Alexandra Dervenis Arno De Groote · Brecht Vanhoutte
Cato Crevits · Ellemijn Van Puymbroeck Jana Heylen
Luka Franck Marie-Julie Lehoucq Nutsa Lashkhi
Paulien De Muynck Radwan Radwan
blvrdmagazine www.blvrdmagazine.com
04/12/25
editie negenenveertig
First seen at het Fotolab
BRUGGE4PALESTINE COLLECTIVE KUNSTENAL COMMUTER BEN & VERO
HET FOTOLAB
tijdens de release van blvrd49 kregen we een eerste sneak peek van het Fotolab, de nieuwste plek binnen het lab in het entrepot. FotograFe cato crevits trekt vandaag het project, nadat ze er de voorbije jaren achter de schermen al hard aan bouwde. tijd om te horen wat de plannen zijn.
FOTOLAB
Een donkere kamer bouwen: logisch dat jij daarachter zit.
Cato: “Absoluut. Tijdens mijn opleiding speelde ik al met het idee om zelf een donkere kamer te bouwen of een plek te creëren waar jongeren buiten school met analoge fotografie kunnen bezig zijn.
Vijf jaar geleden hebben we bij Het Entrepot al eens een donkere kamer gebouwd tijdens DORP — toen nog in een container op het buitenplein, héél DIY allemaal. Daarna verhuisden we snel naar een ruimte binnen, maar ook dat was het nog niet helemaal. We zijn dus al jaren aan het sleutelen, maar nu komt het eindelijk écht van de grond.
Ik coördineerde vanuit Het Entrepot dit jaar ook Hyperlab, daar kreeg dat idee terug meer vorm. We hadden nog veel materiaal staan van dat eerste lab, we hebben ondertussen ook nog veel materiaal gekregen of aangekocht via andere labs. Nu de bureaus van Het Entrepot verhuisd zijn naar een andere plek in het gebouw, kwam de oude keuken leeg te staan, waar al waterleidingen aanwezig waren, een belangrijke vereiste voor de donkere kamer. Daarom besloten we deze ruimte om te bouwen.”
Naast waterleidingen heb je wel nog wat dingen nodig om een professionele donkere kamer te bouwen?
“Ventilatie is key, zeker omdat je met chemicaliën werkt. Die hebben we nu volledig laten installeren. De ruimte moet daarnaast helemaal lichtdicht zijn. De ingang wordt een soort lichtval: denk aan een klein doolhof of dubbele deur, zodat er geen straaltje licht binnenkomt. Daar zijn we volop mee bezig.
Qua materiaal kiezen we voor kwaliteit: inox spoelbakken, goeie vergroters, een scanner… Op termijn wil ik nog een betere scanner, zodat mensen hun werk hier ook professioneel kunnen digitaliseren.”
“de absolute meerwaarde analoge Fotogra is het vertragend proces. we heel hard terug op zoek naar tastbaars, van dat digitale.”
absolute meerwaarde van otograFie vertragend zijn terug naar iets weg digitale.”
Wat zal de werking concreet inhouden?
“Het Fotolab wordt een open lab, heel gelijkaardig aan het Printlab en Soundlab hier in Het Entrepot. Je kan een sessie boeken en de donkere kamer vrij gebruiken, per uur of met een abonnement.
We raden wel aan om - zoals bij het Printlabeerst een instapworkshop te volgen, tenzij je al voorkennis hebt. Er zal altijd begeleiding aanwezig zijn, maar het is wel de bedoeling dat je alles van A tot Z kent en weet hoe je het materiaal moet gebruiken.
We hebben ondertussen al een kleine community van begeleiders opgebouwd. Op basis van hun beschikbaarheden stellen we een maandelijkse agenda op. Ik mik op twee avonden per week en één à twee dagen in het weekend. De echte opstart is voor januari of februari, dus we hebben nog even tijd om alles te finetunen.
Iedereen is welkom, met of zonder ervaring. Je kan hier alles leren. Er is genoeg expertise in huis. Het mag voor mij echt uitgroeien tot een soort atelierwerking, zoals De Tank: een plek waar je kan werken, babbelen, koffie drinken.”
Analoge fotografie is helemaal terug. Hoe komt dat, denk je?
“De absolute meerwaarde van analoge fotografie is het vertragend proces. We zijn heel hard terug op zoek naar iets tastbaars, weg van dat digitale. Heel wat mensen kopen terug een oude camera en rolletjes. Het feit dat je niet meteen ziet wat je gefotografeerd hebt, maakt dat je bewuster bezig bent. Je kan uiteraard in de donkere kamer nog van alles veranderen aan je beeld, contrast aanpassen, heel wat uittesten, collages maken. In fotografie is heel wat mogelijk.”
tekst: sdm
beeld: jana germanus/ the scorpio sisters
Het Fotolab opent officieel pas zijn deuren begin volgend jaar, maar wat zijn de toekomstplannen op lange termijn?
“Ik zou graag maandelijks iemand uitnodigen om te praten over hun werk of manier van fotograferen. De workshop fotogrammen van Nick Verhaeghe tijdens de release was een perfecte start. Duurzame manieren van fotograferen worden sowieso een belangrijk punt voor de toekomst.
Op lange termijn willen we dat Het Fotolab een zelfstandige werking wordt, met eigen middelen, zodat we iemand kunnen aanwerven die het lab fulltime opvolgt. Ik kijk naar voorbeelden zoals Mori (in Brussel) of Noordzeefilm (in Oostende).
Het zou fantastisch zijn mocht Het Fotolab uitgroeien tot een echte zaak, met een shop waar je camera’s en rolletjes kan kopen, en waar je je film kan laten ontwikkelen. Dat mist Brugge nu echt. Er is nog enorm veel groeipotentieel. Fotografie is een stiel die niet zomaar verdwijnt.”
catocrevits het_lab hetentrepot
jong volk en villa bota presenteren:
SIGNAAL 2025
december is de maand van de tradities. sinds enkele jaren krijgen de sint en de kerstman gezelschap van een brugse Feestelijkheid: signaal! dit jaar opent villa bota opnieuw de studio om drie dagen lang de brugse jongeren te ontvangen. van 19 tot en met 21 december kun je er terecht voor live radio, workshops, optredens, dj’s en een bar gevuld met winterse gezelligheid.
Intussen zijn Jong Volk en Villa Bota al aan de vierde editie van SIGNAAL toe. Zoek dit jaar niet naar een stelling of een buitenpodium. Om maximaal op gezelligheid in te zetten en het gure winterse weer tegen te gaan, vormt de organisatie SIGNAAL om tot een indoor audiofestival. Wat kun je verwachten? Een goedgevuld programma! Overdag staat in het teken van radio-uitzendingen en workshops. Een gezamenlijk diner vormt de brug tussen de dag en de nacht. Met gevulde maag en hernieuwde energie is de bezoeker klaar voor de optredens en DJ-sets.
Het festival gaat op vrijdag 19 december van start. De eerste dag biedt meteen alles wat SIGNAAL net zo speciaal maakt: live radio, workshops, een optreden én een afterparty. Onbekende radiostemmen en vertrouwde gezichten wisselen elkaar in sneltempo af. Dat onbekende houden we graag ook aan voor de lezer. Voor de vrijdagprogramma’s lichten we nog niet veel tipjes van de sluier op. Ontdek het vooral zelf, live op het festival!
Wat kunnen we wél vertellen? Na het diner geniet je eerst nog van een groovy band in de Botabar. Daarna vindt er een ware volksverhuizing naar de zaal van Comma plaats, daar gaat er op dag één al meteen een afterparty door!
Wordt het heel laat - of eerder vroeg - op de afterparty? Uitslapen zit er niet in. Zaterdag 20 december opent Villa Bota om 14u alweer de deuren. Enkele nieuwe radiomakers gaan er met elkaar in gesprek over hun passies en wat hen drijft om shows on air te verzorgen.
Ook NatureL kan uiteraard niet op SIGNAAL ontbreken. De donkere dagen nemen vaak een loopje met ons mentaal welzijn. Kenny maakt dit bespreekbaar, en ter gelegenheid van het festival organiseert hij dit jaar een live-uitzending.
Daarna neemt Bert Kindermans plaats in de radiostudio. Die is al enkele jaren een vertrouwd gezicht in de Brugse LGBTQIA+-scene. Het is een boeiende en bloeiende wereld, die lang nog niet alle lokale jongeren bereikt. Tijd om daar verandering in te brengen. Eén uur lang neemt Bert de bezoekers en luisteraars mee in deze nieuwe wereld.
Wie herinnert zich overigens nog de borduurshop van Fresh vorig jaar? Dit jaar vind je hem opnieuw in Villa Bota met enkele leuke ontwerpjes!
Na het radioblok nemen de Villa Botajongeren de bar weer over. Ze brengen op een koude zaterdagavond enkele streepjes zon naar de bar. Timothy Fernandez komt voor de gelegenheid de nodige zomerse tunes brengen. Daarna kruipen enkele gekende DJ’s uit eigen huis achter de decks om die toon verder te zetten.
De laatste dag van SIGNAAL pikt de draad van de voorgaande avond weer op. Kort na de middag geniet je van een zondags aperitief in de vorm van een cocktailworkshop gegeven door Robbe Dupon. Deze jonge Bruggeling won met zijn unieke samenstellingen al heel wat internationale prijzen. Hij komt op zondag zijn geheimen etaleren, waarna je zelf aan de slag kunt om te proberen in de buurt van Robbes skills te komen.
Heb je zelf ook iets dat je graag wil delen met de wereld? Dan ben je om 15u meer dan welkom in de radiostudio! Villa Bota zet zijn studiodeuren een uur lang voor iedereen open. Dit is de ideale kans om zo’n radiowerking eens van dichtbij te ontdekken.
Daarna zien we Océane Bollé in de studio verschijnen. Ze bereidt een heuse deep dive voor. Wie zich ooit afvroeg hoeveel iemand in een uur tijd kan yappen, zal dit op 21 december live kunnen ontdekken!
Voor de laatste show van SIGNAAL keert medeorganisator Jong Volk nog eens terug naar de radiostudio. De komende jaren staan bij dit Brugse jongerenplatform enkele grote veranderingen voor de deur. Daar komen ze graag tekst en uitleg bij geven op de plaats waar ze zich het meest thuis voelen: tussen de Brugse jeugd. Ben je benieuwd wat er zoal zal wijzigen? Kom dan zeker eens luisteren!
Een zondag zou uiteraard geen zondag zijn zonder de gepaste muziek. Er wordt nog één keer samen gedineerd, waarna de laatste band van het festival het podium betreedt. Nog een laatste keer dansen, luisteren, genieten en verwonderd zijn. Afsluiten gebeurt op de tonen van de Villa Bota DJ’s, die doorgaan tot de laatste mensen naar huis vertrekken.
voor blvrd magazine spreken we met marie jans, eve zeghers en ella demarest, de drie jonge trekkers van brugge4palestine, een brugse actiegroep die zich inzet voor solidariteit met palestina en bewustwording rond de genocide in gaza. wat begon als een spontaan idee groeide uit tot een vaste stem in het brugse stadsbeeld.
Hoe is Brugge4Palestine ontstaan?
Ella: “Het is eigenlijk heel organisch begonnen. Ik herinner me nog dat ik van de dansles thuiskwam, en Marie en Klara (Camerlinck) plots met een wild idee kwamen.”
Marie: “Dat idee kwam er vooral door de gemeenteraadsverkiezingen van 2024. We hadden het gevoel dat er in Brugge amper publiek debat was over wat er in Gaza gebeurde. We wilden dat burgers zouden weten hoe lokale kandidaten tegenover de oorlog stonden. Zo organiseerden we nog vóór de verkiezingen een eerste protestactie op de Burg.”
Ella: “Die eerste actie was meteen heel verbindend. We wilden mensen samenbrengen, en kozen daarvoor een symbolisch middel: vliegers maken. De zondag voor de actie kwamen tientallen mensen samen in het atelier van De Batterie om die vliegers te knutselen. Dat was zo’n warm moment - en daarna hebben we ze gezamenlijk opgelaten tijdens de actie op de Burg.”
Kregen jullie toen reacties van politici?
Marie: “We hadden drie duidelijke eisen opgesteld voor de stad:
1. Een warm hart voor Palestijnen - aandacht en steun voor Palestijnse Bruggelingen, voor de Palestijnse cultuur en voor nieuwkomers in het algemeen.
2. Een economische boycot - kritisch kijken naar het aankoop- en investeringsbeleid van de stad.
3. Politieke druk - Brugge kan, bijvoorbeeld via de VVSG, een voortrekkersrol spelen om structurele druk te zetten.
We bezorgden die eisen aan verschillende politici. Een aantal van hen liet duidelijk weten hoe zij hier tegenover stonden en dat hebben we dan ook zo gecommuniceerd aan het bredere publiek.”
Eve: “Wij drieën zijn ermee gestart, maar naarmate de tijd hebben al heel wat mensen zich bij ons aangesloten en ondertussen kunnen we al op een grote groep sympathisanten en mede-activisten rekenen. We proberen ook heel open te werken: via een WhatsApp-community kan iedereen aansluiten, meedenken en op de hoogte blijven. We bereiken heel wat mensen, maar het blijft een uitdaging om een grotere, vaste kerngroep op te bouwen.”
Marie: “We willen daarom richting 2026 inzetten op een meer duurzame en structurele werking. We dromen van een brede groep mensen die zich wil engageren rond Palestina, elk op hun eigen tempo en volgens hun eigen mogelijkheden.”
Ella: “En voor wie dit leest en zich aangesproken voelt: stuur ons gerust een bericht via onze Instagram-pagina. Er zullen binnenkort ook open vergaderingen komen waarop iedereen welkom is, volledig vrijblijvendje hoeft dus geen vast engagement op te nemen. Hou zeker onze socials in de gaten voor data en updates.”
Jullie doel was oorspronkelijk vooral druk zetten rond de verkiezingen. Hoe zien jullie dat nu, een jaar later?
Ella: “De genocide is helaas niet gestopt, ook al wordt er soms gedaan alsof de oorlog ‘minder hevig’ zou zijn. De bombardementen gaan door en er vallen nog steeds honderden doden. Het blijft dus nodig om zichtbaar te blijven en bewustzijn te creëren, ook al gaat dat traag.”
Marie: “We blijven werken vanuit onze drie speerpunten. En zolang die niet ingevuld worden, gaan we door. Op 29 november - de Internationale Dag van Solidariteit met het Palestijnse Volkwerd bijvoorbeeld de Palestijnse vlag gehesen op de Burg, in aanwezigheid van burgemeester
Dirk De fauw. Dat is een belangrijke stap, maar
symbolen zijn niet genoeg. Er moeten structurele maatregelen volgen.
Onze activiteiten linken we telkens aan onze speerpunten: zo organiseerden we een Palestina Café, dat veel volk trok en mooie gesprekken opleverde. Recent hadden we ook een brunchdebat met Cedric Verstraete (Vooruit Brugge) en Brecht Rogissart (FairFin) over financiële boycots en de rol van steden daarin.”
Eve: “Bewustwording blijft echt een hoofddoel. In tijden van propaganda en overprikkeling op sociale media is het belangrijk dat mensen correcte informatie krijgen. Zo’n brunchdebatten of gesprekken helpen daar enorm bij.”
Marie: “We willen ook benadrukken dat we niet alleen staan: in Brugge zijn organisaties zoals SOS Palestina, Avansa en het Masereelfonds al langer actief. Het is belangrijk om bruggen te bouwen, strategieën te delen en elkaar te versterken.”
Waarom dan toch een eigen actiegroep, en niet aansluiten bij een bestaande?
Marie: “Gek genoeg wisten we in het begin gewoon niet dat al die groepen actief waren.
Maar al snel merkten we dat we onze eigen stem wilden zoeken. Elke actiegroep heeft een eigen stijl en eigen achterban. Wij voelden dat we onze generatie wilden mobiliseren, op manieren die voor ons vanzelfsprekend zijn.”
Ella: “Het feit dat we andere organisaties niet meteen vonden, toont hoe versnipperd de generaties soms zijn. Wij willen die kloof net dichten door ook sámen te werken, bijvoorbeeld bij grotere acties.”
Eve: “Iedere groep heeft z’n eigen publiek, maar we hebben allemaal hetzelfde doel. Wij willen gewoon op onze manier werken: direct, creatief en laagdrempelig. En op grotere acties, zoals het hijsen van de Palestijnse vlag op 29 november, brengen we iedereen samen.”
“bewustwording blijFt echt een hooFddoel. in tijden van propaganda en overprikkeling op sociale media is het belangrijk dat mensen correcte inFormatie krijgen.”
Hoe zorgen we ervoor dat alle informatie minder versnipperd raakt en meer bekendheid krijgt?
Marie: “Dat blijft ook voor ons een zoektocht, al merken we dat de samenwerking tussen de verschillende groepen alsmaar beter wordt. Een mooi voorbeeld: SOS Palestina startte een petitie, terwijl wij op dat moment bezig waren met een postercampagne. We hebben de QR-code van hun petitie meteen op onze posters toegevoegd. Ondertussen werd onze posterafbeelding dan weer gebruikt voor Eye on Palestine, een overkoepelend project van Avansa.
Als we het hebben over stemmen samenbrengen, dan was Eye on Palestine, dat liep van 14 tot 30 november, eigenlijk het perfecte voorbeeld. Het bood één grote paraplu waaronder iedereen
zijn eigen activiteit, actie of evenement kon organiseren. Alles werd gebundeld op één website, waardoor mensen in één overzicht zagen wat er in Brugge gebeurde rond dit thema. Maar eerlijk: een goede, duurzame strategie vinden blijft lastig. Veel van deze projecten zijn burgerinitiatieven die we combineren met jobs, studies en een sociaal leven. Een structurele actiegroep uitbouwen vraagt enorm veel tijd en energie, en daar ontbreekt het ons soms simpelweg aan.”
Eve: “Tijdens de workshop van Ike Teuling (Strategies and Leaders), ‘How to Change the World’, hebben we dat ook heel duidelijk ingezien. Strategie is een vak op zich - en we staan daar nog maar aan het begin.”
“we blijven werken vanuit onze drie speerpunten. en zolang die niet ingevuld worden, gaan we door.”
Dat brengt ons bij een volgend project van jou, Eve: Brouhaha festival, dat doorging van 20 tot 23 november in het Pannenhuis.
Eve: “Klopt. Net als Brugge4Palestine is Brouhaha ontstaan uit een groep vrienden, op café in Brussel. We wilden in Brugge een platform creëren voor ideeën en acties rond klimaat en mens. Mira Vandamme van De Driehoek en Hannah Desmet vormen samen met mij het kernteam, dus op die manier hadden we meteen een uitvalsbasis: het Pannenhuis.
We omschrijven Brouhaha als ‘het startschot voor wie ideeën wil omzetten in actie’. De naam Brouhaha betekent ‘tumult’ of ‘commotie’, en dat is precies wat we willen doen: samen lawaai maken, dingen in beweging zetten.
Het programma was superdivers: van dansen op de dj-set van Chibi Ichigo tot inhoudelijke workshops, lezingen, en samenwerkingen met organisaties zoals De Republiek en DocFest. Ook op de Klimaatdienst van stad Brugge konden we rekenen; zij ondersteunden onder andere de workshops rond activisme en commons. Het was eigenlijk bijna te veel om op vier dagen te beleven — maar het gaf echt energie om verder te bouwen. Deze vier dagen zien we als een begin, de bedoeling is om een platform te creëren voor een community waaruit ideeën kunnen groeien die vervolgens worden omgezet in actie.”
Willen jullie hier nog iets aan toevoegen?
Marie: “Ook al zijn we twee jaar ver in de genocide, we blijven verderwerken aan de hand van onze drie speerpunten. Maar we weten ook dat we dit niet alleen kunnen. Daarom willen we richting 2026 echt verder bouwen aan een brede, duurzame structuur.”
Ella: “We doen dit allemaal naast werk, studies en sociaal leven. Het is zoeken, soms lastig, maar het blijft nodig. En wat we geleerd hebben, is dat strategie en duurzaamheid tijd kosten. Dat verandering niet vanzelf komt, maar wel mogelijk is als mensen blijven opduiken.”
Eve: “En dat is misschien het belangrijkste: iedereen die iets wil doen, hoe klein ook, kan deel worden van dit verhaal. Je hoeft geen expert te zijn, je hoeft niets te beloven. Kom gewoon eens langs op een open vergadering, stuur een bericht op Instagram… elke stap telt. De verbinding die we zagen bij onze acties bewijst dat mensen wél willen. We moeten elkaar gewoon blijven vinden.”
tekst: paulien de muynck
brugge4palestine
ROCKING FOR PALESTINE MET BRUGES ROOTS COLLECTIVE
misschien was je er zelF bij. en zo niet: hoog tijd om kennis te maken met bruges roots collective. verschillende brugse dub- en reggaesounds besloten de handen in elkaar te slaan onder één naam. op 29 november organiseerden ze hun eerste event als collectieF: rocking For palestine. want waarden als gelijkwaardigheid en mensenrechten vormen de kern van alles wat ze doen.
We spraken enkele jongeren van Bruges Roots Collective vlak voor hun event in Jeugdhuis Comma. Het collectief bestaat uit een dertigtal jonge twintigers uit soundsystems als Redemption Sound, Java Soundsystem, Roots & Boots, Young Rockers, Humanity Sound en Sjamanic. Ze hebben één doel voor ogen: Brugge én de lokale dubscene steviger op de kaart zetten. “Vorig jaar besloten we samen met Jeugdhuis Comma om een collectief te vormen, omdat we merkten dat we tegen dezelfde obstakels aanliepen,” vertelt Tim van Redemption Sound. “Brugge is geen makkelijke stad om events te organiseren, zeker niet binnen de dubscene. We dragen het imago mee van ‘paffers die te veel lawaai maken’, maar we willen net laten zien dat dat niet klopt. In Brugge zijn er te weinig zalen voor jongeren, en uitgaan wordt al snel gelinkt aan problemen, overlast, drank of gevechten. Met het collectief willen we tonen dat het ook anders kan, en dat jongeren zélf een positieve uitgaanscultuur kunnen creëren.”
Bruges Roots Collective werd gecontacteerd door Globelink, een organisatie die jongeren verbindt rond thema’s als duurzaamheid, inclusie en solidariteit. “Wij geloven hard in de kracht van jongeren om mee te bouwen aan een democratische samenleving,” zegt Ella van Globelink. “We begeleiden hen om de dialoog met politici aan te gaan. Dankzij eerdere projecten hebben wij al connecties, en zo kunnen wij de schakel vormen tussen het collectief en het Brugse stadsbestuur. Naar aanloop van het event hebben we met meerdere organisaties contact gehad: het Masereelfonds, Avanza en Compagnie Cordial bijvoorbeeld. Veel politiserende activiteiten of events die door hen worden georganiseerd zijn vaak niet op maat van jongeren, ook zij stonden ervan te kijken hoeveel geëngageerde jongeren er in Brugge rondlopen. Wij willen tonen dat jongeren óók aan activisme kunnen doen, maar op hun eigen manier, via muziek. De opbrengst van het event gaat naar Palestine Children’s Relief Fund en iedereen werkt vrijwillig mee, zowel de jongeren als de organisaties.” Jeugdhuis Comma faciliteert en laat de jongeren vooral hun ding doen. Materiaal kunnen ze gratis van Het Entrepot gebruiken.
Soundsystemcultuur 101
Wat is een soundsystem eigenlijk? “Een mobiel geluidssysteem dat bestaat uit een team van dj’s, MC’s en uit een collectie van handgemaakte speakers, versterkers en soms platendraaiers. Deze sounds verzorgen livemuziek, de focus ligt voornamelijk op vinyl, en over het algemeen ook op het draaien van reggae en dub. Dubmuziek is een remixvorm van reggae, met een focus op bas en drums, en kenmerkende effecten zoals echo en galm. Elk soundsystem komt met z’n eigen boxen en eigen ‘sound’. Vaak hoor je meteen welke installatie speelt. Geen enkele sessie klinkt hetzelfde.”
De cultuur ontstond in de jaren 50 in Kingston, Jamaica, en waaide via de diaspora over naar de UK en later heel Europa. “Het was een vorm van rebellie. MC’s namen de rol op van boodschappers voor het volk. Wij leven hier natuurlijk niet in de ‘ghetto’, maar we dragen die waarden wel mee. Tijdens ‘meetings’ wisselen sounds elkaar af. Een ‘clash’ is competitiever, maar binnen het collectief draait alles om samen de vibe te brengen.”
Jeugdhuis Comma als veilige haven Voor Jeugdhuis Comma is het belangrijk dat ze met de jongeren in gesprek kunnen gaan, eerder dan gewoon in te staan voor de zaalverhuur. Respect tonen en dat ook terugkrijgen. “Jeugdhuis Comma is op dit moment praktisch de enige zaal waar dub toegelaten is, of waar het mogelijk is voor de jongeren om zelf iets te organiseren. In veel zalen mag het niet wegens de geluidsnormen, de huurprijs van de zaal is ook vaak te hoog waardoor ze de ticketprijs te duur zouden moeten maken om het rendabel te houden, dat is niet de bedoeling. Dat past niet bij de cultuur, maar het moet ook laagdrempelig blijven.”
Ook wil Jeugdhuis Comma samen met de jongeren de politiek aanspreken, tonen hoe groot de scene is in deze stad. “Brugge is een ‘soundsystemcapital’, we zijn een heel kleine stad maar er zijn hier tijdens corona heel veel sounds opgestart. Een zaal als Minus One in Gent wordt overspoeld door Brugse sounds, dus we willen dat echt wel in onze stad houden en ze op de kaart zetten hiermee.”
“met het collectieF willen we tonen dat het ook anders kan, en dat jongeren zélF een positieve uitgaanscultuur kunnen creëren.”
Goeie sessies
Wat is een geslaagde avond voor ons? Als we achteraf horen dat mensen een fijne tijd hebben gehad. We vinden het zelfs beter wanneer er iets minder volk is, maar het publiek écht geëngageerd is. Dat is gelukkig meestal het geval, we hebben nog maar weinig sessies gehad waarbij we achteraf geen goed gevoel hadden.
Het enige wat de avond echt kan doen mislopen, is wanneer er iets misgaat met het geluid. Omdat we werken met zelfgemaakte boxen en versterkers, durft er al eens iets stuk te gaan. We zijn twintig jaar en steken zowat al ons geld in dit project, dus als we een avond kunnen spelen zonder dat er materiaal kapotgaat, dan is dat voor ons een succes — en natuurlijk als we break-even kunnen draaien.”
Toekomstplannen
Er zijn nog geen concrete plannen vastgelegd na de benefietavond, maar het collectief wil zeker nog verdergaan. Ze haalden een subsidie binnen om de werking uit te bouwen. “We willen tonen aan de stad dat we capabel zijn. Hopelijk ziet het stadsbestuur met Rocking For Palestine wat het inhoudt en willen ze hun deuren openzetten in de toekomst. We willen vooral ook eens iets buiten doen deze zomer. Een avond spelen in de stad of betrokken worden in bestaande events. Een stage op Benenwerk krijgen zou heel mooi zijn bijvoorbeeld. De jongeren willen daar echt veel tijd en moeite insteken.”
bruges.roots.collective
Let’s take it slow
je nestelen in een knusse leeshoek, jezelF helemaal verliezen in een boek en genieten van sFeervolle muziek op de achtergrond. da’s het concept van de slow reading-sessie op zaterdag 20 december in hooFdbibliotheek biekorF. van 10 tot 12 uur kan je in de leeshoek van de stripaFdeling in alle rust lezen, omringd door de warme klanken van the next commuter.
Traditie uit het Noorden
Het concept voor de slow reading-sessie is geïnspireerd op Jolabokaflod, een IJslandse traditie waarbij mensen elkaar op kerstavond boeken cadeau doen en ze gezellig samen lezen. Het idee kwam van Hans, de muzikant achter The Next Commuter. Zijn muziek valt onder het genre ambient. “Dat bevindt zich op de grens tussen muziek en geluid. Het is stil en rustig, met heel weinig beats of percussie. Het genre is fel gericht op sfeer creëren.”
Gezelligheid tijdens de kerstperiode
Twee jaar geleden bracht het Engelse WAAGlabel een compilatie uit van verschillende ambientartiesten, bedoeld om te beluisteren tijdens Jolabokaflod. Op dat album, All Is Bright 2023, stond ook een nummer van The Next Commuter. “Het idee was dus dat mensen de muziek in de kerstperiode zouden opzetten om te lezen. Toen dacht ik: waarom doen we dat hier niet een keer? Et voilà, zo groeide het idee om samen in de bib te lezen in een warme kerstsfeer, omringd door rustige ambientmuziek.”
Lezen en The Next Commuter: perfect match?
De muziek van The Next Commuter past perfect bij de slow reading-sessie, omdat ze heel rustig is en het ritme-element grotendeels ontbreekt. “Als je leest en tegelijk naar muziek luistert, kan je naar mijn gevoel vrij snel afgeleid zijn. Drums of beats trekken bijvoorbeeld je aandacht. Daarom hou ik mijn muziek bewust heel rustig, zodat die meer op de achtergrond terechtkomt. Je hoort het natuurlijk wel, maar je kan bewuster kiezen of je ernaar luistert of niet.”
Met de livemuziek door de speakers wordt het een immersieve ervaring, waarbij je omringd wordt door klanktapijten die je helemaal tot rust brengen. Een ontspannen sfeer om je te verdiepen in een goed boek.
Het event is gratis en open toegankelijk, spring dus gerust even binnen om te lezen wanneer jij zin hebt.
zaterdag 20 december 2025 10 tot 12 uur hooFdbibliotheek
De bibliotheek is op zoek naar mensen die willen helpen om samen 100 weesgedichten op Brugse ramen te schrijven.
Interesse? Stel je kandidaat via mail naar weesgedichten@brugge.be Alvast bedankt!
PAULA MOSTAERT
MOSTAERT 2.0
paula mostaert start met een nieuw hooFdstuk: na zeven jaar neemt dochter emanuelle mee het roer in handen. wat begon als een spontane beslissing groeide uit tot een echte Familiezaak. samen met bernard zet ze het unieke, warme karakter van het caFé verder.
tekst: alexandra dervenis beeld: brecht vanhoutte
Jullie zitten met een verandering, een doorstart, vertel!
Bernard: “Ik hield al 6,5 jaar Paula Mostaert open met mijn partner, Sarah. Twee jaar geleden heeft ze haar enkel gebroken. Sindsdien is ze eigenlijk nooit pijnvrij en je kent de horeca: veel rechtstaan, lange uren… Deze zomer toen we op reis waren, zijn we beginnen babbelen met mijn dochter Emanuelle. We dachten eerst aan iemand anders, een flexi die de rol van Sarah had kunnen overnemen in de week: op dinsdag, woensdag en donderdag. Dan zou Sarah enkel nog in het weekend werken. Maar toen zei
Emanuelle: “Ik zie dat eigenlijk wel zitten!” Zo is de verandering eigenlijk organisch gegroeid en is Emanuelle in de zaak gekomen.”
Emanuelle: “Ik was net klaar met mijn graduaatsopleiding sociaal werk en van plan om te starten met de opleiding leerkracht voor het vak Plastische Opvoeding. Dat vak werd echter geschrapt in het nieuwe leerpakket, dus ik zag het nut er minder van in. Het nieuws dat Sarah zou willen minderen met werken in Paula kwam op hetzelfde moment dus ik dacht ‘Waarom niet?’”
Hoe oud ben je, als ik mag vragen?
Emanuelle: “Ik ben 21 jaar. Ik besef dat ik nog jong ben om in een bloeiende horecazaak een rol met verantwoordelijkheid te gaan opnemen, maar gelukkig is papa erbij! Ik heb ook wel wat horeca-ervaring: ik heb in L'Estaminet gewerkt en ook een jaar in het Gentse nachtleven.”
Bernard: “Sarah speelde ook al lang met het idee om een project op te zetten waarin ze meer met haar dieren kon bezig zijn. Ze is nu dus bezig met de opstart van Rechiclettes, een mobiele boerderij waarbij ze met haar dieren op bezoek gaat bij mensen die zich minder kunnen verplaatsen, in woonzorgcentra, op scholen, maar ook op feestjes of communies bijvoorbeeld. Ze heeft enkele tamme dieren: schapen, geitjes,
konijnen, kippen, en eenden. Ze verplaatst haar dieren ook af en toe in functie van begrazing. Zo loopt er momenteel een project op de oude schietstand in Assebroek, die plek is overgroeid en haar geiten en schapen staan daar nu te grazen.”
Misschien nog even terug naar het begin van Paula Mostaert. Wanneer zijn jullie eigenlijk gestart?
Bernard: “Deze week zal het zeven jaar geleden zijn dat we met de zaak begonnen, in 2018. Daarvoor werkte ik als coördinator van jeugdhuis Comma. Na acht jaar werken wou ik graag een stapreis maken naar Santiago de Compostela, maar Sarah dacht daar helemaal anders over en tien dagen later stonden we hier te schilderen. We zijn dit gestart zoals iemand anders een facebookevent opzet, denk ik, in een opwelling.
Maar kijk, we staan er nog steeds. We hadden wel een duidelijk concept voor ogen in de zaak, maar er is ook veel gegroeid en veranderd in die zeven jaar. De inrichting was tijdens het eerste jaar bijvoorbeeld nog helemaal anders, waardoor er beneden heel weinig plaats was en de bar het grootste deel van de ruimte innam. Toen was het, zeker in de week, heel kalm tot op het punt dat de boekhouder zei: “Je zal iets moeten veranderen, jullie houden er te weinig aan over”. Sarah en ik hebben dan de bestaande bar afgebroken en een nieuwe bar achteraan gebouwd, met de hulp van enkele goede vrienden en vaste klanten. We konden gelukkig de oorspronkelijke vloer en de vensterbanken behouden. Van het moment dat we dan weer opengingen, was het ineens een heel andere zaak: veel toegankelijker en er kwam dagelijks volk over de vloer. Helaas brak tien dagen later corona uit. Dat betekende direct drie maanden sluiten en een zomer overbruggen met veel restricties, waarna we in september nog zeven maanden moesten sluiten.”
“paula is meer dan een caFeetje, het is een belevenis.”
Hoe heb je dat overleefd?
Bernard: “Het was een zware periode waarin we de riem strak moesten aanspannen. Van zodra we weer open mochten doen, zijn we er in gevlogen, vurig hopend dat het zou blijven aanslaan. Het is geloven in jezelf en je potentieel, en dat is gelukkig wel gebleken. Nu mogen we niet klagen, er staat hier soms 100 man voor de deur, dat is dan weer van het goeie te veel (lacht).”
Wat is volgens jullie de sterkte van Paula Mostaert?
Emanuelle: “Er is geen andere dergelijke zaak in Brugge.”
Bernard: “Juist, Paula is meer dan een cafeetje, het is een belevenis. De muziek die je er hoort, hoor je nergens anders in Brugge en waar nog zijn de cafébaas en -bazin altijd samen aanwezig zoals Sarah en ik deden? Nu, met Emanuelle, zal het niet anders zijn: vader en dochter runnen samen het café. Eigenlijk zijn wij gewoon een volkscafé in het midden van de stad. We hebben altijd gevonden dat Paula onze living moet zijn, want wij zijn hier het meeste van al. Wij moeten ons hier op ons gemak voelen. Ik denk dat dat nog altijd de uitstraling is die we hebben. We hebben nooit de bedoeling gehad om een trendy, hippe plek te zijn. We zijn gewoon onszelf. Wat je hier ziet hangen aan decoratie, hing vroeger letterlijk gewoon in ons huis. Later hebben we dat hier en daar aangevuld met stukken in dezelfde stijl.”
Sarah is vanaf nu dus minder aanwezig, Emanuelle komt erbij. Hoe zit dat concreet?
Bernard: “Sarah focust zich nu volop op haar project om in het voorjaar echt van start te kunnen gaan. Toch kan ze zeker wel eens het café doen samen met Emanuelle, als ik er eens niet kan zijn bijvoorbeeld. Ze blijft ons ook op de achtergrond ondersteunen: boodschappen doen, glas wegbrengen, … Horeca is zoveel meer dan enkel hier in de zaak staan.”
Emanuelle: “En als ik zelf eens wil uitgaan in het weekend, komt zij op een zaterdag. Liefst niet op een vrijdag, want dan is het hier gigantisch druk (lacht).”
Hoe ga je om met die drukte en de stress die dat ongetwijfeld met zich meebrengt?
Bernard: “Blijven doorgaan, klant per kant en tafel per tafel. Ooit wordt het wel weer kalmer (lacht). De kunst is om niet te panikeren. We proberen wel om op een aanvaardbaar uur te sluiten: We zijn open vanaf 16u en streven ernaar tussen 1 en 2u ’s nachts te sluiten.”
Verandert er verder nog iets, de menukaart bijvoorbeeld?
Bernard: “De kaart hebben we net lichtjes aangepast. We streven er naar om een democratische, betaalbare plek te blijven. Ons publiek kent alle leeftijden, jong en oud samen, en dat willen we zo houden. Wij zijn ook een heel lokale plek, gekend en geliefd onder Bruggelingen en daar zijn we blij om. We gaan dus verder op dezelfde manier, ook met onze haute dogs: biobroodjes van De Troch, worstjes van Dierendonck en toppings die we zelf bedenken. De klassiekers blijven op de kaart staan en we spelen met de seizoenen voor de suggesties. Momenteel hebben we eentje met rode biet en geitenkaas en eentje met appeltjes en camembert, heerlijk winters.”
En wat met de legendarische Paula-feestjes?
Jullie hebben toch af en toe eens een dj, hé?
Bernard: “Zeker. Ik heb zesduizend platen, ik doe al 15 jaar Insein Radio met mijn beste vriend Benny Claeysier op Villa Bota, ik ben altijd wel met muziek bezig geweest op de een of andere manier dus dat moest zeker een deel van Paula worden. Door plaatsgebrek kunnen we hier geen dj-booth zetten, dus hebben we er iets anders op gevonden: op vrijdagavond komen er ‘selecteurs’. We hebben één pick-up staan bij de bar en af en toe komen vrienden platen opleggen. Geen mixer, geen gedoe, gewoon plaat opleggen, plaat wegnemen, volgende plaat opleggen. Dat maakt het ook heel democratisch, je hoeft geen echte dj te zijn om te kunnen spelen in Paula. Muziekliefhebber zijn met een platencollectie is genoeg. Ineens werd dat een ding en nu heb ik elke vrijdag wel een selecteur die langskomt met zijn of haar platen.”
Emanuelle: “Daar hoop ik ook een inbreng in te hebben. Ik heb vrienden die ook platen verzamelen en ik wil ze ook eens de kans geven op om vrijdag de muziek te verzorgen in Paula.”
Als je nu je fantasie de vrije loop mag laten, waar droom je nog van voor Paula Mostaert?
Bernard: “Als ik mag dromen, droom ik ervan om met Emanuelle op dit elan te mogen verdergaan. We hebben een goede dynamiek gevonden, we kunnen goed samenwerken en ik vind het persoonlijk heel leuk om haar bezig te zien. Ik had vooraf een beetje schrik, Sarah was echt een begrip hier en ze is heel gekend en geliefd onder ons vast cliënteel.”
Emanuelle: “Ik vond het ook spannend. De klanten zeiden: ‘You’ve got big shoes to fill, maak je maar klaar’.”
Bernard: “Zo is het ook echt. Maar ik zie dat de klanten haar omarmen en haar nemen voor wie ze is. Het is natuurlijk niet hetzelfde als met Sarah en dat hoeft ook niet. Ze staat er wel echt en neemt haar eigen plaats in, volledig in haar eigen stijl, met haar eigen persoonlijkheid en met een gezonde dosis autoriteit en assertiviteit.”
Emanuelle: “Nu hoor ik vaak dat ik het goed doe en goed bezig ben, dat doet deugd.”
Bernard: “De mensen blijven graag komen, en daar gaat het uiteindelijk om. Het is mooi om haar te zien openbloeien en in haar rol te zien groeien. Ik kan alleen maar een trotse, gelukkige vader zijn. Mijn jongste dochter is 15 jaar geworden en mag vanaf nu dus ook in de horeca werken als jobstudente. Ze zal als extra komen in de kerstvakantie: we zijn dan open op maandag, dinsdag, vrijdag en zaterdag. Ik kijk ernaar uit om met mijn twee dochters samen te werken (lacht).”
Twee gelukkige mensen, dat zien we graag. Bedankt voor het gesprek!
paula.mostaert rechiclettes
een custom drawing voor jezelF oF om aan iemand cadeau te geven?
aquestcalleddrawing oF nutsa.lashki94@gmail.com
Kartje Kilo Kunstenal
brugge. stad van kant, stilte en toeristen die zich vergapen aan middeleeuwse Façades. maar achter die postkaart ligt een ander verhaal, een verhaal dat niet in brochures past. daar, in een leegstaand pakhuis oF een vergeten Fabriekshal, broeit iets. het heet kunstenal. een naam die klinkt als een beloFte van kunst zonder Franjes oF scrupules. rebels, laagdrempelig, sympathiekdrie woorden die niet alleen een identiteit schetsen, maar ook een houding: kom binnen, als je durFt. we gingen in gesprek met viktor vandenabeele, een van de leden van kunstenal.
Kunstenal is geen instituut, geen marmeren tempel voor moeilijk bereikbare kunst. Het is een vzw, opgericht in 2016, die kunst wil losweken uit haar soms ivoren toren. Hun missie is eenvoudig en radicaal: geef kunstenaars ruimte, letterlijk en figuurlijk. Geen vaste stek, maar een nomadische ziel die Brugge doorkruist op zoek naar leegstand en mogelijkheden. Hier geen rode lopers, maar betonnen vloeren en muren die verhalen willen horen.
Met andere woorden, Kunstenal wil cultuur verspreiden, niet als een luxeproduct, maar als een levensbehoefte van kunstenaars. Hun kernwaarden? Artistieke vrijheid, interdisciplinariteit en communitybuilding. Het gaat niet om kunst tonen, maar om kunst beleven, samen koken, samen bouwen, samen dromen. Een Kunstenal-evenement is geen tentoonstelling, het is een ontmoeting.
Waarom geen vaste plek? Omdat stilstand dodelijk is. Kunstenal kiest voor beweging, voor het avontuur van telkens nieuwe ruimtes. Een oude loods, een vergeten fabriek, een pand dat wacht op sloop - dat zijn hun podia. Zo wordt Brugge telkens opnieuw uitgevonden, niet door toeristische clichés, maar door kunstenaars die muren laten spreken.
kunstenal
brugge is meer dan een decor. het is een voedingsbodem, een stad die geschiedenis ademt maar ook ruimte biedt voor experiment.
Community-driven aanpak
Ze noemen het familiaal. En dat is geen hol woord. Kunstenaars koken samen, eten samen, delen meer dan alleen een passie. Hun expo’s duren bewust kort, drie dagen meestal, zodat iedereen tegelijk aanwezig is. Want kunst is dialoog, geen monoloog. Het is de ontmoeting die telt.
Artistieke vrijheid vs. curatie
Geen jury, geen strenge selectie. Een open call en wie zich aanmeldt, krijgt een plek. Dat klinkt chaotisch, maar het is een chaos met een hart. Beeldende kunst naast performance, muziek naast poëzie, film naast installaties. Het is een caleidoscoop van stemmen, een democratie van verbeelding. Alles gebeurt in overleg, met oog op een warme samenwerking.
Brugge als voedingsbodem
Brugge is meer dan een decor. Het is een voedingsbodem, een stad die geschiedenis ademt maar ook ruimte biedt voor experiment. Kunstenal werkt samen met de jeugddienst, vertegenwoordigt de stem van jonge kunstenaars in het Brugs Cultureel Overleg, en zoekt plekken die niet op toeristische kaarten staan. Zo maken ze van Brugge een stad van ontdekkingen, ook voor haar eigen inwoners.
Impact op jonge kunstenaars
Voor jonge kunstenaars is de wereld vaak een gesloten deur. Geld, netwerk, ruimte - het ontbreekt hen aan vanalles. Kunstenal zet die deur open. Ze bieden kansen, begeleiding, een plek om te falen en te groeien. In hun laatste editie schreven tussen de twintig en dertig kunstenaars in. Groot en klein, ervaren en beginnend, allemaal gelijkwaardig.
tekst: marie-julie lehoucq
Kartje Kilo Kunstenal
Herinner je je Kunstenal Loodst? Een driedaagse kunstbeleving op de site Lanssens, met muziek, kortfilm en poëzie. Of Pannenhuis, het festival in februari 2025 waar beeldende kunst, performance en woord elkaar vonden. Binnenkort volgt een nieuwe editie van 29 tot 31 januari, met ondersteuning van het Masereelfonds, Beenhouwersstraat 9. Drie dagen kunst, drie dagen ontmoeting onder de noemer Kartje Kilo Kunstenal.
Uitdagingen
De wereld verandert. Kunstenaars fluisteren bezorgdheden over AI, over muziek die door algoritmes wordt gemaakt, over authenticiteit die verdampt. Kunstenal biedt een tegenstem. Hier geen kunstmatige intelligentie, maar menselijke creativiteit, imperfect en daardoor echt. Ze doen het voor de kunstenaars, vanuit de noodzaak die er is. Die generositeit uitstralen is voor hen wat écht telt.
Toekomstplannen
Ze dromen van een expo op wielen, een concept dat steden kan doorkruisen en kunst gratis en laagdrempelig maakt. Ze willen hun model delen, professionaliseren, misschien zelfs internationaal gaan. Maar Brugge blijft hun hart, hun thuisbasis, hun laboratorium.
Kunstenal is geen antwoord, maar een vraag. Hoe kan kunst ons samenbrengen? Hoe kan een stad ademen door creativiteit? In een tijd waarin alles sneller, efficiënter en virtueler moet, kiest Kunstenal voor traagheid, voor nabijheid, voor menselijkheid. En dat is misschien wel het meest rebelse wat je vandaag kunt doen.
The Muttons is ontstaan uit een hechte vriendengroep. Wat begon als een bende maten die dezelfde liefde voor muziek deelde, groeide al snel uit tot spontane jamsessies, en uiteindelijk tot een echte band. Hun verhaal begint klein, in een kelder, waar de eerste nummers ontstonden. Net voor corona namen ze hun eerste stappen: zonder plan, zonder verwachting, maar met bakken goesting.
Een bandnaam verzinnen is één van de moeilijkste dingen, zeggen ze. Uiteindelijk werd het The Muttons, een knipoog naar het dialectwoord ‘muttn’, een grap die bleef hangen. “We kozen voor een Engelse variant The Muttons, wat de schapenvleesjes betekent, omdat ‘De Muttens’ te veel als een 50-jarige coverband klinkt,” aldus Michiel. “Fonetisch is het exact hetzelfde, maar vanaf we in Antwerpen, Limburg of Nederland spelen, landt de mop niet echt”, lacht Wout.
MUTTONS
vier vrienden, een kelder in sijsele en een gedeelde honger naar muziek. daar begint het verhaal van the muttons, net voor corona alles stillegde. michiel op gitaar, ward achter de drums, merlijn en wout op zang en bas. aanvankelijk waren het gewoon gasten die wilden spelen, veel spelen. nu, vier jaar later, veroveren ze podia als charlatan, trix, campo solar en cactus muziekcentrum. we spraken met michiel, ward, merlijn en wout in de ventura in gent op een ijskoude donderdagavond.
De sound en evolutie
The Muttons hun muziek is stevig verankerd in postpunk, met invloeden van huidige sensaties als IDLES en Viagra Boys. Toch willen ze niet kopiëren: invloeden vloeien, maar ze baseren zich niet op één stijl. Hun nummers klinken rauw, eerlijk en soms verrassend zacht. De huidige gereleasete nummers op Spotify weerspiegelen vooral het hardere werk, maar er liggen ook rustigere nummers klaar voor release. Momenteel wordt er volop gewerkt aan hun debuutplaat.
Live-energie
Een Muttons-show is energie, zweet en overgave. Hoogtepunten? Copacabana afsluiten op de main stage om middernacht, twee keer Charlatan uitverkopen, en de grote zaal van Trix als voorprogramma van Black Box Revelation. Gent is hun thuisbasis, maar ook Brugge geeft hen nu kansen met een aankomende show in Snuffel.
Debuutplaat en toekomst
De debuutplaat is in volle ontwikkeling. Geen haast, geen druk om trendy popsongs te maken, gewoon nummers die goed voelen en iets overbrengen. Hun teksten zijn geen politieke pamfletten, maar eerder een manier om gevoelens te vatten en te delen. Ze willen muziek maken die raakt, zonder pretentie. En als de plaat klaar is? Dan volgt een goed plan om het uit te brengen en zoveel mogelijk mensen te bereiken.
De Gentse scene en groei
Gent is een broedplaats voor muziek, en ook
The Muttons vonden er hun plek. Ze speelden in iconische zalen en werkten samen met initiatieven zoals JonGeduld, waar ze nu zelf jonge, beginnende bands coachen. Niet omdat ze alles weten, maar omdat ze geloven in delen en groeien. Hun verhaal bewijst dat je ver kunt komen door gewoon te doen en door kleine gelukjes die op je pad komen.
Vier jaar geleden hadden ze dit niet geloofd. Nu staan ze op talrijke podia, een debuutplaat is in de maak, en dromen ze van meer. Ze blijven vooral doen wat goed voelt. Misschien is dat net hun grootste kracht: authenticiteit in een wereld vol filters. En dat is precies waarom het werkt.
12 december
liquid silver, the muttons & seeblue snuFFel hostel
themuttonsoFFicial snuFFelhostel
tekst: marie-julie lehoucq
BEN & VERO
tekst: jana heylen
veronique heeFt zich de dans eigen gemaakt bij platForm k, een dansgezelschap voor dansers met een beperking. benjamin heeFt zijn danslichaam door jarenlange ballet en hedendaagse training gedisciplineerd. ze vinden elkaar in een dans waar het risico niet wordt geschuwd. op 13 december 2025 gaat in het kader van december dance 'ben en vero' in première, de nieuwe voorstelling van choreograaF benjamin vandewalle en danseres véronique mees.
Benjamin Vandewalle & Véronique Mees VERO
“theater gaat in essentie over kijken en bekeken worden, en in deze voorstelling wordt het publiek uitgedaagd: hoe kijken we naar elkaar en naar andere lichamen? wat gebeurt er als ik lichamen zie die ik niet gewend ben om te zien? hoe gedragen mensen zich bij elkaar? die spanning wordt iets heel bijzonders”
Hun samenwerking begon bijna tien jaar geleden bij Platform K. Wat toen een toevallige ontmoeting was, groeide uit tot een artistieke noodzaak.
Veronique: “Het voelde tussen onze lichamen meteen heel fijn. Je zou kunnen zeggen dat Benjamin mij had gevraagd, maar eigenlijk was het alsof onze lichamen die beslissing maakten.”
Benjamin: “‘Ben en Vero’ wil in de eerste plaats fysieke en mentale grenzen verleggen. In het contact vervaagt wie ondersteunt of leidt: hiërarchieën van kracht, geslacht en leeftijd worden losgelaten. Zo bevrijden we niet alleen onszelf, maar ook de hedendaagse dans van de verwachtingen en conventies die haar omringen.”
Het resultaat is een intiem en fluïde portret van intermenselijk contact. De voorstelling vertrekt vanuit het verschil tussen twee dansers die elk hun eigen lichaam, geschiedenis en danservaring meebrengen. Benjamin begon op zijn zevende aan een klassieke balletopleiding en vond later zijn weg in hedendaagse dans. Veronique bouwde haar carrière op in een gezelschap voor dansers met een beperking.
Benjamin: “Ballet werd lang gezien als een westers ideaal van schoonheid: pointes, lichtheid, perfecte lichamen. En dan staat daar Veronique, geboren in een lichaam waarvan aanvankelijk niemand zou denken dat het ooit zou dansen. Die frictie intrigeert me mateloos.”
Veronique: “Benjamin heeft een iets normaler lichaam, ik heb een beperking. Het zijn twee heel verschillende werelden die toch bij elkaar komen, dat willen we het publiek laten voelen. Toch zijn er altijd dingen die elkaar raken, elkaar overlappen.”
De voorstelling onderzoekt hoe mensen naar elkaar kijken, en hoe diepgeworteld een perspectief kan zijn. Ook Benjamins eigen blik evolueerde in het proces.
Benjamin: “Ondanks alle goede wil hebben we nog steeds vastgeroeste ideeën over hoe iemand met een beperking zich zou moeten voelen of gedragen. In het begin was ook ik soms onwennig: ik wist niet altijd hoe ik Véronique moest benaderen. In interviews merkte ik dat ik subtiele vragen stelde die focusten op haar beperking, waardoor je opnieuw alle aandacht daarop legt, en niet op de mens die er in de eerste plaats is. Op een bepaald moment zag ik die beperking bijna niet meer. Nu is het gewoon Veronique.”
Een verhaal van menselijkheid
Die verschuiving werkt in twee richtingen. Veronique ontdekte gaandeweg dat kwetsbaarheid niet exclusief is voor haar lichaam. Het publiek krijgt dat proces ook letterlijk te zien. De voorstelling speelt met stemmen, blikken en beweging. Aan het begin van Ben en Vero overheerst de taal: de toeschouwer hoort hun gesprekken, twijfels en manieren van kijken.
Veronique: “Benjamin is ook af en toe moe, hij kampt soms met verdriet, depressie. Dat ontdekte ik in de loop van het proces. Het is niet omdat ik een beperking heb, dat ik alleen struggle met deze zaken.”
Benjamin: “Het is een soort podcastvoorstelling, zo zag ik het. Gaandeweg verdwijnt de tekst en neemt de dans over: het lichaam begint te spreken.”
Veronique: “Ik heb heel veel grenzen verlegd. Hoe langer we werkten, hoe meer ik ontdekte wat mijn lichaam kon. Daarom wil ik niet dat mensen komen kijken naar mijn beperking, maar naar wie ik ben als danseres.”
Voor Benjamin en Veronique ligt de urgentie van de voorstelling in het menselijke microverhaal van twee ‘andere’ lichamen, dat tegelijk een macroniveau aanspreekt.
Benjamin: “Het vertelt iets over wie we zijn, wat we verlangen, waar we mee struggelen. Wat betekent het om mens te zijn tussen andere mensen?”
Veronique: “Het is een verhaal van ontmoeten, grenzen verleggen en naar elkaar toegroeien. Ik hoop dat het op een bepaalde manier een eyeopener is voor het publiek.”
'ben en vero' gaat in première op 13 december tijdens december dance in brugge.
soundcast, het jongerenplatForm van concertgebouw brugge, interviewde rakhi singh, een veelzijdige topvioliste die langskomt tijdens het têtes-à-têtesFestival in op vrijdag 20 Februari 2026.
Tijdens het Têtes-à-Têtes-festival draait alles om intieme concerten: van romantische koppels tot muzikale blind dates. De Lantaarntoren van het Concertgebouw wordt in februari voor één maand omgetoverd tot een gezellige huiskamer.
Soundcast greep de kans voor een ‘tête-à-tête’ met een absolute topper op het programma: Rakhi Singh. Deze Britse violiste staat bekend om haar grensoverschrijdende stijl waarbij ze moeiteloos Bach en hedendaagse klanken aan elkaar weeft. Ze werkte samen met iconen als Björk en Philip Glass, en was recent nog te horen op het laatste album van GoGo Penguin. Soundcasters Amélie en Camille gingen met haar in gesprek over haar komst naar Brugge.
Hoe maakte je voor het eerst kennis met viool? Rakhi: “Het exacte moment kan ik me zelfs niet herinneren omdat ik zo jong was. Mijn moeder is leerkracht viool en piano en was heel actief in de muzikale community, dus ik groeide ermee op. Thuis was er altijd muziek.”
En wanneer wist je dat je een professionele muzikante wou worden?
“Als jongvolwassene was dit voor mij een evidentie, omdat ik als tiener al succesvol deelnam aan wedstrijden en veel optredens deed. Het echte besef kwam pas als volwassene. Ik stelde me de vraag of dit nu echt wel is wat ik voor de rest van mijn leven wil doen. Ik heb daar wel even mee geworsteld maar toen realiseerde ik me dat ik enorm houd van mijn instrument en het performen. Het leert je zoveel over wat het betekent om mens te zijn. Voor mij is muziek niet enkel een performance, het is een reis tussen kwetsbaarheid en groei.”
Het is inspirerend dat je ‘kwetsbaarheid’ noemt en het ombuigt naar iets positiefs.
“Wat ons eigenlijk verbindt, zijn onze kwetsbaarheden. We zijn geen robots. Zeker in kunst zijn het onze sterktes én onze kwetsbaarheden die ons maken tot wie we zijn. Je wil je veilig voelen in je omgeving, maar je wordt ook uitgedaagd. Het is oké om fouten te maken. Maar als je door die angst heen stapt en hem omarmt, wordt het een kracht. Mijn angst is niet het eindpunt. Ik ga erdoorheen naar iets positiefs. Daar is zeker ook een portie moed voor nodig. Maar dat is wat artiest zijn voor mij betekent: je kwetsbaarheden durven tonen en zo je stem vinden.”
Je wordt wel eens omschreven als innovatief en baanbrekend. Ben je het hiermee eens?
“Voor mij stopt het niet zomaar bij Mozart, Brahms of Beethoven, hoezeer ik ook van hen houd. Er is zoveel meer. Zelf ben ik half Indiaas en groeide ik thuis op met Indiase muziek. Muziek is taal. En die taal vertelt enorm veel over mensen en hun cultuur. Het roept ook beelden op die je vaak niet onder woorden kan brengen. Bij mijn zoektocht naar muziekstukken denk ik ook na over de opbouw van het programma. De volgorde doet zoveel, want als ik de stukken anders zou ordenen, zorgt dit voor een volledig andere beleving. Vaak vergelijk ik dit met een menu: als je start met steak en dan ijs, zal de ervaring anders zijn dan wanneer je begint met een voorgerecht en dan pas steak en dessert eet.”
“dat is wat artiest zijn voor mij betekent: je kwetsbaarheden durven tonen en zo je stem vinden.”
In de Têtes-à-têtes-reeks staat connectie met het publiek centraal, hoe zoek jij die op?
Welke muziek kunnen we verwachten?
“Mijn repertoire is zeer gevarieerd, het gaat van Bach en barokmuziek, tot het andere uiterste, een soort spectrale en impactvolle muziek zoals de werken van Julia Wolf. Die laatste werken zijn zo donker dat het voelt alsof ze tot het centrum van de aarde gaan. Voor sommigen zal dat contrast misschien wat oncomfortabel zijn, maar dat is net wat me zo aantrekt want je kan pas groeien als je je openstelt voor nieuwe dingen die misschien onwennig aanvoelen.”
Je zal ook een nieuw werk van de Vlaamse componiste Ellen Jacobs spelen. Hoe verloopt de samenwerking met haar?
“Ellen kende ik nog niet, maar ik vertrouwde er meteen op dat ik samen zou geplaatst worden met een briljant persoon. Ellen kwam zelfs al naar Manchester, waar we samenwerkten in mijn living. Haar klankwereld is heel uniek, ze werkt met geluiden die we vaak over het hoofd zien. Het voelde meteen goed. Ik ben echt geïntrigeerd omdat haar klankwereld heel anders is.”
“Voor mij draait de hele ervaring van mijn performance over connectie. Ik zoek ze al op van zodra ik het podium op wandel, door het publiek aan te kijken en mezelf af te vragen wie er allemaal aanwezig is. Ik praat ook met de mensen. Maar ook in tegengestelde richting is een concert een moment van delen met elkaar. Het publiek luistert, absorbeert en geeft warmte terug.”
Wat is je boodschap aan jonge mensen op zoek naar hun plekje in deze rumoerige wereld?
“Creativiteit gaat niet over ‘fearless’ zijn, maar over de moed vinden om angst recht in de ogen te kijken om zo te groeien en je eigen stem te vinden.”
kom op 20 Februari naar het concertgebouw brugge om samen met rakhi die reis langs angst, kwetsbaarheid en groei te beleven. als jongere (tot 26 jaar) kan je dit concert meepikken voor slechts € 7.
kom voor de muziek. blijF voor de moed.
soundcastbrugge concertgebouw.be
Het TURBO-traject zet startende ondernemers in beweging
zit je met een idee om te ondernemen? heb je zin om iets op poten te zetten? kriebelt het om je eigen project oF evenement uit te werken? het turbo-traject geeFt jongeren en studenten een duwtje in de rug om écht van start te gaan.
In vijf workshops, een pitch night en een terugkommoment krijgen deelnemers coaching op maat, inspirerende sessies én eerlijk advies van ervaren ondernemers. Je hoeft helemaal nog geen uitgewerkt plan te hebben - goesting is genoeg.
Het traject ging een aantal weken geleden van start en loopt nog tot in maart. Tijdens de eerste sessies ontdekten de deelnemers waarom marktonderzoek cruciaal is, hoe je een sterke marketingbasis legt en wat het Business Model Canvas precies inhoudt. Wij gingen langs en polsten bij een aantal deelnemers wat hen drijft en wat ze hopen te leren.
kato vervaek laatstejaarsstudente kleuteronderwijs aan hogeschool vives in brugge
Ben je al ondernemer?
“Ja, sinds kort ben ik student-zelfstandige. Samen met mijn vriend startte ik EduKato, onze eigen onderneming waarmee we educatief materiaal voor in de basisschool én voor thuis ontwerpen. Het ondernemerschap kriebelde al langer, maar nu voelt het echt goed om mijn passie voor onderwijs te combineren met creativiteit en ondernemerschap. Naast EduKato bouw ik ook aan een online community via Instagram als juf_kato.”
Waarom neem je deel aan het TURBO-traject?
“Ondernemen is nieuw voor mij en leek vroeger iets dat niet voor mij weggelegd is. Ik kende er niets van, het zou ‘voor later’ zijn of voor mensen die er al alles over weten. Dankzij het TURBO-traject krijg ik nu stap voor stap de kennis, inzichten en begeleiding die ik nodig heb om op een veilige, doordachte manier aan mijn onderneming te bouwen. Het geeft me vertrouwen én structuur.
Tot nu toe heb ik vooral geleerd hoe belangrijk het is om een duidelijke visie te hebben én deze ook te durven uitdragen. Ik begrijp nu beter hoe je een idee omzet in een écht product, hoe je waarde creëert en hoe je jezelf als ondernemer kan positioneren. Ook het netwerk dat ik dankzij TURBO opbouw, voelt enorm waardevol. Het is heel fijn om op een duidelijke en toegankelijke manier uitleg te krijgen, zodat ook beginners zoals ik meteen mee zijn.
Ik kijk het meest uit naar de momenten waarop ik mijn idee verder kan verfijnen en laten groeien, en naar de feedback van andere ondernemers. Daarnaast ben ik benieuwd naar alle praktische tools die ik nog ga meekrijgen om EduKato professioneler en sterker in de markt te zetten.”
Wat is jouw ondernemersdroom voor de toekomst?
“Mijn grote droom is dat EduKato uitgroeit tot een vaste waarde binnen het onderwijs: een plek waar leerkrachten materialen vinden die hen écht ondersteunen en kinderen uitdagen om spelend te leren. Ik wil blijven creëren, vernieuwen en het onderwijs inspireren met materialen die vanuit passie ontstaan zijn. Als ik later kan zeggen dat ik zowel juf als succesvolle onderneemster ben, dan is mijn droom helemaal uitgekomen.”
juF_kato
Het huidige traject is volzet, maar volgend jaar komt er zeker een nieuwe editie. Heb je nu al vragen of plannen? Stuur gerust een mailtje naar emma@republiekbrugge.be voor een koffie en een kennismakingsgesprek.
TURBO is een samenwerking tussen Stad Brugge, Howest, Vives, KU Leuven Campus Brugge, Het Entrepot, Vlaio en De Republiek.
TURBO maakt deel uit van het ecosysteem voor jong ondernemen in Vlaanderen. VLAIO ondersteunt dit ecosysteem om ondernemerszin en ondernemerschap bij jongeren, en meer specifiek bij studenten, te stimuleren. Ontdek de projecten in andere studentensteden op www.vlaio.be/jongondernemen
jasper missinne
student toegepaste inFormatica aan howest, met een specialisatie in soFtware engineering
Heb je een eigen onderneming?
“Ja, onlangs ben ik gestart met een eenmanszaak waarin ik websites ontwerp en ontwikkel: Moravex. Zo help ik bedrijven om hun online zichtbaarheid te versterken.”
Waarom neem je deel aan het TURBO-traject?
“Ik wil via het TURBO-traject vooral mijn kennis over marketing uitbreiden, zodat ik nog beter kan groeien. Daarnaast wil ik mijn netwerk versterken en inspiratie opdoen bij ervaren ondernemers.”
Wat is jouw ondernemersdroom?
“Mijn traject is niet het meest gangbare: na mijn graduaatsopleiding ben ik meteen gaan werken en gestart als zelfstandige in bijberoep. Momenteel combineer ik 24 uur werk per week met mijn studies en opdrachten als ondernemer. Vanaf volgend semester stop ik volledig met werken en focus ik me voltijds op mijn onderneming en studies, daar kijk ik heel erg naar uit!
Mijn droom voor de toekomst is om te kunnen leven van mijn passie. Daarnaast wil ik ook echt graag een changemaker zijn die impact maakt. De eerste stap zet ik binnenkort: Samen met de start van het nieuwe jaar 2026, lanceer ik de website van Moravex.”
dries de vos opleiding bouwkundig tekenen aan student howest (blended traject)
Heb je een eigen onderneming?
“Ja, PERPLEKS bouwt verplaatsbare woonunits en hobbyruimtes in staal — stevig, stijlvol en verplaatsbaar met een kraan. We dromen steeds groter en willen ons concept uitbreiden naar volledig modulaire, aanpasbare woningen die met je leven kunnen meegroeien.”
Waarom neem je deel aan het TURBO-traject?
“Ik kijk ernaar uit om nog meer inspirerende ondernemers te ontmoeten die dezelfde drang naar innovatie delen.”
Wat is jouw ondernemersdroom?
“Met PERPLEKS willen we een echte beweging in de bouwsector op gang brengen: betaalbare, flexibele en haalbare bouwoplossingen voor iedereen.”
