Page 1

D I T D O SS I E R W O R D T G E P U B L I C E E R D D O O R S M A R T M E D I A E N VA LT N I E T O N D E R D E V E R A N T W O O R D E L I J K H E I D VA N D E R E D AC T I E VA N D E STA N D A A R D

DEC ‘19

AGRI & FOOD Lieve Vercauteren Bio van belang voor de SDG’s

De voedingsdriehoek Op een bedje van ecologisch verantwoord

Joris Relaes Mik op diëten, niet op ingrediënten

KOBE DESRAMAULTS ”Eerst voelde puur lokaal koken als een enorme beperking. Maar hoe meer je je erin verdiept, hoe verrijkender het wordt.” LEES MEER OP FOKUS-ONLINE.BE. #FOKUSAGRIFOOD

STREEFT U OOK NAAR

OPTIMALE VOEDINGSKWALITEIT?


02

EDITORIAL LIEVE VERCAUTEREN

FOKUS-ONLINE.BE

Bio van vitaal belang voor het behalen van de SDG’s

04

06

08

14

LEES MEER... 04 De ecologische voedingsdriehoek 06 Kunnen we bouwen op lokale landbouw? 08

Ons huidige voedselsysteem staat op een tweesprong. De landbouw mag zijn productiviteit de afgelopen decennia dan wel sterk hebben opgevoerd, dat ging ten koste van onze natuurlijke leefomgeving en gezondheid.

Profielinterview: Kobe Desramaults, topchef

12 Expertpanel: De bouwstenen van kwaliteit 14

ILVO: Mik op diëten, niet op ingrediënten

COLOFON. PRODUCTIELEIDER: Christian Nikuna Pemba

Bodemdegradatie, biodiversiteitsverlies, watervervuiling… het zijn maar een paar van de uitdagingen waar we nu voor staan. Gaan we verder op het gesleten pad of zetten we grote, noodzakelijke stappen om onze planeet leefbaar te houden voor onze (klein) kinderen? Met de Sustainable Development Goals (SDG’s) willen de Verenigde Naties een antwoord bieden op deze en andere uitdagingen. En daarin kan biologische landbouw een duidelijke rol spelen, zo blijkt uit wetenschappelijk onderzoek. Biologische groothandel Eosta liet onderzoeken waar bio een meerwaarde biedt. Uit dat rapport, een meta-analyse van meer dan vijftig wetenschappelijke studies, blijkt dat de biosector aan minimaal acht van de zeventien SDG’s een belangrijke positieve bijdrage kan leveren. Daarnaast heeft bio geen negatieve impact op de andere duurzaamheidsdoelen. Aangezien biologische boeren gezonde bodems opbouwen die meer koolstof bevatten, en geen chemischsynthetische middelen – met name kunstmest – inzetten, is hun aanpak duidelijk onderdeel van de oplossing, aldus de onderzoekers.

‘Verantwoorde productie’ (SDG 12); ‘Beschermen van oceanen’ (SDG 14) en tot slot ook ‘Herstel van ecosystemen’ (SDG 15).

De biosector levert een positieve bijdrage aan minimaal 8 van de 17 duurzaamheidsdoelen van de Verenigde Naties.

HOOFDREDACTIE: Ellen Van Hoegaerden TEKST:

Dat biologische landbouw zulke positieve effecten heeft, is voor BioForum Vlaanderen natuurlijk niet verrassend. Niettemin zijn we erg blij met deze resultaten. Ze sterken ons in onze overtuiging dat bio een effectieve oplossing kan bieden voor een aantal maatschappelijke problemen. In het debat wordt vaak alleen gefocust op één onderdeel van duurzaamheid, bijvoorbeeld CO2-uitstoot. De laagste uitstoot zorgt zogenaamd ook voor het meest duurzame product. Maar voor echte duurzaamheid is het belangrijk om op verschillende aspecten tegelijk te werken, en dat is wat bio doet: het is beter voor de bodem, voor het water, voor de biodiversiteit, voor het klimaat, voor het welzijn van dieren, voor het inkomen van de boer. De bedoeling is om met dit rapport in de hand het aandeel van bio in Vlaanderen verder te blijven ontwikkelen.

Bo Bogaert Hannes Dedeurwaerder COVERBEELD: Yannick Daems VORMGEVING: Anouk Brusselaers DRUKKERIJ: Corelio

SMART MEDIA AGENCY SMART STUDIO Leysstraat 27, 2000 Antwerpen Tel +32 3 289 19 40 redactie@smartmediaagency.be studio@smartmediaagency.be

Hopelijk groeit de bewustwording dat duurzame boeren van onschatbare waarde zijn voor de toekomst. Ze verdienen absoluut onze waardering, zowel financieel als in het maatschappelijk debat.

Bioboeren dragen aanzienlijk bij aan de realisatie en invulling van volgende goals: het realiseren van ‘Geen Honger’ (SDG2); ‘Een goede gezondheid en welzijn’ (SDG 3); ‘Schoner drinkwater’ (SDG 6); ‘Eerlijk werk’ (SDG 8); ‘Tegengaan van klimaatverandering’ (SDG 13);

TEKST LIEVE VERCAUTEREN, DIRECTEUR BIOFORUM VLAANDEREN BEELD PIETER-JAN PEETERS

Veel leesplezier Yannick Deams Project Manager

BRAND REPORT TUV NORD

Strengere biowetgeving op komst Op 1 januari 2021 gaat de nieuwe Europese biowetgeving van kracht. De biosector zit al vele jaren in de lift; zowel de productie als de consumptie blijft stijgen. Hoog tijd dus voor nieuwe regelgeving.

I

n tegenstelling tot andere voedingskeurmerken berust het biolabel op pure wetgeving. Wie voeding als ‘bio’ op de markt wil brengen, moet alle wettelijke bepalingen opvolgen en zich laten controleren. Die controleplicht geldt voor alle spelers in de keten: van producenten, over toeleveranciers tot verwerkers, handelaars en winkeliers.

Hoewel nog niet alle normen en wijzigingen van de nieuwe wet gekend zijn, ziet het ernaar uit dat de wet in grote lijnen een verstrenging wordt van de bestaande toestand. Zo zullen verwerkende bedrijven niet langer de reinigings-en desinfectiemiddelen mogen gebruiken die nu nog wel toegelaten zijn. Ook het gebruik van natuurlijke aroma’s en

aromatiserende preparaten wordt strenger. Veeboeren moeten rekening houden met andere minimumafmetingen van de stallen en uitloopruimte voor hun varkens en pluimvee. En wanneer ze synthetische geneesmiddelen gebruiken, moeten ze vanaf 2021 een dubbele wachttijd respecteren én minimaal 48 uur vooraleer ze het product in de bioketen verkopen.

Meer over... TÜV NORD Integra is een erkend controle- en certificatiebedrijf in voeding en landbouw dat al meer dan 30 jaar actief is in de certificatie van biologische producten. Het gaat na of biobedrijven - van veld tot vork - de strenge regels van de biowetgeving respecteren om zo tot een duurzamere samenleving te komen. Interesse in de infodagen? Surf naar www.bio-infodagen.be

De nieuwe biowet geeft consumenten nog meer garanties, maar betekent voor heel wat boeren, verwerkers, verpakkers, verdelers, importeurs en exporteurs een aanpassing van hun huidige werkwijze. Speciaal voor alle geïnteresseerde professionelen organiseert TÜV NORD Integra in 2020 infodagen.


ADVERTORIAL

DE OLIËN VOOR AL JE WARME & KOUDE KUNSTJES 100% plantaardig Rijk aan onverzadigde vetten

Lekker handig! Een unieke mengeling van verschillende soorten 100% plantaardige olie: dat zijn de Vandemoortele® Olieblends.

Warme stoofschotel of fris slaatje? Met de juiste olie maak je je gerecht nóg lekkerder.

Rijk aan omega 3 Voor een evenwichtige en gevarieerde voeding

-1,5

OP 1 FLES VAN 500 ML VANDEMOORTELE® OLIEBLEND. ONTDEK ZE ALLEBEI!

Bericht aan de HH. Handelaars: Vandemoortele Lipids/Europe NV verbindt zich ertoe de tegenwaarde van deze bon terug te betalen indien aan de voorwaarden van het aanbod voldaan werd. Niet cumuleerbaar met andere acties en enkel geldig bij de aankoop van het vermelde product. De bonnen dienen voor controle en terugbetaling gestuurd te worden naar HighCo DATA, Kruiskouter 1, 1730 Asse. Enkel geldig in België en het Groothertogdom Luxemburg. V.U.: Pieter Naessens, Vandemoortele Lipids NV / Vandemoortele Europe NV, Ottergemsesteenweg Zuid 816, B-9000 Gent.

Geldig t.e.m. 30/06/2020

ADVERTORIAL

Technologie ten dienste van de traditie Al bijna twee eeuwen lang kunnen we genieten van het trappistenbier Chimay, een combinatie van traditie, technologie en duurzame ontwikkeling. We dompelen ons onder in de wereld van brouwsels met een unieke smaak, aldus Fabrice Bordon, Brand Ambassador van Chimay. Een bier met karakter weet zich over het algemeen ook te onderscheiden dankzij een rijke geschiedenis. Is dat ook het geval voor Chimay? “Zeker weten. Het klooster van Chimay, de Abdij Notre-Dame de Scourmont, bestaat al sinds 1850. Wij brouwen één van de zeven historische trappistenbieren en één van de twaalf trappisten die er momenteel bestaan.” Waarom bestaan er wereldwijd slechts twaalf brouwerijen van trappistenbier? “Er zijn drie strikte regels om te worden erkend als trappistenbier. Allereerst moet het bier worden gebrouwen binnen de muren van het klooster waarnaar het wordt genoemd. In de tweede plaats moet dat brouwen ook gebeuren onder het toezicht en de controle van Trappisten. Tot slot moet het grootste deel van de winst bestemd zijn voor maatschappelijke hulpverlening.”

Al die regels moeten bovendien het historisch karakter en de werknemers respecteren. Hoe gaat dat precies in zijn werk? “Allereerst mogen we niks veranderen aan de externe architectuur van het klooster. Daarnaast beschikken we over zeer moderne machines, maar deze gebruiken we slechts acht uur per dag en vijf dagen per week. Kortom, de technologie staat ten dienste van de traditie.”

En welke acties heeft de Abdij genomen om duurzamer te worden? “We gebruiken een verwarmingsketel met pellets voor de abdij en de brouwerij en in 2005 installeerden we zonnepanelen op de daken van de brouwerij. Daarnaast installeerden we afgelopen jaar 1.200 zonnepanelen op het dak van het bottelcentrum.”

Hoe komt deze traditie tot uiting? “Onder andere door het feit dat onze recepten sinds het prille begin nooit zijn veranderd. We hebben echter steeds gewerkt aan de ontwikkeling van het duurzame aspect van onze productieprocessen.”

Is deze ‘duurzame bereidheid’ ook terug te vinden in het productieproces van de kazen? “Zeker weten. Al onze kazen worden bereid op basis van koemelk die afkomstig is van 230 boerderijen uit de nabije omgeving. De Trappisten dragen dus ook vandaag bij tot de ontwikkeling van werkgelegenheid in de buurt en lokale ontwikkeling.”

Kun je iets vertellen over het geheim van Chimay inzake het recept? “Het draait allemaal rond de belangrijkste ingrediënten, met name water en gist. Het water is afkomstig van twee beschermde grondwaterlagen die enkel bestemd zijn voor het klooster. En wat betreft de gist, Pater Théodore isoleerde de typische giststreng voor het trappistenbier al in 1947. Deze wordt tot op de dag van vandaag nog steeds gebruikt.”

De kaas en het bier van Chimay vullen elkaar perfect aan, zou je kunnen zeggen. “Over het algemeen is kaas het ideale hapje om van te genieten bij de degustatie van een trappistenbier. Mijn aanbeveling voor de komende mooie dagen? Onze ‘Chimay Goud’ en ‘Chimay Rood’, het eerste bier dat werd gebrouwen in de Abdij, in combinatie met de kaas ‘Grand Chimay’.”


04

GEZONDHEID ECOLOGISCHE VOEDINGSDRIEHOEK

FOKUS-ONLINE.BE

Op een bedje van ecologisch verantwoord We worden ermee om de oren geslagen: advies om gezond te eten. Vandaag komt daar nog een ander aspect bij, namelijk hoe je ecologisch verantwoord moet degusteren. Gelukkig sluiten die twee elkaar niet noodzakelijk uit. De voedingsdriehoek is een leidraad voor gezond én duurzaam eten.

Z

o’n twee jaar geleden zette het Vlaams Instituut Gezond Leven de alom bekende voedingsdriehoek letterlijk op zijn kop. De oude driehoek rangschikte voedingsmiddelen volgens de voedingsstoffen die ze leveren, de nieuwe variant rangschikt voedingsmiddelen volgens het effect dat ze hebben op onze gezondheid en het milieu. Loes Neven, coördinator gezonde voeding bij dat instituut, licht de driehoek toe. “Een voedingspatroon met veel plantaardige producten, minder dierlijke producten en weinig ultrabewerkte voedingsmiddelen biedt het meeste gezondheidsvoordeel. Behalve dat het goed is voor onze gezondheid, is deze manier van consumeren ook duurzaam en ecologisch verantwoord. Een win-winsituatie dus: goed voor ons lichaam én onze planeet.”

Seizoensgroenten hebben geen warm gestookte serres of duizenden kilometers nodig, waardoor ze beter zijn voor het klimaat. Wie daarenboven groenten en fruit via de korte keten koopt, bijvoorbeeld bij de lokale boer, bespaart op voedselkilometers.” Voor Velt is de kortste keten je eigen tuin. Wanneer je zelf groenten, kruiden en fruit kweekt, ben je je veel bewuster van wat je

eet. “Het is niet onze bedoeling dat iedereen zelfvoorzienend wordt. Maar basilicum kun je bijvoorbeeld perfect zelf zaaien en opkweken, zelfs in een potje. In die zin is het voor iedereen mogelijk om iets te kweken op kleine schaal”, aldus Nadia. Het tweede uitgangspunt van de voedingsdriehoek is ultrabewerkt voedsel zoveel mogelijk vermijden. Snoep, gebak, alcohol, gesuikerde frisdranken, hartige snacks, fastfood...

Er is niets duurzaam aan voedsel produceren dat we eigenlijk niet nodig hebben. — LOES NEVEN, VLAAMS INSTITUUT GEZOND LEVEN

De driehoek vertrekt van drie uitgangspunten die zowel gezond als duurzaam voedsel promoten. Het eerste advies is om meer plantaardige dan dierlijke voeding te eten. “We eten nog altijd te veel vlees”, zegt Loes, “en dan vooral de rode en bewerkte varianten. Het is gezonder en minder belastend voor het milieu om meer groenten, fruit en vleesalternatieven zoals peulvruchten, bonen, linzen, kikkererwten... te eten. Je hoeft daarom geen fulltime vegetariër of veganist te worden. Het is al goed om niet dagelijks vlees te eten en te kiezen voor kleine porties.”

Allemaal voedingsmiddelen die we niet nodig hebben om gezond te blijven. Bij overmatig gebruik zijn ze zelfs schadelijk. Loes: “Een hoge consumptie van deze voedingsmiddelen is niet alleen nefast voor onze gezondheid, maar indirect ook voor onze planeet. Er is niets duurzaam aan voedsel produceren dat we eigenlijk niet nodig hebben. Daarom raden we aan om er zo weinig mogelijk van te eten. Bewaar deze producten voor feestjes of speciale gelegenheden en geniet er dan heel bewust van.” Velt is voorstander van het zoveel mogelijk zelf aan de slag gaan in de keuken. “Een diepvriespizza is handig, maar je boet in aan smaak en kwaliteit. Als je zelf kookt, heb je vat op wat je eet. Je wordt uitgedaagd om met een beperkt aantal kwaliteitsvolle, duurzame ingrediënten iets nieuws te maken. Smaak- en kleurstoffen misleiden ons en verdoezelen de kwaliteit van de grondstoffen. ” Dat brengt ons bij het derde advies van de driehoek: niet meer eten dan nodig is en zodoende voedselverspilling vermijden. Uit de Gezondheidsenquête van 2018 blijkt dat 48 procent van de Vlamingen overgewicht heeft, 15 procent lijdt zelfs aan obesitas. We eten overmatig en vaak nog eens te veel ultrabewerkte producten ook. “We kopen met zijn allen te veel voedsel, met als gevolg dat we veel daarvan moeten weggooien. De klimaatimpact van voedsel dat we thuis weggooien komt neer op een uitstoot van 678.000 ton CO2 per jaar. Plan daarom wekelijks een restjesdag in of koop eens een dag niets en ga aan de slag met wat je in huis hebt. Improvisatiekoken is heel leuk en lekker”, aldus Nadia.

De Vereniging voor Ecologisch Leven en Tuinieren (Velt) is het daar volledig mee eens. Velt promoot al meer dan 40 jaar gezond leven op het ritme van de seizoenen en dat met respect voor de natuur. Nadia Tahon, coördinator voeding bij deze vzw: “Wij raden aan om zoveel mogelijk seizoensgebonden groenten en fruit te kopen die geproduceerd worden zonder pesticiden.

TEKST BO BOGAERT

ADVERTORIAL

We commit We act and you ? Fairtrade@Work steunt organisaties die, zoals Vivaqua, de switch maken naar Fairtrade. Een keuze die aan de basis ligt van hun CSR-strategie. Net zoals andere Fairtrade@Work organisaties, zetten ze zich zo in voor de Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties én een betere toekomst voor koffieboeren.

OOK MEEDOEN ? CHECK FAIRTRADEATWORK.BE !

Laurence Bovy CEO VIVAQUA


ADVERTORIAL

Mercy Ships en Koetjesreep: hoe chocolade en solidariteit ‘versmelten’ in een unieke samenwerking Maar liefst 75 procent van de wereldoogst van cacao komt uit West-Afrika. En laat dit nu net ook een regio zijn die schreeuwt om medische zorg. De solidariteitssamenwerking tussen Koetjesreep en Mercy Ships, dat met de Africa Mercy het grootste private ziekenhuisschip ter wereld aanstuurt, is dan ook niet meer dan logisch. Als CEO van The Belgian Chocolate Group, met productievestigingen in Olen en Herentals en dat Koetjesreep in zijn assortiment heeft, bezocht Marc Pauwels al heel wat cacaoplantages, onder meer in West-Afrika. Hij stelde er vast dat de meeste mensen die er werkten amper rondkomen en nauwelijks toegang hebben tot medische zorg. “Wat het inkomen betreft, werken we bijvoorbeeld samen met Fair Trade om betere prijzen voor de cacao te bedingen”, licht Marc Pauwels toe. “Maar dan nog blijft het probleem van de medische zorg: hoe konden we dat concreet aanpakken? Op een charity dinner drie jaar geleden leerde ik Mercy Ships kennen, Deze liefdadigheidsorganisatie is vooral actief in Afrika en nodigde mij uit om hun ziekenhuisschip de Africa Mercy te bezoeken.

Marc Pauwels op de Africa Mercy. Dat hebben mijn echtgenote Ilse en ik gedaan. Het was een overweldigende ervaring die een diepe indruk op ons heeft nagelaten. De manier waarop de organisatie antwoord geeft op de grote nood aan gezondheidszorg in de regio is werkelijk buitengewoon.”

Leren vissen Terecht, als we er de cijfers bijhalen: de Africa Mercy is 152 meter lang en 24 meter breed. Het schip heeft vijf operatiekamers, 82 patiëntenbedden en telt zo’n 450 professionele vrijwilligers uit veertig landen die volledig gratis werken en zélf hun reis en verblijfskosten betalen. “Onze ambitie luidt bondig en helder: medische zorg beschikbaar maken voor iedereen, dus ook de allerarmsten”,

door er niet alleen de nood te helpen lenigen, maar ook de vele mogelijkheden te benutten. En er zijn nog andere raakvlakken: Koetjesreep werd in de jaren 30 van de vorige eeuw geïntroduceerd om kinderen aan hun dagelijkse behoefte calcium te helpen. Het is bij jongeren nog altijd heel populair. En op ons schip worden elk jaar veel kinderen geholpen. Dus die focus komt in deze samenwerking mooi samen.”

Hechte gemeenschap

“Onze ambitie luidt bondig en helder: medische zorg beschikbaar maken voor iedereen, dus ook de allerarmsten”

aldus Bert van Dijk, vrijwillig voorzitter van Mercy Ships. “Op het schip worden zware, levensreddende operaties uitgevoerd (o.a. voor cataract, vergroeide benen, tumoren, gespleten lippen en brandwonden). Bovendien helpt Mercy Ships om plaatselijke klinieken in te richten en lokale gezondheidswerkers op te leiden zodat er na het vertrek van het schip naar een ander land – doorgaans na tien maanden – structurele en duurzame zorg blijft.” Kortom, een schoolvoorbeeld van hoe je mensen niet alleen helpt door hen een vis te geven, maar vooral door hen zelf te leren vissen. Momenteel is een tweede schip in aanbouw.

Medische hulp recht door zee

Samen sterker “Heel concreet draagt The Belgian Chocolate Group bij door haar bekende merk Koetjesreep in te zetten om de vereniging meer naamsbekendheid te geven”, gaat Bert van Dijk verder. “Zo wordt op de verpakking het logo van Mercy Ships aangebracht met bijkomende uitleg over de werking van onze organisatie.

“Mercy Ships helpt veel jonge kinderen en volwassenen die geen enkel perspectief hebben”

WE LATEN ALLE HOOP VOOR VALÉRIE VAREN... ...met een groot Mercy Ships ziekenhuisschip.

Agri&food_MercyShips_255x380.indd 1

Daarnaast gaat per verkochte Koetjesreep een bedrag naar de vzw. Als je weet dat er in Nederland en Vlaanderen jaarlijks ruim 15 miljoen van die lekkernijen verkocht worden, tikt dat aardig aan.”

“Mercy Ships helpt veel jonge kinderen en volwassenen die geen enkel perspectief hebben.”, aldus nog Bert van Dijk. We laten de hoop voor de allerarmsten dus letterlijk varen met het grootste private ziekenhuisschip ter wereld. “We hopen dat door deze samenwerking meer mensen Mercy Ships leren kennen en hun steentje bijdragen. Niet alleen door Koetjesrepen te kopen en giften te schenken maar ook door effectief de handen uit de mouwen te steken. We zijn namelijk altijd op zoek naar vrijwilligers die mee willen werken: er zijn in totaal 150 beroepen aan boord, dus we kunnen altijd vers bloed gebruiken. Niet alleen artsen, verpleegkundigen en chirurgen, maar o.a. ook technici en keukenpersoneel. Vergeet niet dat de Africa Mercy een drijvend dorp en een hechte gemeenschap is.”

Bert van Dijk samen met Mary voor haar operatie op het ziekenhuisschip. “Het unieke is dat het hier niet om een eenmalige actie of een vorm van tijdelijke sponsoring gaat, maar om een permanent partnerschap. Het is een schoolvoorbeeld van hoe een merk als Koetjesreep en een vereniging als Mercy Ships constructief en structureel kunnen samenwerken en elkaar kunnen versterken. We vertrekken hierbij vanuit de gemeenschappelijke missie om te investeren in Afrika,

Sinds 1978 biedt Mercy Ships gratis medische zorg aan mensen in nood. Jaarlijks komen er in totaal meer dan 1.000 vrijwilligers naar het ziekenhuisschip om te helpen. Zij werken volledig gratis en betalen zelf hun reis- en verblijfkosten. Meer informatie: www.mercyships.be www.koetjesreep.com

Geef ook jouw steun en doe een gift op mercyships.be Medische hulp recht door zee

22/11/19 09:12


06

TEELT KORTE KETEN

FOKUS-ONLINE.BE

Kunnen we bouwen op lokale landbouw? Zelfoogstboerderij? Bij Community Supported Agriculture (CSA) kopen consumenten aan het begin van het seizoen een oogstaandeel en komen vervolgens het ganse jaar groenten oogsten of een pakket afhalen. Het voordeel is meervoudig: alles is vers, de mensen genieten opnieuw van wroeten in de aarde en de ecologische voetafdruk is minimaal. De boerderij werkt ook met dagcentrum De Moester, om zo mensen met een psychische of maatschappelijke kwetsbaarheid te kunnen tewerkstellen.

België boven in Europa Er werd recent een nieuwe directeur aangewezen voor WHO/Europe (World Health Organization). Hans Kluge, een Belg, gaat de komende vijf jaar toezien op en zich inzetten voor de gezondheid van de burgers van de Europese regio. Dat doet hij in nauwe samenwerking met de gezondheidsministers van de 53 lidstaten. Uiteraard zal ook voeding een belangrijke rol spelen, zeker wanneer uit de cijfers blijkt dat steeds meer Europeanen met overgewicht kampen.

De wereldbevolking blijft stijgen, dus er zijn steeds meer monden te voeden. Massaproductie binnen de voedingsindustrie klinkt logisch, en toch lijkt lokale landbouw de sleutel in handen te hebben. Op vlak van kwaliteit, diversiteit en duurzaamheid.

L

okale landbouw heeft veel voordelen: consumenten komen in directer contact met hun voedsel, de lokale boer krijgt een duwtje in de rug en het aantal transportkilometers daalt. Maar kan lokale landbouw de wereldbevolking voeden? Maarten Cools is bioboer en runt in het Gentse de zelfoogstboerderij De Goedinge, waar mensen zelf groenten kunnen oogsten of een pakket komen afhalen. “Momenteel trekt dit soort landbouw nog een nichepubliek aan, maar het aandeel bioconsumenten groeit wel sterk en zal blijven groeien. Vooral omdat het idee van de korte keten zijn weg naar de mensen heeft gevonden, bij wie een groeiende bezorgdheid heerst over het klimaat. Consumenten willen weer directer contact met hun voedsel.” Dat wordt beaamd door Bruno Vandorpe, docent Landbouw & Agro-industrie aan de VIVEShogeschool. Hij ziet nog een andere factor die het succes van lokale landbouw bepaalt: “De consument, die steeds verder van de gangbare landbouw staat, is op zoek naar kennis. Via contactaankopen bij de lokale landbouwers wordt deze kennis wat bijgeschaafd. De hedendaagse consument is ook op zoek naar een gevoel, een beleving.

Het gevoel van authenticiteit en betrouwbaarheid maken van de lokaal aankopende klant een trouwe en tevreden klant.” Bioboer Maarten hoopt dat het succes zich doorzet, want hij is ervan overtuigd dat de wereldbevolking via lokale landbouw kan gevoed worden. “Maar dan moeten er gronden beschikbaar gemaakt worden én moeten nog veel meer mensen de weg vinden naar bio- of lokale landbouw, zodat het uit die nichesfeer weg kan. Akkoord,

namelijk bewuster in het leven staan, ontsnappen uit de ratrace, hun kinderen gezond voeden. Dat biedt veel potentieel in dichtbevolkte gebieden als Vlaanderen. Maar daarvoor moeten stad en landbouw elkaar eerst wat vinden. In de hoevewinkel misschien?” Wat industriële landbouw volgens Maarten Cools van de korte keten kan leren, is dat de boer in die laatste veel meer zelf zijn prijs én de kwaliteit van zijn producten bepaalt, net omwille

De consument, die steeds verder van de gangbare landbouw staat, is op zoek naar kennis. — BRUNO VANDORPE, HOGESCHOOL VIVES grote bedrijven kunnen veel meer produceren en in bulk leveren, wat voor veel winkels en restaurants praktischer is. Dus het vraagt van die partijen ook een engagement en meer flexibiliteit om op korte keten in te zetten.” Het succes van de korte keten vraagt ook engagement van die (bio)landbouwbedrijven zelf. Vandorpe: “Het is belangrijk dat ze zich blijven professionaliseren en oog hebben voor hun consument. Meer en meer consumenten willen

van dat direct contact met de consument. “Boeren die nu werken voor industriële landbouw, behoren tot de laagste verdieners in onze maatschappij. Ze krijgen ook de kans niet om te variëren in hun teelten. Zo focussen industriële boeren bijvoorbeeld op één tomatensoort die heel veel kilo-opbrengst geeft, maar nergens naar smaakt. Wij proberen verschillende, meer natuurlijke en sterkere rassen te kweken.”

Bruno Vandorpe vindt dan weer niét dat grootschalige landbouw veel van de korte keten kan leren op dat vlak: “Strikt genomen lijkt er mij weinig verschil tussen een bloemkool uit de supermarkt of een lokaal aangekochte bloemkool. De manier van telen van de landbouwer die produceert voor de supermarkt verschilt weinig tot niet van zijn collega die lokaal verkoopt. Ze zijn beide een krak in hun vak, alleen jammer dat de burger dat niet voldoende beseft. De te trekken lessen lijken mij eerder op het niveau van het commercialiseren. Waarom bijvoorbeeld niet op de verpakking bepaalde soorten van kennis over het product verspreiden? Dat speelt weer in op die honger naar kennis bij de consument.” Of de korte keten financieel voldoende ondersteund wordt, willen we nog weten. “Europa en Vlaanderen doen toch moeite”, aldus Vandorpe. “Zo zijn er onder meer het Vlaams Investerings Fonds (VLIF) en de provinciale en/of gemeentelijke instanties, die de kaart van de korte keten trekken met labels als 100% West-Vlaams.” Maarten Cools zelf is tegen subsidies. “Want dan word je weer afhankelijk van geldpotjes. Alleen naar sensibilisering voor de korte keten mogen wat mij betreft nog veel subsidies gaan.” TEKST HANNES DEDEURWAERDER

ADVERTORIAL

AMNorman begeleidt KMO’s en zelfstandigen bij alle aspecten van het kwaliteitsbeleid en certificatie. Bij AMNorman zijn we op zoek naar deskundige en professionele collega’s die ons team kunnen versterken:

Consultant kwaliteitsmanagement in de voedingssector Consultant kwaliteitsmanagement in de diervoedingssector Etiketteringspecialist levensmiddelen & diervoeding Consultant met ervaring in productontwikkeling Consultant kwaliteitsmanagement met ervaring in ongediertebestrijding Zie je een functie die perfect bij jou past? Stuur zeker je CV door naar info@amnorman.be

Kortrijksesteenweg 1121/0202 9051 Sint-Denijs-Westrem www.amnorman.be


ADVERTORIAL

Smaak, versheid, kwaliteit en service daarvoor staat bofrost* garant. In België hebben 200.000 gezinnen het volste vertrouwen in bofrost* als specialist van vriesverse producten. Meer dan 300 medewerkers zetten zich iedere dag in weer en wind in om de engagementen en service van bofrost* bij alle klanten aan huis waar te maken. Dankzij de jarenlange ervaring, zorgzaamheid en creativiteit verzekert bofrost* zijn klanten de beste en zuiverste kwaliteit producten. Eén van dé belangrijkste maar minder gekende aspecten die bofrost*-producten kenmerken, is dat de bofrost* producten géén gebruik maken van kunstmatige smaak- / kleur- of geurstoffen. De recepturen zijn exclusief en de productiepartners respecteren een hele reeks strenge voorschriften. Ze staan hierbij onder continue controle.

Vele objectieve wetenschappelijke studies hebben al meermaals aangetoond dat diepvriesgroenten, nog veel meer dan zogenaamde “verse” groenten, garant staan voor een maximaal behoud van vitamines en voedingsstoffen. Vanaf het moment dat groenten geoogst, verwerkt en ingevroren zijn blijven alle voedingsstoffen ingesloten en bewaard. bofrost* groenten worden daarenboven in de meest geschikte teeltgebieden en op de meest ideale teelt- en oogstperiodes doorheen het jaar verbouwd. Reeds bij de oogst, gedurende de verwerking en nadien bij de aanlevering in onze diepvriesopslagplaatsen worden alleen de beste en mooiste groenten uitgeselecteerd en voortdurend gecontroleerd. bofrost* groenten steken zowel wat betreft smaak als uitzicht ver boven andere diepvriesgroenten uit gezien ze in de topseizoenen worden geoogst en verwerkt.

Als specialist in vrieserse producten is het assortiment van bofrost* zeer uitgebreid. Met meer dan 450 producten is de keuze zeer ruim in ijs, groenten en kruiden, vis en zeevruchten, vlees, pizza’s en pasta’s, bereide gerechten en desserten. Voor elke huismoeder en hobbykok is de catalogus van bofrost* een schatkamer aan ideeën en (h)eerlijke ingrediënten om lekker mee te koken. Of iemand graag vertrekt van rauwe basisingrediënten of zelf gaat combineren met halfbereide producten hangt vaak af van het moment en de mogelijkheden. Soms heeft men net iets meer tijd of kan men iets meer tijd nemen om wat uitgebreider te koken. Vaak is er ook géén tijd of hebben mensen niet (meer) de mogelijkheden om lekker te koken voor zichzelf en/of de andere leden van het gezin of de gasten. Bereide gerechten zit zeer sterk in de lift.

bofrost* levert de producten vriesvers aan huis af en brengt ze desgewenst ook nog met de glimlach tot in uw diepvriezer. Zo blijft de koudeketting van begin tot einde verzekerd en treden er geen temperatuursverschillen op die de kwaliteit doen verminderen of zelfs ontdooien. Als diepvriesproducten in de winkel gekocht worden zullen ze vanaf het moment dat ze uit de diepvriezer worden genomen al beginnen ontdooien, net zolang mensen er mee aan de kassa moeten aanschuiven, afrekenen en er nog mee naar huis moeten rijden om ze daar vervolgens in de eigen diepvriezer te stoppen. Dit kan zeer nefast zijn voor de kwaliteit, de tekstuur en de smaak van producten. Ook dit is een ijzersterke troef van bofrost* om de lekkerste producten in de beste condities aan huis af te leveren het hele jaar door !

De keuze aan lekkere en voedzame maaltijden die snel en makkelijk op te warmen zijn is zeer groot. Alleenstaanden en kleine gezinnen maken hier gretig gebruik van. De tijdswinst alleen al voor de klant is enorm, de kwaliteit gegarandeerd.

Eén voor één zijn de bofrost* producten vriesvers waardoor de smaak en de voedingsstoffen volledig behouden blijven. Dit wil concreet zeggen dat bijvoorbeeld bij groenten de tijd vanaf de oogst of het moment van vangst bij vis tot het moment van schokvriezen minimaal kort is. Vaak gaan er slechts enkele luttele uren tussen het moment van oogst of productie tot invriezen overheen.

Exclusief eindejaarsaanbod: Geniet van éénmalig -10€

bij een aankoop van min. 50€ Bestel via de webshop op www.bofrost.be en geef bij het afsluiten van de bestelling de promocode “DS2019” in. De €10 zal in mindering worden gebracht.

Dit exclusief aanbod is éénmalig (per klant en per leveringsadres) geldig tussen 02/12/2019 en 30/12/2019.

www.bofrost.be


08

INTERVIEW KOBE DESRAMAULTS

FOKUS-ONLINE.BE

Z

o’n tien jaar geleden besloot Kobe Desramaults het roer in zijn sterrenrestaurant ‘In de Wulf ’ in Dranouter abrupt om te gooien. Hij zou voortaan enkel nog koken met lokale seizoensproducten, afkomstig van gepassioneerde kwekers en telers waarmee hij een persoonlijke band zou opbouwen. Vandaag is die manier van koken en werken zo vanzelfsprekend geworden dat de topchef er zelfs niet meer mee uitpakt. In ‘Chambre Séparée’, zijn restaurant op het gelijkvloers van de oude Belgacom-toren in Gent, staat hij letterlijk dicht bij zijn gasten. Aan de U-vormige toog rond het open vuur en de houtoven kunnen gasten de kok elke weekavond zelf aan het werk zien. “Ik zie een restaurant meer en meer als mensen ontvangen in je eigen huis. Daarom vind ik het belangrijk om zelf aanwezig te zijn. Met mijn keuken breng ik een persoonlijk verhaal dat ik zelf wil communiceren naar mijn gasten.”

Ik zou graag opnieuw beginnen, liefst op een verlaten bergtop. Ergens waar ik de regio weer stap voor stap kan ontdekken.

‘In Gent mis ik de connectie met de natuur’ Lokale producten, lokale leveranciers en koken met wat de seizoenen bieden. Het voelde voor topchef Kobe Desramaults tien jaar geleden al als de enige goede weg. En met succes, want zijn unieke keuken werd al tweemaal bekroond met een Michelinster. TEKST BO BOGAERT

BEELD YANNICK DAEMS

Vanwaar die ommekeer 10 jaar geleden? “Puur op buikgevoel en uit liefde voor het ambacht. Ik was niet meer gelukkig met wat ik deed. De keuken van ‘In de Wulf ’ was een afkooksel van wat ik bij mijn leermeesters had gezien. Net zoals iedereen kocht ik mijn producten op de groothandelsmarkt Rungis in Parijs zonder te weten waar ze vandaan kwamen. Dat wrong bij mij. In die periode raakte ik geïnspireerd door de Franse topchef Michel Bras uit Laguiole. Hij kookte puur met wat er in zijn tuin en velden groeide. Dat was een revelatie voor mij. Opeens wilde ik meer weten over het karakter en de identiteit van mijn eigen regio, de Westhoek.

ADVERTORIAL

Doe nu mee aan onze smakelijke wedstrijd! Win een degustatiemenu bij topchef Kobe Desramaults in Chambre Séparée

Flandrien Kaas, da’s authentieke, karaktervolle kaas van eigen bodem. Met z’n unieke smeuïgheid en uitgesproken smaakpallet kan hij zelfs topchefs bekoren. Wil jij proeven waarom Kobe Desramaults koos voor de bekroonde Flandrien Kazen? Doe mee aan onze wedstrijd en geef je over aan de goesting!

Hoe deelnemen? Surf naar onze wedstrijdpagina

www.flandrienkaas.be/wedstrijd en vul je gegevens en onze wedstrijdvraag in. Inschrijven kan tot en met 31 december 2019.


KOBE DESRAMAULTS INTERVIEW

#FOKUSAGRIFOOD

09

Wat groeit er in het wild, wat kunnen we gebruiken, wat werd er vroeger gebruikt? Al die zaken ben ik gaan opzoeken, in de literatuur en door te praten met producenten uit de regio. Ik leerde heel veel interessante mensen kennen waaronder de herborist Miles Irving. Samen gingen we wildplukken in de bossen rondom Dranouter en stelden we een alfabet op. Op slag was ik me veel bewuster van de seizoenen.” Hoe kijk je terug op die periode? “Dat was een zeer zware, maar tegelijk spannende periode. In die tijd zat ‘In de Wulf ’ dagelijks vol. Ik kon geen half jaar sabbat nemen om alles op het gemak uit te zoeken. Het was van de ene dag op de andere van nul herbeginnen. In het begin voelde die nieuwe filosofie van puur lokaal koken als een enorme beperking. Maar hoe meer je je erin verdiept, hoe verrijkender het wordt. Je gaat veel creatiever om met de dingen die je kunt vinden. Elke dag ontdekte ik nieuwe dingen. De jonge zaadjes van kleine berenklauw bijvoorbeeld, die smaken precies als limoen. Het was alsof ik elke dag een cadeau kreeg van de natuur. Die overstap heeft me zoveel voldoening gegeven dat ik er niet aan zou twijfelen om hem opnieuw te zetten.” Hoe lokaal is lokaal? “Ik werk nog veel samen met dezelfde leveranciers als die van toen. Veel van onze producten komen uit Zuid-West-Vlaanderen en Noord-Frankrijk. Daarnaast kopen we ook veel groenten van boerderijen rondom Gent en op de Lousbergmarkt. We kiezen alleen voor kwaliteitsvlees zoals biolammeren, Belgische eenden en hazen en Holstein melkkoeien. Ik vind het belangrijk om mijn leveranciers persoonlijk te kennen. Er moet een klik zijn. Ik wil hun verhaal kennen, weten waar de producten vandaan komen, in welke omstandigheden ze zijn geteeld, wat hun doelstellingen zijn... Elke ochtend ontvang ik lijsten met wat er bij een tiental boeren beschikbaar is. Op basis daarvan stellen we het menu samen. Dagelijks veranderen er zo’n drie van de twintig gerechten, naargelang de aanvoer en de seizoenen. Onze keuken is dus heel spontaan en intuïtief. Dat is ook de reden waarom ik nooit recepten neerschrijf, ik laat me leiden door wat de dag brengt.”

Dagelijks veranderen er zo’n drie van de twintig gerechten op ons menu, naargelang de aanvoer en de seizoenen. Wat met voedseloverschotten? “Aangezien we een eerder klein restaurant zijn met zestien couverts per service, kunnen we die overschotten goed in de hand houden. We proberen zoveel mogelijk te recupereren en te verwerken. We zijn ook heel intensief bezig met opleggen en bewaren. Allerhande voedseloverschotten gebruiken we om onze eigen miso’s te maken en zo umami te creëren. Miso’s zijn niet alleen fantastische smaakmakers, ze zijn ook supergezond.” ‘Chambre Séparée’ sluit eind 2020 definitief. Hoe ziet jouw professionele toekomst er nadien uit? “Inderdaad. Ik wist op voorhand dat ‘Chambre Séparée’ een tijdelijk project was. Voor mij was het een test. Ik wilde ontdekken wat het is om in een stad te functioneren. Maar eerlijk gezegd... dit is niets voor mij. Niet dat het tegenvalt, zeker niet. Ik hou enorm van Gent en ik beleef veel plezier aan wat ik doe. Ik heb een fantastisch team en het contact met de

klanten bevalt me enorm. Maar ik besef dat ik hier de connectie met de natuur kwijt ben en dat heeft invloed op mijn werk. Ik kook anders in een stad dan te midden van de natuur. Ten tijde van ‘In de Wulf ’ kon ik in onze tuin rondlopen en zelf zien hoe ver het stond met de groenten en de kruiden of kon ik dagelijks bij de boeren langsgaan. Ik had veel meer voeling met de natuur en was er meer inspiratie. Terwijl ik vroeger de producten kon zien, voelen, proeven, ruiken... bestel ik nu aan de hand van lijsten. Dat valt me moeilijk.”

Wat is miso? Miso is een Japanse smaakmaker, een soort kruidenpasta om je recepten extra cachet te geven. Het wordt gemaakt van een op natuurlijke manier gefermenteerd mengsel van de schimmel koji, sojabonen, zout en soms gerst, rijst, zeewier of andere ingrediënten. Afhankelijk van de rijpingsgraad, de hoeveelheid en de soort ingrediënten, krijgt de miso een andere smaak. In Japan staat miso bekend als de vijfde smaak, ofwel umami, omdat het een unieke smaak heeft.

Weet je al wat je daarna gaat doen? “Ik heb nog geen concrete plannen, maar wel veel dromen (lacht). Wat we hier in ‘Chambre Séparée’ creëren, het ambacht, daar voel ik me echt goed bij. Het gaat er hier heel open aan toe; alles gebeurt in het zicht van onze gasten. Maar ik zou liever ergens anders opnieuw beginnen. Liefst op een verlaten bergtop. Ergens waar ik de regio weer stap voor stap kan ontdekken.”

SMART FACT. Wat zou je geworden zijn als je geen kok was? “Goh, geen idee. Ik denk er wel iedere dag aan om iets anders te gaan doen. Ik geloof niet dat iemand voorbestemd is om heel zijn leven hetzelfde te doen. Ik ben graag artistiek bezig. Dat was als kind al zo. Tekenen, schilderen, schrijven... Ik lees ook heel graag. Met koken kan ik mezelf goed uitdrukken, maar ik zou dat evengoed met iets anders kunnen doen ook.”

ADVERTORIAL

Zelf wildplukken met Forest to Plate Wie graag wat meer wil weten over wilde eetbare planten kan daarvoor terecht bij Forest To Plate. De organisatie biedt wildplukwandelingen aan waarbij je de essentials meekrijgt van wildplukken, de geschiedenis van de gevonden planten alsook de oude en moderne toepassingen ervan. Er zijn ook wildplukweekends waarbij je gedurende twee dagen op zoek gaat naar wilde eetbare planten. Je verwerkt ze zelf, op open vuur of indoor, tot heerlijke maaltijden met biologische producten.


MOET CHANDON_DE STANDAARD_255x380MM.indd 1

26/11/19 18:14


BBGDTP1506 Le FdM Ann_FR_NL_255x380.indd 2

28/11/19 16:41

V.U. : Bel Belgium – Avenue de Finlande 2, boite 1 – B-1420 Braine-l’Alleud


012

EXPERTPANEL HYGIËNE/VEILIGHEID

FOKUS-ONLINE.BE

De bouwstenen van kwaliteit Veiligheid, duurzaamheid, hygiëne: deze termen (of processen) worden binnen de voedingsindustrie alleen maar belangrijker. Niet alleen omdat de consument er beter van wordt, maar ook omdat het in termen van marketing en branding bedrijven vooruit kan helpen.

KAREL STRUBBE. Regional Sales Director, EMEA TOMRA Sorting, Inc.

GEERT TOYE. Brouwer Goedendagbier, Brouwerij Toye

LIEVEN VANLOMMEL. CEO en oprichter StarMeal/ The Foodmaker

Welke rol speelt technologie bij het optimaliseren van de hygiëne binnen jouw sector? “Er is in de markt een duidelijke focus op hygiëne. Sociale media zijn hier zeker een drijfveer: één incident kan zware gevolgen hebben voor de bedrijfsreputatie. Klanten zijn zich hiervan bewust. Met het oog op hygiëne hebben wij daarom bij het ontwerp van nieuwe sorteermachines een aparte ontwikkelingstak gecreëerd: we bestuderen het design grondig, werken op basis van EHEDG-richtlijnen en passen onze designs tot in het kleinste detail aan in functie van hygiëne en gebruiksgemak. Want hoe gemakkelijker je kunt schoonmaken, hoe efficiënter dat gebeurt. Het risico voor de klant daalt hierdoor significant. En dit hele proces komt er overigens ook op vraag van de klant zelf.”

“Uiteraard is automatische sturing in de brouwerij belangrijk, zodat je tijden altijd correct zijn, de reiniging verzekerd wordt en de titratie van concentraties juist zit. Ik werk als brouwer alleen, dus qua hygiëne hangt er veel af van je eigen ingesteldheid. Ik probeer mijn tijden zo goed mogelijk te respecteren en ervoor te zorgen dat de leidingen altijd proper en goed gekuist zijn. Ik wil nog meer inzetten op automatiseren, maar niet per se omwille van de optimalisatie van hygiëne – als die in een brouwerij sowieso niet optimaal is, kom je in de problemen met je product. Je moet altijd preventief werken en je gezond verstand gebruiken. Nee, automatisatie zou voor mij dan in de eerste plaats tijdwinst betekenen.”

“Kwaliteit en technologie is volgens ons niet los van elkaar te zien. Om kwaliteit te garanderen, krijgt het correct toepassen van de hygiëneregels de hoogste prioriteit. Elke nacht reinigt en desinfecteert een team onze volledige keuken, zodat we in de ochtend klaarstaan voor een verse productie. Om dit zo efficiënt en effectief mogelijk te laten verlopen, beschikken we over een centraal cleaning-systeem. Hiermee voorzien wij de juiste reinigingsproducten met de juiste concentratie op de juiste plaatsen in de keuken. Voor gebruik en opslag van deze reinigingsproducten is er een centraal opslagsysteem en zeer strenge processen zodat we de kans op contaminatie verkleinen – een sterk staaltje technologie.”

Welke maatregelen nemen jullie om veiligheid te vrijwaren en vergroten? “De meeste producten waarmee we werken worden in open natuur geteeld en geoogst. Daar hangt altijd een risico aan vast, zoals het oogsten van bijproducten als zwerfvuil, of andere, soms giftige, planten. Wij hebben een technologie ontwikkeld om die planten te verwijderen. Verder wordt doorheen de verschillende fases van de voedselverwerking altijd gecontroleerd op contaminatie. Zo kan een diepgevroren frietstaaf tot vier of vijf keer optisch gecontroleerd worden. Het zoeken naar betere en efficiëntere detectietechnologieën is een continu proces, waarvoor we samenwerken met universiteiten en met onze eigen onderzoekers binnen R&D, die specifieke vragen van klanten bestuderen en maatoplossingen uitwerken.”

“Uiteraard zijn wij door het Voedselagentschap gebonden aan bepaalde veiligheidsnormen: traceerbaarheid, de algemene veiligheid van je installatie, overkookbeveiliging, pompdruk … Ook hier pleit ik voor gezond verstand en focus op preventie. Zo heb ik bij het opzetten van de tankkelder de buizen zo geplaatst dat het risico op cross-contaminatie vermeden wordt. Uiteraard wil je niet dat er kuisproduct in je bier terechtkomt. Ik zorg er ook voor dat mijn installatie en mijn manier van werken zo eenvoudig en overzichtelijk mogelijk is. Dan kunnen fouten, die onvermijdelijk zijn, heel snel gedetecteerd en aangepakt worden. En op persoonlijk vlak let ik heel sterk op gehoorbescherming.”

“Kwaliteit en voedselveiligheid is voor een voedingsbedrijf als het onze uiteraard prioriteit nummer één. Daarom zijn wij dan ook dagelijks met een team van acht mensen bezig om de kwaliteit en de voedselveiligheid te garanderen. Wij beschikken over een planning waarmee we zowel hygiëne-, kwaliteits-, microbiologische- en voedselveiligheidsparameters op elk moment van de dag onder controle houden. Dit om ervoor te zorgen dat we voldoen aan de wettelijke kwaliteitsnormen. We voorzien een opleiding voor alle mensen die in de keuken werken via een speciaal trainingsprogramma, zodat ze aan onze strikte interne manier van werken en procedures voldoen.”

Is kwaliteit voor jullie onlosmakelijk verbonden met duurzaamheid? “In het verleden waren kwaliteit en duurzaamheid inderdaad eerder tegenstellingen. Vandaag zijn die twee, dankzij technologische vooruitgang, met elkaar verbonden. Zo kunnen we bijvoorbeeld bij het stoomschillen van aardappelen ervoor zorgen dat slechts een minimale hoeveelheid goede aardappel verwijderd wordt. En 1 procent efficiënter stoomschillen heeft een enorme meerwaarde als je weet dat een industriële frietlijn tot 30 ton/uur eindproduct (op)levert. Wij ontwikkelen ook intelligente sorteermachines waar we verkleuring uitsorteren in verschillende fases van verwerking. Vroeger werd het volledige product weggegooid bij een kleine verkleuring, nu alleen het verkleurde stukje.”

“Onder meer in het gebruik van het zogenaamde Eau de Lys, moleculair gezuiverd oppervlaktewater van de Leie, de rivier die op twee kilometer van de brouwerij stroomt. Een maatregel die ik heb genomen door de grote droogte van afgelopen zomers en die meteen ook voor een mooi verhaal van duurzaamheid zorgt. Verder kijk ik heel strikt toe op het gasverbruik bij kookprocessen, én van water. Zo heb ik voor de productie van één liter gebrouwen bier slechts twee liter water nodig – bij grote brouwerijen staat de norm op vijf liter. Die focus op duurzaamheid zou ik als kleine brouwerij in mijn marketing en communicatie nog wat meer kunnen uitspelen. Zeker omdat het geen valse duurzaamheid is.”

“Er wordt zoveel mogelijk getracht om duurzame grondstoffen − onder de vorm van bio, MSC... − aan te kopen. Het afval dat als nevenproduct vrijkomt, wordt volledig gesorteerd, waarbij het als categorie 3-materiaal naar de afvalverwerkingscentrales wordt afgevoerd. Deze afvalstroom wordt gebruikt in vergistingsinstallaties, om op biologische wijze gas op te wekken of om verder te verwerken als diervoeding. Dagelijks wekken we een ruim aandeel van onze elektriciteit op met eigen zonnepanelen. Voor het overige aandeel kopen wij 100 procent groene stroom aan. Bijkomend nemen wij nog heel wat energiebesparende maatregelen, zoals warmterecuperatie, ledverlichting, ijswater via een CO2-koelcentrale…” TEKST HANNES DEDEURWAERDER

ADVERTORIAL

Word onze nieuwe collega! Momenteel zijn we op zoek naar (m/v/x): Vertrouw ons jouw skills toe Wij zorgen voor de juiste omgeving

Chauffeurs, Techniekers, Operators verpakking, Project Engineer ERP-systeem, Payroll werknemer, ... Check onze vacatures op www.mydibel.be/nl/jobs Mydibel is een innoverend familiebedrijf gespecialiseerd in de ontwikkeling, productie en commercialisering van Mydibel - Piro Lannoystraat, 30 - B-7700 Moeskroen aardappelproducten.


ADVERTORIAL

Tussen onze roots uit Japan, onze nutritionele overtuiging, en expertise, en onze wens om nieuwe smaken te laten ontdekken, daar ligt een land.

NOG MEER LEZEN? SURF SNEL NAAR

Een nieuwe verpakking, nog steeds vanuit dezelfde overtuiging.

FOKUS-ONLINE.BE #FOKUSAGRIFOOD


014

CHRONICLE JORIS RELAES

FOKUS-ONLINE.BE

Mik op diëten, niet op ingrediënten Enkele jaren geleden nam ILVO het woord ‘voedingsonderzoek’ expliciet op in zijn roepnaam. Die beslissing staat symbool voor een belangrijke evolutie binnen de hele agrovoedingsketen.

De voedingsindustrie kan niet zonder primaire grondstoffen en omgekeerd. De uitdagingen waar de sectoren landbouw, visserij en voeding voor staan, zijn min of meer dezelfde. Onze missie: hoe op een maatschappelijk verantwoorde manier voldoende, gezond en gevarieerd voedsel produceren voor de 10 miljard monden die de wereld in 2050 moet voeden? Een brede, geïntegreerde systeemaanpak is nodig, waarbij een aantal onderzoeksthema’s prioriteit krijgen. Klimaat is daar één van, maar ook gezonde en evenwichtige voeding. Daarbij ligt de focus niet meer op afzonderlijke voedingsproducten of -componenten, maar op het volledige dieet. Gezond eten, dat zit hem in het samenspel van veel diverse grondstoffen tot een evenwichtig dieet, afgestemd op de individuele behoeften. De kennisontwikkeling en innovatie daarrond is volop gaande. We focussen ook op de eiwittransitie, of eiwitdiversificatie, zoals wij dat liever noemen. Zowel dierlijke als plantaardige eiwitten zijn nutritioneel waardevol. Bij beide soorten ligt er voor ons nog heel wat werk, om met minder input en impact minstens dezelfde hoeveelheid output (voedsel) te verkrijgen.

blijven mensen: als ze een product schrappen omdat ze het niet duurzaam vinden, vervangen ze het of compenseren ze hun goede daad op een andere manier. ILVO-onderzoekers willen daarom de LCA van verschillende diëten in kaart brengen. Een hele uitdaging, die ons brengt bij het belang van data. Anno 2019 kan landbouw- en voedingsonderzoek echt niet meer zonder big data en sensoren. Daarom is ook het connecteren en interpreteren van data, artificiële intelligentie en Internet of Things prioritair. Tot slot mag ook de smaakbeleving niet worden vergeten. Ons professionele smaakpanel en -lab maken deel uit van het pakket aan onderzoek op maat waarvoor zowel grote als kleine ondernemingen en starters bij ons terechtkunnen. Naast bijvoorbeeld analyses van de veiligheid en houdbaarheid van hun producten, en naast hulp bij heuse innovatieprojecten, vragen bedrijven voor hun producten vaak chemische analyses van het smaakprofiel en een fysieke smaaktest met echte consumenten. Want jij en ik, de consument die bewuste keuzes probeert te maken voor gezonde en duurzame voeding, wil niet inboeten op smaak. Genieten van eten blijft een oergegeven.

Inzake duurzaamheid kan een levenscyclusanalyse (LCA) de totale, complexe impact van een volledige productieketting onthullen. In een volgende stap kijken we zelfs naar het volledige dieet. Want mensen

www.nacvzw.be

Genieten van eten blijft een oergegeven.

TEKST JORIS RELAES, ADMINISTRATEUR-GENERAAL VAN HET INSTITUUT VOOR LANDBOUW-, VISSERIJ- EN VOEDINGSONDERZOEK (ILVO)

ADVERTORIAL

Starterscursus land- en tuinbouw (type A en type B)

Type A: algemene starterscursus: administratie in land- en tuinbouw zoals mestwetgeving, vergunningen, premies, boekhouding, innovatie, pacht, ... (100u)

Type B: specialisatiecursus Keuze uit: akkerbouw, rundvee, varkens, pluimvee, schapen, geiten, hoevetoerisme, paarden, tuinbouw, sierteelt, fruitteelt, … (60u)

Stage (vrijstelling mogelijk)

Installatieattestproef

Opleiding fytolicentie P1: Assistent professioneel gebruik P2: Professioneel gebruik P3: Distributie en/of voorlichting NP: verkoop en voorlichting producten niet-professioneel gebruik

Geldig voor Premie jonge landbouwer / VLIF-steun

Start eind dec/begin jan in o.a.

Meer data en info: 0475/96.90.51

www.nacvzw.be

Met steun van Vl Overheid en EU Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling

Dé opleiding voor land– en tuinbouwers

Roeselare

Eeklo

Diest

Ninove

St Niklaas

Geel

Start binnenkort op diverse locaties in Vlaanderen Info/inschrijven: bart@nacvzw.be of 0495/29.80.13


PROAGRICA BRAND REPORT

#FOKUSAGRIFOOD

015

‘Precisielandbouw zonder data is onmogelijk’ Data worden in de landbouwsector, en de daaraan gekoppelde enterprises, steeds belangrijker, vooral in termen van efficiëntie en kostenbesparing. Cruciaal hierbij is de confidentialiteit van die data.

P

roagrica is al twintig jaar gespecialiseerd in dataoplossingen en -algoritmes voor landbouw. Enerzijds in een tak ‘B2B enterprise’ – uitwisseling van data tussen landbouwgerelateerde bedrijven, bijvoorbeeld een slachthuis en een vleesverwerkend bedrijf – en anderzijds een tak ‘farm’, gefocust op de telers zelf. “Mensen associëren data niet meteen met landbouw”, begint Joachim Crombez, Territory Manager Europa bij Proagrica. “Maar toch zijn ze er cruciaal, bijvoorbeeld in het kader van opbrengstverbetering. We zien daarom dat niet alleen de grote spelers, maar ook de kleine

leveranciers en distributeurs met data gaan werken. Ook aan boerderijzijde worden data alleen maar belangrijker, onder meer met het oog op precisielandbouw. Die is zonder data nu eenmaal onmogelijk. Verder beseft elk landbouwbedrijf meer en meer dat er waarde in zijn data zit. Het beste bewijs daarvan is dat ons bedrijf al vijftien jaar groei in de dubbele cijfers laat optekenen. Hoewel het nog altijd niet evident is een boer ervan te overtuigen zijn data vrij te geven. Hij moet erop vertrouwen dat ze niet misbruikt zullen worden.” Data kunnen om verschillende redenen worden ingezet:

om kwaliteit te verhogen en opbrengsten te vermeerderen, maar ook om duurzaamheidsdoelen na te streven of beperkende maatregelen na te komen. “Zo komt de overheid regelmatig met nieuwe regels rond het gebruik van gewasbeschermingsproducten of meststoffen”, gaat Joachim Crombez verder. “Dat betekent doorgaans dat de boer minder van die producten zal kunnen gebruiken en dus gerichter zal moeten sproeien of bemesten. Op die momenten zijn data heel bruikbaar, om te weten welke velden voor welke hoeveelheden in aanmerking komen. Want de shotgun-techniek – je hele veld besproeien in de hoop

dat je gewassen op de juiste manier beschermd zullen zijn – is uiteraard geen optie. De data zijn dus ook zinvol voor de boer zelf: als hij gerichter kan werken, bespaart hij op die (vaak erg dure) producten én helpt hij de natuur een handje.” Dat gerichte toont zich ook in de ontwikkelingen van start-ups: zo zijn er vandaag sensoren die heel precies kunnen bepalen op welk veld het wanneer zal regenen. Op basis daarvan kan een boer beslissen om een veld wel of niet zelf te irrigeren. “Data-oplossingen als rainfall predictions en early warning systems – om bepaalde ziektes te detecteren – zullen voor telers alleen maar

belangrijker worden”, aldus Joachim Crombez. Het is heel belangrijk te onderstrepen dat de boer op elk moment eigenaar van zijn data blijft. Op de landbouwdata kunnen bijvoorbeeld algoritmes worden losgelaten, maar de resultaten zijn voor de boer zelf. De data zelf worden niet verder gedeeld of verkocht. “In bepaalde gevallen is data delen en (anonieme) data pooling wel noodzakelijk en nuttig”, sluit Joachim Crombez af. “Zo kunnen boeren uit noordelijkere regio’s de datahistoriek van boeren uit het zuiden goed gebruiken om te zien hoe die met een warmer klimaat omgaan.”

Meer over... Proagrica is al meer dan twintig jaar een wereldwijde speler die de agrarische sector – zowel de boerderij- als de industriële kant – voorziet van ondersteunende, data-driven oplossingen en algoritmes. De knowhow die daaruit voortkomt, garandeert meer business over de hele value chain heen. Proagrica maakt deel uit van de RELX Group, wereldwijd provider van informatie en analytics-oplossingen voor de industrie. De groep heeft klanten in meer dan 180 landen en vestigingen in 40 landen. Lees meer op: proagrica.com

ADVERTORIAL

Een revolutie is nodig voor een toekomstbestendige voedingssector Een combinatie van demografische, milieu- en gezondheidskwesties bedreigen de toekomst van onze voedingssector. Een revolutie is nodig om het tij te keren.

Voeding verbindt Voeding verbindt en daarom geloven we dat we alleen door samen te werken een verandering kunnen teweegbrengen. Een samenwerking over de hele keten: van boer tot consument. De rol van EIT Food is om alle spelers samen te brengen en innovatie van het systeem te versnellen. Ons Europese netwerk met meer dan 100 ondernemingen en organisaties (o.a. supermarkten, universiteiten, producenten, KMO’s, en startups) werkt gezamenlijk aan: •

het opstarten en opschalen van agrifood startups,

het opleiden van nieuwe talenten voor de voedingssector,

het lanceren van nieuwe, innovatieve producten, ingrediënten en oplossingen voor gezondere en duurzame voeding,

en het informeren en activeren van consumenten.

Innoveer mee Creëer samen met ons de toekomst van de voedingssector: word onderdeel van het EIT Food netwerk om samen de voedingssector te veranderen: •

Word partner van EIT Food

Bezoek onze evenementen

Neem deel aan onze cursussen

Ontdek EIT Food in België op: www.eitfood.eu / clcwest@eitfood.eu

Spannende kookwedstrijd voor jongeren Meer dan 20 leerlingen van 5 verschillende scholen uit Leuven streden mee voor de titel ‘Masterchef Junior’. Een spannende kookwedstrijd voor jongeren met veel aandacht voor gezonde en duurzame voeding. De jonge chefs kregen in totaal 2 uur om hun gerechten voor te bereiden maar kregen eerst van 2 voedingsexperts en vegan Chef-kok Pieter-Jan Lint te horen wat gezonde en duurzame voeding nu precies inhoudt. Daarna gingen ze aan de slag om de jury twee topgerechten voor te schotelen waaronder één vegan gerecht, telkens met lokale, biologische ingrediënten. Masterchefs Kenny Bernaerts, Pieter-Jan Lint en Kwinten De Paepe moesten proeven. “Het was een zeer moeilijke beslissing om het beste gerecht te kiezen want we waren echt onder de indruk”, aldus Kenny Bernaerts.

Op weg naar een circulaire verpakkingseconomie Het oplossen van complexe problemen rond verpakkingsafval vraagt om een systematische aanpak. Een 1e stap in dit proces is het analyseren van de huidige situatie en het formuleren van een gezamenlijke visie voor een circulaire verpakkingseconomie. Samen met belanghebbende in en buiten ons netwerk hebben we de barrières ontdekt die ons momenteel tegenhouden en gaan we de komende tijd een co-creatie proces in om met revolutionaire oplossingen te komen. Partners zoals Danone, Bosch-packaging en de Universiteit Lund praten in een door EIT Food geproduceerde documentaire openhartig over dit delicate onderwerp en motiveren om gezamenlijk het verschil te gaan maken. De documentaire kan worden bekeken op https://youtu.be/3brOea_fu0M.

EIT Food is supported by the EIT a body of the European Union


ADVERTORIAL

Hoe Le Pain Quotidien in de toekomst nog meer wil focussen op eenvoud en authenticiteit Het concept van Le Pain Quotidien, opgericht in 1990, is onveranderd gebleven: een ambachtelijke bakkerij en eetzaak met focus op eenvoud, authenticiteit en gemeenschappelijkheid. Het concept sloeg destijds meteen aan en breidde zich snel uit. Als we alleen naar België kijken: vandaag is Le Pain Quotidien aanwezig met 33 restaurants (in quasi alle grote steden) en stelt het hier 660 mensen te werk. Die reis richting eenvoud wil Alain Coumont, de visionaire geest, verderzetten. Ten eerste door nieuwe ambities op tafel te leggen wat het aanbod betreft: tegen 2022 wil het bedrijf het assortiment vegetarische en veganistische producten significant verhogen en tegelijkertijd het gebruik van plastic en verpakkingen gevoelig verlagen. In België is vandaag het volledige drankenaanbod biologisch. Ook 80 procent van de producten in de bakkerij is biologisch, net als 25 procent van het ontbijtaanbod – ongeveer 45 procent van de gasten kiest trouwens voor de biologische optie in dit segment. Als je alle bakkerijproducten, lunch- en ontbijtitems samenneemt kom je op een gemiddelde van 60

procent vegetarisch. Maar alles kan beter. Ook in de strijd tegen voedselverspilling wil Le Pain Quotidien een krachtige stem laten horen. Hiervoor zit het bedrijf in België in een testfase met Too Good to Go, een community van intussen zo’n 850.000 zogenaamde Food Waste Warriors, die terecht kunnen bij 2.768 partners in België (waaronder dus Le Pain Quotidien) die actief voedselverspilling willen tegengaan en op die manier jaarlijks 1,3 miljoen maaltijden redden.

Excelleren in eenvoud Die ambities in termen van maatschappelijk verantwoord ondernemen komen niet zomaar aanwaaien, maar zitten al sinds het prille begin in het DNA van Le Pain Quotidien ingebakken. Zo was in 1998 al 100 procent van het broodaanbod afkomstig van biologische landbouw. Datzelfde jaar werden frisdranken uit het concept geweerd en werden de eerste vegetarische menu’s gelanceerd. Ook 2011 was een cruciaal jaar op gebied van MVO met de lancering van de eerste veganistische menu’s.

Het verhaal van het Belgische Le Pain Quotidien is ongezien: 30 jaar geleden begonnen als ‘broodnodig’ idee in de Brusselse Dansaertstraat, telt de keten vandaag wereldwijd 270 restaurants in 17 landen. Maar hoe blijf je na 30 jaar nog relevant? Heel eenvoudig: door nieuwe ideeën te ontwikkelen én nog meer ‘back to basics’ te gaan. In 2019 werd trouwens de eerste veganistische croissant door Le Pain Quotidien gelanceerd, wat de organisatie in Frankrijk een onderscheiding opleverde van PETA (People for the Ethical Treatment of Animals). Gezonde ingrediënten voor mens en planeet: daar komt het bij de organisatie in de eerste plaats op neer. Heel wat van die maatregelen komen voort uit wat misschien wel dé rode draad is binnen Le Pain Quotidien: het streven naar eenvoud en naar ‘back tot basics’. Door onnodige tussenschakels en -personen te vermijden en rechtstreeks met producenten en leveranciers samen te werken, door organisch te werken en door onbewerkte, traditionele producten aan te bieden. Zo werkt Le Pain Quotidien al jarenlang rechtstreeks samen met Les Moulins Majoub, een familiebedrijf dat al 20 jaar op ambachtelijke wijze olijfolie produceert. Ook door gewoon de seizoenen te volgen maakt het bedrijf het verschil: het menu in Le Pain Quotidien wordt aangepast op basis van het seizoen. Zelfs als dat betekent dat er een bestseller tijdelijk van de kaart moet verdwijnen, simpelweg omdat die off season is. Die eenvoud zat trouwens al in het oorspronkelijke concept van Alain Coumont, de visionaire oprichter van Le Pain Quotidien: hij wilde via een bakkerij en vegetarisch

restaurant het beste biologische brood aanbieden via eenvoudige en smakelijke recepten, bereid met gezonde ingrediënten en volgens traditionele methoden.

Trouw blijven aan de basiswaarden Naast ‘eenvoud’ hanteerde Alain Coumont nog drie andere hoofdwaarden: ‘kwaliteit’ (het zoeken naar de beste ingrediënten en productiewijze), ‘gezelligheid’ (fraai ingerichte restaurants die inzetten op thuissfeer en delen door de mensen te laten plaatsnemen aan gemeenschappelijke tafels), ‘authenticiteit’ (organische sourcing, een honderd procent transparant proces, en inachtneming van de seizoenen). Le Pain Quotidien houdt al dertig jaar vast aan die vier hoofdwaarden, maar is in de loop der jaren uiteraard geëvolueerd om aan consumentenverwachtingen en -trends tegemoet te komen (of die zelf te lanceren). Kortom, enerzijds is Le Pain Quotidien al jarenlang zijn basiswaarden trouw gebleven (met alle succes van dien), maar anderzijds beseft het bedrijf dat evolueren en de vinger aan de pols van de tijd houden een absolute must is om in deze snel veranderende wereld een culinair baken te blijven. Alvast tot 2022 kan je er als consument zeker van zijn dat je broodje – in de beste omstandigheden – gebakken is.

Profile for Smart Media Agency | Fokus

Fokus Agri & Food