Page 1

JAARBEELD 2018

DE COMPLEXE UITDAGING


VOORWOORD TOEGANG

3 4

WONEN IN DE WIJK Wijk- en netwerkgericht werken

Team Toegang: centrale rol

FORENSISCHE ZORG

‘Voordeur’ voorzieningen en zorglogistiek

PARTNERS AAN ZET

6

DAKLOOS

voor cliënten met een justitiële titel

ERVARINGSDESKUNDIGHEID

8

Verdieping van ‘reguliere’ hulpverleningskennis

Samen geven we de mensen niet op,

FINANCIËN

juist de kwetsbaarste mensen niet

Armoedecoalitie

WERK

Beschikkingen en crisissituaties

Timmeren aan de weg naar perspectief

12

LEREND WERKEN

van kinderen en gezinnen

Opleidingsprogramma Neos

Samenwerking Neos en RINO-ZUID

Meebewegen in een veranderende

Begeleiding en opvang bij jeugdprostitutie

JAARBEELD 2018 NEOS JAARBEELD 2017

14

26

Werk is een belangrijke pijler voor herstel

Leergang Veilig en Contextueel begeleiden

Veiligheid voorop

24

Professionalisering accreditatie NVVK

Toegankelijkheid crisisopvang aandachtspunt

VEILIG

2

10

22

In begeleiding en in de wijk

‘Present zijn’ kan de sleutel zijn

CRISISOPVANG

20

Neos gecontracteerde zorgaanbieder

Effecten van knellende regels in de praktijk Blijven informeren over de gevolgen

16

Visie ‘Wonen in de wijk’ in ontwikkeling

28

maatschappelijke omgeving

RESULTATEN 2018

30

SPONSOREN, DONATEURS, VRIJWILLIGERS

31


VOORWOORD Het afgelopen jaar stond opnieuw in het teken van de publieke discussie over de oplopende kosten in het sociaal domein en de zoektocht naar het meest passende antwoord op de toenemende complexiteit van onze cliënten. De meeste zorg- en welzijnsorganisaties werden geconfronteerd met ingrijpende bezuinigingsmaatregelen. De politieke aandacht werd nagenoeg volledig in beslag genomen door systeemdiscussies, beheersingsvraagstukken en het ‘in control’ krijgen van het gemeentelijke huishoudboekje. Met de tweedelijns zorgaanbieders werden afspraken gemaakt over het doorvoeren van budgetplafonds, tariefkortingen en het verkorten van de begeleidingsduur. De maatregelen hebben vooral in de tweede helft van 2018 geleid tot veel maatschappelijke onrust onder diverse bevolkingsgroepen zoals kwetsbare ouderen, jongeren en hun opvoeders, inwoners met een psychische en fysieke beperking en dak- en thuislozen. Ondanks deze situatie zijn we erin geslaagd om de kwaliteit en continuïteit van de zorg op een aanvaardbaar niveau te houden en dat is een groot compliment voor alle medewerkers van Neos. Gelijktijdig staan de zorg en de opvang voor de meest kwetsbare inwoners in de stad Eindhoven onder zware druk. We hebben daarom besloten om onze activiteiten zo flexibel mogelijk en kostendekkend in te richten op basis van de externe vraag. Dit vereist van de organisatie een gerichte sturing en meer focus op de dagelijkse bedrijfsvoering. De beheersmaatregelen zijn gericht op alle activiteiten op het gebied van maatschappelijke opvang, beschermd wonen, dagbesteding en financiële dienstverlening. Vanwege de toegenomen bedrijfsrisico’s is de inrichting van het zorglogistieke proces zowel het afgelopen als het komende jaar benoemd als prioriteit. De vraag van cliënten blijft voor ons het leidend principe, maar wel onder voorwaarde dat het begeleidingsproces wordt geborgd door een kostendekkende inzet van medewerkers en capaciteitsplaatsen. Neos heeft de afgelopen jaren ingezet om steeds meer jongere en volwassen cliënten te begeleiden naar en in een ambulante woonsituatie. We zien ook dat de gemiddelde verblijfsduur in de opvangvoorzieningen daardoor sterk is afgenomen. We volgen daarin het landelijke beleid zoals eerder werd geadviseerd door de commissie Dannenberg. Het partnership met gemeenten en woningcorporaties is daarbij een belangrijke succesfactor. Door Neos zijn ook het afgelopen jaar weer diverse initiatieven ondernomen om het wonen in de wijk te normaliseren als onderdeel van een inclusieve samenleving. Gelijktijdig zien we meer druk ontstaan op de woningvoorraad in die wijken waar sprake is van een hoge concentratie van kwetsbare huurders die onder begeleiding staan van externe instanties. Om die reden willen wij ons ook het komende jaar sterk blijven maken voor een betere samenwerking en afstemming met buurtbeheerders, wijkteams en gemeentelijke instanties. Wij bedanken onze medewerkers, vrijwilligers, samenwerkingspartners en sponsoren voor hun vertrouwen, hun inzet en betrokkenheid en wensen u veel leesplezier met ons jaarbeeld 2018. Met vriendelijke groet, Pim Dijkstra en Ting Yu Chu, Raad van Bestuur

3


T EA M TOE GANG: CENTRALE ROL IN TOEGANG VEEL INSPANNINGEN VERRICHT OM ALLES GOED TE LATEN VERLOPEN Het Regieteam+ van de gemeente

regiogemeenten en cliënten met een

en de logistieke infrastructuur opnieuw

Eindhoven vervult vanaf 2019 de

indicatie in het kader van Jeugdhulp,

ingericht. Tegelijkertijd hebben we er via

toegangsrol voor inwoners met com-

Forensische zorg en de Wet langdurige

diverse publicaties voor gezorgd dat de

plexe problematiek voor onder meer

zorg, is de eigen professionele auto-

veranderingen breed bekend werden.”

de maatschappelijke opvang en be-

nomie gewaarborgd. Ook de aanmel-

schermd wonen. In 2018 hebben we

ding en plaatsing van slachtoffers van

daarom in overleg met de gemeente

huiselijk geweld en de samenwerking

Het team Toegang beoordeelt nu de

en het Leger des Heils de overdracht

met politie, wijkteams en Veilig Thuis,

aanmeldingen met het bijbehorende

van de functies centrale aanmelding,

is door de gemeente belegd bij Neos.

plan van aanpak en de gemeentelijke

intake en zorgtoewijzing voorbereid.

4

Herverdeling taken

Intake en advisering

beschikking en consulteert vervolgens zo nodig de trajectbegeleiders. Trajectbege-

In verband met deze overdracht heeft

Tessa van de Vin, coördinator Zorgcon-

leiders doen ook intakes als er twijfels

Neos de in- en externe werkprocessen

tractering van het team Toegang: “Om

zijn over de haalbaarheid van een

aangepast en de toegang tot de voorzie-

alles goed te laten verlopen hebben

voorgesteld traject of als er onduidelijk-

ningen van Neos opnieuw vormgegeven

we eerst een heldere taakafbakening

heid bestaat over de precieze hulpvraag

binnen het team Toegang. Dit team co-

gemaakt met het gemeentelijk Regie-

en de te bereiken doelen. Zo hebben

ördineert en beoordeelt alle plaatsingen,

team+ in oprichting. Dat is in goede sa-

de trajectbegeleiders van Changes, het

verwijzingen en gemeentelijke beschik-

menwerking met betrokkenen gegaan.

programma voor zwerfjongeren, veel

kingen. Wat betreft het aanmeldingspro-

Daarna hebben we bij Neos de taken

intakes gedaan rond aanmeldingen van

ces en de plaatsing van cliënten uit de

en verantwoordelijkheden herverdeeld

deze jongeren.

JAARBEELD 2018

INHOUD


VO OR Z I ENINGE N NE OS EN ZORGLOGISTIEK AANMELDINGEN HUISELIJK GEWELD EN SCREENING VEILIGHEIDSRISICO’S Door het vervallen van de Centrale Aanmelding werd een aantal taken rechtstreeks bij de trajectbegeleiders van Blijf van m’n Lijf en de Crisisopvang Gezinnen belegd: de telefonische bereikbaarheid overdag voor aanmeldingen van huiselijk geweld en de screening van veiligheidsrisico’s. De trajectbegeleiders hebben enorm gestoeid om dit te combineren met de lopende begeleidingsgesprekken en de betrokkenheid bij crisissituaties. Tijdens een crisis is vrijwel altijd de veiligheid

Efficiëntere zorglogistiek

van vrouwen en kinderen in het

Het team Toegang is ook verantwoorde-

geding. Begeleiders móeten dan

lijk voor het herinrichten van het proces

handelen, ze kunnen niet intussen

van in-, door- en uitstroom van cliënten.

aan de telefoon een andere aan-

De medewerkers doen dit in nauwe

melding of crisis opvangen. Om de

samenspraak met de trajectbegeleiders

veiligheid en de kwaliteit te waar-

en de afdeling Vastgoed en Services.

borgen is uiteindelijk besloten om

Een eerste stap die hierin is genomen,

deze nieuwe taken bij trajectbege-

is dat registratie, beheer en uitgifte van

leiders zonder een caseload onder

trainingshuizen centraal bij de afdeling

te brengen.

Vastgoed en Services is belegd. Dit ontlast de trajectbegeleiders en is

De aanmeldingen huiselijk geweld

een kwalitatief betere waarborg voor

buiten kantooruren worden opge-

een optimale en efficiënte benutting

pakt door de groepsbegeleiders

van deze woningen. Trajectbegeleiders

van Blijf van m’n Lijf. Zij zorgen

zijn er verantwoordelijk voor dat ze

ervoor dat slachtoffers van huise-

wisselingen in huisvestingsbehoefte nauwgezet monitoren, om knelsituaties en onnodige leegstand van trainingshuizen te voorkomen.

Tessa van de Vin: “Herinrichten was erg veel werk, maar we hadden het niet beter kunnen aanpakken.”

lijk geweld direct op een noodbed geplaatst worden als dit voor hun veiligheid noodzakelijk is.

5


PA RTNERS AAN ZET! Effecten van knellende regels in de praktijk

Meer informatie: •V  erslag bezoek gemeenteraadsleden en samenwerkende partners • Praktijkvoorbeelden bezoek • Reacties gemeenteraadsleden • Inspreken raadsvergadering

Samen met de belangrijkste kernpartners in

Neos, als laatste vangnet voor en

ervaringsdeskundigen van Neos

de hulpverlening voor dak- en thuislozen zijn

belangenbehartiger van dakloze

diverse praktijkvoorbeelden gaven

wij regelmatig in gesprek met de politiek en

inwoners, ziet ook voor welke

van de uitwerking van de meest

de gemeente Eindhoven over wat minimaal

lastige opgave en financiële keuzes

knellende regels. De verhalen

nodig is voor het in stand houden van de

de gemeente staat. Daarom is het

toonden de schrijnende situaties en

basiszorg en de toegang tot de laagdrempelige

onze taak om de politiek en de

het bureaucratische doolhof waarin

opvang. De gemeenten zijn verantwoordelijk

gemeentebestuurders te blijven

onze hulpvragers terecht kunnen

voor hun inwoners en besteden deze zorg

informeren over de gevolgen van

komen.

doorgaans uit aan de uitvoerende partners in

deze bezuinigingen voor de meest

de stad. Deze basiszorg is door de financiële

kwetsbare mensen.

tekorten in het Sociaal Domein ernstig in het

6

Deze menselijke verhalen creëerden beter inzicht, begrip en

gedrang gekomen. In het Sociaal Domein

Schrijnende situaties

welwillendheid bij de aanwezige

stonden alle seinen op rood en de financiële

In 2018 organiseerden we een

politici. ‘Is dit echt de realiteit’ en

tekorten hebben geleid tot drastische

speciale bijeenkomst voor de nieuwe

‘dit kan toch niet waar zijn?’ waren

bezuinigingsmaatregelen.

raadsleden, waarbij cliënten en

enkele van de reacties.

JAARBEELD 2018

INHOUD


Sociaal Coalitieakkoord Bij onze inspanningen voor de lokale en regionale belangenbehartiging worden we gesteund door de Federatie Opvang, de landelijke brancheorganisatie waar bijna 65 organisaties voor maatschappelijke en vrouwen-

Joke Wisseborn: ‘Het Leger des Heils

opvang samen werken aan de

bekommert zich van oudsher om

landelijke agenda en bouwstenen

mensen met de zwaarste problemen,

voor een Sociaal Coalitieakkoord:

zoals psychische, verslavings-

• Maak wonen de #1 oplossing voor dakloosheid!

en gedragsproblemen, die 24

• Maak prestatieafspraken over

uursbegeleiding nodig hebben. Wij

woningen voor uitstroom

krijgen steeds meer aanmeldingen

• Verbeter de toegang tot ondersteuning en voorzieningen

voor deze specialistische zorg en dat

• Verbeter de financiële dienstver-

is juist de duurste zorg. Nu is er voor

lening aan kwetsbare groepen.

deze hulpvragers te weinig geld en zorg beschikbaar; dat kan echt niet!’

Gezamenlijk front Ook op kritische momenten is het onze taak om gemeenten te confronteren met de gevolgen van financiële keuzes. Voorafgaand aan de subsidievaststellingen voor 2019, waar forse bezuinigingen

• Wethouders: werk voor uw burgers Joke Wisseborn maakt zich sterk voor betere zorg.

goed samen!

Wil van Haalen, raadslid PvdA: “Het belang van zo’n avond is dat we zien welke effecten het beleid uiteindelijk in de praktijk heeft. Als wij de praktijk niet goed genoeg kennen, kunnen we het beleid niet beïnvloeden en controleren. Zulke gedetailleerde beelden zoals op de bijeenkomst naar voren werden gebracht, had ik nog niet. Je hoort nu de menselijke verhalen achter de maatregelen en besluiten en daar gaat het om.”

werden verwacht, traden cliënten en medewerkers van Neos, Leger des Heils en

Henk Jager, raadslid ChristenUnie: “Het is goed om deze praktijkverhalen

Stichting Ervaring die Staat als gezamenlijk

gehoord te hebben. In de politiek praten we altijd over geld en over monitoren;

front naar voren om bij de gemeenteraad

ik vind dat we dat moeten loslaten. We moeten professionals het vertrouwen

in het stadhuis te pleiten voor de belangen

geven dat ze hun hart mogen volgen. En als iemand het niet goed doet, spreken

van dak- en thuislozen. Dit gebeurde aan

we elkaar daar gewoon op aan. Vertrouwen en verantwoordelijkheid horen bij

de hand van indringende ervaringen van

elkaar. Wat mij trof, was wat Ron Vogels van het Living Museum zei. Hij voelde

cliënten, verhalen van straatwerkers en

liefde, toen ontstond vertrouwen en daarna ging het heel snel. Als je het over

pleidooien van bestuurders.

kosten en snelheid van trajecten hebt, ligt daar de clue: de eerste stap is liefde.”

7


DAK L OOS RESULTAAT: De collega’s van het Koffiebakkie, waaronder Roos en … hebben contact gehad met hebben….. worstenbroodjes en kopjes koffie kunnen. (nog ophalen)

‘ PRESENT ZIJ N ’ IS D E SL E U TEL ‘Gewoon er zijn’ voor mensen die op straat leven; zij die

Ze hebben vaak een broze gezondheid en geen geloof meer

moeilijk bereikbaar zijn en zeer complexe problemen hebben.

in de hulpverlening en zeker niet in een betere toekomst.

Aandacht schenken, onvoorwaardelijk accepteren en trouw

Voor hen zijn de ‘straatmedewerkers’ nog het enige

blijven. Met die benadering bouw je een vertrouwensband

vertrouwde contact met mensen ‘boven de lijn’ en voor

op waardoor ruimte kan ontstaan voor ‘wat zich niet laat

maatschappelijke organisaties nog de enige manier om een

afdwingen’. Dit is de drijfveer van medewerkers van het

handreiking te kunnen doen.

Interventieteam en het Koffiebakkie die in de stad Eindhoven dak- en thuislozen actief opzoeken. Net als de Straatpastor, de

Veel bijdragen

Straatdokter, de vrijwilligers van Open Huis Cathrien, ’t Hemeltje, Leger des Heils en Stichting Ervaring die Staat

Het is een geschenk, dat het belang van het ‘present zijn’

handelen zij vanuit oprechte betrokkenheid. Als er een

wordt ingezien door veel betrokken organisaties. Zo heeft

handreiking komt... is dat de kroon op het werk.

de Parochiële Caritas Instelling Sint Catharina in 2018 substantieel bijgedragen met een gift waarmee ons werk in

8

Met overtuiging en engelengeduld hebben de outreachend

2018 kon worden voortgezet.

medewerkers van Neos in Eindhoven vele mensen die op

Maar ook vele bijdragen voor het Koffiebakkie, zoals

straat verbleven, kunnen bereiken en voorzichtig steeds een

kleding, koffiebonnen en andere donaties van particulieren,

stapje vooruit kunnen helpen. Van de straat, naar hulp, naar

scholen en bedrijven getuigen van medeleven en hoop

begeleiding, naar weer een dak boven hun hoofd. Deze mensen

voor dakloze medeburgers die op straat verblijven.

verkeren in zeer problematische en meestal uitzichtloze

Samen geven we de mensen niet op, juist de kwetsbare

situaties.

mensen niet. Daar staan we voor.

JAARBEELD 2018

INHOUD


Effectieve manier Outreachend werken blijkt een effectieve manier om met geïsoleerde groepen in contact te treden en problematiek te signaleren die anders verborgen zou blijven voor de reguliere hulpverlening. Vroegtijdig ingrijpen voorkomt escalatie. Naast sociale opbrengsten blijken er ook in financieel opzicht positieve effecten. Ondanks de arbeidsintensiteit van outreachend werken laten maatschappelijke kosten-batenanalyses zien dat deze manier van werken juist kosten bespaart omdat duurdere zorg wordt voorkomen. Voor daklozen op straat vervult straatpastor Rob Kosterman ook een belangrijke rol. Hij biedt een

Bron: Dossier Wat werkt bij outreachend werken Kansen en dilemma’s voor sociale wijkteams, Movisie 2017

luisterend oor en probeert ruimte en aandacht te creëren voor het persoonlijke verhaal en de eigenheid van de ander. Op de foto Rob aan het woord tijdens de bijeenkomst ‘Zingeving in de zorg’, die Neos organiseerde in de bibliotheek. Lees hier het verhaal over die bijeenkomst.

DE PROFESSIONAL

Door als hulpverlener anderen als volwaardige mensen te benaderen zien zij hun kracht weer en krijgen ze vertrouwen in de mogelijkheid om hun leven weer op een voor hen zinvolle manier in te vullen. Dat maakt ruimte voor wensen en verandering.

DE STRAATDOKTER Meulesteen - biedt in Eindhoven

PRAKTIJK IS WEERBARSTIG

huisartsenzorg aan daklozen,

Minke Meulesteen over de

verslaafden en groepen die om

bezuinigingen op outreachend

verschillende redenen geen

werk: “Er wordt te veel van

gebruik kunnen of willen maken

zelfredzaamheid uitgegaan,

van de reguliere huisartsenzorg.

maar alleen laaggeletterdheid is

De huisarts en verpleegkundig

al een groot probleem.

specialist trekken de stad in om

In het Stedelijk Kompas werd

moeilijk bereikbare mensen

destijds de ambitie uitgesproken

de huisartsenzorg te geven die

om in enkele jaren tijd iedereen

ze nodig hebben. Op diverse

van straat te krijgen en onder

plaatsen in de stad houdt de

dak te hebben. De praktijk is

Straatdokter spreekuur. Hierbij

echter weerbarstig. Het gaat

werken Peter en Minke samen;

juist om de mensen die niet in

ze hebben ook spreekuren

de systemen passen. Hoe vang

bij Neos, Novadic-Kentron,

je die op? Het is in elk geval

Diaconaal Centrum Eindhoven,

goed dat er bewustwording

Leger des Heils en Vluchtelingen

komt van wat er zoal speelt en

in de Knel.

dat het complex is.”

De Straatdokter - Peter en Minke

9


TOEGANKE L IJ KHE I D C RI S I S OP VAN G BELANG RIJ K AA NDA C HTS P UNT In 2018 hebben we het Instroomhuis

Regie noodbedden

en de afdeling Odulpha op de locatie

Door het vervallen van de Centrale Aanmelding moest er ook iets gebeuren met de

Barrierweg omgebouwd tot de huidi-

toegankelijkheid en regie rond de noodbedden. Die wilden we overeind houden

ge Crisisopvang voor volwassenen en

omdat we tenslotte iets concreets te bieden moeten hebben voor mensen die in

jongeren, met reguliere bedden en noodbedden. Ook de Passantenopvang (bed, bad en brood) is op deze

belegd bij het team Toegang en buiten kantooruren bij de crisisopvang aan de Barrierweg. Cliënten, verwijzers en politie hebben daarmee één contactpunt.

locatie gevestigd voor dak- en thuis-

Toegangelijkheid crisisopvang staat onder druk

lozen die nog niet in een traject zit-

Wat betreft aanpak, expertise en bereikbaarheid is het inmiddels goed geregeld op

ten. Zij kunnen daar alleen ‘s avonds

de Barrierweg. Waar we wel mee worstelen is de toegang tot de crisisopvang. In

en ‘s nachts terecht. De ombouw ging

het kader van het inkoopbeleid is hiervoor namelijk een gemeentelijke beschikking

gepaard met de vorming van één

noodzakelijk en het proces van aanvraag, beoordeling en toewijzing kost teveel tijd.

team voor crisisopvang, een interne verhuizing en het herverdelen van de beddencapaciteit. Gelijktijdig werden acht plaatsen voor jongeren geambu-

10

acute nood verkeren en dakloos zijn. Overdag is de coördinatie op de noodbedden

Dit verhoudt zich moeilijk tot crisissituaties waarin cliënten via een trajectmatige aanpak weer perspectief kunnen creëren. Nu zien we wachtlijsten ontstaan voor de crisisopvang. Het tempo wordt uit het werkproces gehaald. Mensen moeten daardoor noodgedwongen op straat slapen, wat tot verslechtering van hun situatie en overlast kan leiden. En intussen kunnen passanten die in een traject willen, niet aan hun

lantiseerd naar een trainingshuis met

toekomst werken omdat ze niet op de crisisopvang terecht kunnen, terwijl daar wel

intensieve woonbegeleiding.

bedden leeg staan.

JAARBEELD 2018

INHOUD


VERTROUWEN IN PROFESSIONALS Subsidiëring van de crisisopvang vraagt om vertrouwen in professionals, in hun expertise en verantwoordelijkheidsbesef. Zij kunnen op inhoudelijke gronden beter inschatten wat nodig is en zijn er ook van doordrongen dat er efficiënt en effectief gewerkt moet worden met overheidsmiddelen. Crisissituaties kunnen leiden tot positieve of negatieve veranderingen. Professionals in de crisisopvang kunnen de crisis met een cliënt ombuigen tot een positieve verandering.

Enkele opmerkingen van de gemeenteraadsleden.

Laten we elkaar eens gaan vertrouwen

O P VA NG

In een bijeenkomst waarin het Cliënten Punt gemeenteraadsleden had uitgenodigd om te brainstormen over praktijksituaties, kwam de toegankelijkheid van de zorg en het vertrouwen in professionals ook naar voren. Het Cliënten Punt: “Er is geen vangnet meer. De zorg stopt zodra je weer functioneert en bij een crisis moet je je weer aanmelden en opnieuw door de molen. Dat maakt de zorg aan blijvend kwetsbare mensen onnodig duur.” Een van de raadsleden: “Eigenlijk laten we het net zo lang escaleren totdat dure high care nodig is. We moeten een waak-

CRISISOPVANG BARRIERWEG Crisisopvang Volwassenen Crisisopvang Jongeren Passantenverblijf Noodbedden

28 bedden 10 bedden 10 bedden 4 noodbedden 1 time-in bed 1 bed ex-gedetineerden

Crisisopvang Gezinnen

11 appartementen

CRISISOPVANG GEZINNEN (andere locatie)

vlammetje aan laten staan.” De raadsleden werd gevraagd om via trefwoorden te reageren op de praktijkvoorbeelden. Ze noteerden onder meer: ‘regie bij de professionals’, ‘vertrouw de professionals dat ze het op de juiste manier aanpakken’, ‘menselijke maat’, ‘van regelgestuurd naar zorg op maat’, ‘laten we elkaar eens gaan vertrouwen’.

11


NEOS EN RI NO WERKEN SA MEN IN LEERGA NG GERI C HT OP GEZI NN E N EN HU N KI NDEREN I N DE OP VA NG

VEI L I G

HIER LEES JE MEER OVER DEZE MODULE

Bij begeleiders van kwetsbare gezinnen en slachtoffers

door o.a. docenten en specialisten van RINO Zuid en erva-

van huiselijk geweld staan het gezin en het kind

ringsdeskundigen van Markieza. Zo wordt theoretische en

centraal. Door lerend in de praktijk te werken hanteren

praktijkkennis ook op een innovatieve wijze geïntegreerd

onze begeleiders actuele inzichten en methodieken,

via eHealth en e-learning modules van Minddistrict.

waaronder Veerkracht, die bewezen effectief zijn en dagelijks van groot belang voor de ontwikkeling van

Jaar lang ondersteuning in praktijk

de kinderen. We werken hiervoor onder andere samen

Maar liefst 22 begeleiders en kinderwerkers van de

met opleidingsspecialist RINO Zuid , die inmiddels

Crisisopvang voor Gezinnen en het Blijf van m’n Lijfhuis

diverse leergangen heeft ontwikkeld voor specifieke

van Neos hebben deze leergang met succes afgerond.

begeleidingsgebieden, waaronder de ‘Leergang Veilig

Gorry Cleven, opleidingscoördinator van RINO Zuid, is blij met

en Contextueel begeleiden van kinderen en gezinnen’

de effectiviteit van deze leergang voor onze medewerkers.

in samenwerking met Neos. Deze leergang is erop

Een jaar lang is het team ondersteund door een praktijk-

gericht om gezinnen weer zo zelfstandig mogelijk te

begeleidster om het geleerde ook in praktijk te brengen.

laten deelnemen aan de samenleving met speciale

Annemarie van Zelst werd hiervoor vanuit de Combinatie

aandacht voor het kind.

Jeugdzorg naar Neos gedetacheerd. Een mooie samenwerking! In aanwezigheid van bestuurder Pim Dijkstra en be-

12

Elk onderwerp bevat praktische en theoretische kennis,

leidsmedewerker Rianne Scherpenisse overhandigde Gorry

met aandacht voor casuïstiek. De lessen worden verzorgd

Cleven (rechts op de foto) de certificaten aan de geslaagden.

JAARBEELD 2018

INHOUD


Neos ambitieus Gorry: “Neos is ambitieus, zowel in haar visie waarin het ondersteunen van kin-

Eigen actieplan voor kinderen in de opvang

deren in kwetsbare gezinnen centraal

Het bestuur van de Federatie

staat, als in haar doel om de zorg voor

Opvang in Nederland riep vorig jaar

kinderen in de opvang stelselmatig te

haar aangesloten organisaties op

verbeteren. Want dit is geen werk voor

om bij de gemeenten aandacht te

‘watjes’. De situaties waarin de moe-

vragen voor de positie van kinderen

ders en kinderen verkeren, zijn heftig

in de opvang. Uit onderzoek was

en vergen veel van de begeleiders. Als

gebleken dat veel instellingen voor

je dit werk aankunt en je je daarnaast

Vrouwenopvang en Maatschappelijke

ook nog inzet om de kwaliteit van de

Opvang onvoldoende in staat zijn

hulp, en dus het perspectief voor be-

om de veiligheid en ontwikkeling

trokkenen te verhogen, is dat prachtig.

van kinderen systematisch in

Neos geeft ons gelegenheid een

kaart te brengen en dat de

passende leerlijn neer te zetten, met

opvangorganisaties niet toekomen

wisselende richtingen, waaronder

aan het opstellen van een

psychiatrie, verslaving en diversiteit.

begeleidingsplan voor het kind zelf.

Het is mooi als je die kennis zo ook

De begeleiding heeft betrekking op

beschikbaar kunt maken voor anderen

het hele gezin. Gebleken is dat de kinderen van volwassen slachtoffers vaak

die zich met dit thema bezighouden.”

zelf getuige of zelfs slachtoffer zijn geweest van huiselijk geweld. Zij hebben deskundige en professionele ondersteuning nodig op basis van een individueel

Beter inzicht

begeleidingsplan. Met andere woorden: een eigen intake, een individueel

Een professional: “Ik vond de module

en er komt steeds meer aandacht voor de specifieke vragen van kinderen,

heel boeiend. Door het bestuderen en

zowel op het gebied van traumaverwerking, huisvesting als passende hulp.

evalueren van casussen ga je ook

Het ontbreekt niet aan visie en wil, maar om aandacht en zorg voor kinderen

andere vragen stellen en krijg je

structureel in te bedden, is meer nodig dan nu het geval is.

actieplan en passende zorg. Er is de laatste jaren wel sprake van een inhaalslag

beter inzicht.” EIGEN ACTIEPLAN EN BEGELEIDING VANUIT ‘VEERKRACHT’ Bij Neos in de opvang voor moeders en kinderen zien we deze belangrijke individuele aandacht voor kinderen terug in een eigen actieplan, waarbij kinderen op diverse gebieden individueel worden begeleid vanuit de methodiek ‘Veerkracht’. Deze aanpak wordt heel positief ervaren door zowel de kinderen als de moeders. Err is echter geen individueel budget voor deze begeleidingsuren beschikbaar. Voor de uitvoering van het landelijke Actieplan van de commissie Lenferink met ondersteuning van de Federatie Opvang, is dan ook beroep gedaan op betrokken raadsleden aan wie we feitelijke informatie hebben verschaft over het belang van deze benodigde extra financiering. Het eigen actieplan voor kinderen in de opvang is noodzakelijk, zodat ook zij als zelfstandige individuen worden gezien en begeleid. Dit vraagt om een investering in de toekomst van deze kinderen en het doorbreken van de geweldsspiraal. Lees meer: • Factsheet Neos • Factsheet Vrouwenopvang FO 2018 • Factsheet Veerkracht

13


VEI LI GHEI D VOOROP Bij de Crisisopvang voor jongeren melden zich jaarlijks steeds meer jongens en meiden. Ze zijn weggelopen of weggestuurd door het escaleren van problemen in de thuissituatie. Vaak zwerven ze een tijdje tussen allerlei logeerplekken bij vrienden of kennissen of slapen zelfs buiten totdat er een melding komt van de politie, WIJeindhoven, Lumens of van een jeugdwerker. Via deze contacten komen ze uiteindelijk terecht bij de Crisisopvang voor jongeren. Daar is passende opvang en deskundige begeleiding aanwezig en wordt samen met de jongere een traject opgestart dat moet leiden naar oplossingen en nieuwe toekomstmogelijkheden. Bij meerdere jongeren hebben begeleiders serieuze vermoedens dat er jeugdprostitutie

veilige opvang en begeleiding. In de

in het spel is. Deze complexe en vaak ver-

regio Eindhoven is op dit moment nog

slachtoffer zijn en potentiële slachtoffers.

borgen problematiek vereist een specialis-

geen passend aanbod in de vorm van

• Slachtoffers jeugdprostitutie, meiden en

tische aanpak. Bij dergelijke signalen wordt

veilige 24 uursopvang, specialistische

jongens voor wie behandeling in een

direct het Expertisecentrum Mensenhandel

begeleiding, crisisopvang en nazorg voor

en Jeugdprostitutie van Lumens ingescha-

slachtoffers van jeugdprostitutie. Om dit

keld. Experts van dit centrum benaderen

wel mogelijk te maken stelde Neos in

prostitutie die net uit een uitbuitings-

deze jongeren, eventueel in overleg met

samenwerking met het Expertisecentrum

situatie zijn gekomen en direct een

de politie en Veilig Thuis. Het daadwerkelijk

Mensenhandel en Jeugdprostitutie van

vaststellen van prostitutie is soms onmo-

Lumens in 2018 een actieplan op.

gelijk, omdat jongeren ontkennen dat ze

Rianne Scherpenisse, beleidsmedewer-

deling in de 24 uurssetting bij Fier Fries-

onderdrukt of bedreigd worden of omdat ze

ker Neos: “Wij onderzoeken hoe wij

land, Sterk Huis of YIP beëindigd is.

afhankelijk zijn geworden van de daders,

in samenwerking met de betreffende

door aandacht, geld of drugs.

organisaties in Eindhoven een passende

Hiervoor onderzoeken we mogelijkheden

en gespecialiseerde vorm van opvang

voor noodbedden, kleinschalig groeps-

en begeleiding kunnen gaan bieden. Het

wonen en ambulante begeleiding als

gaat om:

nazorg.”

Geen passend aanbod Eindhoven

• Risicomeiden en jongens die eenmalig

24 uurssetting noodzakelijk is. • Een crisisgroep van slachtoffers jeugd-

veilige plek nodig hebben. • Bieden van nazorg, nadat hun behan-

Als kan worden vastgesteld dat er wel degelijk sprake is van jeugdprostitutie en

14

*) V  oor veilige opvang en begeleiding kunnen slachtoffers terecht bij Fier Friesland

er gevaar dreigt voor de jongere of de

in Leeuwarden, Sterk Huis in Goirle, en bij het landelijk behandelprogramma YIP

omgeving, zijn er maar vier plaatsen in

(Your Inner Power) in Venray, een samenwerking van de Koraal Groep en het

het land waar zij naartoe kunnen voor

Expertisecentrum Mensenhandel & Jeugdprostitutie van Lumens

JAARBEELD 2018

INHOUD


In 2018 zijn alarmerende cijfers bekend geworden over de toename van het aantal slachtoffers van jeugdprostitutie. Dit na het verschijnen van de Slachtoffermonitor Mensenhandel 2013 -2017. Samenwerkende organisaties

Preventie, interventie, opsporing en opvang

Comensha, WATCH Nederland, Lumens, Fier Friesland en Terre des Hommes luidden samen met Veilig Thuis, politie, justitie en het Openbaar Ministerie de noodklok: Stop mensenhandel en jeugdprostitutie! De belangrijkste aanpak is bekendheid creëren met deze problematiek en het herkennen en melden van situaties van jeugdprostitutie.

In december organiseerde WATCH Nederland samen met ketenpartners mensenhandel * een thema-avond ‘Stop mensenhandel en jeugdprostitutie in Oost Brabant’. Hiermee werd een regionaal media-offensief gelanceerd met als doelstelling: • inwoners van Oost Brabant bekend te maken met het fenomeen mensenhandel, met de nadruk op jeugdprostitutie als onderdeel daarvan • het herkennen van signalen van mensenhandel • het oproepen tot melden bij politie of WATCH Nederland als je deze signalen herkent. De avond gaf antwoorden op vragen zoals: wie zijn de klanten van jeugdprostitutie, wat is mensenhandel, welke vormen van mensenhandel treffen we aan in de regio, wat zijn de signalen, wie zijn kwetsbaar? Gedurende de avond stonden praktijksituaties centraal waar ook Neos en Lumens aan hebben bijgedragen. Lees hier meer over de campagne ‘Je bent een held als je jeugdprostitutie meldt’. *V  ertegenwoordigers van WATCH

VE I LI G

Kijk op YouTube ook naar de Ted Talk van Danielle van Went,

Nederland, Veilig Thuis, Politie, OM,

zorgcoördinator mensenhandel bij Lumens. Hierin opent zij de

Lumens, Neos, Humanitas, Leger des

ogen van het publiek met snoeiharde feiten en signalen over

Heils, gemeenten, CKM, Terre des

loverboypraktijken waaraan we dagelijks voorbij lopen en

Hommes, MO Den Bosch e.a. werkten

waarvan we geen weet hebben, omdat ze ‘achter de deuren’

aan deze avond mee.

gebeuren. Kinderen in schoolklassen kunnen echt gebukt gaan onder de tirannie van loverboys.

15


WONEN IN DE WIJK Bij Neos zijn we onze visie op ‘wonen in de wijk’ aan het doorontwikkelen. Hiermee spelen we in op lopende en komende veranderingen in het overheidsbeleid en het Sociaal Domein in Eindhoven en de regio.

Versterking samenwerking wijk- en netwerkgericht werken Huisvesting en goed huurderschap Met de woningcorporaties in de regio en met de Federatie Opvang hebben we gebrain-

DOOR! succesvol, wortelen in de wijk

stormd over de huidige en toekomstige huisvestingsopgave voor kwetsbare burgers.

Met de woningcorporaties en

Belangrijke elementen zijn de beschikbaarheid van betaalbare woningen, de variëteit in

andere zorgaanbieders werken we

woonconcepten en het voorkomen van huisuitzetting. Daarnaast zijn gespreide huisves-

regionaal al bijna 20 jaar succesvol

ting en het creëren van acceptatie en draagkracht in de wijk, belangrijke randvoorwaar-

samen binnen DOOR!. Met deze

den op het vlak van leefbaarheid, sociale ontmoeting en veiligheid. We willen nog na-

huisvestingsformule stromen jaar-

drukkelijker samen optrekken met woningcorporaties en sociale beheerders om mensen

lijks zo’n 120 mensen met begelei-

normaal te laten wonen in de samenleving. Daarbij horen ook praktische afspraken tussen

ding uit naar een eigen huurwoning.

beheerders, begeleiders, cliënten en andere betrokkenen over hoe we samen goed huur-

Daarna worden de huurders nog

derschap waarborgen.

drie jaar gemonitord op een aantal leefgebieden en op goed huurderschap. Een belangrijk voordeel van de DOOR!-huurconstructie is dat mensen na de begeleiding in hun woning kunnen blijven wonen. Zo kunnen ze ook wortelen in de wijk. Vooral voor kinderen is dat belangrijk; steeds maar weer verhuizen heeft een negatieve impact op hun ontwikkeling. Het is onze ambitie om mensen niet meer te laten verhuizen en hen een huis te bieden waar ze in kunnen blijven wonen, zodat ze een netwerk kunnen opbouwen in hun leefomgeving.

16

JAARBEELD 2018

INHOUD


WONEN IN DE WIJK

Werken aan sociale verbinding

Bewoners Labrehuis naar de wijk Met de voormalige cliënten van het Labrehuis hebben we de beweging naar wonen in de wijk gemaakt. Het Labrehuis werd in 2018 gesloten vanwege de sloop en ont-

Om prettig te wonen en te

wikkeling van nieuwbouw. De cliënten werden individueel en met tweetallen gehuis-

integreren in een wijk zijn

vest in zelfstandige woningen in Eindhoven en enkele regiogemeenten. Bij de selectie

sociale contacten in de eigen

van de huurwoningen hebben we rekening gehouden met ongewenste concentratie

leefomgeving essentieel.

in bepaalde wijken en buurten in Eindhoven. We bieden cliënten nu intensieve bege-

Veel cliënten zijn die sociale

leiding op het vlak van zelfstandig leren wonen, het contact met de omgeving, het

verbinding kwijtgeraakt, ze

functioneren in de wijk en we ondersteunen bij werk, dagbesteding en financiën.

hebben geen of een beschadigd netwerk. Onderdeel van de begeleiding bij ‘wonen in de wijk’ is dat onze professionals mensen helpen een steunend netwerk op te bouwen. Onderzoek van het ReflexieLab van het lectoraat Sociale Veerkracht van Fontys Hogeschool Sociale Studies wees uit dat begeleiders daar nog verschillend over denken en mee omgaan. Lastige punten zijn onder meer de omgang met weerstanden en conflicten in het sociale netwerk van cliënten. In 2019 gaat Fontys workshops en

Professional over netwerkgericht werken

intervisie verzorgen, zodat onze

“Het is tópsport hoor, een netwerkbijeenkomst organiseren! Ik had laatst een grote

begeleiders het werken aan

groep: moeder, stiefvader, vader, broer, de cliënt en zijn vriendin, de woonbegeleider en

sociale verbinding goed in de

ikzelf als trajectbegeleider. Binnen vijf minuten zat moeder tegen het plafond aan, had

vingers krijgen.

ze al ruzie met de zoon en de vriendin. Een en al strijd…. en dan zit je daar ….”. Dat is de professionele uitdaging.

17


WONEN IN DE WIJK Beweging naar ‘beschermd thuis’ In lijn met het advies van de commissie

weekenden, indien nodig, gebruik kun-

Dannenberg verleggen we voor mensen

nen maken van een time-in bed, bijvoor-

binnen het beschermd wonen geleidelijk

beeld voor één nacht of een weekend.

aan het accent van intensieve begeleiding

Specialist in de wijk

in een 24 uurslocatie naar maatgerichte

Groepswonen

begeleiding in een eigen huurwoning.

Groepswonen is ook een mogelijkheid,

De beschermde woonvormen

Beschermd wonen wordt op deze manier

specifiek voor mensen die snel vereen-

Ritahuis en het Sociaal Pension gaan

geleidelijk getransformeerd naar een

zamen als ze helemaal alleen wonen.

als opvanglocatie verdwijnen. In

‘beschermd thuis’ in de wijk. Tegelijkertijd

Zo zijn er diverse cliënten overgestapt

plaats daarvan komt er een woon-

constateren we dat de problematiek van

naar de nieuwe voorziening voor groeps-

voorziening met 80 woonstudio’s en

cliënten niet afneemt en dat voor sommigen

wonen aan de Aalsterweg in Eindhoven.

16 appartementen.

een 24 uursvoorziening met toezicht en

In deze voorziening beschikken cliën-

bescherming blijft aangewezen.

ten over een eigen studio binnen één

Om het eenduidig wijkgericht wer-

multifunctioneel gebouw. Er zijn vaste

ken te stimuleren hebben we alle

Zelfstandig wonen

begeleiders aanwezig en er is ook een

ambulante begeleiders in één team

Bij uitstroom naar ‘beschermd thuis’ krijgen

gemeenschappelijke ruimte beschikbaar.

voor Begeleid Wonen ondergebracht.

mensen intensieve ambulante begeleiding,

Onze cliënten kunnen meer zelf bepalen,

We willen onze werkwijze uitein-

zeker in de eerste periode na de opvang.

hebben meer privacy en hebben

delijk doorontwikkelen naar de rol

Er is ook een achtervangconstructie opge-

tegelijkertijd ook gezelschap en steun

van ‘specialist in de wijk’.

zet waarbij ze ’s avonds, ’s nachts en in de

aan elkaar.

Woonbegeleider Agnes Kertesz (links, met collega Evi Hendriks): “Voor mensen die vanuit een verblijfsvoorziening zelfstandig gaan wonen geeft alleen het idee al rust dat er een luisterend oor is en ze in nood op een time-in bed terecht kunnen.”

18

JAARBEELD 2018

INHOUD


WONEN IN DE WIJK Verpleegzorg Ook binnen Verpleegzorg vangen we kwetsbare mensen op. Ze zijn dak- of thuisloos en hebben daarnaast een indicatie op grond van (chronische) somatische problematiek. Vaak spelen er ook psychiatrische en/of verslavingsproblemen en velen hebben een gebrekkig sociaal netwerk en schulden. Met hen werken we aan een vervolg in de vorm van zelfstandig (groeps)wonen of een regulier verzorgingshuis. We zien wel dat er steeds meer cliënten worden aangemeld met ernstige chronische somatische problematiek en een grote verzorgings- en begeleidingsbehoefte. Voor hen is uitstroom naar een vervolg niet altijd meer haalbaar. Lees hier een nieuwsbrief over Verpleegzorg

Housing First zeer succesvol: 73% Neos begeleidt binnen het samenwerkingsverband Housing First Eindhoven ook dakloze mensen die zijn afgehaakt in de reguliere hulpverlening. Via een presentie-aanpak helpen we hen eerst aan onderdak, daarna werken we aan kwaliteit van leven. Housing First, waarin wordt samengewerkt met GGzE, Leger des Heils en de woningcorporaties, is met een slagingspercentage van 73% zeer succesvol. In Nederland bestaan inmiddels zo’n 25 projecten voor Housing First die op landelijk niveau met elkaar samenwerken, ervaringen uitwisselen en periodiek effectonderzoek laten uitvoeren.

Autonomie en eigen tempo Trajectbegeleider Timo Hurkmans: “De essentie van het succes van de aanpak is dat mensen hun autonomie behouden en hun eigen tempo mogen hanteren. En met een huis geef je hen ook vertrouwen en eigen verantwoordelijkheid. Dat maakt trots: ze doen weer mee in de maatschappij. Je ziet dan ook dat ze van alles blijken te kunnen. We moeten mensen niet te snel als incapabel presenteren, ze hebben gewoon ruimte, rust en verantwoordelijkheid nodig, dan komt hun kunnen boven. Mijn praktijkervaring is dat er altijd mogelijkheden zijn.” Zie hier de flyer van Housing First

19


FORENSISCHE ZORG Neos gecontracteerde zorgaanbieder voor cliënten met een justitiële titel In 2018 heeft Neos een contract gesloten

mensen daarnaast gemeen hebben,

hebben we met deze nieuwe partners

met de Dienst Justitiële Inrichtingen.

is dat de rechter hen voorwaarden

in korte tijd een goede samenwerking

Daarmee zijn we een gecontracteerde

heeft opgelegd, bijvoorbeeld een

kunnen opbouwen die aan beide kanten

zorgaanbieder geworden voor cliënten

gebieds- en/of contactverbod of

als zeer positief wordt ervaren. Na een

met een justitiële titel. Evenals bij andere

een omschreven taakstraf. Ze staan

kleinschalige start in 2018, om eerste

cliënten is dak- of thuisloosheid de reden

onder toezicht van een van de drie

ervaringen op te doen, begeleiden we de

dat wij opvang, ambulante begeleiding

reclasseringsorganisaties, die tevens de

cliënten met een justitiële titel inmiddels

en dagbesteding bieden aan cliënten met

indicaties afgeven.

zowel tijdens de 24 uursverblijfsituatie als

een justitiële titel. Wat laatstgenoemde

Door actief de communicatie te zoeken

in een ambulante setting.

“Super samenwerken” 20

JAARBEELD 2018

INHOUD


Op initiatief van het Gemeentelijk De-escalatieteam (GDT) is een pilot ‘Nazorg voor ex-gedetineerden’

PILOT EX-GEDETINEERDEN

opgezet. Hierin werken we samen met het Leger des Heils, Lunet Zorg en het GDT. Het project helpt mensen die uit detentie komen op het maatschappelijke spoor door integrale hulp te bieden bij werk en inkomen, zorg, een identiteitsbewijs, schuldhulpverlening en zelfstandig wonen. Neos is nauw betrokken bij het bieden van ‘wonen en werk’. We hebben op de crisisopvang een geoormerkt noodbed beschikbaar waar ex-gedetineerden die geen onderdak hebben, 72 uur gebruik van kunnen maken. Intussen wordt een plan opgesteld over wat nodig is. Als maatschappelijke opvang of begeleid of beschermd wonen bij Neos de beste oplossing is, dan doen wij een aanvraag bij het Regieteam+ voor een beschikking en zorgtoewijzing. Het GDT houdt toezicht op het vervolg. Een eerste evaluatie na drie maanden heeft ertoe geleid dat de pilot met een jaar is verlengd. Belangrijk in de aanpak is onder meer: kleine successen zien, geduld opbrengen, de weg kennen, aandacht hebben voor het sociale netwerk, creatief zijn en out of the box denken. We zien tevens dat deze eerste 72 uursperiode erg kort is om allerlei zaken geregeld te krijgen. In de praktijk is daar vaak meer tijd voor nodig.

Meer afstemming, dezelfde krachtgerichte begeleiding “Inhoudelijk is het niet zo veel an-

Als een taakstraf aan de orde is, kan die

ders om forensische cliënten te bege-

soms op maat bij het ArbeidsTrainings-

leiden dan anderen”, zeggen traject-

Centrum worden ingevuld. Het voordeel

begeleider Loes Thelen (links op de

daarvan is dat iemand na zijn taakstraf

foto) en trajectbegeleider-in-oplei-

daar dan kan blijven werken aan een

ding Anne Vlemmings. “We werken

arbeidsritme en vakvaardigheden.

met deze mensen ook aan perspectief op het vlak van wonen, werken,

Een verschil met andere cliënten is wel

financiën, zelfverzorging, sociale

dat je vanwege de voorwaarden en taak-

contacten, wat er wel en niet nodig

straffen meer overleg en afstemming

is. We doen dat ook aan de hand van

hebt met alle direct betrokkenen. Je

een persoonlijk actieplan en op een

maakt afspraken over risicogedrag, wie

krachtgerichte manier. We gaan echt

wanneer welke actie onderneemt. Snel

op zoek naar hun passie, waar ze

schakelen en korte lijntjes zijn daarbij

goed in zijn. De opgelegde justitiële

erg belangrijk. En die zijn er. De reclasse-

maatregelen staan die insteek zeker

ringspartners zijn super om mee samen

niet in de weg.”

te werken: cliënten komen vaak al met

een helder toekomstplan, we bespreken wat we van elkaar verwachten en onderweg kunnen we op elk moment met elkaar sparren om het best passende resultaat te behalen. Het voelt echt als samen optrekken.”

Een tweede kans Loes: “De eerste ervaringen zijn positief. Ook ten aanzien van de cliënten zelf. Eerlijk gezegd had ik aanvankelijk meer weerstand verwacht bij deze mensen. Dat ze misschien het geloof waren verloren om nog iets van hun leven te maken, dat ze ongemotiveerd zouden zijn. En hoewel niet elk traject rooskleurig is, zie ik eerder het tegendeel. Velen zien het juist als een tweede kans die ze volop willen aanpakken.”

21


E RVA RI NG S D E S K U N D I G H EID IN B EG ELEID ING EN D E WI J K Medewerkers Cliënten Punt steeds vaker ingeschakeld Het Cliënten Punt van Neos is betrokken bij twee onderzoeken van de Academische Werkplaats Impuls, onderzoekscentrum van het Radboudumc, naar de specifieke en toegevoegde waarde van ervaringsdeskundigheid. Het ene onderzoek betreft de inzet van ervaringsdeskundigen in het begeleidingsproces met cliënten, het andere gaat over de inzet van ervaringsdeskundigheid in de wijk.

ERVARINGSDESKUNDIGE INBRENG IN DE BEGELEIDING Bij Neos vindt ervaringsdeskundige inbreng zijn weg als onderdeel van het begeleidingsproces. Dat komt niet alleen doordat cliënten zelf met vragen aankloppen, maar ook omdat begeleiders

Wat is ervaringsdeskundigheid?

en dienstverleners de collega’s van het Cliënten Punt steeds vaker inschakelen op onderdelen van trajecten. Zo ervaren veel

“Een ervaringsdeskundige zie ik als iemand die in staat is

begeleiders door deelname aan psycho-educatie initiatieven van

zijn eigen ervaringen te overstijgen en als ‘specialist’ in

het Cliënten Punt de waarde van ervaringskennis rondom psychische

herstelprocessen kan fungeren voor anderen. Iemand die

aandoeningenen het gedrag dat daar mee kan samenhangen.

weet wat de pijnpunten in herstel zijn, wat stigma’s met je

Het besef is er ook dat de medewerkers van het Cliënten Punt

doen en die tegelijkertijd hoop uitstraalt voor mensen die

door hun opleiding tevens reguliere hulpverleningskennis hebben.

aan het herstellen zijn. Omdat ervaringsdeskundigen via

En begeleiders ervaren simpelweg ook het rendement als

onze opleiding ook reguliere hulpverleningskennis hebben,

ervaringsdeskundigen worden ingeschakeld.

kun je het een verdieping van die kennis noemen: je hebt

TRAJECT EVEN ‘VAST’

een ‘compleet plaatje’. En wat eigen ervaringen betreft kom je bij het Cliënten Punt de gehele DSM-V tegen: psychosen,

Ze zoeken de meerwaarde van ervaringsdeskundigheid vooral als

autisme, verslaving…, ieder heeft zijn of haar specialistische

een traject even ‘vast zit’. Bijvoorbeeld als een cliënt ongemotiveerd

ervaringen.”

lijkt, wantrouwend is, geen energie meer heeft, steeds terugvalt of het niet meer ziet zitten. Het lukt dan vaak wel om vanuit een andere invalshoek de aansluiting bij betrokkene te vinden en een vertrouwensband op te bouwen. Voor sommige cliënten is het toch

Ervaringsdeskundige Cliënten Punt Anneke Sweep (rechts)

belangrijk om op dat moment een ervaringswerker tegen te komen met wie zij zich kunnen identificeren. Juist de herkenning van situaties en gevoelens is waardevol, het delen van ervaringen, wat helpt en tegenwerkt in een herstelproces en hoe je daar zelf invloed op hebt. Die ervaringskennis van iemand die het ook heeft meegemaakt, gecombineerd met kennis op het gebied van schuldhulpverlening, bewindvoering, uitkeringen, wet- en regelgeving en stigma’s blijkt vaak heel helpend.

22

JAARBEELD 2018

INHOUD


Ervaringsdeskundigheid in de wijk Academische werkplaats Impuls Participatie en maatschappelijke zorg

In het onderzoek ‘De kracht en waarde

mensen deze groepen uiteindelijk

van ondersteuningsgroepen in de

zelf gaan draaien, waarbij het

wijk, met inzet van ervaringskennis en

Cliënten Punt hen daarbij kan

ervaringsdeskundigheid’ wil de Acade-

ondersteunen. We overwegen om

mische werkplaats erachter komen wat

deze groepen op termijn wijkgericht

ondersteuningsgroepen in het sociale

te organiseren.

domein met inzet van ervaringskennis en ervaringsdeskundigheid kunnen

LIVING MUSEUM EINDHOVEN

betekenen voor kwetsbare burgers en

In het onderzoek wordt ook

wat daarin vooral werkt.

het Living Museum Eindhoven meegenomen dat door Cliënten

PEER SUPPORT GROEPEN

Punt-medewerker Ron Vogels wordt

Het Cliënten Punt is bezig met het

gerund. Op basis van hun passie

opzetten van peer support groepen

komen mensen daar bij elkaar om te

voor mensen die daar steun aan

schilderen, te tekenen en anderszins

ontlenen en plezier en inspiratie

kunstzinnig bezig te zijn. Het Living

uit halen. Het gaat bijvoorbeeld om

Museum Eindhoven is inmiddels voor

cliënten die de cursus ‘Herstellen doe

velen uitgegroeid tot meer dan ‘een

je Zelf’ hebben gevolgd en elkaar

steun’, het is ook een platform voor

rondom zingevingsvraagstukken willen

levensinvulling en zo mogelijk een

blijven ontmoeten. De bedoeling is dat

opstap naar meer.

“Cursussen zoals Herstellen doe je Zelf, Eigen Kracht en Project Life maken mensen sterker in hun herstelproces. Door daar peer support groepen aan te koppelen kunnen mensen met gelijkgestemden en vanuit eigen interesse op thema’s doorgaan. Dat versterkt hen nog meer.”

23


AR M O E D E C OALIT IE Positie verbeteren van mensen die in armoede leven

F INA NCI Ë N

Armoede is een veelvoorkomend probleem bij cliënten van Neos. Dat komt vaak door schulden, maar ook door weinig inkomen. Zo zien we dat veel cliënten zich na verblijf in de opvang financieel nauwelijks staande kunnen houden vanwege hun vaste lasten. Ondanks alle inspanningen dreigt dan toch weer sociaal isolement. De verlammende werking van armoede, vaak ook schaamte en gebrek aan middelen ondermijnen het ‘meedoen in de samenleving’. Met andere organisaties en betrokkenen nemen we binnen het Samenwerkingsverband Minima Eindhoven (SME) allerlei initiatieven om de armoedebestrijding op lokaal niveau te helpen verbeteren. Het SME ziet het als haar taak om de beleidsmakers en de Eindhovense politiek kritisch te volgen en te bevragen. Zo is er vanuit onze kennis van de praktijk een Armoede Manifest opgesteld met tien prioriteiten op het gebied van armoedebestrijding. We organiseren gezamenlijk armoededebatten en stellen in werkgroepen concrete actiepunten op, zoals het maken van een sociale kaart op het vlak van armoedebestrijding en het inzetten van schuldmaatjes en ervaringsdeskundigen. Het oprichten van een Armoedecoalitie Eindhoven is op dit moment een van de speerpunten. Deze coalitie moet via een bundeling van initiatieven, het verbeteren van de hulp- en dienstverlening en het ontwikkelen van vernieuwende concepten, de positie van financieel kwetsbare mensen verbeteren en sociale uitsluiting tegengaan.

24

JAARBEELD 2018

INHOUD


Speerpunten Armoedecoalitie Speerpunten van de Armoedecoalitie zijn: armoede onder kinderen, maatwerk voor kwetsbare groepen, vroegtijdig signaleren, verbeteren schuldhulpverlening, aandacht voor het taboe rondom armoede door de inzet van ervaringsdeskundigen en maatjes, heldere communicatie, beleidsresultaten in de gaten houden, nieuwe concepten bedenken en leren van andere regio’s.

Professionalisering + ervaring + totale aanpak = maatwerk Het team Financiële Dienstverlening werkt aan stabilisering en verbetering van de financiële positie van individuele cliënten. Omdat Neos als organisatie is geaccrediteerd door de NVVK, de brancheorganisatie voor Schuldhulpverlening

Armoededebat: bedrijfsleven?

en Sociaal Bankieren, hebben onze dienstverleners nog meer mogelijkheden gekregen om dit doelgericht, vlot en op maat te doen. Medewerkers hebben nu bijvoorbeeld direct inzicht in eventuele schulden en toeslagen bij andere instanties en hebben toegang gekregen tot kenniskanalen.

In het meest recente armoededebat lag de focus op de samenwerking

Ziektekostenverzekering vóór de smartphone

met Samen voor Eindhoven, een

Financieel dienstverlener Tom van der Roest: “Met die professionaliseringsslag,

netwerkorganisatie die bedrijven koppelt

onze jarenlange ervaring en de integrale aanpak van Neos - financiële begeleiding

aan maatschappelijke organisaties om

staat nooit op zichzelf - kunnen we veel mensen adequaat helpen.

iets voor elkaar te kunnen betekenen.

Tegelijkertijd valt er ook ontzettend veel te doen. Veel mensen kunnen niet

We hebben gebrainstormd over wat het

met geld omgaan. Verkeerde voorbeelden thuis, nooit geleerd, te moeilijk,

bedrijfsleven kan doen voor financieel

verslaving, alles komt voor. Ook zien we dat mensen met schulden stilvallen, niet

kwetsbare mensen. Het kosteloos

meer handelen of niet weten hoe te handelen, waardoor ze onnodig geld laten

beschikbaar stellen van kennis, tijd en

weglekken. En bij veel jongeren werken we ook aan de mindset. We maken hen

expertise is een van de mogelijkheden.

duidelijk dat ze toch echt eerst hun verplichte ziektekostenverzekering moeten betalen, voordat ze geld aan een smartphone kunnen besteden.” Lees meer: • Meer financiële mogelijkheden • Armoede • Volwaardig lid • Modules

25


TIMMEREN AAN DE WEG N A AR PERSPEC TIEF Zodra een cliënt via Neos een traject

werk houdt de jobcoach - zolang als

start, wordt via een persoonlijk actie-

nodig - op de werkvloer contact met

plan in kaart gebracht wat de wensen

de kandidaat en met de werkgever.

en mogelijkheden zijn voor werk. Dat is een van de belangrijkste pijlers voor

Goede en snelle matches

herstel. Een zinvolle daginvulling,

Ook met een grote afstand tot

actief bezig zijn, samenwerken, weer

de arbeidsmarkt zijn er vele

meedoen. En, niet in de laatste plaats,

mogelijkheden om die leuke baan

werk biedt een stabiel inkomen.

te vinden. Jobcoaches hebben een uitgebreid netwerk met

De mogelijkheden en talenten van de

sociaal betrokken werkgevers en

cliënt staan hierbij centraal: wat wil

organisaties en hebben nauwe

je, wat kun je, en wat heb je daarvoor

contacten met het regionale

(nog) nodig? Kandidaten kunnen met

werkgeversteam (WGT). Hierin

professionele begeleiding hun vak- en

werken gemeenten, UWV en de

arbeidscompetenties voor de gekozen

sociale werkvoorziening samen aan

beroepsrichting ontwikkelen. Voor,

goede en snelle matches tussen

bijvoorbeeld, een baan in de logistiek,

werkgevers en werkzoekenden.

horeca of schoonmaak kan iemand

Er is ook een uitzendbureau dat

starten bij het ArbeidsTrainingsCentrum

vacatures ophaalt bij bedrijven, met

(ATC) van Neos. Daar leert men vak- en

speciale aandacht voor mensen met

arbeidsvaardigheden onder begeleiding

een afstand tot de arbeidsmarkt.

van leermeesters met hun specifieke

Meerdere kandidaten van Neos

expertise. En natuurlijk zijn er nog vele

hebben zo een goede en betaalde

andere richtingen en trainingen die

baan gevonden.

cliënten kunnen volgen op weg naar werk. Solliciteren Jobcoaches adviseren en helpen daarbij.

MEER INFORMATIE

Net zoals bij het sollicitatieproces: het vinden van vacatures en de voorbereiding op het solliciteren zelf. Behalve over

• Factheet resultaten 2018

wát iemand doet, gaat het ook over hóe

• ATC Leerlijnen

iemand dat doet. Zo kan een cliënt ook

• Nieuwsbrief 04 Werkt

‘live’ een sollicitatiegesprek oefenen

• Interview jobcoach Vera

bij bedrijven in ons netwerk. Sommige kandidaten hebben daar zelfs een baan aangeboden gekregen. Eenmaal aan het

26

JAARBEELD 2018

WE R K INHOUD


“IEDEREEN HEEFT RECHT OP KANSEN” Loek van den Brink, recruiter van het regionale werkgeversteam: “Ik vind dat iedereen recht heeft op kansen, ondanks tegenslagen in het verleden. Uit ervaring blijkt ook dat kansen bieden aan hen die in een uitzichtloze situatie verkeren, zijn vruchten kan afwerpen. Naast reguliere banen bieden wij ook werktrajecten aan waarbij er extra begeleiding is op de werkvloer. Zo heeft een cliënt van Neos wiens klusbedrijf failliet was gegaan en die daardoor dakloos was geworden, een mooie werkplek veroverd bij de Ergon Groenvoorziening. Na twee maanden kreeg hij al een contract aangeboden.”

JOBCOACHES NEOS Marika Hermans: “We hebben ook veel contacten met organisaties voor vrijwilligerswerk. Ik ben er sterk voorstander van dat mensen buiten Neos hun netwerk opbouwen.” Zo biedt ook de Bibliotheek vrijwilligerswerk aan onze cliënten, met mogelijkheden voor een betaalde baan. Vera Koeleman: “Ik zou willen dat burgers beter gingen beseffen wat het betekent om dakloos te zijn. Dat dakloos-zijn niet wil zeggen dat iemand incapabel, dom en verslaafd is. Integendeel, er zit enorm veel potentieel in deze mensen! Het zijn allemaal verschillende personen die in een fase van hun leven zitten waarin ze hulp nodig hebben. Velen hebben geen sociaal netwerk in real life, waardoor ze in de opvang terechtkomen. Dat kwartje kan bij iedereen die kant op vallen, geloof ’t of niet! Het mooie is dat de

RESULTATEN 2018

stappen die ze zetten, juist vanwege die arbeidsachterstand, ook groter en indrukwekkender zijn dan zijzelf en anderen hadden kunnen hopen of dromen. Dat is echt prachtig!”

Meer dan 70% van onze deelnemers sluit het traject succesvol af. Zij zijn vanuit

Frank Dohmen: “Werkgevers nemen onze

een grote afstand tot de arbeidsmarkt

mensen uiteindelijk om dezelfde reden in dienst

bemiddelbaar geworden of zijn bezig met

als andere werknemers: omdat het mensen zijn

een plaatsing of hebben werk op een plek

met kwaliteiten die iets toe te voegen hebben

waar ze zich thuis voelen.

aan het bedrijf of de organisatie.”

27


OP LEI D I N G SPR O G R A MM A Meebewegen in een veranderende maatschappelijke omgeving De professionals van Neos hebben zich te verhouden tot een steeds veranderende maatschappelijke context. Hun vak en beroepsmatige rol ontwikkelt zich doorlopend, omdat opvattingen in de samenleving over zorg, wonen en opvang veranderen.

Samenwerken We ondersteunen onze professionals ook in het onderhouden van samenwerkingsrelaties in een veranderende omgeving. De kunst daarin is om de

En in samenhang daarmee zijn ook de organisatievorm, de

balans te behouden tussen de belangen

financieringsstructuur en de wijze van samenwerking aan

van de cliënt, de medewerker en de

verandering onderhevig. We scholen onze professionals om hierin

organisatie. De dienstverlening aan

mee te bewegen. Ook in tijden van stevige bezuinigingen blijven

cliënten kan immers alleen adequaat zijn

we daarin investeren.

als medewerkers en organisatie ook goed functioneren. Zo zijn trajectbegeleiders aanvullend In 2018 hebben de groepsbegeleiders

geschoold in de communicatie met

die cliënten na de sluiting van het

partijen over passende begeleiding binnen

In onze organisatie zijn we scherp op

Labrehuis extramuraal gingen begelei-

financieel strakke kaders.

de vakinhoudelijke ontwikkeling van

den, een scholingstraject doorlopen. CTI

onze professionals. Als partner van de

was hier de basis, een aanpak waarbij

Meer handelingsruimte

Academische Werkplaats Impuls, het

de begeleiding aanvankelijk intensief

Ook de invoering van zelforganiserende

onderzoekscentrum van het Radboud-

is tijdens de fasen van verandering

teams is een middel waarmee we

umc, dragen we ook actief bij aan de

en stapsgewijs wordt afgebouwd. We

professionals ondersteunen om flexibel

landelijke ontwikkeling van methodieken

bewegen ook mee met specifieke

in te spelen op vragen van individuele

die in het begeleidingsproces recht doen

problematiek van dak- en thuislozen en

cliënten en vragen vanuit de samenleving.

aan de eigen kwaliteiten, zelfregie en

slachtoffers van huiselijk geweld. We

Het geeft hen meer autonomie en

het herstelvermogen van mensen.

zien onder meer dat zo’n 25% van onze

handelingsruimte en daagt uit om hun

Krachtgericht werken vormt de basis

cliënten een lichte verstandelijke beper-

kwaliteiten maximaal te benutten.

voor onze begeleiding. In samenhang

king heeft. Daarom hebben we Lunet

Zelforganisatie gaat gepaard met een

hiermee hanteren onze ambulante

Zorg in 2018 gevraagd om workshops

uitgebreid, meerjarig scholingstraject van

begeleiders de methodiek Critical Time

te verzorgen, zodat begeleiders in hun

alle teams. De leidinggevenden worden

Intervention (CTI) en de kinderwerkers

communicatie beter kunnen aansluiten

getraind in het (door)ontwikkelen van een

de methodiek Veerkracht.

bij deze cliënten.

coachende leiderschapsstijl.

Vakinhoudelijke scholing

28

JAARBEELD 2018

INHOUD


Beter inspelen op cliënten met een lichte verstandelijke beperking In 2018 heeft een groot aantal begeleiders een workshop

reageren emotioneel op een manier die bij kinderen past.

van Lunet Zorg gevolgd over het begeleiden van mensen

Dat merk je in de praktijk vaak niet, omdat ze op straat

met een lichte verstandelijke beperking.

een spraak hebben ontwikkeld waarmee ze dat kunnen

Voor groepsbegeleider Harm van Hoof van de Crisisopvang

verbloemen. We hebben nu tips en tools gekregen om

was de workshop een eye opener. “Ik heb er veel van

ons daar een beeld van te vormen. Zo kunnen we beter

opgestoken. De twee workshopbegeleiders van Lunet

aansluiten bij hun verstandelijk en sociaal-emotioneel

Zorg deden het ook supergoed. Wat me vooral opviel

functioneren. Ik vraag bijvoorbeeld na of ze iets hebben

was het niveau waarop sommige mensen met een lichte

begrepen of vraag om afspraken samen te vatten. De kunst

verstandelijke beperking blijken te functioneren. Sommigen

is wel om dat op een niet confronterende manier te doen.”

29


R E SU LTATE N 2 0 1 8 AANMELDINGEN

2016

2017

2018

AANMELDING

Informatie, advies en consultatie 1.494 1.888 2.314 * Aanmelding opvang en begeleiding 1.637 1.884 2.171 * 3.131 3.772 4.485 Geen hulpverlening Cliënt ziet af van hulpverlening 338 321 223 *D  e stijging van het aantal aanmeldingen is te verklaren doordat generalisten, specialisten en andere verwijzers veelvuldig gebruik hebben gemaakt van de mogelijkheid van consultatie en advies.

INSTROOM Instroom Doorverwijzing na aanmelding Doorverwijzing na beoordeling Tijdelijke interventie

UITSTROOM Succesvol beëindigde trajecten Voortijdig beëindigde trajecten Afgesloten overig Totaal afgesloten trajecten

2016

2017

2018

297 638 96 268

299 998 108 158

285 1.158 123 149

2016

2017

2018

186 59 16 261

183 57 13 253

INSTROOM

UITSTROOM

206 51 9 266

EXPLOITATIE 2018 (in miljoenen) OPBRENGSTEN Gemeente Wlz / Awbz Forensische Zorg Eigen bijdrage Overig Totaal

30

JAARBEELD 2018

2016 16,3 0,7 0,0 0,8 0,7

2017 15,5 0,8 0,0 1,0 0,5

2018 14,8 1,3 0,2 1,4 0,4

KOSTEN 2016 2017 2018 Personeelskosten 12,6 13,1 12,8 Afschrijvingskosten 0,6 0,6 0,7 Overige bedrijfskosten 4,2 4,7 5,1 Financiële baten en lasten 0,1 0,0 0,0

18,5

17,8

18,1

Totaal

17,4

18,5 18,6

INHOUD


Kansfonds: situatie doorbreken Het Kansfonds stelt financiële middelen

naar zichzelf, is hiervan een onderdeel,

injectie aan het Living Museum Eindhoven.

beschikbaar om de meest kwetsbare

evenals de training GAST, die samen met

Dit initiatief begint in Eindhoven naam te

burgers in onze samenleving te helpen

Markieza, het expertisecentrum voor

maken en wordt vanaf haar start in mei

hun situatie te doorbreken. In het kader

ervaringsdeskundigheid, is ontwikkeld.

2017 door Neos ondersteund. Door de

van het programma ‘Geloof in eigen

Deze training leidt jongeren op tot

financiële middelen van Stichting Thomas

kunnen’ ten behoeve van zwerfjongeren

ervaringsmaatje/belangenbehartiger en

van Villanova en het Kansfonds kan het

heeft het Kansfonds een financiële bij-

kan dienen als opstap naar een MBO-

Living Museum uiteindelijk verzelfstandigd

drage geleverd aan de Talenten Expeditie

opleiding. Daarnaast kent de Talenten

worden. Daar kunnen mensen met en

en de opleiding GAST van Neos.

Expeditie tal van creatieve activiteiten

zonder psychische kwetsbaarheid zich

zoals creatief schrijven, muziek,

creatief uiten en elkaar ontmoeten als

schilderen en film.

kunstenaars.

activiteiten en cursussen die zich richten

Living Museum Eindhoven

Onze jongeren, cliënten, medewerkers

op persoonlijke groei en (creatieve)

Samen met Stichting Thomas van

en andere betrokkenen zijn

ontwikkeling. Project Life, dat voor een

Villanova geeft het Kansfonds voor

zeer blij met deze

jongere een soort ontdekkingsreis is

de jaren 2019 en 2020 een financiële

Talenten Expeditie De Talenten Expeditie bestaat uit

geweldige bijdrage!

SPONSOREN, DONATEURS, VRIJWILLIGERS: HARTELIJK DANK VOOR ALLE BIJDRAGEN! • Acknowledge • Albert Heijn • ASML • Café Restaurant

• Rotaryclub Eindhoven-Veldhoven • Rotaryclub Heeze

Queens Eindhoven • Culinaire Gilde Brabançonne

• Samen voor Eindhoven • Soap Foundation • St. Sollicite

• CZ Fonds • Decathlon • DeLageLanden • DOUGLAS

• Stichting A.H.E.M. Philips-de Jongh fonds • Stichting

• Dress4Success • ETOS • FIOM • IKEA Eindhoven

de Regenboogboom • Stichting Het Vergeten Kind

• International Women’s Club Eindhoven •

• Stichting Kinderpostzegels • Stichting Present en

Joke Zwanikken Verwenzorg • Kansfonds

vrijwilligers • Stichting Speelcadeau • Stichting Thomas

• Mevrouw R. Kremers • Oranje Comité • Oranjefonds

van Villanova • Stichting Welzijn Eindhoven

• Parochiële Caritas Instelling St. Catharina • Rotaract

• The Ladies Circle • Vele vrijwilligers en particulieren

31


© NEOS, JAARBEELD 2018 CENTRAAL BUREAU Postbus 922 5600 AX Eindhoven Keizer Karel V Singel 45 5654 NM Eindhoven T 040 250 15 80 E info@neos.nl I www.neos.nl NeosEindhoven @NeosEindhoven NeosEindhoven REDACTIETEAM Jeanine van Abshoven Rianne Scherpenisse Pim Dijkstra Ellen Popeyus PRODUCTIE Pentueel (Ellen Popeyus)

Deze uitgave is ook digitaal te lezen: https://issuu.com/st-neos/docs/neos_jaarbeeld_2018

WWW.NEOS.NL Organisatie voor crisisopvang, maatschappelijke opvang, beschermd wonen en aanpak huiselijk geweld

Profile for Neos Eindhoven

Neos Jaarbeeld van 2018  

Neos, organisatie voor crisisopvang, maatschappelijke opvang, beschermd wonen en aanpak huiselijk geweld: Jaarbeeld 2018: een overzicht van...

Neos Jaarbeeld van 2018  

Neos, organisatie voor crisisopvang, maatschappelijke opvang, beschermd wonen en aanpak huiselijk geweld: Jaarbeeld 2018: een overzicht van...

Profile for st-neos