LOU BIÂL DÂ BËSSÉ Occitano Val Germanasca Fonte: Leggenda raccolta nel volume “Uno terro, uno lengo, un pople” Un mountanhin quë 's mandavo Pons vivìo uno vê ënt la bourjâ 'd là Fountana ooub sâ trei fillha e, ëntër lour, al avio divizà sâ prouprietà quë counsitiën ën dë pra e dë boc ënt lâ loucalità: lâ Fountana, la Gardiolo e lou Bëssé. Vît quë lî pra rëndiën poc për la mancanso d'aigo, al à pënsà dë pourtâ l'aigo ën tûti lî trei vialagge. A la pi bèllo 'd lâ trei sore, ê îtà dounà ën dotto lou Bëssé, quë a l'epocco counsistìo ënt uno mizerablo cazibotto ënvirounâ da dë champ dë bla. Lî travalh për curâ lî biâl për abialâ lâ Fountana e la Gardiolo soun îtà lonc, châr e dangeiroû, ma ënfin î soun îtà pourtà a tèrme. La coustrusioun dâ biâl dâ Bëssé, ënvecce, ê pareisùo subìt ëmpousiblo, përqué la lh'avìo un roucìe a pic da travërsià. Lou paire avìo ëngajà bien d'ouvrìe, quë ooub la sampo e la mâso jò roumpù dë bloc enorme e surmountà mîlo dificultà, ma lî dërìe sënt mettre rëstavën ëntat (ënt qu'lî tëmp, lâ minna e lh'esplousiou èrën pëncaro counouisù). Tûti èrën deícourajà dënant à grô roucìe quë plounjavo ënt l'aigo. Ilh an alouro dësidà dë counsultâ uno fantino qu'îtavo pâ bien leunh. L'èro uno diamënjo la bâsouro e ilh an dëgù atëndre la mezoneuit për aguê udiënso. Enfin î soun îtà ërsëbù; la fantino à fait bien dë vê la viroun dë sa chambro ën barboutant 'd fourmulla cabalisticca, ilh à fait uno magio e… ê pareisù lou diaou! La fantino lh'à ëdmandà: "Tu t’ënchargërie dë pourtâ a tèrme lou biâl dâ Bëssé quë quëtto gënt reusî pâ a counclure ?". Lou diaou, aprèe d'aguê ben reflecì, à dît a la fantino qu'al èro d'acordi a coundisioun quë, a travalh funì, la pi bèllo 'd lâ trei sore fouse souo. La fantino lh'à proumëtù la bèllo fillho, ma a uno coundisioun: lou biâl dëvio èse pourtà a tèrme la diamënjo aprèe, drant quë lou jal chantése.