Schamper 660

Verantwoordelijk uitgever: Joppe Frans

Jaargang 51 // #660 / 3.11.2025 // driewekelijks tijdens het academiejaar

COLOFON

Een cliché is een cliché voor een reden

JOPPE FRANS

Oplage 3000 exemplaren op papier Verschijnt driewekelijks academiejaar.

tijdens

het

Verantwoordelijke uitgever Joppe Frans Hoveniersberg 24, 9000 Gent Druk Graphius Gent Traktaatweg 8 9041 Gent

Hoofdredacteur Joppe Frans Algemeen Coördinator Zita-Luna de Smaele & Lies Pardon Chef Reclame & PR Yana Rosé

Onlangs werd ik weer op de hoogte

pen. Hierdoor verzetten we ons kop-

gebracht van het bestaan van het

pig tegen dit soort advies omdat we

geweldige nummer: 'Scatman ski-

niet kunnen leven met het feit dat

ba-bop-ba-dop-bop' van Scatman

een Amerikaanse filmregisseur of

John. Het liedje bevindt zich door

Scatman John ons iets zou kunnen

zijn nogal absurde koeterwaals in de

zeggen over het leven.

eregalerij van het internet.

Chef Cultuur Sarah van Crombruggen Chef Wetenschap Leone Mattheus (interim) Chef Lay-out S. Marina Dosal Dierssen

Chef Sociale Media & PR Chef IT Joren Stox & Tina Morthier Henri Spriet Chef Maatschappij & Satire Chef Eindredactie Samuel Bocken Leone Mattheus Chef Onderwijs Jasper Mouton

E D I TO

Chef Beeld Emma Juxon-Smith

Redacteur Leone 'SOEP' Mattheus, Henri 'Fishstick van kabeljauw' Spriet, Maria Mihut, Jasper 'Bologonese met tantoe veel kaas' Mouton, Rune Stiens, Roosje Visschedijk, Samuel 'de brug spaghetti' Bocken, Yentel Goubert, Sarah van Crombruggen, Joppe 'macaroni' Frans, Yana 'Witte vis meunière' Rosé, Ella Pauwels, Fran de Roo, Erdal Yayla, Sophie Marina 'zoete aardappel curry' Dosal Dierssen, Mubarak Masae, Ege Tokman, Lena Waterschoot, Fien Waege, Marie 'kaaskroket' Soetens, Sara Schelstraete, Emma Juxon-Smith Medewerker Ophélie van Damme, Wout Landuyt, Marieke Pottie, Roman Fieremans, Tuur van Beveren, Julian Dams, Luna Llusha Beeld Lena Waterschoot, Ella de Smet, Yentel Goubert, Mubarak Masae, Quinten Steen, Emma Juxon-Smith, Leone Matheus, Henri Spriet, Jasper Mouton, Sara Schelstraete, Joppe Frans, Samuel Bocken, Iep, Hendrik Van den Eede Eindredactie Lies Pardon, Mubarak Masae, Marie Soetens, Joppe Frans, Tuur van Beveren, Joren Stox, Sarah van Crombruggen, Samuel Bocken, Emma Juxon-Smith, Jasper Mouton, Luna Llusha, Tina Morthier, Yana Rosé, Henri Spriet, Iep, Sara Schelstraete, Nina Vandezande, Julian Dams, Emilie de Winne, Leone Mattheus

Helaas

maken

mensen

hierdoor

Onlangs leerde ik echter dat het

vaak voorspelbare fouten zoals bv.

liedje veel meer is dan enkel wat wil-

werk boven je sociale leven stellen, je

lekeurig gebrabbel. Scatman John

persoonlijkheid volledig onderdruk-

had heel zijn leven lang last van

ken tot er niets meer van over is, lie-

een stotter, wat hem ook een zeer

gen tegen de mensen die je lief hebt,

moeilijke jeugd bezorgde. Maar in

... Het is hoognodig tijd dat we klas-

plaats van zich er gewoon bij neer te

siekers zoals 'wees jezelf' en 'heb de

leggen, bouwde hij een succesvolle

mensen naast je lief' weer wat dur-

muziekcarriè-

ven omarmen.

re op door zijn

Er

spraakoefe-

niet zoiets als

ningen (zoals

ongerepte

ski-ba-bop-

sneeuw,

dus

ba- dop -bop)

laten

de

te

bestaat

we

verwerken

voetsporen

in zijn muziek.

die er al zijn

Er schuilt dus

niet direct ne-

een

geren.

emanci-

perende boodschap in zijn unieke muziek: uit je grootste beperkingen

Dit brengt mij terug naar mijn favo-

kan je iets moois maken.

riete Scatman, John. We kunnen van onze koppigheid om uniek te zijn,

Deze

niet

die ons soms goed advies doet ne-

nieuw en valt makkelijk terug te vin-

wijsheid

is

natuurlijk

geren, iets moois maken. Teken vrij

den in de gemiddelde Disneyfilm.

in de kantlijnen van uw cursus, ver-

Mensen hebben nogal de neiging

wijs subtiel naar binnenpretjes in je

zulke cliché-boodschappen af te

masterproef, vul dat ene onnozele

kraken, vooral omdat we ons eigen

antwoord in bij de Mentimeter, doe

levensverhaal zo uniek vinden dat

het allemaal. Zoals John zou zeggen:

we denken dat ons leven onvatbaar

"If the scatman can do it, so can

is voor zo'n voorspelbare boodschap-

you".

Cover Emma Juxon-Smith & Sara Schelstraete Edito beeld Sara Schelstraete Middenpagina Emma Juxon-Smith, Sara Schelstraete, Dario Posé Boen Baby Marx illustratie: Sophie Marina Dosal Dierssen

Israël heeft al

62614

mensen gedood sinds 7 oktober 2023

.....4 g rev i ew. u r b e l e Dubb ..... 5 e U Gent d n a a We r ke n ......6 t a a l d?. . e b n o s e St a g .. 8 n g. . . . . . . . i n n e k r Va k ve . . .9 r m e r. . . . o f n i e n i Kle .10 s ra ë l . . . .

I t e m n Bande . . .12 i c k- o f f . . k t n e d u St

t i n . . .13 e o P : d r reco Fo r t h e d . . . . .14 W T Fr e u t . . . . . . . . 16 n e G n i he id D ak loos . . . . . . . . 18 O p i n ie. .

9 i n a . . . . . . .1 g a p s e j t S p el le

Ta al op je bo rd......22 Vl ee s no ch vre es.....23 In tervi ew: So fie M ul ders...24 Ug en t co ok in g?..........2 6 Vijf da gen ve ga n.......28

M H E LLO, I'

...

p...30 l a n d sc h a m u e s u m ng ..32 Her vor mi u n st h a l. k @ " r e in g u n d ...33 "Ever y t h kai...... r o h a n z s ra ...8 László K jn....... i s o C i m w: R e ..36 Inter vie hi m sel f. n r e c n o c d o e s n ot 37 T h e lio n n dje..... a b e t t e s Ca

Gentbrugge = openbaar toilet?...

38 lang lewe Afrikaans...39

HOERA! DE BRUGREVIEW IS TERUG VAN WEGGEWEEST! EN DEZE KEER MET EEN DUBBELE PAGINA VOOR EXTRA VEEL REVIEWS.

Dagelijkse Restokost: BROODJE SPEK MET PITTA-LOOKSAUS: DROOM OF NACHTMERRIE?

Dit broodje vormt toch wel een duidelijk signaal van de ommekeer naar een meer vlees-gericht en iets-minder-gezond aanbod. Wat wel zeker positief is

YENTEL GOUBERT // BEELD: YENTEL GOUBERT

voor de student, is dat dit het ideale katerbroodje zou moeten zijn. Een beetje vettig, maar toch nog genoeg sla om je wat gezond te voelen. Ik nam dit broodje dus mee voor een (brood)nodige inspectie. Hongerig scheur ik dat papier open, maar ik word vooral geconfronteerd met onsympathiek gestaar van mijn medetafelgenoten. Ja, akkoord, het ruikt alsof ik net een vettige pitta uit mijn zak heb gehaald, of is het misschien jaloezie? Op het broodje zit een goede kwak looksaus, een royale portie spekjes en blaadjes frisse, groene sla. Ik neem een paar happen. Wat me vooral overvalt, is een gevoel van immense dorst, dit broodje is echt heel zout. Heb zeker een flesje water bij de hand, want ik voel me alsof ik al 3 dagen door de barre woestijn

..PRIJS: € 3,25..

aan het slenteren ben. Het spek is ook niet echt krokant, maar geeft wel een goede smaak. De sla zorgt voor de nodige verfrissing, maar heeft die frisheid ook wat verloren door de saus, waardoor die wat slijmerig is geworden. Het broodje is op en ik ben verzadigd, maar de lookadem blijft me achtervolgen.

Conclusie: ideaal als je een kater hebt of zin hebt in iets vettig, niet zo ideaal als je wil dat de herinnering in je adem blijft hangen.

JOPPE FRANS // BEELD: JOPPE FRANS

“JA, AKKOORD, HET RUIKT ALSOF IK NET EEN VETTIGE PITTA UIT MIJN ZAK HEB GEHAALD”

BROODJE MEDITERRAANSE BASILICUM-HUMMUS: HET BROODJE DAT NEEMT EN GEEFT

..PRIJS: € 3,30.. .MAAR HEEFT EXTRA SOCIALE KOSTEN. Aan elke schoonheid hangt een kostprijs, en het broodje mediterraanse basi-

licum-hummus is hier het beste voorbeeld van. Het broodje opent de poorten naar nieuwe revolutionaire werelden. Het ontwaakt de innerlijke smaak van elke eervolle student op zoek naar voer. Er hangt echter een sociale prijs aan dit gastronomisch gerecht. Het is een prijs die enkel de meest moedige studenten zich kunnen veroorloven.

Het hart van het broodje is immers omsingeld door een kilo rode ajuin. Wie een hap zal nemen van dit verrukkelijke lichaam van Christus, zal vervloekt worden met een stinkende 'teringbek'. Zij die normaal omringd worden in de aula door gezelschap, zullen nu eenzaam in een hoekje van de aula gestoken worden. Niemand wil immers de vloek van het basilicum-hummus broodje ruiken als ze proberen nieuwe kennis op te snuiven. Durft u het aan? Het verdriet, het verlies, van de tragedie van het broodje mediterraanse basilicum-hummus?

“WIE EEN HAP ZAL NEMEN VAN DIT VERRUKKELIJKE LICHAAM VAN CHRISTUS, ZAL VERVLOEKT WORDEN MET EEN STINKENDE 'TERINGBEK'”

44

schamper.be schamper.be

WAT BOUWEN ZE BIJ DE BRUG? ERDAL YAYLA & JASPER MOUTON // BEELD: MUBARAK MASAE

Wie het afgelopen jaar langs het UFO is gepasseerd, heeft het waarschijnlijk al gemerkt: overal hekken, zandhopen en werfmachines. De UGent is volop bezig met een reeks bouwprojecten die het hart van de campus grondig zullen veranderen.

Wat vandaag een wirwar van be-

minal en T2, wordt vanaf 2029 de

slingerd om beton te verwijderen.

ton en stof lijkt, moet binnen

nieuwe thuisbasis van de kunst- en

De autoparking die achter het ge-

enkele jaren uitgroeien tot een groenere

universiteitsomgeving.

Tussen de Sint-Pietersnieuwstraat en de Muinkschelde komt er bij: een nieuw faculteitsgebouw, een nieuw plein, een nieuw fietsge-

bouw schuilde, maakt plaats voor

Als alles goed verloopt, zijn de werken afgerond tegen de feestdagen

bouw en heel wat flora.

een nieuwe fietsenparking met een capaciteit van bijna 1000 fietsplaatsen. Dat cijfer komt overeen met de capaciteit van het UFO. In het midden van de parking komt een grote ruimte met een bos, dat tussen de verdiepingen doorgroeit,

PAUZE IN HET GROEN

architectuurstudenten. De grote

zodat groen en beton in elkaar

machinezaal moet ook voor grote

overvloeien. De parking omringt

Tussen de Brug en het UFO krijgt

evenementen dienen. Het ontwerp

dus de natuur, met hellingen aan

de lang braakliggende vlakte ein-

was al in 2022 af toen een samen-

de waterkant.

delijk een bestemming, het nieu-

werking van vier architectenbu-

we studentenplein. De grijze tegels

reaus een opdrachtwedstrijd van

De autoparking onder het UFO

moeten een synthese vormen tus-

de Vlaamse Bouwmeester won.

blijft bestaan, maar het totaal aan-

sen de bakstenen van het Techni-

Het begin van de werken is pas

tal

cum en het beton dat De Brug be-

voor 2027 gepland.

door de werken bijna gehalveerd.

kleedt. Op het plein komen twee boomcirkels die als microbossen zullen dienen, en aan de straatkant

autoparkeerplaatsen

wordt

Automobilisten kunnen wel nog

AUTOPARKING MAAKT PLAATS VOOR FIETSERS

pronkt straks het kroonjuweel: een

steeds terecht in de grote parking onder Campus Tweekerken. Met deze ingreep zet de universiteit

gigantische vlag van de UGent. De

Ook achter het UFO wordt er met

weer een stap richting een duurza-

fietsenstallingen die vorig acade-

grote machines heen en weer ge-

mere toekomst.

miejaar verdwenen, keren in kleiner aantal terug aan de rand van het plein. Als alles goed verloopt, zijn de werken afgerond tegen de feestdagen.

De aanleg van het studentenplein liep vertraging op door boringen onder de grond, in het kader van de verbouwing van Technicum T4.

Onder het plein komt namelijk een boorgat-energieopslagveld, waarin koude en warmt worden opgeslagen om onder andere T4 fossielvrij te verwarmen.

De T4, het gebouw tussen de Ther-

onderwijs

5

ZIJN ONVERGOEDE STAGES FAIR? Stage lopen is een fundamentele stap binnen de overgang tussen studeren en de arbeidsmarkt. Ervaring als een vorm van betaling was het courante idee, maar intussen komen gesprekken op gang over een vergoeding van onkosten en de arbeid van studenten.

DE SOMS HARDE REALITEIT VAN STAGE LOPEN

ges echt als mijn studentenjob; ik

met oplopende kosten voor de stu-

doe er een paar in de zomer en fi-

dent. Je kunt bij studentenvoorzie-

nancier er mijn academiejaar mee."

ningen aankloppen, maar er zijn

Volgens het reglement aan de

Zij getuigt ook van het belang van

veel studenten die door de mazen

UGent staat zowel de stage-instel-

stages, zeker binnen haar richting:

van het systeem glippen."

ling als de onderwijsinstelling in

"De rechten blijft een zeer doctri-

voor de begeleiding van de stu-

nair clubje waar je de 'wetenschap'

Een afgestudeerde student vroed-

dent door stagedoelstellingen en

leert. Eens je bent afgestudeerd,

kunde uit Leuven kaart ook deze

tussentijdse feedback te formule-

kan je nog niets in de praktijk. De

verborgen kosten aan. "Er werd

ren, waarna de student de stage-

werkplek is een tweede unief."

geen

plek ook mag beoordelen. Het reglement stelt ook dat binnen een curriculaire stage je in principe niet vergoed wordt voor het verrichte werk en kortom de stageplek niet verplicht is dit te doen. Een eventuele vergoeding voor onkosten die gemaakt zijn, is mogelijk, maar moet in samenspraak met de stagegever.

Een

vierdejaars

"Wanneer een stagair meedraait binnen een organisatie, is er geen reden om hun anders te behandelen dan werknemers"- Vertegenwoordiger van ACOD

rekening

gehouden

met

mijn voorkeur of woonplaats bij de plaatsing, terwijl ik een beursstudent ben. Vaak kreeg ik een stageplek toegewezen die moeilijk bereikbaar was, waardoor ik vooral moest rekenen op mijn mama en grootouders voor vervoer."

De VVS (Vlaamse Vertegenwoordiging van Studenten) stelt vanuit een bevraging zelfs dat onbetaal-

rechtenstudent

Wij spraken ook een student die

de stages zorgen dat studenten

aan de UGent getuigt dan ook dat

in haar derde jaar lerarenopleiding

eerder een stage kiezen, geba-

ze om deze reden bewust kiest

zit aan de Arteveldehogeschool. Zij

seerd op bereikbaarheid en de be-

voor een zomerstage die buiten

moest in haar laatste jaar drie sta-

nodigdheden voor een stage dan

het curriculum valt. "Ik zie mijn sta-

ges afleggen, wat in combinatie

inhoud. Op die manier wordt de

met haar eigen lessenpakket niet

essentie van een stage, het educa-

altijd makkelijk was. Daarnaast is

tieve luik, verwaarloosd en zorgen

er naast het lesgeven zelf ook een

onbetaalde stages voor een kloof

grote administratieve last voor

tussen studenten gebaseerd op

studenten die stage doen binnen

hun financiële middelen. Een ver-

het onderwijs. "Zo zou je per uur

tegenwoordiger van ACOD stelt:

dat je lesgeeft twee uur aan voor-

"Wanneer een stagiaire meedraait

bereidend werk hebben. Maar dit

binnen organisatie, is er geen re-

strookt niet met de realiteit van

den om hun anders te behandelen

ons takenpakket, wat bestaat uit

dan werknemers, gezien iedere

administratie bijhouden en nieuw

medewerker zich initieel moet in-

didactisch

voorzien.

werken. Ideaal zou er minstens een

Daarnaast gaat het voorzien van

Vlaanderenbrede regeling moeten

didactisch materiaal als het ver-

zijn over stages, maar hoger onder-

voer naar een stageplek gepaard

wijsinstellingen kunnen zeker een

6

materiaal

schamper.be

EMILIE

BEELD: SARA

SCHELSTRAETE

DE WIN

NE & FR

AN DE

ROO

N-SMITH & EMMA JUXO

de

om de rechten van stagiaires beter

rechtszekerheid binnen curricu-

te beschermen. "

laire stages en stages binnen het

In september 2025 komt er veran-

actieve

dering in de zaak. De werkgele-

STAPPEN OP EUROPEES NIVEAU De discussie rond stages is al langer aan de gang. In 2023 werd er een resolutie gestemd om richtlijnen op te stellen voor stages op Europees niveau die de toeganke-

arbeidsomstandigheden

arbeidsmarktbeleid.

en

EN HOE ZIT HET NU?

actievere rol opnemen in het debat

Ge-

"Ik ben heel dankbaar voor de kans die een stage biedt, maar uiteindelijk draaien wij wel mee in de economie en daarvoor verdienen wij wel een financiële vergoeding."Student lerarenopleiding

lijkheid evenals de sociale bescherming van stagiaires wil uitbreiden.

zien deze stages deel uitmaken

genheidscommissie van het Euro-

In 2024 presenteerde de Europese

van nationale bevoegdheden als

pees Parlement heeft een verslag

Commissie een wetgevingsvoor-

onderwijs, stellen zij dat dit opge-

opgesteld dat als basis dient voor

stel over stages waar ze trachten

volgd moet worden op nationaal

verdere

concrete doelstellingen te formu-

niveau. Anderzijds kaarten ze zo-

nieuwe akkoord verbiedt onbe-

leren. Na moeizame onderhan-

wel de kwetsbare rol van stagiai-

taalde stages en stelt ook een dui-

delingen, formuleert de raad een

res aan binnen de arbeidsmarkt

delijke definitie van wat een sta-

minder progressief standpunt in

als het gebrek aan regelgeving en

ge inhoudt. Ook wil de Europese

juni 2025 waar men uitsluitend

effectieve handhaving op het nati-

Commissie met dit akkoord gelijke

het woord traineeship gebruikt,

onaal niveau. Zij wijden een groot

behandeling van stagiairs veilig-

binnen wat weinig afgelijnd is in

stuk aan het identificeren en sanc-

stellen en stagiairs gemakkelijker

definitie binnen de formulering

ties opleggen voor werkgevers die

toegang geven tot vakbonden. Het

van eventuele maatregelen. Ech-

valse traineeships faciliteren die de

akkoord zet de norm voor sociale

ter beperkt men zich binnen het

rechten van de trainee/werknemer

bescherming, afgelijnde werkda-

voorstel tot maatregelen omtrent

in het gedrang doen komen.

gen, beloning voor het geleverde

onderhandelingen.

Dit

werk en het vergoeden van onkosten gemaakt binnen de stages.

Binnen de vraag rond vergoeding en verloning ligt België ver achter op Nederland, dat al sinds 2023 vergoedingen voorziet voor stagiaires. Zo sluit de student die lerarenopleiding volgt aan de Arteveldehogeschool af met: "Ik ben heel dankbaar voor de kans die een stage biedt, maar uiteindelijk draaien wij wel mee in de economie en daarvoor verdienen wij wel een financiële vergoeding."

onderwijs

7

FESTIVAL I-Brain ties Presenthaops Works asino Breinc o Exp

1 Brain, 1 Life, hoe hou je het gezond van start tot finish?

Hersenfit

OP VAKVERKENNING:

MUZIEKGESCHIEDENIS: TOT 1750, ZO DROOG DAT HET WEER FASCINEREND WORDT? Deze cursus viel niet in Gods goede gratie en daarom wordt het hoorcollege op vrijdagnamiddag van 16.00 tot 19.00u gedoceerd. Maar met prof. dr. Francis Maes’ enthousiasme kan het zijn dat je toch de 15e eeuw muzikaal begint te waarderen.

Voordat je dit vak volledig verdoemt vanwege het rooster, laat me je introduceren tot één van de meest abstracte dingen (die ik ben tegengekomen) in de richting: het gregoriaanse gezang.

De meesten zullen niet staan springen bij het horen van gregoriaans gezangen, maar het is fascinerender dan je wellicht zou anticiperen. Er is een moment dat men zo diep gaat in de cijfersymboliek dat componisten besluiten om muziek te gaan schrijven in vormen, zoals een harp of een hartje. Maar toch moet menig kunstwetenschapper waarschijnlijk beschaamd bekennen dat ze na deze volledige cursus nog steeds niet zouden kunnen uitleggen wat een isoritmisch motet precies is. Om de illusie nu te breken, dit vak blijft een taaie pil, en toegegeven is het niet altijd fascinerend om te horen wat men 600 jaar geleden deed.

Maar dat beseft prof. dr. Francis Maes zelf ook, dus als lichtpuntje om naar uit te kijken, bestaat de helft van praktisch

23 NOV 2025 12 30 — 18

u u Zebrastraat 32 — Gratis toegang

BREINWIJZER.BE 8

elk college uit het luisteren naar een resem aan stukken die gaan van grootste dramatiek bij Bach tot opgewekte madrigalen uit de renaissance. Eén van de aanraders van die stukken is 'Chants des Oyseaux' van Janequin, een componist die dan letterlijk vogelgezang probeert weer te geven in muziek. Het huiswerk voor dit vak bestaat vooral uit het luisteren van een (toegeven 10+ uur durende) playlist van oude muziek. Het doel daarvan is dat je op het examen zelf shazam gaat spelen en de stukken gaat herkennen. Daarna zul je wellicht beseffen dat de 'Matthäus Passion' verrassend vaak wordt opgezet.

SOPHIE MARINA DOSAL DIERSSEN

schamper.be

i

KLEINE INFORMER:OKTOBER ERDAL YAYLA & ELLA PAUWELS// BEELD: ELLA DESMEDT

Het onderwijslandschap in België verandert continu door politieke beslissingen. Deze kleine 'explainer' zet enkele recente updates op een rij, van internationale beperkingen op universitaire samenwerkingen tot Vlaamse besparingen.

VLAANDEREN BESPAART OP BRUSSEL

Ook de ouderenzorg ontsnapt

dat er voortaan geen uitwisse-

niet aan de knip. Rusthuizen ver-

lingsprogramma's of gezamen-

liezen gemiddeld 357 euro per in-

lijke onderzoeken meer kunnen

De Vlaamse regering heeft aan-

woner per jaar, wat zal leiden tot

plaatsvinden tussen de universi-

gekondigd 20 miljoen euro te

besparingen. Ook in de kinderop-

teit en publieke universiteiten in

willen besparen op Brussel. Het

vang wordt 1,7 miljoen euro be-

Florida.

gaat om ingrepen in sectoren

spaard, wat druk zet op capaciteit

als hoger onderwijs, ouderen-

en betaalbaarheid in de hoofd-

De praktische impact blijft be-

zorg en kinderopvang. Vooral de

stad, waar het tekort aan plaatsen

perkt, want er zijn amper sa-

Brusselse

het meest acuut is.

menwerkingen met Florida. Toch

onderwijsinstellingen

worden zwaar getroffen. Zo ver-

heeft de UGent al laten weten

liest de Vrije Universiteit Brussel

Opvallend is dat de Vlaamse rege-

zich formeel te verzetten tegen de

meer dan tien miljoen euro aan

ring een miljoen euro extra inves-

beslissing, die de universiteit mis-

werkingsmiddelen, ook de Eras-

teert in de promotie van het Ne-

leidend vindt. Zo zegt de universi-

mushogeschool en Odisee krijgen

derlands in Brussel. De Vlaamse

teit dat ze enkel samenwerkingen

een stevige klap.

minister voor Brussel, Cieltje van

stopt met organisaties die ernsti-

Achter (N-VA), zegt zelfs duide-

ge mensenrechten schenden en

lijk een keuze te maken voor het

dat die criteria wereldwijd gelden,

Nederlands, voor kinderen en de

niet enkel in relatie tot Israël. De

zorg. Dit staat in contrast met de

UGent staat bovendien niet alleen

besparingen in het Nederlands-

op de lijst: ook de stad Gent, de

talig onderwijs, waar er wordt ge-

ULB en de ULiège worden voort-

snoeid in de structurele middelen,

aan door Florida geboycot.

Zo zegt de universiteit dat ze enkel samenwerkingen stopt met organisaties die ernstige mensenrechten schenden

terwijl ook de ouderenzorg en kinderopvang besparingen moeten verwerken.

UGENT WORDT GEBLACKLIST DOOR FLORIDA Voor instellingen met een hoog aandeel aan niet-Europese stu-

De Amerikaanse staat Florida

denten, wat in Brussel vaker voor-

heeft een document gepubli-

komt dan in Vlaanderen, heeft dit

ceerd met namen van instel-

verregaande gevolgen. De rege-

lingen,

ring schrapt Brusselse ondersteu-

waarmee voortaan geen samen-

ningsmiddelen die sinds 2008 be-

werking meer is toegelaten. De

doeld waren voor begeleiding en

lijst dient als reactie op instellin-

infrastructuur. Dit komt bijzonder

gen die Israël op een bepaalde

hard aan in instellingen zoals Odi-

manier boycotten of beperkin-

see, waar tot 70% van de studen-

gen opleggen. Ook de UGent

ten een beurs krijgt in Brussel.

staat op deze lijst. Dat betekent

onderwijs

bedrijven

en

steden

9

STRIJD VOOR ACADEMISCHE In mei 2024 werd door de toenmalige rector, Rik Van de Walle, beloofd om de banden met Israëlische instellingen te verbreken. Voorlopig blijven de meesten bestaan. Toch blijft de UGent volhouden dat ze er alles aan doen om ze te verbreken, maar hoe zit dat echt?

HOEVEEL BANDEN ZIJN ER?

ten door voormalig rector Rik Van

ring en rivierautoriteit. Die laatsten

Dat is moeilijk te zeggen, aange-

de Walle in de Raad van Bestuur,

staan allebei op de zwarte lijst van

zien de UGent hier weinig trans-

waardoor men nu geval per geval

de mensenrechtencommissie. TAU

parant over is. Volgens onderzoek

bekijkt.

biedt contracten aan aan Israëli-

van studenten op eigen houtje

sche soldaten en doet onderzoek

blijkt echter dat de UGent negen-

WAT IS ER AL GEBEURD?

voor het Israëlische leger en wa-

tien banden heeft, of zelfs meer,

In 2024 publiceerde de Mensen-

penfabrikanten, terwijl Kishon een

afhankelijk van wat als band wordt

rechtencommissie

Israëlische overheidsinstelling is.

gedefinieerd. De universiteit heeft

van Israëlische overheidsinstellin-

er zelf 10 van bevestigd in een ge-

gen en universiteiten die nauw

publiceerde lijst. Dit zijn de banden

met het leger of de staat ver-

die de UGent van plan is te verbre-

bonden zijn. Dit vormde de basis

ken. De UGent is niet van plan om

voor de 10 negatief beoordeelde

al haar samenwerkingen stop te

samenwerkingen.

zetten. Ze baseert zich daarvoor op

ting van het UFO besloot Van de

de beoordelingen van de Commis-

Walle op 31 mei om dit advies van

sie Mensenrechtenbeleid en Dual

de Mensenrechtencommissie te

Use Onderzoek. Deze commissie

volgen. Sinds die beslissing zijn er

Critici wijzen op de traagheid waar-

beoordeelt alle samenwerkingen

nog maar drie van de tien proble-

mee de banden verbroken wor-

van de UGent en besliste eerder

matische banden stopgezet. Twee

den. "Men probeert zich in lopende

al om niet meer samen te werken

zijn beëindigd omdat het contract

projecten met Israëlische universi-

met Israël op nationaal niveau. Die

is afgelopen, en een derde is een

teiten te vervangen, zodat de uni-

beslissing werd echter aangevoch-

Erasmussamenwerking. Over een

versiteit niemand tot last zou zijn.

vierde samenwerking hebben alle

Dat toont volgens mij hoe weinig

UGent'ers recent een mail gekre-

morele urgentie er leeft." aldus Ba-

gen. Hierbij hebben de andere

sile Peeters. Ook op de nationale

partners binnen de samenwerking

studentenstaking van 23 oktober

beslist om de Universiteit van Tel-

was het verontwaardiging troef. De

Aviv aan de deur te zetten. Dit moet

protesterende studenten willen zo

echter nog goedgekeurd worden

snel mogelijk actie zien, en betreu-

door de Europese Commissie.

ren hoe weinig het beleid van rec-

een

shortlist

Na de bezet-

Een van de negatief beoordeelde samenwerkingen is recent verlengd

tor De Sutter voorlopig verschilt MERLIN, één van de negatief be-

met dat van haar voorganger. Ac-

oordeelde samenwerkingen, is re-

tie volgt nog op 19 november.

cent zelfs verlengd. Het contract

10

zou normaal afgelopen zijn aan

WAAR LOOPT HET VAST?

het begin van dit academiejaar.

De banden met Israël stopzetten

De UGent werkt binnen MERLIN

is niet zo evident. Zo bleek uit een

samen met onder andere Tel-Aviv

onderzoek van Veto, het studen-

University en de Kishon afwate-

tenblad van KU Leuven. De samen-

schamper.be

BOYCOT NOG NIET GESTREDEN werkingen vinden namelijk plaats binnen het Horizon kader van Europa, dat voornamelijk gefinancierd wordt door de Europese Commissie. MERLIN bijvoorbeeld, het project dat net verlengd is, heeft een totaalbedrag van 21 miljoen ook dat als de UGent uit projecten

In mei 2024 werd dus een belofte gemaakt waarvan men toen al wist dat de effectieve navolging ervan moeilijk te controleren zou zijn

wilt stappen, ze toestemming nodig heeft van alle projectpartners

dit dossier. Veel van zijn onderzoek moest hij na de werkuren doen."

In plaats van oplossingen te zoeken om via achterpoortjes uit samenwerkingen te stappen, zoekt de UGent naar achterpoortjes om erin te kunnen blijven. Zo heeft de universiteit vorig jaar al een piste

moeilijk te controleren zou zijn.

én de Europese Commissie zelf.

bekeken rond affiliated entities, en probeert men zich nu te vervan-

Zonder deze toestemming pleegt

Sinds het begin gebruikt de UGent

gen in de projecten door andere

de UGent contractbreuk, met mo-

dit ook als een excuus en verschuilt

Belgische universiteiten. De weg

gelijk boetes, schadeclaims en re-

het zich telkens achter de EU. Bij

naar een academische boycot is

putatieverlies als onbetrouwbare

persverklaringen valt vaak hetzelf-

nog lang en blijft voorlopig onbe-

partner tot gevolg.

de te lezen: "We wachten op ant-

slist. De universiteit belooft om ver-

woord van de EU". Volgens Peeters

der te werken, terwijl activistische

De UGent heeft al vanaf het begin

wordt er ook niet actief naar een

studenten op hun honger blijven

gezegd dat ze haar contracten om

andere oplossing gezocht: "Mo-

zitten.

deze redenen zou naleven. In mei

menteel zijn slechts twee juristen

2024 werd dus een belofte ge-

deeltijds met dit dossier bezig. Eén

maakt waarvan men toen al wist

onder hen smeekte het manage-

dat de effectieve navolging ervan

ment tijdens de Raad van Bestuur

onderwijs

11

ELLA PAUWELS, LEONE MATTHEUS & JASPER MOUTON // BEELD: QUITEN STEEN

gekregen van de EC. Dit betekent

zelfs tijd te mogen vrijmaken voor

ELLA PAUWELS, JASPER MOUTON & FRAN DE ROO // BEELD: LENA WATERSCHOOT

STUDENT KICK-OFF GESPONSORD DOOR BOL.COM De Student Kick-off is een jaarlijkse traditie waar duizenden studenten op afkomen. Dit is het moment voor verenigingen en bedrijven om zich te promoten bij studenten, maar we zien dat bedrijven verenigingen meer en meer aan het wegduwen zijn.

€

€

Er is een duidelijk verschil in de

zoek naar vrijwilligers. Verenigin-

gericht door Stijn Baert en Fre-

behandeling van partners en stu-

gen vragen iets van de studenten,

deric Seghers, toen nog studen-

denten. Het idee 'voor en door' stu-

bedrijven geven iets aan de stu-

ten. Het evenement begon klein

denten lijkt stilaan verdwenen. Stu-

denten.

en werd volledig door studenten

denten moeten plaatsmaken voor

georganiseerd. Dat was een groot

bedrijven die vooral merchandise

Dat dit een jammere evolutie is,

verschil met andere studenten-

uitdelen. Waar vroeger de achter-

zegt ook Febe Cornelis van de

steden, waar zo'n festival door de

kant van het Sint-Pietersplein door

DSA: "Student Kick-off is een groot

school of de stad werd opgezet. In

verenigingen werd bezet, staan nu

platform en heel toegankelijk. Voor

Gent gold het motto: 'voor en door

de partners.

kleinere verenigingen die anders

studenten!'

€

€

€ €

€

Student Kick-Off werd in 2006 op-

€

dat platform nooit kunnen berei-

Verenigingen vragen iets van de studenten, bedrijven geven iets aan de studenten

Door de komst van de partners ver-

ken, was dat wel een heel belang-

andert de mentaliteit van studen-

rijke tool." De DSA ziet ook dat het

ten ook, zo stelt Emiel Verbeeren

ledenaantal van studentenvereni-

van de Gentse Studentenraad.

gingen algemeen enorm daalt, al

Studenten komen niet meer langs

spelen er wellicht meer factoren

om meer te weten te komen over

mee dan enkel Student-kick-off.

alle verenigingen die de UGent aanbiedt, maar komen op jacht

Daarom wordt extra ingezet op

2011 werd een kantelmoment: Stu-

naar merchandise. De Student

projecten die studenten aanmoe-

dent Kick-off nam voor het eerst

Kick-Off is een reclamespot gewor-

digen zich bij een vereniging aan

een externe veiligheidscoördinator

den. Het is een plek waar veel stu-

te sluiten. Zo is er de site Durf Doen,

aan, wat de structuur van Kick-off

denten samenkomen en bedrijven

waar studenten informatie vinden

veranderde. Alles werd groter en

weten dit. Ze zijn dus bereid veel

en via een quiz kunnen ontdekken

professioneler, en dat was ook het

geld in hun promotie te pompen.

welke vereniging het best bij hen

jaar waarin de symbolische inkom

Verenigingen hebben hier de mid-

past.

van 1 euro werd ingevoerd.

delen niet voor. Zij zijn eerder op

Traditioneel diende Student Kickoff ook als een platform voor ver-

€

enigingen om nieuwe leden aan te trekken met hun tentjes in de stu-

€

dent village. Maar hoe populairder bedrijven hier ook interesse in kre-

€

gen. Die commerciële aandacht gaat nu ten koste van de niet-commerciële verenigingen: de student village moet plaatsmaken voor de

€

€

het evenement werd, hoe meer

€

partner village.

12

schamper.be

FOR THE RECORD: POETIN 21e eeuw en de n Rusland in de va nd ha n Brussel laat re ze , de ij jn troepen in zi ks ra st Vladimir Poetin en ck euwste editie s minister Fran len in deze ni el ez rg man die volgen ve u ah ump en Netany lopen, komt Tr cord'.

Re e van 'For Th

OPKOMST

in zijn carrière Poetin in 1975 ir de im ad in Vl 91 n 19 go aap be pas in Als knullige kn KGB. Hij stapte hij door toenma im e dienst: de he rd ge we e 99 ch 19 is ss In . en de Ru le ng ke ra en , de ld r aangeste eeg snel in sin als premie politiek en st lt er Je mb s ce ri de Bo in t esiden Poetin tslag en werd lig Russisch pr 08 Jeltsin zelf on m etin zich in 20 na Po r t te ch la mo n en jn maande mi geer st rt bt ap. Zijn pa ij Na twee am t presidentsch he t 1999 president. to or w vo eu n ni le op el meer st de Poetin geen kandidaat Russische poli ident en benoem de es pr in rd ur we gu fi ev e ed st dv jk Me ri ri ng it la noot Dm etin de be . Toch bleef Po eerste minister eopnieuw als pr tiek. or hij in 2012 do ar in wa et Po or n do ge em men te swijzigingen zes jaar. De st auenkele grondwet n termijn van ee ond van zijn in Poetin voerde or av vo de l aa op tm d di er , te en es oz en ot rk s pr ve er den burg gen he m ge sident werd trengd. Honder werd massaal te rs ve er en en ng , gi er y. to id ln ei Nava werden lu eving rond be kkenluider Alex el werd de wetg ticorruptieklo an e guratie. Al sn wi r de on n opgepakt, archische mole politici werden ratische', olig oc pt lle we 'k n n ee ee t wou da de scherm en rkt. Als Poetin e Poetin achter van de vrije ma khail Chodorkas Mi Intussen draaid ba 04 rd 20 we in n Zo liet hij . Het Kremli k. ld ge oo t t da ar odorkovski voor zw de Ch n va en. Terwijl e, dan gebeur er tt st or re st ar or in s, f ij ko bedrijf Yu door kon het vo varend bedr failliet. Hier genaar van olie f ei ij ins g dr et li be Po ma n en jn va to zi ovski, handen mp ging onderneming in t in een werkka n za ee st t, va ef ar sn ja Ro tien en door opgekocht word een habbekrats chef. eigen kabinets i etin, ten proo sitie tegen Po po op er de ov n ar va iftigd, ma idste stem wordt hij verg Navalny, de lu n ij ei rl op ex Be Al er In ht lt ec va n. t hij In 2020 n het Kremli ar Rusland word sieve beleid va jn terugkeer na zi 24 uiteindelijk j 20 aan het repres Bi in n. j ve hi le al op zijn stuurd, waar nv ge aa l oo ze dp de or t No ef le j de een werkka mp bi gepakt en naar sterft.

OPPOSITIE

voor de tweereekt hiermee rb ve j ord Hi . ne in Oekraï apest, een akko randum van Boed etin een oorlog mo ar Po Me ha rt t or ee he vo nc ) la ie il In 2022 im-annexat eert in ru iligheid garand ar (zie: 2014 Kr 15 ve ja 20 8 n ne va aï in n kr er de Oe ke de andere nsk-akkoor Rusland onder etin ook de Mi rlog tusuit 1994 waarin oorlog laat Po ze maken aan de oo de te t e Me nd g. ei in n en ee ap om tw on nd e ke nucleair werden gete nbass regio. , die destijds oepen in de Do gr e terzijde liggen ir ta li mi Russische om delen van sen Oekraïne en e operatie ging ir ta li mi le el een sn n, sleept nu al had moeten dure 2022 dat het om n in ge da de er ie we dr nten blijven be e di Poetin operatie, en aan beide ka ze oe De sm n. og re rl xe oo ne zijn Oekraïne te an volk en leger Het Russische drie jaar aan. . de doden vallen

OEKRAÏNE

EGE TOKMAN // BEELD: JASPER MOUTON

WHAT THE FREUD IS Wie psychoanalyse zegt, zegt Freud. Wie Freud zegt, zegt oedipuscomplex. Maar wat zijn deze concepten nu precies en hoe zijn ze vandaag nog steeds relevant? We gingen te rade bij professor klinische psychologie en psychoanalyse: Stijn Vanheule.

Wat is psychoanalyse nu precies?

melijk als metafoor om het conflict

te denken over seksualiteit. Freud

te visualiseren dat een opgroei-

stelt namelijk dat iedereen 'poly-

"Daar kan je twee antwoorden op

end kind doorloopt, maar zijn idee

morf pervers' geboren wordt, wat

geven. Enerzijds is de psychoana-

was wel degelijk dat dit start bij

wil zeggen dat we seksuele im-

lyse een theorie om naar de mens

een heel egocentrische ingesteld-

pulsen hebben die nog niet geo-

te kijken. Daarnaast is het ook een

heid. Het kind wil geliefd worden

riënteerd zijn. Freud laat hierdoor

behandelmethode

het

door de moederfiguur en heeft

ruimte om de seksualiteit op een

spreken centraal staat. Psycho-

waarin

destructief-agressieve tendensen

eigen manier in te vullen. Hoewel

analyse is dus een theorie en een

ten aanzien van wie de moederfi-

hij zelf geen 'ideale' invulling van

praktijk om mensen te behande-

guur ook begeert. Tegenwoordig

iemands seksualiteit voorstelt, ver-

len die vrij breed wordt toegepast.

weten we dat deze theorie te een-

trekken zijn theorieën (zoals het

Het stereotiepe beeld van de cliënt

oedipuscomplex) vanuit de domi-

die in een sofa ligt met de psycho-

nante heteronormatieve blik waar-

loog die erachter zit, is al lang niet

bij de relatie tussen man en vrouw

meer de enige toepassing van de

centraal staat."

psychoanalyse."

FREUD

PSYCHOANALYSE IN DE PRAKTIJK

De vader van de psychoanalyse is

Zet men binnen de psychoanalyse

Freud, wie was hij en waar hield

sterk in op het categoriseren van

hij zich mee bezig?

stoornissen?

"De eerste theorievorming van

voudig is. Maar de idee dat een

"De psychoanalyse is weggegaan

Sigmund Freud dateert uit 1890.

persoon geboren wordt met im-

van dat sterk categoriseren. Het

Hij was vooral geïnteresseerd in

pulsen die ingeperkt worden door

vertrekt eerder uit de premisse dat

pseudoneurologische klachten. Bij

de socioculturele omgeving blijft

iedereen bepaalde basisworstelin-

die klachten hebben mensen een

relevant. Omdat we zien dat dit af-

gen heeft en iedereen doorheen

lichamelijke uitval zonder dat er

stemmingsproces fout kan lopen

zijn/haar leven een strategie ont-

een neurologische oorzaak voor te

en tot problematieken kan leiden

wikkelt om daarmee om te gaan.

vinden is. Het waren dus lichame-

(bijvoorbeeld: angststoornissen of

In die zin ziet men mensen met

lijke problemen met een psychi-

problemen in intieme relaties)."

stoornissen niet als abnormaal in

sche component."

vergelijking met mensen die geen De theorieën van Freud krijgen re-

stoornis hebben. Het is de manier

Freud staat voornamelijk bekend

gelmatig de kritiek seksistisch of

waarop mensen met de basiswor-

om het oedipuscomplex. Is dit

heteronormatief te zijn.

stelingen omgaan en de moeilijk-

voorbijgestreefd of nog steeds relevant?

"Freud ontwikkelde het voorna-

14

heden die ze in hun leven ervaren "Dat is terechte kritiek op Freud.

die maken dat sommige mensen

Enerzijds hebben zijn theorieën

een pathologie ontwikkelen en an-

de mogelijkheid geopend om na

deren niet."

schamper.be

PSYCHOANALYSE? Psychoanalyse lijkt op vele vlak-

Welke persoon heeft het meeste

"Een psychose is een ernstige psy-

ken meer op filosofie dan een

baat bij een psychoanalytische

chiatrische aandoening waarbij ie-

concrete wetenschap. Toch moet

behandeling?

mand zijn voeling met de realiteit

de psychoanalyse niet onderdoen

verliest, waardoor nieuwe ervarin-

voor andere benaderingen wat

"Van mensen die in psychoanalyse

gen worden waargenomen, zoals

effectiviteit betreft. Hoe komt dit?

gaan, wordt er verwacht dat ze de

het horen van stemmen of het zien

problematiek waarmee ze worste-

van visioenen. Onder psychose val-

"Het opmerkelijke binnen de kli-

len zelf actief in handen gaan ne-

len schizofrene ervaringen (die ge-

nische psychologie is dat er veel

men mits ondersteuning van de

kenmerkt worden door desintegra-

verschillende manieren zijn om

psycholoog. Hierdoor proberen we

tie van de werkelijkheid), paranoia

stoornissen te behandelen en dat

ervoor te zorgen dat de persoon

(waarbij de achtervolgingsideeën

de verschillende behandel-

en de grootheidswaanzin cen-

methodes behoorlijk gelijk-

traal staan) en manisch-depres-

aardig zijn in effectiviteit. Een

sieve psychosen (gekenmerkt

mogelijke verklaring is dat

door ontremming)."

psychotherapie vooral een Rond psychose hangen er veel

lijden en zich alleen voelen.

stigma's. Een veelvoorkomen-

De therapeut speelt hier-

de is dat mensen met psychose

in een ondersteunende rol,

gevaarlijk zijn. Is dit terecht?

biedt hoop, bouwt een band op en denkt samen met de

"Neen, het is onterecht om te

patiënt na over een uitweg.

zeggen dat psychose een de-

Die gedeelde basis is wellicht

terminant is die verklaart waar-

wat echt werkt, namelijk een-

om mensen gevaarlijk gedrag

zaamheid doorbreken, hoop

zouden stellen. Druggebruik bij-

creëren en het ontstaan van

voorbeeld kan vaak samengaan

een therapeutische band als werk-

niet blijft zitten in een slachtofferrol

met psychoses en dat is dan weer

context waarin dat gebeurt. Dit kan

en toch probeert om zelf op zoek

wel een determinant voor geweld-

vanuit verschillende theoretische

te gaan naar een betere strategie

dadig gedrag."

kaders gedaan worden. Vanuit een

om met zijn/haar problemen om

leertheorie, vanuit een psychopa-

te gaan. De juiste oplossing voor

Bestaat er een behandeling voor

thologische theorie, of vanuit een

de ene persoon is niet noodzakelijk

psychose?

relatie- en gezinsmodel. Dit zorgt

de juiste oplossing voor de ander."

ervoor dat we de behandeling kunnen afstemmen op de persoon en

"Jazeker, al is het belangrijk om te

PSYCHOSEZORG

indien de psychoanalytische me-

weten dat er geen wonderbehandeling bestaat. Vaak bestaat de

thode niet werkt, kan een alterna-

Zoals de naam het verraadt, han-

therapie uit een combinatie van

tief uitgeprobeerd worden."

delt psychoanalyse o.a. met men-

verschillende methoden, waaron-

sen die psychotisch zijn. Maar

der farmacologische en psycholo-

wat is een psychose nu precies?

gische interventies."

maatschappij

15

SAMUEL BOCKEN, YANA ROSÉ & OPHÉLIE VAN DAMME// BEELD: SAMUEL BOCKEN

kader biedt aan mensen die

GEZIEN MAAR VAAK VERGETEN: Zoals overal ter wereld is dakloosheid ook in Gent een probleem. Met de winter in het vooruitzicht betekent het voor vele daklozen een strijd om te overleven. Hoe probeert het stadhuis om deze mensen te helpen en op welke manier nemen burgers zelf initiatief?

DAKLOOSHEID IN CIJFERS

ken. Locaties zoals het Sint-Pietersstation houden in deze periode 's

In Gent zijn er volgens een telling

nachts hun deuren open zodat wie

van de Koning Boudewijnstich-

dakloos is toch enige beschutting

ting uit 2023 precies 2.490 dak-

ervaart van het weer. Een mens-

en thuisloze mensen in de stad,

waardige oplossing valt dit niet

waarvan een derde vrouwen en

echt te noemen.

633 kinderen. Om deze mensen te helpen, beschikt het stedelijk be-

kan of wil dragen. Ook jongeren

Wie geluk heeft kan terecht in de

stuur over een brede waaier aan

zijn kwetsbaar. Wie na zijn acht-

nachtopvang, alleen is die met

diensten en projecten om dak- en

tiende uit de jeugdzorg komt en

een capaciteit van amper 66 vaste

thuisloze mensen te helpen naast

slechts een beperkt netwerk heeft

bedden ontoereikend om het pro-

ook andere hulporganisaties, vzw's,

om op terug te vallen, belandt vaak

bleem aan te pakken. Deze winter

en vrijwilligersorganisaties. Zo heb

bij vrienden op de sofa. Deze situa-

is er beloofd dat er 44 extra bed-

je wijkagenten die dag en nacht

tie is meestal niet houdbaar waar-

den voorzien gaan worden, onder

patrouilleren, de gemeenschaps-

door ze noodgedwongen op straat

andere in goedkope hotels, al is

wacht,

belanden zonder zekerheid, priva-

dat een druppel op een hete plaat.

cy of toekomstperspectief.

Hulpverleners pleiten al langer om

huisartsen,

het

mobiel

team, psychiaters en zovelen meer.

Die vormen dan vaak een netwerk:

deze winterbedden structureel te

door samen te werken kunnen zij

Deze pluraliteit wordt vaak gene-

maken, in plaats van elk jaar op-

de best mogelijke zorg bieden,

geerd als er over dakloosheid ge-

nieuw tijdelijke noodoplossingen

aangepast aan de noden en zor-

sproken wordt.

te moeten zoeken.

gen van de daklozen.

EEN VEELVORMIG GEZICHT Er bestaat geen enkelvoudig pro-

Behalve de gebrekkige nachtopvang is er bovendien ook een tekort aan betaalbare woningen

fiel van de Gentenaar zonder dak boven het hoofd. De groep is ui-

Behalve de gebrekkige nachtop-

terst divers: gezinnen met kinde-

vang is er bovendien ook een te-

ren, mensen met of zonder papieren, ouderen die door stijgende

OVERVOLLE OPVANG, STRUCTUREEL TEKORT

huurprijzen hun woning verloren,

kort aan betaalbare woningen.

Naast de private markt zijn er ook sociale woningen, maar wie hoopt

en personen met een psychiatri-

In de winter met z'n koude dagen

om er gebruik van te maken, be-

sche kwetsbaarheid. Vooral die

en nog koudere nachten is het

landt op een wachtlijst waar het

laatste groep is vaak slachtoffer

voor vele daklozen moeilijk om een

vaak jaren duurt voor je aan de

van een zorgsysteem dat hen niet

warme en veilige slaapplek te zoe-

beurt komt. Daarbovenop komt

16

schamper.be

DAKLOOSHEID IN GENT het probleem van de leegstaande

ALLE BEETJES HELPEN

woningen. Hoewel eigenaars in

Naast organisaties als Enchanté zetten ook talloze Gentenaars zich

Nu kan het lijken alsof dakloos-

op eigen houtje in om mensen op

een pand langer dan een jaar leeg

heid een te grote, onmogelijk aan

straat te helpen. Sommige studen-

te pakken problematiek is. Welke

ten koken maaltijden voor daklo-

impact zou je zelfs kunnen heb-

zen of doneren warme kledij via De

ben als één persoon? Toch zijn er

Rode Lotus. In Open Plaats kun-

zeker, ogenschijnlijk kleine, dingen

nen mensen spullen doneren of

die je kan doen om mensen die

doorgeven aan wie ze nodig heeft.

Want wie op straat leeft, verliest niet alleen een huis, maar vaak ook zijn identiteit, netwerk en waardigheid

op straat leven een hart onder de riem te steken. Het vzw Enchan-

Wie het geld of de tijd niet kan

té, bijvoorbeeld, werkt samen met

sparen, kan ook gewoon vriende-

een hele hoop Gentse handelaars

lijk goedendag zeggen en eventu-

(cafés, winkels, etc.) om uitgestelde

eel een gesprek aanslaan met een

koffies, maaltijden of zelfs bedden

dakloze. Want wie op straat leeft,

laten staan, blijken de procedures

aan te bieden. Op hun site vind je

verliest niet alleen een huis, maar

traag en inefficiënt. Daardoor blij-

een kaart met alle zogenaamde

vaak ook zijn identiteit, netwerk

ven tientallen gebouwen onge-

'hartelijke plekken' waar ze mee sa-

en waardigheid. Daarom blijft na-

bruikt, terwijl honderden mensen

menwerken. Het concept is simpel:

bijheid belangrijk: niet wegkijken,

op straat slapen.

ga je eens een koffie drinken in de

maar groeten, praten, vragen hoe

Viernulvier? Betaal dan een extra,

het gaat. Dat klinkt klein, maar

uitgestelde, koffie die beschikbaar

voor iemand die dagenlang gene-

gesteld wordt voor wie er na jou

geerd wordt, is het onbetaalbaar.

naar komt vragen.

maatschappij

17

MARIA MIHUT, LEONE MATTHEUS, EGE TOKMAN & SAMUEL BOCKEN // BEELD: MUBARAK MASAE

Gent beboet kunnen worden als ze

Opinie

WOUT LANDUYT

OYA NEE NEE: K3 ORIGINALS IS EEN COMMERCIËLE NACHTMERRIE Vorige week stapte ik op de trein richting Antwerpen. Pas toen ik neerzat, zag ik boven de zeteltjes een hoop roze cowboyhoeden uitsteken. Ik was het bijna vergeten: waar Antwerpen is, is onuitstaanbaar Vlaanderen en dus ook goedkope nostalgie.

En maar zingen, en maar blij zijn, al die cowboys.

soort McDonald's geworden zijn. Songs worden te

Allen naar het Sportpaleis, AFAS Dome, het inte-

snel geschreven waardoor ze twee maanden la-

resseert me niet, 't was beter een heropvoedings-

ter vervangen worden door een ander: een song

kamp geweest. Mijn Instagram staat vol: ''Kijk eens

van Camille lijkt te veel op een song van Aaron

hoe goed wij overeenkomen!", schreeuwt Karen,

Blommaert. En ja, voor een keer sloeg Wiels daar

''Heb jij al ooit een K3 show-dvd gezien?'', grapt

de nagel op de kop. Alleen wat gênant dat dat ook

Kristel. Kristel toch, jij zelfrelativerend wonder! ''Wat een eer voor ons'', glundert Kathleen, die nu plots in ongeziene hoeveelheden door Vlaanderen geëerd wordt, hoeveelheden waar Jelle

Cley-

mans natte dromen over heeft. Laat me duidelijk zijn hé: ik gun het die dames van harte. Natuurlijk doen die dat, hoe zou je zelf zijn? Afgezien dat ik de honderd Instastories kotsbeu ben, ligt voor mij het pro-

zijn eigen kop had moeten zijn.

Nostalgie verkoopt, dus wordt dat steeds opnieuw gemaakt, zij het in een gelijkaardig album, zij het een letterlijke kopie

bleem dieper dan dat. Achter hen,

Of het nu K3 is, de Studio 100 SingAlong, Spring of XINK (herinner je je dat collectieve orgasme bij de millennials nog?

What the fuck zelfs): nostalgie verkoopt, dus wordt dat steeds opnieuw gemaakt, zij het in een gelijkaardig album, zij het een letterlijke kopie. Mijn probleem daarmee is dat de creativiteit daardoor moet inboeten.

Alle investeringen in die gerou-

vanuit de schaduw, komt daar plots

tineerde nostalgie betekenen

die engerd van een Gert Verhulst aangewandeld

minder kansen voor beginnende, vernieuwende

met een of andere award? Cheque? Vijfhonderd-

artiesten. Dit maakt het almaar moeilijker voor jon-

duizend tickets verkocht! Een record! Vijfhonderd-

ge kunstenaars om hun verdiende platform te krij-

duizend keer € 50. Gertje is blij. Ongelukkig Vlaan-

gen in Vlaanderen. Maar wie ben ik hé? Misschien

deren hunkert naar zijn kindertijd en dat verkoopt

wel gewoon een cynische, snobistische Blandijn-

dus ongeëvenaard goed. Niets mis mee, toch?

student die de sluiting van de cafetaria nog steeds

Onlangs was Miguel Wiels te gast op Radio 2. Hij

niet verwerkt heeft, en dringend wat minder moet

zei daarin dat de jonge garde artiesten te veel een

zagen.

Zelf nood om je opinie te delen?

Stuur het dan door naar: maatschappij@schamper.be

18

schamper.be

EUROPEES PARLEMENT LUST GEEN VEGGIEBURGERS MEER RUNE STIENS // BEELD: LENA WATERSCHOOT

De landbouwlobby heeft reden tot feest: voortaan mogen plantaardige producten geen vleesgerelateerde namen meer dragen. Hebben woorden dan zoveel impact op ons bord?

We staan dichter dan ooit bij een

ropa zich genoodzaakt voelt om

bruikmaken van de ongelukkige

verbod op het woord 'veggiebur-

op te treden. De landbouwlobby

neologismen die het maar al te

ger', althans op de verpakking in

daarentegen lijkt volgens tegen-

moeilijk aan de man kan brengen.

de supermarkt. De Europese chris-

standers de meer aannemelij-

tendemocraten zijn klaarblijkelijk

Het hoeft dan ook niet te verba-

op oorlogspad tegen plantaardi-

zen dat het geschreven woord

ge producten die zich maskeren

een impact heeft op wat op ons

als zijnde van de koe of van het

bord komt te liggen (of über-

varken. Die christendemocraten

haupt op tafel komt te staan). Een

zijn niet alleen de grootste frac-

simpel voorbeeld: de light of zero

tie in het Europees Parlement

sugar-producten. De consument

en leveren de Commissievoorzit-

neemt vrijwel meteen aan dat

ter, Ursula Von der Leyen, maar

deze varianten gezonder zijn dan

profileren zich bovenal als de be-

het 'normale' product en zijn dus

schermer der boeren; met deze

geneigd om het te kopen. Het is

nieuwe maatregel willen ze im-

daarmee nog niet gezegd dat zij

mers de boer versterken en de

effectief gezonder zijn; er zit altijd

consument beschermen.

ke drijfveer achter deze nieuwe

wel een addertje onder het gras.

maatregel. Het lijkt dan ook niet Hoe gaan producenten van wijlen

louter een poging om de plantaar-

Anderzijds is de consument een

veggieburgers dan te werk? Wel-

dige industrie lichtjes te irriteren,

gewoontedier; wat de boer niet

licht moeten ze gaan kijken bij

maar om haar dood te knijpen.

kent, dat vreet hij niet. Meestal

plantaardige melk en yoghurt, dat

Landbouwbedrijven hebben het

grijpen we terug naar producten

zich al vier jaar geen zuivelnaam

immers niet begrepen op alterna-

die we kennen. Een naamsveran-

mag toe-eigenen. Producenten

tieven voor hun producten; veg-

dering kan daar maar weinig aan

geven dan alternatieve benamin-

gieproducenten

om

doen. Het doel is dan ook vooral

gen zoals "haverdrink" voor haver-

hun producten te adverteren als

verdere groei te verhinderen en de

melk, of ze waarschuwen consu-

"veggieburger" of "veggie kip" zal

plantaardige schijf van ons bord te

menten op weinig discrete wijze

marketing een onbegonnen zaak

houden. Waar geen groei zit, daar

dat het product geen 'echt' zuivel-

maken. Terwijl de volksmond zal

zit geen geld, en de producenten

product is. Namen zoals "plantaar-

blijven spreken van de oude ter-

zullen maar al te gauw afdruipen,

dige schijf" en verpakkingen met:

men, zal de industrie moeten ge-

zo hoopt de landbouw.

verbieden

"dit is geen kip" zullen het licht zien.

Het is hoe dan ook bedenkelijk

Wat de boer niet kent, dat vreet hij niet

dat consumenten op zo'n schaal veggieproducten kopen dat Eu-

22

schamper.be

VLEES NOCH VREES MARIE SOETENS & SARA SCHELSTRAETE// BEELD: JASPER MOUTON

Velen gaan ervan uit dat een vegetarisch of veganistisch dieet automatisch leidt tot een tekort aan bepaalde essentiële voedingsstoffen. We beroepen ons op de wetenschap om enkele mythes hieromtrent te ontkrachten.

Een volwassen mens kan op een gezonde manier vegetarisch of veganistisch zijn, al is het een kwestie van de juiste vervangers vinden

moeilijker kunnen opnemen. Dit is

cium kun je in voldoende mate uit

correct, aangezien ons lichaam de

groene groenten, zoals spinazie, en

stoffen in kwestie sneller opneemt

verschillende soorten noten halen.

bij consumptie van dierlijke pro-

Het fabeltje dat enkel zuivelpro-

ducten. Er moeten echter enkele

ducten calcium bevatten, kunnen

kanttekeningen gemaakt worden,

we dus laten varen. Ook voor een

dixit Loes Neven van het Vlaams

ijzertekort hoef je niet te vrezen,

Instituut Gezond Leven vzw. In

want dit zit onder andere in tofu,

De Morgen liet zij optekenen dat er

quinoa, peulvruchten en graanpro-

Uitspraken als "dieren zijn ge-

voor dit VN-verslag ook verschillen-

ducten. Wel is het aan te raden om

maakt om op te eten" en "de mens

de belangenorganisaties gecon-

die plantaardige ijzerbronnen in te

eet al sinds den beginne vlees"

tacteerd werden en dat al te gek-

nemen in combinatie met voeding

klinken veel vegetariërs en vega-

ke beweringen, zoals de claim dat

die vitamine C bevat om zo de ij-

nisten waarschijnlijk bekend in de

rundvlees de cognitieve vaardighe-

zeropname te versnellen. Een laat-

oren. Sommige criticasters gaan

den bevordert, dus met een korrel-

ste tip: Omega 3, cruciaal voor de

nog verder en beweren dat een

tje zout genomen moeten worden.

hersenfuncties, kan opgenomen

mens niet zonder vlees en andere

Bovendien blijkt uit het rapport

worden via walnoten, chiazaad of

dierlijke producten kan leven, of

dat er in sommige landen juist te

koolzaadolie. Een vegetarische of

toch alleszins niet op een gezon-

veel dierlijke producten worden

veganistische levensstijl hoeft dus

de manier. Een vleesloos dieet zou

geconsumeerd in vergelijking met

niet per se reden te zijn tot paniek.

een doodvonnis betekenen, aan-

andere landen, waaronder ook in

gezien er enkele essentiële voe-

België. De gemiddelde Belg eet

dingsstoffen zoals ijzer, vitamine

veel te veel rood vlees, wat een

B12 en eiwitten ontbreken. Hoeveel

verhoogd risico op bepaalde kan-

van deze beweringen zijn echter

kers, beroertes of diabetes type 2

gegrond?

als gevolg kan hebben.

RAPPORT VAN DE VN

DE HARDE FEITEN

Gelukkig schept een VN-rapport

Dat dierlijke producten onmis-

van de Voedsel- en Landbouwor-

baar zijn in je dieet, klopt niet he-

ganisatie,

gebaseerd

lemaal. Een volwassen mens kan

op een aanzienlijk aantal weten-

op een gezonde manier vegeta-

schappelijke papers en beleids-

risch of veganistisch zijn, al is het

documenten, helderheid. In het

een kwestie van de juiste vervan-

rapport staat dat vlees, eieren en

gers vinden. Je kan alle voedings-

zuivelproducten inderdaad essen-

stoffen die je nodig hebt voor

tiële voedingsstoffen bevatten die

een gezond lichaam in feite uit

we via plantaardige producten

plantaardige bronnen halen. Cal-

overigens

maatschappij

23

WAAROM SOFIE MULDERS 40 JAAR LANG BIEF FIEN WAEGE, LEONE MATTHEUS, MARIEKE POTTIE & ROMAN FIEREMANS // BEELD: SOFIE MULDERS

Sofie Mulders is journalist, schrijfster en overtuigd veganist - een vrouw die geen genoegen neemt met halve waarheden over wat er op ons bord ligt. In haar boek 'Waarom ik 40 jaar biefstuk en kaas at, en toen veganist werd', fileert ze de vanzelfsprekendheid van onze eetgewoontes.

Tijdens het schrijven van 'Waar-

afkomstig van dierenrechtenor-

"Voor mij was het een kwestie

om ik 40 jaar biefstuk en kaas

ganisaties of mensen die vega-

van persoonlijke verantwoorde-

at, en toen veganist werd' sprak u met boeren, dierenartsen en consumenten. Is er een ontmoeting die u in het bijzonder is bijgebleven?

"De ontmoeting met een varkensboer is mij het meest bijgebleven.

Samen met zijn zoon zorgde hij

lijkheid. Ik wil geen deel meer

"In Aziatische landen eten ze bijvoorbeeld hond, wat wij afschuwelijk vinden, terwijl wij hier massaal varkens kweken en slachten"

uitmaken van een systeem dat zoveel leed veroorzaakt. Zelfs al zou mijn keuze op zich niets veranderen, dan nog kies ik ervoor om er afstand van te nemen. En als genoeg mensen dat doen, dan kan het systeem misschien wel veranderen."

voor drieduizend varkens, die hun Wat kan de overheid volgens u

hele leven in een betonnen stal doorbrengen. Ze komen nooit

nistisch zijn geworden - en daar

doen om veganisme beter te on-

buiten, hebben een verschrikke-

hangt meteen een bepaald label

dersteunen?

lijk bestaan. Die boeren zeiden:

aan vast. Vanuit een zogenaamde

'Wij houden van onze dieren.'

neutrale hoek hoor je zelden hoe

"Op dit moment geeft de over-

Ik wil dat niet in twijfel trekken,

dieren écht worden behandeld.

heid eigenlijk dubbelzinnige sig-

maar ik blijf het vreemd vinden

Integendeel: campagnes van bij-

nalen. Enerzijds promoot ze de

dat je zegt van dieren te houden,

voorbeeld VLAM tonen liever vro-

zogenaamde eiwitshift omwille

terwijl je ze opsluit in een beton-

lijke varkens in groene weiden

van milieu, klimaat en gezond-

nen hok. Voor hen is dat normaal,

dan de realiteit van de stal. Hoe

heid, maar tegelijk stroomt er nog

en eigenlijk voor 99 procent van

kunnen consumenten dan weten

altijd enorm veel Europees geld

de mensen ook. We hebben zó'n

wat er echt speelt?"

naar

de

vee-industrie,

zonder

gigantische behoefte aan vlees en zuivel gecreëerd, dat dit systeem

Veel mensen zeggen dat één

vanzelfsprekend is geworden - en

individu toch geen verschil kan

dat is precies het probleem."

maken. Kunt u dat argument begrijpen?

U zegt dat het voor 99 procent van de mensen normaal is om

"Enerzijds wel, maar anderzijds:

dieren in zulke omstandighe-

alle grote veranderingen zijn ooit

den te houden. Denkt u dat het

begonnen met kleine groepen

op dit moment mogelijk is dat

mensen. Dit gaat uiteindelijk om

mensen volledig geïnformeerd

consumentengedrag: hoe min-

en bewust kunnen kiezen wat ze

der vraag er is naar een bepaald

eten?

product, hoe minder het geproduceerd zal worden. Er zit veel

"Ik vrees van niet. Veel mensen

waarheid in die bekende slogan:

willen er eigenlijk ook niet over

Be the change that you want to

geïnformeerd worden. De infor-

see."

matie die er wél komt, is vaak

24

schamper.be

FSTUK EN KAAS AT, EN TOEN VEGANIST WERD die subsidies zouden veel boeren

In hoeverre beïnvloeden cultuur,

wkins nog altijd beïnvloed werd

nauwelijks kunnen overleven. Ik

religie en traditie ons oordeel

door culturele en religieuze tradi-

vind niet dat de overheid het eet-

over welke dieren we eten, en

ties, iets waarvan hij zich veel meer

gedrag van mensen actief moet

hoe kunnen die normen doorbro-

had losgemaakt. Het is logisch dat

sturen, maar ze kan het wél mak-

ken worden om mensen bewus-

het moeilijk is om als individu bui-

kelijker maken. Op universiteiten

ter te laten kiezen?

ten een groep te staan; dat maakt

bijvoorbeeld zou je zonder moeite

ons sociaal gezien een beetje een-

drie of vier volwaardige, lekkere

"Tradities bepalen ontzettend veel,

zaam. Maar hoe meer mensen die

plantaardige maaltijden kunnen

en dat is denk ik de grootste re-

keuze maken, hoe makkelijker het

aanbieden in de refter. En goede

den waarom mensen nog altijd

wordt voor anderen. Verandering

informatie verspreiden is minstens

zoveel vlees eten. Binnenkort ko-

groeit makkelijker van onderuit

even belangrijk: veel mensen den-

men Kerstmis en nieuwjaar eraan,

dan dat het van bovenaf wordt op-

ken nog steeds dat ze enkel in

en veel mensen kunnen zich niet

gelegd. Hoe meer individuen tra-

vlees de nodige proteïnen kunnen

voorstellen dat dat zonder vlees

dities in vraag stellen, hoe groter

vinden, terwijl peulvruchten daar

gevierd kan worden. Tradities zijn

een perfect alternatief voor zijn.

gewoon heel krachtig. Op YouTu-

Dat soort kennis kan al een groot

be staat een heerlijk gesprek tus-

verschil maken."

sen filosoof Peter Singer en de evolutiebioloog Richard Dawkins.

"Ik blijf het vreemd vinden dat je zegt van dieren te houden, terwijl je ze opsluit in een betonnen hok"

Hoe haalbaar is veganisme voor

Beiden zijn atheïst en overtuigd

studenten die een beperkt bud-

darwinist. Singer is bijna volledig

get en weinig tijd hebben?

veganist sinds zijn kinderjaren,

de kans dat die normen verschui-

terwijl Dawkins nog vlees eet. Da-

ven. Tradities zijn voor een groot

"Het is echt haalbaar. Bonen, linzen

wkins zei: "Ik weet dat mensen en

deel ook arbitrair: in sommige

en kikkererwten zijn goedkoop,

dieren niet zo verschillen, maar

Aziatische landen eten ze bijvoor-

zelfs goedkoper dan biefstuk. Je

het is te moeilijk om als enige in

beeld hond, wat wij afschuwelijk

moet je wel even verdiepen in hoe

mijn familie te stoppen met vlees

vinden, terwijl wij hier massaal var-

je volwaardig - en dus gezond -

eten." Singer antwoordde dat Da-

kens kweken en slachten."

plantaardig kunt eten; websites zoals BeVegan of de Nederlandse Vereniging voor Veganisme geven goede tips. Het kost even wat tijd om je weg te vinden in de keuken, maar je hebt echt geen drie universitaire diploma's nodig om veganistisch te koken. Zelf koken als student kan prima, zelfs als je slecht bent in koken. Ik was zelf ook nooit een goede kok, en het is mij ook gelukt. Het belangrijkste is zorgen voor variatie en genoeg voedingsstoffen binnenkrijgen."

wetenschap

25

IS UGENT Heb jij er soms moeite mee om duurzaam én goedkoop te eten? Je bent niet de enige, ook de resto's van de UGent worstelen met het balanceren van hun financiële welzijn met duurzame ambities.

VAN VOORTREKKER TOT TERUGVAL

een

Vegetariërs konden tot twee jaar geleden terecht bij de UGent voor

breder

hervormingspakket

bod "voorlopig niet in vraag zal

om de financiële leefbaarheid van

worden gesteld" omdat er vooral

de maaltijdvoorzieningen te ver-

ingezet wordt op het nieuwe 'pro-

zekeren. De beslissing leidde tot

ject Coupure'.

een gevarieerd aanbod, maar inmiddels is nog maar een kwart van de maaltijden in de Gentse studentenresto's

vegetarisch.

Onze

universiteit wil wel verduurzamen, maar die duurzaamheid wordt

Onze universiteit wil wel verduurzamen maar die duurzaamheid wordt voornamelijk gezocht op het vlak van mobiliteit en energie in plaats van voeding

voornamelijk gezocht op het vlak van mobiliteit en energie in plaats

kritiek van milieuorganisaties. Zij

van voeding. Tot 6 juli 2023 ver-

vinden dat de UGent, ooit koplo-

plichtte de UGent zichzelf ertoe

per in duurzame voeding, hiermee

minstens 50 procent vegetarische

een stap terugzet van haar eigen

COUPURE ALS JECT VOOR RESTO'S

maaltijden aan te bieden in de stu-

klimaat- en eiwitshiftbeloftes. On-

In de Coupure is er namelijk wel

dentenrestaurants. Deze regeling

danks kritiek zal bij de universiteit

meer focus op plantaardige eiwit-

werd echter afgeschaft als deel van

het afgenomen vegetarische aan-

ten. Daarnaast is er meer moge-

PROEFPRODUURZAME

lijkheid om de wetenschappelijke expertise toe te passen die aanwezig is op onze universiteit op de voeding van de gemiddelde student. Het proefproject op campus Coupure, dat sinds het academiejaar 2023–2024 loopt, vormt een belangrijk onderdeel van de UGent-doelstelling om tegen 2030 een verschuiving naar meer plantaardige eiwitten te realiseren. In dit zogenoemde living lab wordt opnieuw ter plaatse gekookt, met de nadruk op lokale en seizoensgebonden producten en een buffet dat hoofdzakelijk uit plantaardige gerechten bestaat. Restjes worden verwerkt tot soep, wegwerpverpakkingen zijn afgeschaft en een diëtiste volgt de balans tussen dierlijke en plantaardige eiwitten nauwgezet op. Het project is een

26

schamper.be

COOKING? samenwerking tussen de Dienst

te van business as usual comfort

gische afwijzing van vegetarisch

Maaltijdvoorzieningen, diverse on-

doorbreken

sociaal-eco-

eten is. Het oorspronkelijke 50-50

derzoeksgroepen en de Green Of-

logische transitie versnellen. Ze

aanbod leidde tot veel verspilling,

fice, die het experiment toejuicht

zien het proefproject op campus

waardoor

als een voorbeeld van duurzaam

Coupure als een geslaagd voor-

25% vegetarisch en 75% niet-ve-

en gezond eetbeleid. Bij een po-

beeld van een duurzaam buffet

sitieve evaluatie in de zomer van

met nadruk op verse, seizoensge-

2025 kan het Coupureconcept ver-

bonden en lokaal geproduceerde

der worden uitgerold naar andere

plantaardige gerechten, en willen

UGent-restaurants.

dit model bij succes uitbreiden

en

de

men

terugging

naar

de UGent in op bewustmaking en

De UGent ondersteunt de doel-

praktische ondersteuning via de

stellingen van de Green Deal Ei-

website catering.gent, waar duur-

witshift, een Vlaams initiatief dat

zame

inzet op een gezondere en duur-

aangevraagd kunnen worden. Po-

zamere verdeling van eiwitten.

sitieve ontwikkelingen bij vakgroe-

Momenteel haalt de gemiddelde

pen

Belg nog steeds 60% van zijn ei-

worden expliciet in de kijker gezet,

witten uit dierlijke bronnen zoals

en er wordt actief gezocht naar be-

vlees, vis en eieren, en slechts 40%

trokken UGent'ers om de promotie

uit plantaardige producten zoals

van duurzame voeding te verster-

granen, peulvruchten en deegwa-

ken. Zo wordt eten een concrete

ren. Tegen 2030 streeft de Vlaamse

hefboom voor duurzaamheid en

getarisch. De rector gaf aan dat

overheid ernaar deze verhouding

voor het verminderen van de eco-

het belangrijk is om studenten te

om te draaien, zodat plantaardige

logische voetafdruk.

sensibiliseren over de eiwitshift en

cateringopties

of

eenvoudig

studentenverenigingen

eiwitten de meerderheid vormen,

duurzame voeding, en dat succes-

met een aanzienlijke vermindering

REACTIE RECTOR DE SUTTER

volle projecten zoals het Coupu-

van de ecologische impact van

In het interview met rector De Sut-

re-proefproject als voorbeeld kun-

voeding als gevolg. Dat bij UGent

ter op 1 oktober 2025 stelden we

nen dienen. De komende jaren zal

het vegetarische aanbod nu juist

haar ook een paar vragen over de

blijken of de UGent zelf nog een

afneemt, is moeilijk te verenigen

vegetarische maaltijden aan de

manier vindt om zijn eiwitshift te

met deze doelen.

universiteit. Ze benadrukte dat de

voltooien.

beslissing om studenten inspraak

GREEN OFFICE

te geven, via de Sociale Raad, cen-

Green Office Gent speelt een actie-

traal stond en dat er geen ideolo-

ve rol in het bevorderen van plantaardige voeding door studenten, onderzoekers en beleidsmedewerkers met elkaar te verbinden en samen te werken met meer radicale initiatieven zoals Plant-based Uni-

Het oorspronkelijke 50-50 aanbod leidde tot veel verspilling, waardoor men terugging naar 25% vegetarisch en 75% niet-vegetarisch

versities. Zo willen ze de gewoon-

wetenschap

27

LEONE MATTHEUS & ROOSJE VISSCHEDIJK // BEELD: MUBARAK MASAE

naar andere resto's. Daarnaast zet

GREEN DEAL EIWITSHIFT

Vijf dagen vegan: de details van het dieet TUUR VAN BEVEREN // BEELD: TUUR VAN BEVEREN

Het lijkt soms alsof iedereen een mening heeft over veganisme. Maar hoe onderbouwd kan die opinie zijn als je zelf niet aan empirisch onderzoek doet?

Vijf dagen lang heb ik geleefd

zou zijn op de gezondheid van de

hummus te smullen. Die avond

met een minimum aan niet alleen

gebruiker.

maakte ik een curry op basis van

dierlijke voeding, maar ook aller-

kokosmelk met chilibonen. Wat

lei dagelijkse producten waar de

Het verbod op dierlijke voeding

overbleef, hield ik bij voor de vol-

doorsnee consument vaak niet

staat vaak centraal binnen het ve-

gende dag. Ecologisch bewustzijn

eens bij stilstaat. Zonder veel voor-

ganisme. Ik wist dus vrij goed wat

gaat verder dan enkel eetpatro-

bereiding, maar met een bord vol

ik kon verwachten toen ik aan de

nen!

plantaardig enthousiasme, ging ik van start.

Een gevoel van morele superioriteit overviel me al vroeg in de ochtend, toen ik ontdekte dat mijn alledaag-

Een gevoel van morele superioriteit overviel me al vroeg in de ochtend, toen ik ontdekte dat mijn alledaagse verzorgingsproducten reeds veganistisch bleken te zijn

se verzorgingsproducten reeds veganistisch bleken te zijn. Die emo-

ontbijttafel ging zitten. Aan eieren

Om te testen hoe moeilijk het is

tie doofde echter uit bij het besef

moest ik al niet denken, dus con-

om op restaurant te gaan met

dat mijn kleding niet zo voorbeel-

troleerde ik het etiket van mijn

niet-veganisten, ging ik zonder

dig was: wollen truien, een leren

tweede optie: speculoospasta op

voorbereiding op stap. Zo bleek

riem en leren schoenen moesten

de boterham. Tot mijn verbazing

dat er op het hele menu maar één

tijdelijk plaatsmaken voor alterna-

bevatte die geen melk, en kon ik

gerecht geschikt was voor mij. Dat

tieven zoals kunststof en katoen.

beginnen aan mijn lekker ontbijt.

beperkte aanbod toonde meteen

Ook de tandpasta van zowel Sen-

Over de middag voelde ik mij net

ook de sociale restricties van vega-

sodyne als Elmex voldeed niet aan

een hond van Pavlov toen ik een

nisme aan.

mijn voorwaarden, aangezien bei-

broodjeszaak passeerde. De geur

den in zekere mate nog op dieren

van smeltende kaas en geroos-

Wat me het meeste opviel tijdens

testen. In theorie zijn dierproeven

terde ham zorgde bijna voor af-

dit experiment, is dat ik amper

verboden, maar de Europese Com-

kickverschijnselen - ik maakte me

weet wat er allemaal zit in mijn

missie maakt een uitzondering

maar snel uit de voeten om van

dagelijks gebruikte producten. Re-

wanneer er anders geen garantie

mijn zelfgemaakte broodje met

gelmatig moest ik mijn zin om te snacken onderdrukken door een gebrek aan veganistische opties.

Ik heb hieruit geleerd dat veganisme niet per se een tegenbeweging hoeft te worden tegen de vleesetende massa, maar dat het je ook kan helpen bewust te zijn van de producten die je elke dag gebruikt.

28

schamper.be

GUM & plantentuin zkt. nieuwe studenten bij

Museum Student Team Ben jij student in Gent (18-26)?

Zin om samen met andere studenten mee te bouwen aan ons museumverhaal? www.gum.gent

wetenschap

meet & greet 20 NOV deadline 8 DEC 29

JE GELD OF JE KUNSTCOLLECTIE: GENNEZ HERVORMT VLAAMS MUSEUMLANDSCHAP De Vlaamse musea zijn getroffen door storm Caroline: het ziet ernaar uit dat de organisatie van het Vlaamse museumlandschap grondig herzien zal worden.

Op 6 oktober kondigde minis-

De grootste veranderingen - die

In Antwerpen leeft er echter

ter van Cultuur Caroline Gennez

bijgevolg de meeste reacties uit-

minder enthousiasme. In de oor-

(Vooruit) een spraakmakend plan

lokken - zullen zich voltrekken bij

spronkelijke tekst van de beleids-

aan om het museumlandschap

de cluster van de hedendaagse

nota was er sprake van een plan

in Vlaanderen te hervormen. De

kunst. Zo wordt S.M.A.K. het nieu-

om de gehele collectie van het M

beleidsnota die eerder al in een

we Vlaamse centrum van actuele

HKA naar het S.M.A.K. in Gent te

parlementaire commissie bespro-

en hedendaagse kunst en zal de

verhuizen. Recent liet Gennez we-

ken werd, is kenmerkend vaag.

De reorganisatie van de Vlaamse musea zou inhouden dat er een opdeling gemaakt wordt in drie categorieën of clusters; de cluster

"De collectie wordt niet afgepakt van het M HKA en op camions gezet naar Gent" - Caroline Gennez

schone kunsten zou dan de bevoegdheid worden van het Ant-

financiering van het museum niet

ten dat dit een misverstand is en

werpse KMSKA, de hedendaagse

langer op stedelijk niveau gebeu-

dat het om fake news zou gaan,

kunst krijgt het Gentse S.M.A.K.

ren, maar wordt deze overgedra-

hoewel in de begeleidingsnota

als boegbeeld, en het derde ba-

gen aan het Vlaamse bestuur. Dit

van de minister zelf werd gespro-

ken wordt Mu.Zee in Oostende,

is volgens De Morgen een gro-

ken over het verlies van M HKA's

met als specialisatie de moderne

te ontlasting voor de stad die de

museale werking, alsook over een

kunst. Deze regeling zou volgens

schuldenberg van het museum

overheveling van een groot deel

de minister tegen 2028 van kracht

niet langer kon dragen. Ook zal

van de collectie. Tien dagen na de

moeten zijn.

het museum voor actuele kunst

eerste aankondiging van de her-

een financieel duwtje in

vormingen corrigeerde minister

de rug ontvangen zodat

Gennez de miscommunicatie in

het zich kan uitbreiden.

het Vlaams Parlement: "De col-

De Gentse schepen van

lectie wordt niet afgepakt van het

cultuur Astrid De Bruy-

M HKA en op camions gezet naar

cker

in

Gent. Het museum wordt niet

een interview met VRT

gesloten of opgedoekt". In plaats

NWS zeer positief over

daarvan zullen de musea volgens

deze ontwikkelingen: ze

Gennez op papier van een hechte

noemde de herschikking

samenwerking kunnen genieten,

"fantastisch" en verzeker-

met als doel de collectie heden-

de bezorgde cultuurlief-

daagse kunst van de Vlaamse Ge-

hebbers dat het 'merk'

meenschap te versterken. In dit

S.M.A.K. onaangetast zal

partnerschap krijgt S.M.A.K. dan

blijven.

de verantwoordelijkheid over de

(Vooruit)

was

zogenaamde collectiezorg van de

M HKA X S.M.A.K.: FRENEMIES?

werken in M HKA. Tijdens dit debacle nam Herman De Bode, de voorzitter van het Museum voor

30

30

schamper.be schamper.be

Hedendaagse Kunst Antwer-

ook bijtende kritiek bin-

pen, zijn ontslag en liet hij

nen met betrekking tot

weten dat zijn vertrouwen in

de inhoud van haar plan-

de Vlaamse regering stevig is

nen, dit vanuit zowat alle

gekelderd. Of de harmonieu-

betrokken partijen. Onder

ze samenwerking die Gennez

anderen Katrien Patryka

voor ogen had ook effectief in

(CD&V), een coalitiegenoot

praktijk omgezet zal worden,

van de minister, bekriti-

valt nog te bezien.

seerde de minister omwille van de onduidelijke fun-

WAT NU MET M HKA?

dering van haar project.

De minister beklemtoon-

Concreet

zal

het

Museum

de in haar reactie dat haar

van Hedendaagse Kunst Ant-

beslissing in overleg met

werpen de toegang tot haar

de lokale besturen van de

collectie behouden en zal ze

betrokken

de kans krijgen om deze zelfs

genomen. De opmerkelij-

uitgebreider te vertonen. Ook

ke afwezigen in het debat

zullen

zijn de musea zelf: uit het

kunstwerken

vanuit

S.M.A.K. die beter in de Ant-

steden

werd

antwoord van de minister

werpse context passen, mogelijk

kunstencentrum dat ruimte zal

blijkt dat die dialoog nóg niet is

verhuizen naar M HKA, aldus mi-

bieden

aangegaan.

nister Gennez.

ateliers en residenties. Volgens

voor

tentoonstellingen,

minister Gennez zullen Belgische

Volgens andere critici zou de

Verder krijgt het Antwerpse mu-

artiesten vanuit verschillende dis-

nota ook een ideologisch rand-

seum enkel wind van voren: het

ciplines er terechtkunnen om on-

je bevatten: de plannen zou-

ziet een investering van maar

dersteuning, dialoog en uitwisse-

den opgemaakt zijn met het

liefst 130 miljoen euro voor nieu-

ling te vinden.

Vlaams-conservatieve Antwerpen

we verbouwingen in één klap

(momenteel onder bestuur van

verdwijnen. Dat geld wordt nu

de N-VA) in het achterhoofd. Een

onder de verscheidene Vlaamse musea herverdeeld, enerzijds om hun werkingen te ondersteunen tijdens deze transitieperiode en anderzijds om ervoor te zorgen dat er in de toekomst voldoende spaarcenten zijn om op terug te vallen. Het bedrag van 130 miljoen euro zou worden opgesplitst in twee delen: 85 miljoen wordt uitgetrokken voor de huidige legis-

Een doorvoering van de hervorming zou betekenen dat Stad Antwerpen een artistiek aanbod bezit dat Bart De Wever en zijn partij nauwer aan het hart ligt

doorvoering van de hervorming zou betekenen dat Stad Antwerpen een artistiek aanbod bezit dat Bart De Wever en zijn partij nauwer aan het hart ligt. Antwerpenaren zullen door deze veranderingen kunnen genieten van 'echte' klassieke, schone kunsten in het KMSKA. Gent, stad van licht en liefde, zou daarentegen een eerder progressieve, hedendaagse

latuurperiode en een som van 45

collectie herbergen. Beide steden

miljoen wordt opzijgezet voor de

zouden op die manier over een

regering die in 2030 aan de macht

BAKKEN VAN KRITIEK

zal komen.

repertoire beschikken dat beter past bij 'hun stedelijke overtuigin-

Naast commentaar op de flagM HKA wordt door deze hervor-

rante miscommunicatie omtrent

mingen getransformeerd in een

de hervorming, kreeg Gennez

gen'.

EGE TOKMAN & SARA SCHELSTRAETE // BEELD: SARA SCEHLSTRAETE

cultuur cultuur

31 31

NIET TE MISSEN: "EVERYTHING UNDER" VAN MARK POŽLEP FRAN DE ROO // BEELD: FRAN DE ROO

In de Kunsthal in Gent loopt tot 30 januari een tentoonstelling van kunstenaar Mark Požlep over de waterwegen in Gent. Hoe reflecteert water het leven in Gent en de verhalen van de Gentenaars? Hier zoekt Požlep een antwoord op door zelf te gaan varen op de rivieren en kanalen van Gent.

Požlep is geboren in het vroegere

op het water? Hoeveel mensen

onsterfelijkheid heeft die de mens

Joegoslavië. Hij herinnert zich hoe

met elk hun eigen verhaal heeft

niet kan vatten en dat we het be-

hij als kind mensen zag zwem-

het water niet al gereflecteerd?

lang van water hierdoor vaak on-

men in de overstroomde rivier.

Jammer genoeg ziet Požlep de

derschatten. De mens heeft water

Water is voor hem altijd belang-

symbolische waarde van water in

nodig. Het is niet toevallig dat de

rijk geweest, al van kinds af heeft

Gent wegebben. Ook op het wa-

eerste samenlevingen langs een

hij een connectie met water. Nu

ter draait alles om geld. De prijzen

rivier ontstonden. Zo heeft de con-

woont hij al tien jaar in Gent op

voor ligplaatsen van woonboten

nectie tussen de Schelde en de

een woonboot en heeft hij de ka-

schoten de laatste jaren de lucht

Leie ervoor gezorgd dat Gent rijk

des van Gent in die tien jaar hard

in. Požlep maakte deze evolutie

kon worden door de textielindus-

zien veranderen: van een wilde,

van dichtbij mee en besloot om

creatieve buurt naar doodse ap-

op zoek te gaan naar de ziel van

partementsblokken. Tijdens deze

de Gentse wateren met een zelf-

evolutie was er iets wat niet veran-

gebouwd aluminiumbootje. Hij

derde: het water zelf. Hij gaat op

vaart bijvoorbeeld tussen plekken

zoek naar plekken in Gent waar

waar je alleen met een boot kunt

er op een even vrije manier met

geraken en ziet jongeren hun ei-

water wordt omgegaan als in zijn

gen plekken bouwen in de hoe-

trie in de dertiende eeuw. Toch

ouderlijk dorp.

ken van de rivieren.

hadden we als mens het gevoel

Vroeger bracht water mensen samen, maar ook dit zijn we verloren

dat we het water konden temWater heeft niet alleen een prak-

Pozlep vertelt in de film hoe water

men: we bouwden kanalen, dam-

tisch belang, maar ook een sym-

er al veel langer is dan de mens

men en sluizen. Dit idee leeft nog

bolisch belang. Hoeveel verhalen

en er ook veel langer zal zijn dan

steeds: denk maar aan het verbod

hebben zich niet al afgespeeld

de mens. Hij beseft dat water een

van Israël aan de Palestijnen om te vissen in hun eigen wateren.

Vroeger bracht water mensen samen, maar ook dit zijn we verloren. Volgens Požlep kunnen we dit herstellen door water niet te willen temmen, maar door ermee samen te willen leven. Hierdoor kunnen we zowel het leven in en op de rivier herstellen als ons eigen welzijn redden.

32

schamper.be

OVER DE MEESTER VAN DE EINDELOZE ZIN: .LÁSZLÓ KRASZNAHORKAI. MARIE SOETENS & LEONE MATTHEUS // BEELD: LEONE MATTHEUS

De Nobelprijs voor Literatuur ging dit jaar naar de 71-jarige Hongaarse schrijver László Krasznahorkai. Zijn bescheidenheid en gevoel voor humor hebben een gevoelige snaar geraakt bij de jury.

Zichzelf beschouwend als een "loser" die voortdurend worstelt met de wereld die hem omringt

Volgens hen bevestigt hij de kracht

en ironie. Enkele critici vergelijken

in Duitsland, ver weg van literai-

van kunst via zijn meeslepende en

hem daarom met andere mees-

re glitter en mediahype. Zichzelf

visionaire œuvre over de indruk-

terschrijvers zoals Kafka, Beckett

beschouwend als een "loser" die

ken die zijn reizen naar China en

of Dostojevski.

voortdurend worstelt met de we-

Japan op hem hebben gemaakt.

reld die hem omringt.

In 1985 debuteerde Krasznahor-

Krasznahorkai is een bedacht-

kai met 'Satanstango', een roman

zame, contemplatieve schrijver,

Zijn Hongaarse wortels, opge-

die ondanks de communistische

wiens verbeelding wortelt in ge-

groeid

censuur toch een groot succes

schiedenis, muziek en de subtiele

tisch regime en in een stadje vol

onder

een

communis-

kende. Het werk werd bovendien

kortzichtige beperkingen, kleu-

verfilmd als een zwart-witfilm die

ren zijn werk

maar liefst 7,5 uur duurt. Een an-

van vervreemding en wanhoop.

der opvallend werk uit zijn œuvre

Zijn romans reflecteren univer-

is 'Herscht 07769', omdat het uit

sele thema's zoals existentiële

één lange zin bestaat van maar

angst, menselijke weerloosheid

liefst 420 bladzijden.

en maatschappelijke chaos. Met

met een gevoel

andere woorden: thema's die stuHij heeft namelijk een hekel aan

denten aanspreken in tijden van

de punt, en maakt daarom lie-

politieke onzekerheid of persoon-

ver gebruik van lange zinnen en

lijke crises. Voor wie Krasznahor-

komma's. Als lezer krijg je hier-

kai wil ontdekken: 'Satanstango'

door de indruk dat je als het ware

is het meest toegankelijk, terwijl

meegezogen wordt in een verhaal

'Seiobo There Below en Herscht

dat niet lijkt te stoppen. Met Kras-

07769'

znahorkai's

frapante

zijn

experimentele

stijl

schrijfstijl

volledig tonen. Samenwerkingen

vertegenwoordigt hij volgens het

met cineast Béla Tarr bieden bo-

Nobelprijscomité de traditie van

vendien een visuele ingang tot

het absurdisme en de groteske

zijn universum, waarin tijd lang-

overdaad. Hij verkent voorname-

tragedies van het alledaagse le-

zaam stroomt en elk detail telt.

lijk de troosteloosheid van het

ven. Hij leest met een bijna obses-

Zijn werk nodigt uit om te ervaren,

menselijk bestaan. Dat is een don-

sieve intensiteit en laat zich leiden

eerder dan alleen te lezen, en laat

ker en pessimistisch thema, maar

door een kluwen van klassieke

zien hoe literatuur, muziek en film

toch slaagt hij erin om het op een

literatuur, filosofie en de ritmes

elkaar kunnen versterken.

luchtige manier weer te geven

van de natuur. Uit interviews blijkt

aan de hand van (zwarte) humor

dat hij een sober bestaan leidt

cultuur

33

// BEELD: EVA VERMANDEL (LINKS) & ANS BRYS (RECHTS) LEONE MATTHEUS, SOPHIE MARINA DOSAL DIERSSEN, EMMA JUXON-SMITH, SARAH VAN CROMBRUGGEN

ONVOORSPELBAARHEID Remi Cosijn (hij/zijn, °2001) heeft een master in de Theaterwetenschappen (UGent) en maakt deel uit van de artistieke kern van Ontroerend Goed sinds 2023, waar hij als regieassistent betrokken is bij nieuwe producties.

Het gezelschap Ontroerend Goed

"Er bestaat niet per se iets als een

Heeft u het gevoel dat mensen

bestaat ondertussen al 31 jaar.

goed of slecht publiek. Het staat

een goed besef hebben van en

Oorspronkelijk

als

steeds in dialoog met de voorstel-

mentaal voorbereid zijn op wel-

dichtersgroep. Het staat bekend

begonnen

ling en natuurlijk de prestaties van

ke soort voorstellingen ze komen

om het verkennen van de gren-

de acteurs. Ik denk dat dat steeds

bezichtigen als ze naar de per-

zen van theater als medium. Hoe

te maken heeft met de condities

formances van uw theatergezel-

zou u dat genre uitleggen aan

van die avond. Soms loopt er iets

schap komen?

studenten die weinig of niets van

niet als gepland. Dan heeft dat re-

theater afweten?

percussies op hoe het publiek zal

"Ontroerend Goed is al even bezig

reageren. Soms doet het publiek

met het maken van theater. Vaak

"We zeggen vaak bij Ontroerend

iets waarop jij minder bent voor-

als we met een nieuw concept af-

Goed dat we participatief theater

bereid, waardoor de voorstelling

komen, heeft ons vaste publiek

maken voor mensen die niet van

een andere vorm aanneemt dan

eerder het idee van: "met wat gaan

participatief theater houden. In

je vooraf in gedachten had. Soms

ze nu weer afkomen?" Ze zijn er-

sommige vormen van participatief

is het publiek echter volledig mee.

gens altijd wel voorbereid op het

theater worden er soms te direct

Dat hoort natuurlijk bij participa-

onvoorspelbare van onze voorstel-

zaken van het publiek gevraagd

tief theater en dat komt bijvoor-

lingen en die onvoorspelbaarheid

zoals: "jij daar, kom naar voren en

beeld in onze voorstelling 'Funeral'

is eigenlijk ook ons handelsmerk

doe dit mee." Zulke dwingende

naar voor."

geworden. We hebben daar na-

participatie vinden we nogal te-

tuurlijk soms ook gesprekken over:

nenkrommend. We zoeken dus

moeten we ons publiek op voor-

naar manieren om theater te ma-

hand informeren, dat ze bijvoor-

ken waarbij de ervaring van de toe-

beeld gefilmd worden? Moeten we

schouwer centraal staat. We willen

trigger warnings vermelden in de

eerder een opening creëren voor

voorstelling?"

het publiek: een uitnodiging om actief deel te nemen aan de scène,

"Uiteindelijk hebben we dat tot nu

maar zonder enige verplichting.

toe nog niet gedaan, maar inte-

Als je liever van op de zijlijn kijkt, is

greren we het wel in de voorstel-

dat even goed. Die balans is voor

ling zelf, zoals de vermelding in de

ons cruciaal."

eerste scène van de voorstelling 'Thanks for Being Here'. Ik heb het

Heeft u het gevoel dat er iets be-

gevoel dat ons publiek ons wel al

staat als een goed of een slecht

een beetje kent en dat onze on-

publiek? Kan het publiek op een

voorspelbaarheid

bepaalde manier reageren dat

smaken. Soms krijgen we inder-

het slecht kan vallen?

daad de reactie en feedback dat

hen

wel

kan

mensen er niet op voorbereid wa-

34

schamper.be

EN ONTROEREND GOED ren, maar het uiteindelijk wel fijn

stant een camera in uw gezicht te

lie moeten als toeschouwers geen

vonden."

duwen. We doelen eerder op het

theater maken. Wij proberen een

vieren van het gevoel: hoe zot is

opening te creëren zodat jullie je

Onvoorspelbaarheid is, zoals u

dat we hier allemaal samen zijn en

aanwezig, gedragen en betekenis-

zegt,

Hoe

samen deze ervaring van theater

vol kunnen voelen. En dat is voor

jullie

vinden

handelsmerk.

tus-

meemaken. In deze onvoorspelba-

ons juist die fijne wisselwerking

sen theater dat sterk leunt op

jullie

de

balans

re tijd is het schoon om daarvoor

tussen publiek en organisatie."

publieks­participatie - en dus een

samen te komen en daar in te ge-

zekere vrijheid vraagt - en tege-

loven."

lijk de aanwezigheid van een vast script, regie en structuur als to-

"We maken echter wel voorstel-

neelstuk?

lingen die niet afhangen van de input van de toeschouwer. Naar

"We willen ervoor zorgen dat het

mijn mening is dat ook onze

publiek zich gedragen en gezien

kracht. Je voelt dat je er toe doet

voelt. Er zit een bepaalde zacht-

als toeschouwer en dat je soms

aardigheid in het dragen van je

het verschil kan maken. Je hebt

publiek. Zulke zachtheid is bijvoor-

plaats om dingen in te vullen,

beeld aanwezig in een van onze

maar die input zorgt er niet voor

laatste

voorstellingen,

"We doelen eerder op het vieren van het gevoel: hoe zot is dat we hier allemaal samen zijn en samen deze ervaring van theater meemaken"

'Funeral'.

dat de voorstelling beter of slechter

'Thanks for Being Here', dat eer-

wordt. We willen vermijden dat er

Heeft u zelf een favoriet toneel-

der vermeld is geweest, heeft dat

verantwoordelijkheid op de schou-

stuk van Ontroerend Goed?

eigenlijk ook. Het was niet onze

ders van het publiek ligt. Wij zijn de

bedoeling om intrusief en con-

theatermakers: dat is onze job. Jul-

"Ik heb zelf Ontroerend Goed leren kennen via de voorstelling 'Are We Not Drawn Onward To New Era'.

Dat is een voorstelling in een palindroom. Dat is eigenlijk mijn favoriete voorstelling, maar omdat ik zo nauw heb samengewerkt rond 'Funeral' moet ik toegeven dat dat ook wel een van mijn favoriete voorstellingen is geworden. Ik was bijvoorbeeld ook mee naar Shanghai om die voorstelling opnieuw te maken. Ik ben ook dicht betrokken bij de voorstellingen voor het Landjuweel festival van OPENDOEK in Ieper. Daarom ligt de voorstelling me wel nauw aan het hart."

cultuur

35

The lion does not concern himself with Je hebt ze vast al eens zien verschijnen op je For You Page: de memes van the all-knowing horse en the lion does not concern himself with… .Maar wat betekenen deze razend populaire memes, hoe zijn ze ontstaan en waarom blijven ze alsmaar terugkeren?

WAAR KOMT HET VANDAAN?

sigma te worden.

In de sigma grindset-kringen cir-

mend of ongemakkelijk vindt kan

Om de populariteit van deze mys-

culeerden dan weer de gezegden

uiten zonder dat mensen je als

terieuze, zeer specifieke en toch

'The lion does not turn around

cringe bestempelen.

wel merkwaardige memes te ver-

when the small dog barks', af-

klaren, moeten we eerst en voor-

geleid van een Afrikaans spreek-

Daarnaast zijn we als mensen al-

al kijken naar hun herkomst. De

woord, en 'the lion does not con-

tijd al geneigd geweest om men-

precieze oorsprong van memes

cern himself with the opinion

selijke eigenschappen of gedrag

is vaak nogal moeilijk te bepalen,

of sheep', uit een Game of Thro-

toe te schrijven aan dieren; dit

aangezien ze ontstaan uit andere

nes-aflevering. De lion verwijst

heet antropomorfisme. Hier zijn

memes bestrooid met een snuifje

hier naar het archetype van de

allerhande redenen voor, maar

actualiteit en doorspekt met een

sigma, terwijl de small dog en

dieren

flinke dosis individuele toevoegin-

sheep verwijzen naar de bètas,

voor bijvoorbeeld satires, met als

gen tijdens het eeuwig ronddwa-

de ondergeschikte tegenhangers

schoolvoorbeeld Van den vos Rey-

len op het internet.

van de sigmas. Uit de voorgaande

naerde. In dat epos steekt de au-

gezegden zijn er uiteindelijk mil-

teur flink de draak met de maat-

Toch zijn er bij de memes van

joenen variaties ontstaan, waar-

schappij en haar hogere echelons,

the lion does not concern himself

onder iets vulgairdere memes die

maar vermijdt hij vervolging door

with duidelijke aanwijzingen voor

niet geschikt zijn voor dit kuise

personen niet letterlijk af te beel-

de herkomst: zo zou de meme

blad.

den. Hij confronteert zo als het

bijvoorbeeld ideeën die je bescha-

ontstaan zijn uit de sigma grindset-trend, die zijn piek kende begin 2022. Sigma is een soort ide-

in de zin. Dit zorgt ervoor dat je

lenen

zich

uitstekend

ware de lezer met zijn eigen te-

WAAROM ZO POPULAIR?

kortkomingen zonder hem bij naam te noemen.

aalbeeld voor (jonge) mannen van

De populariteit van deze memes

iemand die mannelijk, succesvol

valt te wijten aan 3 factoren: ten

Bovendien hebben we het ook

en onafhankelijk is, en grindset

eerste voorziet the lion een derde

moeilijk om dierlijk gedrag onver-

staat voor een levensstijl van hard

persoon in een zin, wat het mo-

klaarbaar te laten; als een dier iets

werken en discipline om aan zelf-

gelijk maakt om jezelf los te kop-

doet dat we niet meteen kunnen

verbetering te doen en dus een

pelen van het idee dat je uitdrukt

doorgronden, geven we er een menselijke draai aan. Denk aan the all-knowing horse-meme die enkele maanden geleden het internet rondging; een paard dat zijn hoofd op en neer bewoog betekende al gauw dat dat paard ja aan het knikken was op elke vraag die we stelden.

JOPPE MANDERVELD & RUNE STIENS //BEELD: JOPPE FRANS

36

schamper.be

HET CASSETTEBANDJE ..HERFSTHUMEUR..

De hemel kleurt weer grauw en bomen laten hun talloze kleurrijke blaadjes los. Al gauw jeukt het om met een theetje onder de dekens te kruipen en nog eens 'Gilmore Girls' te bekijken, terwijl de regen tegen je raam klettert.

Kaarsen met kaneelgeur, wollen wanten, hete koffie

RADIOHEAD - 'ALL I NEED'

om je mee op te warmen: eindelijk is de herfst aangebroken. Maar helaas, je viel weer eens in de listige val

Met Radiohead kan je nooit missen in de herfstperi-

van het romantiseren en het blijkt dat die grauwe he-

ode. Uit hun grote selectie aan liedjes - waarbij je de

mel en regenbuien je enkel en alleen maar druilerig

nood voelt om naar je plafond te staren en te reflec-

maken. Indien je een afspeellijst zoekt die mooi aan-

teren over je levenskeuzes - koos ik ervoor om 'All I

sluit bij jouw romantiserende ziel die doelloos uit het

Need' hier een plaatsje te geven. Wanneer de synthe-

raam staart tijdens deze grillige

sizer aan het begin inzet en Thom

oktoberdagen, dan is dit de plek

Yorke aan zijn korte, maar hartver-

waar je moet zijn.

scheurende songtekst begint, weet je dat je er niet heelhuids uit zal

SYLVIE KREUSCH - 'WILD LOVE'

komen. Net zoals in 'Wild Love' van Sylvie is er een opbouw naar een hoogtepunt, wat ik bijna essentieel

Het was moeilijk om te kiezen

vind om echt van een nummer te

welk liedje van deze Vlaamse

houden. Dit hoogtepunt wordt ge-

muziekgodin in de schijnwer-

ïntroduceerd door een pianomelo-

per te zetten. Met haar witchy

die.

melodieën weet ze je eventjes mee te slepen naar een andere

BEABADOOBEE & LAUFEY – 'A

dimensie, waaronder 'Wild Love'

NIGHT TO REMEMBER'

toch wel één van haar pareltjes is. Al wiegend slaagt ze erin je

Om wat variatie in de afspeellijst

mee te nemen naar hoogtes die je nooit eerder be-

te brengen zit er ook een hint van Laufey en Bea-

reikte, waarna ze afsluit met een sinister deuntje. Ze

badoobee in verwerkt. Met 'A Night To Remember'

schreef dit nummer toen ze nog een relatie had met

hadden ze meteen mijn aandacht beet, aangezien

Maarten Devoldere, de toenmalige frontman van de

de herfst vraagt (of liever, schreeuwt) om jazzmu-

band 'Balthazar'. In een interview voor 3voor12 Radio

ziek. Daarnaast voelen hun warme stemmen als een

vertelde hij dat hij het liedje 'You Won't Come Around'

broodnodige knuffel op een kille oktoberdag.

als antwoord op haar 'Wild Love' schreef, maar hun relatie liep uiteindelijk stuk. Een jaar later brachten ze

Naast deze drie prachtige liedjes bevat mijn afspeel-

beiden toevallig in dezelfde week hun liedjes uit. Ro-

lijst 'herfsthumeur' nog zoveel meer parels die iedere

mantisch, niet?

herfstdag een beetje mooier maken. Neem zeker en vast een kijkje indien je nog op zoek bent naar iets om je herfstwandeling volledig mee te maken!

CHECK DE PLAYLIST OP SPOTIFY @SCHAMPER

cultuur LUNA LLUSHA // BEELD : LUNA LLUSHA

37

~ De Fabeltjeskrant ~ JULIAN DAMS // BEELD: HENDRIK VAN DEN EEDE

Station Gentbrugge nu ook officieel een openbaar toilet – buurtbewoners bezorgd In een poging om geld te besparen, kiest de Gentse gemeenteraad ervoor om het station van Gentbrugge te herbestemmen tot openbaar toilet. Wat voor de stad een logische stap lijkt, ruikt volgens de buurt naar wanbeleid.

Station

Gentbrugge

is

een

Desalniettemin geeft de stad jaar-

tot openbaar toilet.

neo-brutalistisch bouwwerk, van

lijks meerdere tientallen euro's uit

de hand van architect Dirk Ser-

aan het onderhoud van zijn sani-

Hoewel de NMBS benadrukt dat

vaes, dat gekend staat als één

tair: investeringen die blijkbaar

er in feite weinig verandert, aan-

van de pareltjes van het Vlaamse

net zo goed door het toilet ge-

gezien het station al decennia-

brutalisme. Bijzonder bekend is

spoeld kunnen worden. Dat kan

lang als toilet wordt gebruikt, zijn

het kenmerkende perron, dat een

anders, zo besloot de gemeente-

buurtbewoners niet te spreken

wijds uitzicht biedt over de tuinen

raad tijdens een plenaire zitting

over deze beleidsverandering. Zij

van de buren, een unieke troef

zijn het gezeik van het stadsbe-

die tegelijk het grootste nadeel

stuur én van de pendelaars beu.

van het station blijkt te zijn. Sinds

Onder leiding van de actiegroep

de afbraak van het station Gent-

Stront aan de Knikker dienden

Zuid is Gentbrugge, dat maande-

ze een petitie in bij de gemeen-

lijks meer dan twaalf bezoekers

teraad in een wanhopige poging

trekt(!), het derde meest gebruik-

om de herbestemming van hun

te treinstation van Gent.

geliefde station tegen te gaan.

Die petitie lichtte het deksel van

Jammergenoeg was Dirk Servaes

een beerput in de gemeenteraad,

niet vooruitziend genoeg om in

waar vooral Vlaams Belang kritiek

zijn ontwerp ook een toilet te

had op het beleid: de partij vindt

voorzien, tot grote woede van de

dat er al genoeg bruin is op straat.

Gentbrugse pendelaars. Gelukkig

Volgens

kijkt het panoramische perron uit

Gent en Groen zijn de reacties van

over de tuinen van de buurtbewo-

de buurt dan weer "volledig van

ners, waardoor het van oudsher

de pot gerukt".

coalitiepartners

Voor

wordt gebruikt als vervanging voor de ontbrekende sanitaire

deze maandag: in een poging het

Uiteindelijk was het burgemeester

voorzieningen. Buren klagen al

immense gat in de begroting te

Mathias De Clercq die de knoop

langer over spontane regenbui-

dichten, zal de stad Gent voortaan

doorhakte ten voordele van zijn ei-

en rond het station, maar de stad

besparen op zijn openbare toilet-

gen partij. Hoewel hij deze zomer

Gent probeerde vooral de billen

ten. Er werd dus besloten om de

zelf lange tijd verstopt zat, spoelt

niet de branden op het gevoelige

sanitaire voorzieningen van de

hij nu alle twijfel door: de herbe-

dossier.

stad te privatiseren. De NMBS zag

stemming van station-Gentbrug-

een gat in de markt en besloot om

ge zal doorgaan. Gentbrugge kan

Het is een publiek geheim dat de

het Station-Gentbrugge - en bij

dus niet opgelucht ademhalen,

stad Gent al jarenlang bespaart

uitbreiding dus de tuinen errond -

de stank van het beleid blijft voor-

op openbare toiletten in de stad.

nu ook officieel te herbestemmen

lopig hangen.

38

schamper.be

DOOR IEP

Lank lewe Afrikaans!

DE STRIP!

LEONE MATTHEUS // BEELD: LEONE MATTHEUS

Deze week sprong er een opvallende lezersbrief in mijn inbox. Als neerlandicus-in-wording las ik dat iemand beweerde een mooiere taal dan onze bloedeigen moedertaal te hebben gevonden.

Dis tyd om die oë wyd oop te maak en die waarheid te

Flieks? Engels? Pfff. Laat Hollywood sy peperdure

aanvaar: Afrikaans is nie net 'n taal nie - dit is die taal

draaiboeke eet. Ek wil 'n rolprent in Afrikaans sien en

van die heelal, van dromende kaktusse en verliefde

huil, lag, en intussen my fonkelwijn knoei op die bank.

voëltjies wat in koor tjirp. West-Vlaams?

Van epiese liefdesoorloë tot dramatie-

Ha! Dis net 'n raaisel wat jou laat voel jy

se ongelukke, Afrikaans bring elke dia-

probeer koskoop in 'n vreemde dimen-

loog na die stratosfeer van emosionele

sie sonder 'n handleiding. Afrikaans

genialiteit. Selfs 'n aksiefliek klink soos

daarenteen: selfs jou skoen smelt as jy

klassieke poësie: "Mag die Krag met

net sê: "Ek is lief vir jou". Probeer dit net

jou wees!" - probeer dit net in Engels -

in Nederlands: "Ik zie je graag" …net nie,

"May the Force be with you!" en jy klink

mens, net nie.

soos 'n sneeuman wat probeer brul.

Vanaf vandag klink 'n liefdesverklaring

Kortom: Afrikaans is nie bloot 'n taal

in Afrikaans net iets besonderder. Ita-

nie. Dis 'n lewende legende, 'n sons-

lië kan sy "Ti amo" vir wie daarvan hou

ondergang in jou ore, 'n warm sjokola-

om romantiek wiskundig te ontleed. Ek gee jou 'n

de-droom. West-Vlaams kan voortgaan om te fluister

Afrikaanse sin: "Ek het jou lief tot die sterre en terug,

en Engels met sy droogtesinne, maar ons, die ware

en dan nog verder." Boom! Duizend Italiaanse harte

kenners, weet beter: die wêreld verdien MEER Afri-

smelt soos roomys in die Sahara. Probeer daardie ene

kaans, MEER liefde, MEER drama, en beslis minder

net in Italiaans, en jy klink soos 'n robot wat huil.

van al daardie ander gefaalde pogings.

satire

39

Première

Nooit Nooit WOLF WOLF & ntgent 27.11 – 06.12.2025

Boek je theatertickets via www.ntgent.be. Student? 15 euro!