5
72
20 Nisan-3 Mayıs 2006
‹fl kazalar› art›yor, ama neyse ki ölümler azald›(!)
Son y›llarda devletin çeflitli kurumlar›n›n ve patron kulüplerinin (!) yapt›klar› resmi veya gayri resmi tüm aç›klamalarda ›srarla ekonominin iyiye gitti¤inin, düze ç›kt›¤›n›n ve büyüdü¤ünün alt› çizilmekte. Bunun yan›s›ra emek örgütlerinin, sendikalar›n aç›klamalar› ise tam tersi yönde. Onlar ekonomik olarak kazançlar›n›n düfltü¤ünü, sosyal haklar›n›n budand›¤›n› ve gittikçe fakirlefltiklerini ifade ediyorlar. Gerçeklikle örtüflmeyen bu aç›klamalar bizler için gayet do¤al. S›n›fl› toplum gerçe¤i bizlere bu sistemde birileri için, bir s›n›f için iyi olan›n di¤er s›n›f için kötü oldu¤unu, olaca¤›n› söylüyor ve bunu pratikte gösteriyor. Örne¤in ülkemizde bir yerde gerçekten bir büyüme, bir geliflme, bir zenginleflme yaflan›yor. Bu durum in-
kâr edilemeyecek kadar aleni. En son gazetemizde de yer verdi¤imiz gibi, dünyan›n en zengin dolar milyarder ve milyonerlerine birkaç isim daha kazand›rd› bu ekonomi. Ama bir yandan da bir küçülme, bir durgunluk ve fakirleflme yaflan›yor. Bu da inkâr edilemez bir gerçek. Birileri fakirlefltikçe fakirlefliyor, elindekini de yitiriyor. Çünkü bir avuç asala¤›n, patron-a¤an›n zenginleflmesi milyonlarca emekçinin, iflçi ve köylünün fakirleflmesi pahas›na gerçekleflmektedir. Gerek ülkemizdeki gerekse dünyadaki yoksullu¤a paralel olarak artan bir di¤er olgu da, ifl kazalar›d›r.
Türkiye ifl kazalar›nda Avrupa birincisi!
Emekçinin Gündemi 2007 1 MAYIS’ININ AYRI ALANLARDA KUTLANMASININ NEDENLER‹ VE SARI SEND‹KALARIN ROLLER‹ Son birkaç y›ld›r her 1 May›s öncesi 1 May›s’›n önemi belli alanlara hapsedilerek, mesele özünden sapt›r›lmaktad›r. Bu y›l da, bu senaryonun ayn›s› sergilenmektedir. Henüz Nisan ay› bafl›nda D‹SK, bu y›l 1 May›s 1977 katliam›n›n 30. y›l› olmas› nedeniyle, 1 May›s’›n uzun y›llar tüm devrimcilerin de talep etti¤i Taksim alan›nda kutlanmas› karar›n› ald›klar›n› kamuoyuna aç›klad›. Hemen herkes bunun ileri bir talep oldu¤u ve desteklenmesi gerekti¤ini söyleyerek arka arkaya 1 May›s’› Taksim’de kutlayacaklar› ya da D‹SK’i destekleyecekleri fleklindeki kararlar›n› aç›klamaya bafllad›. Bu durum daha bafl›ndan bu y›l 1 May›s’›n nas›l kutlanaca¤›n›n ilk iflaretlerini veriyordu. Her ne kadar D‹SK böyle bir aç›klama yapt›ysa da, geçmifl pratiklerden kaynakl› bir güvensizlik de mevcuttur. Bu güvensizlik elbette ki geçmiflin b›rakt›¤› izlerdi. Bu nedenle yap›lan aç›klamalarla karar›n alt› doldurulmak isteniyordu. Ancak burada gözden kaçan önemli bir nokta, 1 May›s’›n as›l özü olan iflçi s›n›f›n›n ve tüm emekçilerin taleplerinin nas›l dile getirilece¤i, kitlesel-
li¤in nas›l sa¤lanaca¤› idi. Kald› ki D‹SK’in amac›n›n 30.y›l›nda Taksim katliam›n› protesto etmek ise, bunun geçti¤i yolun yaln›zca D‹SK ile olamayaca¤›n› D‹SK de dâhil, herkes çok iyi biliyor. Devrimciler aç›s›ndan Taksim, 1977 y›l›ndaki kitlesel kat›l›m ve sald›r›da 36 emekçinin flehit olmas› nedeniyle anlaml›d›r. Bu söylemin bu aç›dan “etkili” olaca¤›n› bilen D‹SK, d›fl›ndaki konfederasyonlarla konuflmadan ç›kard›¤› programla kamuoyunu bu do¤rultuda harekete geçirmifltir. Bunu yaln›z yapmak istemesi, di¤er iflçi konfederasyonlar›n› bilerek saf d›fl› b›rakmas› ise iflçi s›n›f›n› bölme prati¤inden baflka bir anlam ifade etmemektedir. Bu yaklafl›m D‹SK’in 1 May›s’ta neyi hedefledi¤ini, nas›l bir çal›flma yürüttü¤ünü de özetlemeye yetmektedir. D‹SK’in bu tutumu karfl›s›nda her y›l 1 May›s’› kutlay›p kutlamamay› dahi tart›flan sar›-gerici Türk-‹fl yönetimi ise, birden 1 May›s’›n ‹stanbul’da kutlanmas› gerekti¤ini kamuoyuna aç›klad›. Yetmiyormufl gibi, D‹SK’i bölücü ve ayr›flt›r›c› göstererek 1 May›s’›n birlikte kutlan-
4 Nisan Çarflamba günü TMMOB taraf›ndan aç›klanan ILO (Uluslararas› Çal›flma Örgütü) verilerine göre, dünyada her y›l 1 milyon 200 bin iflçi, ifl kazalar› ve meslek hastal›klar› sonucu hayat›n› yitiriyor. Yine her y›l 250 milyon kifli ifl kazalar› ve 160 milyon kifli de, meslek hastal›klar› sonucu sakat kal›yor. Bu bilânçonun bir k›sm›nda Türkiye’ye ait veriler de var. SSK kay›tlar›na göre 2001 ile 2005 y›llar› aras›nda Türkiye’de ifl kazas› ve meslek hastal›klar› nedeniyle hayat›n› kaybedenlerin say›s› 4 bin 636. Tabi bu rakamlar sadece kay›t alt›na al›nabilenler. Sadece 2005 y›l›nda ifl kazas› sonucu ölen iflçi say›s› 1000’i geçkin ve 2006 kay›tlar› da halen belli de¤il. ILO ve SSK verilerine göre, bu y›llar (2001–2005) aras›nda Türkiye, ifl kazalar›nda Avrupa’da birincili¤e ve dünyada ise üçüncülü¤e yükseldi. Türkiye’de 2001’de 72 bin 367 ifl kazas› meydana gelirken, bu rakam iki y›l sonra 76 bin 668’e ve 2004 y›l›nda ise 83 bin 830’a yükselmifl. Ancak bu ürkütücü verilere karfl›n sevindirici bir nokta var(!) Bu nokta, ILO aç›klamas›na göre, ifl kazalar›ndaki bu h›zl› art›fla karfl›n, ölüm say›s›n›n düflmüfl olmas›. 2001 y›l›nda ifl kazalar› ve meslek hastal›klar› sonucu ölen iflçi say›s› 1008’den 2004 y›l›nda 843’e gerilemifl olarak yans›yor. Ve ra-
mas› gerekti¤ini yüksek sesle dillendirmeye bafllad›. Hatta “biz de 1 May›s’ta Taksimi istiyoruz, ama D‹SK bunun yollar›n› kapatt›” diyerek h›zla 1 May›s haz›rl›klar›na bafllad›. Ve herkesi 1 May›s’ta birlikte olmaya davet etti(!) Çok de¤il 15 Mart’taki Baflkanlar Kurulu’nda “1 May›s’›n birlikte kutlanmas›n›n çabas› içinde olunmal›d›r” diye karar alan Türk-‹fl Baflkanlar Kurulu, birlik için ne bir çaba harcam›fl ne de bir ça¤r› yapm›flt›r. Hatta ‹stanbul yerine merkezi olarak Kocaeli’nde kutlama istemi ve e¤ilimi varken bir anda karar›n› de¤ifltirmifltir. Bugün karfl›m›za ç›kan iki ayr› 1 May›s kutlamalar›n›n nedenleri ve bizim sorumluluklar›m›z› do¤ru anlamal›y›z. Çünkü senaryo yaz›lm›fl, biz ise bu oyunda duraca¤›m›z taraf durumunda b›rak›lm›fl bir pozisyonday›z. Oyunu do¤ru anlamal›y›z ki, oyunda küçük de olsa de¤ifliklikler yapabilelim. Birincisi; Taksim’i isteyen D‹SK’in bu y›l yapt›¤› bu ça¤r›n›n ileri bir tutum olmas›n›n yan› s›ra alt›nda yatan temel nedenleri iyi anlamak gerekir. D‹SK daralan/küçülen durumunu Türk ‹fl’e göre solda tutarak etkili göstermek, sendika seçimleri ve genel seçimler öncesi ilerici ve devrimcilerin 1 May›s’a katacaklar› kitlesel güç üzerinden, 1 May›s’ta yarat›lacak etkinli¤i seçimlerde kendi potas›nda tutmay› hedeflemektedir. Bunu kendi bünyesinde bulunan kimi ilerici sendikalar vas›tas›yla yapmay› hedef-
porda da, bu durum yani kaza say›s›n›n artmas›na ra¤men ölüm oran›n›n azalmas›, al›nan önlem konusunda iflverenlerin daha “titiz davrand›klar›na(!)” yorulmufl. Ancak raporun sonraki sayfalar›nda 2005 y›l›ndaki ifl kazalar›nda 10 bin gibi önemli bir azalma olmas›, y›l boyu yaflanan kaza say›s›n›n 73 binlerde seyretmesine karfl›n, bu kazalarda ölen iflçi say›s›n›n 843’lerden 1096’ya ç›kmas› gerçekli¤i, önceki tespitini, yani, iflverenin iflçi sa¤l›¤› ve güvenli¤i noktas›nda “titizli¤ine(!)” iliflkin hayli iyimser tespitini gölgeliyor. Son olarak raporda ifl kazalar› denildi¤inde akla gelen ilk sektörün, madencilik sektörü olmas›na ra¤men ölümlerin daha çok madeni eflya sektörü ve tersanelerde gemi söküm sektöründe gerçekleflti¤ine dair veriler aktar›l›yor. Tüm bu veriler bizlere ülkemizde yaflanan ifl kazalar›n› veya bu kazalardaki ölen ve yaralananlar›n say›s›n› vermekle kalm›yor. Daha önemlisi biz emekçilere, bir avuç patron-a¤an›n zenginli¤inin, sefa ve mutlulu¤unun, iflçinin eme¤inin gasp›n›n yan›s›ra yaflam›n›n da gasp edilmesiyle elde edildi¤inin ve korundu¤unun bir kez daha ilan› oluyor. Ne kadar iflçi o kadar çok zenginlik! Ne kadar çok eme¤in gasp› o kadar çok kâr! Ve ne kadar çok iflçinin can› o kadar çok holding ve flirket! (Kartal)
lemektedir. ‹kincisi; her zaman oldu¤u gibi 1 May›s’a k›sa bir süre kala ve 1 May›s günü bugün ald›¤› tutumda ›srar edip edemeyece¤i de oldukça önemli. Tüm devrimciler aç›s›ndan bugünden itibaren buras› görülerek hareket edilmelidir. Türk-‹fl’in tutumunun anlam› aç›k ki, Taksim’in alt›n› boflaltma çabas›d›r. Hatta Marmara’y› Kad›köy’e ça¤›rma karar› alan Türk-‹fl’in bu tutumuna bak›nca Taksim’i daha da önemsemek gerekmektedir. Çünkü Türk-‹fl 1 May›s’ta izinli olmayan ve izin verilmeyen hiçbir alana gitmeyeceklerini aç›kça belirterek, kitlelerin geri yanlar›na oynayarak, ilericileri yaln›zlaflt›rma görevi üstlenmifltir. Sonuç olarak; karfl›m›zda flu an için iki 1 May›s kutlamas› duruyor. ‹flçi s›n›f› davas›na inanan herkesin birinci görevi; iki kutlamay› tek bir alana düflürmenin çabas›n›n art›r›lmas›d›r. Bu oldukça önemli ve anlaml› bir durumdur. Tüm DDSB’liler olarak bu sürecin sorumluluklar› yerine getirilmesi için çaba sarf edilmelidir. Görevimiz Kitleselbirleflik ve özüne uygun bir 1 May›s için bulundu¤umuz her yerde, öncelikle kitleleri alanlara tafl›makt›r. Bunun için iflçi s›n›f› ve emekçi kitleler içinde taleplerini öne ç›kararak, bunlar›n hep birlikte hayk›r›lmas›n›n önündeki engelleri kald›rmakt›r. Sorumluluklar›m›z› sadece sorumlulardan beklemeden, her birimiz kendini bir sorumlu olarak görmelidir.