι του χρϊματόσ τθσ είναι ςαφισ και θ επίδραςθ τθσ κερμοκραςίασ όχι ουςιϊδθσ.

Η φαινολοφκαλεΐνθ λοιπόν εμφανίηεται με τζςςερισ μορφζσ ανάλογα με το pH του διαλφματοσ ςτο οποίο βρίςκεται : pH

<0

0 − 8,2

8,2 − 12,0

> 12,0

Διάλυμα

ιςχυρά όξινο

όξινο ι ςχεδόν ουδζτερο

αλκαλικό

ιςχυρά αλκαλικό

Χρϊμα δείκτθ

Κόκκινο πορτοκαλί

άχρωμο

ςκοφρο ρόδινοκόκκινο

άχρωμο

Εικόνα

Η φαινολοφκαλεΐνθ ζχει pK = 9,7, οπότε κα αλλάηει χρϊμα ςε τιμζσ pH από 8,7 ζωσ 10,7. ΢τθν πράξθ θ περιοχι pH είναι περίπου από 8,3 ζωσ 10,5. Σζτοια pH δθμιουργοφνται όταν εξουδετερϊνονται αςκενι οξζα πχ. CH3COOH από ιςχυρζσ βάςεισ πχ. NaOH : NaOH + CH3COOH

CH3COONa + H2O

οπότε το διάλυμα που προκφπτει μετά τθν πλιρθ αντίδραςθ του οξζοσ με τθ βάςθ, περιζχει μόνο άλασ το οποίο διίςταται πλιρωσ : CH3COONa CH3COO— + Na+

και του οποίου το ανιόν δρα ωσ βάςθ δθμιουργϊντασ ανιόντα ΟΗ— : CH3COO— + H2O CH3COOH + OH— και δίνοντασ ςτο διάλυμα pH > 7.

΢το εργαςτιριό μασ, κα χρθςιμοποιιςουμε το δείκτθ φαινολοφκαλεΐνθ …

… με τον αιςκθτιρα του Ph …

… και το MultiLogPro, για να παρατθριςουμε και να μετριςουμε το Ph ενόσ υδατικοφ διαλφματοσ …

… και τον αιςκθτιρα τθσ κερμοκραςίασ …

Επίςθσ κα χρθςιμοποιιςουμε οξικό οξφ, ( CH3COOH ) και υδροξείδιο του νατρίου, ( NaOH ) …

CH3COOH

΢υνδζουμε τον αιςκθτιρα τθσ κερμοκραςίασ…

… και τον αιςκθτιρα του Ph …

Ανοίγουμε το πρόγραμμα MultiLab…

… και αφοφ τοποκετιςουμε τον αιςκθτιρα ςε νερό βρφςθσ …

… παίρνουμε δοκιμαςτικζσ μετριςεισ …

Θ = 17,7ο C Ph = 7,4

… τθσ κερμοκραςίασ

… και του Ph

Από το μενοφ «Καταγραφζασ», επιλζγουμε «Πίνακασ Ελζγχου»…

΢το μενοφ «Αιςκθτιρεσ», βλζπουμε τθν ςφνδεςθ των αιςκθτιρων …

… ςτο μενοφ «Ρυκμόσ δειγματολθψίασ», επιλζγουμε «10 / sec» …

… και ςτο μενοφ «Χρόνοσ καταγραφισ», επιλζγουμε «΢υνεχισ» …

Προςκζτουμε τϊρα μερικζσ ςταγόνεσ από τον δείκτθ τθσ φαινολοφκαλεΐνθσ…

… και ξεκινάμε να παίρνουμε μετριςεισ …

Θ = 17,3ο C

Ph = 7

Προςκζτουμε τϊρα λίγο οξικό οξφ, ( CH3COOH ) …

Σο Ph πζφτει απότομα …

Θ = 17,3ο C

Ph = 3,2

… τϊρα προςκζτουμε υδροξείδιο του νατρίου, ( NaOH ) …

Σο υδροξείδιο του νατρίου, ( NaOH ), διακρίνεται ςε κόκκουσ …

… και το Ph αρχίηει να ανεβαίνει …

Θ = 17,3ο C

Ph = 3,7

Διαλφουμε ςιγά-ςιγά το NaOH …

… και παρατθροφμε τθν αφξθςθ του Ph …

Θ = 17,3ο C Ph =4,3

Διαλφουμε τϊρα πιο ζντονα το NaOH …

… το Ph αυξάνεται ραγδαία …

Θ = 17,3ο C Ph =11,4

Ζχουμε διαλφςει όλο το NaOH …

… το Ph ςτακεροποιείται ςτο 12 …

Θ = 17,3ο C Ph =12,0

Η θαηλοιοθζαιεΐλες ιοηπόλ εκθαλίδεηαη κε ηέζζερης κορθές αλάιογα κε ηο pH ηοσ δηαιύκαηος ζηο οποίο βρίζθεηαη :

… τζλοσ πειράματοσ …