Skip to main content

MUNICIPALITY SHEKI

Page 1

Newspaper Municipality of Sheki No 02.2009:Layout 1 23.10.2010 20:47 Page 1

ХОЪАЛЫ СОЙГЫРЫМЫНДАН 17 ИЛ ЮТДЦ Бizim ali vяzifяmiz, mяqsяdimiz iшьal olunmuш torpaqlarы azad etmяk, Azяrbaycanыn яrazi bцtюvlцyцnц bяrpa etmяk vя yerlяrindяn didяrgin dцшmцш soydaшlarыmыzы юz yurdlarыna qaytarmaqdыr. HЕЙДЯР ЯЛИЙЕВ

Ш ШЯ ЯК КИ И

МЯН ЙАНМАСАМ, СЯН ЙАНМАСАН, НЕЪЯ ЧЫХАР ГАРАНЛЫГЛАР АЙДЫНЛЫЬА?!

Б БЯ ЯЛ ЛЯ ЯД ДИИЙ ЙЙ ЙЯ ЯС СИИ n ne ew ws sp pa ap pe er r № 02 (58), Феврал 2009

о оф ф

S SH HE EK K II

M MU UN N II C C II P PA AL L II T TY Y

Шяки Бялядиййясинин органы

w w w.s heki.belediy yes i. name

1988-1993-ъц ИЛЛЯРДЯ ЕРМЯНИСТАНЫН АЗЯРБАЙЪАНА ЩЯРБИ ТЯЪАВЦЗЦНЦН НЯТИЪЯЛЯРИ Азярбайъанын ишьал олунмуш яразиляри Даьлыг Гарабаь Яразиси - 4 388 км2 Ящалиси - 189 085 Ермяниляр - 145 450 (76,9%) Азярбайъанлылар - 40 688 (21,5%) Руслар - 1 922 (1,0%) Диэярляри - 1 025 (0,6%) Шуша Яразиси - 289 км2 Ящалиси - 20 579 Азярбайъанлылар - 19036 (92,5%) Ермяниляр - 1 377 (6,7%) Ишьал тарихи - 1992, 8 май Ятраф районлар Ишьал тарихи Ящалиси Лачын - 1992, 18 май - 66 646 Кялбяъяр - 1993, 2 апрел - 61 947 Аьдам - 1993, 23 ийул - 145 359 Фцзули - 1993, 23 август - 106 543 Ъябрайыл - 1993, 23 август - 62 519 Губадлы - 1993, 31 август - 31 619 Зянэилан - 1993, 29 октйабр - 36 335 Гейд: Ермянистанла вя ишьал олунмуш яразилярля щямсярщяд йашайыш мянтягяляриндян олан ящалинин сайы - 128 199 Тяъавцзцн гурбанлары Щялак оланлар - 20 000 Ялил оланлар - 50 000 Иткин дцшянляр - 4 866 Даьынтылар вя зийанлар Йашыйыш мянтягяляри - 900 Евляр - 130 939 Иътимаи биналар - 7 000 Мяктябляр - 1 025 Ушаг баьчалыры - 855 Сящиййя оьаглары - 798 Китабханалар - 927 Мябядляр - 44 Мясъидляр -9 Тарихи йерляр -9 Тарихи абидяляр вя музейляр - 464 Музей експонатлары - 40 000 Сянайе вя кянд тясяррцфаты обйектляри - 2 389 Автомобил йоллары - 5 198 км Кюрпцляр - 348 Су хятляри - 7 568 км Газ хятляри - 2 000 км Електрик хятляри - 76 940 км Мешяляр - 280 000 ща Мящсулдар торпаглар - 1000 000 ща Ирригасийа системляри - 1 200 км Дяймиш зийанын цмуми мябляьи тяхминян 60 милйард АБШ долларындан чохдур. Мялуматлар вя хяритя Aзярбайъан Rеспубликасынын Qачгынларын вя Mяъбури Kючкцнлярин Ишляри Цзря Dювлят Kомитясинин интернет сайтындан эютцрцлцб

ТЯБРИК

Азярбайъанда олан гачгын, мяъбури кючкцн вя “гачгын” статусу алмаг ниййятиндя олан шяхсляр - Ермянистандан олан гачгынлар- 250 000 - Ишьал едилмиш яразилярдян олан мяъбури кючкцнляр - 686 586 - Ащыска (Мясщяти) тцркляри

- 50 000

- “Гачгын” статусу алмаг ниййятиндя олан, сыьынаъаг ахтаран шяхсляр - 3 000 Ъями: - 989 586

ЕДИРИК!

ZИЙА YУСИФЗАДЯ "ШЮЩРЯТ" ОРДЕНИНЯ ЛАЙИГ ЭЮРЦЛДЦ З.М.Йусифзадя Азярбайъан Prezidentи Иlham Яliyevин Сярянъамы иля Республикамызда milli tяhlцkяsizlik sahяsi цzrя kadrlarыn yetiшdirilmяsindя эюстярдийи xidmяtlяrinя gюrя "Шюhrяt" ordeni ilя tяltif edilиб. Эeneral-leytenant Ziya Yusifzadя 19801986-cы illяrdя Azяrbaycan SSR Dюvlяt Tяhlцkяsizlik Komitяsinin sяdri вязифясидя ишляйиб. Щazыrda ися о, MTN Akademiyasыnыn rяisidir. Хатырладаг ки, Зийа Мяммядиййя оьлу Йусифзадя 1929-ъу илдя Шякидя анадан олуб. 1956-cы ildя Azяrbaycan SSR DTK-ya hяqiqi hяrbi xidmяtя qяbul olunуб. DTK-da fяaliyyяt gюstяrdiyi mцddяtdя mцxtяlif orden vя dюш niшanlarы ilя tяltif едилиб. 1977-ci ildя generalmayor, 1984-cц ildя general-leytenant hяrbi rцtbяsi alыб. О, щям дя Azяrbaycan Respublikasы Prezidentinin 25 mart 2004-cц il tarixli Sяrяncamы ilя "Azяrbaycan Bayraьы" ordeni ilя tяltif олунуб.

Ишьал едилмиш яразилярдя олан Ермянистан щярби гцввяляри Танк - 316 АЪМ - 324

Артиллерийа - 322 Шяхси щейят - 40 000

Ишьал едилмиш яразиляря ганунсуз кючцрцлян ящали Даьлыг Гарабаь - 8 500 Лачын - 13 000 Кялбяъяр - 700 Зянэилан - 520 Ъябрайыл - 280 Ъями: - 23 000

Гачгын вя мяъбури кючкцнлярин мцвяггяти мяскунлашмамянтягяляри Мяъбури кючкцн чадыр дцшярэяляри Ишьал олунмуш яразиляр Ишьал сярщяд хятляри Кечмиш Азярбайъан ССР, ДГМВ-нин инзибати сярщяди

ERMЯNИLЯRИN XOCALЫDA TЮRЯTDИKLЯRИ QANLЫ HADИSЯLЯR CЯZASЫZ QALMAMALЫDЫR Bu sюzlяri "Bakы - Иslam mяdяniyyяtinin paytaxtы-2009" Mяdяniyyяt ilinin aчыlышы mцnasibяtilя Azяrbaycana gяlmiш ИSESKOnun baш direktoru Яbdцlяziz bin Osman яlTцveycri demiшdir. ИSESKO-nun baш direktoru vurьulamышdыr ki, bцtцn beynяlxalq qurumlar belя faciяlяri tюrяdяnlяrя qarшы sяrt qяrarlar qяbul etmяli vя onlar beynяlxalq hцquq prinsiplяrini яsas tutaraq iшьal olunmuш torpaqlarыn azad edilmяsinя sяy gюstяrmяlidirlяr. Biz ИSESKO olaraq Azяrbaycan torpaqlarыnыn iшьalыnы qяti шяkildя pislяyirik. Иnanыrыq ki, iшьal olunmuш Azяrbaycan torpaqlarы yaxыn vaxtlarda azad edilяcяkdir.


Newspaper Municipality of Sheki No 02.2009:Layout 1 23.10.2010 20:47 Page 2

сящ.2

ØßÊÈ ÁßËßÄÈÉÉßÑÈ

№ 02 (58), Феврал 2009

БЯХТИЙАР ВАЩАБЗАДЯ Azяrbaycan xalqыna aьыr itki цz vermiшdir. Mцasir Azяrbaycanыn gюrkяmli шairi, dramaturq vя яdяbiyyatшцnasы, SSRИ vя Azяrbaycan Dюvlяt mцkafaтlarы laureatы, xalq шairi, яmяkdar incяsяnяt xadimi, Azяrbaycan Milli Elmlяr Akademiyasыnыn hяqiqi цzvц, filologiya elmlяri doktoru, professor, Azяrbaycan Respublikasы Prezidentinin fяrdi tяqaцdчцsц Bяxtiyar Mahmud oьlu Vahabzadя 2009-cu il fevralыn 13-dя юmrцnцn 84-cц ilindя vяfat etmiшdir.

Bяxtiyar Vahabzadя 1925-ci il avqust ayыnыn 16-da Шяki шяhяrindя anadan olmuшdur. O, 1934-cц ildя ailяsi ilя birlikdя Bakыya kючmцш vя burada orta mяktяbi bitirdikdяn sonra 1942-ci ildя Azяrbaycan Dюvlяt Universitetinin filologiya fakцltяsinя daxil olmuшdur. Bяxtiyar Vahabzadя 1947-ci ildя universiteti, 1950-ci ildя isя onun aspiranturasыnы bitirmiшdir. O, 1950-ci ildяn etibarяn Azяrbaycan Dюvlяt Universitetindя mцяllim, dosent vя professor vяzifяlяrindя чalышaraq, юmrцnцn yarыm яsrdяn artыq bir dюvrцnц юlkяmizdя tяhsilin inkiшafыna hяsr etmiшdir.

Bяxtiyar Vahabzadя 1951-ci ildя filologiya elmlяri цzrя namizяdlik, 1964-cц ildя doktorluq dissertasiyalarыnы mцdafiя etmiшdir. O, 1980-ci ildя Azяrbaycan Milli Elmlяr Akademiyasыnыn mцxbir цzvц, 2000-ci ildя isя hяqiqi цzvц seчilmiшdir. Mцasir Azяrbaycan яdяbiyyatыnыn яn parlaq simalarыndan olan Bяxtiyar Vahabzadя юz yaradыcыlыьы ilя bяdii fikrimizin zяnginlяшmяsindя mцhцm rol oynamышdыr. Bюyцk sюz ustasы xalqыmыzыn yцzillяr boyu tяшяkkцl tapmыш yцksяk milli-mяnяvi dяyяrlяrinin qorunmasы, adяt-яnяnяlяrimizin yaшadыlmasы naminя altmыш

ildяn artыq bir mцddяt яrzindя yorulmadan yazыb yaratmышdыr. O, azяrbaycanчыlыq mяfkurяsi ilя dяrindяn baьlы olan vя milli юzцnцdяrkя чaьыran чoxsaylы яsяrlяri ilя яdяbiyyatыmыzыn inkiшafыna dяyяrli tюhfяlяr vermiшdir. Azяrbaycan xalqыnыn tarixinin qяdim dюvrlяrdяn bяri mцxtяlif mяrhяlяlяrindя baш vermiш hadisяlяr, bюyцk шяxsiyyяtlяrin parlaq simalarы ustad sяnяtkarыn diqqяt mяrkяzindя dayanыrdы. Azяrbaycan poeziyasыnda vяtяndaшlыq ruhunun qцvvяtlяnmяsindя vя sяnяtkarlыq imkanlarыnыn geniшlяnmяsindя Bяxtiyar Vahabzadяnin mцstяsna xidmяtlяri vardыr. Dilimizin poetik imkanlarыndan mяharяtlя bяhrяlяnяn шair fяlsяfi mяzmunlu lirikanыn gюzяl nцmunяlяrini yaratmaьa mцvяffяq olmuшdur. Mяnяvi ucalыq, dцnya vя zaman, tяbiяt vя insan hяyatыnыn mяnasы haqqыnda dцшцncяlяrlя zяngin poeziyasы яdяbi ictimaiyyяt tяrяfindяn daim rяьbяtlя qarшыlanmышdыr. Шairin dяrin lirizmi ilя sяciyyяlяnяn sюzlяrinя чoxsaylы mahnыlar bяstяlяnmiшdir. Bяxtiyar Vahabzadяnin tariximizin bir чox hadisяlяrini canlandыran dram яsяrlяrinin gяnc nяslin tяrbiyяsindя bюyцk rolu olmuшdur. Mцasir hяyatdakы ziddiyyяtlяrin, qarшыdurmalarыn vя mяnяvi sarsыntыlarыn tяsviri ilя yanaшы, yцksяk, pak vя цlvi hisslяrin tяrяnnцmц Vahabzadя dramaturgiyasыnda bюyцk mяharяtlя tяcяssцmцnц tapmышdыr. Onun pyeslяri Azяrbaycan vя elяcя dя xarici юlkя

teatrlarыnыn sяhnяlяrindя uьurla tamaшaya qoyulmuш, mцяllifinя geniш шюhrяt gяtirmiшdir. Bяxtiyar Vahabzadя hяm dя tяdqiqatчы alim kimi Azяrbaycan elmi qarшыsыnda xidmяtlяr gюstяrmiшdir. Шifahi яdяbi irsimizin, klassik vя mцasir Azяrbaycan яdяbiyyatыnыn юyrяnilmяsi sahяsindя axtarышlarыnыn bяhrяsi olan яsяrlяrini elmi ictimaiyyяt hяmiшя dяrin maraqla qarшыlamышdыr. Azяrbaycan dilinin saflыьы, tяmizliyi vя zяnginlяшmяsi uьrunda mцbarizя Bяxtiyar Vahabzadя yaradыcыlыьыnыn mцhцm istiqamяtlяrindяn birini tяшkil etmiшdir. Bяxtiyar Vahabzadя яdяbi vя elmi yaradыcыlыьы pedaqoji fяaliyyяtlя uьurla яlaqяlяndirяrяk, uzun illяr Bakы Dюvlяt Universitetinin professoru kimi Azяrbaycanda yцksяk ixtisaslы kadrlarыn hazыrlanmasыna tюhfяlяr vermiшdir. Шairin яsяrlяri bir sыra dillяrя tяrcцmя edilяrяk nяшr olunmuшdur. Onun bяdii tяrcцmяlяri sayяsindя isя Azяrbaycan oxucusu dцnya poeziyasыnыn nцmunяlяri ilя yaxыndan tanыш olmaq imkanы яldя etmiшdir. Bяxtiyar Vahabzadя

respublikamыzыn hцdudlarыndan uzaqlarda юlkяmizi layiqincя tяmsil edяrяk, milli mяdяniyyяtimizin tяbliьi vя яdяbi irsimizin dцnyada tanыdыlmasы naminя qцvvя vя bacarыьыnы яsirgяmяmiшdir. Bяxtiyar Vahabzadяnin ictimai-siyasi fяaliyyяti dя zяngin vя tяqdirяlayiq olmuшdur. Bir neчя чaьыrыш Azяr-baycan Respublikasы Ali Sovetinin vя Milli Mяclisinin deputatы seчilmiш Bяxtiyar Vahabzadя xalqыmыzыn hяyatыnыn яn чяtin vя mцrяkkяb anlarыnda baш verяn taleyцklц hadisяlяrя mцnasibяtdя яsl vяtяnpяrvяr ziyalы mюvqeyi nцmayiш etdirmiшdir. Bяxtiyar Vahabzadяnin яdяbi-elmi vя ictimai fяaliyyяti yцksяk qiymяtlяndirilmiшdir. O, bir sыra orden vя medallara, o cцmlяdяn Azяrbaycan Respublikasыnыn ali dюvlяt tяltifi olan "Иstiqlal" ordeninя layiq gюrцlmцшdцr. Gюrkяmli яdib, mahir pedaqoq, tanыnmыш ictimai xadim vя sяmimi insan Bяxtiyar Vahabzadяnin iшыqlы xatirяsi xalqыmыzыn qяlbindя hяmiшя yaшayacaqdыr. Allah rяhmяt elяsin!

Иlham Яliyev, Artur Rasizadя, Oqtay Яsяdov, Ramiz Mehdiyev, Elчin Яfяndiyev, Hacыbala Abutalыbov, Fatma Abdullazadя, Mahmud Kяrimov, Misir Mяrdanov, Яbцlfяs Qarayev, Nizami Cяfяrov, Abel Mяhяrrяmov, Anar Rzayev, Fikrяt Qoca, Чingiz Abdullayev, Иsa Hцseynov, Balaш Azяroьlu, Qыlman Иlkin, Gцlhцseyn Hцseynoьlu, Sюhrab Tahir, Nяriman Hяsяnzadя, Яkrяm Яylisli, Vaqif Sяmяdoьlu, Sabir Rцstяmxanlы, Mюvlud Sцleymanlы, Zяlimxan Yaqub, Nailя Vяlixanlы, Aьamusa Axundov, Bяkir Nяbiyev

АЛЛАЩ РЯЩМЯТ ЕЛЯСИН Назим Ибращимов башда олмагла Шяки Шящяр Иъра Щакимиййяти башчысы апаратынын коллективи, SSRИ vя Azяrbaycan Dюvlяt mцkafaтlarы laureatы,xalq шairi, яmяkdar incяsяnяt xadimi, Azяrbaycan Milli Elmlяr Akademiyasыnыn hяqiqi цzvц, filologiya elmlяri doktoru, professor БЯХТИЙАР ВАЩАБЗАДЯНИН вяфатындан кядярляндийини билдирир вя мярщумун аилясиня дярин щцзнля баш саьлыьы верир. Шяки Район Мяркязи Хястяханасынын Ъярращиййя шюбясинин мцдири Щикмят Аббасов вя “Шяки Бялядиййяси” гязетинин баш редактору Мурад Нябибяйов, Бакы шящяр 5 сайлы хястяхананын баш щякими Зийа Ясядова, язизи БЯХТИЙАР ВАЩАБЗАДЯНИН вяфатындан кядярляндиклярини билдирир вя дярин щцзнля баш саьлыьы верирляр. “Шяки” гязетинин коллективи, щямйерлимиз, Азярбайъан халгынын бюйцк оьлу, xalq шairi, БЯХТИЙАР ВАЩАБЗАДЯНИН вяфатындан кядярляндийини билдирир вя мярщумун аилясиня дярин щцзнля баш саьлыьы верир.

Эцлназ Саламова башда олмагла Шяки Бялядиййясинин коллективи, SSRИ vя Azяrbaycan Dюvlяt mцkafaтlarы laureatы,xalq шairi, яmяkdar incяsяnяt xadimi, Azяrbaycan Milli Elmlяr Akademiyasыnыn hяqiqi цzvц, filologiya elmlяri doktoru, professor БЯХТИЙАР ВАЩАБЗАДЯНИН вяфатындан кядярляндийини билдирир вя мярщумун аилясиня дярин щцзнля баш саьлыьы верир.

Ядлиййя Назирлийи Ядлиййя Академийасынын проректору, щцгуг елмляри намизяди, Баш ядлиййя мцшавири Илщам Аббасов, xalq шairi, Azяrbaycan Milli Elmlяr Akademiyasыnыn hяqiqi цzvц, filologiya elmlяri doktoru, professor БЯХТИЙАР ВАЩАБЗАДЯНИН вяфатындан кядярляндийини билдирир вя мярщумун аилясиня дярин щцзнля баш саьлыьы верир.

Азярбайъан Дювлят Игтисад Университети, Маэистр щазырлыьы мяркязинин рящбяри Щясян Исрафилов, xalq шairi, Azяrbaycan Milli Elmlяr Akademiyasыnыn hяqiqi цzvц, filologiya elmlяri doktoru, professor БЯХТИЙАР ВАЩАБЗАДЯНИН вяфатындан кядярляндийини билдирир вя мярщумун аилясиня дярин щцзнля баш саьлыьы верир.

Фирядун Ибращимов башда олмагла Шяки Шящяр Тящсил Шюбясинин коллективи, SSRИ vя Azяrbaycan Dюvlяt mцkafaтlarы laureatы,xalq шairi, Azяrbaycan Milli Elmlяr Akademiyasыnыn hяqiqi цzvц, filologiya elmlяri doktoru, professor БЯХТИЙАР ВАЩАБЗАДЯНИН вяфатындан кядярляндийини билдирир вя мярщумун аилясиня дярин щцзнля баш саьлыьы верир.

Ъ.Ъаббарлы адына “Азярбайъанфилм” киностудийасынын директор мцавини Азяр Гулийев вя фотографы Бабяк Гулийев, xalq шаири, professor БЯХТИЙАР ВАЩАБЗАДЯНИН вяфатындан кядярляндиклярини билдирир вя мярщумун аилясиня дярин щцзнля баш саьлыьы верирляр.

Мурад Нябибяйов, Намиг Ъаббарзадя, Айдын Щаъыйев вя Пянащ Хялилов, Рамазан Гаффарова, атасы БАЙРАМЯЛИ ЙУСИФ ОЬЛУНУН вяфатындан кядярляндиклярини билдирир вя дярин щцзнля баш саьлыьы верирляр.

Шяki regional яdliyyя шюbяsinin rяisi Рящман МЯММЯДОВ вя шюбянини ямякдашлары, xalq шairi, яmяkdar incяsяnяt xadimi, Azяrbaycan Milli Elmlяr Akademiyasыnыn hяqiqi цzvц, filologiya elmlяri doktoru, professor БЯХТИЙАР ВАЩАБЗАДЯНИН вяфатындан кядярляндийини билдирир вя мярщумун аилясиня дярин щцзнля баш саьлыьы верирляр. Аьдам сакини, Гарабаь мцщарибяси ветераны Щаъы Якбяр Рцстямов, xalqын севимлиси, professor БЯХТИЙАР ВАЩАБЗАДЯНИН вяфатындан кядярляндийини билдирир вя мярщумун аилясиня дярин щцзнля баш саьлыьы верир. Мурад Нябибяйов, Акиф Салам вя Натиг Бабайев, Акиф Саламова, дайысы БАЙРАМЯЛИ ГАФФАРОВУН вяфатындан кядярляндиклярини билдирир вя дярин щцзнля баш саьлыьы верирляр. Мурад Нябибяйов вя Намиг Ъаббарзадя,Якбяр Хялилова, гайнатасы НУРУ МЕЩДИЙЕВИН вяфатындан кядярляндиклярини билдирир вя мярщумун аилясиня дярин щцзнля баш саьлыьы верирляр.

Шяки Бялядиййясинин коллективи, Мяктябли вя тялябя иашясинин баш директору Илщам Щаъыйевя, ямиси БАЙРАМЯЛИ ГАФФАРОВУН вяфатындан кядярляндийини билдирир вя мярщумун аилясиня дярин щцзнля баш саьлыьы верир. Шяки Бялядиййясинин коллективи, бялядиййянин цмуми шюбясинин мцдири Сяйалы Абдуллайевайа, баъысы СУРЯ ИДРИСОВАНЫН вяфатындан кядярляндийини билдирир вя мярщумун аилясиня дярин щцзнля баш саьлыьы верир. Шяки Бялядиййясинин коллективи, бялядиййя цзвц Етибар Нурийевя, гайнатасы ЭЦЛМЯММЯД МЯММЯДОВУН вяфатындан кядярляндийини билдирир вя мярщумун аилясиня дярин щцзнля баш саьлыьы верир. Шяки Бялядиййясинин коллективи, бялядиййянин мцщасиби Шярафят Исмайыловайа, гардашы НОВРУЗУН вяфатындан кядярляндийини билдирир вя мярщумун аилясиня дярин щцзнля баш саьлыьы верир.


Newspaper Municipality of Sheki No 02.2009:Layout 1 23.10.2010 20:47 Page 3

№ 02 (58), Феврал 2009

сящ.3

ØßÊÈ ÁßËßÄÈÉÉßÑÈ

ШЯKИDЯ XALQ ШAИRИ BЯXTИYAR VAHABZADЯNИN XATИRЯSИNЯ HЯSR OLUNMUШ SИLSИLЯ TЯDBИRLЯR KEЧИRИLЯCЯKDИR

B.M.VAHABZADЯNИN XATИRЯSИNИN ЯBЯDИLЯШDИRИLMЯSИ HAQQЫNDA AZЯRBAYCAN RESPUBLИKASЫ PREZИDENTИNИN SЯRЯNCAMЫ Azяrbaycan яdяbiyyatыnыn gюrkяmli nцmayяndяsi xalq шairi Bяxtiyar Mahmud oьlu Vahabzadяnin xatirяsini яbяdilяшdirmяk mяqsяdi ilя qяrara alыram: Bakы Шяhяr Иcra Hakimiyyяti Bakы шяhяrindя kцчяlяrdяn birinя Bяxtiyar Vahabzadяnin adыnыn verilmяsini vя Bяxtiyar Vahabzadяnin yaшadыьы binaya (Иstiqlaliyyяt kцчяsi, 9) xatirя lюvhяsinin vurulmasыnы tяmin etsin. Шяki Шяhяr Иcra Hakimiyyяti Шяki шяhяrindя kцчяlяrdяn birinя Bяxtiyar Vahabzadяnin adыnыn verilmяsini vя Шяki шяhяrindя Bяxtiyar Vahabzadяnin bцstцnцn ucaldыlmasыnы tяmin etsin. 3. Azяrbaycan Respublikasыnыn Nazirlяr Kabineti: 3.1. tяhsil sistemindя filologiya ixtisasы цzrя tяhsil alan tяlяbяlяr цчцn Bяxtiyar Vahabzadя adыna tяqaцdцn tяsis edilmяsini tяmin etsin; 3.2. Шяki шяhяrinin orta mяktяblяrindяn birinя Bяxtiyar Vahabzadяnin adыnыn verilmяsini tяmin etsin; 3.3. bu Sяrяncamdan irяli gяlяn digяr mяsяlяlяri hяll etsin. Иlham Яliyev, Azяrbaycan Respublikasыnыn Prezidenti Bakы шяhяri, 19 fevral 2009-cu il.

Xalq шairi Bяxtiyar Vahabzadяnin xatirяsi onun anadan olduьu Шяki шяhяrindя silsilя tяdbirlяrlя geniш anыlacaqdыr. Шairin xatirяsinin яbяdilяшdirilmяsi ilя baьlы Prezident Иlham Яliyevin 2009-cu il 19 fevral tarixli Sяrяncamыnыn icrasы ilя baьlы tяшkilat komitяsi yaradыlmыш, tяdbirlяr planы tяsdiq edilmiшdir. Tяшkilat komitяsinin цzvц, шяhяr icra hakimiyyяti baшчыsыnыn tяhsil, sяhiyyя, mяdяniyyяt цzrя mцavini Zяrinя Cavadova bildirmiшdir ki, dюvlяt baшчыsыnыn imzaladыьы bu Sяrяncam hяr bir шяkilinin цrяyincя olmuшdur. Mцasir Azяrbaycan яdяbiyyatыnыn яn parlaq simalarыndan biri olan Bяxtiyar Vahabzadяnin yaradыcыlыьы bяdii fikrimizin zяnginlяшmяsindя mцhцm rol oynamышdыr. O, Vяtяnя, doьulduьu yerя, soya baьlы bir insan idi. Шair anadan

XOCALЫ FACИЯSИNИN ИLDЮNЦMЦ ИLЯ BAЬLЫ ANMA MЯRASИMLЯRИ KEЧИRИLИR

olduьu yurdu - Шяkini чox sevirdi. Yaratdыьы hяr bir яsяrdя Шяkiyя xas olan kolorit, iti vя aьыllы zяka, dяrin dцшцncя юzцnц gюstяrirdi. Tяdbirlяr planыna яsasяn, Шяki шяhяrindя kцчяlяrdяn birinя, tяhsil ocaьыna B.Vahabzadяnin adыnыn verilmяsi vя bцstцnin ucaldыlacaьы yerin mцяyyяnlяшdirilmяsi ilя baьlы tяkliflяr hazыrlanmalы, tarix-diyarшцnaslыq muzeyindя mцvafiq guшя yaradыlmalы, ali vя orta ixtisas mяktяblяrindя шairin hяyat vя yaradыcыlыьыna hяsr olunmuш elmi-nяzяri konfranslar, orta mяktяblяrdя inшa yazы mцsabiqяlяri keчirilmяlidir. Bundan яlavя, avqustda Шяkidя Bяxtiyar Vahabzadяnin xatirяsinя hяsr olunmuш "poeziya gцnц"nцn keчirilmяsi, yerli televiziya vя qяzetlяrdя шairin zяngin elmi-nяzяri irsinin tяbliьinя hяsr olunmuш materiallarыn verilmяsi vя digяr tяdbirlяr planlaшdыrыlыr.

BЯLЯDИYYЯLЯR CЯMИYYЯTDЯ LAYИQLИ YER TUTMAЬA NAИL OLMUШLAR Martыn 2-dя "Azяrbaycan bяlяdiyyя sistemi: reallыqlar vя problemlяr mцstяvisindя" mюvzusunda "dяyirmi masa" keчirilmiшdir. "ELS" Mцstяqil Araшdыrmalar Mяrkяzinin tяшkil etdiyi bu tяdbirin mяqsяdi bяlяdiyyяlяrin mюvcud vяziyyяti, problemlяri, onlarы yaradan sяbяblяri araшdыrmaq, чыxыш yollarыnы mцzakirя etmяk olmuшdur. Mяrkяzin rяhbяri Иradя Yaqubova keчirdiklяri monitorinqin nяticяlяrini aчыqlamыш, ekspert Vцqar Tofiqli Azяrbaycanda bяlяdiyyяlяrin real vяziyyяti vя iqtisadi inkiшaf problemlяri barяdя mяlumat vermiшdir.

Bяшяriyyяt tarixinin яn dяhшяtli terror hadisяlяrindяn olan Xocalы faciяsinin on yeddinci ildюnцmц ilя baьlы Шяki Шяhяr Иcra Hakimiyyяtinin xцsusi tяdbirlяr planыna uyьun olaraq, ali, orta ixtisas vя цmumtяhsil mяktяblяrindя, mяdяniyyяt ocaqlarыnda, ayrы-ayrы яmяk kollektivlяrindя anma mяrasimlяri, яdяbibяdii gecяlяr, konfranslar,

sяrgi vя guшяlяr tяшkil olunмуш, sяnяdli vя bяdii filmlяr nцmayiш etdirilмишдир. Tяdbirlяrdя faciяnin mahiyyяti vя acы nяticяlяri bir daha xatыrlanмыш, ermяnilяrin xalqыmыza qarшы hяyata keчirdiyi tяcavцzkar iшьalчыlыq siyasяti qяtiyyяtlя pislяnмишдир. Fevralыn 26-da rayonun bцtцn tяhsil mцяs-

sisяlяrindя ilk dяrslяr Xocalы soyqыrыmыna hяsr olunмушдуr. Bunларdan башга, hяmin gцn rяsm qalereyasыnda faciяnin dяhшяtlяrini яks etdirяn sяrgi tяшkil olunмуш, rayonda mяskunlaшmыш xocalыlara yardыm paylanмыш, цmumrayon anma mяrasimi keчirilлмишдиr. Ш.Б.

ЙАЬЫЛАРЫ ГОЙМА ЙУРДА Командир оьлум Мяммяд Мусайа. Йаьылары гойма йурда! Башым уъа олсун бурда.

Ящмяд Муса, Ашагы Шабалыд кянди Учалт елляр,байраьыны! Кяс дцшмянин габаьыны! Гору вятян торпаьыны,

Дцшмян чохду, саьда, солда, Вур галсынлар,йары йолда, Щяр бири эябярсин колда, Гудузлары гойма йурда! Башым уъа олсун бурда. Бир арзум вар, пярвярдиэар: Гялябямиз олсун бу бащар! Цряклярдя вар интизар, Аналар галмасын дарда! Башым уъа олсун бурда.

Чыxышlarda bildirilmiшdir ki, artыq 10 ildir ki, fяaliyyяt gюstяrяn bяlяdiyyяlяr юz iшlяrini mюvcud qanunvericiliyя uyьun quraraq cяmiyyяtdя layiqli yer tutmaьa nail olmuшlar. Lakin bununla belя problemlяr dя mюvcuddur. Onlarыn hяlli цчцn bяzi qanunlarda ciddi dяyiшikliklяr olunmalы, hяmчinin yeni normativ-hцquqi aktlar hazыrlanmalыdыr. Tяdbirdя bu il keчirilяcяk bяlяdiyyя seчkilяrinя dя toxunulmuш, bu seчkilяrin шяffaf vя demokratik keчirilmяsi цчцn qanunvericiliklя nяzяrdя tutulmuш шяraitin yaradыldыьы qeyd olunmuшdur. AzяrTAc

GЯNC ЯSGЯRLЯR VЯTЯNЯ SЯDAQЯT ANDЫ ИЧДИLЯR Шяki Sяrhяd Dяstяsindя gяnc яsgяrlяrin hяrbi andiчmя mяrasimi keчirilmiшdir. Шяxsi heyяtin, яsgяr valideynlяrinin iшtirakы ilя keчirilяn mяrasimdя яvvяlcя tяntяnяli marшыn sяdalarы altыnda salona hяrbi hissяnin Dюyцш Bayraьы gяtirilmiш, Dюvlяt Himni oxunmuшdur. Gяnc sяrhяdчilяri, onlarыn valideynlяrini яlamяtdar gцn mцnasibяtilя tяbrik edяn hяrbi hissяnin komandiri, polkovnikleytenant Rяшad Sadiqov hяrbi andыn hяr bir яsgяr цчцn doьma Vяtяninя sяdaqяtlя xidmяt etmяk, dюvlяt sяrhяdlяrinin toxunulmazlыьыnы tяmin etmяk, Vяtяn torpaьыnыn hяr qarышыnы gюz bяbяyi kimi qorumaq olduьunu vurьulamышdыr.

Rяшad Sadiqov яmin olduьunu bildirmiшdir ki, bu gцn Vяtяnя sяdaqяt andы iчяn gяnc яsgяrlяr чяtinliklяrя baxmayaraq, qarшыya qoyulmuш vяzifяni шяrяflя yerinя yetirяcяk, xalqыmыzыn azad vя firavan yaшamasы цчцn яlindяn gяlяni edяcяk, iчdiklяri hяrbi anda hяmiшя sadiq qalacaqlar. Чыxыш edяnlяr юlkяmizdя ordu quruculuьu sahяsindя hяyata keчirilяn tяdbirlяrdяn danышmыш, Sяrhяd Qoшunlarыnыn tяшkili vя formalaшmasыnda цmummilli liderimiz Heydяr Яliyevin xidmяtlяrini xцsusi qeyd etmiшlяr. Gяnc яsgяrlяr

vя onlarыn valideynlяri yaradыlmыш hяrtяrяfli шяraitя, mюhkяm nizam-intizama gюrя hяrbi hissя rяhbяrliyinя minnяtdarlыqlarыnы bildirmiшlяr. Xidmяtdя fяrqlяnяn яsgяr vя zabitlяr fяxri fяrman vя dюш niшanы ilя tяltif edilmiшlяr. Sonra gяnc яsgяrlяr salonun mяrkяzindя dцzцlяrяk, doьma Vяtяnimizin sяrhяdlяrini gюz bяbяyi kimi qoruyacaqlarыna, xalqыmыza sяdaqяtli olacaqlarыna and iчmiшlяr. Mяrasimdяn sonra valideynlяr шяxsi heyяtin mяiшяt vя yaшayыш шяraiti ilя tanыш olmuш, konsert proqramыnы izlяmiшlяr.


Newspaper Municipality of Sheki No 02.2009:Layout 1 23.10.2010 20:47 Page 4

сящ.4

№ 02 (58), Феврал 2009

ØßÊÈ ÁßËßÄÈÉÉßÑÈ

БАНК РЕСПУБЛИКА ШЯКИДЯ ШЯKИDЯ YENИ BANK FИLИALЫ FЯALИYYЯTЯ BAШLADЫ

"YENИ AZЯRBAYCAN" TЯШVИQAT QRUPUNUN BИR SЫRA BЮLGЯLЯR ЦZRЯ NЦMAYЯNDЯLЯRИ ЦЧЦN SEMИNARLAR KEЧИRИLMИШDИR Konstitusiyaya яlavяlяr vя dяyiшikliklяrlя baьlы цmumxalq sяsvermяsireferendumla baьlы "Yeni Azяrbaycan" tяшviqat qrupunun Шirvan bюlgяsi цzrя nцmayяndяlяri цчцn seminar-mцшavirяlяr keчirilmiшdыr. Fevralыn 3-ц vя 4-dя Иsmayыllы шяhяrindя "Yeni Azяrbaycan" tяшviqat qrupunun Шamaxы, Qobustan vя Иsmayыllы tяmsilчilяri цчцn, Qяbяlя шяhяrindя Шяki, Oьuz vя Qяbяlя nцmayяndяlяri цчцn, Zaqatala шяhяrindя isя Qax, Balakяn vя Zaqatala nцmayяndяlяri цчцn seminarlar keчirilmiшdir. "Yeni Azяrbaycan" tяшviqat qrupunun sяlahiyyяtli nцmayяndяsi, YAP Иcra katibinin mцavini Mцbariz

27 fevral 2009-cu il tarixdя Шяki шяhяrindя Bank Respublikanыn filialы aчыlmышdыr. Bu mцnasibяtlя keчirilяn mяrasimdя Bank Respublikanыn idarя heyяti sяdrinin mцavini Rяfail Qasыmov, Шяki Шяhяr Иcra Hakimiyyяti baшчыsыnыn iqtisadi mяsяlяlяr цzrя mцavini Firon Яliyev, filialыn mцdiri Anar Шяfaяtli чыxыш etmiшlяr. Natiqlяr regionlarda fяaliyyяt gюstяrяn

sahibkarlыq subyektlяrinin kredit ehtiyaclarыnыn юdяnilmяsindя belя qurumlarыn rolunu xцsusi vurьulamыш, юlkяmizdя sahibkarlыьыn inkiшafыna gюstяrilяn yцksяk dюvlяt qayьыsыndan danышmыш, kollektivя uьurlar arzulamышlar. Rяmzi qыrmыzы lent kяsildikdяn sonra tяdbir iшtirakчыlarы burada yaradыlan шяraitlя yaxыndan tanыш olmuшlar.

"BERLИN VOИCES" CAZ QRUPU ШЯKИ MUSИQИSEVЯRLЯRИNИN QONAЬЫ OLMUШDUR

Almaniyanыn Bakыdakы sяfirliyinin xяtti ilя Azяrbaycana gяlmiш "Berlin Voices" caz qrupu Шяki musiqisevяrlяrinin qonaьы olmuшdur. Шяhяr 4 nюmrяli uшaq musiqi mяktяbindя keчirilяn konsert proqramыndan яvvяl mяdяniyyяt vя turizm шюbяsinin mцdiri Aydыn Иbrahimxяlilov tяdbirin Azяrbaycanda Almaniya hяftяsi - "Almaniya ilя tanышlыq" чяrчivяsindя keчirildiyini bildirmiшdir. Qeyd etmiшdir ki, юlkяlяrimiz arasыnda mяdяniyyяt vя incяsяnяt sahяsindя яlaqяlяrin uьurla inkiшaf etmяsindя belя tяdbirlяrin яhяmiyyяti bюyцkdцr. Sяfirliyin nцmayяndяsi Krister Krauze isя konsertin tяшkilinя

gюstяrdiyi kюmяyя gюrя шяhяr rяhbяrliyinя minnяtdarlыьыnы bildirmiшdir. Qrupun ifa etdiyi bir-birindяn maraqlы musiqi nюmrяlяri tamaшaчыlar tяrяfindяn alqышlarla qarшыlanmышdыr. Konsert proqramыnыn sonunda шяhяr icra hakimiyyяtinin baшчыsы Nazim Иbrahimov qrupun цzvlяrinя Шяki musiqisevяrlяri adыndan minnяtdarlыьыnы bildirmiшdir. Sonda шяhяr rяhbяrliyi adыndan qonaqlara fяxri fяrman vя xatirя hяdiyyяlяri, eyni zamanda, Almaniya sяfirliyi adыndan шяhяr icra hakimiyyяtinin baшчыsыna xatirя hяdiyyяsi tяqdim edilmiшdir.

RABИTЯ XИDMЯTLЯRИNИN HЯCMИ ARTMЫШDЫR Dюvlяt Statistika Komitяsindяn bildirmiшlяr ki, cari ilin yanvarыnda telekommunikasiya vя poчt mцяssisяlяri tяrяfindяn яhaliyя vя tяsяrrцfat subyektlяrinя faktik qiymяtlяrlя 60,7 milyon manatlыq vя ya яvvяlki ilin mцvafiq dюvrцndяkindяn 7,9 faiz чox rabitя xidmяti gюstяrilmiшdir. Xidmяtlяrin 77,2 faizi bilavasitя яhali kateqoriyasыnы яhatя etmiшdir. Яldя olunmuш gяlirlяrin 67,7 faizi mobil telefon rabitяsinin payыna dцшmцшdцr. 2008-ci ilin yanvar ayы ilя mцqayisяdя bu nюv xidmяtlяrin mяblяьi 0,8 faiz artmышdыr. Rabitя xidmяtlяrinin hяcmi Abшeron iqtisadi rayonunda 5,9 faiz, Quba-Xaчmaz iqtisadi rayonunda 12,2 faiz, Daьlыq Шirvan iqtisadi rayonunda 13,6 faiz, Шяki-Zaqatala iqtisadi rayonunda 2,9 faiz, Aran iqtisadi rayonunda 9,7 faiz, Lяnkяran iqtisadi rayonunda 2,5 faiz, Gяncя-Qazax iqtisadi rayonunda 12,9 faiz artmышdыr.

Qurbanlы seminar-mцшavirяlяrdя Konstitusiyaya tяklif olunan яlavя vя dяyiшikliklяrin mahiyyяti barяdя яtraflы чыxыш etmiш, seчicilяr arasыnda maariflяndirmя iшinя xцsusi яhяmiyyяt verilmяsinin vacibliyini vurьulamышdыr. Geniш fikir mцbadilяsi шяraitindя keчirilmiш seminar-mцшavirяlяrdя "Yeni Azяrbaycan" tяшviqat qrupunun qarшыsыnda duran vяzifяlяr vя gюrцlяcяk iшlяr barяdя dя danышыlmышdыr. "Yeni Azяrbaycan" tяшviqat qrupunun vяkili, MM-in deputatы Fяttah Heydяrov, MM-in deputatы Hikmяt Atayev vя tяшviqat qrupunun digяr tяmsilчilяri seminar-mцшavirяlяrdя iшtirak etmiшlяr.

ШЯKИDЯ ИNVESTИSИYA KONFRANSЫ KEЧИRИLMИШDИR Azяrbaycan Иnvestisiya Шirkяti (AИШ) vя ABШ-ыn Beynяlxalq Иnkiшaf Agentliyinin (USAИD) birgя tяшkilatчыlыьы ilя martыn 3-dя Шяki Saray hotelindя "Шяki investisiya konfransы" adlы tяdbir keчirilmiшdir. Konfransda ШяkiZaqatala bюlgяsi rayonlarыnыn yerli iш adamlarы, xammal tяchizatчыlarы, habelя AИШ, USAИD, Chemonics Иnternational, Xяzяr Beynяlxalq Иnvestisiya Шirkяti (XBИШ) vя Beynяlxalq Maliyyя Korporasiyasыnыn nцmayяndяlяri iшtirak etmiшlяr. Шяki Шяhяr Иcra Hakimiyyяti baшчыsыnыn iqtisadi mяsяlяlяr цzrя mцavini Firon Яliyev konfransda чыxыш etmiшdir. Azяrbaycan Иnvestisiya Шirkяtinin fяaliy-

yяti barяdя mяlumat verяn qurumun nцmayяndяsi Fяridя Axundova bildirmiшdir ki, AИШ Azяrbaycan Prezidentinin mцvafiq Sяrяncamы ilя 2006cы ildя yaradыlmышdыr. Шirkяtin ilkin kapitalы 90 milyon manatdыr. AИШ-in яsas mяqsяdi юlkя iqtisadiyyatыnыn qeyri-neft sektoruna yerli vя xarici investisiyalarыn birbaшa cяlb olunmasыna, mцxtяlif layihяlяrin birgя maliyyяlяшdirilmяsinя dяstяk vermяkdir. Konfransda ABШыn Beynяlxalq Иnkiшaf Agentliyinin Azяrbaycan цzrя direktoru Skott Teylor чыxыш edяrяk, USAИD tяrяfindяn maliyyяlяшdirilяn yeni layihя - Юzяl Sektorun Rяqabяtliliyinin Gцclяndirilmяsi Proqramы

(ЮSRGP) barяdя mяlumat vermiшdir. Sonra hяmin layihяnin tяqdimatы olmuшdur. Proqramыn rяhbяri Dяn Kruz bildirmiшdir ki, bцdcяsi 6,6 milyon ABШ dollarы olan bu layihяnin icra mцddяti 3 ildir. ЮSRGPnin mяqsяdi iqtisadiyyatыn яsas sahяlяrindя iш yerlяrinin yaradыlmasыna, gяlirlяrin artыrыlmasы vя investisiyalarыn cяlb edilmяsinя yюnяldilmiш strateji mцdaxilяlяr vasitяsilя юzяl sektorun rяqabяtliliyini vя inkiшafыnы gцclяndirmяkdir. Konfransda yerli sahibkarlar чыxыш edяrяk arzu vя tяkliflяrini bildirmiшlяr. Sonda iшtirakчыlarы maraqlandыran mяsяlяlяrя aydыnlыq gяtirilmiшdir.

"KADASTR VЯ DAШЫNMAZ ЯMLAKЫN REYESTRИ" LAYИHЯSИNИN ИCRASЫ ИSTИQAMЯTИNDЯ DAHA BИR ADDЫM Azяrbaycan vя Almaniya hюkumяtlяri arasыnda imzalanmыш maliyyя яmяkdaшlыьы haqqыnda saziш чяrчivяsindя Gяncя vя Шяki bюlgяlяrindя hяyata keчirilmяsi nяzяrdя tutulmuш "Kadastr vя daшыnmaz яmlakыn reyestri" layihяsi цzrя konsept fazasыnыn vя tender mцtяxяssisinin maliyyяlяшdirilmяsi mяqsяdi ilя Daшыnmaz Яmlakыn Dюvlяt Reyestri Xidmяti (DADRX) ilя Almaniya Иnkiшaf Bankы (KfW) arasыnda mцqavilя imzalanmышdыr. "Kadastr vя daшыnmaz яmlakыn reyestri" layihяsinin mяqsяdi gюstяrilяn

яrazilяrdя daшыnmaz яmlakыn rяqяmli kadastr xяritяlяrinin hazыrlanmasыna, bu bюlgяlяrdя vяtяndaшlarыn mцlkiyyяtindя olan torpaqlardan daha sяmяrяli istifadяyя шяrait yaradыlmasыna, яmlak bazarыnda fяallыьыn vя шяffaflыьыn tяmin edilmяsinя, bюlgяdя iqtisadi inkiшafыn stimullaшdыrыlmasыna nail olmaqdыr. Almaniya Иnkiшaf Bankыnыn qiymяtlяndirmя missiyasы юtяn ilin martinda юlkяmizdя sяfяrdя olmuшdur. Azяr-baycan Respublikasыnыn Nazirlяr Kabinetinыn razыlыьыndan sonra DЯDRX ilя missiya arasыnda keчirilяn gюrцшlяrin protokolu imzalanmыш, bununla da layihяnin konsept fazasыnыn baшlanmasы mцmkцn olmuшdur.

SИLAH-SURSAT TAPЫLMЫШDЫR Daxili Ишlяr Nazirliyinin mяtbuat xidmяtindяn bildirmiшlяr ki, Шяki Шяhяr Polis Шюbяsinin яmяkdaшlarы tяrяfindяn шяhяr яrazisindяn 6 ov, 1 "TOZ-8" tцfяngi, 1 pnevmatik tцfяng, bir яdяd kustar цsulla hazыrlanmыш tapanчa, 6 qumbara, 2 qumbara alышdыrыcыsы, 3 tцstцverici шaшka, 726 яdяd mцxtяlif чaplы gцllя vя 4 gцllя daraьы tapыlmышdыr.

АзярТАъ


Newspaper Municipality of Sheki No 02.2009:Layout 1 23.10.2010 20:47 Page 5

№ 02 (58), Феврал 2009

сящ.5

ØßÊÈ ÁßËßÄÈÉÉßÑÈ

2008-CИ ИL ШЯKИNИN TARИXИNDЯ ЯN UЬURLU ИLLЯRDЯN BИRИ KИMИ YADDA QALACAQDЫR Шяki Шяhяr Иcra Hakimiyyяtindя 2008-ci ilin yekunlarыna hяsr olunmuш hesabat yыьыncaьы keчirilmiшdir. Шяhяr rяhbяrliyi vя qonaqlar яvvяlcя цmummilli liderimiz Heydяr Яliyevin icra hakimiyyяtinin binasы qarшыsыndakы abidяsi юnцnя gцl-чiчяk dцzmцш, ulu юndяrin xatirяsini ehtiramla yad etmiшlяr. Tяdbir iшtirakчыlarы шяhяr icra hakimiyyяtinin foyesindя rayonun sяnaye mцяssisяlяrindя istehsal olunmuш mяhsullardan vя el sяnяtkarlarыnыn яl iшlяrindяn ibarяt sяrgi ilя tanыш olmuшlar. Hesabat yыьыncaьыnыn яvvяlindя 2008-ci ildя Шяkinin sosial-iqtisadi vя mяdяni hяyatыnda baш vermiш yeniliklяrdяn bяhs edяn film gюstяrilmiшdir. Сонра Шяki Шяhяr Иcra Hakimiyyяtinin baшчыsы Nazim Иbrahimovun hesabat mяruzяsi dinlяnilmiшdir.

Иqtisadiyyatыn dinamik inkiшafы, insanlarыn sosial rifahыnыn yцksяldilmяsi baxыmыndan 2008-ci ilin Azяrbaycanыn tarixindя яn uьurlu illяrdяn biri kimi yadda qalacaьыnы bildirяn Назим Ибращимов, qazanыlan uьurlarda Шяki rayonunun da юzцnяmяxsus yeri vя rolu olduьunu xцsusi vurьulamышdыr. Mяruzячi bildirmiшdir ki, 2008ci il шяkililяr цчцn hяm dя яlamяtdar hadisяlяrlя yaddaqalan olmuшdur. Юtяn ilin яn mцhцm ictimai-siyasi hadisяlяri шцbhяsiz ki, цmummilli liderimiz Heydяr Яliyevin 85 illik yubileyinin rayonda bюyцk tяntяnя ilя qeyd olunmasы, Prezident Иlham Яliyevin sentyabrda Шяkiyя nюvbяti sяfяri,

oktyabrыn 15-dя keчirilяn prezident seчkilяri olmuшdur. Шяki seчicilяri yцksяk fяallыq nцmayiш etdirяrяk юlkяmizin sabit inkiшafыna, tяrяqqiyя, sevdiyi vя inandыьы insana - Иlham Яliyevя sяs vermiшlяr. Qeyd olunmuшdur ki, 2008-ci ildя rayonda iqtisadiyyatыn яsas sahяlяri цzrя istehsal olunan mяhsul vя xidmяtlяrin цmumi mяblяьi 205 milyon 636 min manat olmuшdur. Bu gюstяrici 2007-ci ilя nisbяtяn 38,2 faiz, 2003-cц illя mцqayisяdя isя 3,8 dяfя чoxdur. 2008-ci ildя rayonda

adambaшыna dцшяn mяhsul istehsalыnыn hяcmi яvvяlki ilя nisbяtяn 37,3 faiz, яsas kapitala qoyulan investisiyalar 90,6 faiz, tikinti-quraшdыrma iшlяrinin hяcmi 42 faiz, pяrakяndя яmtяя dюvriyyяsi isя 41 faiz artmышdыr. Иl яrzindя rayonda 245 fяrdi yaшayыш evi, 51 mцxtяlif tяyinatlы obyekt, o cцmlяdяn 4 mяktяb binasы tikilib istifadяyя verilmiшdir. Rayonun яn iri istehsal mцяssisяsi olan "ШяkiИpяk" ASC-dя yeni istehsal sahяsi - pambыq sap яyirmя sexi iшя salыnmышdыr. Иllik istehsal gцcц 1700 ton sap olan bu sexdя 120 nяfяr daimi iшlя tяmin olunmuшdur. Bundan яlavя, mцяssisяnin baramaaчan istehsalatыnda yeni-

dяnqurma iшlяri baшa чatdыrыlmыш, burada Чin Xalq Respublikasыndan gяtirilяn yцksяk standartlara uyьun, mяhsuldar dяzgahlar quraшdыrыlmышdыr. Rayonda poliuretan sendviч panellяri istehsal edяn yeni mцяssisя dя fяaliyyяtя baшlamышdыr. Mяruzяdя Prezident Иlham Яliyevin 2008-ci ilin sentyabrыnda Шяkiyя sяfяrinя xцsusi yer ayыran Nазим Иbrahimov dюvlяt baшчыsыnыn Mяrkяzi Rayon Xяstяxanasыnыn 100 чarpayыlыq yeni korpusunun tяmяlqoyma mяrasimindя vя "Aqro-

Nazirliyinin xidmяt terminalыnыn, yerli televiziyanыn yeni inzibati binalarы tikilib istifadяyя verilmiш, Шin чayы цzяrindя цmumi uzunluьu 1350 metr olan kюrpцnцn, Baш Gюynцk vя Kiчik Dяhnя kяndlяrindя 640, Dяrяcяnnяt kяndindя 240 шagird yerlik mяktяb binalarыnыn tikintisi davam etdirilmiш, 3500 yerlik шяhяr stadionunun yenidяn qurulmasы, Heydяr Яliyev adыna parkыn geniшlяn-

dяyяrindя яn mцasir texnoloji avadanlыq quraшdыrыlmышdыr. 2008-ci ildя rayonda keчirilяn mяdяni-kцtlяvi tяdbirlяr barяdя mяlumat verяn Nазим Иbrahimov iyunun 28-dя keчirilяn "Шяki - qяdim sivilizasiyalar" adlы beynяlxalq tяdbiri ilin яn mцhцm mяdяni hadisяsi kimi dяyяrlяndirmiшdir. Шяki Шяhяr Иcra Hakimiyyяti, AMEA Tarix Иnstitutu, Mяdяniyyяt vя Turizm Nazirliyinin birgя tяшkil

dirilmяsi iшlяri baшa чatdыrыlmышdыr. Иl яrzindя rayonun Gюybulaq, Cяfяrabad, Qыrxbulaq, Kюbяr Zяyzid vя Юryяt kяndlяrinя tяbii qazыn verilmяsi tяmin olunmuшdur. Яhalinin aztяminatlы tяbяqяsinin hяyat sяviyyяsinin yaxшыlaшdыrыlmasы istiqamяtindя tяdbirlяr davam etdirilmiш, Яhalinin Sosial Mцdafiяsi Mяrkяzi tяrяfindяn 4289 ailяyя цnvanlы dюvlяt sosial yardыmы, 3767 nяfяrя isя sosial mцavinяt tяyin edilmiшdir. Hesabat ilindя Шяki шяhяrindя Qarabaь mцharibяsi яlillяri vя шяhid ailяlяri цчцn 24 mяnzilli yaшayыш evi istifadяyя verilmiш, 8 nяfяr mцharibя яlilinя "Oka" markalы minik avtomobili hяdiyyя edilmiшdir. Taxыlчыlыьыn rayonun kяnd tяsяrrцfatыnda aparыcы yer tutduьunu bildirяn mяruzячi, bu sahяnin inkiшafыna gюstяrilяn dюvlяt qayьыsы nяticяsindя 2008-ci ildя Шяkinin tarixindя ilk dяfя olaraq 211 min ton taxыl istehsal olunduьunu nяzяrя чarpdыrmышdыr. Bu gюstяrici 2007-ci illя mцqayisяdя 100 min ton чoxdur. Цzцmчцlцyцn, meyvячiliyin inkiшafы istiqamяtindя dя mцhцm iшlяr gюrцlmцш, 3 hektar sahяdя yeni цzцm baьы salыnmышdыr. Rayonun Чяlяbixan qяsяbяsi yaxыnlыьыnda "Aqroinvestkom" MMCnin inшa etdiyi шяrab zavodunun tikintisi artыq baшa чatmaq цzrяdir. Иldя 2 min ton цzцm emal etmяk gцcцnя malik olan bu zavodda Иtaliyanыn "Bella Doffola SPA" шirkяtinя mяxsus 4,9 milyon avro

etdiklяri bu bayramda Azяrbaycanda fяaliyyяt gюstяrяn 27 xarici юlkяnin sяfiri, sяfirliklяrin яmяkdaшlarы, habelя elm vя incяsяnяt adamlarы, Milli Mяclisin deputatlarы iшtirak etmiшlяr. Bundan яlavя, 2008ci ildя Шяkidя gюrkяmli шяxsiyyяtlяrin, o cцmlяdяn oftalmoloq alim, akademik Zяrifя Яliyevanыn 85, kinorejissor vя operator, xalq artisti Rasim Ocaqovun 75, xalq artisti, xanяndя Arif Babayevin 70 illik yubileylяri tяntяnяli surяtdя qeyd olunmuшdur. Mяruzя яtrafыnda rayon Aьsaqqallar Шurasыnыn sяdri Vahid Qяniyev, Maliyyя idarяsinin rяisi Arif Mustafayev, "Шяki-Sяrniшin" ASC idarя heyяtinin sяdri Arzu Abdulhяmidov, Qaz istismarы idarяsinin rяisi Adil Mustafayev vя baшqalarы чыxыш edяrяk gюrцlmцш iшlяr barяdя mяlumat vermiшlяr. Чыxышlarda xцsusi vurьulanmышdыr ki, шяkililяr Prezident Иlham Яliyevin Azяrbaycanыn daha da qцdrяtlяnmяsi vя xalqыmыzыn xoшbяxt gяlяcяyi naminя gюrdцyц iшlяri цrяkdяn bяyяnir, юz fяaliyyяtlяri ilя dюvlяt baшчыsыna daim dяstяk olacaqlarыnы bяyan edirlяr. Yыьыncaqda Prezidentin Иcra Aparatыnыn mяsul iшчisi Mяhяrrяm Quliyev, Milli Mяclisin deputatlarы Yaqub Mahmudov, Mяjlum Шцkцrov чыxыш edяrяk, 2008-ci ildя rayonun sosial-iqtisadi vя mяdяni hяyatыnda qazanыlan uьurlarы yцksяk qiymяtlяndirmiшlяr.

Иndastrit" MMC-nin sцd emalы zavodunun aчыlышыnda iшtirak etdiyini bir daha xatыrlatmышdыr. Qeyd olunmuшdur ki, цmumi dяyяri 7,28 milyon avro olan bu kompleksdя damazlыq vя sцdчцlцk sahяlяri, pendir zavodu, habelя mal-qara цчцn yem istehsalы sexi vardыr. Mцяssisяyя Hollandiyadan yцksяk mяhsuldarlыьы ilя seчilяn 660 baш cins inяk gяtirilmiшdir. Aчыlыш mяrasimindя Prezident Иlham Яliyev Cяnubi Qafqazda яn iri heyvandarlыq mцяssisяsi olan bu kompleksdя gюrцlяn iшlяri чox yцksяk qiymяtlяndirmiш, bюlgяlяrdя belя mцяssisяlяrin yaradыlmasыnыn xцsusi яhяmiyyяtя malik olduьunu bildirmiшdir.

Nазим Иbrahimov demiшdir ki, yeni yaradыlan bu mцяssisяlяr яhalinin mяшьulluьunun tяmin edilmяsindя mцhцm rol oynamышdыr. Hяyata keчirilяn tяdbirlяr nяticяsindя 2008-ci ildя rayonda 679 daimi, habelя 5892 mцvяqqяti vя mюvsцmi xarakterli yeni iш yeri aчыlmышdыr. Цmumiyyяtlя isя regionlarыn sosial-iqtisadi inkiшafыna dair Dюvlяt Proqramыna uyьun olaraq, son beш ildя rayonda 5538-i daimi olmaqla, 26 mindяn чox yeni iш yeri aчыlmышdыr. Яhalinin Sosial Mцdafiяsi Mяrkяzinin, Vergilяr

-

Aкиф SАЛАМ


Newspaper Municipality of Sheki No 02.2009:Layout 1 23.10.2010 20:47 Page 6

сящ.6

ØßÊÈ ÁßËßÄÈÉÉßÑÈ

БЯЛЯДИЙЙЯ ТОРПАГЛАРЫ щярраъа чыхарылаъаг BЯLЯDИYYЯ TORPAQLARЫ ЦZЯRИNDЯ MЦLKИYYЯT, ИSTИFADЯ VЯ ИCRA HЦQUQLARЫ YALNЫZ TORPAQ HЯRRACLARЫ VЯ YA MЦSABИQЯLЯRИ VASИTЯSИLЯ ЯLDЯ EDИLЯ BИLЯR Bu sюzlяri Dюvlяt Torpaq vя Xяritячяkmя Komitяsinin (DTXK) sяdri, akademik Qяrib Mяmmяdov fevralыn 6da Yeni Azяrbaycan Partiyasыnыn mяrkяzi qяrargahыnda keчirdiyi mяtbuat konfransыnda демишдир. АзярТАъ-ын вердийи мялумата эюря, мятбуат конфрансында Qяrib Mяmmяdov qurumun fяaliyyяtindяn, gяlяcяk planlardan, mюvcud problemlяrdяn danышaraq bildirmiшdir ki, tяmяli mцasir mцstяqil Azяrbaycan dюvlяtinin memarы vя qurucusu, цmummilli lider Heydяr Яliyev tяrяfindяn qoyulmuш sцrяtli inkiшaf strategiyasы Prezident Иlham Яliyevin rяhbяrliyi ilя uьurla davam etdirilir. Юlkяmizin inkiшafыnda iqtisadi vя siyasi яhяmiyyяt kяsb edяn torpaq islahatыnыn qarшыya qoyduьu vяzifяlяrя mцvafiq olaraq, Komitя sяlahiyyяtlяri чяrчivяsindя tяdbirlяr hяyata keчirmяkdяdir. Yaxыn vaxtlaradяk yerlяrdя dюvlяt vя bяlяdiyyя mцlkiyyяtindя olan torpaqlarыn icarяyя verilmяsindя, onlarыn alqы-satqыsыnda mцшahidя edilяn qanun pozuntularы, qanunvericiliklя mцяyyяn edilmiш nюvbяliliyin gюzlяnilmяmяsi, vяtяndaшlarыn цstцn

Гяриб МЯММЯДОВ, Dюvlяt Torpaq vя Xяritячяkmя Komitяsiнин сядри hцquqlarыnыn nяzяrя alыnmamasы qurumun fяaliyyяtinя problem yaradan baшlыca amillяr olmuшdur. "Torpaq icarяsi haqqыnda" vя "Torpaq bazarы haqqыnda" qanunlarda torpaqlarыn bilavasitя icarяyя vя mцlkiyyяtя verilmяsi ilя yanaшы, hяrraclar vя mцsabiqяlяr vasitяsilя ayrыlmasыnыn da nяzяrdя tutulmasыna baxmayaraq, yerli icra hakimiyyяtlяri vя bяlяdiyyяlяr indiyяdяk yalnыz torpaqlarыn

bilavasitя ayrыlmasыna цstцnlцk vermiшlяr. Mяhz belя hallarыn aradan qaldыrыlmasыnы tяmin etmяk mяqsяdi ilя torpaq bazarыnыn tяшkili sahяsindя dюvlяt siyasяtinin яsas prinsiplяrinя mцvafiq olaraq, Azяrbaycan Respublikasы Prezidentinin 2007-ci il 23 noyabr tarixli Sяrяncamы ilя mцяyyяn edilmiшdir ki, bяlяdiyyя torpaqlarы цzяrindя mцlkiyyяt, istifadя vя icra hцquqlarы yalnыz torpaq hяrraclarы vя ya mцsabiqяlяri vasitяsilя яldя edilя bilяr. Prezidentin 2008-ci il 10 dekabr tarixli Fяrmanы ilя DTXK-ya dюvlяt vя bяlяdiyyя mцlkiyyяtindя olan torpaqlarыn mцlkiyyяtя vя ya icarяyя verilmяsi ilя baьlы torpaq mцsabiqяlяrinin, hяrraclarыnыn tяшkilatчыsы sяlahiyyяti verilmiшdir. Q.Mяmmяdov "2008-2015-ci illяrdя Azяrbaycan Respublikasыnda яhalinin яrzaq mяhsullarы ilя etibarlы tяminatыna dair Dюvlяt Proqramы" чяrчivяsindя qurumun respublikanыn torpaq юrtцyцndяn sяmяrяli istifadя edilmяsi vя mцhafizяsi цzrя qarшыsыnda duran vяzifяlяrdяn danышmышdыr. Azяrbaycan яrazisindя daimi fяaliyyяt gюstяrяn Peyk Geodeziya Шяbяkяsinin yaradыlacaьы, hяmчinin ortofotoxяritяlяrin vя bunlarыn яsasыnda da kadastr xяritяlяrinin hazыrlanacaьы diqqяtя чatdыrыlmышdыr. Sonda DTXK-nыn sяdri Qяrib Mяmmяdov suallarы cavablandыrmышdыr.

щярраъдан яввял DЯDRX-ин йерли гурумларында гейдиййата алынаъаг Daшыnmaz Яmlakыn Dюvlяt Reyestri Xidmяtinin (DЯDRX) rяisi Arif Qaraшov jurnalistlяrlя mцsahibяsindя dюvlяt vя bяlяdiyyя torpaqlarыnыn hяrrac vя ya mцsabiqяlяr vasitяsilя icarяyя verilmяsi ilя baьlы Azяrbaycan Respublikasы Prezidentinin 2008-ci il 10 dekabr tarixli Fяrmanыna яsasяn nяzяrdя tutulan tяdbirlяri яtraflы шяrh etmiшdir.

Ариф ГАРАШОВ, Daшыnmaz Яmlakыn Dюvlяt Reyestri Xidmяtinin rяisi

АзярТАъ-ын вердийи хябяря эюря, DЯDRX rяisi demiшdir ki, Prezidentin bu Fяrmanыnыn яsas mяqsяdi hяrraca чыxarыlacaq torpaqlarыn daшыnmaz яmlakыn dюvlяt reyestri tяrяfindяn qeydiyyata alыndыqdan sonra яdalяtli шяkildя, bяrabяrhцquqlu satышыna zяmin yaratmaqdыr. Qanunvericilik aktlarыna edilmiш dяyiшikliyя uyьun olaraq,

bundan sonra bяlяdiyyя юz mцlkiyyяtindя olan torpaqlarы hяrraclar vя ya mцsabiqяlяr vasitяsilя hцquqi vя fiziki шяxslяrя satmaq istяdikdя ilkin olaraq DЯDRX-in yerli яrazi qurumlarыna mцraciяt etmяlidir. Xidmяtin яrazi qurumlarы, юz nюvbяsindя, hяrrac vя ya mцsabiqяyя чыxarыlacaq torpaьы mцayinяdяn keчirяcяk, onun kateqoriyasыna uyьun olaraq, hяm kadastr xяritяsindяn, hяm dя dюvlяt reyestrindяn чыxarышlar vя eyni zamanda, yцklцlцk barяdя arayыш verяcяklяr. Yalnыz bundan sonra bяlяdiyyя юz mцlkiyyяtindя olan torpaьы hяrraca vя ya mцsabiqяyя чыxarmaq цчun tяlяb olunan sяnяdlяri yerlяrdя Dюvlяt Torpaq vя Xяritячяkmя Komitяsinin tяшkil etdiyi hяrrac komissiyalarыna tяqdim edя bilяr.

гейдиййата алынаркян Щолландийа технолоэийасындан истифадя олунаъаг Azяrbaycan hюkumяti ilя Beynяlxalq Yenidяnqurma vя Иnkiшaf Bankы arasыnda imzalanmыш "Daшыnmaz яmlakыn qeydiyyatы" layihяsi чяrчivяsindя Daшыnmaz Яmlakыn Dюvlяt Reyestri Xidmяtinin яrazi idarяlяri цчцn Hollandiya istehsalы olan 21 яdяd CPS vя 11 яdяd "Totalstation" elektron чюl-юlчmя

cihazlarы alыnmышdыr. DЯDRX-in mяtbuat xidmяtindяn АзярТАъ-а bildirmiшlяr ki, bu cihazlardan Azяrbaycan Respublikasы Prezidentinin 2008-ci il 10 dekabr tarixli Fяrmanыnыn icrasы istiqamяtindя hяyata keчirilяn tяdbirlяrdя dя istifadя edilяcяkdir. Qanuna mцvafiq olaraq bяlяdiyyя

torpaqlarы yalnыz hяrraclar vasitяsilя satыlmalыdыr. Torpaq sahяlяri hяrraca чыxarыlmazdan яvvяl isя Daшыnmaz Яmlakыn Dюvlяt Reyestri Xidmяtinin mцvafiq strukturlarыnda qeydiyyatdan keчirilяcяkdir. Yeni avadanlыq DЯDRX-in bu sahяdя sяmяrяli fяaliyyяtini tяmin edяcяkdir.

- Мурад

НЯБИБЯЙОВ

№ 02 (58), Феврал 2009

2008-ъи илдя 9 bяlяdiyyя sяdri mяsuliyyяtя cяlb olunub "Юtяn il Azяrbaycanda 15 bяlяdiyyя ilя baьlы prokurorluq orqanlarы tяrяfindяn cinayяt iшi baшlanыb. Hяmin bяlяdiyyяlяr sыrasыna Neftчala rayonunun Xяzяr, Lяnkяranыn Liman, Qubanыn Daьlы, Goranboyun Xanqяrvяnd, Oьuzun Tayыflы, Aьdamыn Цчoьlan, Bяrdяnin Qasыmbяyli, Qubanыn Gюmцr Dяhnя vя digяr bяlяdiyyяlяr daxildir". RИA-nыn Trend-я istinadяn yaydыьы mяlumata gюrя, bu barяdя яdliyyя nazirinin mцavini Vilayяt Zahirov bяlяdiyyяlяrin юtяn ilki fяaliyyяti ilя baьlы Milli Mяclisdяki hesabat чыxышыnda bildirib. Назир мцавини qeyd edib ki, hяmin bяlяdiyyяlяrin yцksяk vяzifяli шяxslяri vяzifя sяlahiyyяtlяrindяn sui-istifadя etmяkdя vя sяhlяnkarlыqda tяqsirlяndirilirlяr. Вилайят Защиров hesabatыnda qeyd edib ki, юtяn il bяlяdiyyяlяr tяrяfindяn 289 ha torpaq sahяsinin qanunsuz olaraq ayrы-ayrы шяxslяrin mцlkiyyяtinя, 5703 ha torpaq sahяsinin qanunsuz olaraq icarяyя, 98 ha torpaq sahяsinin isя qanunsuz olaraq istifadяyя verilmяsi haqqыnda qяrarlar Яdliyyя Nazirliyinin tяkliflяri яsasыnda mцvafiq bяlяdiyyяlяr vя mяhkяmя qяrarlarы tяrяfindяn lяьv edilib. Иl яrzindя 6090 ha torpaq sahяsinin qanunsuz verilmяsinin qarшыsы olunub. Юtяn il fяaliyyяtlяri zamanы qanun pozuntularыna yol verdiklяri цчцn 421 bяlяdiyyя sяdri barяsindя inzibati xяta haqqыnda protokol tяrtib edilяrяk, baxыlmasы цчцn mяhkяmяlяrя gюndяrilib. Nazir mцavini ону да qeyd edib ki, 294 bяlяdiyyя sяdri Иnzibati Xяtalar Mяcяllяsinin bяlяdiyyяlяrin fяaliyyяtinя inzibati nяzarяti hяyata keчirяn orqana mцtlяq tяqdim olunan bяlяdiyyя aktlarыnыn surяtlяrinin vaxtыnda tяqdiыm edilmяmяsinя gюrя (326-1.2) mяhkяmяlяr tяrяfindяn mцvafiq inzibati mяsuliyyяtя cяlb ediliblяr. Bяlяdiyyяlяrin fяliyyяtinя inzibati nяzarяti hяyata keчirяn orqan tяrяfindяn araшdыrmalarыn aparыlmasыna maneя tюrяdilmяsinя gюrя isя 9 nяfяr bяlяdiyyя sяdri mяhkяmя qяrarы ilя mяsuliyyяtя cяlb olunub. Ria.Az

ЯDLИYYЯ NAZИRLИYИNИN BЯLЯDИYYЯLЯRLЯ ИШ MЯRKЯZИNDЯ QARШЫDA DURAN VЯZИFЯLЯR MЦZAKИRЯ OLUNMUШDUR Fevralыn 16-da Яdliyyя Nazirliyinin Bяlяdiyyяlяrlя Иш Mяrkяzindя iclas keчirilmiшdir. Иclasda Azяrbaycan Prezidentinin 2009-cu il 6 fevral tarixli "Azяrbaycan яdliyyяsinin inkiшafыna dair 2009-2013-cц illяr цчцn Dюvlяt Proqramыnыn tяsdiq edilmяsi haqqыnda" Sяrяncamыndan vя 2008-ci il 10 dekabr tarixli "Bяlяdiyyя torpaqlarыnыn torpaq hяrraclarы vя ya mцsabiqяlяri vasitяsilя verilmяsinin tяnzimlяnmяsi mяqsяdi ilя Azяrbaycan Respublikasыnыn bяzi qanunvericilik aktlarыna dяyiшikliklяr vя яlavяlяr edilmяsi barяdя" Fяrmanыndan irяli gяlяn vяzifяlяr, Milli Mяclisdя bяlяdiyyяlяrin fяaliyyяtinя inzibati nяzarяti hяyata keчirяn orqanыn 2008-ci il цzrя illik mяruzяsinin mцzakirяsi zamanы deputatlar tяrяfindяn irяli sцrцlяn tяklif, irad vя tюvsiyяlяr, Konstitusiyaya яlavяlяr vя dяyiшikliklяrlя яlaqяdar martыn 18-dя keчirilяcяk referendumla baьlы gюrцlяcяk iшlяr vя digяr mяsяlяlяr mцzakirя olunmuшdur. Яdliyyя Nazirliyinin Bяlяdiyyяlяrlя Иш Mяrkяzinin rяisi Mehdi Sяlimzadя bildirmiшdir ki, 2008-ci il цzrя bяlяdiyyяlяrin fяaliyyяtinя inzibati nяzarяtlя baьlы mяruzя Milli Mяclisdя geniш mцzakirя olunmuшdur. Deputatlar mяruzяdя яksini tapan mяsяlяlяr barяdя geniш mцzakirя aparmышlar. Mцzakirяlяr zamanы deputatlar tяrяfindяn чoxsaylы tюvsiyяlяr, tяkliflяr irяli sцrцlmцш, bяlяdiyyяlяrin fяaliyyяtinin daha da tяkmillяшdirilmяsi, gцclяndirilmяsi yollarы barяdя mцxtяlif fikirlяr sяslяnmiшdir. Иclasda gцndяlikdяki mяsяlяlяr barяdя geniш mцzakirя aparыlmыш, mяrkяzin qarшыsыnda duran vяzifяlяrin hяyata keчirilmяsi ilя baьlы tяdbirlяr mцяyyяn olunmuшdur.


Newspaper Municipality of Sheki No 02.2009:Layout 1 23.10.2010 20:47 Page 7

№ 02 (58), Феврал 2009

EKOLOJИ EKSPEDИSИYANЫN NЯTИCЯLЯRИ AЧЫQLANMЫШDЫR Azяrbaycan Milli Elmlяr Akademiyasыnыn Radiasiya Problemlяri (RPИ) Иnstitutunda "Bяrk mяiшяt tullantыlarыnыn idarя olunmasы problemlяri" mюvzusunda mяtbuat konfransы keчirilmiшdir.

miшdir.

Адил ГЯРИБОВ, Radiasiya Problemlяri Иnstitutunун директору, профессор "Rцzgar" Ekoloji Иctimai Birliyinin (REИB) sяdri, professor Иslam Mustafayev чыxыш edяrяk bildirmiшdir ki, rяhbяrlik etdiyi qurum Azяrbaycan Res-publikasыnыn Prezidenti yanыnda Qeyri-Hюkumяt Tяшkilatlarыna Dюvlяt Dяstяyi Шurasыnыn maliyyя yardыmы ilя "Bяrk mяiшяt tullantыlarыnыn sяmяrяli idarя olunmasы uьrunda ictimai-ekoloji hяrяkatыn tяшkili" layihяsini hяyata keчir-

Bildirilmiшdir ki, layihя чяrчivяsindя юlkяnin 16 rayon vя шяhяrinя (Шamaxы, Иsmayыllы, Qяbяlя, Oьuz, Шяki, Qax, Zaqatala, Balakяn, Mingячevir, Salyan, Neftчala, Bilяsuvar, Иmiшli, Saatlы, Sabirabad vя Шirvan) ekspedisiya tяшkil olunmuшdur. Иctimai-ekoloji ekspedisiyanыn mяqsяdi yerli icma nцmayяndяlяrinin iшtirakы ilя mяiшяt tullantыlarыnыn inventarlaшdыrыlmasы, "qaynar nюqtяlяr"in (iчmяli su ehtiyatlarыnыn, uшaq mцяssisяlяrinin, xяstяxanalarыn vя s. sahяlяrdя yerlяшdirilяn zibilxanalar) mцяyyяnlяшdirilmяsi, yerlяrdя bu яrazilяrin yaxыnlыьыnda yaшayan sakinlяr vя cavabdeh tяшkilatlarla sorьularыn, gюrцшlяrin keчirilmяsidir. Ekspedisiya dюvrцndя 16 rayonda bяrk mяiшяt tullantыlarыnыn idarячiliyi ilя mяшьul olan 150-dяn чox шяxslя gюrцшlяr keчirilmiшdir. Mяiшяt tul-

Dюvlяt Torpaq vя Xяritячяkmя Komitяsi torpaq hяrracы vя mцsabiqяlяr, onlarыn keчirilmяsi qaydalarы ilя baьlы fevralыn 4-dя Шяki шяhяrindя nюvbяti zona seminar-mцшavirяsi ke-чirmiшdir. Mцшavirяdя komitяnin mяsul nцmayяndяlяri, Шяki-Zaqatala bюlgяsi rayonlarыnыn bяlяdiyyя orqanlarы vя torpaq шюbяlяrinin rяhbяrlяri iшtirak etmiшlяr. Шяhяr Иcra hakimiyyяti baшчыsыnыn birinci mцavini Hяsяn Hяsяnov Komitяnin xяtti ilя bюlgяlяrdя keчirilяn belя tяdbirlяrin яhяmiyyяtini xцsusi qeyd etmiш, seminarыn iшinя uьurlar arzulamышdыr. Seminar-mцшavirяdя Dюvlяt Torpaq vя Xяritячяkmя Komitяsi Aparatыnыn rяhbяri Rafiq Sцleymanov mюvzu ilя baьlы tяlimatlandыrыcы mяruzя ilя чыxыш etmiшdir. Bildirmiшdir ki, Dюvlяt Torpaq vя Xяritячяkmя Komitяsinя dюvlяt vя bяlяdiyyя mцlkiyyяtindя olan torpaqlarыn

Иslam MУСТАФАЙЕВ, "Rцzgar" Ekoloji Иctimai Birliyinin sяdri, professor lantыlarыnыn sяmяrяli idarя olunmasы sahяsindя ayrы-ayrы rayonlar цчцn tяkliflяr hazыrlanmыш vя яlaqяdar tяшkilatlara чatdыrыlmышdыr. Ekspedisiya zamanы sanitar-ekoloji vяziyyяtя baxыш keчirilmiш, poliqonlarыn vяziyyяti tяdqiq olunmuшdur. Sonra RPИ-nin direktoru, AMEA-nыn mцxbir цzvц Adil Qяribov vя Иslam Mustafayev jurnalistlяri maraqlandыran suallara cavab vermiшlяr.

mцlkiyyяtя vя ya icarяyя verilmяsi ilя baьlы torpaq mцsabiqяlяrinin, hяrraclarыnыn tяшkilatчыsы sяlahiyyяti verilmiшdir. Komitяnin xяtti ilя bюlgяlяrdя keчirilяn belя seminarlarыn яsas mяqsяdi яlaqяdar qurumlarыn rяhbяr vя mцtяxяssislяrinя torpaq hяrrac vя mцsabiqяlяri anlayышы, keчirilmя qaydalarы, iшtirakчыlarыn hцquqi imtiyazlarы vя digяr mяsяlяlяr barяdя mцvafiq tяlimat vermяkdir. Mцшavirяdя torpaq sahяlяrinin hяrraclar, mцsabiqяlяr vasitяsilя icarяyя verilmяsi vя ya satыlmasыnы tяnzimlяyяn qaydalar geniш tяhlil olunmuш, vяtяndaшlara verilяn цstцn hцquqlar, mцsabiqя vя hяrrac komissiyalarыnыn tяшkili, tяrkibi, qanunvericilikdя nяzяrdя tutulan digяr normativ sяnяdlяr barяdя mяlumat verilmiшdir. Mцшavirяnin sonunda iшtirakчыlarы maraqlandыran mяsяlяlяrя aydыnlыq gяtirilmiшdir.

ЦMUMRESPUBLИKA DEKORATИV-TЯTBИQИ SЯNЯT FESTИVALЫ KEЧИRИLЯCЯKDИR mяrkяzdя - Gяncя, Naxчыvan, Lяnkяran, Шяki, Xaчmaz шяhяrlяrindя tяшkil edilяcяkdir. Tяsdiq olunmuш Яsasnamяyя gюrя yaшы 17-dяn yu-xarы sяnяtkarlar festivalda iшtirak etmяk цчцn seчdiklяri nюvlяr цzrя (xalчaчыlыq, batika, qobelen, toxunma qrafika, bяdii oyma, dulusчuluq, bяdii tikmя, bяdii шцшя, toxuma, makrame, zяrgяrlik, bяdii dяri iшlяmя, bяdii dюymя, prioqrafiya (aьac, dяri, tikmя цzяrindя yandыrma цsulu ilя naxыш aчma) яl iшlяri yaшadыqlarы rayonlarыn (шяhяrlяrin) mяdяniyyяt vя turizm шюbяsinя (idarяsinя) tяqdim edя bilяrlяr. Bundan baшqa, шяxsiyyяt vяsiqяsinin surяti, 3x4 sm юlчцdя

ЙЕНИ ШЯКИ ШЯРАБЫ ШЯKИ ЦZЦM EMALЫ MЦЯSSИSЯSИNDЯ MЯHSUL BURAXЫLЫШЫNA SON HAZЫRLЫQ ИШLЯRИ GЮRЦLЦR

DЮVLЯT TORPAQ VЯ XЯRИTЯЧЯKMЯ KOMИTЯSИ ШЯKИDЯ ZONA MЦШAVИRЯSИ KEЧИRMИШDИR

Mяdяniyyяt vя Turizm Nazirliyi qяdim tarixi kюklяrя vя zяngin яnяnяlяrя malik Azяrbaycanыn dekorativ-tяtbiqi sяnяtinin mцasir dюvrdя inkiшafы, respublikada gedяn bяdii yaradыcыlыq proseslяrinin, qazanыlan uьurlarыn geniш ictimaiyyяtя tяqdim olunmasы, istedadlы gяnclяrin, yцksяk sяnяt meyarlarыna cavab verяn dekorativ-tяtbiqi sяnяt яsяrlяrinin aшkarlanmasы mяqsяdi ilя bu il fevraldan baшlayaraq dekabradяk "Ы Цmumrespublika dekorativ-tяtbiqi sяnяt festivalы" keчirяcяkdir. Festival respublikanыn bцtцn шяhяr vя rayonlarыnы яhatя etmяklя beш regional

сящ.7

ØßÊÈ ÁßËßÄÈÉÉßÑÈ

iki яdяd fotoшяkil, festivala tяqdim olunacaq яsяrin (яsяrlяrin) 10x15 sm юlчцdя iki яdяd fotoшяkli, qыsa tяrcцmeyi-hal, юz yaradыcыlыьы barяdя bir sяhifяdяn ibarяt arayыш (чap vя elektron formada) tяqdim olunmalыdыr. Regional mяrkяzlяrdя keчirilяn sяrgilяrdя nцmayiш olunan яsяrlяr festivalыn tяшkilat komitяsi tяrяfindяn seчilяrяk Bakыda yekun sяrgidя nцmayiш etdirilяcяkdir. Seчilmiш яsяrlяrin mцяlliflяri bu ilin dekabrыnda Bakы шяhяrindя keчirilяcяk yekun sяrginin aчыlыш mяrasimindя diplom vя mцkafatla tяltif olunacaqlar.

Профессор Йевэенио Сартори, Марианна Сигулйа вя Абдуляли Ахундов заводун шяраб емялы сехиндя

Шяki rayonunun Чяlяbixan qяsяbяsi yaxыnlыьыnda inшa edilяn шяrab zavodunun tikintisi baшa чatmaq цzrяdir. "Aqroinvestkom" MMC-nin inшa etdirdiyi zavodun цmumi dяyяri 7 milyon avrodur. Zavodda Иtaliyanыn "Bella Doffola SPA" шirkяtinя mяxsus 4,9 milyon avro dяyяrindя яn mцasir texnoloji avadanlыq quraшdыrыlmышdыr. Иldя 2 min ton цzцm emal etmяk gцcцnя malik olan bu zavodda 3-4 ildяn sonra istehsalыn hяcminin 5 min tona чatdыrыlmasы nяzяrdя tutulur. Mцяssisяnin direktoru Abdulяli Axundov bildirmiшdir ki, 4 hektar яrazini яhatя edяn zavodda цzцm emalы sexinin, habelя inzibati vя yardыmчы binalarыn tikintisi artыq baшa чat-

Илкин мящсулун дегустасийасы

dыrыlmышdыr. Zavodda texnoloji яmяliyyatlarыn aparыlmasы цчцn istilik vя soyuducu sistemlяr quraшdыrыlmыш, шяrabыn kimyяvi vя mikrobioloji gюstяricilяrini analiz etmяk mяqsяdilя mцasir standartlarыn tяlяblяrinя cavab verяn laboratoriya yaradыlmышdыr. Hazыrda mцяssisяdя mяhsul buraxыlышыna baшlanыlmasы цчцn son hazыrlыq iшlяri gюrцlцr. Иndiyяdяk 840 ton цzцm qяbul edilяrяk emal olunmuшdur. Tezliklя zavodda Иtaliyadan gяtirilmiш qablaшdыrma avadanlыьыnыn quraшdыrыlmasыna baшlanыlacaqdыr. "Aqroinvestkom" MMC-nin xяtti ilя yaxыn illяrdя rayonda 200 hektara yaxыn yeni цzцm baьlarыnыn salыnmasы planlaшdыrыlыr. Baьlarda Иtaliyadan gяtirilmiш xяstяliklяrя davamlы, yцksяk mяhsuldarlыьы ilя seчilяn "Шardone", "Pino", "Merlo" vя digяr sortlar, habelя yerli цzцm tinglяri яkilяcяkdir.

Мцтяхяссисляр цзцм баьы салынмасы нязярдя тутулан сащядя

- Намиг

ЪАББАРЗАДЯ


Newspaper Municipality of Sheki No 02.2009:Layout 1 23.10.2010 20:47 Page 8

сящ.8

ØßÊÈ ÁßËßÄÈÉÉßÑÈ

№ 02 (58), Феврал 2009

Bяxtiyar Vahabzadя: "Zorla alыnan Xalq шairi Bяxtiyar Vahabzadяnin Mir Шahinя mцsahibяsi Bюyцk шair ANS-dяn xahiш etmiшdi ki, bu mцsahibя юlцmцndяn sonra efirя verilsin. Xalq шairi Bяxtiyar Vahabzadяnin yцzlяrlя mцsahibяsi var. Bu mцsahibя isя tяkdir vя belяsi daha olmayacaq. - Юzцnцzц necя hiss edirsiniz? - Чox saь olun. Яlbяttя, яvvяlkilяrя nisbяtяn xeyli irяlilяyiш var. Mяnim hяkimlяrim baшda professor Яliшir Musayev olmaqla hamыsы deyir ki, yavaш-yavaш, tяdricяn hяr шey yerinя dцшяcяk. Mяn dя onu gюzlяyirяm. - Шяhяrdя yaxшы hiss edirsiniz юzцnцzц, yoxsa kяnddя? - Яlbяttя ki, шяhяr bir az чяtindir. Baьda qaldыm bir qяdяr. Nisbяtяn baь tяsir etdi. Bir hяftяdir Шяkidяyяm. Amma bir mяsяlя var. Шяkinin hцndцrlцyц dяniz sяviyyяsindяn yuxarыdыr. Hцndцrlцk dяniz sяviyyяsindяn yuxarыda olanda tяzyiq чoxalыr. Ona gюrя dя Шяkinin yuxarы hissяlяrinя gedя bilmirяm. Чцnki yuxarы hissяlяrя getmяk чяtindir. Dяniz sяviyyяsindяn yuxarы qalxdыqca tяzyiq qalxыr. Tяzyiqя dюzmяk чяtindir. - Tяzyiqя dюzmяk чяtindir. Bunu Bяxtiyardan eшitmяk bir az tяяccцblцdцr. Bяxtiyar Vahabzadя - tяzyiqя dюzmяk. Sizin bцtцn юmrцnцз tяzyiqя dюzmяkdяn ibarяtdir... - Bцtцn юmrцm tяzyiq olub, amma can dюzmцr daha. Иnsan poladdan olsa belя, чяtindir, чox чяtindir. - Bilirdinizmi bu boyda шair olacaqsыnыz? - Vallah, mяn onu dяrk etmirяm. Mяn yubileylя яlaqяdar mяqalяlяr oxuyuram, hamыsы yцksяk sюzlяr deyirlяr, чox saь olsunlar. Amma mяn юzцmdя bюyцklцk hiss etmirяm. Mяn чox adi bir шairяm. Яlbяttя ki, o dahilяr ki, mяn oxumuшam, Fцzulidяn, Nizami, Nяsimi, Sabir... Mяn onlar haqda yazmышam. Onlarыn qarшыsыnda biz чox cцziyik. - Siz ruhla yazыrsыnыz, цrяklя yazыrsыnыz, yoxsa beyinlя? - Onu insan bilmir. Ancaq mяn bilяndirsя, bilirяm ki, ruhla, hяyяcanla, hisslя. Яdяbiyyat, sяnяt hissin юvladыdыr. Elm isя beynin. Яlbяttя psixoloq kimi xыrdalыqlarыnы deyя bilmяrяm. Ancaq onu bilirяm ki, hяyяcanlы anlarыmda яlimя qяlяm alanda yazы prosesindя hiss edirяm ki, bu, hяyяcanlы oldu, gюzяl oldu, hissлi oldu. - Ruh sizin цчцn nяdir? - Ruh mяsяlяsi чox mцrяkkяb mяsяlяdir. Amma onun varlыьыna zяrrя qяdяr шцbhяm yoxdur. Onu dяrk etmяk чox чяtin mяsяlяdir. Qurani Kяrimdя dя bu barяdя var, ruh rяbbimin яmrindяdir. Onu o kiшi bilяr, onun ixtiyarыndadыr. Yer bяndяsi, insan onu dяrk edя bilmяz. Mяn hяlя bilmirяm ki, peyьяmbяrlяr Иsa, Musa, Mяhяmmяd Peyьяmbяr onu dяrk edibmi? Amma hяr halda hiss olunur ki, onlarda qыьыlcыmlar var. Mяn uzun illяr Cяlalяddin Rumi ilя mяшьul oldum, onun mяsnяvisini vя onun haqqыnda yazыlanlarы oxudum. Яlbяttя ki bu, чox чяtin mяsяlяdir. Bizиm ali mяktяblяrdя, niyя Calalяddin Rumi keчirilmir? Niyя biz цzdяn di-dirik hяr шeyi? - Sizi Sufiliyя ilk nюvbяdя nя cяlb edir? - Иlk nюvbяdя tяkamцl, mяnяvi tяkamцl. Шeir oxuyardыm bir balaca. Иstяmiшяm ki, balaca шeirdя baшa dцшdцyцm шяkildя tяsяvvцfцn mяnasыnы aчыqlayыm. Tяsяvvцfцn mяnasы belяdir: Birinci шяrt шяriяtdir шяriяtin bцtцn qayda qanunlarыnы hяyata keчirmяk. Иkinci tяriqяtdir, tяriqяt yol demяkdir. Sяn dцшцrsяn bir cыьыra, yola, o zaman sяnin mцrшцdцn, mцяllimin olmalыdыr. Sяn olursan mцrid. Цчцncцsц mяrifяt, yяni mяrifяtя, mцяyyяn bir pillяyя чatыrsan vя dюrdцncц hяqiqяtdir, mцtlяq hяqiqяti dяrk edirsяn. Yяni Allahы dяrk edirsяn. Bu, bir tяkamцldцr. Ona gюrя mяn deyirяm ki, hяr kяsin цrяyindяn Allaha bir yol gedir. Hяr kяsin цrяyindяn Allaha bir yol gedir, Bu yola biganяlяr юzцnя biganяdir. Юzцnц aчmaq цчцn, haqqa ulaшmaq цчцn,

Gяrяk юncя aшasan nяfs adlы daьlarы.

Gяrяk юncя aшasan nяfs adlы daьlarы, Шяriяt bir aьacsa, tяriqяt budaqlarы, Mяrifяt yarpaqlarы, hяqiqяt meyvяsidir, Tяsяvvцf haqq sяsidir.

Bax, bu addыmы atmaq istяyяndя mцtlяq dцшцnцrцk edim etmяyim? Bu, hamыda mцtlяq var, hamы ikilяшir. Иndi kimsя nяfsini юldцrя bilirsя, o keчir vя olur insan, o mяrifяtя чatыr. Mяrifяt vя hяqiqяti dяrk edir. Чox cцzi insanlar hяqiqяti dяrk edir. - Mяn gюzцmц aчandan sizi gюrmцшяm Azяrbaycanda, dцnyada. Чoxdandыr bц dцnyadasыnыz. Necя tanыdыnыz bu dцnyanы? Bu dцnya sizdяn nяyi aldы, nяyi verdi? - Чox aьыr sualdыr. Юmrц verdim, yaш qazandыm. - Necя yaш qazandыnыz Bяxtiyar mцяllim? - Bu yaш mцddяtindя mяn gюrяsяn bu kiшilяrin dяrk etdiyini, bu kiшilяrin, Иslam alimlяrinin dяrk etdi-

- Шцbhяsiz. Mяn hяmiшя onu deyirяm. Burada bizim dя gцnahыmыz var. Harada cяmiyyяtdя bir яyinti varsa, az-чox юndя duran insanlarыn gцnahы var, arasыnda da mяnim. Bu, чox bюyцk mяsuliyyяtdir. Qяrb fяlsяfяsi daha чox materialist fяlsяfяdir. Шяrq fяlsяfяsi daha чox mяnяviyyat fяlsяfяsidir. Иnsanыn mяnяvi yцksяliшi. Иndi belя dя bюlцrlяr ki, hiss шeytandыr, aьыl Allahdыr. Hiss чox gюzяldir, bizi aparыr, hяmiшя xoшdur. Adam hissin dalыnca getmяk istяyir.

Tяsяvvцf bizi haqqы dяrk etmяyя aparыr. Hamы bu yolu gedя bilmяz. Hamы dюrd pillяdяn keчя bilmяz. Чox bюyцk dahilяr olub keчiblяr, yarыda dayanыblar, яn bюyцk dahilяr dя axыradяk keчiblяr. Bu adamlar юz gюzlяrilя, bяsirяt gюzlяrilя Allahы gюrцblяr, dяrk ediblяr. Yяni bunun mяnasы budur ki, юzцnц dяrk et, юzцnц юyrяn. Юzцnц dяrk etsяn, Allahы dяrk edяrsяn. Burada qarышыq mяsяlяlяr чoxdur. - Dediniz tяsяvvцf dюrd mяrhяlяdir vя dюrd mяrhяlяni kimlяrsя keчiblяr. Axыracan keчяnlяr olur dahi. Юzцnцz hansы mяrhяlяyя qяdяr gяlib чatmыsыnыz? Hamыsыnы keчя bilmisiniz? - Yox, keчя bilmяmiшяm. Mяrifяt astanasыna qяdяr gяlmiшяm, yяni mцяyyяn qяdяr. Mцяyyяn qяdяr dяrk etmiшяm. Яlbяttя ki, dahilяri oxuya-oxuya - Cяlalяddin Rumini, Fцzulini. Fцzuliyя tam tяriqяt шairi demяk olmaz, tam sufi шair demяk olmaz. Amma o, yaradыcыlыьыnыn qцvvяsi ilя onun astanasыna gяldi, xeyli gяldi. Ona gюrя dя яdяbiyyat tarixindя чox zaman bir qismi deyir Fцzuli tяriqяt шairidir. - Azяrbaycanlы olmaq чяtindir, yoxsa mцsяlman olmaq vя ya insan olmaq? Bunlarы mяrhяlяlяrя bюlsяk, hansы daha чяtindir? - Яlbяttя ki, birinci insandыr. Tam mяnada insan, юz шяxsi mяnafeyindяn yuxarы qalxan insan tapmaq lazыmdыr. Иnsan olmaq uьrunda mцbarizя aparmaq lazыmdыr. Hamыmыzda nяfsin яlamяtlяri var, birimizdя bir az чox, birimizdя bir qяdяr az. Nяfs insanы daxilяn mяnяvi inkiшafa qoymur. Nяfsini юldцrя bilяn яn bюyцk adamdыr. Bir atalar sюzц var: "Яn bюyцk, яn gцclц pяhlяvan юzцnц yыxandыr". Иnsan gяrяk bцtцn юmrц boyu юzц ilя mцbarizя aparsыn. Иnsan ikilяшir.

yinin yarыsыnы dяrk edя bildimmi? Demяk asandыr ki, dяrk etmiшяm. Boш sюzdцr. Чox чяtindir. - Yuxu tez-tez gюrцrsцnцz? - Чox tez -tez. - Son zamanlar gюrdцyцnцz yuxulardan sizi яn чox heyrяtlяndirяn hansы olub? - Atamla sюhbяt etmiшяm yuxuda. Юzц dя tez-tez gюrцrяm atamы. - Razыdыr sizdяn? Hяr halda yuxudan hiss edяrdiniz. - Mяn hiss edirяm ki, yox. Deyir, mяn sяni ayrы cцr gюrmяk istяyirdim. Onun bir sюzц var idi ki, insan olmaq lazыmdыr. Иnstitutu qurtarыb diplomu aparыb gюstяrяndя dedi яшi, юyцnmя. O, ona чatmыrdы, onun яsas meyarы, юlчцsц insanlыq idi. Kasыb dolanыb, kasыblыqla bizi bюyцdцb, amma bюyцk insan idi. Evdя bir яziz чюrяk biшяndя, yeyя bilmяzdi, mцtlяq dцшmяli idi aшaьы, hяyяtdя gюzlяmяli idi, kimisя evя чыxartmalы idi ki, gedяk yemяk yeyяk. Qяribя bir insan idi. - O, sizi necя gюrmяk istяyirdi? Иstяmirdi ki, siz шair olasыnыz? - Yox, mяn bunu bilmirяm. Onun bildiyi namaz idi, dua idi, oruc tutardы. Bцtцn ayinlяri, mяrasimlяri yerinя yetirirdi. Чox yцksяk insan idi, mяn ona baxanda tяяccцb edirdim. Sonuncu qяpiyini belя yoxsula verяrdi. - Mяn hяmiшя belя fikirlяшmiшяm ki, insan cяmiyyяt юvladыdыr, ilk nюvbяdя шair vя yazычыlarыn юvladыdыr. Yяni biz atamыzdan, anamыzdan daha чox sizlяrin яsяrlяrinizdяn tяrbiyя almышыq. Bizim hansыsa bir hяrяkяtimiz sizi narahat etmir ki, mяsяlяn filankяsin etdiyi hяrяkяtя gюrя Bяxtiyar Vahabzadя olaraq siz dя mяsuliyyяt daшыyыrsыnыz?

Aьыlы eшidяn ancaq Allahы eшidir. Amma bu, sюzdцr, necя etmяk olar ki, o шirin hissin dalыnca getmяyяsяn, шirin hiss sяni aldatmasыn? Necя etmяk olar? Hiss insana gюzяllik gяtirir, шirinlik gяtirir, hяyatыn lяzzяtini gяtirir. Amma aьыl deyir ki, olmaz bu. Bu mцbarizя hяr kяsin юz iчindя gedir. Lap yaшlы adamda da var bu. Bяzяn hiss ona gцc gяlir, aьыl deyir ayыbdыr dayan. Юmrцmцz boyu iчяridя insanыn iчindя mцbarizя gedir: edim, etmяyim?. Иnsanда яn чяtin шey юzц юzц ilя gцlяшmяsidir. Amma bu, vacibdir, чox vacibdir. Ona gюrя dя nя deyяk? Ruh hansыndadыr? Ruh hissin arxasыndadыr desяk, gцnah etmiш olarыq. O, Allahыn яmrindяdir. - Bяxtiyar mцяllim, adыnыzы kim qoyub? - Adыmы atam qoyub. Vahab mяnim ulu babam olub. Biz Шяkinin yuxarы baш hissяsindя oluruq. Orada hamы daьчы olur, meшяdяn odun gяtirir, mяnim babam da, яmilяrim dя o iшlя mяшьul olub. Hяyяtdя kюmцr quyusu olur, kюmцr quyusunda odunu yandыrыr, onu gяtirib шяhяrin ortasыnda satыr, bununla dolanыr. Amma mяnim ulu babam daьчы olmayыb. Deyilяnя gюrя, ulu babam шalvarыn fяsini tikяn usta olub. Amma чox faьыr, yazыq adam olub, чox dinc, mцlayim, yazыq bir adam olub. Savadы olmayыb, iшi tikib satmaq olub. - Hansы юvladыnыzы daha чox istяyirsiniz? - Fяrq olmaz, demяk olmaz, чяtindir. Чox чяtindir. Amma kiminlя dяrdlяшirяm deyя bilяrяm. Hamыsы ilя dяrdlяшirяm tяklikdя, ayrыlыqda. Чцnki uшaqlarыn birindя hiss artыqdыr, mяsяlяn, qыzыmda aьыl artыqdыr. Balaca oьlumda aьыl, mцhakimя gцclцdцr. Azяr dя, Gцlzar da hяm dя dindardыrlar, dini kitablar чox oxuyurlar. Иsfяndiyarda dini kitab

Bu iшdя insana birinci mane olan nяfsdir. Bюyцk adamlardan biri deyib: "Allahыm, sяn mяni nяfsimlя baш-baшa buraxma, mяni nяfsimя qul elяmя. Иnsanыn baшыna nя qяdяr bяla gяlirsя, nяfsdяn gяlir. Иnsan nяfsini юldцrя bilsя, yцksяlir, ucalыr, mяnяn ucalыr, qяlbяn ucalыr.

Aьыlыn юnцndя sяcdя qыl, яyil, Aьыl dцшцncяnin mюtяbяr шahы, Aьыlы eшidяn heч kяsi deyil, Allahы eшidir, yalnыz Allahы.

oxumaq yoxdur. Amma daha чox hiss adamыdыr. - Kiminlя daha чox aчыq olursunuz цnsiyyяtdя? Elя шeylяr varmы ki, onlarы yalnыz kiminlяsя bюlцшцrsцnцz? - Biz dюrd dost olmuшduq cavanlыьыmыzda - Xudu Mяmmяdov idi, Elnur Яbdцlrzayev idi, mяn idim, bir dя Шahmarrza Яnvяrzadя. Elя bunlarla bюlцшяrdim. Иndi dя yenя Nurяddinlя bюlцшцrяm. O шey ki, heч kяsя deyя bilmяrяm, ona deyirяm. Цmumiyyяtlя, sirr saxlamaьы bacarыrsыnыz? - Чox чяtin. Amma baшqa yol yoxdur. Sirri hamыya aчmaq olmaz. - Bu sirrlяr шяxsi sirrlяrdir? Bяlkя elя sirrlяr ola bilяr ki, siz bilirsiniz, dюvlяtя gюrя, cяmiyyяtя gюrя demяmisiniz, millяtin sarsыlmamasыna gюrя demяmisiniz. Belя sirrlяr var? - Чox, чox olub. - Dцшцnmцrsцnцz ki, nя zamansa peшman olacaqsыnыz ki, gяrяk mяn o vaxt o sirri aчaydыm Azяrbaycan xalqыna? Belя bir шey aьlыnыza gяlmir? - Amma bircя шey var ki, lap Sovet dюvrцnцn qыlыncыnыn dalы qabaьы kяsяn vaxtlarda da sюzцmц demяyя чalышmышam. Яlbяttя aчыq demяmiшяm, onun da yollarы var idi ya hadisяlяri xarici юlkяlяrя keчirmяk, ya da tarixя keчirmяk. O yolla юzцmц pяrdяlяmiшяm. Mяsяlяn, Sovet dюvrцndя mяnя vaxtы ilя bir nяfяr zяng edib dedi ki, "Gцmanыmыz sяnя idi, sяn dя Lenindяn yazdыn? Utanmыrsan? Lenin bizi hansы gцnя чыxardы?". Tanыmыram kim idi, bunlarы яrklя telefonda dedi. Mяn ona dedim ki, xahiш edirяm gedin o яsяri oxuyun, sonra bir dя gяlin mяnя nя sюzцnцz varsa deyin. Цstцndяn bir ay keчmiш mяnя zяng etdi, dedi baшa dцшdцm. Mяsяlяn, Leninin sюzцdцr deyir, "Rцшvяt olan mяmlяkяtdя яdalяtdяn danышmaz olmaq". "Leninlя sюhbяt" яsяrimdя ondan bu cцr epiqraf gяtirirяm. Sonra da baшlayыram ki, ay dahi sяn bюyцk adamsan, tamamilя dцz deyirsяn. Rцшvяt axы gюtцrцb dцnyanы. Иndi mяni kim tuta bilяr? Lenin dediyi sюzц tяkrar edirяm. Belяcя, sяkkiz fяsil yazdыm, hяrяsi bir mяsяlя ilя baьlы. - Zaman sizdяn юtrц nяdяn ibarяtdir? - Zaman яslindя uydurmadыr, tяqvim, vaxt uydurmadыr. Vaxt yoxdur. Mяnim bir шeirim dя var bu haqda. Vaxtы kim yaradыb? Kim bюlцb bunlarы saata, dяqiqяyя, aya, hяftяyя, ilя, kim bюlцb? Zaman uydurmadыr, yoxdur. Bir шey ki, яvvяlini, baшlanьыcыnы bilmirik, onun sonunu da bilmirik. Tяbiяtdяn savayы hяr шey ancaq qurmadыr, Oddan чыxan tцstц dя dцz yox, burma-burmadыr. Bu saxtakar яyrilяr dцzlяri чыxdaш eylяr, Hesabda ancaq hцnяr чыxma deyil vurmadыr. Necя inanaq buna, шeyxin uydurduьuna, Guya onun bir gцnя yediyi bir xurmadыr. Gцl dя var, cah cяlal da, цzdя, gюzdя, camalda, Yanaqdakы o xal da sonradan qoydurmadыr. Gцclцlяr gяlmяyibsя, kor yalana шяriksя, Иlkini bilmiriksя, vaxt da bir uydurmadыr. - Nя vaxt, gцnцn hansы hissяsindя юzцnцzц daha yaxшы hiss edirsiniz? - Nisbяtяn sяhяr. - Hяmiшя belя olub, yoxsa son zamanlar? - Son vaxtlar. Amma mяn шeirlяrimi adяtяn gecя saat 11-dяn sonra yazmышam. Иш gцnцm gecя saat 11-dяn sonra baшlayыr. - Иndi dя yazыrsыnыz yяqin. - Иndi az, чox az. Gяrяk hяyяtя чыxam, цnsiyyяtdя olam ki, o hiss mяndя yarana. O, bir anda yaranыr.


Newspaper Municipality of Sheki No 02.2009:Layout 1 23.10.2010 20:47 Page 9

№ 02 (58), Феврал 2009

ØßÊÈ ÁßËßÄÈÉÉßÑÈ

сящ.9

torpaq xoшluqla qaytarыla bilmяz" - Mяn fikir verdim, bayaq latыn qrafikasы ilя yazdыnыz. Hяmiшя latыnla yazmыsыnыz? - Yox, yox. Яvvяllяr mяn orta mяktяbdя oxuyanda latыn qrafikasы idi, sonra keчdi kirilя, Sonra bir dя keчdik latыna. Иndi qarышdыrыram. - Hansы rяngi sevirsiniz? - Yaшыl яn чox sevdiyim rяngidr. Bir dя gюyцn rяngi - чox qяribяdir. Amma yaшыl цчцn юlцrяm. Yaшыl da Иslamыn rяngidir, gюy tцrkцn rяngidir. - Hansы aьacы sevirsiniz? - Яn чox чюkя aьacыnы. Bir шeirim var. Quш oxudu fяrяhlяndik, daш oxusa neylяmяli? Hюrцmчяklяr tor тoxudu, kol toxusa neylяmяli? Dedim dцnya bir tamaшa, hяr arzumuz gяldi baшa, Etdiklяrim baшdan baшa boш yuxusa neylяmяli? Sяsimiz yox, kцyцmцz var, Oxumuz yox, yayыmыz var. Demя dяrd gяlmiш чayыmыz var, Qяnd yoxsa, neylяmяli? Cavanlardan cana doyduq, Ona uyduq, buna uyduq, Яt qoxudu, duza qoyduq, Duz qoxusa neylяmяli? - Duz qoxusa neylяmяli Bяxtiyar mцяllim? - Dяhшяtdir, dяhшяtdir. Duz qoxusa, hяyat qurtardы. Ona яlac yoxdur. - Olub ki, чox чarяsiz vяziyyяtя dцшmцsцnцz? - Чox olub. - Яn чox sevindiyiniz vя яn чox kяdяrlяndiyiniz hansы mяqamlarы xatыrlayыrsыnыz? - Fяlakяtin qurtardыьы nюqtя dцnyanыn яn xoшbяxt anыdыr. Fяciяnin qurtardыьы nюqtяdя xoшbяxtlik baшlayыr. Olub, чox dяhшяtli vяziyyяtlяrя dцшmцшяm. Mяsяlяn bilirdim ki, mяn getmяliyяm, tutacaqlar mяni. Sonralar tяhlцkяsizlik nazirliyinin yaranmasыnыn 80 illiyi mцnasibяtilя olan yыьыncaqda Heydяr Яliyev цzцnц tutdu iшчilяrinя, dedi bir az ziyalыlarla ehtiyatlы olun. Ehtiyatsыzlыq ucbatыndan чoxlarыnы itirmiшik. Mяni, bir dя Xяlil Rzanы misal чяkdi, dedi "Bu adamlarыn gцnahы nя idi, bunlar haqqы deyirdilяr, bunlar dissident idi, amma bunlarы incidirdilяr. Vя bunlar haqqыnda 60-cы illяrin яvvяllяrindя qяrar чыxmышdы. Artыq bunlarыn hяbsinя imza atыlmышdы. Mяn чox чalышdыm, bunlarы xilas etdim". Onu mяn bilяndя ki, artыq xilas oldum, orada aldыьыm lяzzяti, sevinci sanki heч vaxt almamышam. Onda mяn bildim ki, necя olub hяbs edilmяmiшяm. Hяr gцn gecя saat birdяn sonra evimin qabaьыnda maшыn dayananda qorxurdum, elя bilirdim gяldilяr mяni aparmaьa. Bir mяsяlя vardы, gяrяk ki, o vaxt Suslov demiшdi ki, mяnя mцsяlman юlkяlяrindяn dissident чыxartmayыn, kifayяtdir. - Nяyя gюrя mцsяlman юlkяlяrinin iчяrisindяn dissident olmasыnы istяmяyib? - Yяni ruslarыn iчindя var, Orta Asiya isя tamam mцsяlmandыr. Bu, xatalыdыr. - Heч fikirlяшmisinizmi, nяyя lazыm idi bunlarы etmяk? Tutaq ki, bu qяdяr qorxu, sяksяkя keчirdiniz, maшыn gюzlяyirdiniz, bцtцn bunlarыn hamыsы ona gюrя olunurdu ki, Azяrbaycan mцstяqil olsun. Azяrbaycanыn ayrы-ayrы vяtяndaшlarы mцstяqil шяkildя юz rцшvяtini ala bilsinlяr, mцstяqil шяkildя korrupsiyaya qurшansыnlar. Mцtsяqil шяkildя cinayяtlяr etsinlяr? Bцtцn bunlar hamыsы bunun цчцn idi? - Иndi belя gюrцnцr. Amma biz bu cцr dцшцnmцrdцk. Шяxsяn mяn elя hesab edirdim ki, mцstяqilliyimizi alan gцn hяr шey dцzяlяcяk. Mяn elя dцшцnцrdцm, sadяlюvh adamam. Mяn bir шeir dя yazmышdыm ki, Azadlыq, azadlыq deyil acы oldum, Mяn sяnin acыn oldum, Aldыm alaca azadlыьы, Gюrdцk yox, o deyil, Biz istяdiyimiz olmadы. Шeir yadыmda deyil, orada tam gюzяl deyirяm, deyirяm ki, юzgя aparыrdы,

Бяхтийар Ващабзадя: “Mяn millяtimя tюvsiyя edяrdim ki, Allah yolundan qaчmasыnlar. Allah hяmiшя bizi saf yola, haqq yola чaьыrыr. Yalan danышmasыnlar, baшqasыnы incitmяsinlяr. Heч kяsin цrяyinя toxunmasыnlar. Шяkidя bir sюz var. "Цrяk sыndыrmaq quш yuvasы daьыtmaqdan gцnahdыr"”. indi юzцmцzцnkцlяr юzцmцzя шяrik oldu. Иndi юzцmцzцnkцlяr bizim baшыmыza oyun aчыr. - Яшyalara, predmetlяrя qarшы mцhafizяkarsыnыz? Mяsяlяn, elя bir шey varmы ki, юmrцnцzцn 40 ilini, 45 ilini ondan яl чяkmirsiniz, sizin yanыnыzda olur? - Xцsusilя qяlяm. Mяn demяk olar ki, bцtцn яsяrlяrimi bir qяlяmlя yazmышam, bir qяlяmim var. Amma iki-цч il яvvяl bilmяdim necя oldusa, onu itirdim. O, mяnim цчцn mцqяddяs idi. - Harada itirdiniz onu, Bakыda, yoxsa kяnddя? - Bakыda. - Bakыda чox шey itirdik biz. Bюyцk шяhяrlяrdя чox шey itiririk. Bakыda, o bюyцk шяhяrdя daha nя itirmisiniz?

- Hisslяrimi itirmiшяm. Hяyatыn шirinliyini, lяzzяtini itirmiшяm. Yoxdur onlar. Иndi mяn lяzzяt alыram nяvяmdяn, nяticяmdяn, onlardan lяzzяt alыram. Yяni юzцmя mяxsus olan elя bir шey yoxdur. O qяdяr mцrяkkяbik ki, mяn deyirяm ki, hяr шeyi baшa dцшdцm, hamыnы baшa dцшdцm, bir юzцmц baшa dцшmяdim. Юzцmц baшa dцшя bilmirяm. Bir dя gюrцrsяn ki, bir anыn iчindя gцn kimi tutuluram. Mяn bir шeir dя yazmышam, Sяbяbsiz kяdяrin, sяbяbsiz qяmin Sяbяbi sяbяbdяn yцz qat aьыrdыr. Kяdяrliyяm, dilxoram, deyirяm nя olub mяnя, fikirlяшirяm ki, niyя dilxoram, amma bilmirяm, sяbяb yoxdur. Amma o sяbяb sяbяbdяn daha aьыrdыr. Иnsan юz-юzцnц baшa dцшmцr. Elя bir mяnasыz шey edirяm ki, юzцm-юzцmя tяяccцb edirяm. Birdяn elя bir mяnasыz, axmaq sюz danышыram ki, юzцm tяяccub edirяm, bu nя hяrяkяt idi mяn etdim. Юmrцm boyu юzцmц dяrk etmяk uьrunda mцbarizя aparmышam. Gюrцm mяn kimяm, mяn nя istяyirяm, qяrяzim, mяqsяdim nяdir? Bilmirяm. - Hansы heyvanы чox sevirsiniz? Hansыna hцsn-rяьbяtiniz var? - Gюzяllik etibarы ilя maral. Чox gюzяldir. Amma onun gюzяlliyi dя dцшmяnidir. Baшыndakы buynuzlar onu iliшdirir. Qaчanda budaqlara iliшir, canavar da gяlir onu tutur. - Bu maral hяmiшя meшяnin sыx yerindя gizlяnmяyя чalышыr. - Onun da bяlasыna keчir. Gюzяl qadыn nя qяdяr gюzяldirsя, o gюzяllik o qяdяr onun dцшmяnidir. Elя onun zibilinя dцшцr. - Шairlяrя oxшayыr bir az marallar. Onlar da hяmiшя baш-

larыnыn bяlasыna dцшцrlяr. - Elяdir, elяdir. - Xaraktercя qorxaq adam saymыrsыnыz юzцnцzц? - Чox ehtiyatlыyam. Amma qorxaq deyilяm. Qorxaq adam "Gцlцstan" yaza bilmяzdi, mяn bilirdim ki, fяlakяtя gedirяm. Mяni mяhv edяrlяr, amma yazdыm. Yazdыm, "Шяki fяhlяsi"nя dя verdim, чap olundu. Amma indi hяyatda bir az ehtiyatlыyam. Иnsan yaшlaшdыqca, cяsarяti azalыr, ehtiyatы чoxalыr. - Bu, sizin sюzцnцzdцr bir vaxtlar demiшdiniz ki, шairinki daha чox kяdяrdir. - Elяdir. - Nя ilя izah edirsiniz bu mяntiqi? - Qяm-шadlыq. Orada mяn ona cavab vermiшяm.

Kяdяr dцшцncяdir, qяm dцшцncяdir. Qяmin qanadыnda yaradыrыq biz. Kяdяrin bir damcыsыnda kюzяrяn ahыn Kюzяrmяz шadlыьыn цmmanыnda da. Шadlыq yцngцldцr, чяkisi yoxdur, amma kяdяr чяkilidir. niz?

- Яn чox nяyя sevinmisi-

- Yadыmdadыr ki, 1984-cu ildя mяni vermiшdilяr SSRИ dюvlяt mцkafatыna, amma almaq mяsяlяsi чяtin idi. Чцnki tяxminяn 30-a qяdяr namizяd vardы, onlarыn iчindяn seчmяk lazыm idi. Birdяn mяnя Moskvadan zяng etdilяr, mяn mцkafatы aldыm. Dяrdim olmasaydы, dяrd tutmaq цчцn Dяrdin dяryasыna tilov atardыm. Sevinci qaшыyыb vallah mяn hяr gцn Sevincdяn юzцmя dяrd yaradыrdыm. Яgяr olmasaydы, dяryaca dяrdim, Dяrdin yoxluьunu mяn dяrd edяrdim. Bu, mяnim kredomdur, mяn dяrd цчцn юlцrяm, dяrd axtarыram vя dяrd dя mяni yazdыrыr. Mяni yazdыran dяrddir, kяdяrdir. Sevincdяn mяn heч vaxt xoшbяxtlik gюrmцrяm. Dяrd insanы dцшцndцrцr. - Azяrbaycan poeziyasыnda Fцzulini dяrd шairi kimi tanыyыrlar. Dяrdin texnologiyasыnы шairlяr yaxшы bilirlяr. Sevincdя hay-kцy чox olur, шairin dцшцnmяyя imkanы az olur. Дярддя

щансы ряэ чох олур? - Qыrmыzы чoxdur. - Amma siz yaшыlы sevirsiniz. Hesab etmяk olarmы ki, dяrdin rяngi yaшыldыr haradasa? - Adяtяn belя gюtцrцrlяr qara matяm rяngi. Amma mяn dяrdimi, kяdяrimi yaшыlda gюrцrяm. - Sяyahяtя mцnasibяtiniz necяdir, юlkяlяri gяzmяk, dцnyanыn ayrы-ayrы юlkяlяrinя чыxmaq? - Cavanlыьыmda чox gяzmiшяm, чox gяzmiшяm. Dцnyanыn yarыsыnы gяzmiшяm. Amma yaшlaшdыqca yox. Иndi mяnя nя qяdяr tяklif edirlяr, getmirяm. Tяklif etdilяr Yaponiyaya getmяk. Yaponiyaya getmяk mяnim цчцn maraqlыdыr, amma dedim yox, gedя bilmяrяm, istяmirяm.

- Dцnya gюrmцш insansыnыz sюzцn hяr iki mяnasыnda. Яsяrlяriniz mцxtяlif dillяrя tяrcцmя edilib. Hansы dilя tяrcцmяdяn daha чox razы qalmыsыnыz? - Nisbяtяn rus dilinя. Yevtuшenko, Levшenko. Onlar mяni hiss edirdilяr, mяn dя onlarы hiss edirяm. Mяsяlяn, mяnim Yevtuшenkodan etdiyim tяrcцmяlяrlя baьlы o deyib ki, sяn oxu tяrcцmяni, чevir onu ruscaya. O da bir eksperiment idi. Mяn oxuyurdum, o da doьru olduьunu deyirdi. Tяrcцmя bяnzяyir qadыna, nя qяdяr gюzяldirsя, o qяdяr sadiq deyil. Nя qяdяr чirkindirsя, o qяdяr sadiqdir. Чцnki istяyirsяn sяtir-sяtir dцz olsun. Sadiqlikdя gюzяllik olmur. - Шair olmasaydыnыz, nя olardыnыz? - Шair olmasaydыm, yяqin ki, meшячi olardыm, daьчы olardыm. Tяsяvvцr edin, inanыn ki, dяnizdяn zяhlяm gedir. Dяnizdя gюzяllik gюrmцrяm, hirslяnirяm. Mяnimki daьdыr. Иndi чыxmaьa halыm yoxdur. Bяlkя atla чыxdыm yaylaьa. Amma inanmыram o ola. - Nя vaxt atla чыxmыsыnыz axыrыncы dяfя? - Axыrыncы yaydan яvvяlki yayda. - Ata minяndя necя oturursunuz? -Yяhяrlя. - At чapmaьы xoшlamыsыnыz? -Чox, cavanlыьыmda xoшlayardыm. Mяsяlяn, dayыmыn evi buradan on kilometr uzaqda Sюyцdlц kяndindяdir. Cavanlыqda ata minib dayыmы gюrmяyя getmяyi sevяrdim. - Mяn Biшkekdя Чingiz Aytmatovla gюrцшяndя o da demiшdi ki, siz atla gяzmяyi xoшlayыrsыnыz. Amma mяn ondan atla gяzmяyi sevmяsi barяdя soruшmadыm. Чцnki Чingiz Aytmatov bir az

МИРШАЩИН bu mяsяlяlяrdя qapalы idi. Hяtta onun yadыnda 90-cы ilin yanvar hadisяlяri qalmamышdы. Mяn soruшdum, dedi ki, 90-cы ildя nя olub? - Ondan sonra biz getdik Biшkekя, Nurяddin, mяn, Шahmar. Иki-цч gцn onun evindя qonaq qaldыq. Sяhяrя qяdяr Nurяddin bizim haqqыmыzda nalayiq шeylяr yazan ermяninin - Zori Balayanыn kitabыnы oxuyub ona izah edirdi. Gюrdцk ona tяsir etmir. - Sizcя, bu nя ilя baьlыdыr. Yazычы kimi bюyцk olanda adam юz kюkцnя baьlыlыqdan uzaqlaшыr? - Яksinя, юz kюkцnя чox baьlы olur. - Demяli, o, kюkцnя baьlы deyil, ya da gюrцndцyц qяdяr bюyцk deyil, ya… - Yox, o, чox ehtiyatlы adamdыr. Чцnki o vaxtlar o, Nobel mцkafatыna namizяd idi. - Amma Nobel dя olmadы vя belя bir adam kimi yadda qaldы. Bu, beш il bundan яvvяl olan sюhbяtdir. Siz ona bu mяsяlяlяrlя baьlы mяktub da gюndяrmiшdiniz. - Elяdir. - Цmumiyyяtlя, dцkanabazara getmяyi xoшlayыrsыnыz? - Yox, qяtiyyяn. Heч vaxt da getmirяm. - Kim edir evdя bazarlыьы? - Yoldaшыm. Mяn heч vaxt getmirяm. Pul xяrclяmяyi dя sevmirяm, heч sevmirяm. Daha doьrusu, bacarmыram. - Yoldaшыnыz sizi qoruyur. Bu borcdan чыxmaq цчцn siz neylяmisiniz? - Heч nя. Hяmiшя ona borcluyam. Gюydя Allah, yerdя o, mяni mцhafizя edir. Amma mяn ona heч nя etmяmiшяm. 55 ildir o mяnim evimdяdir, 55 ildя mяnim gцclц qonorar almaьыm olub, gюzlяmяdiyim halda Tцrkiyяdя kitabыm чap olunub, pul gяlib. Mяn hяlя ona bir шey - mяsяlяn, qadыnlar sevir zinяt яшyasыnы - zinяt яшyasы da almamышam. Onun юzцndя dя nяfs yoxdur. O cяhяtdяn чox yцksяk adamdыr. Nя yemяyя, nя iчmяyя, nя geymяyя, nя qadыnlar taxan zinяtя onda qяtiyyяn nяfs yoxdur. -Иstяyяrdim ki, bцtцn insanlara sяslяnяn bir bяyanat verяsiniz, bцtцn insanlara Bяxtiyar Vahabzadя sюzц deyяsiniz. Hansы sюzц, hansы tюvsiyяni, nяsihяti, vяsiyyяti deyя bilяrsiniz? - Чox шey demяk olar… mяn bircя шey istяyirяm deyяm. Mяn millяtimя tюvsiyя edяrdim ki, Allah yolundan qaчmasыnlar. Allah hяmiшя bizi saf yola, haqq yola чaьыrыr. Yalan danышmasыnlar, baшqasыnы incitmяsinlяr. Heч kяsin цrяyinя toxunmasыnlar. Шяkidя bir sюz var. "Цrяk sыndыrmaq quш yuvasы daьыtmaqdan gцnahdыr". - Иstяyяrdim, torpaqlarыmыnыz ermяnilяr tяrяfindяn iшьalы barяdя dя bir sюz deyяsiniz. - Bu, чox aьrыlы mяsяlяdir. Mяn belя gцman edirяm ki, bilirsiniz zorla alыnan torpaq xoшluqla qaytarыla bilmяz. Mцmkцn deyil. Mяnim dцшцncяm budur. Onlar qan tюkцb alыblar bunu. Biz dя qan tюkmцшцk, amma mяьlub olmuшuq. Hяqiqяt budur. Ordumuzu gцclяndirmяdяn heч nя edя bilmяrik. Яgяr istяyiriksя ki, biz qяlяbя чalaq, ordumuzu gцclяndirmяliyik. Иstяyiriksя, sцlh olsun, yenя ordu. Ordu yaranmalыdыr. Gцclц ordu. Hяr шey gцcя tabedir. Иndiki zamanda, vaxt da gцcя tabedir. Яgяr sяnin gцcцn var, haqlыsan, gцcцn yoxdur haqsыzsan. Яyyami qяdimdяn bu, belяdir.

ANS PRESS


Newspaper Municipality of Sheki No 02.2009:Layout 1 23.10.2010 20:47 Page 10

сящ.10

ØßÊÈ ÁßËßÄÈÉÉßÑÈ

№ 02 (58), Феврал 2009

БЯЛЯДИЙЙЯЛЯРИН ФЯАЛИЙЙЯТИНЯ ИНЗИБАТИ НЯЗАРЯТ

Илщам АББАСОВ, Ядлиййя Назирлийи Ядлиййя Академийасынын проректору, щцгуг елмляри намизяди, Баш ядлиййя мцшавири

Азярбайъан халгы 18 октйабр 1991-ъи илдя юз тарихи дювлят мцстягиллийини бярпа етдикдян сонра щцгуги, демократик дювлят гуруъулуьуну инкишаф йолу сечмишдир. 12 нойабр 1995-ъи илдя мцстягил дювлятимизин илк Конститусийасыны цмумхалг сясвермяси (референдум) йолу иля гябул етдикдян сонра цмуммилли лидер Щейдяр Ялийевин рящбярлийи иля иътимаи-сийаси щяйатымызын бцтцн сащяляриндя ясаслы сосиал-игтисади, щямчинин, щцгуги ислащатлар, о ъцмлядян мящкямя-щцгуг ислащатлары щяйата кечирилмишдир. Щазырда бу ислащатлар мющтярям Президентимиз ъянаб Илщам Ялийевин рящбярлийи иля уьурла давам етдирилир. Цмумилли лидер Щейдяр Ялийев идарячилик мяктябинин лайигли давамчысы, онун мцдрик, узагэюрян, чевик дахили вя хариъи сийасятини юзцнцн сийаси курсу елан етмиш Президент ъянаб Илщам Ялийевин 15 октйабр 2008-ъи илдя сечиъилярин мцтляг яксяриййятинин сяс чохлуьу иля йенидян юлкя башчысы вязифясиня сечилмяси бизим эяляъяйя инамымызы даща да артырыр. Юлкямиздя бялядиййя гуруъулуьу халгымызын дювлят мцстягиллийини бярпа етдийи дювря тясадцф едир. Азярбайъан Республикасы Конститусийасынын 142-ъи маддясиня ясасян йерли юзцнцидаряни бялядиййяляр щяйата кечирир. Азярбайъан Республикасынын Милли Мяълиси тяряфиндян 2 ийул 1999-ъу ил тарихдя "Бялядиййялярин статусу щаггында" Азярбайъан Республикасынын Гануну гябул едилмиш вя сонрадан Гануна бир сыра ялавя вя дяйишикликляр едилмишдир. Беляликля, бялядиййяляр институтунун щцгуги статусу илк дяфя 1995-ъи илдя гябул едилмиш Азярбайъан Республикасынын Конститусийасында мцяййян едился дя (де-йуре), бялядиййяляр фактики олараг (де-факто) 1999-ъу илин декабр айында кечирилмиш сечкиляр нятиъясиндя формалашмышдыр. Икинъи дяфя ися республикамызда бялядиййяляр 17 декабр 2004-ъц илдя кечирилмиш сечкиляр заманы формалашмышдыр. Щазырда республикамызда 2700-дян артыг бялядиййя фяалиййят эюстярир. Бу ися онун ян кцтляви тяшкилат олмасына дялалят едир. Щяр щансы бир дювлятин Авропа Шурасына цзв олмасы цчцн илкин шяртлярдян бири онун щцгуг системинин, ганунларынын вя щцгуги тясисатларынын бейнялхалг щцгуг нормаларына, Авропа стандартларына уйьунлашдырылмасыдыр. Авропа Шурасынын 15 октйабр 1985-ъи ил тарихли "Йерли юзцнцидаряетмя щаггында" Авропа Хартийасынын 8-ъи маддясиндя эюстярилир ки, йерли юзцнцидаря органлары цзяриндя щяр щансы инзибати нязарят йалныз Конститусийа иля вя йа инзибати ганунла нязярдя

тутулмуш форма вя щалларда щяйата кечириля биляр. Щямин маддядя даща сонра эюстярилир ки, йерли юзцнцидаря органлары цзяриндя щяр щансы бир инзибати нязарят, бир гайда олараг, йалныз ганунчулуьа вя конститусион принсипляря ямял олунмасынын тямин едилмяси цчцн нязярдя тутула биляр. Бунунла беля, инзибати нязарят, щямчинин, йерли юзцнцидаря органларынын онлара верилмиш сялащиййятляри неъя йериня йетирмяляриня йухарыда дуран щакимиййят органларынын нязарятини дя ящатя едир. Йерли юзцнцидаряетмя щаггында бейнялхалг норманын бу мцддяасы "Бялядиййялярин статусу щаггында" Азярбайъан Республикасынн Ганунунда юз яксини тапмышдыр. Ганунун 52-ъи маддясиндя эюстярилир ки, Азярбайъан Республикасынын мцвафиг иъра щакимиййяти органы бялядиййя, бялядиййя органлары вя онларын вязифяли шяхсляри тяряфиндян Азярбайъан Республикасынын Конститусийасына вя ганунларына риайят едилмясиня инзибати нязаряти щяйата кечирир. Бялядиййялярин фяалиййятиня инзибати нязарятин щяйата кечирилмяси барядя "Бялядиййялярин статусу щаггында" Азярбайъан Республикасынн Ганунунун 52-ъи маддясинин бу тяляби "Бялядиййялярин фяалиййятиня инзибати нязарят щаггында" Азярбайъан Республикасынын 13 май 2003-ъц ил тарихили Ганунунда даща да конкретляшдирилмиш вя нятиъя етибариля бялядиййялярин фяалиййятиня инзибати нязарятин щяйата кечирилмясинин щцгуги ясаслары мцяййян едилмишдир. Гейд едилян Ганунун 1ъи маддясиндя бялядиййялярин фяалиййятиня инзибати нязарят анлайышынын мащиййяти ачыгланыр. Щямин маддяйя ясасян бялядиййялярин фяалиййятиня инзибати нязарят - бялядиййяляр, бялядиййя органлары вя онларын вязифяли шяхсляри тяряфиндян Азярбайъан Республикасынын Конститусийасына, ганунларына вя ганунвериъилик системиня дахил олан диэяр норматив щцгуги актларына риайят едилмясинин тямин олунмасы, бялядиййяляр тяряфиндян ганунвериъилийин позулмасы щалларынын арадан галдырылмасы мягсяди иля щяйата кечирилян фяалиййятдир. "Бялядиййялярин фяалиййятиня инзибати нязарят щаггында" Азярбайъан Республикасынын Ганунунун 3.1-ъи маддясиня ясасян бялядиййялярин фяалиййятиня инзибати нязаряти Азярбайъан Республикасынын мцвафиг иъра щакимиййяти органы щяйата кечирир. "Бялядиййялярин фяалиййятиня инзибати нязарят щаггында" Азярбайъан Республикасы Ганунунун тятбиг едилмяси барядя" Азярбайъан Республикасы Президентинин 27 сентйабр 2003-ъц ил тарихли 937 №-ли Фярманынын 2-ъи маддясиня ясасян бялядиййялярин фяалиййятиня инзибати нязарятин щяйата кечирилмяси Азярбайъан Республикасынын Ядлиййя Назирлийиня щяваля едилмишдир. Биз бир йандан дейирик ки, бялядиййяляр мцстягил йерли юзцнцидаря гурумларыдыр, бир йандан ися дейирик ки, онларын фяалиййятиня дювлят тяряфиндян инзибати нязарят щяйата кечирилир. Еля эюрцня биляр ки, бурада бир зиддиййят вар. Яслиндя ися, бу беля дейилдир. Азярбайъан Республикасы Конститусийасына ясасян республикамыз щцгуги, демократик, дцнйяви дювлят гуруъулуьуну инкишаф йолу сечмишдир. Демократик дювлят ися щеч дя юзбашыналыг демяк дейилдир. Бу ъямиййятдя щцгуги анлайыш вя тясисатларын сярщядляри вардыр. Бялядиййялярин фяалиййятиня инзибати нязарят анлайышыны ясассыз олараг эенишляндириъи мянада тяфсир вя тятбиг етмяк олмаз.

Беля ки, бялядиййялярин фяалиййятиня инзибати нязарят йалныз Азярбайъан Республикасынын Конститусийасы вя ганунлары иля нязярдя тутулмуш гайдада вя ганунчулуьа ямял олунмасы бахымындан щяйата кечирилир. "Бялядиййялярин малиййясинин ясаслары щаггында" Азярбайъан Республикаксынын 7 декабр 1999-ъу ил тарихли Ганунунун 13-ъц маддясинин 2-ъи щиссясиня ясасян ганунвериъилк вя иъра щакимиййяти органларынын бялядиййяляря вердикляри сялащиййятлярин щяйата кечирилмяси цчцн малиййя вясаитидян истифадяйя щямин органлар нязарят едирляр. Йерли сосиал-игтисади инкишаф програмларыны йерли бцдъя эялирляри щесабына малиййяляшдирмяк мцмкцн олмадыгда, йерли бцдъя кясирини юдямяк цчцн, дювлят бцдъясинин имканларыны нязяря алараг, ялавя эялир мянбялярининин мцяййян едилмяси вя йа дювлят бцдъясиндян дотасийа вя субвенсийалар айрыла биляр. Щямчинин, ганунвериъилик вя иъра щакимиййяти органлары бялядиййяляря ялавя сялащиййятляр щяваля етдикдя онлары бу сялащиййятлярин щяйата кечирилмяси цчцн зярури малиййя вясаити иля тямин едирляр. "Бялядиййялярин фяалиййятиня инзибати нязарят щаггында" Азярбайъан Республикасынын Ганунунун 4.3ъц маддясиня ясасян ганунвериъилик вя иъра щакимиййятляри тяряфиндян, Азярбайъан Республикасы Конститусийасынын 144-ъц маддясинин 2-ъи щиссясиня уйьун олараг, бялядиййяляря верилян ялавя сялащиййятлярин щяйата кечирилмясиня нязаряти щямин щакимиййятляр инзибати нязаряти щяйата кечирян органа щяваля едя билярляр. Ганунда бялядиййялярин фяалиййятиня инзибати нязарятин иъраатынын башланмасынын ики ясасы нязярдя тутулмушдур: - бялядиййялярин норматив актларынын вя щямин Ганунун 6-ъы маддясиндя нязярдя тутулмуш актларынын бу Ганунун 1-ъи маддясиндя эюстярилян нормативщцгуги актлара зидд олмасы барядя кифайят гядяр ясас олдугда; - щцгугларына вя йа гануни мянафеляриня бялядиййя тяряфиндян зяряр вурулдуьуну иддиа едян физики вя щцгуги шяхсин, йахуд дювлят органынын мцраъияти дахил олдугда. "Бялядиййялярин фяалиййятиня инзибати нязарят щаггында" Азярбайъан Республикасынын Ганунунун 6-ъы маддясиня ясасян бялядиййяляр гябул етдикляри ашаьыдакы актларын бир сурятини, щямин актларын гябул едилдийи андан 15 эцндян эеъ олмайараг, инзибати нязаряти щяйата кечирян органа эюндярмялидирляр: - бялядиййялярин норматив актлары; - дювлят бцдъясиндян айрылан малиййя вясаитинин истифадяси барядя актлар; - бялядиййя мцлкиййятиндя олан ямлака даир мцлкиййят щцгугунун щяйата кечирилмяси барядя актлар; - бирдяфялик йерли верэилярин вя рцсумларын тятбиги барядя актлар; - йерли ряй сорьусунун нятиъялярини якс етдирян гярарлар; - бялядиййяляр цчцн хяръляр вя малиййя ющдяликляри доьуран актлар. Щцгугларына вя йа гануни мянафеляриня бялядиййя тяряфиндян зяряр вурулдуьуну иддиа едян физики вя йа щцгуги шяхсин, йахуд дювлят органынын мцраъияти яризячинин щцгугларынын вя йа мянафеляринин позулдуьу, йахуд она бу барядя мялум олдуьу эундян 6 ай ярзиндя онлар бялядиййялярин фяалиййятиня инзибати нязаряти щяйата кечирян органа

мцраъият едя билярляр. Инзибати нязаряти щяйата кечирян орган мцраъиятя дахил олдуьу андан 15 эцн мцддятиндя, ялавя арашдырмалар тяляб олунурса, 30 эцн мцддятиндя бахыр. Мцраъиятя бахылмасы мцддятинин узадылмасы барядя яризячийя дярщал мялумат верилмялидир. Инзибати нязаряти щяйата кечирян орган дахил олмуш мцраъиятя даир ашаьыдакы ики гярардан бирини гябул едир: - бу ганунун 8-ъи маддясиндя нязярдя тутулмуш иъраата башлайыр; - мцраъиятя бахмагдан имтина едир вя бу барядя мцвафиг шяхся вя йа органа ясасландырылмыш ъаваб эюндярир. Инзибати нязаряти щяйата кечирян орган дахил олмуш мцраъиятя бахаркян щямин мцраъиятдя эюстярилмиш вя мцбащися доьуран бялядиййя актынын, щабеля ялавя сянядлярин вя йа мялуматларын она эюндярилмяси барядя мцвафиг бялядиййяйя мцраъият едя биляр. Бялядиййя бу сянядляри вя йа мялуматлары щямин сорьуну алдыьы андан 15 эцн ярзиндя инзибати нязаряти щяйата кечирян органа тягдим етмялидир. Инзибати нязаряти щяйата кечирян орган она тягдим олунмуш мцраъиятя бахаркян зярури щалларда йериндя арашдырмалар апара биляр вя бу ъцр арашдырмалар апарылмасына бялядиййяляр тяряфиндян манея тюрядилмямялидир. Инзибати нязаряти щяйата кечирян орган мцраъиятин арашдырылмасы нятиъясиндя бялядиййянин фяалиййятинин гануна зидд олдуьуну ашкар етдикдя, щямин фяалиййятин 15 эцн мцддятиндя дайандырылмасы вя вурулмуш зийанын арадан галдырылмасы барядя мцвафиг бялядиййяйя мцраъият едир. Бялядиййялярин фяалиййятиня инзибати нязаряти щяйата кечирян органын щямин мцраъияти мцяййян олунмуш мцддят ярзиндя мцвафиг бялядиййя тяряфиндян йериня йетирилмядикдя, о, 15 эцн ярзиндя бялядиййянин олдуьу йерин мящкямясиня мцраъият едир. Мящкямяйя мцраъият едилмяси барядя мцвафиг бялядиййяйя дярщал мялумат верилмялидир. "Бялядиййялярин фяалиййятиня инзибати нязарят щаггында" Азярбайъан Республикасы Ганунунун 8.6-ъы маддясиня ясасян щяр щансы бялядиййя акты вя йа бялядиййянин фяалиййяти дювлят мянафеляриня вя йа иътимаи мянафеляря яэяр зийан вура билярся, инзибати нязаряти щяйата кечирян орган мцвафиг бялядиййяйя дярщал щямин актын ляьв едилмясини вя йа щямин фяалиййятя хитам верилмясини тяклиф едир. Беля тяклиф ися 3 эцн мцддятиндя йериня йетирилмядикдя, инзибати нязаряти щяйата кечирян орган дярщал мящкямяйя мцраъият едир вя щямин иддианын тямин едилмяси иля баьлы ганунвериъиликдя мцяййян едилмиш гайдада мцвафиг гярар чыхарылмасыны мящкямядян хащиш едир. Бялядиййянин фяалиййятиндя ъинайят ашкар едилдикдя, инзибати нязаряти щяйата кечирян орган мцвафиг тядбирляр эюрцлмяси цчцн сялащиййятли дювлят органына мцраъият едя биляр. Бурада "сялащиййятли дювлят органы" дедикдя ися тябии ки, мцвафиг щцгуг мцщафизя органлары нязярдя тутулур. Апарылмыш йохламалар заманы бир сыра щалларда ъинайят фактларына да раст эялинир. Беля ки, 2007-ъи илдя бялядиййянин фяалиййяти инзибати гайдада йохланаркян 25 ъинайят фактлары ашкар олунараг, материаллар ъинайят иши башланмасы цчцн прокурорлуг органларына эюндярилмишдир. Тяясцфляр олсун ки, бялядиййялярин фяалиййятиндя ашкар олунан ъинайят фактларынын сайында яввялки илляря нисбятян артым

мейлляри щисс олунур. Беля ки, 2006ъы илдя ися 17 бялядиййянин фяалиййятиндя ъинайят фактлары ашкар олунмушдур. Инзибати нязаряти щяйата кечирян орган щяр илин сонунда юз фяалиййяти щаггында Азярбайъан Республикасынын Милли Мяълисиня иллик мярузя тягдим едир. Бу мярузядя инзибати нязаряти щяйата кечирян орган бялядиййялярин фяалиййятини тянзимляйян ганунвериъилик актларына дяйишикликляр вя ялавяляр едилмяси иля баьлы тяклифляр веря биляр. Бялядиййялярин фяалиййятиня инзибати нязаряти щяйата кечирян орган бялядиййялярин фяалиййятиндя ганунчулуг принсипиня риайят олунмасынын тямин едилмяси иля баьлы цмумиляшдирмяляр апара вя онлары юз тяклиф вя тювсийяляри иля бирликдя мцвафиг бялядиййяляря тягдим едя биляр, щансы ки, щямин тяклиф вя тювсийяляр бялядиййялярин иъласында мцзакиря олунур вя мцвафиг гярар гябул олунур. Ганунун 11-ъи маддясиня ясасян бялядиййялярин фяалиййятиня инзибати нязаряти щяйата кечирян органынын вя онун вязифяли шяхсляринин гануна зидд гярар вя йа щярякятляриндян (щярякятсизлийиндян) Азярбайъан Республикасынын мцвафиг иъра щакимиййяти органына вя йа мящкямяйя ганунла мцяййян едилмиш гайдада шикайят вериля биляр. "Бялядиййялярин фяалиййятиня инзибати нязарят щаггында" Азярбайъан Республикасы Ганунунун тятбиг едилмяси барядя" Азярбайъан Республикасы Президентинин 27 сентйабр 2003ъц ил тарихли Фярманынын 2-ъи маддясиня ясасян Ганунун 11-ъи маддясиндя нязярдя тутулмуш "мцвафиг иъра щакимиййяти органы"нын сялащиййятлярини Азярбайъан Республикасынын Назирляр Кабинети щяйата кечирир. Бир мясяляни дя гейд етмяк йериня дцшяр ки, 24 август 2002-ъи ил тарихдя цмумхалг сясвермяси - референдум йолу иля Азярбайъан Республикасынын Конститусийасына едилмиш дяйишикликлярдян бири дя бялядиййялярля баьлы олмушдур. Беля ки, 24 август 2002-ъи ил референдумуна гядяр Азярбайъан Республикасынын Конститусийасында вятяндашларын Конститусийа Мящкямясиня бирбаша мцраъият етмяк щцгугу нязярдя тутулмамышды. Лакин щазырда Конститусийанын 130-ъу маддясинин V щиссясиня ясасян щяр кяс онун щцгуг вя азадлыгларыны позан ганунвериъилик вя иъра щакимиййяти органларынын норматив актларындан, бялядиййя вя мящкямя актларындан ганунла вя мцяййян едилмиш гайдада бу маддянин III щиссясинин 1-7-ъи бяндляриндя эюстярилян мясялялярин Азярбайъан Республикасынын Конститусийа Мящкямяси тяряфиндян щялл едилмяси цчцн Азярбайъан Республикасынын Конститусийа Мящкямясиня позулмуш инсан щцгуг вя азадлыгларынын бярпа едилмяси мягсяди иля шикайят веря биляр. Бурада "щяр кяс" дедикдя щям Республикамызын вятяндашлары, щям дя Республикамызда йашайан яънябиляр вя вятяндашлыьы олмайан шяхсляр дя баша дцшцлмялидир. Беляликля, бялядиййялярин фяалиййятиня инзибати нязарятин щяйата кечирилмяси бялядиййялярин гануни сялащиййятляриня мцдахиля кими гиймятляндириля билмяз. Она эюря щесаб едирик ки, бялядиййялярин фяалиййятиня инзибати нязарятин щяйата кечирилмяси бу органларын даща сямяряли фяалиййят эюстярмяляриня, башлыъасы ися, бялядиййя яразисиндя йашайан инсанларын щцгуг вя азадлыгларынын даща етибарлы горунмасы ишиня хидмят едяъякдир.


Newspaper Municipality of Sheki No 02.2009:Layout 1 23.10.2010 20:47 Page 11

№ 02 (58), Феврал 2009

XЦSUSИ QAYЬЫYA EHTИYACЫ OLAN UШAQLARA BЮYЦK DИQQЯT GЮSTЯRИLИR

ШЯКИ ЭЯНЪЛЯРИНИН ШЯНЛИЙИ Шяки шящяр Эянъляр вя Идман Идаряси "Рузи" шадлыг сарайында 2 Феврал - Азярбайъан Эянъляри эцнц мцнасибятля шящяр эянъялринин вя иътимайятинин цмумшящяр шянлийини тяшкил етмишдир.

Дювлят Эянъляр вя Идман сийасяти сащясиндя уьурлу фяалиййятиня эюря “Шяки Бялядиййяси” гязети ТЯЛТИФ ЕДИЛИР.

Тдбирдя Шяки шящяр Иъра Щакимиййяти Апаратынын, шящяр Бялядиййясинин, ЙАП-ын Шяки тяшкилатынын, инзибати органларын, диэяр мцяссися вя тяшкилатларын бир груп мясул ишчиляри, тялябяляр, фяал эянъляр, идманчылар, ГЩТ-лярдян нцмайяндяляр вя с. дявят олунмуш гонаглар иштиарак едирдиляр. Тядбири эириш сюзц иля Шяки шящяр Эянъляр вя Идман идарясинин ряиси Вцгар Искяндяров ачараг, гонаглары саламлады, 2 феврал - Эянъляр эцнц мцнасибяти иля щамыны тябрик етди вя 2008-ъи ил ярзиндя эюрцлян ишляр щаггында гысаъа мялумат верди. Сонра Шяки шящяр Иъра Щакимиййяти Башчысынын мцавини Зяриня ханым Ъавадова эениш чыхыш етди. Зяриня ханым чыхышында юлкя Президенти ъянаб Илщам Ялийевин йеритдийи эянъляр сийасяти вя идмана гайьысындан сюз ачды вя байрам мцнасибятиля Шяки эянълярини тябрик етди. Чыхышынын сонунда о, Эянъляр вя Идман Назирлийинин кечирдийи "Мяним доьма вятяним" адлы фото мцсабигянин вя Авропа Шурасынын Мядяниййят Департаментинин кечирдийи мцсабигянин галиби Хялилов Заур Йашар оьлуну диплом вя щядиййя иля тялтиф етди.

Шяки Бялядиййясинин сядр мцавини Айдын Хялилов ися юз чыхышында шящяр Бялядиййяси иля Эянъляр вя Идман Идарясинин сых иш бирлийиндян сющбят ачды вя о, да юз нювбясиндя эянъляри тябрик етди. ЙАП-ын Эянъляр Тяшкилатынын сядир Эцндцз Пашайев, Мядяниййят вя Туризм шюбясинин мцдири Айдын Ибращимхялилов, 4 сайлы Ушаг Мусиги мяктябинин директору Ибращим Рясулов да чыхыш едяряк эянъляри тябрик етдиляр. Тядбирин эедишаты заманы "Шяки Тящсили" гезетинин баш редактору Бяшарят Сцлейманов, "Реэион Шяки" гязетинин баш редактору Баба Мирзяханлы, "Шяки Бялядиййяси" гязетинин баш редактору Мурад Нябибяйов, "Шяки” Гязетинин баш редактору Акиф Салам, АзярТАъ-ын мухбири Мустафа Дадашов, 4 сайлы Ушаг Мусиги Мяктябтинин директору Ибращим Рясулов, АЗТВ-нин вя Иътимаи Телевизийанын бюлэя мухбирляри Шяки Шящяр Эянъляр вя Идман Идарясминин дипломлары вя гиймятляри щядиййяляри иля тялтиф олундулар. Шянликдя эянъ мцьянни, "Халг Улдузу" 2008-ин финалчысы, Зирвя инструментал ансамбылынын солисти Мещрибан Мустафазадя вя Мархал групунун солисти Эцлтян Бякирова да иштирак едирдиляр. Мярасимин сонунда республика фянн олимпиадаларында Ы йер тутмуш, щямчинин, 20 йанвар шящидлиринин хатирясиня щяср олунмуш цмумшящяр мяктяблиляри арасында кечирилян инша мцсабигясиндя фяргялянмиш бир груп мяктябли дя Шяки Шящяр Эянъляр вя Идман идарясинин, гиймятли щядиййяляри иля тялтиф олундулар. Фянн Олимпиаларында йер тутмуш мяктяблиляр бунлардыр: Ширинли Ширин Фяхряддин - тцрк лисейи, Щякимзадя Рюйа Рящман - 18 сайлы мяктяб, Мустафазадя Ряна Рювшян - Сучма кянди, Исэяндоров Нярмин Мяммядрясул - 11 сайлы мяктяб, Сцлейманлы Мцшфиг Сцлейман - 8 сайлы мяктяб, Щадызадя Абдулляли Етибар - 11 сайлы мяктяб, Сцлейманлы Сянан Сцлейман - Тцрк лисейи, Вялийев Дярйа Шяфайят - 10 сайлы мяктяб, Байромов Ряшад Низами - Тцрк лисейи, Поладов Самир Елшад - тцрк лисейи, Рясулова Илащя Елдар - Шяки лисейи, Исмайылов Айэцн Фяррух - 7 сайлы мяктяб, Сцлейманов Вцсал Рамиз - Тцрк лисейи, Йящйазадя Ъялил Тярлан - Тцрк лисейи, Саламов Айхан Ящмяд - Шяки литсейи, Сямядов Рамиля Рювшян - Кюндялян кянди, Яфяндийева Аьэул - 14 сайлы мяктяб. 20 Йанвар Шящидляринин хатирясиня "Шящидляр юлмцрляр" адлы инша мцсабигясиндя йер тутмуш мяктяблиляр ися бунлардыр: Щясянли Елбрус - 1 сайлы, Мяммядли Ниъат - 14 сайлы, Рящимли Айтян - 5 сайлы, Ъаббарова йрфаня - 12 сайлы, Бякирова Севинъ - 10 сайлы, Мяммядли Айэцн - 7 сайлы, Сялимова Ряваня 17 сайлы мяктяб. Шянлик Эянъляр вя Идман Идарясинин щесабына тяшкил олунмуш ширниййат столу архасында, шящярин мусиги ифачыларынын рянэарянэ ифалары иля сонна чатды.

Yarышda 8 kiшi vя 5 qadыn komandasы mцbarizя aparмышдыр. Hяr komandanыn tяrkibinя 3 яsas vя bir ehtiyat oyunчu daxil edilmiшdi. Шяxsi yarышlarda 16 qadыn vя 25 kiшi idmanчы birincilik uьrunda mbarizя aparmышlar. Kiшilяrin yarышыnda Bakыnыn iki, Sumqayыt vя Шяki шяhяrlяri, habelя Salyan, Quba, Gяdяbяy vя Balakяn rayonlarыnыn, qadыnlarыn yarышыnda isя paytaxtыn iki komandasы, hяmчinin Sumqayыt, Шя-

ki vя Salyan rayonlarыnыn tяmsilчilяri mцbarizя aparмышlar. Tennisчilяr hяm komanda, hяm dя шяxsi birincilikdя юz qцvvяlяrini sыna-мышlar. Иdmanчыlar arasыnda dцnya vя Avropa чempionatlarыnыn iшtirakчыlarы - dяfяlяrlя respublika birinciliyinin qalibi olmuш Xяyalя Qiyasova, Billurя Eminova, Sяbinя Яhmяdova, Fяrhad Иsmayыlov, Ra-mil Cяfяrov да вар иди. Чempionatыn aчыlышыna hяsr olunmuш tяntяnяli mяrasimdя Шяki Шяhяr Иcra Hakimiyyяtinin шюbя mцdiri Rяfaеl Mяnяfov, Шяки Шяhяr Эяnclяr vя Иdman Иdarяsinin

Xeyli vaxтdыr Шяkidя xцsusi qayьыya ehtiyacы olan uшaqlarыn reablitasiya mяrkяzi fяaliyyяt gюstяrir. Bu mяrkяzin mяqsяdi uшaqlarыn vя gяnclяrin cяmiyyяtя inteqrasiyasыna, sosыal adaptasiya bacarыqlarыnыn inkiшafыna yardыm etmяkdir. Бу йахынларда щямин mяqsяdя xidmяt edяn daha bir "Vяtяndaш cяmiyyяtinin gцclяndirilmяsi - яlilliyi olan uшaqlarыn vя onlarыn ailяlяrinin ehtiyaclarыnыn юyrяnilmяsi" adlы layihяnin tяqdimatы olду. Tяdbiri giriш sюzц ilя Шяki Reablitasiya Mяrkяzinin

- М.РЦСТЯМОЬЛУ

Ш.Б.

Azяrbaycan Respublikasы Prezidentinin 2005-ci il 4 mart tarixli Sяrяncamы ilя tяsis edilmiш Bяdяn Tяrbiyяsi vя Иdman Gцnц ilя яlaqяdar Шяkidя mцxtяlif idman nюvlяri цzrя yarышlar, bayram tяdbirlяri hяyata keчirilir. Шяhяr Gяnclяr vя Иdman Иdarяsinin tяdbirlяr planыna uyьun olaraq, martыn 4-dя шяhяrin Azadlыq meydanы vя 20 Yanvar parkыnda top чilяmя vя armreslinq цzrя yarышlar keчirilmiшdir. Yarышlarda yцzlяrlя hяvяskar idmanчы юz qцvvяsini sыnamышdыr. Elя hяmin gцn 19 nюmrяli mяktяbin idman zalыnda qыzlar arasыnda basketbol цzrя шяhяr birinciliyinя start verilmiшdir. Yarышlarda 12 komanda mцbarizя aparыr. Bundan яlavя, martыn 5-dя idman ictimaiyyяti ilя шяhяr rяhbяrliyinin gюrцшц keчirilяcяk, habelя avtomobil mяktяbinin tirindя atыcыlыq цzrя шяhяr birinciliyinя start verilяcяkdir. НАМИГ

-

rяisi Vцqar Иsgяndяrov, Gяnclяr vя Иdman Nazirliyinin mяsul nцmayяndяsi Orxan Kяrimov чыxыш edяrяk yarыш iшtirakчыlarыna uьurlar arzulamышlar. Yarышыn baш hakimi Zaur Mikayыlovун сюйлядикляриня эюря, birincilik bu il aprelin 28-dяn mayыn 5-dяk Yaponiyada keчirilяcяk nюvbяti dцnya чempionatыna son hazыrlыq mяqsяdi daшыyыr. Чempionatыn yekununa яsasяn, юlkяmizi dцnya чempinatыnda tяmsil edяcяk yыьma komandanыn tяrkibi дя mцяyyяnlяшдириляъяк. Hяm kiшilяrin, hяm дя qadыnlarыn komanda yarышlarыnda 1-ci yerя "Bakы-1" komandasы layiq gюrцlmцшdцr. Шяxsi yarышlarda Ramil Cяfяrov vя Billurя Eminova ilk yerlяrи тутмушлар. Qoшa kiшi yarышlarыnda Ramil Cяfяrov vя Яli Bayramov cцtlцyц, qoшa qadыn yarышlarыnda ися Billurя Eminova vя Sяbinя Яhmяdova ъцтлцйц fяrqlяnmiшдир. Qarышыq qoшa yarышlarda Ramil Cяfяrov vя Billurя Eminova birinci pillяdя yer almышlar. Qaliblяrя Gяnclяr vя Иdman Nazirliyinin diplomlarы, habelя Stolцstц Tennis Federasiyasыnыn pul mцkafatlarы tяqdim верилмишдир.

rяhbяri Gцlяndam Alxasova acды. Azяrbaycana Birgя Yardыm Tяшkilatыnыn nцmayяndяsi Gцnay Иsmayыlova, "Mцstяqil hяyat" Tяшkilatыnыn rяhbяri Aydыn Xяlilov layihя haqqыnda mяlumat verдиlяr. Millяt vяkili Mяжlum Шцkцrov, Шяki шяhяr Иcra Hakimiyyяtinin шюbя mцdiri Rяfael Mяnяfov, Шяki Bяlяdiyyяsi sяdrinin mцavini Aydыn Xяlilov, iш adamы Aqil Mяmmяdov vя baшqalarы cыxыш edяrяk layihяni bяyяndiklяrini vя ona dяstяk verяcяklяrini bildirдиlяr.

ШЯKИDЯ "ИDMAN FESTИVALЫ" KEЧИRИLИR

Илгар САДЫГОВ, Шяки Шящяр Эянъляр вя Идман Идарясинин ряис мцавини

STOLЦSTЦ TENNИS ЦZRЯ AZЯRBAYCAN ЧEMPИONATЫ Шяki Иdman-Saьlamlыq Mяrkяzindя kiшi vя qadыnlar arasыnda stolцstц tennis цzrя Azяrbaycan чempionatы кечирилмишдир

сящ.11

ØßÊÈ ÁßËßÄÈÉÉßÑÈ

-

ШЯКИ БЯЛЯДИЙЙЯСИ ЦЗВЛЯРИНИН ГЯБУЛ ВАХТЛАРЫ Сыра сайы

Бялядиййя цзвцнцн фамилийасы, ады, атасынын ады

Гябул эцнц

Гябул сааты

Саламова Эцлназ Мустафа гызы,

Щяр щяфтянин ЫВ эцнц

09.00-дан

Ъяфяров Фикрят Неймят оьлу,

Щяр щяфтянин ЫЫ эцнц

09.00-дан

3

Хялилов Айдын Рямзи оьлу,

Щяр щяфтянин ЫЫЫ эцнц

09.00-дан

4

Ахундов Абдуляли Лцтвяли оьлу,

Щяр щяфтянин В эцнц

09.00-дан

5

Исмайылов Илщам Гяни оьлу

Айын Ы щяфтясинин Ы эцнц

15.00-16.00

6

Яждяров Ящмяд Гянбяр оьлу

Айын Ы щяфтясинин ЫЫ эцнц

15.00-16.00

7

Аббасов Абид Миръавад оьлу

Айын Ы щяфтясинин ЫЫЫ эцнц

15.00-16.00

8

Нябийев Йашар Яляфсяр оьлу

Айын ЫЫ щяфтясинин Ы эцнц

15.00-16.00

1 2

сядр

сядрин биринъи мцавини сядр мцавини сядр мцавини

9

Гаффаров Тащир Исмайыл оьлу

Айын ЫЫ щяфтясинин ЫЫ эцнц

15.00-16.00

10

Баьыров Ябцлфяз Янвяр оьлу

Айын ЫЫ щяфтясинин ЫЫЫ эцнц

15.00-16.00

11

Шцкцров Мяжлум Шцкцр оьлу

Айын ЫЫЫ щяфтясинин Ы эцнц

15.00-16.00

12

Абдулщямидов Арзу Ящмяд оьлу

Айын ЫЫЫ щяфтясинин ЫЫ эцнц

15.00-16.00

13 14

Мяммядов Назим Таъяддин оьлу Гаффарлы Натиг Мющцббяли оьлу

Айын ЫЫЫ щяфтясинин ЫЫЫ эцнц Айын ЫВ щяфтясинин Ы эцнц

15.00-16.00 15.00-16.00

15

Гасымов Фярзалы Яшряф оьлу

Айын ЫВ щяфтясинин ЫЫ эцнц

15.00-16.00

16

Нурийев Етибар Мясим оьлу

Айын ЫВ щяфтясинин ЫЫЫ эцнц

15.00-16.00

17

Бякиров Ялювсят Мяммяд оьлу

Айын ЫВ щяфтясинин В эцнц

15.00-16.00

ШЯКИ БЯЛЯДИЙЙЯСИ, Мятбуат вя иътимаиййятля ялагяляр шюбяси


Newspaper Municipality of Sheki No 02.2009:Layout 1 23.10.2010 20:47 Page 12

сящ.12

ØßÊÈ ÁßËßÄÈÉÉßÑÈ

№ 02 (58), Феврал 2009

ТЦРК ОРДУСУНУН АЗЯРБАЙЪАНЛЫ Онларын яксяриййяти яслян Шякидян олублар “Йетмиш иллик совет щакимиййяти дюняминдя кечмиш ССРИ силащлы гцввяляриндя эенерал-полковник рцтбясиня йцксялян йеэаня азярбайъанлы щярбчи яслян Шякидян олан Тофиг Аьащцсейновдур.” - Азярбайъанын сабиг хариъи ишляр назири Вилайят Гулийев 525-ъи гязетдя дяръ елятдирдийи “Тцрк ордусунун азярбайъанлы эенераллары” адлы мягалясини бу сюзлярля башлайыр. Йазыдакы мялуматларын Шяки ъамаатынын бюйцк мараьына сябяб ола биляъяйини яввялъядян билдийимиз цчцн биз дя ону олдуьу кими юз гязетимиздя дяръ етмяйи гярара алдыг. Диггятинизя ону да чатдыраг ки, февралын 2-дя щямйерлимиз, эенерал-полковник Тофиг Аьащцсейновун 86 йашы тамам олуб вя онун щаггында эялян сайымызда ятрафлы йазы дяръ едяъяйик. Бир дя охуъуларымыздан бир хащишимиз вар: яэяр кимся щаггында бу йазыда сющбят ачылан щямйерлиляримиз барядя щяр щансы бир мялумата маликдирся бизимля ялагя сахламаьы унутмасын. Мурад НЯБИБЯЙОВ

Вилайят ГУЛИЙЕВ Yetmiш illik sovet hakimiyyяti dюnяmindя keчmiш SSRИ silahlы qцvvяlяrindя generalpolkovnik rцtbяsinя yцksяlяn yeganя azяrbaycanlы hяrbчi яslяn Шяkidяn olan Tofiq Aьahцseynovdur. Шяki tяbiяtinin gюzяlliyi, Шяki insanlarыnыn xяfif yumor hissi, yumшaqlыq vя mehribanlыьы onlarы sяrt hяrbчilяr kimi tяsяvvцr gяtirmяyя bir qяdяr чяtinlik tюrяtsя dя, hюrmяtli Tofiq mцяllim, чoxumuzun dцшцndцyц kimi, bu torpaьыn yetirdiyi yeganя general-polkovnik deyil. Яslяn Шяkidяn olan baшqa bir generalpolkovnik vя hяtta ordu generalы, mцvafiq olaraq 1912-1950-ci vя 19151951-ci illяrdя qardaш Tцrkiyя ordusunda xidmяt etmiшdi. Sюhbяt Qurtuluш Savaшыnыn iшtirakчыsы, peшяkar hяrbчi vя diplomat, Osmanlы imperiyasы vя Tцrkiyя Silahlы Qцvvяlяrinin zabiti, general-polkovnik Mehmet Nuri Bяrkюzdяn vя onun kiчik qardaшы, ordu generalы Mahmud Bяrkюzdяn gedir. General qardaшlarыn hяqiqi soyadы Sarыkяrimlidir. Bяzi mяnbяlяrdя bu soyad Sarыkяrimoьullarы kimi dя gюstяrilir. Tцrkiyяnin hяrbi, siyasi, diplomatik vя elmi-яdяbi dairяlяrindя daha yaxшы tanыnan bюyцk qardaш Mяhяmmяd Nuru Hacы Иlyas oьlu Sarыkяrimli 1889-cu ildя Шяkidя doьulmuшdu. Yerli "rus-mцsяlman" mяktяbindя vя gimnaziyada tяhsil almышdы. 1905-ci ildя Azяrbaycanыn шяhяr vя kяndlяrini чaxnaшmaya salan ermяni hцcumlarы, daшnaklarыn tюrяtdiklяri qanlы cinayяtlяr ticarяtlя mяшьul olan Шяki sakini Hacы Иlyasы da ailяsinin vя юvladlarыnыn tяhlцkяsiz gяlяcяyi haqqыnda ciddi dцшцnmяyя vadar etmiшdi. O, чыxыш yolunu ermяnilяrin meydan suladыqlarы чar Rusiyasыndan yeganя azad tцrk mяmlяkяti olan Osmanlы imperatorluьuna kючmяkdя gюrmцшdц. Ailя Bursa шяhяrindя yerlяшmiшdi. Mяhz bu шяhяrin seчilmяsi, чox ehtimal ki, Hacы Иlyasыn ticarяt vя шяxsi tanышlыq яlaqяlяri ilя baьlы idi. Lakin Bursaya gяldikdяn az sonra Sarыkяrimli ailяsi юz baшчыsыnы itirmiшdi. Ordunun verdiyi nisbяtяn tяminatlы hяyat Osmanlы mяmlяkяtindя heч bir dayaq-

larы vя tanышlыq яlaqяlяri olmayan Mяhяmmяdlя kiчik qardaшы Mahmudun tяhsil almaq цчцn Bursa яsgяri rцшdiyyяsini (tяxminяn bizdяki Naшчыvanski tipli hяrbi mяktяb-V.Q.) seчmяlяrinя gяtirib чыxarmышdы. Daha sonra qardaшlar tяhsillяrini Bursadakы Ишыqlar hяrbi litseyindя davam etdirmiшdilяr. Яsasы 1845-ci ildя qoyulan Ишыqlar litseyi юlkяnin mцhцm orta hяrbi ixtisas mяktяblяrindяn biri kimi tanыnыr. Onun mяzunlarы iчяrisindяn Tцrkiyя Silahlы Qцvvяlяrinin 6 marшalы (Osmanlы imperiyasы dюvrцndя) vя 35 ordu generalы (Tцrkiyя Cцmhuriyyяti dюvrцndя) yetiшmiшdi. Иndiyя qяdяr Tцrkiyя ordusunun Genel Kurmay baшkanы - Baш Qяrargah rяisi olmuш 27 ordu generalыndan 11-i bu litseyin mяzunlarыdыr. Onlarыn arasыnda Hilmi Юzkюk, Hцseyn Kыvrыkoьlu vя baшqa tanыnmыш simalar var. 1909-cu ildя Иstanbuldakы Hяrbi Akademiyaya daxil olan Mяhяmmяd Sarыkяrimli цч il sonra bu ali hяrbi mяktяbi uьurla bitirmiш vя Osmanlы ordusunun mцlazimi - leytenant rцtbяsini almышdы. Ишыqlar hяrbi litseyindя vя Hяrbi Akademiyada o, xцsusi biliklяrlя yanaшы fransыz dilinя vя яdяbiyyatыna da dяrindяn yiyяlяnmiшdi. Azяrbaycanlы zabitin gяncliyi Osmanlы imperatorluьunun sцquta uьradыьы, yeni Tцrkiyяnin isя tarix sяhnяsinя gяldiyi чяtin vя mцrяkkяb dюnяmя tяsadцf etmiшdi. Belя шяraitdя Mяhяmmяd Sarыkяrimli яsl hяrbчi kimi andыna sadiq qalaraq imperiyaya sяdaqяtlя xidmяt etmiш, vяtяnin taleyi ilя baьlы tarixi seчim anы gяlяndя isя яsla tяrяddцd etmяdяn istiqlal savaшчыlarы sыrasыnda юz yerini tutmuшdu. Osmanlы imperatorluьu Birinci Dцnya mцharibяsinя qoшulanda gяnc zabiti Шяrq cяbhяsinя - юlkяnin чar Rusiyasы ilя sяrhяdlяrini qoruyan Иkinci Qafqaz ordusuna gюndяrmiшdilяr. Lakin Baш Qяrargah rus vя fransыz dillяrini mцkяmmяl bilmяsini nяzяrя alaraq Mяhяmmяd Sarыkяrimlinin qabiliyyяt vя bacarыьыndan baшqa sahяdя yararlanmaьы mяqsяdяuyьun saymышdы. 1915-ci ildя o, xцsusi tapшыrыqla Rusiyanыn, Tцrkiyяnin vя Bюyцk Britaniyanыn maraqlarыnыn kяsiшdiyi Иrana - Cяnubi Azяrbaycana gюndяrilmiшdi. 1916-cы ildя isя Osmanlы hяrbi missiyasыnыn tяrkibindя Danimarka vя Иsveчя ezam edilmiшdi. Bu Skandinaviya юlkяlяrindя qaldыьы bir ilя yaxыn mцddяt яrzindя gяnc zabit Иsveч dilini dя юyrяnmяyя mцvяffяq olmuшdu. Rusiyada fevral inqilabы qяlяbя чaldыqdan sonra hяmvяtяnimiz Peterburq vя Moskvadakы mцvяqqяti tцrk hяrbi missiyasыnыn tяrkibindя чalышmышdы. Onun яsas vяzifяsi Birinci Dцnya mцharibяsi dюvrцndя rus ordusunun яsir

aldыьы tцrk яsgяr vя zabitlяrinin yerinin mцяyyяnlяшdirilmяsi, rus hяrbi яsirlяri ilя dяyiшdirilmяlяri vя vяtяnя qayыdышlarыnыn tяшkili idi. Artыq Osmanlы ordusunun yцzbaшыsы - kapitan rцtbяsindя Sovet Rusiyasыndan vяtяnя qayыdan Mяhяmmяd Sarыkяrimli 1919-cu ildя Baш Qяrargah Akademiyasыna qяbul edilmiшdi. Юzцndяn altы yaш kiчik qardaшы Mahmud isя hяmin dюvrdя Hяrbi Akademiyanыn mцdavimi idi. Parчalanma vя iшьal tяhlцkяsi ilя цzlяшяn Osmanlы Tцrkiyяsi юzцnцn 700 illik tarixinin яn чяtin dюvrцnц yaшayыrdы. Gюzlяr orduya zillяnmiшdi. Odur ki, Mustafa Kamal paшanыn rяhbяrliyi ilя Иstiqlal hяrbi - Qurtuluш Savaшы baшlananda hяr iki qardaш tяhsilini yarыmчыq qoyub Anadoluya yollandы vя tцrk torpaqlarыnыn яsarяtdяn qurtarmasы uьrunda mцbarizя aparan istiqlal mцcahidlяrinin sыralarыna qoшuldu. Иzmir uьrundakы savaшda Mяhяmmяd Sarыkяrimli Uшak шяhяrinin hяrbi komendantы idi. Dюyцшlяrdя яsir alыnmыш yunan zabitlяri bu шяhяrdяki mцvяqqяti dцшяrgяdя saxlanыrdы. Yunan ordusunun baш qяrargah rяisinin mцavini, general Tiropis dя onlarыn arasыnda idi. Gцnlяrin birindя яsir zabitlяrin Ankaraya piyada aparыlacaqlarыnы юyrяnяn Tiropis dцшяrgя komendantыna mяktub gюndяrяrяk bu qяrara etirazыnы bildirmiш, yunan mцharibя яsirlяrinя яlavя яrzaq, ayaqqabы vя paltar verilmяsini, onlarыn nяqliyyatla tяmin olunmasыnы tяlяb etmiшdi. Vяfatыndan bir qяdяr яvvяl jurnalist Иsmayыl Yaьчы ilя sюhbяtindя general bu hadisяnin ardыnы belя anlatmышdы: "Tiropisi чaьыrtdыrdыm vя "Mяn sizi yandыrmadыьыnыz, salamat qalmыш binalarda saxlayыram. Altыnыzdakы yataqlar sakinlяrini юldцrdцyцnцz evlяrdяn gюtцrцlцb. Bir neчя gцn bundan яvvяl evlяrini yandыrdыьыnыzы gюrяn insanlar indi sizinlя necя rяftar etmяlidirlяr? Ankaraya gedяn dяmiryollarы siz daьыtdыnыz. Yol yoxdur. Sяkkiz yaшыnda uшaqlarыmыz belя kilometrlяrlя mяsafяyя bellяrindя mяrmi daшыyыrlar. Mяmlяkяtimiz qan aьlayarkяn sizя gюstяrdiyimiz bu iltifatы dцnyanыn hansы millяtindяn gюrя bilяrsiniz? Keчdiyiniz yollarda salamat nя qoymusunuz ki, indi bizdяn nя istяyяsiniz? Bir il bundan яvvяl zabitlяriniz Uшakdan Sakaryaya qяdяr yцrцyяrяk gяlmiшdilяr. Buralara sizi bizmi чaьыrdыq? Nя цzlя bizdяn mяrhяmяt istяyirsiniz? O zaman necя gяlmiшdinizsя, indя dя elя gedяcяksiniz!" - dedim". Bu, hяqiqяtin gюzцnя dik baxan cяsur bir tцrk vяtяnpяrvяrinin mюvqeyi idi. Hяmin mюvqeyi iшьalчы yunan ordusunun generalыna Azяrbaycan яsilli gяnc zabit чatdыrmышdы. Cavab vermяyя sюz tapmayan general Tiropis цzr

istяmiш, hяr шeyi yaxшы baшa dцшdцyцnц sюylяmiш, mяktubu isя zabit hяmkarlarыnыn tяhriki ilя yazdыьыnы etiraf etmiшdi. Yunan hяrbi яsirlяrinin Ankaraya gяtirilmяsini isя o zaman 13-14 yaшlarыnda olan baшqa bir Azяrbaycan яsilli gяlяcяk siyasяtчi vя yazычы - Sяmяd Aьaoьlu "Hяyat bir macяra!" xatirяlяr kitabыnda belя anlatmышdы: "Яzilmiш yunan ordusunun яsir birliklяrindяn bir qismi dя Ankaradakы Sarыqышlaya gяtirilirdi. Qafilяlяr stansiyadan piyada Mяclis юnцnя gяlir, orada чox zaman balkonunda millяt vяkillяrinin dayandыqlarы Mяclisя tяzim etdikdяn sonra Яtlik yolu ilя цst tяrяfdяki qышlaya doьru uzaqlaшыrdыlar. Xalq yolun hяr iki tяrяfindя dцzlяnir, nifrяt dolu gюzlяrlя bu zяiflяmiш, цstlяribaшlarы pяriшan, чoxu papaqsыz, bir qisminin ayaqlarы yalыn insanlara baxыrdыlar. Mяnim dя iчim onlara qarшы nifrяtlя doluydu. Yunan ordusunun qaчarkяn yapdыьы zцlmц, tюrяtdiyi vяhшяtlяri qяzetlяrdя oxumuшdum. Bir-birlяrinin цstцnя qalaqlanaraq, camilяrя doldurularaq yandыrыlan insanlarыn hallarы bir чox gecяlяrimin kabusu olmuшdu. Fяqяt, qяribя mцяmma imiш bu insan ruhu! Bir gцn bu qafilяlяrdяn birinin baшыndakы yunan zabiti mяnя sonsuz bir acыma hissi verdi vя bu hisslя adamыn цzц hafizяmя silinmяz bir шяkildя hяkk olundu..." Qurtuluш Savaшы zяfяrlя baшa чatdыqdan sonra Mяhяmmяd Sarыkяrimli tяhsilini tamamlamaq цчцn Baш Qяrargah Akademiyasыna qayыtmыш vя buranы 1925-ci ildя minbaшы - mayor rцtbяsi ilя baшa vurmuшdu. 1930-cu ildя o, yarbay (polkovnik-leytenant - V.Q.) rцtbяsi almышdы. 1932-1933-cц illяrdя Millяtlяr Liqasыnыn tяшяbbцsц ilя Cenevrяdя keчirilяn Birinci Beynяlxalq Tяrksilah Konfransыnda Tцrkiyя nцmayяndя heyяtinin hяrbi mцшaviri olmuшdu. Buradakы uьurlu fяaliyyяtinя gюrя vaxtыndan яvvяl 1933-cц ildя albay (polkovnikV.Q.) rцtbяsinя layiq gюrцlmцшdц. Tцrkiyяdя 1934-cц ildя yeni soyad qanunu qяbul edilяndяn sonra Sarыkяrimli qardaшlarы юzlяrinя Bяrkюz ("sяrt", "mюhkяm" mяnasыndaV.Q.) soyadыnы gюtцrmцшdцlяr vя mцasir tцrk hяrb tarixinя mцvafiq olaraq Mehmet Nuri Bяrkюz vя Mahmud Bяrkюz kimi daxil olmuшdular. 30-cu illяrdя Atatцrk шяrq sяrhяdlяrinin tяhlцkяsizliyi vя Boьazlar mяsяlяsindя SSRИ-dяn яlavя tяminatlar almaq цчцn bu юlkя ilя mцmkцn qяdяr yaxыnlaшma siyasяti yцrцdцrdц. Stalin rejimi dя юz nюvbяsindя keчmiш Rusiya imperiyasыndan olan чoxsaylы siyasi mцhacirlяrin Tцrkiyяdяn чыxarыlmasы цчцn Atatцrkя tяrяf reveranslar edirdi. 1933-cц ildя Tцrkiyя Cцmhuriyyяtinin 10

illiyi qeyd olunanda Stalinin gюstяriшi ilя Sovet Иttifaqы marшallarы K.Voroшilov vя S.Budyonnы Ankaradakы tяntяnяli mяrasimlяrdя iшtirak etmiшdilяr. Atatцrk Tцrkiyяdя qaldыqlarы mцddяtdя sovet nцmayяndя heyяti ilя iшlяmяyi polkovnik Mehmet Nuri Bяrkюzя hяvalя etmiшdi. Tцrkiyя Cцmhurbaшqanы ilя sovet marшallarыnыn bцtцn rяsmi vя qeyri-rяsmi sюhbяtlяrinin tяrчцmячisi dя Bяrkюz olmuшdu. Onun hяrbi-siyasi fяaliyyяtinin sonrakы illяrindя dя Sovet Иttifaqы ilя яlaqяlяr mцhцm yцr tutmuшdu. 1935-ci ildя Mehmet Nuri Bяrkюz Sovet Ordusunun Kiyevdяki manevrlяrini mцшahidя цчцn gюndяrilяn tцrk hяrbi missiyasыna rяhbяrlik etmiшdi. 1936-1937-ci illяrdя isя Moskvadakы Tцrkiyя sяfirliyinin hяrbi attaшesi vяzifяsindя чalышmышdы. Юzцnцn yazdыьыna gюrя, hяmin dюvrdя Sovet ordusunun bir sыra yцksяk rцtbяli zabitlяri ilя sыx яlaqяlяr vя dostluq mцnasibяtlяri qura bilmiшdi. Mehmet Nuri Bяrkюz 1939-cu ildя general-mayor (tuьgeneral), 1941-ci ildя isя general-leytenant (tцmgeneral) rцtbяsi almышdы. Иkinci Dцnya mцharibяsi dюvrцndя o, dюrd il яrzindя Tцrkiyя цчцn xцsusi яhяmiyyяtя malik яrazidя - Sovet Иttifaqы ilя sяrhяddя yerlяшdirilяn diviziyalar qrupunun komandanы olmuшdu. Kiчik qardaшы Mahmud Bяrkюz (1895-?) isя hяrbi xidmяtя bir qяdяr gec baшlasa da, mяnsяb pillяlяrini daha sцrяtlя keчmiш vя tцrk Silahlы Qцvvяlяrindя marшal rцtbяsindяn sonra ikinci yцksяk hяrbi rцtbя olan orgeneral - ordu generallыьыna qяdяr yцksяlmiшdi. Hazыrda Tцrkiyя ordusunun Яrzincan яrazisindяki tяlim mяrkяzlяrindяn birinin azяrbaycanlы general Mahmud Bяrkюzцn adыnы daшыmasы onun tцrk millяti vя dюvlяti qarшыsыndakы xidmяtlяrinin unudulmadыьыnы gюstяrir. 1946-cы ildя Mehmet Bяrkюzя general-polkovnik (korgeneral) rцtbяsi verilmiшdi. Bir il sonra o, Tцrkiyя Silahlы Qцvvяlяri Baш Qя-rargah rяisinin яmяliyyat mяsяlяlяri цzrя mцavini tяyin edilmiшdi. 1949-cu ilin martыnda Azяrbaycan яsilli hяrbчini daha mяsul vяzifяyя irяli чяkmiшdilяr. Mehmet Nuri Bяrkюz Tцrkiyя Jandarmeriyasыnыn Baш komandanы olmuшdu. Lakin nюvbяti il Tцrkiyяnin siyasi Olimpindя baш verяn dяyiшiklik Bяrkюz qardaшlarыnыn hяr ikisinin uьurlu karyerasыnыn yarыda qыrыlmasыna sяbяb olmuшdu. Demokrat partiyanыn чoxpartiyalы seчkilяrdя qalib gяlmяsi nяticяsindя 1950-ci il mayыn 22-dя Tцrkiyя Cцmhuriyyяti юzцnцn ilk sivilmцlki prezidentini seчmiшdi.


Newspaper Municipality of Sheki No 02.2009:Layout 1 23.10.2010 20:47 Page 13

№ 02 (58), Феврал 2009

ØßÊÈ ÁßËßÄÈÉÉßÑÈ

ЭЕНЕРАЛЛАРЫ Mustafa Kamal Atatцrk vя Иsmяt Иnюnцdяn fяrqli olaraq, цчцncц cцmhurbaшqanы Cяlal Bayar peшяkar hяrbчi deyildi. Yцksяk dairяlяrdя hяrbчilяrin guya bu seчimdяn narazы qaldыqlarы, юz aralarыnda gizli шяkildя toplanaraq mцzakirяlяr apardыqlarы, Иnюnц ilя яlaqя yaratdыqlarы vя sairя barяsindя шaiyяlяr dolaшmaqda idi. Dюvlяt чevriliшlяrini adяtяn hяrbчilяrin adы ilя baьlayыrlar. 1950ci ilin iyununda isя Tцrkiyяdя mцlki шяxslяr orduya qarшы чevriliш planыnы hяyata keчirdilяr. Bir gцnцn iчяrisindя Tцrkiyя Silahlы Qцvvяlяrinin 15 generalы vя 150-dяn чox polkovniki istefaya gюndяrildi. Onlarыn arasыnda Baш Qяrargah rяisi, ordu generalы Яbdцrrяhman Nafiz Gцrman, Hava Qцvvяlяri komandanы, ordu generalы Zeki Doьan, Dяniz Qцvvяlяri komandanы, ordu admiralы Mehmet Яli Цlgяn, Baш Qяrargah rяisinin mцavini, ordu generalы Иzzяt Aksalur, Birinci Ordu komandanы, ordu generalы Asim Tinaztяpя, Иkinci Ordu komandanы, ordu generalы Mцzяffяr Tuьsavul vя digяr ali rцtbяli hяrbчilяrlя birlikdя Tцrkiyя Jandarmeriyasыnыn Baш komandanы, generalpolkovnik Mehmet Nuri Bяrkюz vя onun qardaшы, Цcцncц Ordu komandanы, ordu generalы Mahmut Bяrkюz dя var idi. Doьrudur, 1950-ci il iyunun 6da Цчцncц Ordu komandanlыьыndan uzaqlaшdыrыlan kiчik qardaш - Mahmud Bяrkюz daha mяsul vяzifяyя irяli чяkilmiш, bir hяftя sonra, iyunun 13-dя Milli Gцvяnlik Konseyinin - Milli Tяhlцkяsizlik Шurasыnыn Baш katibi tяyin edilmiшdi. Lakin nюvbяti ilin sentyabrыnda o, ikinci dяfя vя artыq hяmiшяlik istefaya gюndяrilmiшdi. Sonradan, sakitcя vяzifяlяrindяn uzaqlaшdыrыlan bu yцksяk rцtbяli hяrbчilяrя qarшы irяli sцrцlяn ittihamlarыn яsassыzlыьы ortaya чыxdы. Onlarыn чoxu Qurtuluш Savaшыnыn iшtirakчыlarы olmuшdular. Yeni tцrk Silahlы Qцvvяtlяrinin yaradыlmasыnda mцhцm xidmяtlяr gюstяrmiшdilяr. Atatцrkя, yaxud Иnюnцyя sяdaqяtlяri isя qцsurlarыndan daha чox mяziyyяtlяri sayыlmalы idi. Чцnki яn чяtin dюvrlяrdя Tцrkiyяnin dюvlяt sцkanы arxasыnda dayanmыш hяr iki prezident ilk nюvbяdя tцrk xalqыnыn rifah vя tяrяqqisi, tцrk dюvlяtinin tяhlцkяsizliyi vя nцfuzu uьrunda чalышmышdы. Hяrbчilяr bu dinc чevriliшin яvяzini on il sonra чыxdыlar. General Camal Gцrselin rяhbяrliyi ilя 1960cы il mayыn 27-dя hяyata keчirilяn hяrbi чevriliш nяticяsindя hюkumяt devrildi, hakimiyyяt ordunun яlinя keчdi. Bir il sonra Demokrat Partiyasы hюkumяtinin 600-я yaxыn mяmuru цzяrindя qurulan Yastыada Mяhkяmяsinin qяrarы ilя baш nazir Adnan Menderes vя onun iki naziri asыlmaqla edam olundu, 79 yaшlы Cцmhurbaшqanы Cяlal Bayar юmцrlцk hяbs cяzasы aldы. Tяbii ki, bцtцn bu hadisяlяr siyasi vя hяrbi чяkiшmяlяrdяn kяnarda, tцrk ordusunun istefaya чыxmыш яmяkli zabitlяri kimi yaшayan general qardaшlarыn hяyatыnda hяr hansы dяyiшilkiyя sяbяb olmamышdы. General-polkovnik Mehmet Nuri Berkюz 1975-ci il yanvarыn 18dя, 86 yaшыnda Иstanbulda vяfat etdi. Tцrk qяzetlяri bu xяbяri "Qurtuluш Savaшы komutanlarыndan general Nuri Berkюz юldц!" - manшeti ilя vermiшdilяr. O, Tцrkiyя Cцmhuriyyяtinin ali hяrbi mцkafatы olan "Иstiqlal madalyasы" vя digяr ordenmedallarla tяltif edilmiшdi. Ыki qardaшы fяrqlяndirяn baшlыca cяhяt Mahmud Bяrkюzцn sыrf hяrbчi olmasы, Mehmet Nuri Bяrkюzцn isя яvvяldя dя qeyd etdiyim kimi, daha geniш vя чoxчeшidli fяaliyyяt sahяsi ilя tanыnmasыdыr. Mяnbяlяrdя onun hяrb taktikasыna vя tarixinя dair bir sыra kitablarы rus dilindяn tцrkcяyя

чevirdiyi, eyni zamanda hяrbi, siyasi vя strateji mяsяlяlяrlя baьlы чoxsaylы mяqalяlяrin mцяllifi olduьu gюstяrilir. Tцrk tarixi, tцrk dilчiliyi, fransыz vя rus klassikasы generalыn sevimli mяшьuliyyяtlяri sыrasыna daxil idi. Tцrk Dil Qurumunun banisi Mustafa Kamal Atatцrk 1936-cы ildя polyak mяnшяli rus tцrkoloqu E.Pekarskinin (1858-1934) "Yakut dili sюzlцyц"nцn tцrkcя nяшrinin hazыrlanmasыna gюstяriш verяndя bu iшя cяlb olunanlar arasыnda Mehmet Nuri Bяrkюz dя vardы. Kitabыn 1945-ci ildя Иstanbulda чap olunmuш Ы cildinin mцqяddimяsindя deyilirdi: "Tцrk Dili Qurumunun yaradыcыsы olan яbяdi юndяr Atatцrk bu юnяmli яsяrin tez яldяn tцrkcяyя tяrcцmяsini istяyincя, Qurum sюzlцyц rusca bilяn шяxslяr arasыnda paylayaraq sяkkiz ayda tцrkcяyя чevirdi", "Yakut dili sюzlцyц"nцn tяrcцmя vя чapa hazыrlanmasыnda fяal iшtirak edяn, tяrcцmячi vя tяrtibчilяr sыrasыnda yer alan "rusca bilяn шяxslяr" arasыnda general-leytenant Hafiz Bыyыktay, polkovnik Mehmet Nuri Bяrkюz, professorlar Яbdцlqadir Иnan, Яhmяd Cяfяroьlu, Rяшid Rяhmяti Arat, Яli bяy Hцseynzadя, habelя Abdulla Battal, Kяrim Odяr, Шяfiqя Qaspralы vя b. adlarыna tяsadцf olunur. Gюrцndцyц kimi, E.Pekarskinin hяqiqяtяn dя dцnya tцrkologiyasыna bюyцk tюhfя olan цч cild vя цst-цstя 1929 sяhifяdяn ibarяt "Yakut dili sюzlцyц"nцn caьdaш tцrkcяdя iшыq цzц gюrmяsindя яsas aьыrlыq azяrbaycanlы mцhacirlяrin, o cцmlяdяn dя hяrbчi Mehmet Nuri Bяrkюzцn цzяrinя dцшmцшdц. Mцasir Tцrkiyяnin qurucusu Kamal Atatцrk Mehmet Nuri Bяrkюzц yaxшы tanыyыrdы, dяfяlяrlя шяxsi etimadыnы nцmayiш etdirmiшdi. Onun Ankaraya gяlяn sovet heyяtlяrini mцшayiяt etmяsi, Atatцrkцn qeyrirяsmi rus dili tяrcцmячisi olmasы, sonralar isя Moskvada Tцrkiyяnin hяrbi mцшaviri vяzifяsini tutmasы Bяrkюzцn SSRИ ilя hяrbi vя tяhlцkяsizlik sahяsindя яmяkdaшlыqda Qazinin inandыьы simalardan biri olduьunu sюylяmяyя яsas verir. Maraqlыdыr ki, чaьdaш tцrk yazычыsы Turqut Юzarmanыn "Шu чыlьыn tцrkler" romanыnda Иzmir uьrunda hяlledici savaш яrяfяsindя Qazi Mustafa Kamalыn yaxыn чevrяsindя olan vяtяnpяrvяr gяnc hяrbчilяr sыrasыnda "yцzbaшы Mehmet Nuri"nin dя surяti yaradыlmышdыr. General Mehmet Nuri vя Mahmud Bяrkюz qardaшlarыnыn Tцrkiyяdяki Azяrbaycan mцhacirяtinin nцmayяndяlяri ilя яlaqяlяri xцsusi maraq doьurur. Tяbii ki, yцksяk rцtbяli hяrbчilяr olduqlarыndan onlar siyasi mцhacirlяrlя vя mцhacir tяшkilatlarыnыn tяmsilчilяri ilя aralarыnda mцяyyяn mяsafя saxlamalы idilяr. Amma bununla belя hяyatыnыn son illяrindя Mehmet Bяrkюzцn Tцrkiyяdяki "dыш tцrklяrin" diaspor tяшkilatlarы ilя, ilk nюvbяdя dя mцhacir hяmvяtяnlяri ilя yaxыndan maraqlandыьы vя яlaqя saxladыьы haqqыnda mяlumatlar mюvcuddur. Hяr halda axtarышlar чox шeyi цzя чыxara bilяr. Bяrkюz qardaшlarы ilя baьlы araшdыrmalar zamanы Atatцrk dюvrц Tцrkiyя ordusunda yцksяk mюvqe tutan baшqa bir azяrbaycanlы hяrbчinin - yenя яslяn Шяkidяn (!-V.Q.) olan general Hяsяn Behcяtin adыna da rast gяldim. Чar Rusiyasы ordusunun azяrbaycanlы generallarы haqqыnda mцяyyяn qяdяr yazыlыb. 1918-ci ildя Bakыnыn dцшmяn tapdaьыndan qurtarыlmasыna gюrя bir шяrяf borcumuz olan qardaш Tцrkiyя ordusunda xidmяt etmiш, tцrk millяtinin vя tцrk dюvlяtinin Иstiqlal Savaшыna tюhfяlяrini vermiш hяmvяtяnlяrimizin dя adы vя fяaliyyяti юz layiqli qiymяtini almalыdыr. Bununla tariximiz yalnыz daha da zяnginlяшя bilяr.

сящ.13

XALQЫN VЯ ИNKИШAFЫN SИFARИШИ

Nizami HАЪЫЙЕВ, Шяki rayon prokurorluьunun prokuror - kriminalisti, kiчik яdliyyя mцшaviri Bu gцn Azяrbaycanda demokratik proseslяr daha da dяrinlяшmяkdяdir. Vяtяndaш cяmiyyяti quruculuьu prosesi geniшlяnir. Bu чяrчivяdя vяtяndaшlarыn hцquq vя azadlыqlarы da artыr. Иnsanlarыmыzыn demokratik чяrчivяdя fяaliyyяtinя zяmin yaradыlыr. Bu zяmindяn Azяrbaycan Konstitusiyasыna яlavя vя dяyiшikliklяr layihяsi юlkяnin daxili siyasяtindя tamamilя yeni mяrhяlяyя start verib. Sonuncu dяfя 1995-ci ildя mцxtяlif maddяlяr цzrя dяyiшikliyя mяruz qalan Konstitusiyadakы hazыrda baш tutacaьы gюzlяnilяn dяyiшikliklяr яslindя sosial sifariшdir. Hяr bir dюvlяtin яsas Qanunu, Konstitusiyasыnы referendum цmumxalq sяsvermяsi yolu ilя dяyiшilmяsi, islahatlar aparыlmasы bцtцn dцnya praktikasыnda mцшahidя olunan, normal ictimai siyasi proses hesab olunmalыdыr. Mяlum olduьu kimi, bizdя 1995-ci ilin 12 noyabrыnda Konstitusiya qяbul edilib. 2002-ci ildя isя mцяyyяn islahatlar aparыlыb. Цmumiyyяtlя ehtiyac var ki, mцяyyяn dюvrdя яsas Qanuna яlavя vя dяyiшikliklяr, dinamizimdяn irяli gяlяn islahatlar tяtbiq edilsin. Bu isя mцasirlяшяn dцnyada insanlarыmыza, cяmiyyяtin inkiшafыna xidmяt edir. Hazыrda da zamanыn tяlяbidir ki, qanunlar tяkmillяшdirilsin ki, dюvlяt daha da inkiшaf etsin. Юlkяdя demokratiya daha da geniшlяnsin. Buna gюrя dя Yeni Azяrbaycan Partiyasы, millяt vяkillяri, QHT-lяr, юlkя ziyalыlarы vя ictimai sferanыn digяr tяbяqяlяri чoxdan tяkliflяr sяslяndirirdilяr ki, Konstitusiyamыzыn bяzi maddяlяrinя dяyiшiklik etmяyя ehtiyac var vя bu mяsяlя Milli Mяclisin payыz sessiyasыnda mцzakirя edilяndяn, Konstitusiya mяhkяmяsi юz rяyini verяndяn sonra parlament artыq martыn 18-nя referendumu tяyin etdi. Dяyiшikliklяrlя baьlы tяkliflяr isя 101-ci maddяdя edilяn dяyiшiklik tяklifi dя daxil olmaqla чox яsaslыdыr vя bu dяyiшikliklяrя hяqiqяtяn ehtiyac var. Doьrudur hяlя indidяn Konstitusiyaya tяklif olunan яlavя dяyiшikliklяrin mahiyyяtinin tяhrif olunmasы istiqamяtindя cяhdlяr gюrцnцr. Bu da яsasяn bir шяxsin iki dяfяdяn artыq prezident seчilmяsini mяhdudlaшdыran mцddяanыn aradan qaldыrыlmasы ilя baьlыdыr. Bir qanun keшikчisi kimi qeyd etmяk istяrdim ki, bяzi hallarda demokratiya normalarы ilя hцquq normalarыnыn yeri sяhv salыnыr. Seчkilяrin keчirilmяsi, hakimiyyяtin seчki yolu ilя formalaшmasы demokratiyanыn normalarыdыr. Tяbii ki, bu normalar hяr bir юlkяnin hцquq normalarыna salыnaraq konkretlяшdirilmiш olur. Heч bir яsasla iddia etmяk цчцn arqument tapa bilmяzsяn ki, 4 ildяn bir keчirilяn seчkilяr demokratik, 5 - 6 ildяn bir keчirilяn seчkilяr isя antidemokratikdir. Eyni zamanda hakimiyyяtin seчki yolu ilя formalaшmasы demokratiyanыn normasыdыr. Amma prezidentin bir neчя mцddяtя seчilmяsi demokratiya normasы hesab olunmur. Bu hцquq normasыdыr ki, hяr bir юlkя bunu юzц цчцn mцяyyяnlяшdirir. Fikrimizcя bir шяxsin 2 vя ya 3 dяfяdяn artыq prezident seчilmяsi siyasi sistemin qцsuru kimi tяqdim edilя bilmяz. Яslindя, bu, bir шяxsin bir neчя dяfя xalqыn etimadыnы qazanmasы sюhbяtidir. Яgяr 3 dяfя seчilirsя, hяmin шяxsin цч dяfя xalqыn etimadыnы qazanmasы demяkdir. Bununla da xalq nцmayiш etdirir ki, hяmin шяxs ona gюstяrilяn etmadы doьruldub. Bцtцn bunlarыn nяticяsi kimi bir nяfяrin iki dяfяdяn artыq prezident seчilmяsinя qoyulan qadaьa aradan qaldыrыlmalыdыr. Azяrbaycanыn hяr bir vяtяndaшыnыn keчirilяn seчkilяrdя bir neчя dяfя iшtirak etmяk hцququ olmalыdыr. Burada mяqsяd юlkяdя

tam demokratik cяmiyyяtin qurulmasыdыr. Яgяr cяmiyyяt demokratik olacaqsa, seчkilяrin шяffaf vя яdalяtli keчirilmяsi цчцn шяrait yaradыlacaqsa, kiminsя prezident seчilmяk цчцn neчя dяfя namizяdliyini irяli sцrmяsinin яhяmiyyяti olmayacaq. Яslindя cяmiyyяtin dя vahid fikri belяdir ki, bir nяfяrin iki dяfяdяn artыq prezident seчilmяsinя qoyulan mяhdudiyyяt Konstitusiyadan чыxarыlmalыdыr. Bizcя bu istяk tam demokratik prinsiplяrя sюykяnib. Elяcя dя konstitusiyanыn 32-ci maddяsinя - шяxsin toxunulmazlыq hцququ ilя baьlы maddяyя tяklif olunan яlavя dя mцbahisяlяrя sяbяb olmasыna baxmayaraq - (bu яlavяdя qeyd olunur ki, hяr kяsin шяxsi vя ailя hяyatыna qanunsuz mцdaxilяdяn mцdafiя hцquq var) deyяrdim ki, yerinя dцшяn dяyiшiklikdir. Bяzilяri isя Konstitusiyada bu maddяnin olmasыnы sюz azadlыьыnыn mяhdudlaшdыrыlmasы kimi qяlяmя verilir. Ancaq Azяrbaycanda sюz azadlыьыnыn mюvcud olmasы hamыya mяlumdur. Amma bu da faktdыr ki, юlkяdяki bяzi kцtlяvi informasiya vasitяlяri, qяlяm sahiblяri mafioz qruplarыn vя bяzi hallarda xarici юlkяlяrin яlindя oyuncaьa чeviriblяr. Юlkяdя mяtbuat orqanlarы bяzяn kiminsя kimdяnsя qisas alыnmasыnda vasitя rolunu oynayыr. Mцxtяlif qяzetlяr vasitяsi ilя юlkя siyasяtindя tяmsil olunmaq niyyяtindя olan шяxslяr, baшqalarыnыn ailяlяri haqqыnda hяqiqяtя uyьun olmayan, bюhtan xarakterli, tяhqiramiz mяlumatlar yayыrlar. Bu baxыmdan da sюzц gedяn яlavяnin Konstitusiyada яksini tapmasы tamamilя yerinя dцшцr. Amma bunu юlkяdя sюz azadlыьыnыn mяhdudlaшdыrыlmasы kimi qяlяmя vermяk dцzgцn deyil. Hяr bir dцшцncя sahibi baшqasыnыn шяxsi hяyatыna qanunsuz шяkildя mцdaxilя etmяdяn юz fikirlяrini ifadя edя bilяr. Kiminsя шяxsi hяyatыna mцdaxilя etmяmяk qadaьa kimi qiymяtlяndirilя bilmяz. Bu adi etik qaydadыr. Heч kimin - adi vяtяndaшdan tutmuш, yцksяk vяzifяli шяxslяrяdяk digяrlяrinin шяxsi hяyatыna mцdaxilя hцququ yoxdur. Юlkяdя hamы bir - birinя hюrmяtlя yanaшmalыdыr. Sirr deyil ki, hansы юlkяdя qanunlar шah olursa, o юlkяdя яmin - amanlыq, inkiшaf olur. Яgяr kimsя - kiminsя siyasяti ilя razы deyilsя, onu bяyяnmirsя, hяmin siyasяtчinin юzцnц tяnqid etmяlidir. Bu zaman tяhqirя yol verilmяmяlidir. Яgяr bu zaman tяhqirя yol verilirsя, шяxsi hяyata mцdaxilя edilirsя, tяkcя siyasяtчi deyil, onun ailяsi dя tяhqir edilmiш olur. Nяzяrя almalыyыq ki, hamыmыzыn bu юlkяnin inkiшafыnda iшtirak etmяk hцququmuz var. Buna gюrя dя tяhqir olunan vяtяndaшыn qorunmaq imkanы olmalыdыr. Bu baxыmdan da Komstitusiyaya belя bir maddяnin salыnmasы чoxdan lazыm idi. Referenduma чыxarыlacaq layihяdя bцtцn dяyiшikliklяr kimi 40 min vяtяndaшыn qanuncericilik tяшяbbцsц hцququ ilя чыxыш etmяk imkanы yaradыlmasы da baшa dцшцlяndir. Bu чox demokratik bir maddяdir. Bu o, demяkdir ki, юlkя vяtяndaшlarы kollektiv шяkildя mцxtяlif qanunvericilik tяшяbbцslяri ilя чыxыш edя bilяcяklяr. Bu tяшяbbцslя чыxыш etmяk цчцn 40 min nяfяrin imzasыnыn tяlяb olunmasы isя realdыr. Bilirik ki, bu gцn Azяrbaycanda яldяqayыrma, sцni siyasi tяшkilatlar var. Partiya sяdrindяn 1-2 цzvdяn ibarяt siyasi tяшkilatlar cяmiyyяtdя qarшыdurma yaratmaьa cяhd edirlяr. Onlar bяzяn guya юlkяdя ictimai fikri yюnlяndirmяk qabiliyyяtindя olduqlarыnы nцmayiш etdirmяyя чalышыrlar. Qanunvericilik tяшяbbцsц ilя чыxыш etmяk fikrinя dцшяn belяlяrinя 40 min nяfяrin dяstяyinin tяlяb olunmasы tamamilя yerinя dцшцr. Hesab edirяm ki, konstitusiyaya tяklif olunan hяr bir яlavя zamanыn tяlяbinя uyьundur, azad bazar iqtisadiyyatыnыn vя demokratik cяmiyyяtin tяlяbidir. Bu gцn bizim qarшыmыzda duran яsas vяzifя isя Konstitusiyanыn bir чox normalarыnыn tяkmillяшdirilmяsi, insan vя vяtяndaш hцquq vя azadlыqlarыnыn daha sяmяrяli mцdafiя olunmasы, Azяrbaycan Respublikasы vяtяndaшlarыnыn layiqli hяyat sяviyyяsinin tяmin edilmяsi, ali dюvlяt hakimiyyяt orqanlarыnыn, habelя яdliyyя, mяhkяmя, hakimiyyяt vя yerli юzцnцidarя orqanlarыnыn inkiшaf etdirilmяsi mяqsяdi daшыyan bu яlavя vя dяyiшikliklяrin mцhцm siyasi яhяmiyyяti nяzяrя alыnmaqla onun hяrtяrяfli izahыna nail olmaqdan ibarяtdir. Hamы baшa dцшmяlidir ki, zaman zaman belя dяyiшikliyin baш vermяsi tяbii prosesdir vя yalnыz cяmiyyяtin daha da sivil, demokratik inkiшafыna шяrait yaradыr. Ona gюrя dя Konstitusiyamыzda dяyiшikliyin reallaшmasы fяrdi qaydada hяr bir юlkя vяtяndaшыnыn, цmumilikdя isя cяmiyyяtimizin yalnыz inkiшafыna vя mяnafeyinя hesablanыr. Bu isя Azяrbaycana daha da iшыqlы vя firavan hяyat vяd edir.


Newspaper Municipality of Sheki No 02.2009:Layout 1 23.10.2010 20:47 Page 14

сящ.14

№ 02 (58), Феврал 2009

ØßÊÈ ÁßËßÄÈÉÉßÑÈ

Инсанлары йоллар, кюрпцляр бирляшдирир Abdullayev Rюvшяn Abdulkяrim oьlu 1931-ci ilдя Шяkidя anadan olub. Atasыnыn evi шяhяriмизиn qяdim mяhяllяrindяn biri olan Otaг eшiyindя yerlяшir. Babasы dяllяk Abdulla hяm dя qыzыl alveri ilя mяшьul olub. Atasы Abdulkяrim шяkililяr arasinda bюyцk hюrmяt sahibi idi. Anasы Яzizя xanыm isя savadsыz evdar qadыn olmasыna baxmayaraq, dюrd uшaq bюyцdцb baшa чatdirmыш vя onlarin цчцnцn ali tяhsil almasыna nail olmuшdur. Чятин, шяряфли вя чох мараглы юмцр сцрян Рювшян Абдуллайев 1949-cu ildя Шяkidя 10 saylы orta mяktяbi gцmцш medalla

nin sяdri vяzifяsinя tяyin olunanda verdiyi razilыьы - тикинти ишляриндян бир мцддят кянарда галдыьы цчцн юзцнцн яn bюyuk sяhvi щесаб едир. Bu vяzifяdя bir neчя il чalышsa da, yenя kюrpц-yol tikintisi ilя mяшьul olduьu illяri hяyatinin яn gюzяl чaьlarы adlandыrыr. Онун фикринъя, инсанлары йоллар, кюрпцляр бирляшдирир. Рювшян мцяллимин хатиряляриндян бизя о да мялум олду ки, 1945-49-ъу иллярдя Шяkidяки 11 sayli Yol Иstismar Иdarяsinин ряиси Аббасов Хялил Зейнал оьлу, баш мцщяндиси ися Челпанов-Чубар олмушлар. 1954-56-ъы иллярдя ися щямин идарянин ряиси Ибращимов

Шяkini tяrk etmirlяr. Иdarяdя fяhlяlяr ona "Чubar-dayы" deyяrяk mцraciяt edirdilяr. Чubar-dayы hяmiшя gцlяrцz, sяmimi vя fяhlяlяr arasыnda bюyцk hюrmяt qazanmыш bir mцhяndis idi. Rяhbяrlik etdiyi tikinti sahяsindя чalышan iшcilяrя о, hяr sяhяr isti tяndir чюrяyi ilя pendir alardы. Sяhяr yemяyi qurtardыqdan sonra isя fяhlяlяrdяn yцksяk keyfiyyяtli iш tяlяb edяrdi. Рювшян Абдуллайевин ана бабасы - Яzizя xanыmыn atasы Шяkidя sayыlыb-seчilяn dяrziлярдян olуб. О, qыzlarыnы savad almamыш erkяn yaшlarыnda яrя versя dя, oьlanlarыnыn щамысынын mцxtяlif

Загаталада: солдан 2-ъи Челпанов-Чубар, саьдан 6-ъы Ровшян Абдуллайев

Шякидя: солдан 1-ъи идарянин ряиси Надир Айдынов, 2-ъи баш мцщяндис Челпанов-Чубар bitirdikdяn sonra Bakыda Азярбайъан Politexnik Иnstitutunun "Kюrpц vя tunellяr" шюbяsinя daxil olmuш, аli tяhsilини баша вурдугдан сонра tяйinatla Ukraynanыn paytaxtы Kiyevя gюndяrilмишдир. Lakin Vяtяnindяn uzaqda yaшamaq heч цrяyincя olmadыьыndan o, bir neчя ay Kiyevdя iшlяdikdяn sonra Azяrbaycana qayitmaьa nail oluр вя doьma шяhяri Шяkidя 11 sayli Yol Иstismar Иdarяsinя iшя dцzяliр. О вахтлар бу идаря Эцръцстан сярщядиндян башлайараг Гябяля вя Халдана гядяр олан сащяни ящатя едирди. Sonralar isя Рювшян Абдуллайев Yevlax, Aьdaш vя Zaqataladakы yol idarяlяrindя mцxtяlif vяzifяlяrdя чalышыр, dцz 20 il Zaqataladakы 20 sayli Yol Иstismar Иdarяsinя rяhbяrlik ediр. Рювшян мцяллим юz iшinin elя vurьunuр ки, чохдан тягацдя чыхмасына бахмайараг, indi dя onunla sюhbяt edяndя tikdiyi kюrpцlяrdяn, saldыьы yollardan bюyцk hяvяslя danышыr. Щяйатында тяkcя Zaqatala Шяhяr Иcraiyyя Komitяsi-

Асабали вя баш мцщяндиси йазымызын гящряманы Абдуллайев Рювшян олмушлар. Рювшян дайынын сюзляриня эюря, о, юz xoшbяxtliyini dя yol idarяsindя tapыb... Belя ki, onun hяyat yoldaшы - рус дили вя ядябиййаты мцяллимяси Силвийа ханым вахтиля Шяki 11 sayli Yol Иstismar Иdarяsindя баш мцщяндис ишляйян vя milliyyяtcя yunan olan ЧelpanovЧubarыn qыzыdыr. Йunan mцhяndisin Шяkiyя gяlib cыxmaьыnыn da cox maraqlы tarixчяsi var. Chelpanov-Chubar Saratov шяhяrindя Иnшaat Mцhяndislяri Иnstitutunu bitirdikdяn sonra tяyinatla Azяrbaycana gюndяrilir. Лакин юz hяyat yoldaшыnы Saratovda qoyub, iki il Шяkidя iшlяdikdяn sonra qayыtmaq fikri olsa da, шяkililяrin гонагпярвярлийи вя mehribanчыlыьы, юзцнцн kollektivdя qazandыьы nцfuz Chelpanov-Chubarы hяmiшяlik Шяkidя qalыb iшlяmяyя sюvq edir. О, юz hяyat yoldaшыnы da Saratovdan Шяkiyя gяtirir vя onlar юmцrlяrinin axыrыnadяk

peшяlяrя yiyяlяnmяsinя чalышmышdыr. Abdulkяrimin bir bacыsы Яzizя Sucma Kяnd Sovetinin sяdrinя яrя getmiш vя kяnddя yayыlmыш malyariya xяstяliyi nяticяsindя hяyat yoldaшы Яzizlя eyni vaxtda

vяfat etmiшdыr. Abdulkяrimin юзц дя ъаван йашларында дцнйасыны дяйишдийиндян, аilяnin bцtцn yцkц онун щяйат йолдашынын вя бюйцк оьлу Abidin цzяrinя dцшцb. Riyaziyyat mцяllimi olan Abid юmrцnцn 50 ildяn чoxunu gяnc nяslin tяlim-tяrbiyяsinя vя savadlanmasыna hяsr edib. O, Шяkinin Kюbяr Zяyzid vя Oxud kяndlяrindя riyaziyyat mцяllimi iшlяyib. Ailяnin bir qыzы Firяngiz dя bюyцk qardaшы Abidin yolu ilя gedib. O da яrя getdiyi Ucar rayonunda riyaziyyat mцяllimi iшlяyib vя hazirda tяqaцddяdir. Абид мцяллимин бир баъысы - Saniyя isя evdar qadыn olub. Abid mцяllim Шяkidя tanыnmыш Hacы Cumaylar nяslinin nцmayяndяsi Kifayяt Шahid qыzы Abdullayeva ilя ailя hяyatы qurub. Kifayяt xanыm ziyalы bir ailяdя tяrbiyя alыb. Onun bacы-qardaшlarыnin hamisi - Tofiq, Sabir, Rafiq, Lяtifя, Kifayяt vя Qяribя - ali tяhsil almыш, bu gцn Шяkidя tanыnmыш ziyalыlardandыrlar. Atasы Шahid Abdullayev Шяkidя vя rayonun mцxtяlif kяndlяrindя mяktяb mцdiri vяzifяsindя чalышыb. Anasы Ziyшan xanыm isя ibtidai sinif mцяllimi olub. Deyilяnlяrя gюrя, Ziyшan xanыmыn яsli Misir padшahларынын nяslinя gedib cыxыr. Abid mцяllimin 3 юvladы Aqil, Шяfяq, Шahin vя 5 nяvяsi var. Nяvяlяrinin hamыsы elmя maraьы olan gяnclяrdir. Onlarыn цчц ali tяhsil almыш, biri isя orta mяktяbdя яla qiymяtlяrlя oxuyur. Abid mцяllim 2005-ci ildя dцnyasыnы dяyiшib. Рювшян дайынын щяйат йолдашы тяряфдян полйаклара да гощумлуьу чатыр. Силвийа ханымын babasы, milliyyяtcя polyak olan Minetskiy Vatslav Zinovyevich Polшanin varlы aristokratlarыndan olub. 1926-cы ildя o, "Шяkяr sяnayesindя 50 il iшlяdiyinя gorя" qыzыl medala layiq gorцlmцшdцr. Medalыn цzяrindя "Minetskiy Vatslav Zinovyevich - яmяk qяhramanы 1926" sюzlяri hяkk olunub. Рювшян дайы сющбят яснасында вурьулады ки, Яzizя ханым oьlunun yunan qыzы ilя evlяnmяyinя narazы deyildi, lakin баъылары gяlinlяrinin yunan qыzы olmasыnы istяmirdilяr. Онун гятиййятлилийи bacыlarыnы razыlaшmaьa mяcbur ediр vя анасы bюyцk гардашы Abid ilя qыz evinя elчi gedib "Hя" alырlar… Рювшян Абдуллайевин бюйцк оьлу Qabil дя ataсынын vя babaсынын yolu ilя gedib yol mцhяndisi ixtisasыna yiyяlяnib. Hazыrda о, Moskvada yaшayыр вя iшlяyir. Кичик оьлу Adыl М.Ф.Axundov adыna Pedaqojы Дилляр Иnstitutuну bitirib, шящяримизин 8 saylы rus mяktяbindя mцяllim iшlяyir. Бир гызы - Sevil musiqi mцяllimясидир. Кичик гызы Ирадя ися Иnsaat Mцhяndislяri Иnstitutunun memarlыq fakцltяsini biti-rиб, memarlыq цзря namizяdлик диссертасийасы мцдафия едиб. Щазырда Шяki Regional Elmi Mяrkяzindя iшlяyir. Рювшян дайынын doqquz nяvяsi vя iki nяticяsi var. Bir nяvяsi, Moskvada йашайан Qabilin oьlu Kamil дя Rusiyada bюyцk uьurlar qazanыb. 1988-ci ildя Шяkidя dцnyaya gюz aчan Kamil 1994-cц ildя 8 saylы orta mяktяbin Ы sinfinя

Rюvшяn Abdullayev gеdib. Hяmin mяktяbdя 8 il oxuduqdan sonra validеynlяri ilя Rusiyanыn paytaxtыna kючцb vя Moskvada 657 saylы orta mяktяbdя 1 il oxuyub, ЫX sinfi bitirdikdяn sonra - 2003-cц ildя Vеrgi kollеcinя daxil olub. Еyni zamanda, 2003-cц ildяn baшlayaraq Kamil Moskva Taеkvon-do Mяktяbindя mцtяmadi olaraq mяшqlяrя baшlayыb. Artыq 17 yaшы olanda - 2005ci ildя o, hяmin mяktяbin kubokunu alыr vя Bяdяn tяrbiyяsi vя idman idarяsinin diplomuna layiq gюrцlцr. Kollеcdя mцvяffqiyyяtlя oxuyub tяhsildя fяrqlяnяn hяmyеrlimiz idmanda da yaшыdlarыndan чox irяli gеdiр вя 2006-cы ildя artыq qыrmыzы zolaqlы gюy qurшaьa (ЫЫЫ qup) sahib olur. Moskva vilayяtindя vя еlяcя dя onun hцdudlarыndan kяnarda kечirilяn taеkvondo цzrя, dеmяk olar ki, bцtцn yarышlarda iшtirak еdяn Kamil dяfяlяrlя 1-ci yеri tutaraq fяxri adlara layiq gюrцlцb. O hяm dя Sankt-Pеtеrburqda kечirilmiш Bеynяlxalq fеstivalыn iшtirakчыsы olub. Kamil hяm dя Moskvada gеcя vaxtlarы kечirilяn gяnclяr arasыnda avtomobil yarышlarыnda ("Strit-Чеllеnc") yaxыndan iшtirak еdir. Qеyd еdяk ki, "Strit-Чеllеnc" юtцшmя yarышы olmayыb, gяnclяr arasыnda yol-hяrяkяti qaydalarыnы yaxыndan mяnimsяnilmяsi mяqsяdilя tяшkil olunan yarышdыr. 2007-ci ildя Vеrgi kollеcini яla qiymяtlяrlя qurtaran Kamil еlя hяmin il dя Moskva Vеrgi Ыnstitutunun 3-cц kursuna qяbul olu-nub. Bunlardan baшqa Kamili maraqlandыran hяlя чox sahяlяr var - fotoqrafiya, poеziya vя musiqi isя onun hobbisidir. Рювшян дайы иля сющбят етдикдя онун xasiyyяtindя bir az sentimentallыq, bir az romantiklik, bir az da poetiklik нязяря чарпыр. Bunu bizя onun hяlя 1991-ci ildя ювладларына xitabяn yazdыьы "Ata nяsihяti" demяyя яsas verди... Юз пешясиндян вя гощум-гардашларындан щявясля сющбят ачан 78 йашлы Рювшян дайыйа биз дя коллективимиз адындан мющкям ъан саьлыьы арзулайырыг.

Илк автомобил йени тящвил верилмиш кюрпцдян кечир

-

М.НЯБИБЯЙОВ


Newspaper Municipality of Sheki No 02.2009:Layout 1 23.10.2010 20:47 Page 15

№ 02 (58), Феврал 2009

(Яввяли ютян сайларымызда)

сящ.15

ØßÊÈ ÁßËßÄÈÉÉßÑÈ

Я ЯД Д ИИ Л Л

Х ХА АН Н

1-ъи фясил, 13-ъц щисся

ИЛК ДЯФЯ “ШЯКИ БЯЛЯДИЙЙЯСИ”НДЯ ЧАП ОЛУНУР

Акиф САЛАМОЬЛУ

Ленин щяр бир уьурсузлугла гяти барышмаг истямир, отаьында варэял едяряк Йефремова эюстяришляр верирди: - Тякликдя тапдалайыб асанъа язя билдийин гарышга вя чяйирткяляр бирляшся тящлцкяли ола биляр. Гафгазда лазым эялдикъя сцнни-шия мясялясини гызышдырын, гой башлары юзляриня гарышсын. Бизим ялейщимизя ишляйян зякалы бейинляри мящв един, хейримизя ишляйянлярдян ися йетяринъя истифадя един. Ъидди бир иш олдугда Няримановла ялагя сахламаьы да унутмайын, онун мяслящятлярини гулагардына вурмайын, шярг халгларынын хислятиня бяляд йолдашдыр. - Олду, йолдаш Ленин дейяряк Йефремов тязим едиб тяйинат йериня йолланды. Сяпилян тохум ъцъярмяк истяйирди, ящали чульанараг кцкрямяк яряфясиндя иди. Бу анлардан мящарятля истифадя едян Пишнамаззадя чох эцълц бир эедиш етди: о ъцмя мясъидиндя хцтбя охуйандан сонра Нурмяммяд яфяндини йанына дявят едяряк уъадан деди: - Мцсялман гардашлар, сон заманлар тяригятляр арасында сойуглуг дуйурам, бирбириниздян гыз алыб вермирсиниз, хейир-шяр мяълисляриниздя йахындан иштирак елямирсиниз. Щамыныздан хащиш едирям мяним Нурмяммяд яфянди иля шяхси достлуьумдан нцмуня эютцрясиниз. Ахунд Фяряъцллащ бу ъцмляляри дейяндян сонра юз яммамясини Нурмяммяд яфяндинин башына, онун яммамясини ися юз башына гойараг мюминлярин тяяъъцблц бахышлары алтында елан етди: - Бу андан етибарян мян гоншу дини иъмайа мянсуб олан ъаванларын, Нурмяммяд яфянди ися бизим иъманын ъаванларынын кябинлярини кясяъякдир. Йас мярасимляри дя бу гайдада давам едяъякдир. Ъцмя намазында иштирак едян чекистляр бу мялуматы ялцстц йухарыда отуран чиновникляря чатдырдылар. Онларын планына пял вуран бу мцтярягги инсанын юлцмцня аз вахт ичярисиндя фярман верилди. Эеъя икян ону гятля йетирмяк цчцн Сийаси Идаряйя апарсалар да, Н.Няримановун мцдахиляси ону юлцмцн ъайнаьындан хилас етди. Цмумиййятля, Няримановун зиддиййятли сийаси фяалиййяти ахунда гярибя эялирди. Бир тяряфдян 1920-ъи илин апрелавгуст айлары ярзиндя 48 мин инсаны гятля йетирмиш ганлы ордунун рящбяри Йефремова гябзясиндя "Михаил Григорйевич Йефремова, Азярб.ССР фящля вя кяндлиляри адындан, Бакы шящяринин фядакаръасына тутулмасында Йефремов йолдашын Азярбайъан буржуа Мцсават щюкумятинин цряйиня вурдуьу юлцмъцл илдырым зярбясиня эюря" гейдляри йазылмыш гылынъ баьышланмасы цчцн Азревкомун сядри кими декрет имзаламасы, диэяр тяряфдян айры-айры шяхсляри ганлы гырьындан хилас етмяк

сяйляри чох мцяммалы иди. Коммунист чиновники олса да, Няриманов лазым эялдикдя халгын кюксцндя ачылмыш йаралара бир лоьман кими мялщям гоймаьы унутмур, бу ъцр фаъиялярин гаршысыны алмагла юз щяйатыны да тящлцкяйя атырды. Мустафа бяй дя беля щагсыглыглара эюз йума билмир, аз галырды дярйа кими кцкрясин. Лакин Ядил хан юз тямкинли тябияти иля ону сакитляшдирмяйя чалышырды. Синясиня чалын-чарпаз даь чякилмиш Ядил хан юзцнц тох тутараг: - Бяй, бир аз сакит ол, сянин бир щектар йерин ялиндян чыхдыса, бяс онда мян ня етмялийям? Бала даьы да бир йандан. Шцкцрляр ет ки, дипломуну ялиндян алмайыблар, савадлы щцгугшцнассан, эет башыны ашаьы сал ишля, неъя ки, мян байтар щякими ишляйирям. - Сяни дя бунлар елябеля сакит бурахмайаъаглар. Ешитмисян, хан, Мустафа Сцбщини бу илин йанварында Тцркийяйя гайыдаркян тцрк жандармлары юлдцрцб дяниздя батырмышлар. Дцшмян рягибини щеч вахт унутмур, эуйа 1913-ъц илдя "Эянъ тцркляр"ин баш назири Мащмуд Шювкят пашайа суигясддя иштирак едибмиш. Бящаня тапмаьа ня вар ки? Инди биз неъя олсаг да "бу гурулушун дцшмянляри"йик. Мяслящят эюрцрям ки, сиз дя бу вилайятдян кючцн узаглара. Бу ядалятсиз дювлят бяй вя ханларла щеч вахт барышмайаъаг. Ядил хан цряйиндя Мустафа бяйля разылашса да гцрурла сусур, артыг-яскик данышмаг истямирди. 1921-ъи илин йайы иди, буралар мцлайим иглим зонасы сайылса да, бу эцнляр исти адамы кейляшдирирди. Рзагулу бяйин аты хястяляндийиндян Ядил хандан тявягге елямишди ки, онлара эялсин. Хан файтонуну галайчы дцканынын габаьында сахлайыб далана эирди. Щяйятя дахил оланда сяринлик бядяниня йайылды, бу ятрафда Рзагулу бяйин щяйяти юз йашыллыьы иля сечилирди. Хястя ата бахандан сонра маса архасына кечян достлара бяйин оьлу дюймяъ эятирди. Дюймяъ ханын хошуна эялди вя ев сащибиндян ещтийатла сорушду: - Бяй, дюймяъ щяр щалда хан, бяй хюряйи дейил, амма ляззятлидир, буну ким щазырлайыб? - Щя, Гоъа бунун мащир ашбазыдыр, Рягиййя гызымыза да юйрядиб. Хан, даща щамы бярабяр олмалыдыр дейяряк Рзагулу бяй дяриндян кюкс ютцрдц. - Гоъаны чаьыр бунун цсулуну мяня дя десин, евдя анам дцзялдяр, баь мейвя иля долудур. - Мян билирям, йох гой юзцнц чаьыртдырым. Гоъа эялиб хана яввялки гайдада мязим етди: - Хош эялмисиниз, хан. Сизи эюрмяйимя чох шад олдум. - Щя, евлилик йахшыдыр, йохса субайлыг? - дейяряк хан йарыъидди тярздя хябяр алды вя дярщал ялавя етди - "Субайлыг султанлыгдыр" мясяли тцркляриндир. Бизимкиляр буну сящв баша дцшцрляр. "Субай" тцркъя "забит" демякдир. Йяни чийини зярбафталы забит шяряфля юзцнц султан кими щисс едя биляр. Бизим субайлыг ися тянщалыгдан

гейри бир шей дейил. Гоъа гызарды, Рзагулу бяй ону вязиййятдян чыхартды: - Гоъа, дюймяъ щазырламаьы хана тяфсилаты иля сюйля, щеч няйи нязярдян гачырма. - Баш цстя. Йай вахты йаш, туршмязя мейвяляри, мясялян: албалы, алча алма, эавалы, зоьал, истиот вя саиряни йцнэцлъя дюйцб, йяни язиб цстцня истядийиниз гядяр дцз вя рейщан ялавя едирсиниз, вяссалам. Бязи адамлар истяся сарымсаг да ялавя едя биляр. Сарымсаг сюзцнц ешидяндя хан цзцнц туршутду: - Йох, сарымсаг мяним хошум эялян шей дейил. - Гоъа, эет дюймяъдян бир аз да эятир - демякля Рзагулу бяй сющбятя хитам верди.

кючцб, чцнки кичик гардашы Сяид гочулугдан гачаглыьа кечиб, инди даьларда эизлянир. Йазыг Рясулун ня тягсири, таъир адамдыр. Эедяндя деди ки, орада да сакит бурахмасалар Грозныйа эедяъяйям. Ахы Грозныда ортаг сехляри вар. Валлащ, ъамаат ел обасындан дидярэин дцшцб. Хан ещтийатла ятрафына бойланыб: - Сюз данышанда йанйюряни йохла сонра даныш, инди бах о галайланмыш газанларын, о налланмыш атларын да гулаьы вар. - Билирям, хан, буну дяфялярля демисян, она эюря щяйятдя йох, чюлдя айагцстц дейирям, инди Анаханымдан да ещтийат едирям - дейяряк зарафата салды. Ядил хан атыны мащмыз-

Дцнйа пролетариатынын рящбяри В.И.Ленин юмрцнцн сон эцнляриндя Достлар дярдляшяряк ахшамцстц айрылдылар, хан Загатала йолунда гойдуьу файтонуна йахынлашды. Атынын башында торба варды, галайчыдан хябяр алдыгда, цзбяйз гоншусу налбянд Давуду нишан верди: - Эюрдц ат чох дайаныб, аъ олмасын дейя йем верди Хан торбаны чыхарыб налбяндя верди вя тяшяккцр етди: - Горхмурсунуз ки, ханла цнсиййят едирсиниз, чекистляр сизи инъитмязляр? - Сиз йахшы адамсыныз, сизинля цнсиййят етмямяк олмур, атынызы да налламышам. - Хяръи ня гядярдир? - Сизин саьлыьынызы истярям, щеч ня гядяр. Хан бу цнсиййятдян кюврялди, амма юзцнц тохдатды: - Миннятдарам сизляря - деди. - Хан, файтонун тякяри дя сыныб, сизи евя чатдырмаз, сиз ат цстцндя эедя билярсинизся файтону ачаг дцзялдим, сабащ эялиб эютцрярсиниз. Хан, яйилиб тякяря бахды, доьрудан да йарарсыз щалда иди. Сон заманлар о гядяр фикирли иди ки, беля ишляря нязяр йетирмямишди. Ат файтондан ачылынъа Рзагулу бяй айагцстц: Зярэяр Щидайятин бюйцк гайны Рясул Абид Яфяндийевдян ещтийатланыб Бакыйа

лайыб Сары Гобу тяряфя сцрдц, бурдан йол кяся вя чятин иди, чохдандыр файтонла эяздийиндян бу йолдан кечмямишди. Йол даьыныг иди, гоншулар щяйят суларыны йола ахыдырдылар. Йолу гайдайа салмаг лазымды. Бирдян санки йухудан айылды - инди онун сюзцнц сайан кимди? Артыг совет щюкумяти щюкмранлыг едирди, гой о да халгын гайьысына галсын. Хан евя чатыб аты тювляйя салды, ахура тяряф апарды. Айьыр сакит вя мяналы эюзлярини она дикмишди, санки сащиби иля данышмаг истяйирди. Сащиби ися атынын бахышларындан онун гялбиндякиляри охумаг габилиййятиня малик адамды, охуду да: кящяр дейирди ки, сян дя мяним кими тяксян, нийя нечя айлардыр щям юзцня, щям дя мяня язаб верирсян? Тянщалыг щяр щансы ъанлыны юлдцрмязми? Аллащ дцнйаны йенидян бярпа едяндя Нущ пейьямбяря ямр етмядими ки, щяр ъанлыдан мцтляг ъцт-ъцт миндирсин эямийя, сян Танрынын ямрляриня мящял гоймамаьа гадирсянми?! Ядил хан гейри-иради "йох" деди вя юз сясиндян диксинди, бялкя башына щава эялирди. Хейр! О, ирадяси мющкям адамды, Аллащ юзцня йахын адамлары эярэин сынаьа чякмяйи хошлайыр, онун башына эялянляр бядбяхтликляр йох, Аллащын имтащанларыдыр! Дилибоз атынын йаныны

тумарлады, сакитъя: - Сянин тайыны, йарыны мцтляг эедиб эятиряъяйям, дилбази, сюз верирям - деди. Сящяр тездян анасы Туту ханыма Газаха эетмяк ниййятиндя олдуьуну билдирди: - Ана, дилибоз атын мадйаныны эятирмяк истяйирям, йазыг эюр нечя вахтдыр тякдир, атлары щюкумятя тящвил веряндян сонра бунун дарыхмаьыны щисс едирям. Туту ханым бир сюз демяди, амма цряйиндян кечиртди ки, ай оьул сян юзцн дя тяксян юзцня дя бир чаря гыл, амма ейщамла деди: - Тяклик пис шейдир, оьул, Аллащ да яввял Адями йаратды, сонра эюрдц ки, дарыхыр, она бинаян тез Щявваны хялг ейляди. Ъаван оланда инсан о гядяр дя анламыр, башы ишяэцъя гарышыр, гоъаланда ися тяклик киши цчцн фаъия кими бир шейдир. Хан анасынын ейщамыны анлады: - Щяля ки, йоллар ачыгдыр, йягин Мяляксима бу йахынларда гайыдар. - Йох, оьлум, о йягин ки, дюнмяйяъякдир, сябяб ися даща ъидди имиш. Сян чох язазиллик етмисянмиш. Евляри йыьышдыранда рисаляни вя тели тапмышам. Адам да бу ъцр гяддар олармыш, атасынын юлцмцнц ювладындан щансы щагла эизлятмисян?! Хан ъяза алан ъоъуглар кими башыны ашаьы дикмишди, тутарлы ъаваб тапа билмирди. Суалын ъавабыны бош бурахыб нюкяри сясляди, сонра: - Сян мяни баьышла, ана - дейя билди. Нюкяр щазыр вязиййятдя дайанмышды, инди бир сцрц нюкярдян тякъя о галмышды вя бир дя анасы Пцстя хала. Щюкумят щяля ки, касыблара бир эцн аьлайа билмядикляриндян нюкяр сахлайанлара ирад тута билмирди. Ядил хан пярт щалда: - Эет, йетим Гаффары тап, Щаъынын дцканыны ишлядир, де ки, хан чаьырыр. - Баш цстя - дейяряк нюкяр тязим едиб эетди. Хан ися дурдуьу йердян тярпяня билмирди. …Загатала да бядбин эюрцнцрдц, бурда да зийалы вя зякалы адамлары тутуб эцллялямишдиляр. Хан йетим Гаффары ики тапшырыгла бу яйалятя эюндярмишди: щям Щаъырящимин нявяси гачаг Сяиди тапыб йола гайтармаг, щям дя Щцрц гарыда варса дилбази ата мадйан алмаг. Гачаг Сяиди тапдылар, цз-эюзцнц тцк басмышды, Гаффар илк бахышда ону танымады: - Гардаш, бу ня щалды? Сян бу щюкумятля эцляшя билярсянми? Аьлыны башына йыь, дашы ятяйиндян тюк, гайыт вятяня. Сянинля щюкумятин ня иши? Баггаллыгла, чайчылыгла мяшьул олан адамсан, башыны ашаьы сал кясбини еля. Бу щярякятинля гардашын Рясулу, баъын Мядиняханымы, йезнян зярэяр Щидайяти дя пис вязиййятдя гойурсан. - Онларын мяня ня дяхли? Ленин юзц дейиб ки, оьуллар аталарына ъавабдещ дейил. - Ещ, чох да ки, Ленин дейиб, инди эюр Гонкин, Защидов вя Абид Яфяндийев кимиляр буна мящял гойур?.. (Арды вар)


Newspaper Municipality of Sheki No 02.2009:Layout 1 23.10.2010 20:47 Page 16

ДИГГЯТ!

ØßÊÈ

ИНТЕРНЕТ ИСТИФАДЯЧИЛЯРИНИН НЯЗЯРИНЯ:

ШЯКИ БЯЛЯДИЙЙЯСИНИН WEB СЯЩИФЯЛЯРИ:

http://sheki.belediyye.name http://sheki-municipality.narod.ru http://belediyye.io.ua

ÁßËßÄÈÉÉßÑÈ № 02 (58), Феврал 2009

ЭЦНДЯЛИК ХЯБЯРЛЯР САЙТЫМЫЗ:

Гиймяти: 60 гяпик

http://nukha.azersayt.com

http://sheki. belediyye. name

ТЯБРИК ЕДИРИК!

web сящифямизя НАМЕ домени тяряфиндян верилмиш виртул сертификат Гязетимизин ямякдашы, гялям достумуз ЙУСИФ РЯЩИМОВУ 50 йашы битмяси мцнасибяти иля тябрик едирик. Она мющкям ъан саьлыьы, ишляриндя мцвяффягиййятляр арзулайырыг. Шяки Бялядиййясинин коллективи

РАЩАТЛЫЬЫН ГЯДРИНИ БИЛЯНЛЯР ЦЧЦН... шib...

ЕТИБАРСЫЗ ЩЕСАБ ЕДИЛИР Шяки району, Кичик Дящня кяндинин сакини Бабайев Мяьрур Хялиш оьлунун адына верилмиш “Гарабаь мцщарибяси ветераны вясигяси” итдийи цчцн етибарсыз сайылыр.

“ШЯКИ БЯЛЯДИЙЙЯСИ” ГЯЗЕТИНЯ АБУНЯ ДАВАМ ЕДИР. Иллик абуня гиймяти 9 манат 60 гяпикдир.

Zяmanямиз dяyi-

Бу эцн сойдашларымыз хarici юlkяlяrя даща чох сяфярляр едир, яънябилярин йашайыш тярзини эюрцб юзляри цчцн дя беля ращатлыг йаратмаг истяйирляр... Ахы ким истямяз ки, йашадыьы мцлк, чалышдыьы офис, истиращят етдийи баь еви эюзял, йарашыглы, инсанын рущуну охшайан олмасын?!

Сиз гязетимиздя сярфяли гиймятлярля юз реклам вя еланларынызы дяръ етдиря билярсиниз. Шящид аиляляри, Икинъи Дцнйа вя Гарабаь мцщарибяси ветеранлары вя ялилляри цчцн хидмятимиз пулсуздур. Юдямя наьд вя йа кючцрмя йолу иля щяйата кечирилир.

Hяr bir baшlanьыc kimi, tikinti dя ideyadan ямяля эялир. Yяqin ki, siz дя artыq gяlяъяk evinizin, тикмяк истядийиниз обйектин virtual surяtini xяyalыnыzda ъанландырырсыныз vя tezliklя юz fантазийанызы reallaшdыrmaq, bu reallыqdan щязз алмаг istяyirsiniz... Лакин сизин фантазийанызын эерчякляшмяси цчцн мemar кюмяйиня ещ-

ьыza kючцrцlяъяйиндян чох asыlыdыr. Бу мясялянин ися щяллиндя биз сизя йардымчы ола билярик. Eйни заманда, sizin щазырда йашадыьыныз kюhnя evin yenidяn plan-

laшdыrыlmasы, interyerinin sizя xoш olan stildя qurulmasы вя евинизин интерйериндя эюзохшайан дивар собаларынын (каминлярин) лайищяляндирилмяси цчцn дя бизя мцраъият едя билярсиниз.

тийаъыныз вар вя бu тябиидир. Мемарын лайищяси sizin ideyanыzыn vя tяxяyyцlцnцzцn яksidir. Mцasir tikilяъяк бинада rahat yaшamaьыnыz вя йа ишлямяйиниз sizin fikirlяrinizin неъя kaЦнванымыз: АЗ5500, Шяки шящ., М.Я.Рясулзадя пр.,182, 2-ъи мяртябя. Тел: (0177) 4 28 02; Моб: (055) 646 73 00.

Гязетимиздя АзярТАъ-ын материалларындан да истифадя олунуб

Тясисчи: Шяки Бялядиййяси Баш редактор: Мурад Нябибяйов

Редаксийанын цнваны: Шяки шящяри, АЗ5500, М.Я.Рясулзадя пр.182, 2-ъи мяртябя Тел: (994177) 4 28 02; Е - м а и л : Sheki@belediyye.name Municipality-Сщеки@rambler.ru

Щесаб нюмряси: Азярбайъан Бейнялхалг Банкынын Шяки филиалы, Код: 805410 ВЮЕН: 9900001881 Мцхбир щесабы: 0137010002944 S.W.И.Ф.Т. БИК ИБАЗАЗ 2Х Шяки Бялядиййяси, Щесаб Но: 33308019449336503266 ВЮЕН 3000086531

Гязет Азярбайъан Республикасы Ядлиййя Назирлийиндя гейдиййатдан кечиб: Гейдиййат № 1458. Тираж 500. Чапа щазырланыб:04-06 март 2009-ъу ил Гязет ЗАМАН Идхалат-Ихраъат Фирмасынын мятбяясиндя чап олунуб.


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
MUNICIPALITY SHEKI by Murad Nabibayov - Issuu