Page 1


‫آﻏﺎز‬ ‫از او‪‬ل ﺷﺎﻳﺪ اﺻﻼً ﻧﻤﻲﺑﺎﻳـﺴﺖ آﻏـﺎز ﻣـﻰﺷـﺪ‪ .‬اﮔـﺮ دﺳـﺖ و ﭘـﺎ ﺑـﺴﺘﻪ و اﺳـﻴﺮِ اﻳـﻦ‬ ‫ﻟﺤﻈﺎت ﺷﺪﻳﻢ‪ ،‬دﻳﮕﺮ آﺧـﺮ ﺧـﻂ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑـﻮد‪ .‬ﻳﻜـﻰ از آﺧـﺮﺧﻂﻫـﺎ ﻫﻤـﻴﻦ ﻟﺤﻈـﻪ‬ ‫اﺳﺖ‪ .‬دﺳﺖ و ﭘﺎ ﺑﺴﺘﺔ اﺣﻤﻖآﺑـﺎد ﻓﺮﻧﮕـﺴﺘﺎن ﺷـﺪهاﻳـﻢ‪ .‬اﻳـﻦ ﻣﻠـﺖﻫـﺎ ﻛـﻪ ﺑـﺮاي‬ ‫ﺧﻮد آﻳﻨﺪهاي ﻧﻤـﻰﺑﻴﻨﻨـﺪ و ﺑـﺮاي آﻳﻨـﺪﮔﺎن ﻫـﻢ ﭘﻴـﺎﻣﻰ ﻧﺪارﻧـﺪ؛ ﻣﻠﺘـﻰﻫـﺎﺋﻰ ﻛـﻪ‬ ‫ﺑﺮاي ﻓﺮزﻧﺪانﺷﺎن ﺟـﺰ ﺧﻔـﺖ‪ ،‬ﺧـﻮاري و ﺳـﺮاﻓﻜﻨﺪﮔﻰ ﻧﻤـﻰﺧﻮاﻫﻨـﺪ‪ ،‬ﻣﻠـﺖﻫـﺎﺋﻰ‬ ‫ﻛﻪ در ﻏﻢ ﮔﺬﺷﺘﻪاي ﺑﻰﻣﻌﻨـﺎ ﻧﺸـﺴﺘﻪاﻧـﺪ و ﭼـﺸﻢ ﺑـﻪ آﻳﻨـﺪهاي ﻣـﺒﻬﻢ دوﺧﺘـﻪاﻧـﺪ‪،‬‬ ‫ﺑــﺮاي ﻣـﺎ ﭼــﻪ ﺧﻮاﻫﻨــﺪ داﺷــﺖ؟ اﮔــﺮ ﺷــﺮﻳﻚ اوﻫــﺎم و ﺧﺮاﻓــﻪﻫــﺎيﺷــﺎن ﻧــﺸﻮﻳﻢ‪،‬‬ ‫اﮔــﺮ ﺣﻤﺎﻗــﺖﻫــﺎيﺷــﺎن را ﺳــﺘﺎﻳﺶ ﻧﻜﻨ ـﻴﻢ‪ ،‬آﺧﺮاﻻﻣــﺮ ﺣﺘﻤ ـﺎً ﻣــﻰﮔﻮﻳﻨ ـﺪ‪ ،‬ﺷــﻤﺎ‬ ‫ﺧــﺎرﺟﻰ ﻫــﺴﺘﻴﺪ‪ .‬ﭼــﻪ ﺑﻬﺘــﺮ! در دوزخ ﻧــﻮﻳﻦِ ﻣــﺮد ﭼﺎرﭘــﺎيِ ﻏــﺮب ﺣــﺪاﻗﻞ ﻣــﺎ‬ ‫ﺧﺎرﺟﻰ ﺑﺎﻗﻲ ﻣﻲﻣﺎﻧﻴﻢ‪.‬‬


‫ﺳﻌﻴﺪ ﺳﺎﻣﺎن‬

‫ﺗﺮﻳﻠﻮژي‬

‫وﻟﻲ ﺧﻮب زﻳـﺎد ﻫـﻢ ﻧﺒﺎﻳـﺪ ﺗﻨـﺪ رﻓـﺖ! اﺻـﻮﻻً ﻣـﺎ از ﻫﻤـﺎن ﻧﺨـﺴﺘﻴﻦ روز زﻧـﺪﮔﻲ‬ ‫ﺧــﺎرﺟﻰ ﺑــﻮدﻳﻢ! ﻫــﺮ ﺟــﺎ رﻓﺘــﻴﻢ ﺧــﺎرﺟﻰ و ﺑــﻰﭘﻨــﺎه ﺷــﺪﻳﻢ‪ ،‬ﻫــﻴﭽﻜﺲ ﻫــﻢ‬ ‫ﻧﻤﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑﮕﻮﻳﺪ‪» :‬از ﭘﺪﻳـﺪهاي ﺧـﺮوج ﻛـﺮدهاﻳـﺪ«! ﺧـﺎرﺟﻰ ﺣﺘﻤـﺎً ﺑﺎﻳـﺪ از ﻣﺤـﻞ‬ ‫ﺑﻮﻣﻰ ﺧﻮد ﺧﺎرج ﺷﻮد‪ ،‬وﻟﻰ ﺗﻨﻬـﺎ ﻣﺤـﻞ ﺑـﻮﻣﻰِ ﻣـﺎ ﺷـﺎﻳﺪ رﺣـﻢ ﻣـﺎدر ﺑـﻮد‪ .‬وﻗﺘـﻰ‬ ‫در آﺳــﺘﺎﻧﺔ در ﺧﺮوﺟــﻰ اﻳــﺴﺘﺎده ﺑــﻮدﻳﻢ ﻳﺎدﻣــﺎن ﻧﻤــﻰآﻳــﺪ ﺑــﻪ ﺧــﻮد ﭼــﻪﻫــﺎ‬ ‫ﻣﻲﮔﻔﺘﻴﻢ‪ ،‬ﺣﺘﻤﺎً زﻳﺮ ﻟﺐ زﻣﺰﻣـﻪ ﻣـﻲﻛـﺮدﻳﻢ‪» :‬ﺑﻴﭽـﺎره! اﮔـﺮ ﺑﻴـﺮون رﻓﺘـﻰ دﻳﮕـﺮ‬ ‫ﻫﻤﻴـﺸﻪ ﺧــﺎرﺟﻰ ﺧــﻮاﻫﻰ ﻣﺎﻧــﺪ‪ .‬ﺑــﻪ ﺧــﻮد ﺑﻴـﺎ و ﺗــﺼﻤﻴﻢ ﺑﮕﻴـﺮ!« ﻫﻤــﺎﻧﻄﻮر ﻛــﻪ‬ ‫اﻣﺮوز ﻣﻼﺣﻈـﻪ ﻣـﻰﻛﻨـﻴﻢ‪ ،‬آﻧـﺮوز ﺗـﺼﻤﻴﻢ ﮔﺮﻓﺘـﻪ ﺷـﺪ‪ ،‬و ﻧﻤـﻰﺗـﻮان ﺑـﻪ ﺗﺤﻘﻴـﻖ‬ ‫ﮔﻔﺖ ﻛﻪ ﭼﻪ ﻛﺴﻰ اﻳﻦ ﺗـﺼﻤﻴﻢ را ﮔﺮﻓـﺖ! ﺗـﺼﻤﻴﻤﻲ ﻛـﻪ ﻃﺒﻴﻌـﺖ ﺑـﺎ ﺗﻤـﺎم ﻗﻬـﺮ‬ ‫و ﺟﻼل و ﺟﺒﺮوتاش آن را ﺑﺮ ﻫـﺮ ﻳـﻚ از ﻣـﺎ در ﻫﻤـﺎن ﻟﺤﻈـﺔ ﺷـﮕﻔﺖ ﺑـﻪ ﻧﺤـﻮي‬ ‫ﺗﺤﻤﻴﻞ ﻛـﺮده! ﭘـﺲ ﺧـﺎرج ﺷـﺪﻳﻢ و ﭘـﺎي در ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﮔﺬاﺷـﺘﻴﻢ‪ .‬ﻫﻤﺎﻧﺠـﺎ ﻛـﻪ در‬ ‫ﻣﻮرد ﺑﻌﻀﻲﻫﺎ ﺑﺎز ﻫﻢ ﺑﻪ ﺻـﻮرت ﺗﺤﻤﻴﻠـﻰ ﺣـﺪ ﺷـﺮﻋﻰ در ﻣـﻮرد آﻟـﺖ ﺗﻨﺎﺳـﻠﻰ ﺑـﻪ‬ ‫اﺟﺮاء ﮔﺬارده ﺷﺪ؛ اﻳﻦ دﺳﺘﻪ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪﻧﺪ ﺑﻪ »اﻳﺮاﻧﻴﺎن ذﻛﻮر«!‬ ‫ﻛﺠﺎي ﻛـﺎر ﻫـﺴﺘﻴﺪ؟ در آﻳﻨـﺪه ﻣـﻰﺑﺎﻳـﺪ اﻳﻔـﺎي ﻧﻘـﺸﻰ ﻧﻴـﺰ در ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﺑـﺮ ﻋﻬـﺪه‬ ‫ﮔﻴــﺮﻳﻢ‪ .‬ﺳــﺨﻨﻰ را از ﭘــﺪر‪ ،‬ﻛــﺮداري را از ﻣــﺎدر‪ ،‬اﺟــﻮج و ﻣﺠــﻮﺟﻲ از ﻣﻌﻠــﻢ و‬ ‫ﻣــﺸﺘﻰ آداب ﺑــﻰﻣﻌﻨــﻰ و ﺑــﻰﺳــﺮوﺗﻪ از ﺟﺎﻣﻌــﻪ ﻓــﺮا ﮔﻴ ـﺮﻳﻢ‪ ،‬و ﺑــﺎ ﻃﻤﺎﻧﻴﻨــﻪ ﺑــﻪ‬ ‫ﺧﻮرد ﺑﭽﻪﻫﺎ و ﻫﻤﺸﺎﮔﺮديﻫﺎيﻣـﺎن ﺑـﺪﻫﻴﻢ! ﭼـﻪ ﻧﻘـﺶ ﺑﺰرﮔـﻰ! ﭘـﺪران ﻣـﺎ ﻛـﻪ‬ ‫اﻳ ـﻦ آداب را از ﮔﻮﺷــﻪ و ﻛﻨــﺎر ﺗــﺎرﻳﺦ و رﺳــﻢ و رﺳــﻮم دورهﻫــﺎي ﺳــﻨﮓ و ﻣﻔــﺮغ‬ ‫ﺑﺎ ﺧﻮد آورده ﺑﻮدﻧـﺪ ﺑـﺎ اﻓﺘﺨـﺎر ﺑـﺴﻴﺎر آنﻫـﺎ را ﺗﺤﻮﻳـﻞ ﻣـﺎ دادﻧـﺪ! ﺑﺎﻳـﺪ آنﻫـﺎ را‬ ‫در ﺟﻴﺐ ﺑﮕﺬارﻳﻢ‪ ،‬ﻫﻤﭽﻮن ردا ﺑﺮ ﺗـﻦ ﻛﻨـﻴﻢ‪ ،‬ﻳـﺎ ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان زﻳـﻮرآﻻت ﺑـﻪ ﺳـﺮ و‬ ‫ﺻــﻮرت و ﭼــﺸﻢ و دﺳــﺖ و ﭘــﺎي ﺧــﻮد ﺑﻴــﺎوﻳﺰﻳﻢ‪ ،‬و ﺗــﺎ آﻧﺰﻣــﺎن ﻛــﻪ ﺟﻤﺎﻋــﺖ ﺑــﻪ‬ ‫ﮔﻮش ﺟﺎن ﻣﻰﺷﻨﻮد ﺑﮕﻮﺋﻴﻢ‪:‬‬

‫‪٢‬‬


‫ﺳﻌﻴﺪ ﺳﺎﻣﺎن‬

‫ﺗﺮﻳﻠﻮژي‬

‫»ﺑﻠﻰ آﻗﺎﻳـﺎن و اﻟﺒﺘـﻪ ﺧـﺎﻧﻢﻫـﺎ! ﭘـﺪران ﻣـﺎ ﻣﺮدﻣـﺎﻧﻰ ﺑـﺎ اﻃـﻼع و ﻓﻬﻤﻴـﺪه ﺑﻮدﻧـﺪ‪.‬‬ ‫ﻫﻤﻴﻦ ﭘﺎﻻن اﻻغ را ﻛـﻪ ﻣﻼﺣﻈـﻪ ﻣـﻰﻓﺮﻣﺎﺋﻴـﺪ در ﺧﻠﻘـﺖاش ﺑـﻪ دﺳـﺖ ﭘﻴـﺸﻴﻨﻴﺎن‬ ‫ﻣﺎ ﭼﻨـﺎن ﻫﻨـﺮ و ﻣﻬـﺎرﺗﻲ ﺑـﻪ ﻛـﺎر رﻓﺘـﻪ ﻛـﻪ ﻧـﺎﮔﻔﺘﻨﻰ اﺳـﺖ‪ .‬اﻻغ ﺑﻴﭽـﺎره راﺣـﺖ‬ ‫ﻣﻰﺗﻮاﻧﺴﺖ ﻫﻴﻜـﻞ ﭘﻴـﺸﻴﻨﻴﺎن را ﺑـﺮ ﭘـﺸﺖ ﺣﻤـﻞ ﻛﻨـﺪ‪ .‬در ﺿـﻤﻦ ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از‬ ‫اﻳ ـﻦ ﻓﻨــﺎوريِ ﭘﻴ ـﺸﺮﻓﺘﻪ از آﻧﺠﺎﺑــﺪﺗﺮ ﻧﻴﺎﻛــﺎن ﻣــﺎ زﻳ ـﺮش ﻧــﺮم ﺑــﺎﻗﻲ ﻣــﻲﻣﺎﻧــﺪ و در‬ ‫دﺳﺖاﻧﺪازﻫﺎي ﺟﺎدة زﻣﺎن دردﺷﺎن ﻧﻤﻰﮔﺮﻓﺖ‪«.‬‬ ‫ﺑــﺮاي اﻳــﺮاد اﻳـﻦ ﺳــﺨﻨﺎن زﻳﺒــﺎ و دﻟﻨــﺸﻴﻦ در ﻣﻘﺎﺑــﻞ ﺣــﻀﺮات آﻗﺎﻳـﺎن و ﺧــﺎﻧﻢﻫــﺎ‬ ‫ﺣﺘﻤـﺎً ﺑﺎﻳـﺪ ﺑــﺎدي در ﻏﺒﻐــﺐ اﻧﺪاﺧﺘــﻪ و ﻳــﻚ دﺳـﺖﺗــﺎن ﻫــﻢ در ﺟﻴـﺐ ﺷــﻠﻮارﺗﺎن‬ ‫ﺑﺎﺷــﺪ ﺗــﺎ ژرﻓــﺎي »اﺳــﺮار ﺧﻠﻘــﺖ ﭘــﺎﻻن« ﺑــﺮ ﮔــﺮدة ﻣــﺴﺘﻤﻌﻴﻦ ﻧﻴــﻚ ﺑﻨــﺸﻴﻨﺪ‪.‬‬ ‫ژِﺳــﺖ ﺟﻨــﺎب ﺳــﺨﻨﺮان ﺧﻴﻠــﻲ ﻣﻬــﻢ اﺳــﺖ‪ .‬ﺑﺎﻳ ـﺪ ﺻــﺤﻨﺔ ﺳــﺨﻦﭘﺮاﻛﻨــﻰ آﻧﻘــﺪر‬ ‫ﻋﻈﻤــﺖ و ﺟــﻼل داﺷــﺘﻪ ﺑﺎﺷــﺪ ﻛــﻪ ﺣــﻀﺎر ﻧﻔــﺲ در ﺳ ـﻴﻨﻪ ﺣــﺒﺲ ﻛﻨﻨــﺪ و ﺑــﺎ‬ ‫ﺻﺪايﺑﻰﺻﺪاﺋﻰ ﻣﺮﺗﺐ ﻓﺮﻳﺎد ﺑﺰﻧﻨﺪ‪» :‬ﺑﺎز ﻫﻢ ﺑﮕﻮ! ﺑﺎز ﻫﻢ ﺑﮕﻮ!«‬ ‫ﺑﻠﻪ از اﻳﻦ ﺟـﺎدة »ﺑـﺎز ﻫـﻢ ﺑﮕـﻮ!« ﺧـﺎﻃﺮات ﻓـﺮاوان دارﻳـﻢ‪ .‬ﻣـﻰداﻧﻴـﺪ »ﺑـﺎز ﻫـﻢ‬ ‫ﺑﮕﻮ« ﭼﻪ ﻣﻌﻨـﺎﺋﻰ ﻣـﻰدﻫـﺪ؟ ﻳﻌﻨـﻰ‪» :‬از آﻧﭽـﻪ ﮔﻔﺘـﻰ ﭼﻴـﺰي دﺳـﺘﮕﻴﺮﻣﺎن ﻧـﺸﺪ‪.‬‬ ‫ﺣﺎل اﮔـﺮ ﻓﻜـﺮ ﻣـﻰﻛﻨـﻰ ﺣـﺮف دﻳﮕـﺮي ﻫـﻢ در ﺗﻜﻤﻴـﻞ ﻻﻃـﺎﺋﻼتات داري درﻳـﻎ‬ ‫ﻣﻜــﻦ!« ﻫﻤﻴـﺸﻪ اﻧــﺴﺎن ﺑــﻪ ﻫﻤـﻴﻦ ﺻــﻮرت ﻛــﻪ ﻣﻼﺣﻈــﻪ ﻣــﻰﻓﺮﻣﺎﺋﻴـﺪ در ﻣﻘﺎﺑــﻞ‬ ‫ﻧﺎﺷــﻨﺎﺧﺘﻪ دﺳــﺖ و ﭘــﺎﻳﺶ را ﮔــﻢ ﻛــﺮده‪ ،‬و ﻋﺎﺷــﻖ و دﻟﺒﺎﺧﺘــﺔ آن ﺷــﺪه‪ .‬در‬ ‫ﻗــﺪﻳﻢ ﻧﺎﺷــﻨﺎﺧﺘﻪﻫــﺎ را ﺑــﺎ ﻫــﺰار دوز و ﻛﻠــﻚ از ﺟﺎﻣﻌــﺔ اﻧــﺴﺎﻧﻰ ﺟــﺪا ﻛــﺮده ﺑــﻪ‬ ‫ﻋﻨﺎوﻳﻦ ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﺑـﻪ ﻧﻴﺮوﻫـﺎي ﻣﺎوراءﻃﺒﻴﻌـﻪ ﻣﻨـﺴﻮب ﻣـﻰﻛﺮدﻧـﺪ‪ ،‬و اﺳـﻢﺷـﺎن را‬ ‫ﻫﻢ ﻣﻰﮔﺬاﺷـﺘﻨﺪ‪ :‬ﻓﺮﻋـﻮن‪ ،‬ﺷـﺎه‪ ‬ﺷـﺎﻫﺎن‪ ،‬اﻣﭙﺮاﺗـﻮر‪ ،‬ﺧﻠﻴﻔـﻪ و ﻫـﺰار درد و ﻣـﺮض‬ ‫دﻳﮕــﺮ‪ .‬وﻟــﻰ در دوران ﺟﺪﻳــﺪ آنﻫــﺎﺋﻰﻛــﻪ ﺧــﻢ و ﭼــﻢ آدﻣﻴــﺰاد را درﺳــﺖ ﺑــﻪ‬ ‫دﺳــﺖ آوردهاﻧــﺪ‪ ،‬ﻓﻬﻤﻴﺪﻧــﺪ ﻛــﻪ وﻗﺘــﻰ اﻳــﻦ ﻧﺎﺷــﻨﺎﺧﺘﻪ ﻋــﻴﻦ ﺧﻠــﻖاﷲ و از‬ ‫ﺧﻮدﺷﺎن ﺑﺎﺷﺪ ﻛﺎر راﺣﺖﺗـﺮ و ﺑﻬﺘـﺮ اﻧﺠـﺎم ﻣـﻰﺷـﻮد‪ .‬ﻳﻌﻨـﻰ ﻓﻬﻤﻴﺪﻧـﺪ ﻛـﻪ اﻧـﺴﺎن‬

‫‪٣‬‬


‫ﺳﻌﻴﺪ ﺳﺎﻣﺎن‬

‫ﺗﺮﻳﻠﻮژي‬

‫ﺗﻨﻬــﺎ »ﺣﻴــﻮاﻧﻰ« اﺳــﺖ ﻛــﻪ ﻫﻤﻨــﻮعاش را راﺣــﺖ‪ ،‬آﺳــﺎن و ﺑــﻰدردﺳــﺮ ﺑــﻪ‬ ‫»ﺧﺪاﺋﻰ« ﻣﻰﮔﻴـﺮد‪ .‬ﺧﺎﺻـﻴﺖ‪ ‬ﻓـﻮقاﻟﻌـﺎدهاي اﺳـﺖ‪ .‬وﻗﺘـﻰ در ﮔﺬﺷـﺘﻪﻫـﺎي دور‬ ‫ﻓﺮﻋــﻮن را ﭘﺮﺳــﺘﺶ ﻣــﻰﻛﺮدﻧــﺪ از ﺳــﻨﮓ و دﻳ ـﻮارِ اﻃــﺮاف او ﻫــﻢ ﺣﺘﻤ ـﺎً »ﺧــﺪا«‬ ‫ﻣــﻰﺳــﺎﺧﺘﻨﺪ‪ .‬ﭼــﻪ ﻓﺮﻗــﻰ ﻣــﻰﻛﻨــﺪ؟ ﺧــﺪاي ﺳــﻨﮕﻰ ﻳـﺎ ﺧــﺪاي اﻧــﺴﺎﻧﻰ ﻛــﺎرش‬ ‫ﻳﻜــﻰ اﺳــﺖ‪» ،‬روح« را ﺗﻘﻮﻳــﺖ ﻣــﻰﻛﻨــﺪ؛ ﺑــﺸﺮ را از وﺣــﺸﺖ‪ ‬ﻧﺎﺷــﻨﺎﺧﺘﻪﻫــﺎي‬ ‫»دﻳﮕﺮ« ﻣﻲرﻫﺎﻧﺪ؛ ﺑﻪ ﺑﻨـﻰآدم »ﻛﻤـﻚ« ﻣـﻰﻛﻨـﺪ ﺗـﺎ در دﻧﻴـﺎﺋﻰ ﻛـﻪ ﺑـﺎ ﺗﻮﻫﻤـﺎت‬ ‫در اﻃــﺮاف ﺧــﻮد ﺳــﺎﺧﺘﻪ ﺑﻴﮕﺎﻧــﻪ ﺑــﺎﻗﻲ ﺑﻤﺎﻧــﺪ‪ ،‬ﮔﻨﻬﻜــﺎر و ﺳــﻴﻪروي ﺷــﻮد و در‬ ‫وﺣــﺸﺖ ﻋﻘــﻮﺑﺘﻰ ﻛــﻪ اﺧﺘــﺮاع ﺷــﺨﺺ ﺧــﻮد او اﺳــﺖ‪ ،‬از ﺗــﺮس ﭘﻴﻮﺳــﺘﻪ ﻋــﻴﻦ‬ ‫آﻧﺠﺎي ﺣﻼجﻫﺎ ﺑﻠﺮزد!‬ ‫وﻟﻰ ﺟﺎﻟﺐﺗﺮ از ﻫﻤـﻪ اﻳـﻦ اﺳـﺖ ﻛـﻪ »ﺧـﺪا« ﺑـﺎ دورة ﺳـﻨﮓ ارﺗﺒـﺎطاش را ﻫﻤـﻮاره‬ ‫ﻣﺤﻔــﻮظ ﻧﮕﺎﻫﺪاﺷــﺘﻪ‪ .‬ﺷــﻮﺧﻰ ﻫــﻢ در ﻛــﺎر ﻧﻴ ـﺴﺖ! از »ﺣﺠﺮاﻻّﺳــﻮد« ﺗــﺎ ﻛــﻮه‬ ‫اﺣﺪ‪ ،‬از ﻣﻌﺎﺑﺪ‪ ‬آﺗﺶﭘﺮﺳـﺘﺎن ﺗـﺎ ﺗﺨـﺖ ﺟﻤـﺸﻴﺪ‪ ،‬از ﺻـﺨﺮهﻫـﺎي ﺑﻠﻨـﺪ‪ ‬ﺑﻴـﺴﺘﻮن ﺗـﺎ‬ ‫ﻣﻌﺒــﺪ د‪‬ﻟــﻒ‪ ،‬ﻫﻤﻴـﺸﻪ اﻳـﺪة ﺧــﺪا ﺑــﺎ ﺳــﻨﮓ در ﻫــﻢ آﻣﻴﺨﺘــﻪ‪ .‬ﺳــﻨﮓ‪ ،‬ﺷــﺎﻳﺪ در‬ ‫ذﻫﻦ ﻣﺎ ﺧﺎﻛﻴﺎن ﻧﺸﺎن »اﺑﺪﻳﺖ« اﺳﺖ‪ ،‬ﻧﺸﺎن دوام و ﺑﻘﺎء و ﺟﺎوداﻧﮕﻲ‪.‬‬ ‫ﺣﺘﻤﺎً ﻫﻤﺎن ﻧﻴﺎﻛﺎن ﻣﺤﺘـﺮم ﺣـﻴﻦ اﻻغ ﺳـﻮاري در دﺷـﺖ ﻣﻴـﺸﺎن ﻧﮕـﺎﻫﻰ ﺑـﻪ ﻛـﻮه‬ ‫و ﻛﻤﺮ ﻛﺮده و ﺑـﺎ ﺧـﻮد ﮔﻔﺘـﻪ ﺑﻮدﻧـﺪ‪» :‬اﻳـﻦ ﻫﻤـﻪ ﻋﻈﻤـﺖ و ﺳـﻨﮓ اﻧﮕـﺎر از ﻛـﻮچ‬ ‫ﺳــﺎل ﭘـﻴﺶ ﺗــﺎ ﺣــﺎل از ﺟــﺎﻳﺶ ﺗﻜــﺎن ﻧﺨــﻮرده‪ «.‬ﭘــﺲ ﺣﺘﻤـﺎً ﻫــﺮ ﭼﻴـﺰي ﻛــﻪ از‬ ‫ﺟﺎﻳﺶ ﺗﻜﺎن ﻧﻤﻰﺧـﻮرد ﻫـﻢ »ﻋﻈﻤـﺖ« دارد و ﻫـﻢ »اﺑـﺪي« اﺳـﺖ‪ .‬ﺑﻌـﺪ ﻫـﻢ ﺑـﻪ‬ ‫اﻳﻦ ﻧﺘﻴﺠﻪ رﺳـﻴﺪه ﺑﻮدﻧـﺪ ﻛـﻪ ﻧـﻪ ﻣـﻰﺗـﻮان اﻳـﻦ ﻫﻤـﻪ ﺧـﺎك و ﺳـﻨﮓ را از ﺟـﺎي‬ ‫ﺗﻜــﺎن داد‪ ،‬و ﻧــﻪ ﻣــﻰﺗــﻮان آن را ﺧــﺮد ﻛــﺮد‪ .‬ﭘــﺲ ﺳــﻨﮓ و ﺻــﺨﺮه ﻣــﺎ را از‬ ‫ﺟﺎيﻣﺎن ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ ﺑِﻜﻨَﺪ و ﻫﻤﻪﻣﺎن را ﺧُﺮد ﻛﻨﺪ‪.‬‬

‫‪٤‬‬


‫ﺳﻌﻴﺪ ﺳﺎﻣﺎن‬

‫ﺗﺮﻳﻠﻮژي‬

‫داﺳــﺘﺎن ﺷـﻴﺮﻳﻦ و ﻓﺮﻫــﺎد ﻛــﻪ ﻳﺎدﻣــﺎن ﻧﺮﻓﺘــﻪ؟ »آﺧــﺮش« ﺧــﻮش اﺳــﺖ! ﻓﺮﻫــﺎد‬ ‫ﻛــﻮﻫﻜﻦ ﺷــﺪ‪ .‬آﻧﻬــﻢ ﺑــﻪ ﺧــﺎﻃﺮ ﺷــﻴﺮﻳﻦ‪ .‬از ﻛــﻮه ﻛﻨــﺪن ﻛــﺎر راﺣــﺖﺗــﺮ ﭼــﻪ‬ ‫ﻣﻰﺧﻮاﻫﻴﺪ؟ ﺳﻨﮓ‪ ‬اول را ﺑﺮﻣـﻰدارﻳـﺪ ﻣـﻰﮔﺬارﻳـﺪ ﻛﻨـﺎر‪ .‬ﺑﻌـﺪ ﺳـﻨﮓ‪ ‬ﺑﻌـﺪي را‬ ‫و ‪ ...‬و ﻫﻤﺔ ﺳﻨﮓﻫﺎ را ﻛﻪ ﺑﺮداﺷـﺘﻴﺪ‪ ،‬ﻳـﻚ ﭼـﺎه ﻣـﻰﻛﻨﻴـﺪ و ﺗﻤـﺎمِ ﺳـﻨﮓﻫـﺎ را در‬ ‫آن دﻓﻦ ﻣﻰﻛﻨﻴـﺪ‪ .‬ﭼـﻮن »ﻛﻨـﺪن ﻳـﻚ ﻛـﻮه « ﺑـﻪ ﻣﻌﻨـﺎي »درﺳـﺖ ﻛـﺮدن ﻳـﻚ‬ ‫ﻛﻮه دﻳﮕـﺮ« اﺳـﺖ‪ .‬اﻧـﺴﺎنﻫـﺎ در ادوار ﮔﺬﺷـﺘﻪ ﻫـﻢ ﻣﺜـﻞ ﺣـﻀﺮات‪ ‬دوران ﺟﺪﻳـﺪ‬ ‫»ﻛــﻮه اول« را ﻧﻜﻨَ ـﺪه ﺑﻮدﻧــﺪ ﻛــﻪ »ﻛــﻮه دوم« را ﭘــﻰ رﻳ ـﺰي ﻣــﻲﻛﺮدﻧــﺪ‪» .‬اﻣــﺮ‬ ‫ﻣﻬﻤــﻰ« اﺳــﺖ‪ .‬ﺧــﻮب ﺷــﺪ »اﻣــﺮ ﻣﻬــﻢ« ﭘ ـﻴﺶ آﻣــﺪ وﮔﺮﻧــﻪ ﺗﻤــﺎم ﻋﻤــﺮ را ﺑــﻪ‬ ‫ﺑﻄﺎﻟــﺖ ﮔﺬراﻧــﺪه ﺑــﻮدﻳﻢ و در آﺧــﺮﻳﻦ ﺳــﺎﻋﺎت ﺑــﺎ ﺗﺄﺳــﻒ ﻣــﻰﮔﻔﺘــﻴﻢ‪» :‬دﻳــﺪي‬ ‫ﻋﻤﺮي را ﺑـﻪ ﺑﻄﺎﻟـﺖ ﮔﺬراﻧـﺪﻳﻢ‪ .‬ﻣـﺎ ﻫـﻢ ﻣـﻰﺗﻮاﻧـﺴﺘﻴﻢ ﻣﺜـﻞ ﻓﺮﻫـﺎد ﺣـﺪاﻗﻞ ﻳـﻚ‬ ‫ﻛــﻮه ﺑﻜﻨ ـﻴﻢ‪ ،‬ﺑﻌــﺪ ﺑﻤﻴـﺮﻳﻢ!« ﺣــﺎﻻ »ﺧــﺪا« را ﺷــﻜﺮ‪ ،‬ﻳﻌﻨــﻰ »ﻛــﻮه و ﺳــﻨﮓ« را‬ ‫ﺷﻜﺮ‪ ،‬آﻧﻘﺪر ﻛﻮه و ﻛﻤﺮ دارﻳـﻢ ﻛـﻪ ﻛـﻢ و ﻛـﺴﺮي ﻧﻤـﻰآورﻳـﻢ‪ .‬وﻗﺘـﻰ در ﺗﻬـﺮان‪،‬‬ ‫ﻳﻌﻨﻰ ﭘﺎﻳﺘﺨﺖ اﻳﺮان ﺟﻠﻮس ﻛـﺮدهاﻳـﻢ و ﺑـﻪ ﺟﻨـﻮب ﻣـﻲﻧﮕـﺮﻳﻢ »ﺑـﻰﺑـﻰ ﺷـﻬﺮﺑﺎﻧﻮ«‬ ‫را ﻣﻰﺑﻴﻨﻴﻢ! در ﺷﻤﺎل ﻫﻢ ﻛـﻪ ﻳـﻚ ﺳﻠـﺴﻠﻪ ﺟﺒـﺎل دارﻳـﻢ ﻛـﻪ ﺑﻴـﺎ و ﺑﺒـﻴﻦ‪ .‬اﮔـﺮ‬ ‫ﺷﺎﻧﺲ ﺑﻴـﺎورﻳﻢ و ﻫـﻮا ﺧﻴﻠـﻰ ﺻـﺎف ﺑﺎﺷـﺪ دﻣﺎوﻧـﺪ را ﻫـﻢ ﻣـﻰﺗـﻮان دﻳـﺪ‪ .‬دﻳﮕـﺮ‬ ‫ﭼــﻪ ﻣــﻰﺧﻮاﻫﻴــﺪ؟ ﺧﻮاﺳــﺘﻦ ﻫﻤــﺎن ﺧﻮاﺳــﺘﻦ اﺳــﺖ‪ .‬وﻟــﻰ ﺧﻮاﺳــﺘﻦ ﻛﺠــﺎ و‬ ‫ﺗﻮاﻧﺴﺘﻦ ﻛﺠﺎ؟‬ ‫وﻗﺘﻰ ﻧﻴﺎﻛﺎن ﻣﺎ ﺳـﻮار ﺑـﺮ اﻻغ ﻣﺤﺘـﺮمﺷـﺎن از ﺷـﻤﺎل ﺑـﻪ ﺟﻨـﻮب ﻣـﻰآﻣﺪﻧـﺪ ﻳﻜـﻰ‬ ‫ﮔﻔــﺖ‪» :‬ﺧﻮاﺳــﺘﻦ ﺗﻮاﻧــﺴﺘﻦ اﺳــﺖ!« دﻳﮕــﺮي ﻫــﻢ ﮔﻔــﺖ‪» :‬ﺧﻮاﺳــﺘﻦ ﭼﻴـﺴﺖ؟«‬ ‫ﺳﺌﻮال ﺧـﻮﺑﻰ ﺑـﻮد‪ .‬ﻧﻴـﺎي ﻣﺤﺘـﺮم ﻫﻤـﺎﻧﻄﻮر ﻛـﻪ روي ﭘـﺎﻻن اﻻغ ﻟـﻢ داده ﺑـﻮد و‬ ‫زﻳ ـﺮ ﻟــﺐ ﺻــﺪاي ﻧــﻰﻟﺒ ـﻚ‪ ‬ﭼﻮﭘﺎﻧــﺎن را ﺗﻘﻠﻴ ـﺪ ﻣــﻰﻛــﺮد‪ ،‬ﻛــﻼه ﻧﻤــﺪي را از روي‬ ‫ﭼﺸﻤﺎناش ﺑﻪ ﻛﻨﺎري زد و زل زل ﺗﻮي ﭼﺸﻢﻫﺎي ﻃﺮف ﻧﮕﺮﻳﺴﺖ و ﮔﻔﺖ‪:‬‬

‫‪٥‬‬


‫ﺳﻌﻴﺪ ﺳﺎﻣﺎن‬

‫ﺗﺮﻳﻠﻮژي‬

‫ــ ﺧﻮاﺳــﺘﻦ ﻫﻤــﺎن ﺧﻮاﺳــﺘﻦ اﺳــﺖ ﺟــﺎﻧﻢ! ﺑﮕــﻮ ﺑﺒﻴـﻨﻢ اﻻغ ﭼﻴـﺴﺖ؟ ﻣﮕــﺮ ﻧــﻪ‬ ‫اﻳﻨﻜــﻪ اﻻغ ﻫﻤــﺎن ﭼﺎرﭘــﺎﺋﻰ اﺳــﺖ ﻛــﻪ ﺳــﻮارش ﻫــﺴﺘﻰ؟ ﻣﮕــﺮ ﻧــﻪ اﻳﻨﻜــﻪ اﮔــﺮ‬ ‫اﻓــﺴﺎرش را ول ﻛﻨــﻰ ﭘــﺪرت را در ﻣــﻰآورد؟ ﻣﮕــﺮ ﻧــﻪ اﻳﻨﻜــﻪ زﻳـﻦ و ﺑــﺮﮔﺶ ﻳـﻚ‬ ‫ﭘﺎﻻن ﭘﻨﺒﻪاي ﺧﻮش ﻧﻘﺶ و ﻧﮕﺎر اﺳـﺖ؟ ﻣﮕـﺮ ﻧـﻪ اﻳﻨﻜـﻪ اﮔـﺮ ﻫﻔﺘـﻪاي ﻳﻜﺒـﺎر ﺟـﻮ‬ ‫ﻣﻔــﺼﻞ ﺑــﻪ او ﻧــﺪﻫﻰ رم ﻣــﻰﻛﻨــﺪ و ﺑــﺎر ﻧﻤــﻰﺑــﺮد؟ ﻣﮕــﺮ ﻧــﻪ اﻳﻨﻜــﻪ اﮔــﺮ ﺑــﻪ آﻧﺠــﺎ‬ ‫ﺑــﺪﺗﺮش ﻧﻮﺷــﺎدر ﺑﺰﻧــﻰ ﺗﻴــﺰي ﻣــﻰدﻫــﺪ و در ﺳــﺮﺑﺎﻻﺋﻰ ﻣــﻲدود؟ ﺧﻼﺻــﻪ‬ ‫ﺧﻮاﺳــﺘﻦ ﻣﺜــﻞ اﻻغ اﺳــﺖ‪ .‬اﻻغ ﻫــﻢ ﻣﺜــﻞ ﺗﻤــﺎم ﻣﻮﺟــﻮدات اﺳــﺖ‪ .‬در ﻣــﻮرد‬ ‫ﺗﻮاﻧــﺴﺘﻦ‪ ،‬ﺑــﺎز ﻫــﻢ ﻣــﻰرﺳ ـﻴﻢ ﺑــﻪ ﻫﻤ ـﻴﻦ اﻻغ‪ .‬ﻫﻤــﻪ ﭼﻴ ـﺰ ﻣﺜــﻞ ﻫﻤ ـﻴﻦ اﻻغ‬ ‫وﺿﻌﺶ روﺷﻦ اﺳـﺖ‪ .‬ﻓﻘـﻂ ﻣـﺴﺌﻠﻪ‪ ،‬ﻣـﺴﺌﻠﺔ آدم اﺳـﺖ و ﺧـﻮدت ﻣـﻰداﻧـﻰ ﻛـﻪ‬ ‫وﺿﻌﺶ روﺷﻦ ﻧﻴﺴﺖ‪ .‬آدم ﻧﻪ »ﺧﻮاﺳﺘﻦ« اﺳﺖ‪ ،‬و ﻧﻪ »ﺗﻮاﻧﺴﺘﻦ!«‬ ‫ﻧﻴﺎي ﻣﺤﺘﺮم در دﻧﺒﺎﻟـﺔ اﻳـﻦ ﺳـﺨﻨﺎن ﺣﻜﻴﻤﺎﻧـﻪ‪ ،‬دوﺑـﺎره ﻛـﻼه ﻧﻤـﺪي را ﻣـﻰﻛـﺸﺪ‬ ‫روي ﭼﺸﻢﻫﺎﻳﺶ و از ﻃﺮف ﻣﻰﭘﺮﺳﺪ‪:‬‬ ‫ـ ﺗﻮ ﺑﮕﻮ! اﺻﻼً اﻧﺴﺎن »ﺗﻮاﻧﺴﺘﻦ« را از ﻛﺠﺎ »ﻳﺎد« ﮔﺮﻓﺖ؟‬

‫***‬

‫ﻓﺮﻫـﺎد ﺑــﺎ ﺗﻴـﺸﻪ در ﻛــﻮه و ﻛﻤـﺮ رودﺧﺎﻧــﻪ ﻣــﻰﻛﻨـﺪ‪ .‬ﺑﻴﭽــﺎره ﺣﺘﻤـﺎً دﻫــﺎﺗﻰ ﺑــﻮد‪.‬‬ ‫از ده‪ ‬ﺑﺎﻻ ﻣﻰرﻓﺖ ﺑـﻪ ده‪ ‬ﭘـﺎﺋﻴﻦ‪ .‬ﻓﺮﻫـﺎد‪ ،‬آدم ﻫـﻢ ﺑـﻮد‪ .‬وﻗﺘـﻰ در ﻗﻌـﺮ دره ﻓﺮﻳـﺎد‬ ‫ﻣــﻰزد‪ ،‬ﺻــﺪاﻳﺶ را ﻛــﺴﻰ ﻧﻤــﻰﺷــﻨﻴﺪ‪ .‬وﻟــﻰ ﻓﺮﻫــﺎد ﻫــﻢ ﻣﺜــﻞ دﻳﮕــﺮ اﻓــﺮاد ﻳـﺎد‬ ‫ﮔﺮﻓﺖ ﻛـﻪ »ﺗﻮاﻧـﺴﺘﻦ« را ﺑﺎﻳـﺪ »داﻧـﺴﺖ«‪ ،‬ﺗـﻮان و ﻗـﺪرت ﮔﺮﻓـﺖ‪ ،‬ﭘـﺲ ﺗـﻮاﻧﺶ‬ ‫را داد ﺑــﻪ دﺳــﺖ »ﺧﻮاﺳــﺘﻦ«‪ .‬ﻛــﻮه را ﻫــﻢ ﻛــﻪ ﻛﻨــﺪ ﻣﻌﻠــﻮم ﻧﻴـﺴﺖ ﺑــﺎ ﺳــﻨﮓ و‬

‫‪٦‬‬


‫ﺳﻌﻴﺪ ﺳﺎﻣﺎن‬

‫ﺗﺮﻳﻠﻮژي‬

‫ﺧﺎر و ﺧﺎﺷﺎك آن ﭼـﻪ ﻛـﺮد؟ ﺣـﺎل ﻳﻜـﻰ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﺮايﻣـﺎن ﺗﻮﺿـﻴﺢ دﻫـﺪ ﻛـﻪ ﭼـﺮا‬ ‫ﻛﺎر ﻓﺮﻫﺎد اﻳﻨﻬﻤﻪ ﻣﻬـﻢ ﺷـﺪ؟ ﺑﻌﻠـﻪ‪ ،‬درﺳـﺖ ﻓﻬﻤﻴﺪﻳـﺪ! اﮔـﺮ ﻓﺮﻫـﺎد واﻗﻌـﺎً ﻛـﻮه‬ ‫را ﻛﻨــﺪه ﺑــﻮد ﻛــﻪ ﻛــﺎرش اﻳﻨﻬﻤــﻪ ﻣﻬــﻢ ﻧﺒــﻮد‪ .‬اﻫﻤﻴ ـﺖ ﻣــﺴﺌﻠﻪ اﻳﻨﺠﺎﺳــﺖ ﻛــﻪ‬ ‫ﻓﺮﻫﺎد ﻛﺎري را ﻣـﻰﻛﻨـﺪ ﻛـﻪ »ﻧـﺸﺪﻧﻰ« اﺳـﺖ‪ .‬ﺣـﺎل ﻳـﺎد ﻣـﻰﮔﻴـﺮﻳﻢ ﻛـﻪ اوﻟـﻴﻦ‬ ‫ارزش ﻧﻴﺎﻛــﺎن ﻣــﺎ‪ ،‬زﻣﺎﻧﻴﻜــﻪ از ﺷــﻤﺎل ﺑــﻪ ﺟﻨــﻮب ﻣــﻰرﻓﺘﻨــﺪ اﻳــﻦ ﺑــﻮد ﻛــﻪ‬ ‫»ﻧـــﺸﺪﻧﻰ« را ﺑﺨﻮاﻫﻨـــﺪ و اﺳـــﻤﺶ را ﻫـــﻢ ﺑﮕﺬارﻧـــﺪ »ﺧﻮاﺳـــﺘﻦ«‪ .‬ﺑﻌـــﺪ ﻫـــﻢ‬ ‫ﺗﺒﻠﻴﻐــﺎت ﺑــﻪ راه ﺑﻴﺎﻧﺪازﻧــﺪ ﻛــﻪ‪» :‬ﻣــﺮدم ﭼــﻪ ﻧﺸــﺴﺘﻪاﻳــﺪ؟ ﺑﺮﺧﻴﺰﻳــﺪ! ﺑﻴﺎﺋﻴــﺪ‬ ‫اﻳﻤــﺎن ﺑﻴﺎورﻳ ـﺪ ﻛــﻪ ﺧﻮاﺳــﺘﻦ ﻛــﺬا ﻫﻤــﺎن ﺗﻮاﻧــﺴﺘﻦ اﺳــﺖ‪ «.‬ﻳﻌﻨــﻰ اول ﭼــﺸﻢ‬ ‫ﻛــﻮرت را ﺑــﺎز ﻣــﻰﻛﻨـﻴﻢ ﺑــﻪ ﺟﻤــﺎل ﻏﻴـﺮﻣﻤﻜﻦ! ﺑﻌــﺪ ﻫــﻢ ﺷـﻴﺮت ﻣــﻰﻛﻨـﻴﻢ ﻛــﻪ‬ ‫ﺑﭙــﺮي‪ ،‬و ﺧﻼﺻــﻪ »ﻏﻴــﺮﻣﻤﻜﻦ« را »ﻣﻤﻜــﻦ« ﻛﻨــﻰ‪ .‬ﻣﻨﻔﻌــﺖ اﻳــﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋــﻪ‬ ‫ﻋﻤﻠﻴــﺎت ﻫــﻢ ﺣﺘﻤ ـﺎً ﺑــﻪ ﺟﻴ ـﺐ اﻓــﺮادى ﻣــﻰرود؛ ﻣــﺎ ﻛــﻪ ﻧﻤــﻰﺷﻨﺎﺳــﻴﻢﺷــﺎن‪.‬‬ ‫ﻫﻤﺎنﻫﺎ ﻛـﻪ »ﺧﻮاﺳـﺘﻦ« را ﺑـﻪ ﻣـﺎ ﻧـﺸﺎن دادﻧـﺪ‪» ،‬ﺗﻮاﻧـﺴﺘﻦﺷـﺎن« ﺣﺘﻤـﺎً ﺑـﻪ راه‬ ‫اﺳﺖ‪.‬‬ ‫٭٭٭‬

‫ـ ﻛﻴﻪ در ﻣﻴﺰﻧﻪ؟‬ ‫ـ ﺧﺪا آﻣﺪه‪ .‬ﻣﻰﺧﻮاﻫﺪ ﺑﺎ ﺷﻤﺎ ﺻﺤﺒﺖ ﻛﻨﺪ‪.‬‬ ‫ـ ـ اي ﺑﺎﺑــﺎ‪ ،‬ﻣﮕ ـﻪ ﻣــﻦ ﻗﺎﺿــﻰاﻟﻘــﻀﺎت ﻫــﺴﺘﻢ ﻛــﻪ ﭘ ـﻴﺶ ﻣــﻦ آﻣــﺪه؟ ﻣــﻦ ﻫــﺰار‬ ‫دردﺳﺮ و ﮔﺮﻓﺘﺎري دارم‪ .‬ﺣﺎﻻ ﭼﻲ ﻣﻰﺧﻮاد؟‬ ‫ـ ﻣﻰﺧﻮاﻫﺪ ﺧﻮدش ﺑﺎ ﺷﻤﺎ ﺻﺤﺒﺖ ﻛﻨﺪ‪.‬‬ ‫ـ ﺧﻮب ﺑﻴﺎد ﺗﻮ!‬ ‫ـ ﺳﻼم!‬ ‫ـ ﻋﻠﻴﻚ ﺳﻼم‪ .‬ﺣﺎل ﺷﻤﺎ؟ ﺷﻤﺎ ﻛﻲ ﻫﺴﺘﻴﻦ؟‬

‫‪٧‬‬


‫ﺳﻌﻴﺪ ﺳﺎﻣﺎن‬

‫ﺗﺮﻳﻠﻮژي‬

‫ـ ﺧﺪا! آﻗﺎﺟﺎن!‬ ‫ـ ﺧﺪا؟ ﻣﮕﺮ ﺧـﺪا ﻫـﻢ اﺳـﻤﻪ؟ ﻣـﺜﻼً اﺳـﻢ ﺷـﻤﺎ ﻛـﻮرش‪ ،‬دارﻳـﻮش‪ ،‬اﺻـﻐﺮ و از‬ ‫اﻳﻦ ﺟﻮر ﭼﻴﺰا ﻧﻴﺴﺖ؟‬ ‫ـ ﻧﻪ! ﺧﺪا اﺳﻢ دﻳﮕﺮي ﻧﺪارد!‬ ‫ـ ﺧﻮب آﻗﺎي ﺧﺪا ﺑﺎ ﻣﻦ ﭼﻜﺎر داري؟‬ ‫ـــ واﷲ ﻣــﺎ آﻣــﺪهاﻳــﻢ از اوﺿــﺎع ﻫﻤــﺴﺎﻳﺔ ﺑﻐﻠــﻰ ﺷــﻤﺎ ﻛــﺴﺐ اﻃــﻼع ﻛﻨــﻴﻢ‪.‬‬ ‫ﻣــﻰﮔﻮﻳﻨــﺪ ﺧﻴﻠــﻰ ﭘــﺸﺖ ﺳــﺮ ﻣــﺎ ﺣــﺮف ﻣــﻰزﻧــﺪ‪ .‬از اول و آﺧــﺮ ﻣــﺎ ﻫــﻢ روي‬ ‫ﮔﺮدان ﻧﻴﺴﺖ‪.‬‬ ‫ـــ آﻗﺎﺟــﺎن‪ ،‬ﺷــﻤﺎ ﭼــﺮا ﺳــﺮوري ﻧﻤــﻰﻛﻨــﻲ و دﺳــﺖ از ﺳــﺮ اﻳــﻦ ﺑــﺪﺑﺨﺖ ﺑــﺮ‬ ‫ﻧﻤﻰداري‪ .‬اﻳﻦ ﺑﻴﭽـﺎره ﺷـﺎﻳﺪ از دﺳـﺖ ﺷـﻤﺎ ﻛﻤـﻰ دﻟﮕﻴـﺮ ﺷـﺪه‪ .‬اﮔـﺮ زﻳـﺎد ﺑـﻪ او‬ ‫ﺳــﺨﺖ ﻧﮕﻴــﺮي‪ ،‬آدم ﺑــﺪي ﻫــﻢ ﻧــﻴﺲ‪ .‬ﻣــﻦ ﺑﺎﺑــﺎي ﺟــﻮون ﻣــﺮگ ﺷــﺪهاش را‬ ‫ﻣـــﻰﺷـــﻨﺎﺧﺘﻢ‪ .‬ﺧﻮﻧـــﻮادﮔﻰ ﻳـــﻪ ﺧـــﻮرده ﻋﻮﺿـــﻰ از آب دراوﻣـــﺪن‪ .‬ﭼـــﺎﺋﻰ‬ ‫ﻣﻲﺧﻮرﻳﻦ؟‬ ‫ـ ﻧﻪ ﺟﺎﻧﻢ! ﻣﮕﺮ ﺧﺪا ﭼﺎى ﻣﻰﺧـﻮرد؟ ﺷـﻤﺎ ﻫـﻢ ﻣـﺎ را دﺳـﺖ ﻛـﻢ ﮔﺮﻓﺘـﻪاﻳـﺪ‪ .‬از‬ ‫اول ﻛﻪ آﻣﺪم ﺑﻪ ﺷﻤﺎ ﮔﻔﺘﻢ ﻛﻪ ﻣﻦ ﺧـﺪا ﻫـﺴﺘﻢ‪ ،‬ﺣـﺎﻻ ﻣـﻰﺧﻮاﻫﻴـﺪ ﺑـﻪ ﻣـﻦ ﭼـﺎى‬ ‫ﺑﺪﻫﻴﺪ؟‬ ‫ــ اﺣﻤــﺪ دﺳــﺖ از ﺳــﺮ اﻳــﻦ اﻻغ وردار! زﺑــﻮنﺑــﺴﺘﻪ ﻣــﻰﺧــﻮاد ﺑﭽــﺮه! ﻧﺎراﺣــﺖ‬ ‫ﻧــﺸﻴﻦ آﺧــﺪا! ﺳﺮوﺻــﺪاي ﺑﻨــﺪهزادهاس‪ .‬اﺳ ـﻤﺶ اﺣﻤــﺪه‪ .‬از ﺻــﺐ ﺗــﺎ ﺷــﺐ ﺑــﻪ‬ ‫ﻳﺎل و ﻛﻮﭘـﺎل و ﺳـﺮ و ﮔـﻮش اﻳـﻦ اﻻغ ور ﻣـﻲره‪ .‬ﺑﺮﮔـﺮدﻳﻢ ﺳـﺮ ﺣـﺮف ﺧﻮدﻣـﻮن‪.‬‬ ‫ﺣﺎﻻ ﺷـﻤﺎ از ﻛﺠـﺎ ﻓﻬﻤﻴـﺪﻳﻦ؟ ﻳﻌﻨـﻰ ﺣﺮﻓـﺎي اﻳـﻦ ﺧﺪاﻧـﺸﻨﺎس رو ﻛـﻲ ﺑـﻪ ﺷـﻤﺎ‬ ‫رﺳﻮﻧﺪه؟‬ ‫ـ ﻣﺎ ﻛﻪ ﻧﺸﻨﻴﺪه ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮدﻳﻢ‪ .‬اﻛﺒـﺮِ ﺑﻘـﺎل ﻣـﻰﮔﻔـﺖ ﻛـﻪ زﻳـﺎدي دارد ﭘـﺸﺖ ﺳـﺮ‬ ‫ﻣﺎ ﺣﺮف ﻣﻰزﻧﺪ‪.‬‬ ‫ـ اﻛﺒﺮ ﺷﻤﺎ رو ﻣﻲﺷﻨﺎﺳﻪ؟‬

‫‪٨‬‬


‫ﺳﻌﻴﺪ ﺳﺎﻣﺎن‬

‫ﺗﺮﻳﻠﻮژي‬

‫ـ ﻣﻌﻠﻮﻣﻪ! اﻛﺒﺮ را از ﺑﭽﮕﻰﻫﺎﻳﺶ ﻣﻰﺷﻨﺎﺳﻴﻢ‪ .‬آدم ﺑﺎ ﺧﺪاﺋﻰ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ـ ﭘﺲ ﺧﺒﺮﭼﻴﻨﻰ ﻫﻢ ﻣﻰﻛﻨﻪ؟‬ ‫ـ ﻧﻪ ﺣﻀﺮت آﻗﺎ! ﺧﺒﺮﭼﻴﻨﻰ ﭼﻴﺴﺖ؟ ﺑﻪ ﺗﻜﻠﻴﻒ ﻋﻤﻞ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪.‬‬ ‫ـ ﺣـﺎﻻ ﺷـﻤﺎ ﭼـﺮا اﻳـﻦ ﻫﻤـﺴﺎﻳﺔ ﺑﻴﭽـﺎرة ﻣـﺎ را اﻳﻨﻘـﺪر ﺟـﻮن ﺑـﻪ ﺳـﺮ ﻣـﻰﻛﻨـﻴﻦ؟‬ ‫ﻣﮕــﻪ ﺑﺎﻫــﺎش ﭘﺪرﻛــﺸﺘﮕﻲ دارﻳــﻦ؟ ﺑــﺬارﻳﻦ ﺑﮕــﻪ! از ﺧــﺪاﺋﻰ ﺷــﻤﺎ ﻛــﻪ ﻛــﻢ‬ ‫ﻧﻤﻲﺷﻪ‪.‬‬ ‫ـ ـ ﻋﺠــﺐ ﻣــﺮدك اﺑﻠﻬــﻲ ﻫــﺴﺘﻰ ﻫــﺎ! ﻣــﻦ ﺧــﺪا ﻫــﺴﺘﻢ! ﻳﻜــﺴﺎﻋﺖ اﺳــﺖ دارم‬ ‫ﺗﻜــﺮار ﻣــﻰﻛــﻨﻢ‪ ،‬دﻳﮕــﺮ دﻫـﺎﻧﻢ ﻛــﻒ ﻛــﺮده‪ .‬ﺷـﻴﻄﺎن را ﻣــﻰﻓﺮﺳــﺘﻢ ﺳــﺮاﻏﺖ ﻫــﺎ‪.‬‬ ‫ﺟﻮان ﻣﺮﮔﺖ ﻣﻲﻛﻨﻢ ﻫـﺎ‪ ،‬ﻣـﻰدﻫـﻢ ﺗـﺮا دم ﺷﻤـﺸﻴﺮ ﻳﺰﻳـﺪ و ﻣﻌﺎوﻳـﻪ ﺗـﺎ ﺣﺎﻟـﺖ را‬ ‫ﺟــﺎ ﺑﻴﺎورﻧ ـﺪ‪ .‬ﭘﺎﻫﺎﻳــﺖ را ﺟﻤــﻊ ﻛــﻦ! ﻣــﺆدب ﺑﻨــﺸﻴﻦ! ﻣﮕــﺮ اﻳﻨﺠــﺎ ﻗﻬــﻮهﺧﺎﻧــﻪ‬ ‫اﺳــﺖ‪ ،‬ﻣﮕــﺮ ﻣــﻦ ﻣــﻰﺗــﻮاﻧﻢ ﻛﻮﺗــﺎه ﺑﻴ ـﺎﻳﻢ؟ ﻣــﻦ اﮔــﺮ ﻛﻮﺗــﺎه ﻣــﻰآﻣــﺪم ﻛــﻪ ﺧــﺪا‬ ‫ﻧﻤﻰﺷﺪم‪ .‬آﻫﺎي اﺣﻤﺪ! ﺑﺮاي ﭘﺪرت ﭼﺎي ﺑﻴﺎور‪.‬‬ ‫در اﺗﺎق ﺑﺎز ﻣـﻰﺷـﻮد‪ .‬اﺣﻤـﺪ ﺑـﺎ ﻳـﻚ ﺗﻨﺒـﺎنِ ﭼـﺮك و ژﻧـﺪه در درﮔـﺎﻫﻰ اﻳـﺴﺘﺎده‪،‬‬ ‫اﻓﺴﺎر ﻳﻚ اﻻغ را ﻫﻢ در دﺳﺖ دارد‪ .‬ﺑﺎ ﺻﺪاﺋﻰ دورﮔﻪ ﻣﻲﮔﻮﻳﺪ‪:‬‬ ‫ـ ﭼﻴﻪ؟ ﭼﻰ ﻣﻴﮕﻰ؟‬ ‫ـ ﮔﻔﺘﻢ ﺑﺮاي ﭘﺪرت ﭼﺎى ﺑﻴﺎور‪.‬‬ ‫ـ ﺑﺎﺑﺎم اﮔﻪ ﭼﺎﺋﻰ ﺑﺨﻮاد ﺧﻮدش ﻣﻲﮔﻪ‪ .‬اﺻﻼً ﺗﻮ ﻛﻰ ﻫﺴﺘﻰ؟‬ ‫ﭘــﺪر اﺣﻤــﺪ ﺻــﺪا در ﮔﻠــﻮياش ﺧﻔــﻪ ﺷــﺪه؛ زﺑــﺎﻧﺶ ﺑﻨــﺪ آﻣــﺪه و از ﺟــﻼل و‬ ‫ﺟﺒــﺮوت ﺧــﺪاﺋﻰ ﭼــﺸﻤﺎﻧﺶ وق زده‪ .‬ﻣﮕــﺮ ﻣــﻰﺷــﻮد آدم‪ ،‬ﻳﻌﻨــﻰ ﺑﺒﺨــﺸﻴﺪ‬ ‫»ﺧــﺪا«‪ ،‬ﺑﻴﺎﻳ ـﺪ ﺑــﻪ ﺧﺎﻧ ـﺔ ﻣــﺮدم و دﺳــﺘﻮر ﻫــﻢ ﺑﺪﻫــﺪ؟ آﺧــﺮ ﺻــﺎﺣﺐ ﺧﺎﻧــﻪاي‬ ‫ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ‪ ،‬ﻣﻴﻬﻤﺎﻧﻰ ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ! آﻗﺎي ﺧﺪا ﺑﺎ ﻋﺼﺒﺎﻧﻴﺖ ﺑﻪ اﺣﻤﺪ ﺗﺸﺮ ﻣﻲزﻧﺪ‪:‬‬ ‫ـ ﺗﻮي دﻫﻨﺖ ﻣﻰزﻧﻢ ﻛﻪ ﺣﺮف زدن ﻳﺎد ﺑﮕﻴﺮي ﻫﺎ‪.‬‬

‫‪٩‬‬


‫ﺳﻌﻴﺪ ﺳﺎﻣﺎن‬

‫ﺗﺮﻳﻠﻮژي‬

‫اﻻغِ اﺣﻤــﺪ ﻧﻴﻤــﻰ از ﺑــﺪﻧﺶ را از ﻻي در آورده ﺗــﻮي اﺗــﺎق‪ ،‬و ﻣﺜــﻞ ﺑــﺰ ﻫــﻲ‬ ‫ﺳــﺮش را ﺗﻜــﺎن ﺗﻜــﺎن ﻣــﻰدﻫــﺪ‪ ،‬ﭘــﻮزهاش را ﺑ ـﻪ ﺣﺎﻟــﺖ ﺗﻬﺪﻳ ـﺪآﻣﻴﺰ از ﻫــﻢ ﺑــﺎز‬ ‫ﻛﺮده‪ ،‬ﻣﺜﻞ اﻳﻨﻜﻪ زﺑﺎنﻣﺎن ﻻل ﻗﺼﺪ دارد ﺑﻪ »آﻗﺎيﺧﺪا« دﻫﻦﻛﺠﻰ ﻛﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﭘﺪر اﺣﻤﺪ ﺑﺎ دﺳﺘﭙﺎﭼﮕﻲ رﺷﺘﺔ ﻛﻼم را ﺑﻪ دﺳﺖ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻰﮔﻮﻳﺪ‪:‬‬ ‫ــ اﺣﻤــﺪم ﺣــﺮف ﺷــﻤﺎ رو ﮔــﻮش ﻣــﻲﻛﻨــﻪ‪ .‬اﺣﻤــﺪﺟﻮن! ﻣــﺮگ اون ﺗﻨﺒـﻮن ﮔُـﻞ‬ ‫ﻣ‪‬ﮕﻠﻰت‪ ،‬ﺑﺮاي ﺑﺎﺑﺎﺟﻮن ﻳﻪ ﭼﺎﺋﻰ ﺑﻴﺎر‪ .‬ﻛﺎرو ﺗﻤﻮم ﻛﻦ‪ ،‬ﻋﺰﻳﺰ!‬ ‫ﺣــﺎﻻ آﻗــﺎي ﺧــﺪا ﺧﻴﻠــﻰ راﺿــﻰ اﺳــﺖ‪ .‬ﻟﺒﺨﻨــﺪ روي ﻟــﺐﻫــﺎﻳﺶ ﻣــﻰرﻗــﺼﺪ‪.‬‬ ‫ﭼﻬﺮهاش ﻧـﻮراﻧﻰ ﺷـﺪه‪ .‬از اول ﻫـﻢ ﻣـﻰداﻧـﺴﺖ ﻛـﻪ ﺟـﺎي ﺧـﻮﺑﻰ آﻣـﺪه‪ .‬دﺳـﺖ‬ ‫ﻣــﻰﺑــﺮد و ﻳ ـﻚ آﺟــﺮ از ﻛــﻒ اﺗــﺎق ﻛﻨــﺪه و آﻧــﺮا ﻣﺤﻜــﻢ ﻣــﻰزﻧــﺪ ﺗــﻮي ﺳــﺮ اﻻغ‪.‬‬ ‫ﺑﻴﭽﺎره‪ ،‬ﺣﻴﻮان زﺑﺎن ﺑﺴﺘﻪ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﺧـﺸﻢ اﻟﻬـﻲ ﮔﺮﻓﺘـﺎر ﺷـﺪه ﺷـﺮوع ﻣـﻰﻛﻨـﺪ ﺑـﻪ‬ ‫ﻋﺮﻋﺮ‪ .‬اﺣﻤﺪ ﻫﻢ ﻣﺤﻜﻢ ﺑﺎ ﻟﮕﺪ ﻣﻰزﻧـﺪ ﺗـﻮي ﺗﺨـﻢ »آﻗـﺎيﺧـﺪا«‪ .‬آﻗـﺎي ﺧـﺪا ﻫـﻢ‬ ‫ﻋﻜــﺲاﻟﻌﻤــﻞ ﺷــﺪﻳﺪي ﻧــﺸﺎن داده‪ ،‬و ﻣﺜــﻞ ﺟﻬــﺎن ﭘﻬﻠــﻮان ﻣــﻰرود زﻳ ـﺮ دو ﺧــﻢ‬ ‫اﻻغ‪ .‬ﺣﻴﻮان ﺷﺮوع ﻣﻰﻛﻨﺪ ﺑـﻪ ﻋﺮﻋـﺮ و دﺳـﺖ و ﭘـﺎ زدن‪ ،‬وﻟـﻰ دﻳﮕـﺮ دﻳـﺮ ﺷـﺪه‪.‬‬ ‫ﻳﺪ اﻟﻬﻰ اﻻغ را ﺑﺎﻻ ﺑﺮده و ﻣﺤﻜﻢ روي ﺳﻨﮓ ﻓﺮش ﺣﻴﺎط ﻣﻲﻛﻮﺑﺪ‪.‬‬ ‫اﺣﻤــﺪ ﻏــﺼﻪ ﻣــﻰﺧــﻮرد‪ .‬ﺑﺎﺑﺎﺟــﺎناش ﭼــﺎى ﻣــﻰﺧــﻮرد‪ .‬اﻻغ ﻋﺮﻋــﺮ ﻣــﻰﻛﻨــﺪ‪.‬‬ ‫»آﻗــﺎيﺧــﺪا« ﻫــﻢ ﺑﺮﺧﺎﺳــﺘﻪ‪ ،‬ﺧــﺪاﺣﺎﻓﻈﻰ ﻣــﻰﻛﻨــﺪ و ﻛﻠــﻮن در را ﻣﺤﻜــﻢ‬ ‫ﻣﻰاﻧﺪازد ﻛﻪ »ﺧﺪاﺋﻰ ﻧﺎﻛﺮده« دزد ﻧﻴﺎﻳﺪ ﭘﺎﻻن اﻻغ را ﺑﺪزدد‪.‬‬ ‫٭٭٭‬

‫‪١٠‬‬


‫ﺳﻌﻴﺪ ﺳﺎﻣﺎن‬

‫ﺗﺮﻳﻠﻮژي‬

‫ﻧﻴﺎﻛﺎن ﻣﺎ ﺑﺎ ﻫﻤﻴﻦ آﺛـﺎر ﻗﻠﻤـﻰ و زﺑـﺎﻧﻰ از ﺷـﻤﺎل راه اﻓﺘﺎدﻧـﺪ و رﻓﺘﻨـﺪ ﺑـﻪ ﺟﻨـﻮب‪.‬‬ ‫وﻗﺘﻰ رﺳـﻴﺪﻧﺪ ﺑـﻪ ﻣﺤﻠـﻲ ﻛـﻪ اﻣـﺮوز ﻧـﺎﻣﺶ را ﮔﺬاﺷـﺘﻪاﻳـﻢ ﺗﻬـﺮان‪ ،‬ﻣـﺪﺗﻰ ﺗﺄﻣـﻞ‬ ‫ﻛﺮدﻧــﺪ‪ .‬ﻣــﻰداﻧﻴــﺪ آن روز و روزﮔــﺎر ﻫــﻮا ﺧﻴﻠــﻰ ﺻــﺎف و روﺷــﻦ ﺑــﻮد و از دور‬ ‫ﻣﻰﺗﻮاﻧـﺴﺘﻨﺪ ﻗﻠـﺔ دﻣﺎوﻧـﺪ را ﺑﺒﻴﻨﻨـﺪ‪ .‬اوﻟـﻴﻦ ﻧﻴـﺎي ﻣـﺎ اﻳﺮاﻧﻴـﺎن ﺗـﺎ ﻗﻠـﺔ دﻣﺎوﻧـﺪ را‬ ‫دﻳﺪ‪ ،‬اﻳـﺴﺘﺎد و ﻓﺮﻳـﺎد زد‪» :‬ﺧـﺪا!« ﺑﻘﻴـﻪ ﻫـﻢ ﮔﻔﺘﻨـﺪ‪ » :‬ﺣـﻖ داري!« ﺑـﻪ ﻫﻤـﻴﻦ‬ ‫دﻟﻴ ـﻞ ﺳــﺎلﻫــﺎي ﺳــﺎل در ﻛﻨــﺎر دﻣﺎوﻧــﺪ ﺷــﻬﺮ و ﺷــﻬﺮك‪ ،‬و آب و آﺑــﺎدي‪ ،‬در و‬ ‫دار ﺳــﺎﺧﺘﻨﺪ‪ .‬در ﺑــﺮاي ورود و دار ﺑــﺮاي ﺧــﺮوج! ﭼﻮﭘــﺎنﻫــﺎ ﻣــﻰرﻓﺘﻨــﺪ روي‬ ‫ﺳﻠــﺴﻠﻪ ﺟﺒــﺎل اﻻغ ﺳــﻮاري ﻣــﻰﻛﺮدﻧــﺪ‪ .‬ﺷــﺐﻫــﺎ ﻫــﻢ ﻣﺎدرﻫــﺎ ﺑﭽــﻪﻫــﺎ را از ﺧــﺪا‬ ‫ﻣﻰﺗﺮﺳﺎﻧﺪﻧﺪ‪ ،‬ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳـﺖ ﺑﻴﺎﻳـﺪ و دﻋـﻮايﺷـﺎن ﻛﻨـﺪ‪ .‬ﻫﻤـﻪ ﭼﻴـﺰ ﺑـﻪ ﺧـﻮﺑﻰ‬ ‫و ﺧﻮﺷــﻰ ﻣــﻰﮔﺬﺷــﺖ‪ ،‬ﺗــﺎ اﻳﻨﻜــﻪ ﻳــﻚ روز دﻧﻴــﺎ ﻛــﻦﻓﻴﻜــﻮن ﺷــﺪ‪ ،‬ﺟﻬــﺎن‬ ‫دﺳﺘﺨﻮش ﺗﻐﻴﻴﺮ و ﺗﺤﻮل ﻋﺠﻴﺒﻰ ﺷﺪه ﺑﻮد‪ .‬در ﺷﻬﺮ وﻟﻮﻟﻪ اﻓﺘﺎد ﻛﻪ‪:‬‬ ‫ـ ﻣﺮدم ﭼﻪ ﻧﺸﺴﺘﻪاﻳﺪ! ﻳﻚ ﺧﺪاي دﻳﮕﺮ آﻣﺪه‪.‬‬ ‫ﻣــﺮدم ﺑــﺎور ﻧﻤــﻰﻛﺮدﻧــﺪ‪» .‬ﺧــﺪاي دﻳﮕــﺮ ﻳﻌﻨــﻰ ﭼــﻪ؟ ﺧــﺪا ﻫﻤ ـﻴﻦ ﻛــﻮه ﺳــﻔﻴﺪ‬ ‫ﺑﻠﻨﺪه‪ «.‬ﻫﻤﻪ ﻧﺎراﺣﺖ و ﻧﮕـﺮان ﺷـﺪه ﺑﻮدﻧـﺪ‪ .‬ﺑـﺎ ﺧـﻮد ﻣـﻰﮔﻔﺘﻨـﺪ‪» :‬اﮔـﻪ ﺧـﺪا دو‬ ‫ﺗــﺎ ﺑــﺸﻪ‪ ،‬ﭼﻜــﺎر ﻛﻨــﻴﻢ؟« ﭘــﺲ ﻫﻤﮕــﻲ ﺟﻤــﻊ ﺷــﺪﻧﺪ و رﻓﺘﻨــﺪ دم در ﺧﺎﻧــﺔ‬ ‫ﻗﺎﺿـﻰاﻟﻘــﻀﺎت ﻛــﻪ او را ﻣــﺮدي ﺑﺎﺧـﺪا ﻣـﻰﺷــﻨﺎﺧﺘﻨﺪ و ﻫﻤــﻪ ﻣــﻰداﻧــﺴﺘﻨﺪ ﻛـﻪ در‬ ‫ﺗﻤــﺎم ﻋﻤــﺮ دﺳــﺖ از ﭘــﺎ ﺧﻄــﺎ ﻧﻜــﺮده‪ .‬ﻗﺎﺿــﻰاﻟﻘــﻀﺎت ﻛــﻪ از ﻃﺮﻳ ـﻖ ﻋﻮاﻣــﻞ و‬ ‫ﺟﺎﺳﻮﺳﺎناش ﻗـﺒﻼً در ﺟﺮﻳـﺎن اﻣـﺮ ﻗـﺮار ﮔﺮﻓﺘـﻪ ﺑـﻮد‪ ،‬ﭘـﺲ از ﺳـﺎﻋﺖﻫـﺎ دﺳـﺖ و‬ ‫ﭘﺎ زدن در درﻳﺎي ﺗﻔﻜﺮ ﺑﺎ ﺧﻮد ﻣﻰﮔﻮﻳﺪ‪:‬‬ ‫ـ ﺣﺎل ﻛﻪ »ﻃـﺮف« آﻣـﺪه‪ ،‬اﻣﻜـﺎن دارد ﻛﺎﺳـﻪ و ﻛـﻮزة »ﻃـﺮف‪ ‬اوﻟـﻰ« را ﺑـﺸﻜﻨﺪ‪،‬‬ ‫ﭼﻪ ﺑﺴﺎ ﻛﻪ ﺑﺴﺎط ﻗﻀﺎوت ﻣﺎ ﻫﻢ درﻫﻢ رﻳﺰد‪.‬‬

‫‪١١‬‬


‫ﺳﻌﻴﺪ ﺳﺎﻣﺎن‬

‫ﺗﺮﻳﻠﻮژي‬

‫از ﺷﻤﺎ ﭼﻪ ﭘﻨﻬﺎن‪ ،‬ﻗﺎﺿـﻰاﻟﻘـﻀﺎت ﻫـﺮ روز از ﻛـﺴﺒﻪ و ﺑﻘـﺎل و ﻗـﺼﺎب ﻣﺤﻠـﻪ ﻛﻠـﻰ‬ ‫ﺣﻖ ﺣـﺴﺎب ﻣـﻰﮔﺮﻓـﺖ ﺗـﺎ ﻧـﺰد »ﺧـﺪا ﺳـﻔﻴﺪه« از آنﻫـﺎ ﺗﻌﺮﻳـﻒ و ﺗﻤﺠﻴـﺪ ﻛﻨـﺪ‪.‬‬ ‫ﺣــﺎل ﻛــﻪ »ﻃــﺮف‪ ‬ﺟﺪﻳــﺪ« آﻣــﺪه ﭼﻜــﺎر ﺑﺎﻳــﺪ ﻛــﺮد؟ ﻗﺎﺿــﻲ ﭼــﺎره را در اﻳــﻦ‬ ‫ﻣــﻰﺑﻴﻨــﺪ ﻛــﻪ ﺧــﻮدش ﺑــﺮود ﺑــﻪ دﻳـﺪار اﻳـﻦ ﭘﺪﻳـﺪة ﺟﺪﻳـﺪ و ﺗــﺎ ﻓﺮﺻــﺖ از دﺳــﺖ‬ ‫ﻧﺮﻓﺘﻪ ﭼـﺎرهاي ﺑﻴﻨﺪﻳـﺸﺪ‪ .‬ﭘـﺲ اﻻغِ او را ﭘـﺎﻻن ﻣـﻰﻛﻨﻨـﺪ و ﻗﺎﺿـﻰاﻟﻘـﻀﺎت ﺳـﻮار‬ ‫ﺑﺮ اﻻغ راه ﻣﻰاﻓﺘـﺎد ﺗـﺎ ﺑﺮﺳـﺪ ﺑـﻪ »ﺧـﺪاي دوم«‪ .‬رﻓﺘـﻪ رﻓﺘـﻪ‪ ،‬ﻣـﺮدم ﺑـﻪ دم اﻻغ‬ ‫ﻗﺎﺿــﻰاﻟﻘــﻀﺎت وﺻــﻞ ﻣــﻰﺷــﻮﻧﺪ‪ .‬ﺟﻤﻌﻴـﺖ ﺣــﻮاﻟﻰ ﺧﺎﻧ ـﺔ »ﻃــﺮف ﺟﺪﻳــﺪ« آﻧﻘــﺪر‬ ‫زﻳﺎد ﺷﺪه ﻛﻪ ﺣﺘﻰ ﻳـﻚ ﻣﻮﺗـﻮر زﻧﺒـﻮري ﻫـﻢ ﻧﻤـﻰﺗﻮاﻧـﺪ از ﻻي ﻣـﺮدم ﻋﺒـﻮر ﻛﻨـﺪ‪.‬‬ ‫ﻣــﺮدم ﻳﻜﭙﺎرﭼــﻪ‪ ،‬ﻫﻤﭽــﻮن ﻳــﻚ ﺻــﺨﺮه اﻃــﺮاف ﺧﺎﻧــﻪ را ﮔﺮﻓﺘــﻪاﻧــﺪ‪ .‬ﺣ ـﻴﻦ اﻻغ‬ ‫ﺳﻮاري‪ ،‬ﻗﺎﺿﻰاﻟﻘﻀﺎت ﺑﻪ اﻳﻦ ﻓﻜـﺮ ﻣـﻰاﻓﺘـﺪ ﻛـﻪ ﺑﻬﺘـﺮ اﺳـﺖ اول ﻧﻄـﻖ ﻏﺮاﺋـﻲ دم‬ ‫در ﺧﺎﻧﻪ اﻳﺮاد ﻛﻨﺪ‪ ،‬ﺗـﺎ ﺟـﺎ ﭘـﺎي ﻣﺤﻜﻤـﻰ ﺑـﺮاي ﺧـﻮدش درﺳـﺖ ﻛـﺮده ﺑﺎﺷـﺪ‪ .‬از‬ ‫ﻫﻤ ـﻴﻦ رو وﻗﺘــﻰ ﺻــﻔﻮف در ﻫــﻢ ﻓــﺸﺮدة ﻣــﺮدم را ﻣــﻲﺷــﻜﺎﻓﺪ و ﻣــﻰرﺳ ـﺪ دم در‬ ‫ﺧﺎﻧﺔ »ﺧـﺪاي دوم« ﻣﺜـﻞ ﻗﺮﻗـﻰ از روي ﮔـﺮدة اﻻغ ﭘـﺎﺋﻴﻦ ﭘﺮﻳـﺪه و ﺟﻔـﺖ ﭘـﺎ ﻣـﻲ‬ ‫زﻧﺪ روي ﺳﻜﻮ! وﻗﺘـﻲ از اﺳـﺘﺤﻜﺎم ﺳـﻜﻮ اﻃﻤﻴﻨـﺎن ﺣﺎﺻـﻞ ﻛـﺮد‪ ،‬روي ﺑـﻪ ﻣـﺮدم‬ ‫ﻛﺮده و ﺑﺎ ﺗﺒﺨﺘﺮ ﻣﻰﮔﻮﻳﺪ‪:‬‬ ‫ـ ـ ﻣــﺮدم ﺷــﻬﺮ! ﻣــﺎ در اﻳﻨﺠــﺎ ﺟﻤــﻊ ﺷــﺪهاﻳ ـﻢ ﺗــﺎ از راز ﺑﺰرﮔــﻰ ﭘــﺮده ﺑــﺮدارﻳﻢ‪.‬‬ ‫ﺳﻜﻮت را رﻋﺎﻳﺖ ﻛﻨﻴﺪ!‬ ‫ﻫﻤﻪ ﺳﺎﻛﺖ ﺷﺪه ﭼﺸﻢ ﺑﻪ دﻫﺎن ﻗﺎﺿـﻲ دوﺧﺘـﻪاﻧـﺪ‪ ،‬وﻟـﻲ ﻗﺎﺿـﻲاﻟﻘـﻀﺎت ﻫـﺮ ﭼـﻪ‬ ‫ﻓﻜﺮ ﻣﻰﻛﻨﺪ ﺣﺮف ﺟﺪﻳﺪي ﺑـﺮاي ﮔﻔـﺘﻦ ﻧﻤـﻲﻳﺎﺑـﺪ‪ ،‬و ﺳـﺮاﻓﻜﻨﺪه از ﺳـﻜﻮ ﺑـﻪ زﻳـﺮ‬ ‫ﻣﻲآﻳﺪ‪ .‬اﻻغ ﻗﺎﺿـﻰ ﺑـﺎ ﻣـﺸﺎﻫﺪة اﻳـﻦ اوﺿـﺎع ﻣـﻰزﻧـﺪ زﻳـﺮ ﺧﻨـﺪه‪ ،‬وﻟـﻰ ﭼﻴـﺰي‬ ‫ﻧﻤــﻰﮔﻮﻳــﺪ‪ .‬ﻣــﻰداﻧﻴــﺪ! اﻻغ ﻫــﻢ آدم اﺳــﺖ‪ ،‬ﭼﻴــﺰ ﺳــﺮش ﻣــﻰﺷــﻮد‪ ،‬ادب و‬ ‫ﺗﺮﺑﻴﺖ دارد‪ .‬در ﺿـﻤﻦ اﮔـﺮ »ﺧـﺪاي دوم« ﺧـﺮي ﻻزم داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ‪ ،‬ﺣﺘﻤـﺎً ﺧـﺮ‬ ‫ﻗﺎﺿﻰاﻟﻘﻀﺎت را ﺳﻮار ﻣـﻲﺷـﻮد و ﻧـﺎن ﺧـﺮ از اﻳـﻦ رﻫﮕـﺬر در روﻏـﻦ اﻟﻬـﻲ ﺧﻮاﻫـﺪ‬

‫‪١٢‬‬


‫ﺳﻌﻴﺪ ﺳﺎﻣﺎن‬

‫ﺗﺮﻳﻠﻮژي‬

‫اﻓﺘﺎد‪ .‬ﺧﺮ اﻧﺴﺎنِ ﻣﺘﻔﻜـﺮي اﺳـﺖ و ﻫﻤﻴـﺸﻪ ﭘﻴـﺮو اﻳـﻦ ﻣﻜﺘـﺐ ﺑـﻮده ﻛـﻪ‪» :‬ﺑﻬﺘـﺮ‬ ‫اﺳﺖ ﺑـﺎ آﻳﻨـﺪﮔﺎن و ﭘﻴـﺸﻴﻨﻴﺎن ﻃـﻮري رﻓﺘـﺎر ﻛـﺮد ﻛـﻪ ﭘـﻞﻫـﺎي ﺳـﺮ راه و ﭘـﺸﺖ‬ ‫ﺳﺮ و دﺳـﺖ ﭼـﭗ و دﺳـﺖ راﺳـﺖ ﺧـﺮاب ﻧـﺸﻮد‪ «.‬دﻧﻴـﺎ را ﭼـﻪ دﻳﺪﻳـﺪ؟! ﺷـﺎﻳﺪ‬ ‫روزي اﻳﻦ ﺧﺮ ﻫﻢ ﺑﺮاي ﺧﻮد ﺧﺪا ﺷـﻮد‪ .‬ﻣﮕـﺮ ﺧـﺮ ﺧـﺪا ﻧﻤـﻰﺷـﻮد؟ ﺧـﺮِ ﺑﻴﭽـﺎره‬ ‫ﺧــﻮدش از ﻛﺘﺎﺑﻔﺮوﺷــﻲﻫــﺎي روﺑــﺮوي داﻧــﺸﮕﺎه ﺗﻬــﺮان ﻛﺘــﺎبﻫــﺎﺋﻲ اﺑﺘﻴــﺎع ﻛ ـﺮده‬ ‫ﺑﻮد ﻛـﻪ ﺑـﻪ وﺟـﻮد ﺑﻌـﻀﻰ ﻣﻠـﻞ ﮔـﺎوﭘﺮﺳـﺖ در ﺟﻬـﺎن اﺷـﺎره داﺷـﺘﻨﺪ‪ .‬ﭘـﺲ ﭼـﻪ‬ ‫دﻟﻴــﻞ داﺷــﺖ ﻛــﻪ ﺑﻌــﻀﻲ ﻣﻠــﻞ ﺧﺮﭘﺮﺳــﺖ ﻧﺒﺎﺷــﻨﺪ؟ ﻣﻠــﺖﻫــﺎ ﺧﻴﻠــﻰ ﺧــﻮب‬ ‫ﻣــﻰﺗﻮاﻧــﺴﺘﻨﺪ ﺧــﺮ ﻫــﻢ ﺑﭙﺮﺳــﺘﻨﺪ‪ .‬ﻣﮕـﺮ ﺧــﺮ و ﮔــﺎو ﺗﻔــﺎوﺗﻲ دارﻧــﺪ؟ در ﺛــﺎﻧﻰ‪ ،‬از‬ ‫ﻛﺠﺎ ﻣﻌﻠﻮم ﻛـﻪ اﮔـﺮ ﺟﻨﮕـﻰ ﻣﻴـﺎن ﻃﺮﻓـﺪاران دو ﺧـﺪا ﭘـﻴﺶ ﺑﻴﺎﻳـﺪ ﺧﺮﭘﺮﺳـﺘﺎن در‬ ‫آن ﭘﻴﺮوز ﻧﺸﻮﻧﺪ؟ ﺑـﻪ دﻟﻴـﻞ ﻫﻤـﻴﻦ ﻣﻼﺣﻈـﺎت ﺑـﻮد ﻛـﻪ ﺧـﺮ ﺑﻴﭽـﺎره ﺳـﻌﻰ ﻛـﺮد‬ ‫ﻛﻤﻰ ﺳﻴﺎﺳﺖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬و ﻣﺜﻞ دﻳﮕـﺮ ﻧﻴﺎﻛـﺎن ﻣـﺎ ﮔـﺰ ﻧﻜـﺮده ﺟـﺮ ﻧﺪﻫـﺪ‪ .‬ﻫـﺮ‬ ‫ﭼﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺧـﺮ ﻫـﻢ آدم اﺳـﺖ و ﺳﻴﺎﺳـﺖ و ﻛﻴﺎﺳـﺖ دارد‪ ،‬از اﻳﻨـﺮو ﺧـﺮ ﺑـﺎ ﻓﺮاﺳـﺖ‬ ‫ﻣﺎ ﺳﻜﻮت اﺧﺘﻴﺎر ﻛﺮد‪.‬‬ ‫ﻗﺎﺿﻰاﻟﻘﻀﺎت ﭘـﺲ از اﻳـﺮاد ﺳـﺨﻨﺮاﻧﻲ ﻣﻬـﻢ ﺧـﻮد ﻛﻮﺑـﺔ در را ﮔﺮﻓﺘـﻪ و ﻣﺤﻜـﻢ ﺑـﻪ‬ ‫در ﻣــﻰﻛﻮﺑــﺪ‪ .‬ﺳــﻜﻮت ﻛﺎﻣــﻞ ﺑــﺮ ﺷــﻬﺮ ﺳــﺎﻳﻪ اﻓﻜﻨــﺪه‪ ،‬ﻓﻘــﻂ ﺻــﺪاي ﻛﻮﺑــﻪﻫــﺎي‬ ‫اوﺳــﺖ ﻛــﻪ ﺗﻤــﺎﻣﻰ ﻛﻮﭼــﻪﻫــﺎ و ﺧﻴﺎﺑــﺎنﻫــﺎي ﺷــﻬﺮِ ﻧﻴﺎﻛــﺎن ﻣــﺎ را ﺑــﻪ ﻟــﺮزه در‬ ‫ﻣــﻰآورد‪ .‬ﻣﮕــﺴﻰ ﻛــﻪ روي ﮔــﻮش ﺧــﺮ ﻧﺸــﺴﺘﻪ ﺑــﻮد‪ ،‬ﺑــﺎ ﺗﻘﻠﻴــﺪ از ﻛﻮﺑــﻪ ﺧــﻮد را‬ ‫ﻣﺤﻜﻢ ﺑﻪ در ﺧﺎﻧﻪ ﻣـﻰزﻧـﺪ‪ ،‬اﻳـﻦ ﺣـﺸﺮة ﻧـﺎﭼﻴﺰ ﻫـﻢ ﻛﻨﺠﻜـﺎو ﺷـﺪه و ﻣـﻲﺧﻮاﻫـﺪ‬ ‫ﻫﺮ ﭼـﻪ زودﺗـﺮ از اﻳـﻦ راز ﺑـﺰرگ ﭘـﺮده ﺑـﺮدارد‪ .‬وﻟـﻰ از درون ﺧﺎﻧـﻪ ﻫـﻴﭻ ﺻـﺪاﺋﻰ‬ ‫ﺑـﻪ ﮔــﻮش ﻧﻤــﻲرﺳــﺪ‪ .‬ﺑـﺎز ﻫــﻢ در ﻣــﻰزﻧﻨــﺪ‪ ،‬وﻟـﻰ ﭘﺎﺳــﺦ ﻫﻤــﺎن ﺳــﻜﻮت اﺳــﺖ‪.‬‬ ‫ﺳــﻜﻮت ﻣﺜــﻞ ﻳــﻚ ﻣﻠﺤﻔــﺔ ﻧــﺎﻣﺮﺋﻰ ﺗﻤــﺎم ﺷــﻬﺮ را ﭘﻮﺷــﺎﻧﺪه‪ .‬ﺳــﺎﻋﺎﺗﻲ ﺳــﭙﺮي‬ ‫ﻣﻰﺷﻮد‪ ،‬ﻛﺴﺒﻪ ﺑﻪ ﺳﺮﻛﺎرﺷﺎن ﺑﺮﮔـﺸﺘﻪاﻧـﺪ و ﺣـﻮاﻟﻰ ﺧﺎﻧـﻪ ﻛـﻢ ﻛـﻢ ﺧﻠـﻮت ﺷـﺪه‪.‬‬ ‫ﻫــﺮ از ﮔــﺎﻫﻰ ﭼﻨــﺪ ﺑﭽــﺔ ﺑــﺎزﻳﮕﻮش ﺑــﻪ ﺷﻴــﺸﻪﻫــﺎي دود ﮔﺮﻓﺘــﺔ ﺧﺎﻧــﻪ ﺳــﻨﮓ‬

‫‪١٣‬‬


‫ﺳﻌﻴﺪ ﺳﺎﻣﺎن‬

‫ﺗﺮﻳﻠﻮژي‬

‫ﻣﻲزﻧﻨﺪ‪ ،‬وﻟـﻰ ﻫـﻴﭻ ﺻـﺪاﺋﻰ ﺑـﻪ ﮔـﻮش ﻧﻤـﻰرﺳـﺪ‪ .‬ﺧـﺮِ ﻗﺎﺿـﻰاﻟﻘـﻀﺎت ﺑـﺎ ﺧـﻮد‬ ‫ﻣﻰﮔﻮﻳﺪ‪:‬‬ ‫ـ ﺳﻜﻮت ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﭘﺎﺳﺦ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫٭٭٭‬

‫ﺑــﻪ اﻳ ـﻦ ﺻــﻮرت ﻧﻴﺎﻛــﺎن ﻣــﺎ در داﺳــﺘﺎنﻫــﺎ و ﺣﻜﺎﻳ ـﺖﻫــﺎيﺷــﺎن ﻫﻤ ـﺎﻧﻄﻮر ﻛــﻪ از‬ ‫ﺷﻤﺎل ﺑﻪ ﺟﻨـﻮب ﻣـﻰرﻓﺘﻨـﺪ ﺧـﺪا را از ﻛـﻮه و ﺳـﻨﮓ ﺟـﺪا ﻛـﺮده‪ ،‬در ﺟـﻮار دﻳـﻮار‬ ‫ﺧﺎﻧﺔ اﺻﻐﺮﺑﻘﺎل و اﻛﺒﺮرﻣﺎل ﻳـﻚ ﺧﺎﻧـﻪ ﻫـﻢ دادﻧـﺪ ﺑـﻪ او‪ .‬ﺧﻼﺻـﺔ ﻣﻄﻠـﺐ ﻣﻨـﺎري‬ ‫دزدﻳﺪﻧــﺪ وﻟــﻰ ﻓﻜــﺮ ﭼــﺎهاش را ﻧﻜﺮدﻧــﺪ‪ .‬ﻗــﺼﺔ ﻣــﺎ ﺑــﻪ ﺳــﺮ رﺳـﻴﺪ‪ ،‬ﺧــﺮ ﻫــﻢ ﺑــﻪ‬ ‫ﺧﺎﻧﻪاش رﺳﻴﺪ‪.‬‬

‫ﻧﻴﻤﻪ راه‬ ‫اﻣــﺮوز ﻫــﻮا اﺑـﺮي اﺳــﺖ‪ .‬ﭼﻠـﺔ ﺗﺎﺑــﺴﺘﺎن اﺳــﺖ‪ ،‬وﻟــﻰ از ﺳــﺮﻣﺎ اﺳــﺘﺨﻮانﻫــﺎي آدم‬ ‫ﻣﻨﺠﻤﺪ ﻣﻰﺷﻮد‪ .‬اﻳـﻦ ﻫـﻢ ﺣﺘﻤـﺎً ﺧﻮاﺳـﺖ ﺧﺪاﺳـﺖ‪ .‬ﻳـﺎد روزﻫـﺎي ﮔـﺮم و اﺑﺮﻫـﺎي‬ ‫ﺧﻨﻚ ﻛـﻮﻳﺮ ﺑـﻪ ﺧﻴـﺮ‪ .‬وﻗﺘـﻰ در ﮔﻴﺮاﮔﻴـﺮِ اواﺧـﺮِ ﺷـﻬﺮﻳﻮر در ﺧﻴﺎﺑـﺎنﻫـﺎي ﺧﻠـﻮت‪‬‬ ‫ﺗﻬــﺮانِ ﺳــﺎﺑﻖ ﻗــﺪم ﻣــﻰزدﻳ ـﻢ‪ ،‬آﻧﺰﻣــﺎن ﻛــﻪ ﻫﻤــﻪ رﻓﺘــﻪ ﺑﻮدﻧــﺪ ﺑــﻪ ﻛﻨــﺎر درﻳ ـﺎ و‬ ‫ﻣــﺴﺎﻓﺮت‪ ،‬روزﻫــﺎﺋﻰ ﻛــﻪ ﺑﭽــﻪ ﺗﻨﺒــﻞﻫــﺎ ﺧــﻮد را ﺑــﺮاي اﻣﺘﺤﺎﻧـﺎت ﺗﺠﺪﻳـﺪي آﻣــﺎده‬ ‫ﻣــﻰﻛﺮدﻧــﺪ‪ ،‬ﺳــﻜﻮت ﺗﻬــﺮان در دﺳــﺖ ﺑــﺮگﻫــﺎﺋﻰ ﻛــﻪ ﻳ ـﻮاش ﻳ ـﻮاش ﻧــﺎرﻧﺠﻰ‬ ‫ﻣﻰﺷﺪ‪ ،‬ﺧﻴﻠﻰ روﻳـﺎﺋﻰ ﺑـﻮد‪ .‬ﻓﻘـﻂ در اﻳـﻦ روزﻫـﺎ ﺑـﻮد ﻛـﻪ زﻣﺰﻣـﺔ آب در ﺟـﻮي‬

‫‪١٤‬‬


‫ﺳﻌﻴﺪ ﺳﺎﻣﺎن‬

‫ﺗﺮﻳﻠﻮژي‬

‫ﺧﻴﺎﺑﺎنﻫﺎ ﺷﻨﻴﺪه ﻣﻲﺷﺪ‪ ،‬و ﻋﻄـﺮِ ﻧـﺎنﻫـﺎي ﺳـﻨﮕﻚ ﻣـﺸﺎمﻣـﺎن را ﻧـﻮازش ﻣـﻰداد‪.‬‬ ‫ﻫﻤــﻪ ﺟــﺎ و ﻫﻤــﻪ ﭼﻴــﺰ ﺗﻌﻄﻴــﻞ ﺑــﻮد‪ ،‬ﻣﺪرﺳــﻪ‪ ،‬ﻛــﻼس‪ ،‬ﻣﺠﻠــﺲ‪ ،‬ﺧــﺼﻮﺻﺎً‬ ‫دوﻟﺖ!‬ ‫ﺣــﺎﻻ ﻫــﻢ ﺣﻜﺎﻳــﺖ ﻫﻤ ـﻴﻦ ﺗﻌﻄﻴﻠــﻰ ﺷــﺪه‪ .‬ﻫﻤــﻪ ﭼﻴ ـﺰ رو ﺑــﻪ ﺳــﻜﻮن ﮔﺬاﺷــﺘﻪ‪،‬‬ ‫دﻳﮕــﺮ ﻗــﺮار ﻧﻴ ـﺴﺖ ﺣﺮﻛﺘــﻰ در ﻣﻴــﺎن ﺑﺎﺷــﺪ‪ .‬ﺗــﺎ اﺑــﺪ ﻣــﻲﺗــﻮان در اﻳ ـﻦ درﻳ ـﺎي‬ ‫ﺑﻼﺗﻜﻠﻴﻔــﻰ ﻏﻮﻃــﻪ ﺧــﻮرد‪ ،‬و ﺑــﻪ اﻃــﺮاف ﺧﻴ ـﺮه ﻣﺎﻧــﺪ‪ .‬زﻧــﺪﮔﻰ ﻫﻤﻴ ـﺸﻪ از ﻳ ـﻚ‬ ‫ﺗﻌﻄﻴﻠـﻰ ﺑـﻪ ﻳـﻚ ﻃﻮﻓــﺎن ﮔـﺬار ﻣـﻲﻛﻨـﺪ‪ ،‬و ارﻣﻐــﺎن ﻃﻮﻓـﺎن ﻳـﻚ زﻧـﺪﮔﻰ ﺟﺪﻳــﺪ‬ ‫اﺳﺖ‪ ،‬و اﻳـﻦ زﻧـﺪﮔﻰ و اﻣﻴـﺪﻫﺎي آﻧﻬـﻢ ﻧﺘﻴﺠـﻪاش ﻓﻘـﻂ ﻣـﻲﺗﻮاﻧـﺪ ﻳـﻚ ﺗﻌﻄﻴﻠـﻰ‬ ‫دﻳﮕــﺮ ﺑﺎﺷــﺪ‪ .‬اﻳـﻦ ﺑﻴﺮاﻫـﺔ زﻧــﺪﮔﻰ اﮔــﺮ ﻫﻤﻴـﺸﻪ ﺑــﻪ ﻫﻤـﻴﻦ ﺗﺮﺗﻴـﺐ ﺗﻜــﺮار ﺷــﺪه‪،‬‬ ‫ﺣـﺎﻻ ﻫــﻢ دﻟﻴﻠــﻰ ﻧــﺪارد ﻛــﻪ ﺗﻜــﺮار ﻧــﺸﻮد‪ .‬ﺷــﺎﻳﺪ ﺟــﺴﺘﺠﻮي ﺗﻌﻄﻴﻠــﻰ ﻳـﻚ ﻧﻴـﺎز‬ ‫ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬و ﻃﻮﻓﺎﻧﻰ ﻛﻪ ﺑـﻪ دﻧﺒـﺎل آن ﻣـﻰآﻳـﺪ ﻳـﻚ ﺑـﻼ! ﺑﻼﺋـﻰ ﻛـﻪ اﻧـﺴﺎن ﻫﻤﻴـﺸﻪ‬ ‫ﺑﻪ آن ﻧﻴﺎز دارد ﺗـﺎ دوﺑـﺎره ﺑـﻪ اﻣﻴـﺪ و زﻧـﺪﮔﻰ ﺑﺮﺳـﺪ‪ .‬در ﺗﻬـﺮانِ ﺳـﺎﺑﻖ روي ﻳـﻚ‬ ‫دﻳــﻮار ﻛــﺎﻫﮕﻠﻰ ﻧﻮﺷــﺘﻪ ﺑﻮدﻧــﺪ‪» :‬اﻣﻴــﺪ را ﻓﺮاﻣــﻮش ﻧﻜﻨﻴــﺪ«‪ .‬ﮔﻮﻳــﺎ در دوران‬ ‫ﺟــﻮاﻧﻰِ ﻣ ـﺎ‪ ،‬آﻧﻮﻗــﺖﻫــﺎ ﻛــﻪ ﺑﭽــﻪ ﻣﺪرﺳــﻪاي ﺑــﻮدﻳﻢ‪» ،‬اﻣﻴ ـﺪ« ﻧــﺎم ﻳ ـﻚ ﻣﺆﺳــﺴﺔ‬ ‫آﻣﻮزﺷﻰ ﺑـﻮد‪ .‬از ﻫﻤـﺎن ﻣﺤـﻞﻫـﺎ ﻛـﻪ ﭘـﺪرﻫﺎ و ﻣﺎدرﻫـﺎ ﺑـﺎ ﺣـﺮص و وﻟـﻊ ﻓـﺮاوان‬ ‫ﻧﻮﺑﺎوﮔــﺎنﺷــﺎن را راﻫــﻰاش ﻣــﻰﻛﺮدﻧــﺪ ﺗــﺎ ﺑــﺎ ﻧﻤــﺮهﻫــﺎي ﺧــﻮب دورة دﺑﻴﺮﺳــﺘﺎن را‬ ‫ﺗﻤﺎم ﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺷﺎﻳﺪ ﻫـﻢ اﺻـﻼً اﻣﻴـﺪ ﻧـﺎم ﺗﺠـﺎرﺗﻰِ ﻳـﻚ آداﻣـﺲ ﺟﺪﻳـﺪ ﺑـﻮد‪ .‬ﻣﺜـﻞ‬ ‫»ﺧــﺮوس ﻧــﺸﺎنﻫــﺎي« ﺳــﺎﺑﻖ! ﻣــﺜﻼً »اﻣﻴــﺪ ﺧــﺮوس ﻧــﺸﺎن« ﻳــﺎ »ﺧــﺮوسِ‬ ‫اﻣﻴﺪوار«! ﺑﻪ ﻫﺮ ﺣﺎل ﺧﺮوسﻫﺎ ﻫﻤﻴـﺸﻪ ﺑـﻰﻣﻮﻗـﻊ ﺧﻮاﻧـﺪهاﻧـﺪ‪ ،‬ﺣﺘـﻰ وﻗﺘـﻰ ﻛـﻪ‬ ‫روي دﻳﻮار ﻛﺎﻫﮕﻠﻰِ ﻛﻮﭼـﻪ ﭘـﺲﻛﻮﭼـﻪﻫـﺎي ﺷـﻤﻴﺮاﻧﺎت زﻧـﺪاﻧﻰِ ﻳـﻚ ﻣﺜﻘـﺎل رﻧـﮓ‪‬‬ ‫ﺳﻴﺎه و ﻗﺮﻣﺰ ﺑﻮدﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﻐﺰ ﺧﺎﻟﻰ و ﻗﻠﻢ ﺑﻰﭘﺮوا! ﻫﻴﭻ ﻣﻰداﻧﻴـﺪ ﻛـﻪ ﭘـﺮوا از ﭘـﺮواز ﻧﻤـﻰآﻳـﺪ؟ ﭘـﺮوا ﻧﺘﻴﺠـﺔ‬ ‫ﺳﻜﻮت اﺳﺖ و رﻳـﺸﻪ در ﻣـﺮگ دارد‪ .‬ﺑـﻰﭘـﺮوا ﺑـﻮدن‪ ،‬ﻳﻌﻨـﻰ ﻣﺜـﻞ ﻳـﻚ ﺧـﺮوس‬

‫‪١٥‬‬


‫ﺳﻌﻴﺪ ﺳﺎﻣﺎن‬

‫ﺗﺮﻳﻠﻮژي‬

‫روي ﺳــﻜﻮﺋﻰ ﺳــﻨﮕﻰ و ﺧــﺎك ﮔﺮﻓﺘــﻪ اﻳــﺴﺘﺎدن و ﺑــﺎ ﭼــﺸﻢﻫــﺎي ﺑــﺴﺘﻪ ﻓﺮﻳــﺎد‬ ‫ﺑﺮآوردن ﻛﻪ‪» ،‬ﻗﻮﻗﻮﻟﻰ ﻗﻮﻗﻮ!«‬ ‫ﻫ ـﻴﭻ ﺣﻴ ـﻮاﻧﻰ ﺑــﻪ اﻧــﺪازة ﺧــﺮوس از آب وﺣــﺸﺖ ﻧــﺪارد‪ ،‬ﺣﺘــﻰ آبﺣﻮﺿــﻰﻫــﺎي‬ ‫ﺑﻴﭽــﺎرهاي ﻛــﻪ ﺗﻤــﺎم ﻋﻤــﺮ ﺑــﺎ ﻳــﻚ ﭘﻴــﺖ ﺣﻠﺒــﻰ دور ﺷــﻬﺮ ﻣــﻰدوﻳﺪﻧــﺪ و داد‬ ‫ﻣﻰزدﻧﺪ‪:‬‬ ‫ـ آب ﺣﻮض ﻣﻰﻛﺸﻴﻢ‪ ،‬آب ﺣﻮض ﻣﻰﻛﺸﻴﻢ!‬ ‫آﻧﺰﻣــﺎن ﻛــﻪ ﺑــﻪ ﺳــﻔﺎرشِ ﻛﺎرﺧﺎﻧﺠــﺎت ﻏــﺮب ﻣﻠــﺖ ﻣــﺎ ﻣﺘﻤــﺪن ﺷــﺪ و ﺑــﻪ ﺻــﻒ‬ ‫ﻣــﺼﺮفﻛﻨﻨــﺪﮔﺎن ﻟــﻮازم ﭘﻼﺳــﺘﻴﻜﻰ ﭘﻴﻮﺳــﺖ‪ ،‬آبﺣﻮﺿــﻰﻫــﺎ ﻫــﻢ ﻣﺘﺤــﻮل ﺷــﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﭘﻴﺖﻫﺎي زﻧﮕﺰده را ﻛﻨﺎر ﮔﺬاﺷـﺘﻪ‪ ،‬ﻣـﺴﻠﺢ ﺑـﻪ ﺳـﻄﻞﻫـﺎي ﭘﻼﺳـﺘﻴﻜﻰِ ﻗﺮﻣـﺰ رﻧـﮓ‬ ‫و ﻣﻜــﺶﻣــﺮگﻣــﺎ و ﺟﺎروﻫــﺎي ﭘﻼﺳــﺘﻴﻜﻰ دﺳــﺘﻪدار و ﻣــﺪرن ﭘــﺎي ﺑــﻪ ﻣﻴــﺪان‬ ‫ﻓﻌﺎﻟﻴــﺖﻫــﺎي ﺑﻬﺪاﺷــﺘﻲ ﮔﺬاﺷــﺘﻨﺪ‪ .‬ﻓﻴﻠــﺴﻮﻓﻰ ﻣــﻰﮔﻮﻳ ـﺪ‪ ،‬ﺑــﺎ ﻳ ـﻚ ﻧﻈــﺮ ﻫﻤ ـﺔ‬ ‫زواﻳﺎي آﺷـﻜﺎر و ﭘﻨﻬـﺎن ﻳـﻚ ﻣﻠـﺖ را ﻣـﻰﺗـﻮان ﺑـﻪ ﺻـﺮاﺣﺖ دﻳـﺪ‪ ،‬ﺑـﻪ ﺷـﺮط آن‬ ‫ﻛــﻪ ﻧــﺎﻇﺮ ﻛــﻮر ﻧﺒﺎﺷ ـﺪ‪ .‬وﻗﺘــﻰ دﻫﻘﺎﻧــﺎنِ ﺷــﺠﺎﻋﻲ ﻛــﻪ ﻫــﺰاران ﺳــﺎل از ﻣﺮزﻫــﺎي‬ ‫ﻛﺸﻮر در ﺑﺮاﺑﺮ ﺣﻤﻼت ﺧـﻮﻧﻴﻦ ﻣﻬﺎﺟﻤـﺎن ﺑـﺎ ﺷـﻬﺎﻣﺖ ﺗﻤـﺎم دﻓـﺎع ﻛـﺮدهاﻧـﺪ ﺗﺤـﺖ‬ ‫ﻋﻨﻮان رﺷﺪ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﺎ ﭘـﺎي ﺑﺮﻫﻨـﻪ ﺑـﻪ ﺷـﻬﺮﻫﺎ ﻣـﻰآﻳﻨـﺪ و ﺳـﻄﻠﻲ ﻗﺮﻣـﺰ رﻧـﮓ در‬ ‫ﻳﻚ دﺳﺖ‪ ،‬و ﺟـﺎروﺋﻰ ﭘﻼﺳـﺘﻴﻜﻰ و ﺑـﺮاق در دﺳـﺖ دﻳﮕـﺮ ﻣـﻲﮔﻴﺮﻧـﺪ و ﺻـﺒﺢ ﺗـﺎ‬ ‫ﺷﺐ در ﺧﻴﺎﺑﺎنﻫﺎ ﻓﺮﻳﺎد ﻣﻲزﻧﻨﺪ‪:‬‬ ‫ـ آب ﺣﻮﺿﻴﻪ! آب ﺣﻮﺿﻴﻪ!‬ ‫آدم آبﺣﻮﺿـﻰﻫـﺎي ﻣﻔﻠــﻮك‪ ‬ﺷـﺎه وزوزك را اﺻـﻼً ﻓﺮاﻣـﻮش ﻣـﻰﻛﻨــﺪ! ﺑـﻪ ﻧﺎﭼــﺎر‬ ‫ﻳﺎد ﻣﻮﺷﻚ و ﻃﻴﺎره ﻣﻰاﻓﺘـﺪ‪ .‬ﺣﺘـﻰ ﻗﻴﺎﻓـﺔ آبﺣﻮﺿـﻰﻫـﺎ ﻫـﻢ ﻋـﻮض ﺷـﺪه‪ ،‬ﺗـﻮ‬ ‫ﮔﻮﺋﻰ ﺷﺨﺺ ﻣﺪﻳﺮ ﻋﺎﻣﻞِ ﺟﻨﺮال ﻣﻮﺗﻮرز آﻣﺮﻳﻜﺎ در ﺧﻴﺎﺑﺎن راه ﻣﻰرود‪:‬‬

‫‪١٦‬‬


‫ﺳﻌﻴﺪ ﺳﺎﻣﺎن‬

‫ﺗﺮﻳﻠﻮژي‬

‫ـ ﺧﺎﻧﻢﻫﺎ و آﻗﺎﻳﺎن! اﺟﺎزه ﺑﺪﻫﻴﺪ آب ﻣﺤﺘﺮمِ ﺣﻮضﺗﺎن را ﺑﻜﺸﻴﻢ!‬ ‫اﻳﻨﺠﺎ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻧﻔﺠﺎر ﺗﺮﻗـﻰ و ﻣﺪرﻧﻴـﺴﻢ ﻣﺜـﻞ ﺗﺮﻗـﻪ در ﮔـﻮش آدم ﺻـﺪا ﻣـﻰﻛﻨـﺪ‪.‬‬ ‫آبﺣﻮﺿﻰﻣﺎن ﻫﻢ از ﺷﻤﺎ ﭼﻪ ﭘﻨﻬﺎن راﺿـﻰ ﺑـﻪ ﻧﻈـﺮ ﻣـﻰآﻳـﺪ‪ .‬ﻣﺜـﻞ اﻳﻨﻜـﻪ ﺑـﺎزي‬ ‫ﭼﺮاغﻫﺎي ﻧﺌـﻮنِ رﻧﮕـﺎرﻧﮕﻲ ﻛـﻪ ﺑـﺮ ﻓـﺮاز ﺧﻴﺎﺑـﺎنﻫـﺎﺋﻰ ﻛـﻪ ﺷـﺐ و روز از آدم ﭘـﺮ و‬ ‫ﺧــﺎﻟﻰ ﻣــﻰﺷــﻮد او را ﻣــﺎت و ﻣﺒﻬــﻮت ﻛــﺮده ﺑﺎﺷــﺪ! ﻫﻤــﻪ ﭼﻴ ـﺰ از ذﻫــﻦ او ﭘــﺎك‬ ‫ﺷــﺪه‪ .‬ﺧﻮاﺑﻴــﺪن در ﮔﻮﺷــﺔ ﺑﻴﻐﻮﻟــﻪﻫــﺎ و ﺣﻠﺒــﻰآﺑﺎدﻫــﺎ‪ ،‬ﻫﻤﺎﻧﺠــﺎ ﻛــﻪ ﺷــﺐﻫــﺎ‬ ‫ﻣﻮشﻫﺎﺋﻰ ﺑﻪ ﺑﺰرﮔﻰ ﮔﺮﺑـﻪﻫـﺎي ﺑ‪‬ـﺮاق ﻛﺮﻣـﺎﻧﻰ ﻣﺤﻠـﻪ را ﻗـﺮق ﻣـﻰﻛﻨﻨـﺪ‪ ،‬و ﺑﻴﻨـﻰ‬ ‫ﻧــﻮزادان را در ﺧــﻮاب ﻣــﻰﺟﻮﻧــﺪ؛ زﻧــﺪﮔﻰ در اﻃﺎﻗــﻚﻫــﺎي ﻣﻘــﻮاﺋﻰ ﻛــﻪ ﺑــﺎ‬ ‫ﭘﻼﺳــﺘﻴﻚﻫــﺎي ﻣــﺴﺘﻌﻤﻞ ﺳــﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻰ ﻓــﺮش ﺷــﺪه؛ ﻛﻨــﺎر آﻣــﺪن ﺑــﺎ ﻣﻌــﺪهاي ﻛــﻪ‬ ‫ﻫﻴﭻ وﻗﺖ ﭘﺮ ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ‪ .‬ﺧﻼﺻـﻪ ﺑﮕـﻮﺋﻴﻢ‪ ،‬درد ﺗﻨﻬـﺎﺋﻰ و ﺑـﻰﻛـﺴﻰ‪ ،‬ﻛـﻪ ﻧـﻪ‬ ‫در ﻛــﻼم ﻣــﻰﮔﻨﺠــﺪ‪ ،‬و ﻧــﻪ دﻳﮕــﺮ ﻣــﻲﺗﻮاﻧــﺪ در آواي ﻧــﻲ ﭼﻮﭘــﺎﻧﻲ ره ﮔــﻢ ﻛﻨــﺪ!‬ ‫ﻫﻤــﺎن ﻧــﻲﻫــﺎ ﻛــﻪ ﺷﻜــﺴﺘﻪاﻧــﺪ و ﺣﺘــﻲ ﺧــﺎﻃﺮهﺷــﺎن ﻫــﻢ از ﻳﺎدﻫــﺎ رﻓﺘــﻪ‪.‬‬ ‫ﻫـــﻢﺻـــﺤﺒﺘﻰ ﻧﻴـــﺴﺖ؛ وﻟـــﻰ اﮔـــﺮ ﻣﻌـــﺪه ﺧــﺎﻟﻲ اﺳـــﺖ‪ ،‬ﭼـــﺸﻤﺎن درﻳـــﺪة‬ ‫ﺧﺎﻛﺴﺘﺮﻧــﺸﻴﻦ ﺑــﻪ ﻓﺮاﺧ ـﻰِ ﺟﻬــﺎﻧﻲ ﻛــﻪ از او درﻳــﻎ ﺧﻮاﻫــﺪ ﺷــﺪ‪ ،‬ﻫﻤــﻪ ﭼﻴ ـﺰ را‬ ‫ﻣﻰﺑﻠﻌﺪ‪ ،‬ﺣﺘﻲ اﮔﺮ ﻫﻴﭻ ﻧﺒﻴﻨﺪ‪ .‬ﻣﻌﺪه ﻓﺮﻳﺎد ﻣﻰزﻧﺪ‪:‬‬ ‫ـ ﻣﻦ ﻣﺘﻌﻠـﻖ ﺑـﻪ ﺑﺎزارﻫـﺎي ﺑـﻮرسِ ﻫـﺰاران ﻫـﺰار ﻣﻴﻠﻴـﺎرد دﻻري ﻫـﺴﺘﻢ‪ .‬وﻟـﻲ در‬ ‫اﻳﻦ ﻟﺤﻈﻪ ﺧﻮد از آن ﺑـﻰﺧﺒـﺮم‪ .‬ﺑﺎزارﻫـﺎ اﻳﻨﺠـﺎ ﻧﻴـﺴﺖ‪ .‬آﻧـﺴﻮي دﻧﻴـﺎ در ﺷـﻬﺮي‬ ‫دود ﮔﺮﻓﺘﻪ آرﻣﻴـﺪه‪ .‬ﭼﻨـﺪ ﻧـﺴﻞ ﺑﻌـﺪ‪ ،‬ﻓﺮزﻧـﺪان ﻣـﺎ ﻧﻴـﺰ ﺑـﻪ آﻧﺠـﺎ ﺧﻮاﻫﻨـﺪ رﻓـﺖ‪.‬‬ ‫اﮔــﺮ ﺧــﻮد از ﺧﻮﺷــﺒﺨﺘﻰ آن دﻳــﺪﻳﻢ ﻛــﻪ ﮔﻔﺘﻴــﺪ‪ ،‬ﻓﺮزﻧــﺪانﻣــﺎن ﻫﻤــﻪ ﭼﻴــﺰ‬ ‫ﺧﻮاﻫﻨﺪ دﻳﺪ‪ .‬ﻫﻤﻪ ﭼﻴﺰ! آﻳﺎ ﻣﻰداﻧﻴﺪ ﻛﻪ آﻣﺮﻳﻜﺎﺋﻰﻫﺎ ‪...‬‬ ‫اﻣﺴﺎل ﻫﻢ ﺑﺎران ﻧﻴﺎﻣﺪ‪ .‬ﭘﺎرﺳﺎل ﻫـﻢ ﻧﻴﺎﻣـﺪه ﺑـﻮد‪ .‬ﺳـﺎل آﻳﻨـﺪه ﻫـﻢ ﻧﺨﻮاﻫـﺪ آﻣـﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺎران دﻳﮕﺮ ﻫﻴﭻ وﻗﺖ ﻧﻤﻰآﻳﺪ‪ .‬ﻗـﺮار اﺳـﺖ ﻛـﻪ از اﻳـﻦ ﭘـﺲ زﻣـﻴﻦ ﻋـﻴﻦ ﻛﺒﺮﻳـﺖ‬

‫‪١٧‬‬


‫ﺳﻌﻴﺪ ﺳﺎﻣﺎن‬

‫ﺗﺮﻳﻠﻮژي‬

‫ﺧﺸﻚ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ وﻗﺘﻰ ﻛﻪ ﺑﻪ آن دﺳـﺖ ﻣـﻰزﻧﻴـﺪ آﺗـﺶ ﺑﮕﻴﺮﻳـﺪ‪ .‬زﺑﺎﻧـﻪﻫـﺎي آﺗـﺶ‬ ‫دﺳــﺖﻫــﺎيﺗــﺎن را ﺑــﺴﻮزاﻧﺪ‪ ،‬ﺑــﻪ ﺻــﻮرﺗﻚﻫــﺎيﺗــﺎن ﺣﻤﻠــﻪ ﻛﻨــﺪ‪ ،‬ﺑــﻮي ﺳــﻮﺧﺘﺔ‬ ‫ﮔﻮﺷـﺖ‪ ‬ﺑــﺪن ﺧــﻮد را‪ ،‬ﺗﻌﻔــﻦ ذﻏــﺎل ﺷــﺪن اﺳــﺘﺨﻮانﻫــﺎيﺗــﺎن را‪ ،‬ﻫﻤــﻪ را ﺑﺎﻳـﺪ‬ ‫اﺳﺘــﺸﻤﺎم ﻛﻨﻴـﺪ‪ .‬آﻳــﺎ ﻣــﻰداﻧﻴـﺪ ﻛــﻪ دﻫــﺎت ﺳﺮاﺳــﺮ آﺗــﺶ ﮔﺮﻓﺘــﻪ؟ ﻫﻤــﻪ ﻓﺮﻳـﺎد‬ ‫ﻣﻰزﻧﻨﺪ‪:‬‬ ‫ـ آﺗﺶ‪ ،‬آﺗﺶ!‬ ‫وﻟﻰ ﻣـﺎ ﺧﻮاﺑﻴـﺪهاﻳـﻢ‪ .‬دﻳـﺸﺐ ﺑـﺪ ﺧﻮاﺑﻴـﺪم! در اﻳـﻦ ﻏﺮﺑـﺖ ﻛـﺴﺎﻟﺖآور از ﭘﻨﺠـﺮه‬ ‫ﻛﻪ ﺑﻪ ﺑﻴﺮون ﻧﮕﺎه ﻣـﻰﻛﻨﻴـﺪ‪ ،‬ﺑﺎورﺗـﺎن ﻧﻤـﻲﺷـﻮد‪ ،‬وﻟـﻲ ﻫﻤﻴﻨﺠـﺎ ﻫـﻢ ﺧـﺮ و ﮔـﺎو‬ ‫ﻣﻠــﺖ را ﻣــﻲﺑﻴﻨﻴــﺪ ﻛــﻪ زﻧــﺪه زﻧــﺪه در آﺗــﺶ ﻣــﻰﺳــﻮزﻧﺪ و ﻫــﻴﭽﻜﺲ ﻛــﺎري‬ ‫ﻧﻤﻰﻛﻨﺪ‪.‬‬ ‫٭٭٭‬

‫ـ اﺳﻤﺶ اﻛﺒﺮ اﺳﺖ آﻗﺎ‪ ،‬ﺑﭽﺔ ﺧﻮﺑﻰ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ـ ﺑﮕﻮ ﺑﻴﺎﻳﺪ ﺗﻮ!‬ ‫ـ ﺳﻼم ﻋﺮض ﻣﻰﻛﻨﻢ ﻗﺮﺑﺎن‪.‬‬ ‫ـ ﺳﻼم ﺟﺎﻧﻢ‪ .‬ﻗﻨﺒﺮ ﺧﻴﻠﻰ از ﺗـﻮ ﺗﻌﺮﻳـﻒ ﻛـﺮده‪ .‬ﻣـﻰﮔﻮﻳـﺪ ﻫﻤـﻪ ﻛـﺎر ﺑﻠـﺪي‪ .‬ﺗـﺎ‬ ‫ﺣﺎﻻ ﭼﺎﺋﻰ آوردي؟‬ ‫ـ ﺑﻠﻪ ﻗﺮﺑﺎن!‬ ‫در دﻟـﺶ ﻓﺮﻳـﺎد ﻣـﻰزﻧـﺪ‪» :‬ﻧــﻪ ﺑـﻪ ﺧـﺪا! ﺗـﻮي ده‪ ‬ﻣــﺎ ﭼـﺎﺋﻰ را زنﻫـﺎ ﻣـﻰآورﻧــﺪ‪،‬‬ ‫ﻋﻴﺐ اﺳﺖ ﻣﺮد ﭼﺎﺋﻰ ﺑﻴﺎورد‪ .‬وﻗﺘـﻰ ﺑﭽـﻪ ﺑـﻮدﻳﻢ ﺑﻌـﻀﻰﻫـﺎ را ﻣـﺴﺨﺮه ﻣـﻰﻛـﺮدﻳﻢ‬ ‫و ﻣﻰﮔﻔﺘﻴﻢ »اﻟﻬﻰ ﭼﺎﺋﻰ ﺑﻴﺎري!«‬ ‫‪١٨‬‬


‫ﺳﻌﻴﺪ ﺳﺎﻣﺎن‬

‫ﺗﺮﻳﻠﻮژي‬

‫ـ ﺧﻴﻠﻰ ﺧـﻮب ﺟـﺎﻧﻢ‪ .‬ﺑـﺮو وردﺳـﺖ‪ ‬ﻗﻨﺒـﺮ! اﻳﻨﺠـﺎ ﺧـﺎﻧﻢﻫـﺎ و آﻗﺎﻳـﺎنِ ﻣﺤﺘﺮﻣـﻰ‬ ‫ﻣﻰآﻳﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎﻳﺪ ﺧﻴﻠﻰ ﻣﺆدب ﺑﺎﺷﻰ و ﻫﻤﻴﺸﻪ ﺳﻼم ﻛﻨﻰ‪ .‬ﻟﺒﺎسِ ﻧﻮ داري؟‬ ‫ـ ﻧﻪ ﻗﺮﺑﺎن! ﻫﻤﻴﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﭘﻮﺷﻴﺪهام‪.‬‬ ‫ـ ﻣﻰﮔﻮﻳﻢ ﻗﻨﺒﺮ ﺑﺮاﻳﺖ ﻳـﻚ دﺳـﺖ ﻛـﺖ و ﺷـﻠﻮار ﺑﺨـﺮد‪ .‬اﻳﻨﺠـﺎ ﺧـﺎﻧﻢﻫـﺎ و آﻗﺎﻳـﺎن‬ ‫ﻣﺤﺘﺮﻣﻰ رﻓﺖ و آﻣﺪ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎﻳﺪ ﺧﻴﻠﻰ ﻣﺆدب ﺑﺎﺷﻰ!‬ ‫ـ ﺑﻠﻪ ﻗﺮﺑﺎن!‬ ‫اﻛﺒــﺮ‪ ،‬ادب و ﺗﺮﺑﻴـﺖ ﻫــﻢ ﺑﻠــﺪ ﺑــﻮد‪ .‬ﻧﻨــﻪ وﻗﺘــﻰ ﺑــﻪ او ﻣــﻰﮔﻔــﺖ‪» :‬ﺳــﻼم ﻛــﻦ!«‬ ‫ﻫﻤﻴـﺸﻪ ﺳــﻼم ﻛــﺮده ﺑــﻮد‪ .‬وﻟــﻰ از اﻣــﺮوز دﻳﮕــﺮ دﻟــﺶ ﻧﻤــﻰﺧﻮاﺳــﺖ ﺳــﻼم ﻛﻨــﺪ‪.‬‬ ‫اﺻﻼً از ﻫﺮ ﭼﻪ ﺳﻼم ﺑـﻮد ﺑﻴـﺰار ﺷـﺪه ﺑـﻮد‪ .‬وﻗﺘـﻰ ﺑـﻪ آدمﻫـﺎﺋﻲ ﻛـﻪ ﻧﻤـﻲﺷـﻨﺎﺧﺖ‬ ‫ﺳﻼم ﻣﻲﻛﺮد ﻣﺜﻞ اﻳﻦ ﺑﻮد ﻛﻪ ﻣﻰﮔﻔﺖ‪» :‬ﺧﺎك ﺑﺮ ﺳﺮم ﺷﺪ!«‬ ‫ﻗﻨﺒﺮ ﺑـﻪ او ﻳـﺎد داد‪ .‬ﻗﻨﺒـﺮ ﻫﻤـﻪ ﭼﻴـﺰ ﺑـﻪ او ﻳـﺎد داد‪ .‬ﭼﻄـﻮر ﺑﺎﻳـﺪ اﺳـﺘﻜﺎنﻫـﺎي‬ ‫ﭼــﺎى را در ﺳ ـﻴﻨﻰ ﮔﺬاﺷــﺖ‪ .‬ﭼﻄــﻮر ﺑﺎﻳ ـﺪ ﺧــﻢ ﺷــﺪ و ﭼﻄــﻮر ﺑﺎﻳ ـﺪ راﺳــﺖ ﺷــﺪ‪.‬‬ ‫ﺗﻮي ﭼﺸﻢ ﺧـﺎﻧﻢﻫـﺎ و آﻗﺎﻳـﺎن ﻣﺤﺘـﺮم ﻧﺒﺎﻳـﺪ ﻧﮕـﺎه ﻛـﺮد‪ .‬و آﺧـﺮ ﻛـﺎر ﻗﻨﺒـﺮ ﺑـﻪ او‬ ‫ﻳﺎد داد ﻛـﻪ ﺧﻨﺪﻳـﺪن ﻫـﻢ ﻣﻤﻨـﻮع اﺳـﺖ‪ .‬ﺣﺘـﻰ اﮔـﺮ آﻗـﺎي رﺋـﻴﺲ ﺧﻨﺪﻳـﺪ اﻛﺒـﺮ‬ ‫ﻧﻤــﻲﺧﻨــﺪد‪ .‬ﺧﻨــﺪه ﻣﺘﻌﻠــﻖ ﺑــﻪ ﺧــﺎﻧﻢﻫــﺎ و آﻗﺎﻳـﺎنِ ﺧﻴﻠــﻰ ﻣﺤﺘــﺮم اﺳــﺖ‪ .‬اﻛﺒــﺮ‬ ‫ﻣﻰﺗﻮاﻧﺪ در آﺑﺪارﺧﺎﻧﺔ ﺷﺮﻛﺖ ﺑﺎ ﻗﻨﺒـﺮ ﺑﺨﻨـﺪد‪ .‬وﻟـﻰ ﭘـﺲ از ﻣـﺪﺗﻰ ﻗﻨﺒـﺮ ﻫـﻢ ﻫـﺮ‬ ‫دو ﭘــﺎﻳﺶ را ﻛــﺮد ﺗــﻮي ﻳــﻚ ﻛﻔــﺶ و دﻳﮕــﺮ ﺑــﺎ او ﻧﺨﻨﺪﻳــﺪ‪ .‬ﻗﻨﺒــﺮ ﻫــﻢ ﺑــﺮاي‬ ‫ﺧﻮدش رﺋﻴﺲ ﺑﻮد و ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﺖﻫﺎﺋﻰ داﺷﺖ‪ .‬ﭘﺲ ﻛﺠﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺧﻨﺪﻳﺪ؟‬ ‫ﻳﻚ روز درﺑﺎنِ ﭘﻴﺮ ﺳـﺎﺧﺘﻤﺎن ﻛـﻪ ﭼﻬـﺮة درﻫـﻢ ﻓﺮورﻓﺘـﺔ اﻛﺒـﺮ را دﻳـﺪ ﺑـﻪ ﺷـﻮﺧﻰ‬ ‫ﺑﺎ ﻣﺸﺖ ﺑﻪ ﭘﺸﺘﺶ ﻛﻮﺑﻴﺪ و ﮔﻔﺖ‪:‬‬

‫‪١٩‬‬


‫ﺳﻌﻴﺪ ﺳﺎﻣﺎن‬

‫ﺗﺮﻳﻠﻮژي‬

‫ـ اﻛﺒـﺮي! ﺗـﻮ ﻛﻮﭼـﻪ ﭘـﺲ ﻛﻮﭼـﻪﻫـﺎي ﺣـﻮاﻟﻰِ راه آﻫـﻦ‪ ،‬ﻳـﻚ ﺟﺎﻫـﺎﺋﻰ ﻫـﺴﺖ‬ ‫ﻛﻪ از ﺗـﺮسِ ﻛﻮﻓـﺖ و ﻧﻜﺒـﺖ ﻫـﻴﭻﻛـﺲ اوﻧﺠـﺎ ﻧﻤـﻲره‪ .‬ﭼـﺮا ﻧﻤـﻰري اوﻧﺠـﺎ‪ ،‬ﺗـﺎ‬ ‫ﻫﺮ ﭼﻲ دﻟﺖ ﻣﻲﺧﻮاد ﺑﺨﻨﺪي؟‬ ‫وﻟــﻰ زﻧــﺪﮔﻰ را ﭼـﻪ ﻛﻨــﺪ؟ ﻫــﺰار ﻫــﺰار ﺧــﺎﻃﺮهﻫــﺎ؛ ﺷــﻜﻮﻓﻪﻫــﺎي ﺳـﻴﺐ‪ ،‬ﺧﻨــﺪة‬ ‫دﺧﺘﺮﻫﺎ ﻛﻨﺎر ﭼﺸﻤﻪ‪ .‬ﺧﺮ ﺳﻮاري ﻛﻨـﺎر ﺑـﺎغِ ارﺑـﺎب‪ .‬اﻳـﻦﻫـﺎ را ﻧﺒﺎﻳـﺪ ﺑـﺎ ﺧﻨـﺪهﻫـﺎ‬ ‫ﻫﻤﺮاه ﻛﺮد؟ در اﻳﻦ زﻧـﺪﮔﻲ ﺟـﺎي ﺧـﺎﻃﺮهﻫـﺎ ﻛﺠﺎﺳـﺖ؟ در ﻫﻤـﺎن ﺧﻨـﺪهآﺑـﺎدي‬ ‫اﺳﺖ ﻛﻪ زﻧﺪﮔﻰ ﻳﻚ وﺣﺸﺖ ﺷـﺪه؟ ﺑـﺎ ﻛـﻪ ﺑﺨﻨـﺪد؟ ﺑـﺎ ﻫﻤـﺎنﻫـﺎ ﻛـﻪ ﻗﺮﺑﺎﻧﻴـﺎن‬ ‫ﻳﻚ وﺣﺸﺖ ﻣﺪاماﻧﺪ و ﺣﺘﻰ ﮔﺮﻳﻪ را ﻓﺮاﻣﻮش ﻛﺮدهاﻧﺪ؟‬ ‫٭٭٭‬

‫ـ آبِ ﺣﻮض ﻣﻰﻛﺸﻴﻢ‪ ،‬آب ﺣﻮض ﻣﻰﻛﺸﻴﻢ!‬ ‫ـ ﺑﮕﻮ ﺑﻴﺎد ﺗﻮ!‬ ‫ـ ﺳﻪ ﻫﻔﺘﻪ ﭘﻴﺶ آبِ ﺣﻮض را ﻛﺸﻴﺪي‪ ،‬اﻳﻨﻬﻤﻪ وﻟﺨﺮﺟﻰ ﺑﺮاي ﭼﻴﺴﺖ؟‬ ‫ـ ـ ﻣﺮﺗﻴﻜ ـﺔ اﺣﻤــﻖ! ﺗــﻮ ﻛــﻪ ﺻــﺒﺢ ﺳــﺤﺮ ﺗــﺎ ﺑــﻮق ﺳــﮓ ﻣــﻰروي در آن ﺷــﺮﻛﺖ‬ ‫ﻛﻮﻓﺖ ﮔﺮﻓﺘﻪات‪ .‬ﺗﻮ دﻳﮕﺮ ﺑﻪ آب ﺣﻮض ﭼﻜﺎر داري؟‬ ‫ـ ﻣـﻰﺧـﻮاﻫﻢ آب ﺣـﻮض را ﺑﮕـﺬارم ﺳـﺮِ ﻗﺒـﺮِ ﭘـﺪرم‪ ،‬ﻣـﻰﺧـﻮاﻫﻢ ﺑﮕـﺬارﻣﺶ ﺳـﺮِ‬ ‫ﺧﺎك‪ ‬ﻣﺎدرم‪ .‬ﺗـﻮ از ﺟـﺎن ﻣـﻦ ﺑـﺪﺑﺨﺖ ﭼـﻪ ﻣـﻰﺧـﻮاﻫﻰ؟ از اول ﺻـﺒﺢ ﺗـﺎ ﺗﻨـﮓ‪‬‬ ‫ﻏﺮوب ﻛﻪ ﺟﺎن ﻣﻰﻛﻨﻢ ﺗﺎ ﺷﻜﻢ ﺗﻮ و اﻳـﻦ ﺗﻮﻟـﻪ ﺳـﮓﻫـﺎﺋﻰ ﻛـﻪ ﻣﺜـﻞ زاﻟـﻮ ﺑـﻪ ﺗـﻨﻢ‬ ‫ﭼﺴﺒﻴﺪهاﻧﺪ ﺳـﻴﺮ ﻛـﻨﻢ‪ .‬ﺗﻤـﺎم ﺧـﻮن ﻣـﻦ ﺑـﺪﺑﺨﺖ را ﻣﻜﻴﺪﻳـﺪ‪ ،‬دﻳﮕـﺮ ﭼﻴـﺰي از‬ ‫ﻣﻦ ﻧﻤﺎﻧﺪه‪ .‬ﺣـﺎﻻ ﺑﺎﻳـﺪ ﻫﻤـﻪ درآﻣـﺪم را ﺑـﺪﻫﻢ دﺳـﺖ اﻳـﻦ ﻣـﺮدك‪ ‬آب ﺣﻮﺿـﻰ؟‬ ‫دﻳ ـﺮوز ﭘــﻮلِ ﺗﻌﻤﻴ ـﺮ ﻛــﻮﻟﺮ دادم‪ ،‬ﭘﺮﻳ ـﺮوز ﭘــﻮل ﺗﻌﻤﻴ ـﺮ ﻧــﺸﺖ‪ ‬ﺷ ـﻴﺮ آب آﺷــﭙﺰﺧﺎﻧﻪ‬ ‫دادم‪ ،‬ﻫﻔﺘﺔ ﭘﻴﺶ ‪...‬‬

‫‪٢٠‬‬


‫ﺳﻌﻴﺪ ﺳﺎﻣﺎن‬

‫ﺗﺮﻳﻠﻮژي‬

‫ـ ﺑﺲ ﻛﻦ ﻣـــﺮد! از دﺳـﺖ ﺗـﻮ ﺧـﺴﺘﻪ ﺷـﺪم! ﺑﺎﻳـﺪ از روز اول ﻛـﻪ ﻧﻨـﺔ ﭘﺪرﺳـﮓ‬ ‫ﺗــﻮ آﻣــﺪ ﺧﻮاﺳــﺘﮕﺎري ﺑــﻪ ﺣــﺮف ﭘــﺪرم ﮔــﻮش ﻛــﺮده ﺑــﻮدم‪ .‬ﺗــﻮ اﺻ ـﻼً آدم ﺑــﺸﻮ‬ ‫ﻧﻴ ـﺴﺘﻰ‪ .‬ﻟﻴﺎﻗــﺖ ﺗــﻮ ﻫﻤــﺎن زﻧــﺪﮔﻰ ﻧﻜﺒﺘــﻰ اﺳــﺖ ﻛــﻪ داﺷــﺘﻰ‪ .‬ﻳ ـﺎدت رﻓﺘــﻪ‬ ‫ﭼﻄــﻮر ﺗــﻮي ﻛﺜﺎﻓــﺖ ﺑــﻪ دور ﺧــﻮدت ﻣــﻰﭼﺮﺧﻴـﺪي؟ ﻳـﺎدت رﻓﺘــﻪ ﻛــﻪ ﻛﻮﻓــﺖ از‬ ‫ﺳﺮت ﺑﺎﻻ ﻣﻲرﻓﺖ؟‬ ‫ــ ﻣــﻦ دﻳﮕـﻪ ﭘــﺎ ﺗــﻮي اﻳـﻦ ﺧﻮﻧــﻪ ﻧﻤــﻰﮔـﺬارم‪ .‬دﻳﮕـﻪ ﺑـﺎ ﻳـﻚ دﻳﻮاﻧـﺔ زﻧﺠﻴـﺮي‬ ‫ﺣﺎﺿــﺮ ﻧﻴ ـﺴﺘﻢ زﻳ ـﺮ ﻳ ـﻚ ﺳــﻘﻒ زﻧــﺪﮔﻰ ﻛــﻨﻢ‪ .‬اﮔــﺮ آن ﻣــﺎدرِ ﺷــﻜﻢ ﮔﻨــﺪهات را‬ ‫ﺑﻴـﺎوري ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﭘـﺎﻳﻢ ﺑﻴﻔﺘــﺪ ﻫـﻢ ﻓﺎﻳـﺪه ﻧـﺪارد‪ .‬دﻳﮕـﻪ ﺗــﻮي ﺻـﻮرت ﺗـﻮ ﻫـﻢ ﻧﮕــﺎه‬ ‫ﻧﻤﻰﻛﻨﻢ‪.‬‬ ‫ـ ﺧُﺒـﻪ ﺧُﺒـﻪ! دﻟـﺖ ﺑﺨـﻮاد زﻳـﺮ ﺳـﺎﻳﺔ ﻣـﻦ ﺑﺎﺷـﻰ‪ .‬از ﺗـﻮ ﺧﻮاﺳـﺘﮕﺎرﻫﺎي ﺧﻴﻠـﻰ‬ ‫ﺑﻬﺘﺮ داﺷﺘﻢ‪ .‬ﺑﻪ ﭘﺎم ﻣﻰاﻓﺘﺎدﻧﺪ‪ .‬دﺳﺘﻢ را ﻣﻰﺑﻮﺳﻴﺪﻧﺪ‪...‬‬ ‫از درون ﭘﻨﺠﺮة آﺷـﭙﺰﺧﺎﻧﻪ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﭘﻴـﺎده رو ﺑـﺎز ﺷـﺪه‪ ،‬ﻓﺮﻳـﺎدي ﺗﻨـﺪ‪ ،‬ﺑـﻪ ﺗﻴـﺰي‬ ‫ﺗﻴﻐﻪاي ﺑﺮﻧﺪه ﭘﺮدة دﻋﻮاي زﻧﺎﺷﻮﺋﻰ را ﻳﻜﺒﺎره ﺟﺮ ﻣﻰدﻫﺪ‪:‬‬ ‫ـ آبِ ﺣﻮض ﻣﻰﻛﺸﻴﻢ‪ ،‬آب ﺣﻮض ﻣﻰﻛﺸﻴﻢ!‬ ‫٭٭٭‬

‫اﺳﻤﺶ ﻧﺎزﻧﻴﻦ ﺑﻮد‪ ،‬وﻟﻰ ﻫﻤﻪ ﺑـﻪ او ﻣـﻰﮔﻔﺘﻨـﺪ ﻧـﺎزي‪ .‬ﺑﻌـﺪ ﻫـﻢ ﻛـﻪ ﺑـﺰرگ ﺷـﺪ‬ ‫اﺳــﻤﺶ را ﮔﺬاﺷــﺘﻨﺪ ﻧــﺎزيﺧــﺎﻧﻢ‪ .‬ﺗــﺎزه دﻳـﭙﻠﻢ ﮔﺮﻓﺘــﻪ ﺑــﻮد‪ .‬ﻫــﺮ وﻗــﺖ ﻫــﻢ ﻛــﻪ‬ ‫دﻟﺶ ﻣﻰﺧﻮاﺳﺖ ﻣﻰﺗﻮاﻧﺴﺖ ﭘـﺎي ﺗﻠﻔـﻦ ﺑـﺎ دوﺳـﺘﺎﻧﺶ ﺣـﺮف ﺑﺰﻧـﺪ‪ .‬آﺧـﺮ »ﭘﺎﭘـﺎ«‬ ‫و »ﻣﺎﻣﻰ« ﺧﻴﻠﻰ ﻣﺪرن ﺑﻮدﻧﺪ‪ .‬ﭘﺎﭘﺎ ﻫﻤﻴﺸﻪ ﻣﻰﮔﻔﺖ‪:‬‬

‫‪٢١‬‬


‫ﺳﻌﻴﺪ ﺳﺎﻣﺎن‬

‫ﺗﺮﻳﻠﻮژي‬

‫ــ ﺟــﺎﻧﻢ‪ ،‬ﻣــﺎ را ﺑــﺮاي اﻳـﻦ دوره و زﻣﺎﻧــﻪ ﺑــﺰرگ ﻧﻜﺮدﻧــﺪ‪ .‬ﻳـﺎدم ﻣــﻰآﻳـﺪ وﻗﺘــﻰ‬ ‫ﺟﻮان ﺑـﻮدم ﺟـﺮأت ﻧﻤـﻰﻛـﺮدم ﺗـﻮي ﭼـﺸﻢ ﻳـﻚ زن ﻧﮕـﺎه ﻛـﻨﻢ‪ .‬اﺻـﻼً ﻣﮕـﺮ ﻣـﺎ‬ ‫ﺟــﺮأت ﻣــﻰﻛــﺮدﻳﻢ ﺗــﻮي ﺻــﻮرت ﺑﺰرﮔﺘﺮﻫــﺎ ﺑﺨﻨــﺪﻳﻢ؟ ﺑﻨــﺪه‪ ،‬ﺟﻨــﺎب آﻗــﺎي‬ ‫ﺳﻬﺮاﺑﻰ! ﭼﻬﻞ ﺳﺎﻟﻢ ﺑـﻮد‪ .‬ﺟﻠـﻮي ﻣﺮﺣـﻮم آﻗـﺎ ﺳـﻴﮕﺎر ﻧﻤـﻰﻛـﺸﻴﺪم‪ .‬ﺑـﺎور ﻛﻨﻴـﺪ‬ ‫آن ﺧﺪا ﺑﻴﺎﻣﺮز ﻣﺮد و ﻧﻔﻬﻤﻴﺪ ﻛﻪ ﻣﻦ ﺳﻴﮕﺎر ﻣﻰﻛﺸﻢ‪.‬‬ ‫ﭘﺎﭘﺎ ﺟﺎن اداﻣﻪ ﻣﻰدﻫﺪ‪:‬‬ ‫ـ ـ ﺑﻌﻠــﻪ! ادب و ﺗﺮﺑﻴ ـﺖ ﮔﺬﺷــﺘﻪﻫــﺎ اﻳﻨﻄــﻮر ﺑــﻮد‪ .‬ﺣــﺎﻻ ﺧــﺪا را ﺷــﻜﺮ ﻣــﺪرن‬ ‫ﺷــﺪهاﻳــﻢ‪ .‬ﺟــﺎﺋﻰ ﺑــﺮاي ﻧﮕﺮاﻧــﻰ وﺟــﻮد ﻧــﺪارد‪ .‬ﺣــﺎﻻ ﺑﺎﻳــﺪ ﺑﭽــﻪﻫــﺎ را ﻣﺜــﻞ‬ ‫آﻣﺮﻳﻜﺎﺋﻰﻫﺎ ﺑـﺰرگ ﻛـﺮد‪ .‬ﻣـﻰﺑﻴﻨﻴـﺪ آﻣﺮﻳﻜـﺎ ﭼﻘـﺪر ﭘﻴـﺸﺮﻓﺖ ﻛـﺮده؟ ﺗﻤـﺎم اﻳﻨﻬـﺎ‬ ‫ﻧﺘﻴﺠﺔ ﺗﺮﺑﻴﺖ‪ ‬درﺳﺖ اﺳﺖ آﻗﺎ!‬ ‫آﻗﺎي ﺳﻬﺮاﺑﻲ ﺑﺎ ﺻﺪاي ﺑﻠﻨﺪ ﻣﻲﮔﻮﻳﺪ‪:‬‬ ‫ـ ﺧﺸﺖ اول ﭼﻮن ﻧﻬﺪ ﻣﻌﻤﺎر ﻛﺞ ‪...‬‬ ‫ــ ﻣــﺎ ﻫــﻢ از اﻳـﻦ رو ﻧﺨﻮاﺳــﺘﻴﻢ ﺑــﻪ ﺑﭽــﻪﻫــﺎ ﺳــﺨﺖ ﺑﮕﻴـﺮﻳﻢ‪ .‬ﻣﮕــﺮ ﻗــﺮار ﻧﻴـﺴﺖ‬ ‫ﻣﻤﻠﻜــﺖ ﭘﻴـﺸﺮﻓﺖ ﻛﻨــﺪ؟ ﻣﮕــﺮ ﻣــﺎ ﻧﻤــﻰﺧــﻮاﻫﻴﻢ ﻣﺜــﻞ ﻣﻠــﻞ ﻣﺘﺮﻗــﻰ ﺳــﺮي ﺗــﻮي‬ ‫ﺳﺮﻫﺎ در ﺑﻴﺎورﻳﻢ؟‬ ‫ـ ﭼﺮا واﷲ‪ ،‬ﭼﺮا ﺑﺎﷲ!‬ ‫ـ ﻧـﺎزيﺟـﻮن ﮔﻔـﺖ ﻣـﻰﺧﻮاﻫـﺪ ﻣﻨـﺸﻰ ﺑـﺸﻮد‪ .‬ﻣـﻦ ﻫـﻢ زود دﺳـﺖ و ﭘـﺎ ﻛـﺮدم‬ ‫ﺗﻮي ﺷﺮﻛﺖ رﻓﻘﺎ ﺑـﺮاﻳﺶ ﻛـﺎر ﭘﻴـﺪا ﻛـﺮدم‪ .‬ﻣﺮدﻣـﺎن ﺧـﻮﺑﻰ ﻫـﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﻣـﺎ ﺧـﺪاﺋﻰ‬ ‫ﻧﺎﻛﺮده دﺧﺘﺮﻣﺎن را ﺟـﺎي ﺑـﺪ ﻧﻤـﻰﻓﺮﺳـﺘﻴﻢ‪ .‬ﻣـﻰداﻧﻴـﺪ از اﻳـﻦ ﻣـﺴﺨﺮه ﺑـﺎزيﻫـﺎ‬ ‫ﻛــﻪ ﺑــﻪ اﺳــﻢ ﺗﻤــﺪن ﺑــﻪ راه اﻓﺘــﺎده ﻣــﺎ واﻗﻌـﺎً ﻣﻨﺰﺟــﺮ ﻫــﺴﺘﻴﻢ‪ .‬آداﻣــﺲ ﺧــﻮردن‪،‬‬ ‫ﺗﻠﻔﻦ ﻛـﺮدن‪ ،‬ﺳـﻴﻨﻤﺎ رﻓـﺘﻦ و ﭘـﺎرﺗﻰ رﻓـﺘﻦ اﺷـﻜﺎﻟﻰ ﻧـﺪارد‪ ،‬وﻟـﻰ ﺧـﺪاﺋﻰ ﻧﻜـﺮده‬ ‫اﮔﺮ اﺳﻤﻰ از ﺑﻰﻧﺎﻣﻮﺳﻰ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﺎد ﻣﺎ ‪...‬‬ ‫‪٢٢‬‬


‫ﺳﻌﻴﺪ ﺳﺎﻣﺎن‬

‫ﺗﺮﻳﻠﻮژي‬

‫ـ ﺑﻌﻠﻪ‪ ،‬ﺑﻨﺪه ﻫـﻢ ﻗﺒـﻮل دارم‪ .‬ﻣـﺎ ﻛـﻪ ﻧﺒﺎﻳـﺪ ﻣﺜـﻞ دور از ﺟـﻮن ﻣﻴﻤـﻮن ﻫـﺮ ﭼـﻪ‬ ‫دﻳﺪﻳﻢ ﺗﻘﻠﻴﺪ ﻛﻨﻴﻢ‪.‬‬ ‫ـــ اﺻــﻼً آﻗــﺎي ﺳــﻬﺮاﺑﻰ ﻣــﻦ ﺷــﻨﻴﺪهام ﻛــﻪ آﻣﺮﻳﻜــﺎﺋﻰﻫــﺎ ﻫــﻢ ﻣﺜــﻞ ﻣــﺎ در‬ ‫ﻣﻤﻠﻜﺖﺷﺎن ﺑﺮ ﻋﻠﻴﻪ اﻳﻦ ﺑـﻰﻧﺎﻣﻮﺳـﻰﻫـﺎ ﻣـﺸﻐﻮل ﻣﺒـﺎرزه ﺷـﺪهاﻧـﺪ‪ .‬وﻟـﻰ در اﻳـﻦ‬ ‫ﻣﻤﻠﻜﺖ ﻣﺎ ﺧﻴﻠﻰ ﺷﺎﻧﺲ آوردهاﻳﻢ‪.‬‬ ‫ﭘﺪر ﻧـﺎزي ﺟـﺎن در ﻫﻤـﻴﻦ ﺣـﺎل ﺑـﻪ ﺗـﺪرﻳﺞ روي ﻣﺒـﻞ راﺣﺘـﻰِ زﻫـﻮار در رﻓﺘـﻪاي‬ ‫ﻛــﻪ ﺑــﺎ ﺣﻘــﻮق ﺑﺎزﻧﺸــﺴﺘﮕﻰِ وزارت ﻣﺎﻟﻴ ـﻪ ﺧﺮﻳ ـﺪه ﺑــﻪ ﺟﺎﻧــﺐ آﻗــﺎي ﺳــﻬﺮاﺑﻰ ﻧ ـﻴﻢ‬ ‫ﺧﻴــﺰ ﻣــﻲﺷــﻮد‪ ،‬ﭘﻮﺳــﺖ ﺻــﻮرﺗﺶ ﻳــﻮاش ﻳــﻮاش از ﺻــﻮرﺗﻰِ روﺷــﻦ ﺑــﻪ اﻧــﺎريِ‬ ‫ﺑﺎدﻣﺠــﺎﻧﻰ ﺗﻐﻴﻴ ـﺮ رﻧــﮓ داده‪ .‬ﭘﺎﭘﺎﺟــﺎن در ﭼــﺸﻤﺎن آﻗــﺎي ﺳــﻬﺮاﺑﻰ ﺧﻴ ـﺮه ﺷــﺪه و‬ ‫اداﻣﻪ ﻣﻰدﻫﺪ‪:‬‬ ‫ـــ ﻣـــﺎ از ﻓﺮﻫﻨـــﮓ‪ ،‬ﺳـــﻨﻦ و آداب ﺧـــﻮﺑﻰ ﺑﺮﺧـــﻮردارﻳﻢ‪ .‬از ﻏـــﺮب ﺧـــﻮﺑﺶ را‬ ‫ﻣﻰﮔﻴﺮﻳﻢ‪ ،‬ﺑﺪش را ﻫـﻢ ﻧﻤـﻰﮔﻴـﺮﻳﻢ‪ .‬ﺧﻼﺻـﻪ آﻗـﺎي ﺳـﻬﺮاﺑﻰ ﻫـﻮاي ﻧـﺎزيﺟـﻮن‬ ‫را در دﻓﺘﺮ دارﻧﺪ‪ .‬ﻣﻦ ﻫـﻢ ﺳـﭙﺮدهام ﻛـﻪ ﻳﻜﺪﻓﻌـﻪ ﺧـﺪاﺋﻰ ﻧﻜـﺮده ارﺑـﺎب رﺟـﻮع ﺑـﻪ‬ ‫او اﻫﺎﻧــﺖ و ﺗــﻮﻫﻴﻦ ﻧﻜﻨــﺪ‪ .‬ﻣــﻰداﻧﻴــﺪ آﻗــﺎي ﺳــﻬﺮاﺑﻰ اﻳــﻦ دوره و زﻣﺎﻧــﻪ از ﻫــﺮ‬ ‫ﺳﻮراخ و ﺳﻨﺒﻪاي آدم ﺑﻴﺮون آﻣﺪه‪ .‬اﺻـﻼً ﻣﻌﻠـﻮم ﻧﻴـﺴﺖ ﺑﺎﺑـﺎ و ﻧﻨـﻪ دارﻧـﺪ ﻳـﺎ ﻧـﻪ‪.‬‬ ‫ﺑﺎﻳﺪ آدم ﺣﻮاﺳﺶ را ﺟﻤﻊ ﻛﻨﺪ‪ .‬ﺗﺼﺪﻳﻖ ﻣﻰﻓﺮﻣﺎﺋﻴﺪ ﻛﻪ آﻗﺎي ﺳﻬﺮاﺑﻰ ‪...‬؟‬ ‫آﻗﺎي ﺳﻬﺮاﺑﻰ ﺗﺼﺪﻳﻖ ﻣﻰﻛﻨﺪ‪ .‬ﻏﻠـﻂ ﻣـﻰﻛﻨـﺪ ﺗـﺼﺪﻳﻖ ﻧﻜﻨـﺪ‪ .‬آﻗـﺎي ﺳـﻬﺮاﺑﻰ ﻛـﻪ‬ ‫ﺳــﻬﻞ اﺳــﺖ‪ ،‬ﭘــﺪرِ آﻗــﺎي ﺳــﻬﺮاﺑﻰ ﻫــﻢ ﺗــﺼﺪﻳﻖ ﻣــﻰﻛﻨــﺪ‪ .‬ﻧــﺎزيﺧــﺎﻧﻢ ﻣﻨــﺸﻰ‬ ‫ﻣــﻰﺷــﻮد؛ ﻫﻤــﻪ ﻣــﻰﺧﻮاﻫﻨــﺪ ﭘﻴــﺸﺮﻓﺖ ﻛﻨﻨــﺪ‪ .‬ﻫﻤــﻪ ﻣــﻰﺧﻮاﻫﻨــﺪ ﻣﺜــﻞ‬ ‫آﻣﺮﻳﻜــﺎﺋﻰﻫــﺎ ﺑــﺸﻮﻧﺪ‪ .‬آﻣﺮﻳﻜــﺎ ﺳــﻮﭘﺮﻣﺎرﻛﺖ ﻣــﺎ اﺳــﺖ‪ .‬ﻫﻤﮕــﻰ ﺑــﺮاي ﺧﺮﻳــﺪ‬ ‫ﻣﻰروﻳﻢ آﻧﺠـﺎ! ﺧـﻮبﻫـﺎ را ﻣـﻰﺧـﺮﻳﻢ‪ ،‬ﺑـﺪﻫﺎ را ﻫـﻢ ﻧﻤـﻰﺧـﺮﻳﻢ‪ .‬اﺻـﻼً ﭼـﺮا راه‬

‫‪٢٣‬‬


‫ﺳﻌﻴﺪ ﺳﺎﻣﺎن‬

‫ﺗﺮﻳﻠﻮژي‬

‫دور ﻣــﻰروﻳ ـﺪ‪ ،‬ﺧــﻮب و ﺑــﺪش را ﺧﻮدﻣــﺎن از ﭘ ـﻴﺶ ﺗﻌﻴــﻴﻦ ﻣــﻰﻛﻨ ـﻴﻢ‪ .‬از اﻳ ـﻦ‬ ‫ﺳﻮﭘﺮﻣﺎرﻛﺖ ﺑﻬﺘﺮ ﻛﺠﺎ ﺳﺮاغ دارﻳﺪ؟‬ ‫در ﺧﻴﺎﺑــﺎن ﻣــﺮدم ﻫﻤــﻪ ﺟﻤــﻊ ﺷــﺪهاﻧــﺪ‪ .‬ﺳــﺮ و ﺻــﺪاي زﻳ ـﺎدي ﺑــﻪ راه اﻓﺘــﺎده‪.‬‬ ‫ﮔﻮﺋﻰ ﻋﺪهاي ﻣﻰﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﺑﺮوﻧـﺪ ﺧﺮﻳـﺪ‪ .‬ﻣـﺮد‪ ‬ﺗﻨﻮﻣﻨـﺪي دﻳﮕـﺮان را ﻫـﻞ ﻣـﻲدﻫـﺪ‬ ‫ﺑﻪ ﻛﻨﺎر و ﻣﻰرود ﺑﺎﻻي ﻳﻚ ﻧﺮدﺑﺎن و ﻓﺮﻳﺎد ﻣﻰزﻧﺪ‪:‬‬ ‫ـ ﻛﺠﺎﺳﺖ اﻳﻦ آﻣﺮﻳﻜﺎ؟‬ ‫ﺟﻮاﻧﻜﻲ ﻛﻪ ﭘﺎﺋﻴﻦ ﻧﺮدﺑﺎم اﻳﺴﺘﺎده ﺑﺎ ﺧﻨﺪه ﻣﻲﮔﻮﻳﺪ‪:‬‬ ‫ـ ﺗﻮي ﺷﻴﺸﺔ ﺗﻠﻮﻳﺰﻳﻮنﻫﺎ‪.‬‬ ‫ـ ﺑﮕﻴﺮﻳﺪ اﻳﻦ ﭘﺴﺮك ﭘﺪرﺳﻮﺧﺘﻪ را! ﻣﺮدم را ﻣﺴﺨﺮه ﻣﻲﻛﻨﻲ؟!‬ ‫وﻟــﻲ ﺻــﺪاﺋﻲ از ﺗــﻪ ﻛﻮﭼــﻪ ﺑــﻪ ﮔــﻮش ﻣــﻲرﺳــﺪ‪ .‬ﻫﻤــﻪ از ﺣﺮﻛــﺖ ﺑﺎزاﻳــﺴﺘﺎدهاﻧــﺪ‪.‬‬ ‫ﺻﺪا ﻧﺰدﻳـﻚﺗـﺮ ﻣـﻲﺷـﻮد‪ ،‬آبﺣﻮﺿـﻰ ﺧﻮدﻣـﺎن ﺑـﺎ ﻳـﻚ ﺳـﻄﻞ ﻗﺮﻣـﺰ رﻧـﮓ از راه‬ ‫ﻣــﻰرﺳــﺪ‪ ،‬ﺑــﺎ دﻳــﺪن ﺟﻤﻌﻴــﺖ ﻛــﺎرت ﺑﺎزرﮔــﺎﻧﻰاش را اراﺋــﻪ ﻣــﻰدﻫــﺪ و ﻓﺮﻳــﺎد‬ ‫ﻣﻲزﻧﺪ‪:‬‬ ‫ـ آب ﺣﻮض ﻣﻰﻛﺸﻴﻢ‪ ،‬آب ﺣﻮض ﻣﻰﻛﺸﻴﻢ!‬

‫٭٭٭‬

‫اﻛﺒﺮِ اﺣﻤﻖ ﭼﻜﺎر ﻣﻰﻛﻨـﻰ؟ ﻧﻴﻤـﺴﺎﻋﺖ ﭘـﻴﺶ ﻗـﺮار ﺑـﻮد ﻛـﻪ ﺧـﺪﻣﺖ آﻗـﺎي ﻣـﺪﻳﺮ‬ ‫ﻋﺎﻣﻞ ﭼﺎﺋﻰ ﺑﺒﺮي‪ ،‬ﭼﺮا ﺣﻮاﺳﺖ ﭘﺮت ﺷﺪه؟‬ ‫‪٢٤‬‬


‫ﺳﻌﻴﺪ ﺳﺎﻣﺎن‬

‫ﺗﺮﻳﻠﻮژي‬

‫ﻗﻨﺒــﺮ ﺗــﺸﺮ دﻳﮕــﺮي ﻣــﻰزﻧــﺪ وﻟــﻰ ﭼــﻪ ﻓﺎﻳــﺪه‪ .‬اﻛﺒــﺮ ﻳــﻚ ﺑــﺴﺘﻪ آب ﻧﺒــﺎت‬ ‫رﻧﮓوارﻧـﮓ و ﺷـﻜﺮك ﺑـﺴﺘﻪ در ﻣﻘﺎﺑـﻞ ﺧـﻮد روي ﻣﻴـﺰ ﮔﺬاﺷـﺘﻪ و ﺑـﻪ آن زل زده‪.‬‬ ‫از اول وﻗــﺖ‪ ‬ﺻــﺒﺢ ﺷــﻨﺒﻪ ﺑــﻪ ﻫﻤــﻴﻦ ﺣــﺎل ﺑــﺎﻗﻰ اﺳــﺖ‪ .‬ﺑــﺎ ﻫــﻴﭽﻜﺲ ﺣــﺮف‬ ‫ﻧﻤﻲزﻧﺪ‪ .‬دﻳﺸﺐ ﻫﻢ ﺗـﻮي آن اﻃﺎﻗـﻚ زﻳـﺮ ﺷـﻴﺮواﻧﻰ ﻛـﻪ ﺑـﺎ ﻗﻨﺒـﺮ ﺷـﺮﻳﻜﻰ ﻛﺮاﻳـﻪ‬ ‫ﻛــﺮده‪ ،‬ﺗــﺎ ﺻــﺒﺢ از اﻳــﻦ دﻧــﺪه ﺑــﻪ آن دﻧــﺪه ﻏﻠﺘﻴــﺪه ﺑــﻮد‪ .‬ﺧــﻮاب ﻛﺠــﺎ ﺑــﻮد؟‬ ‫ﭼﺸﻤﺎﻧﺶ از ﻏﺼﻪ ﺑـﺴﺘﻪ ﻧﻤـﻰﺷـﺪ‪ .‬دﻫـﺎناش ﻧﻴﻤـﻪ ﺑـﺎز ﻣﺎﻧـﺪه ﺑـﻮد و ﺗﻤـﺎم ﺷـﺐ‬ ‫ﺻــﺪاي ﻃــﭙﺶ ﻗﻠــﺒﺶ ﻣﺜــﻞ ﻧﻌــﺮة ﻳ ـﻚ ﻣﻮﺗﻮرﺳــﻴﻜﻠﺖ ژاﭘﻨــﻰ ﭼﻬــﺎر ﺳ ـﻴﻠﻨﺪر در‬ ‫ﻣﻐﺰش ﭘﻴﭽﻴﺪه ﺑﻮد‪.‬‬ ‫٭٭٭‬

‫ـ آﻗﺎ! ﺑﺮو ﭘﺸﺖ ﭘﺮده!‬ ‫ﭘــﺮدة ﻛﺜﻴﻔــﻰ اﺳــﺖ‪ .‬از دﻳـﻮار و ﺗﺨــﺖ و اﻃــﺎقِ ﻓﻜــﺴﻨﻰِ ﻛــﻪ ﭘــﺸﺖ ﭘــﺮده ﭘﻨﻬــﺎن‬ ‫ﺷﺪه ﺑﻮي ﻧـﺎ و ﻧﻜﺒـﺖ ﻣـﺸﺎم را ﻣـﻲآزارد‪ .‬روي ﺗﺨـﺖ ﻣﻠﺤﻔـﻪاي ﻛـﺸﻴﺪهاﻧـﺪ ﻛـﻪ‬ ‫ﺑــﻮي ﺗﻌﻔــﻦ ﻣــﻰدﻫــﺪ؛ رﻧــﮓ اﺻــﻠﻰ آن ﻧــﺎﻣﻌﻠﻮم اﺳــﺖ‪ .‬راﻳﺤــﺔ ﻧﻔــﺮتاﻧﮕﻴ ـﺰ و‬ ‫ﻧﺎﺷﻨﺎﺳ ـﻰ ﻫﻤــﻪ ﺟــﺎ را ﭘــﺮ ﻛــﺮده‪ ،‬ﺑــﻮي ﺟــﻮرابﻫــﺎي ﻋــﺮق ﻛــﺮده‪ ،‬ﺑــﻮي ادرار و‬ ‫ﻣﺪﻓﻮع ﻫﻤﻪ ﺟﺎ را ﮔﺮﻓﺘـﻪ‪ .‬ﻛـﻒ اﻃـﺎق ﻳـﻚ ﺗﻜـﻪ ﻣـﺸﻤﺎيِ ﭘـﺎره ﭘـﺎره اﻧﺪاﺧﺘـﻪاﻧـﺪ‪.‬‬ ‫روز ﭘ ـﻴﺶ اﻛﺒــﺮ ﺑــﺎ ﺧــﻮدش ﺧﻴﻠــﻲ اﺳــﺘﺨﺎره ﻛــﺮده ﺑــﻮد‪ ،‬و ﻗﺒــﻞ از آﻣــﺪن ﺑــﻪ‬ ‫درون اﻳــﻦ اﺗﺎﻗــﻚ ﺑــﻪ ﺧﻴﻠــﻰ ﭼﻴﺰﻫــﺎ ﻓﻜــﺮ ﻛــﺮده ﺑــﻮد‪ .‬ﺑــﺎ دﺳــﺖﻫــﺎي ﻟــﺮزان‬ ‫ﺗﻜﻤـﻪﻫـﺎي ﭘﻴـﺮاﻫﻨﺶ را ﺑـﺎز ﻣـﻰﻛﻨـﺪ‪ .‬از ﺑﻴـﺮون‪ ،‬ﺗـﻮي ﺳـﺎﻟﻦ ﻫﻤﻬـﺔ ﮔﻨﮕـﻰ ﺑـﻪ‬ ‫ﮔﻮش ﻣﻰرﺳﺪ‪ .‬ﮔﻮﻳﺎ ﻫﺮ از ﮔـﺎﻫﻰ ﻛـﺴﻰ ﭼﻴـﺰي ﻣـﻰﮔﻮﻳـﺪ‪ .‬وﻟـﻰ ﻧـﺎﻣﻔﻬﻮم اﺳـﺖ‪.‬‬ ‫ﺻﻮرتﻫﺎﺋﻰ ﻛﻪ اﻣـﺮوز در اﻳـﻦ ﻛﻮﭼـﻪﻫـﺎ دﻳـﺪه ﺑـﻮد ﻧﻤـﻰﺷـﻨﺎﺧﺖ‪ .‬ﺑـﻮي ﮔﻨـﺪابِ‬

‫‪٢٥‬‬


‫ﺳﻌﻴﺪ ﺳﺎﻣﺎن‬

‫ﺗﺮﻳﻠﻮژي‬

‫ﺟﻮي ﺧﻴﺎﺑﺎنﻫﺎ و ﺳﺎﻳﺔ ﺳﮓﻫﺎي ﺑﻰﭘﻨـﺎه و وﻟﮕـﺮدي ﻛـﻪ از ﻫـﺮ ﮔﻮﺷـﻪ ﺑـﺎ ﻟﮕـﺪ ﺑـﻪ‬ ‫ﮔﻮﺷـﺔ دﻳﮕــﺮ ﭘﺮﺗــﺎپ ﻣـﻰﺷــﺪﻧﺪ ﺗﻨﻬــﺎ ﺧـﺎﻃﺮة او از اﻳـﻦ ﻣﺤﻠــﻪ اﺳـﺖ‪ .‬ﺟــﺎﺋﻰ ﻛــﻪ‬ ‫ﻫﻤﻪ ﮔﻮﻳﺎ ﻫﻤﻪ را ﻣﻰﺷﻨﺎﺳﻨﺪ‪ ،‬وﻟـﻰ ﻫـﻴﭽﻜﺲ ﻧﻤـﻰﺧﻮاﻫـﺪ ﺑـﻪ ﺑﻘﻴـﻪ ﺑﮕﻮﻳـﺪ ﭼـﺮا‬ ‫ﺑﻪ اﻳﻦ ﺟﺎ آﻣﺪه‪ .‬ﻏﺮﻳﺒﻪ ﻧﺒﻮدﻧـﺪ؛ ﻫﻤـﻪ ﺑـﺎ ﻫـﻢ ﻏﺮﻳﺒـﻰ ﻣـﻰﻛﺮدﻧـﺪ‪ .‬ﻣﺜـﻞ اﻳﻨﻜـﻪ‬ ‫ﺖ ﻫﻤــﻪ در ﮔــﻞوﻻي اﻳـﻦ ﻛﻮﭼــﻪﻫــﺎ ﮔــﻢ ﺷــﺪه ﺑــﻮد‪ .‬ﭘﻴﻜﺮﻫــﺎ ﺑــﻪ وزﻧــﻪاي‬ ‫ﺷﺨــﺼﻴ ِ‬ ‫ﺳــﻨﮕﻴﻦ و ﺑﻴــﺮوح ﺗﺒــﺪﻳﻞ ﺷــﺪه ﺑـﻮد ﻛــﻪ ﺑــﺮ روي دو ﭘــﺎ ﺑــﻪ ﻫــﺮ ﻃــﺮف ﻣــﻰدوﻳـﺪ‪.‬‬ ‫ﻧﮕﺎهﻫﺎ ﺳـﺮد ﺑـﻮد‪ ،‬ﺳـﺮﻣﺎي ﺑـﺮف ده را در ﭼﻠـﺔ زﻣـﺴﺘﺎن ﺑـﻪ ﻳـﺎد ﻣـﻰآورد‪ .‬ﭼـﻪ‬ ‫ﺳﺮﻣﺎي ﺳـﺨﺘﻰ! وﻟـﻰ اﻣـﺮوز ﺳـﺮﻣﺎ ﺳـﺨﺖﺗـﺮ ﺑـﻮد‪ ،‬ﺳـﺮﻣﺎﺋﻲ ﻛـﻪ اﺳـﺘﺨﻮانﻫـﺎي‬ ‫اﻛﺒﺮ را ﻳﻚ ﺑﻪ ﻳﻚ از ﻫﻢ ﻣﻰدرﻳﺪ‪.‬‬ ‫اﻛﺒﺮ ﺑﻪ ﻳـﺎد ﻣـﻰآورد ﻛـﻮدﻛﻰ را‪ .‬ﻋﺮوﺳـﻰ دﺧﺘﺮﻋﻤـﻮ را در ده ﺑـﺎﻻ‪ .‬ﺗﻘﺮﻳﺒـﺎً ﻳـﻚ‬ ‫ﻫﻔﺘﻪ ﺟﺸﻦ و ﭘـﺎﻳﻜﻮﺑﻰ ﺑـﻮد‪ .‬اﺳـﺐﻫـﺎي زﻳـﻦ ﻛـﺮده و ﻳـﺮاقﻫـﺎي ﭘـﺮ از زﻧﮕﻮﻟـﻪ‪.‬‬ ‫ﭼﻨﺪ ﺑﺴﺘﺔ ﺑـﺰرگ ﻧﻘـﻞ ﻫـﻢ ﺑـﺮاي ﻋﺮوﺳـﻰ از ﺷـﻬﺮ آورده ﺑﻮدﻧـﺪ‪ .‬اوﻟـﻴﻦ ﺑـﺎر ﻛـﻪ‬ ‫ﻧﻘﻞ دﻳﺪ‪ ،‬ﺷـﺶ ﺳـﺎﻟﻪ ﺑـﻮد‪ .‬ﺑـﺎورش ﻧﻤـﻰﺷـﺪ‪ .‬از ﻗﻨـﺪ ﻫـﻢ ﺧﻮﺷـﻤﺰهﺗـﺮ‪ ،‬ﻣﮕـﺮ‬ ‫ﻣــﻰﺷــﺪ؟ ﻫــﻢ ﻣﺜــﻞ ﻗﻨــﺪ ﻛﻮﭼــﻚ ﺑــﻮد و ﻫــﻢ وﺳــﻄﺶ ﭼﻴ ـﺰي ﺑــﻮد ﻛــﻪ ﻧﻨــﻪ‬ ‫ﻣﻰﮔﻔـﺖ ﺑـﺎدام اﺳـﺖ‪ .‬اﺳـﺘﻐﻔﺮاﷲ‪ .‬ﺑـﺎدام! ﺑـﺎ ﻳﻜـﻰ از ﻧﻘـﻞﻫـﺎ ﺳـﺎﻋﺖﻫـﺎ ﺑـﺎزي‬ ‫ﻛــﺮده ﺑــﻮد‪ .‬ﻣﺮﺗــﺐ آﻧــﺮا از دﻫــﺎﻧﺶ در آورده ﺑــﻮد‪ ،‬از اﻳــﻦ روي ﺑــﻪ آن روي در‬ ‫دﺳﺘﺶ ﻧﻘـﻞ را ﺑـﻪ ﻫـﺮ ﺳـﻮي ﭼﺮﺧﺎﻧـﺪه ﺑـﻮد و ﻣﺒﻬـﻮت ﺑـﻪ آن ﺧﻴـﺮه ﻣﺎﻧـﺪه ﺑـﻮد‪.‬‬ ‫ﻋﺮوس را ﻛﻪ آوردﻧـﺪ از ﺗﻌﺠـﺐ ﻧﺰدﻳـﻚ ﺑـﻮد ﺳـﻜﺘﻪ ﻛﻨـﺪ‪ .‬ﺑـﺎ ﺻـﺪاي ﺑﻠﻨـﺪ ﻓﺮﻳـﺎد‬ ‫زد‪:‬‬ ‫ـ اﻳﻦ رﻗﻴﻪ اﺳﺖ؟ ﭼﻘﺪر ﻗﺸﻨﮓ ﺷﺪه!‬ ‫ﺻﺪاي ﺧﺸﻜﻰ ﭼﻮن ﺗﻴﻐﺔ ﺗﻴﺰ ﻳﻚ ﻗﻴﭽﻰ ﺗﺼﺎوﻳﺮش را از ﻫﻢ ﻣﻲدرد‪:‬‬ ‫ـ ﭼﺮا ﻣﺎﺗﺖ ﺑﺮده ﺑﻴﺎ!‬

‫‪٢٦‬‬


‫ﺳﻌﻴﺪ ﺳﺎﻣﺎن‬

‫ﺗﺮﻳﻠﻮژي‬

‫ـ ﭼﺸﻢ!‬ ‫ﺑــﺎ اﺳــﺐﻫــﺎ و ﻛــﺎروان رﻓﺘــﻪ ﺑﻮدﻧــﺪ ﺑــﻪ ده‪ ‬ﺑ ـﺎﻻ‪ .‬ﻋــﺮوسﻛــﺸﻮن ﺑــﻮد‪ .‬ﭼﻘــﺪر در‬ ‫ﺟــﺎده ﺧــﻮش ﮔﺬﺷــﺖ! ﻫﻴﭽﻮﻗــﺖ اﻳﻨﻬﻤــﻪ از ده دور ﻧــﺸﺪه ﺑــﻮد‪ .‬ﻫﻴﭽﻮﻗــﺖ آن‬ ‫ﻃــﺮف رودﺧﺎﻧــﻪ را ﻧﺪﻳـﺪه ﺑــﻮد‪ .‬ﻣﺜــﻞ اﻳـﻦ ﺑــﻮد ﻛــﻪ ﭼــﺸﻤﺎﻧﺶ ﻫﻤﻴـﺸﻪ ﻧﺰدﻳـﻚ‬ ‫ﺑﻴﻦ ﺑﻮده‪ .‬ﭼﻮن ﺣﺎﻻ ﻛﻮهﻫـﺎي اﻓـﻖ را ﺑﻬﺘـﺮ از ﻗﺒـﻞ ﻣـﻰدﻳـﺪ‪ .‬ﺣﺘـﻰ ﻣـﻰﺗﻮاﻧـﺴﺖ‬ ‫درﺧﺖﻫﺎي داﻣﻨﻪﻫـﺎي ﺑـﺎﻻ را ﻫـﻢ ﺑﺒﻴﻨـﺪ‪ .‬ﺑـﺎ ﮔﻴـﻮهﻫـﺎي ﻧـﻮ ﻛﻨـﺎر ﻧﻨـﻪ روي اﻻغ‬ ‫ﻧﺸﺴﺘﻪ ﺑﻮد و ﺑﻪ رﻗﻴﻪ ﻓﻜﺮ ﻣﻰﻛﺮد ﻛﻪ ﭼﻘﺪر ﻗﺸﻨﮓ ﺷﺪه ﺑﻮد‪.‬‬ ‫ـ ﻋﺎﺷﻖ ﺷﺪي؟ زودﺑﺎش! ﻣﺸﺘﺮﻳﺎ ﻣﻨﺘﻈﺮن‪ .‬اﻳﻨﻜﺎره ﻧﻴﺴﺘﻰ‪ ،‬ﺑﻠﻨﺪ ﺷﻮ‪.‬‬ ‫ـ ﺑﻠﻪ ﺧﺎﻧﻢ!‬ ‫ﻳﻚ ﻣﺸﺖ ﻧﻘﻞ در دﺳـﺖﻫـﺎﻳﺶ ﻧﮕـﺎه داﺷـﺘﻪ ﺑـﻮد‪ ،‬و داﻧـﻪ داﻧـﻪ ﻣـﻰﺧـﻮرد‪ .‬ﺑـﺎد‬ ‫روي ﺻﻮرﺗﺶ ﻣـﻲدوﻳـﺪ‪ ،‬ﻋـﻴﻦ ﻳـﻚ ﻧـﻮازش‪ .‬ﺑـﺎد روي ﻣﻮﻫـﺎﻳﺶ ﻣـﻰرﻗـﺼﻴﺪ و از‬ ‫ﻻي ﮔﻴﻮهﻫـﺎي ﻧـﻮ و ﺳـﻔﻴﺪ ﺳـﺎق ﭘـﺎﻳﺶ را ﻗﻠﻘﻠـﻚ ﻣـﻰداد‪ .‬ﺻـﺪاي زﻧﮕﻮﻟـﻪﻫـﺎ از‬ ‫دور ﻣﻰآﻣﺪ‪ .‬ﻣﮕﺲﻫﺎ وزوز ﻣﻰﻛﺮدﻧـﺪ و آﻓﺘـﺎب ﮔـﺮم ﺑـﻮد‪ .‬ﺧـﻮب ﺑـﻪ ﻳـﺎد داﺷـﺖ‬ ‫آﻧﺮوزي ﻛﻪ اوﻟﻴﻦ ﻋﻘﺎب را دﻳﺪ‪ ،‬و ﻓﺮﻳﺎد زد‪:‬‬ ‫ـ ﻧﻨﻪ‪ ،‬ﻧﻨﻪ! ﻋﻘﺎب را دﻳﺪي؟ ﻧﺪﻳـﺪي ﭼﻄـﻮر ﻣـﻰرﻓـﺖ؟ ﻣﺜـﻞ ﻃﻴـﺎره ﺑـﻮد ﻧﻨـﻪ‪.‬‬ ‫ﻣﻦ ﻫﻢ ﺧﻮدم ﻣﺜﻞ ﻳﻚ ﻋﻘﺎﺑﻢ ﻧﻨﻪ‪ .‬ﻣﻦ ﻳﻚ ﻋﻘﺎﺑﻢ ﻧﻨﻪ‪ ،‬ﻣﻦ ﻳﻚ ‪...‬‬ ‫ـ ﺑﻠﻨﺪ ﺷﻮ! ﻣﺮده ﺷﻮرِ اﻳﻦ ﻛﺜﺎﻓﺖ را ﺑﺒﺮﻧﺪ‪ .‬دﺳﺘﻤﺎل آﻧﺠﺎﺳﺖ‪.‬‬ ‫دﻳ ـﺮوز وﻗﺘــﻰ ﺑــﻪ ﻃــﺮف دﻓﺘــﺮ ﺑــﺎز ﻣــﻲﮔــﺸﺖ‪ ،‬ﻛﻨــﺎر ﻳﻜــﻰ از ﻫﻤــﺎن ﺟــﻮيﻫــﺎي‬ ‫ﻛﺜﻴﻒ ﻳـﻚ داﻧـﻪ آب ﻧﺒـﺎت ﺑـﻪ دﻫـﺎﻧﺶ ﮔﺬاﺷـﺖ‪ .‬وﻟـﻰ اﺻـﻼً ﻣـﺰة ﻧﻘـﻞ ﻧﻤـﻰداد‪.‬‬ ‫در دﻟــﺶ ﻓﺮﻳ ـﺎد ﻣــﻰزد‪» :‬ﻧﻨــﻪ ﻧﻨــﻪ‪ ،‬ﻣــﻦ ﻫــﻢ ﻳ ـﻚ ﻋﻘــﺎﺑﻢ‪ «.‬وﻟــﻰ ﻓﻘــﻂ آب‬

‫‪٢٧‬‬


‫ﺳﻌﻴﺪ ﺳﺎﻣﺎن‬

‫ﺗﺮﻳﻠﻮژي‬

‫ﻧﺒﺎتﻫـﺎ در ﺣـﺮارت دﺳـﺖﻫـﺎياش آب ﺷـﺪ‪ .‬ﻣـﻰﺧﻮاﺳـﺖ ﺑـﺎﻻ ﺑﻴـﺎورد‪ .‬از دﻳـﺮوز‬ ‫ﻫﻴﭻ ﻧﺨﻮرده ﺑـﻮد‪ .‬ﻣـﻰﺧﻮاﺳـﺖ ﮔﺮﻳـﻪ ﻛﻨـﺪ‪ ،‬ﺧﺠﺎﻟـﺖ ﻣـﻰﻛـﺸﻴﺪ‪ .‬ﻣـﻰﺧﻮاﺳـﺖ‬ ‫ﭘــﺮواز ﻛﻨــﺪ‪ ،‬از ﺳــﻘﻮط ﻣــﻲﺗﺮﺳــﻴﺪ‪ .‬ﻣــﻰﺧﻮاﺳــﺖ ﺑﻤﻴ ـﺮد‪ ،‬وﻟــﻲ ﺣﺘــﻰ ﻣــﺮگ‬ ‫دردش را دوا ﻧﻤﻰﻛﺮد‪ .‬ﺻـﺪاﺋﻲ ﻣﺮﺗـﺐ در دﻟـﺶ ﻣـﻰﮔﻔـﺖ‪» :‬ﻧﻨـﻪ ﻣـﻦ ﻫـﻢ ﻳـﻚ‬ ‫ﻋﻘﺎﺑﻢ‪ .‬ﻣﻦ ﻫﻢ ﻳﻚ ﻋﻘﺎﺑﻢ‪«.‬‬ ‫ﻓﺮﻳـﺎدي از ﺗـﻪ ﻛﻮﭼــﻪ ﺑـﺮ ﺑــﺎل اوﻟـﻴﻦ ﻛﺒــﻮﺗﺮي ﺳـﻮار ﺷــﺪ ﻛـﻪ از اﻓــﻖ ﮔﺬﺷـﺘﻪ ﺑــﻪ‬ ‫ﭘﻨﺠـﺮة ﻛﻮﭼــﻚ آﺷــﭙﺰﺧﺎﻧﺔ ﺷــﺮﻛﺖ ﻧﺰدﻳــﻚ ﺷــﺪه ﺑــﻮد‪ .‬ﺻــﺪاﺋﻲ ﻛــﻪ ﺑﻠــﻮرِ ﺟﻬــﺎنِ‬ ‫ﺑﻪ ﺣﺰن ﻧﺸﺴﺘﺔ اﻛﺒﺮ را ﺷﻜﺎﻓﺖ‪:‬‬ ‫ـ آب ﺣﻮض ﻣﻰﻛﺸﻴﻢ‪ ،‬آب ﺣﻮض ﻣﻰﻛﺸﻴﻢ!‬

‫ﭘﺎﻳﺎن‬

‫اﻣــﺮوز آﻓﺘــﺎب ﺳﺎﻧﻔﺮاﻧﺴﻴــﺴﻜﻮ ﺗﻨــﺪ و ﮔــﺮم ﺷــﺪه‪ .‬از ﻟﺤﻈــﻪاي ﻛــﻪ ﺑﻬــﺮوز در‬ ‫ﭘﺎرﻛﻴﻨــﮓ ﺷــﺮﻛﺖ از ﺻــﻨﺪﻟﻲ ﺧــﻮدرو ﺟــﺪا ﺷــﺪ‪ ،‬ﺗــﺎ زﻣﺎﻧﻴﻜــﻪ ﻛــﻪ ﺑــﻪ در ورودي‬ ‫ﺳــﺎﺧﺘﻤﺎن رﺳــﻴﺪ آﻓﺘــﺎب ﻋــﻴﻦ ﻓﻠﻔــﻞ ﺗــﻪ ﮔﻠــﻮﻳﺶ را ﺳــﻮزاﻧﺪ و ﺧــﺮاش داد‪.‬‬ ‫ﻛﻠﻪاش داغ ﺷﺪه ﺑـﻮد‪ ،‬ﺷـﻴﺎرﻫﺎي ﻋـﺮق ﺧـﺮاشﻫـﺎي ﺗﻨـﺪ و ﻃﻮﻳـﻞ و ﺟﺎﻧﮕـﺪاز ﺑـﺮ‬ ‫ﭘﻴﻜﺮش دواﻧـﺪه ﺑـﻮد‪ .‬ﺗـﻮ ﮔـﻮﺋﻲ دﻳﮕـﻲ از آب ﺟـﻮش ﺑـﻪ ﮔـﺮدﻧﺶ آوﻳـﺰان ﻛـﺮده‬ ‫ﺑﻮدﻧــﺪ‪ ،‬دﻳﮕــﻲ ﻛــﻪ آﺑــﺶ ﻏﻠﻐــﻞ ﻣــﻲزد‪ .‬ﻗﺒــﻞ از ﺷــﺮوع ﺑــﻪ ﻛــﺎر ﺑــﻪ ﻃــﺮف‬ ‫‪٢٨‬‬


‫ﺳﻌﻴﺪ ﺳﺎﻣﺎن‬

‫ﺗﺮﻳﻠﻮژي‬

‫دﺳﺘﺸﻮﺋﻲ دوﻳـﺪ‪ ،‬آب ﺧﻨـﻚ ﻛـﻪ ﺑـﺮ ﺳـﺮ و روي ﺧـﻮد رﻳﺨـﺖ ﺗـﺎزه درﻳﺎﻓـﺖ ﻛـﻪ‬ ‫ﭼﻪ زﺟﺮي ﻛﺸﻴﺪه ﺑـﻮد و ﻧﻤـﻲداﻧـﺴﺖ‪ .‬ﺑـﻪ ﺳـﻮي اﺗـﺎق ﻛـﺎر ﻣـﻲرود‪ ،‬در ﻓـﻀﺎي‬ ‫ﺷــﺮﻛﺖ ﺻــﺪاي ﮔﻨــﮓ ﻣﻮزﻳــﻚ از ﺑﻠﻨــﺪﮔﻮﻫﺎي ﺑﺰرﮔــﻲ ﻛــﻪ در ﺳــﻘﻒ ﺟﺎﺳــﺎزي‬ ‫ﺷــﺪه ﺑﻴــﺮون ﻣــﻲدود‪ .‬ﺧﻮاﻧﻨــﺪهاي ﻧﺎﺷــﻨﺎس آﻫﻨﮕــﻲ ﻣــﻲﺧﻮاﻧــﺪ؛ آﻫﻨﮕــﻲ ﻛــﻪ‬ ‫ﺧﻴﻠﻲ آﺷـﻨﺎ اﺳـﺖ‪ .‬ﺗـﻮ ﮔـﻮﺋﻲ ﺗﻤـﺎﻣﻲ ﻋﻤـﺮ‪ ،‬ﺑﻬـﺮوز اﻳـﻦ آﻫﻨـﮓ را ﺷـﻨﻴﺪه‪ .‬ﺑـﻪ‬ ‫ﺳﺮﻋﺖ واژهﻫﺎ را دﻧﺒﺎل ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ ،‬ﻣﻌﻨﺎ ﻧﺪارد؛ ﻳﻌﻨﻲ ﻣﻌﻨﺎ دارد‪ ،‬ﻣﻔﻬﻮم ﻧﺪارد‪.‬‬ ‫اﺗﺎق ﺑﺰرگ او ﺑﺎ ﺷﻴـﺸﻪﻫـﺎي ﺑﻠﻨـﺪ ﻗـﺪ‪‬ي از ﺑﻘﻴـﺔ اﺗـﺎقﻫـﺎ ﺟـﺪا ﺷـﺪه و در آﺳـﺘﺎﻧﺔ‬ ‫در ورودي ﻧــﺴﻴﻢ ﺗﻬﻮﻳــﺔ ﻣﻄﺒــﻮع ﺷــﺮﻛﺖ ﺻــﻮرت ﺑﻬــﺮوز را ﻳــﻚﺑــﺎر دﻳﮕــﺮ ﻧــﻮازش‬ ‫ﻣﻲدﻫﺪ‪ ،‬ﻧـﺴﻴﻤﻲ ﻛـﻪ ﺑـﻮي ﭼـﺸﻤﻪﻫـﺎي ﻛﻮﻫـﺴﺘﺎﻧﻲ دارد‪ .‬ﭼـﺸﻤﻪﻫـﺎﺋﻲ ﻧـﺎﻣﺮﺋﻲ‬ ‫و ﻣــﺼﻨﻮﻋﻲ ﻛــﻪ ﻓﻘــﻂ ﺑــﺎ ﺧﻴــﺎل ﻣــﻲﺑﺎﻳــﺪ ﺑــﻪ دﻧﺒــﺎلﺷـﺎن دوﻳــﺪ‪ .‬ﺑﻬــﺮوز از ﺧــﻮد‬ ‫ﻣــﻲﭘﺮﺳـﺪ‪» ،‬ﻛــﺪام ﭼــﺸﻤﻪ؟ ﺗــﺎ ﺣــﺎل ﭼــﺸﻤﻪ دﻳــﺪهاي؟!« ﺟــﻮاب ﻣﻌﻠــﻮم ﺑــﻮد!‬ ‫ﺑــﺎ ﺑــﻲﺣﻮﺻــﻠﮕﻲ ﭘــﺸﺖ ﻣﻴــﺰ ﻣــﻲﻧــﺸﻴﻨﺪ و ﻣــﺎﻧﻴﺘﻮر ﻋﻈــﻴﻢ را روﺷــﻦ ﻣــﻲﻛﻨــﺪ‪.‬‬ ‫ﺳﻴــﺴﺘﻢ ﻋﺎﻣــﻞ ﻋــﻴﻦ ﺳــﮓ ﭼﻮﭘــﺎن ﻛــﻪ ﮔــﺮگ دﻳــﺪه ﺑﺎﺷــﺪ ﺑــﻪ ﺟﻨــﺐ و ﺟــﻮش‬ ‫اﻓﺘ ـﺎده‪ .‬ﻣﺮﺗــﺐ »ﻓﺮﻳــﺎد« و ﭼــﺸﻤﻚ ﻣــﻲزﻧــﺪ‪ :‬ﻧــﺎم ﻛــﺎرﺑﺮ! ﺷــﻤﺎرة رﻣــﺰ! ﻧــﺎم‬ ‫ﻛﺎرﺑﺮ! ﺷﻤﺎرة رﻣﺰ! ﺑﻬـﺮوز از ﻛـﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ ﺑـﺪش ﻣـﻲآﻳـﺪ‪ ،‬اﻳـﻦ ﻣﺎﺷـﻴﻦ ﻟﻌﻨﺘـﻲ او را‬ ‫ﺑـﻪ ﻳــﺎد ﻣﻌﻠــﻢﻫــﺎﺋﻲ ﻣــﻲاﻧــﺪازد ﻛـﻪ ﺳــﺎﻳﻪوار ﺗﻤــﺎم ﻋﻤــﺮ او را در ﻛــﻼسﻫــﺎ دﻧﺒــﺎل‬ ‫ﻛﺮدﻧــﺪ و ﻣﺜــﻞ ﻣﺠﺮﻣــﺎن ﺳــﺎﺑﻘﻪدار زﺟــﺮش دادﻧــﺪ؛ ﻳــﺎد ﻛــﻼسﻫــﺎﺋﻲ ﻣــﻲاﻧــﺪازد‬ ‫ﻛــﻪ ﺗﻤــﺎم ﻋﻤــﺮ زﻧــﺪاناش ﺷــﺪ ﺑــﺪون آﻧﻜــﻪ ﺑﺪاﻧــﺪ‪ .‬اﻣــﺮوز ﺻــﺒﺢ ﺳ ـﺤﺮ وﻗﺘــﻲ‬ ‫رﻳﺶﻫﺎﻳﺶ را دو ﺗﻴﻐﻪ ﻣـﻲﻛـﺮد‪ ،‬در آﻳﻨـﻪ ﻳـﻚ ﺗـﺎر ﻣـﻮي ﺳـﻔﻴﺪ روي ﭘﻴـﺸﺎﻧﻲاش‬ ‫دﻳــﺪ و ﺳــﺮﻣﺎ ﺳﺮاﺳــﺮ وﺟــﻮدش را ﻓﺮاﮔﺮﻓــﺖ‪ .‬ﺑﻬــﺮوز و ﭘﻴــﺮي؟! ﺻــﺪاﺋﻲ در‬ ‫اﻋﻤﺎق وﺟﻮدش ﻓﺮﻳـﺎد زد‪» ،‬ﺑﻬـﺮوز ﻫﻴﭽﻮﻗـﺖ ﭘﻴـﺮ ﻧﻤـﻲﺷـﻮد!« وﻟـﻲ ﻣـﻲداﻧـﺴﺖ‬ ‫ﻛﻪ اﻳﻦ ﺻﺪا دروغ ﻣـﻲﮔﻮﻳـﺪ‪ .‬اﻳـﻦ ﻫﻤـﺎن ﺻـﺪاﺋﻲ اﺳـﺖ ﻛـﻪ دروغﻫـﺎ و آرزوﻫـﺎ و‬ ‫اﻣﻴﺎل ﺑﻬـﺮوز از ﻋﻤـﻖ آن ﺑﺎرﻫـﺎ و ﺑﺎرﻫـﺎ ﺑـﻪ ﮔـﻮش رﺳـﻴﺪه و ﻫﻤﻴـﺸﻪ دروغ ﮔﻔﺘـﻪ‪.‬‬

‫‪٢٩‬‬


‫ﺳﻌﻴﺪ ﺳﺎﻣﺎن‬

‫ﺗﺮﻳﻠﻮژي‬

‫وﻗﺘــﻲ ﺑــﺎ ﻧﻔــﺮت و ﻏــﻴﻆ ﺗــﺎرﻣﻮي ﺳــﭙﻴﺪ را از رﻳــﺸﻪ ﻣــﻲﻛﻨــﺪ ﺑــﺎ ﺧــﻮدش ﮔﻔــﺖ‪،‬‬ ‫»اﻳﻨﺒﺎر ﻫﻢ ﺣﺘﻤﺎً دروغ ﻣﻲﮔﻮﻳﺪ!«‬ ‫ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ‪ ،‬ﻧﺎم ﻛﺎرﺑﺮ و رﻣـﺰ را ﮔﺮﻓﺘـﻪ و ﻇـﺎﻫﺮاً ﻫﻤـﻪ ﭼﻴـﺰ ﺑـﺮ وﻓـﻖ ﻣـﺮادش ﺑـﻮده‪،‬‬ ‫ﺳﺎﻛﺖ ﺷﺪه! ﺑﺎ دﻫﺎن ﺑـﺎز ﺑِـﺮ و ﺑِـﺮ ﺑـﻪ ﺑﻬـﺮوز ﻧﮕـﺎه ﻣـﻲﻛﻨـﺪ! ﺣـﺎل ﻫـﺮ ﺿـﺮﺑﻪاي‬ ‫ﻛــﻪ روي ﺗﺨﺘــﻪﻛﻠﻴــﺪ ﻛﻮﻓﺘــﻪ ﺷــﻮد‪ ،‬آب ﻣﻌــﺪﻧﻲ را در ﺑﻄــﺮي ﻛﺮﻳــﺴﺘﺎﻟﻲ ﻛــﻪ روي‬ ‫ﻣﻴــﺰ ﻧﺸــﺴﺘﻪ و ﻫﻤــﺴﻔﺮ روز و ﺷــﺐﻫــﺎي ﺑﻬــﺮوز اﺳــﺖ‪ ،‬ﺗﻜــﺎن ﺗﻜــﺎن ﺧﻮاﻫــﺪ داد‪.‬‬ ‫ﺑﻬــﺮوز ﺑــﺎ ﺗﻌﺠــﺐ ﺑــﻪ ﺑﻄــﺮي ﺧﻴــﺮه ﻣــﻲﺷــﻮد‪ ،‬ﺑﻠــﻪ‪ ،‬اﺷــﺘﺒﺎﻫﻲ در ﻛــﺎر ﻧﻴــﺴﺖ‪،‬‬ ‫ﺑﻄﺮي ﺑﻪ او دﻫﻦﻛﺠـﻲ ﻣـﻲﻛﻨـﺪ‪ .‬در ﻗﻔـﺎي ﺑﻄـﺮي ﻫﻤـﻪ ﭼﻴـﺰ ﻛـﺞوﻣﻌـﻮج ﺷـﺪه؛‬ ‫ﻣﻴﺰ و ﮔﻠـﺪان‪ ،‬ﻋﻜـﺲ و ﺣﺘـﻲ ﻗﺎﻟﻴﭽـﻪاي ﻛـﻪ ﻫﻤـﻪ ﻣـﻲﮔﻮﻳﻨـﺪ »اﻳﺮاﻧـﻲ« اﺳـﺖ و‬ ‫ﺑــﺮاي ﻫﻤــﻴﻦ ﻛــﻒ اﺗــﺎﻗﺶ اﻧﺪاﺧﺘــﻪ‪ ،‬ﺣﺘــﻲ ﻗﺎﻟﻴﭽــﻪ ﻫــﻢ اﻳــﻦ ور و آن ور ﻣــﻲدود‪.‬‬ ‫ﺑــﺎ ﺑــﻲﺣﻮﺻــﻠﮕﻲ »ﺑﺮﻧﺎﻣــﺔ« ﻛــﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ را ﻛــﻪ ﭼﻨــﺪﻳﻦ ﻫﻔﺘــﻪ وﻗــﺖ او را ﮔﺮﻓﺘــﻪ‬ ‫دوﺑﺎره ﺑﺎز ﻣﻲﻛﻨـﺪ‪ .‬درﺳـﺖ ﻋـﻴﻦ ﻳـﻚ رﻣـﺎن از ﻧـﻮ ﺷـﺮوع ﻣـﻲﻛﻨـﺪ ﺑـﻪ ﺧﻮاﻧـﺪن‬ ‫ﻛــﺪﻫﺎي ﻋﺠﻴــﺐ و ﻏﺮﻳــﺐ آن‪ .‬ﻫﻤﭽــﻮن ﭘﺮﺳــﻮﻧﺎژﻫﺎي ﻳــﻚ داﺳــﺘﺎن ﻋﺎﺷــﻘﺎﻧﻪ‬ ‫»ﻣﺘﻐﻴﺮﻫــﺎي« ﺑﺮﻧﺎﻣــﻪ را ﻳــﻚ ﺑــﻪ ﻳــﻚ دﻧﺒــﺎل ﻣــﻲﻛﻨــﺪ‪» ،‬ﻛــﻼسﻫــﺎ« را ﻣﺜــﻞ‬ ‫زﻳﺮﻧــﻮﻳﺲ دوﺑــﺎره ﻣــﻲﺧﻮاﻧــﺪ و ﺑــﺎزﻣﻲﺧﻮاﻧــﺪ‪ .‬ﺳــﺎﻋﺖ ﻛــﻮارﺗﺰ ﺑــﺰرگ دﻳــﻮاري ﺑــﺎ‬ ‫آﻫﻨــﮓ »ﺗﻴــﻚ‪ ،‬ﺗﻴــﻚ« ﻣــﺴﻴﺮ ﺣﺮﻛــﺖ ﭼــﺸﻢ ﺑﻬــﺮوز و ﺿــﺮﺑﺎن ﻗﻠــﺐ او را از‬ ‫ﻧﺰدﻳــﻚ زﻳــﺮ ﻧﻈــﺮ ﮔﺮﻓﺘــﻪ‪ .‬ﻫــﺮ ﭼﻨــﺪ دﻗﻴﻘــﻪ ﺑﻬــﺮوز ﺑــﻪ ﻳــﺎد ﻓﺮﻳــﺎد ﻣــﺪﻳﺮ ﺷــﺮﻛﺖ‬ ‫ﻣﻲاﻓﺘﺪ و ﭼﺎرﺳﺘﻮن ﺑﺪﻧﺶ ﺑﻪ ﻟﺮزه ﻣﻲاﻓﺘﺪ‪» :‬وﻗﺖ ﻃﻼﺳﺖ!«‬ ‫ﺑﻬــﺮوز روي ﻛﺎﻏــﺬﭘﺎرهﻫــﺎﺋﻲ ﻛــﻪ ﭘــﺸﺖ آنﻫــﺎ ﺗﻤــﺎم ﻋﻤــﺮ ﺳــﻨﮕﺮ ﮔﺮﻓﺘــﻪ دﻧﺒــﺎل‬ ‫ﭼﻴــﺰي ﻣــﻲﮔــﺮدد‪ ،‬ﭼــﺸﻤﺎن ﺧــﺴﺘﻪاش ﻣﺮﺗﺒــﺎً اﻳــﻦور و آﻧــﻮر ﻣــﻲدود‪ ،‬ﺟــﺰ‬ ‫واژهﻫــﺎي ﭘﺮاﻛﻨــﺪه و ﻧــﺎﻣﻔﻬﻮم و ﻓﺮﻣــﻮلﻫــﺎي ﻧــﺼﻔﻪ و ﻧﻴﻤــﻪ ﻫــﻴﭻ در اﻳــﻦ ﻛﺎﻏــﺬﻫﺎ‬ ‫ﻧﻴـﺴﺖ‪ .‬رﻣــﺰي ﻧﻴــﺴﺖ‪ ،‬رازي ﻫــﻢ ﻧﻴــﺴﺖ‪ .‬ﺻــﺪاﺋﻲ در ﺳــﺮش ﻓﺮﻳــﺎد ﻣــﻲزﻧــﺪ‪،‬‬

‫‪٣٠‬‬


‫ﺳﻌﻴﺪ ﺳﺎﻣﺎن‬

‫ﺗﺮﻳﻠﻮژي‬

‫»ﺣﻮاﺳــﺖ را ﺟﻤــﻊ ﻛــﻦ! اﻳﻨﺠــﺎ را ﻣــﻲﮔــﻮﻳﻢ! ﻫﻤﻴﻨﺠﺎﺳــﺖ!« ﻇﻬــﺮ ﺷــﺪه‪ ،‬ﻳــﻚ‬ ‫ﺑﺎر دﻳﮕﺮ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ را ﻣﻲﭼﺮﺧﺎﻧﺪ! وﻟﻲ ﺑﺎز ﻫﻢ اﺷﺘﺒﺎه‪ ،‬ﺑﺎز ﻫﻢ ﻏﻠﻂ!‬ ‫ﺳــﻮﭘﺮ ﻛــﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ ﻏــﻮلﭘﻴﻜــﺮ در آﻧــﺴﻮي ﺳــﺎﺧﺘﻤﺎن ﻣﺜــﻞ ﺧــﺮس زﺧﻤــﻲ ﺑــﻪ دور‬ ‫ﺧــﻮد ﻣــﻲﭘﻴﭽــﺪ و ﻧﻌــﺮه ﻣــﻲزﻧــﺪ‪ .‬ﻋﺠﻴــﺐ اﺳــﺖ! ﺑﻬــﺮوز از ﻓﺎﺻــﻠﺔ ﭼﻨــﺪ ﺻــﺪ‬ ‫ﻣﺘـــﺮي ﺣﺘـــﻲ ﻋﺮﺑـــﺪهﻫـــﺎي اﻳـــﻦ ﻣﺎﺷـــﻴﻦ را ﻣـــﻲﺷـــﻨﻮد؛ ﻧﺎﻟـــﻪﻫـــﺎﻳﺶ‪،‬‬ ‫ﭼﺸﻢﻏﺮهﻫﺎياش‪ ،‬ﻫﻤـﻪ را ﻣـﻲﺷـﻨﻮد و اﺣـﺴﺎس ﻣـﻲﻛﻨـﺪ‪ .‬وﻟـﻲ ﭼـﻪ ﺑﺎﻳـﺪ ﻛـﺮد‪،‬‬ ‫اﻳﻦ »ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ« ﻫﻨـﻮز ﻛـﺎر ﻧﻤـﻲﻛﻨـﺪ؛ اﻣـﺮوز ﺟﻤﻌـﻪ اﺳـﺖ! ﻗـﺮار ﺑـﻮده ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ را‬ ‫ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺑﺪﻫـﺪ‪ .‬ﭼﻨـﺪ ﺳـﺎﻋﺖ ﺑﻴـﺸﺘﺮ وﻗـﺖ ﻧﻤﺎﻧـﺪه‪ ،‬ﻧﻤـﻲداﻧـﺪ ﺑـﻪ ﺗﻌﻄـﻴﻼت آﺧـﺮ‬ ‫ﻫﻔﺘــﻪ ﻓﻜــﺮ ﻛﻨــﺪ ﻳــﺎ ﺑــﻪ اﻳــﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣــﺔ ﻟﻌﻨﺘــﻲ! ﺣــﺎل آﻧﻘــﺪر ﺳــﺮﻳﻊ و ﻣﺤﻜــﻢ روي‬ ‫ﺗﺨﺘﻪﻛﻠﻴـﺪ ﻣـﻲﻛﻮﺑـﺪ ﻛـﻪ آب در ﺑﻄـﺮي ﻛﺮﻳـﺴﺘﺎل ﻃﻮﻓـﺎن ﻧـﻮح ﺑـﻪ راه اﻧﺪاﺧﺘـﻪ و‬ ‫اﻳــﻦ ور و آن ور ﻣــﻲﭘــﺮد‪ .‬ﻛــﻢ ﻣﺎﻧــﺪه ﺳــﺮ از ﺑﻄــﺮي ﺑﻴــﺮون ﻛــﺮده‪ ،‬ﺑﺮﻳــﺰد روي‬ ‫ﻣﻴﺰ‪ .‬ﻳﻚﺑﺎر دﻳﮕﺮ‪ ،‬ﻳﻚﺑﺎر دﻳﮕـﺮ! ﺑـﺎز ﻫـﻢ ﻧـﺸﺪ‪ .‬ﺑﻬـﺮوز در دل ﻓﺮﻳـﺎد ﻣـﻲزﻧـﺪ‪،‬‬ ‫»اﻳﻦ ﻛﺪ ﻟﻌﻨﺘﻲ ﺧﺮاب اﺳﺖ‪ «.‬وﻟﻲ ﭼﻜﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﻛﺮد؟‬ ‫ﺟﻤــﺎﻋﺘﻲ را ﻣــﻲﺑﻴﻨــﺪ ﻛــﻪ دم در اﺗــﺎﻗﺶ ﺻــﻒ ﻛــﺸﻴﺪهاﻧــﺪ‪ ،‬ﻫــﻲ ﻣــﻲآﻳﻨــﺪ و‬ ‫ﻣــﻲروﻧــﺪ‪ ،‬ﻫــﺮ ﻛــﺪام ﻳــﻚ ﻗــﺴﻤﺖ از ﻫﻤــﻴﻦ ﻛــﺪ را ﻣــﻲﺧﻮاﻫﻨــﺪ‪ .‬ﺑــﻪ ﻳــﺎد‬ ‫ﺷﻜﺎرﭼﻲﻫـﺎ ﻣـﻲاﻓﺘـﺪ‪ ،‬ﺑـﻪ ﻳـﺎد ﭘـﺪرﺑﺰرگاش ﻛـﻪ ﺗﻌﺮﻳـﻒ ﻣـﻲﻛـﺮد‪ ،‬وﻗﺘـﻲ ﭼﻨـﺪ‬ ‫ﻛــﻞ و ﺑــﺰ ﻣــﻲزدﻧــﺪ و ﺗﻨــﮓ ﻏــﺮوب ﻣــﻲرﺳــﻴﺪﻧﺪ ﺑــﻪ ده‪ ،‬ﺑﭽــﻪﻫــﺎ ﺑــﻪ دﻧﺒــﺎل‬ ‫ﺟﻴﭗﺷﺎن ﻣﻲدوﻳﺪﻧـﺪ و ﻓﺮﻳـﺎد ﻣـﻲزدﻧـﺪ‪» :‬ارﺑـﺎب ﻳـﻚ ﺳـﺮ دﺳـﺖ! ارﺑـﺎب ﻳـﻚ‬ ‫ﺟﮕﺮ‪ ،‬ﺟﮕﺮ ﺳﻔﻴﺪ ‪«...‬‬ ‫ﻣﻮزﻳﻚ اﺗﺎق را ﻗﻄﻊ ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ .‬ﺑـﺎ ﺧـﻮدش ﻣـﻲﮔﻮﻳـﺪ‪ ،‬ﺗﻘـﺼﻴﺮ اﻳـﻦ ﻣﻮزﻳـﻚ ﻟﻌﻨﺘـﻲ‬ ‫اﺳــﺖ! در ﻋــﻮض رادﻳــﻮي ﻛــﺎﻣﻴﭙﻮﺗﺮ را روﺷــﻦ ﻣــﻲﻛﻨــﺪ‪ .‬ﻳﻜــﻲ از ﻫﻤــﺎن‬ ‫اﻳﺴﺘﮕﺎهﻫﺎي آﻣﺮﻳﻜﺎﺋﻲ اﺳﺖ ﻛـﻪ ﻓﻘـﻂ ﻣﻮزﻳـﻚ ﭘﺨـﺶ ﻣـﻲﻛﻨـﺪ‪ ،‬ﺑﻌـﻀﻲ وﻗـﺖﻫـﺎ‬

‫‪٣١‬‬


‫ﺳﻌﻴﺪ ﺳﺎﻣﺎن‬

‫ﺗﺮﻳﻠﻮژي‬

‫ﻫﻢ ﺑﺎ ﻟﻬﺠﺔ ﻏﻠﻴﻆ ﻛﺎﻟﻴﻔﺮﻧﻴـﺎي »ﺷـﻤﺎﻟﻲ« ﻣـﻲﮔﻮﻳـﺪ‪» :‬ﻳـﻚ ﺑﻤـﺐ اﻓﺘـﺎد روي ﺳـﺮ‬ ‫ﻣـﺮدم در ﻓـﻼن ﻛـﺸﻮر! ﻳـﻚ ﻣﻮﺷـﻚ ﺧــﻮرد درﺳـﺖ ﺗـﻮي ﻛﺎﺳـﻪ و ﻛـﻮزة ﻓﻼﻧــﻲ‬ ‫در ﺑﻬﻤــﺎن ﺷــﻬﺮ! دﻳــﺸﺐ ﻳــﻚ آدﻣﻜــﺶ ﻫــﺰار ﻧﻔــﺮ را ﺑــﺎ ﭼــﺎﻗﻮ در ﺟﻨــﻮب‬ ‫ﻟــﻮسآﻧﺠﻠــﺲ ﺳــﺮ ﺑﺮﻳــﺪ!« دﻟــﺶ ﺑــﺮاي اﻣﻨﻴﺘــﻲ ﻛــﻪ در درة ﺷــﻤﺎﻟﻲ ﻛﺎﻟﻴﻔﺮﻧﻴــﺎ‬ ‫دارد »ﻏــﻨﺞ« ﻣــﻲزﻧــﺪ‪ .‬اﻳــﻦ از آن اﻣﻨﻴــﺖﻫﺎﺳــﺖ ﻛــﻪ ﻓﻘــﻂ وﻗﺘــﻲ ﻣــﺰهاش را‬ ‫ﭼﺸﻴﺪﻳﺪ ﺑﻪ ارزشاش ﭘﻲ ﻣـﻲﺑﺮﻳـﺪ‪ .‬ﻳـﺎد ﻳـﻚ ﺟـﻮك ﻣـﻲاﻓﺘـﺪ‪ ،‬ﻳـﻚ رﺷـﺘﻲ ﺑـﺎ‬ ‫ﺣﺮص و وﻟﻊ ﺗﻤﺎم ﻏﺬا ﻣﻲﺧﻮرد‪ ،‬ﻫﻢﺷﻬﺮياش ﻣﻲﭘﺮﺳﺪ‪:‬‬ ‫ـ ﺑﺮارﺟﺎن ﭼﻪ ﻣﻲﺧﻮري؟‬ ‫رﺷــﺘﻲ ﺟــﻮاب ﻧﻤــﻲدﻫــﺪ و در ﺑﺮاﺑــﺮ ﭼــﺸﻤﺎن ﻣﻨﺘﻈــﺮ ﻫﻤــﺸﻬﺮي ﻫﻤــﺔ ﻏــﺬا را ﺑــﺎ‬ ‫اﺷﺘﻬﺎ ﺗﻤﺎم ﻣﻲﻛﻨـﺪ و وﻗﺘـﻲ آﺧـﺮﻳﻦ ﻟﻘﻤـﻪ را در دﻫـﺎن ﮔﺬاﺷـﺖ و ﺑﻠﻌﻴـﺪ‪ ،‬ﺟـﻮاب‬ ‫ﻣﻲدﻫﺪ‪:‬‬ ‫ـ ﺗﺎ ﻧﺨﻮري ﻧﺪاﻧﻲ!‬ ‫آره ﺗــﺎ ﻧﺨــﻮري ﻧــﺪاﻧﻲ! ﻳﻜﻬــﻮ از ﺟــﺎ ﻣــﻲﭘــﺮد! ﻣﺜــﻞ اﻳﻨﻜــﻪ ﻋﺰراﺋﻴــﻞ ﺻــﺪاﻳﺶ‬ ‫ﻣﻲﻛﻨﺪ‪ ،‬وﻟﻲ ﺻﺪاي زﻧﮓ ﺗﻠﻔﻦ اﺳـﺖ‪ .‬ﺗﻠﻔـﻦ ﻟﻌﻨﺘـﻲ ﻋـﻴﻦ ﺳـﮕﻲ ﻛـﻪ زﻳـﺮ ﭼـﺮخ‬ ‫ﺗﺮﻳﻠــﻲ رﻓﺘــﻪ ﺑﺎﺷــﺪ »ﺟﻴــﻎ« ﻣــﻲﻛــﺸﺪ و ﺧــﻮدش را ﺑــﻪ اﻳﻨــﻮر و آﻧــﻮر ﻣــﻲزﻧ ـﺪ‪.‬‬ ‫ﻓﺮﻳﺎدش ﮔﻮﺷﺖ ﺑﺪن ﺑﻬـﺮوز را آب ﻛـﺮده‪ ،‬ﻫﻤـﻴﻦ ﻣﺎﻧـﺪه ﻛـﻪ ﮔﻮﺷـﻲ از ﺟـﺎ ﺑﻠﻨـﺪ‬ ‫ﺷﺪه ﺧﻮدش را ﻣﺤﻜﻢ ﺑﺰﻧﺪ ﺗﻮي ﺳﺮش‪ .‬ﺑﺎ دﺳﺘﭙﺎﭼﮕﻲ ﺟﻮاب ﻣﻲدﻫﺪ‪:‬‬ ‫ـ اﻟﻮ! اﻟﻮ!‬ ‫ـ ﺳﻼم ﻋﺰﻳﺰﺟﻮن ﭼﻄﻮري؟‬ ‫ـ ﺑﻠﻪ؟!‬

‫‪٣٢‬‬


‫ﺳﻌﻴﺪ ﺳﺎﻣﺎن‬

‫ﺗﺮﻳﻠﻮژي‬

‫ﺑــﺎ ﺧــﻮدش ﻣــﻲﮔﻮﻳــﺪ‪» :‬اﻳــﻦ دﻳﮕــﻪ ﻛﻴــﻪ؟!« ﻣﺜــﻞ اﻳﻨﻜــﻪ ﻃــﺮف ﺻــﺪاياش را‬ ‫ﺷﻨﻴﺪه ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺑﺎ ﻟﺤﻨﻲ ﺟﺪيﺗﺮ ﻣﻲﮔﻮﻳﺪ‪:‬‬ ‫ـ ﻣﻨﻮ ﻧﻤﻲﺷﻨﺎﺳﻲ؟!‬ ‫ـ ﻧﻪ ﺧﺎﻧﻢ!‬ ‫از آﻧﻄﺮف ﺳﻴﻢ ﻧﻌﺮة ﺳﻬﻤﮕﻴﻨﻲ ﮔﻮﺷﻲ را ﺑﻪ ﻟﺮزه در ﻣﻲآورد‪:‬‬ ‫ـ ﻣﺮﺗﻴﻜـﺔ ﭘﺪرﺳـﻮﺧﺘﻪ‪ ،‬ﭼﻨـﺪ ﺷـﺐ ﭘـﻴﺶ ﺗـﻮ رﺧﺘﺨـﻮاب ﻣـﻦ ﺑـﻮدي‪ ،‬ﺣـﺎﻻ ﻣﻨـﻮ‬ ‫ﻧﻤﻲﺷﻨﺎﺳﻲ؟!‬ ‫ـ ﺑﻨﺪه؟!‬ ‫ـ آره ﺗﻮ! ﻣﺮﺗﻴﻜﺔ اﺣﻤﻖ ﺧﺮﻓﺖ!‬ ‫ـ آﻫـــﺎ! ﺷﻤﺎ ﻧﺎزي ﻫﺴﺘﻴﺪ! ﺳﻼم!‬ ‫ـ ﺳﻼم و زﻫﺮﻣﺎر! ﺗﻮ ﭼﻄﻮر ﻛﺎر ﻣﻲﻛﻨﻲ ﻛﻪ ﺣﺎﻓﻈﻪ ﻧﺪاري؟‬ ‫ـ آﺧﻪ ﻣﻲدوﻧﻲ ﻧﺎزي ﺟﻮن‪ ،‬ﺳـﺮم ﺧﻴﻠـﻲ ﺷـﻠﻮﻏﻪ! اﻳـﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ ﺑﺎﻳـﺪ ﺗﻤـﻮم ﺑـﺸﻪ‪،‬‬ ‫ﻛﺎرش ﻫﻢ ﺧﺮاﺑﻪ‪ ،‬ﻫﻤﻪ ﻣﻨﺘﻈﺮن ‪...‬‬ ‫ـ ﺧُﺒﻪ‪ ،‬ﺧُﺒﻪ! ﺑﻠﻨﺪ ﺷﻮ ﺑﻴﺎ ﺑﻴﺮون ﻛﺎرت دارم!‬ ‫ـ ﺟﻮن ﺗﻮ ﻧﻤﻲﺗﻮﻧﻢ ﺑﻴﺎم‪ ،‬اﻻن ﻫﻤﻪ ‪...‬‬ ‫ﺻــﺪاي ﻧــﺎزي دﻳﮕــﺮ از ﺟﻬــﺎن ﻃﻨــﺎزيﻫــﺎي زﻧﺎﻧــﻪ ﻛــﺎﻣﻼً ﺑﻴــﺮون آﻣــﺪه‪ ،‬ﻋــﻴﻦ‬ ‫ﺳﺮﮔﺮوﻫﺒﺎﻧﻲ ﺷﺪه ﻛﻪ ﺑﻪ ﺳﺮﺑﺎز ﺻﻔﺮ دﺳﺘﻮر ﻣﻲدﻫﺪ‪.‬‬ ‫ـ ﻧﻤﻴﺸﻪ ﻧﺪاره!‬ ‫ـ ﻳﻌﻨﻲ ﭼﻪ؟ ﻣﻦ اﻻن ﮔﺮﻓﺘﺎرم‪ .‬ﻣﻦ ‪...‬‬

‫‪٣٣‬‬


‫ﺳﻌﻴﺪ ﺳﺎﻣﺎن‬

‫ﺗﺮﻳﻠﻮژي‬

‫ـ ﻣﻲﺧﻮاﺳـﺘﻲ ﻫﻤـﺎن ﭼﻨـﺪ روز ﭘـﻴﺶ ﮔﺮﻓﺘـﺎريﻫـﺎيات را ﻫـﻢ ﺑﮕـﻮﺋﻲ‪ .‬ﻓـﻴﻠﻢات‬ ‫را ﮔﺮﻓﺘﻢ‪ ،‬ﻣﻲﮔﺬارم روي اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ ﻳـﻚ ﻟﻴﻨـﻚ ﻫـﻢ ﻣـﻲدﻫـﻢ ﺑـﻪ ﻫﻤﻜﺎرﻫﺎﻳـﺖ در‬ ‫دﻓﺘﺮ ﺗﺎ دﻧﺪت ﻧﺮم ﺑﺸﻪ!‬ ‫ـ ﺗﻮ ﭼﻄﻮر ﻓﻴﻠﻢ از ﻣﻦ ﮔﺮﻓﺘﻲ؟ اﻳﻨﻜﺎر ﺟﺮﻣﻪ!‬ ‫ـ ﺑﺮو ﺷﻜﺎﻳﺖ ﻛﻦ!‬ ‫دﻧﻴﺎ ﺗـﻮي ﺳـﺮ ﺑﻬـﺮوز ﻣـﻲﺧـﻮرد‪ .‬اي داد ﺑﻴـﺪاد! اﮔـﺮ اﻳـﻦ ﻓـﻴﻠﻢ را در اﻳﻨﺘﺮﻧـﺖ‬ ‫ﭘﺨﺶ ﺑﻜﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﺧﻴﻠﻲ ﺑﺪ ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬ﺑﺎ دﺳﺘﭙﺎﭼﮕﻲ ﻣﻲﮔﻮﻳﺪ‪:‬‬ ‫ـ ﺑﺒﻴﻦ ﻣﻦ ‪...‬‬ ‫ـ ﺑﺒﻴﻦ ﻧﺪارد! ﻫﻤﻴﻦ اﻻن ﺑﻠﻨﺪ ﺷﻮ ﺑﻴﺎ!‬ ‫ﺑﻠﻪ‪ ،‬ﺧﻮدﺷـﻪ‪ ،‬ﻧـﺎزي ﺟﻮﻧـﻪ‪ ،‬ﺳـﺮﻣﻬﻨﺪس آي‪ .‬ﺑـﻲ‪ .‬ام! ﭼﻨـﺪ ﺧﻴﺎﺑـﺎن آﻧﻄـﺮفﺗـﺮ‬ ‫در ﻳــﻚ دﻓﺘــﺮ ﭼﻨﺪﺻــﺪ ﻫــﺰار دﻻري ﭘــﺸﺖ ﻳــﻚ ﻣﻴــﺰ ﻛﺮﻳــﺴﺘﺎل ﻧﺸــﺴﺘﻪ و وﻗﺘــﻲ‬ ‫»ﻫﻮاﺋﻲ« ﻣﻲﺷﻮد ﻋـﻴﻦ ﻳـﻚ ﺧـﺮس ﺧﻮﻧﺨـﻮار اﺳـﺖ‪ .‬ﻧـﻪ ﺷـﺮﻛﺖ ﻣـﻲﻓﻬﻤـﺪ و ﻧـﻪ‬ ‫رﺋﻴﺲ‪ ،‬ﻧﻪ ﻗﺮارداد ﻣﻲﺑﻴﻨﺪ و ﻧـﻪ ‪ ...‬ﻓﻘـﻂ ﭼـﺸﻢﻫـﺎش ﻳـﻚ ﭼﻴـﺰ ﻣـﻲﺑﻴﻨـﺪ‪ .‬وﻟـﻲ‬ ‫ﺑﻬﺮوز اﻣﺸﺐ اﺻـﻼً ﺣـﺎل اﻳﻨﻜﺎرﻫـﺎ را ﻧـﺪارد‪ ،‬ﺗـﺎزه اﮔـﺮ اﻳـﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ را ﻛﺎﻣـﻞ ﻧﻜﻨـﺪ‬ ‫ﺣﺘﻤ ـﺎً از ﺷــﺮﻛﺖ ﺑﻴــﺮوناش ﻣــﻲاﻧﺪازﻧــﺪ‪ .‬ﻳــﺎد ﺻــﺎﺣﺐ ﺷــﺮﻛﺖ‪ ،‬ﻣــﺴﺘﺮ »ﺟﻴﻤــﺰ‬ ‫اﺳﻤﻴﺖ« ﻣﻲاﻓﺘﺪ‪ .‬ﻫﻤـﻪ ﺑـﻪ او ﻣـﻲﮔﻮﻳﻨـﺪ‪» ،‬ديﻳـﺮ ﺟﻴﻤـﺰ«! وﻟـﻲ ﺟﻴﻤـﺰ اﺻـﻼً‬ ‫»ديﻳــﺮ« ﻧﻴــﺴﺖ‪ .‬ﻗــﺒﻼً ﺑﺴﻜﺘﺒﺎﻟﻴــﺴﺖ ﺣﺮﻓــﻪاي »ان‪ .‬ﺑــﻲ‪ .‬ا‪‬ي« ﺑــﻮده‪ .‬دو ﻣﺘــﺮ و‬ ‫ﭼﻨــﺪ ﺳــﺎﻧﺘﻴﻤﺘﺮ ﻗــﺪ دارد و ﺑــﻴﺶ از ‪ 120‬ﻛﻴﻠــﻮﮔﺮم وزن! او ﻫــﻢ اﺗﻔﺎﻗــﺎً ﻋــﻴﻦ‬ ‫ﺧــﺮس ﻣــﻲﻣﺎﻧــﺪ‪ ،‬ﻓﻘــﻂ ﺧــﺮس ﻧــﺮ! ﺑــﺮاي ﻫــﺮ دﻻر ﺣﻘــﻮق ﻛــﻪ ﺑــﻪ ﻛﺎرﻣﻨــﺪﻫﺎ‬ ‫ﻣﻲدﻫﺪ ﺟﺎن ﻫﻤﻪ را ﻣﻲﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﮕﻴـﺮد؛ ﻣﺜـﻞ اﻳﻨﻜـﻪ ﺑـﺮاي ﻫـﺮ ﻗﻄـﺮه ﻋﺮﻗـﻲ ﻛـﻪ‬ ‫در ﻣــﺴﺎﺑﻘﺎت »ان‪ .‬ﺑــﻲ‪ .‬ا‪‬ي« از ﻫــﻴﻜﻠﺶ رﻳﺨﺘــﻪ ﻳــﻚ ﻟﻴﺘــﺮ ﺧــﻮن ﻛﺎرﻣﻨــﺪﻫﺎ را‬ ‫ﺑﺎﻳﺪ در ﺷﻴـﺸﻪ ﻛﻨـﺪ‪ .‬رﺣـﻢ و ﻣـﺮوت و اﻧـﺼﺎف در ﻛـﺎرش ﻧﻴـﺴﺖ! ﺻـﺪاي ﻧـﺎزي‬

‫‪٣٤‬‬


‫ﺳﻌﻴﺪ ﺳﺎﻣﺎن‬

‫ﺗﺮﻳﻠﻮژي‬

‫ﺟﻮن ﻫﻨـﻮز از آﻧﻄـﺮف ﺳـﻴﻢ ﺑـﻪ ﮔـﻮش ﻣـﻲرﺳـﺪ‪ ،‬وﻟـﻲ ﺑﻬـﺮوز ﭼـﺸﻢﻫـﺎﻳﺶ ﺑـﻪ‬ ‫ﺑﺮﻧﺎﻣــﻪ ﺧﻴــﺮه ﻣﺎﻧــﺪه‪ .‬ﺗــﻮي دﻟــﺶ ﻳﻜــﻲ ﻓﺮﻳــﺎد ﻣــﻲزﻧــﺪ‪» :‬آره‪ ،‬ﺧﻮدﺷــﻪ!«‬ ‫ﻣﻲﺧﻮاﻫﺪ ﻓﺮﻳﺎد ﺑﺰﻧﺪ‪ ،‬از ﺧﻮﺷﺤﺎﻟﻲ‪ ،‬از ﻧﮕﺮاﻧﻲ‪ ،‬از ‪...‬‬ ‫ﻫﻨﻮز ﺑﺮق ﺧﻮﺷﺤﺎﻟﻲ ﺗـﻪ دﻟـﺶ را ﻗﻠﻘﻠـﻚ ﻣـﻲدﻫـﺪ ﻛـﻪ ﺳـﺎﻳﺔ ﺑﻠﻨـﺪي در اﺗـﺎق ﺑـﻪ‬ ‫ﺣﺮﻛﺖ در ﻣﻲآﻳﺪ؛ ﺳـﺎﻳﻪ اﻳﻨـﻮر و آﻧـﻮر ﻣـﻲدود‪ .‬ﺑﻬـﺮوز ﺳـﺮش را ﺑﻠﻨـﺪ ﻣـﻲﻛﻨـﺪ‪،‬‬ ‫ﺑﻠﻪ »ديﻳﺮ« ﺟﻴﻤـﺰ آﻣـﺪه! ﺑﻬـﺮوز ﺑـﺎ ﺻـﺪاي ﻟﺮزاﻧـﻲ ﺳـﻼم ﻣـﻲﻛﻨـﺪ‪» .‬ديﻳـﺮ«‬ ‫ﺟﻴﻤﺰ ﻫﻢ ﺑﺎ ﺻﺪاﺋﻲ ﺧﺸﻚ ﻣﻲﮔﻮﻳﺪ‪:‬‬ ‫ـ ـ ﺗﻤــﺎم ﺷــﺮﻛﺖ را ﭼﻨــﺪ روز اﺳــﺖ ﻣﻌﻄــﻞ ﻛــﺮدي! اﺳــﺒﺎبات را ﺟﻤــﻊ ﻛــﻦ و‬ ‫ﺑﺮو‪ ،‬اﺧﺮاﺟﻲ! ﺣﻘـﻮق اﻳـﻦ ﻫﻔﺘـﻪ را ﻣـﻲﻓﺮﺳـﺘﻢ ﺑـﻪ آدرسات‪ .‬رﻣـﺰ ﻛـﺎرﺑﺮيات‬ ‫ﻫﻢ ﺑﺎﻃﻞ ﺷﺪه‪ .‬دﻳﮕﺮ ﺣﻖ ﻧﺪاري ﭘﺎﻳﺖ را اﻳﻨﺠﺎ ﺑﮕﺬاري‪.‬‬ ‫ديﻳــﺮ ﺟﻴﻤــﺰ ﭘــﺲ از اﻳــﻦ ﺣــﺮفﻫــﺎ در را ﺑــﺎز ﻛــﺮده و ﺧــﺎرج ﻣــﻲﺷــﻮد‪ .‬ﺑﻬــﺮوز‬ ‫ﺑﻲاﺧﺘﻴﺎر از ﺗﻪ دل ﺟﻴﻎ ﻛﻮﭼﻜﻲ ﻣﻲﻛﺸﺪ‪.‬‬ ‫ـ ِاﻫ‪‬ﻪ!‬ ‫ﻛﺎرﻣﻨــﺪﻫﺎ ﻛــﻪ در اﻧﺘﻈــﺎر »ﺑﺮﻧﺎﻣــﺔ« ﻛــﺬا ﺳــﺎﻳﻪﻫــﺎيﺷــﺎن اﻳﻨــﻮر و آﻧــﻮر ﻣــﻲرﻓــﺖ‪،‬‬ ‫ﻫﻤﻪ ﻏﻴﺐﺷﺎن زده‪ .‬ﺑﻬﺮوز ﺗـﺎزه ﻣـﻲﻓﻬﻤـﺪ اﻳـﻦﻫـﺎ ﺑـﺮاي ﭼـﻪ ﺟﻤـﻊ ﺷـﺪه ﺑﻮدﻧـﺪ‪.‬‬ ‫ﻛــﺴﻲ ﺟﮕــﺮ ﻛــﻞ و ﺑــﺰ ﻧﻤــﻲﺧﻮاﺳــﺖ‪ ،‬ﻫﻤــﻪ ﺑــﺮاي ﺗﻤﺎﺷــﺎي »ﺷــﻜﺎر« او آﻣــﺪه‬ ‫ﺑﻮدﻧﺪ‪ .‬ﻫـﻴﭽﻜﺲ دﻳﮕـﺮ آﻧﺠـﺎ ﻧﻴـﺴﺖ! ﻣﺜـﻞ ﮔـﺎوﻫـﺎي وﺣـﺸﻲ ﻛـﻪ ﺻـﺤﻨﺔ ﺷـﻜﺎر‬ ‫ﺷــﻴﺮ را ﺗﻤﺎﺷــﺎ ﻛــﺮده ﺑﺎﺷــﻨﺪ ﻫﻤــﻪ راهﺷــﺎن را ﮔﺮﻓﺘــﻪ و رﻓﺘﻨــﺪ‪ .‬ﺑﻬــﺮوز از ﭘــﺸﺖ‬ ‫ﺷﻴﺸﻪ ﻛﺎرﻣﻨﺪان را ﻣـﻲﺑﻴﻨـﺪ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻃـﺮف ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮﻫـﺎيﺷـﺎن ﻣـﻲدوﻧـﺪ‪ .‬ﻳﻜـﻲ‬

‫‪٣٥‬‬


‫ﺳﻌﻴﺪ ﺳﺎﻣﺎن‬

‫ﺗﺮﻳﻠﻮژي‬

‫ﻓﺮﻳــﺎد ﻣــﻲزﻧــﺪ‪» ،‬ﻓــﻴﻠﻢ ﺑﻬــﺮوز ﺗــﻮي ﻳﻮﺗــﻮب رﻓﺘــﻪ!« ﺑﻠــﻪ‪ ،‬ﺷــﻜﺎر ﻫﻨــﻮز ﺗﻤــﺎم‬ ‫ﻧﺸﺪه! ﺑﻬﺮوز در دل ﻣﻲﻧﺎﻟﺪ‪» :‬اﻳﻦ ﻧﺎزي آﺧﺮ ﻛﺎر ﺧﻮدش را ﻛﺮد!«‬ ‫ـ اﻟﻮ!‬ ‫درﺳــﺖ ﺣــﺪس زده ﺑــﻮد! ﻧــﺎزي ﺟــﻮن ﻫﻨــﻮز ﻫــﻢ در ﮔﻮﺷــﻲ ﺗﻠﻔــﻦ ﻓﺮﻳــﺎد ﻣــﻲزد‪،‬‬ ‫ﺗﻬﺪﻳﺪ ﻣﻲﻛـﺮد‪ ،‬ﻋـﺸﻮه ﻣـﻲآﻣـﺪ‪ ... ،‬وﻟـﻲ ﺑﻬـﺮوز دﻳﮕـﺮ ﺻـﺪاياش را ﻧﻤـﻲﺷـﻨﻴﺪ‪،‬‬ ‫ﺗﻠﻔــﻦ را ﻗﻄــﻊ ﻣــﻲﻛﻨــﺪ‪ .‬ﻣﺜــﻞ اﻳﻨﻜــﻪ دﻧﻴــﺎ ﺗــﻮي ﺳــﺮش ﺧــﻮرده ﺑﺎﺷ ـﺪ‪ .‬ﭼﻄــﻮر‬ ‫ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻳﻚ ﻧﻔﺮ را اﻳﻨﺠـﻮري اﺧـﺮاج ﻛﻨﻨـﺪ؟ اﻳـﻦ ﭼـﻪ دﻧﻴـﺎﺋﻲ اﺳـﺖ؟ ﺗـﺎزه‬ ‫ﻋﻴﺐ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ را ﭘﻴﺪا ﻛـﺮده ﺑـﻮد؛ ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ درﺳـﺖ ﺷـﺪه‪ .‬وﻟـﻲ ﭼـﺮا ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ را ﺑﺪﻫـﺪ‬ ‫ﺑﻪ ديﻳـﺮ ﺟﻴﻤـﺰ؟ ﮔﻮرﺑﺎﺑـﺎي ديﻳـﺮ ﺟﻴﻤـﺰ ﻛـﺮده ﺑـﺎ ﺷـﺮﻛﺖاش‪ ،‬ﻳـﻚ ﻧـﺴﺨﻪ از‬ ‫آن را ﻣــﻲﻓﺮﺳــﺘﺪ روي ﺣــﺴﺎب ﺷﺨــﺼﻲاش روي »ﻧــﺖ«‪ ،‬از اﺗــﺎقاش ﺑﻴــﺮون‬ ‫ﻣﻲآﻳﺪ!‬ ‫اواﺋــﻞ ﺷــﺐ اﺳــﺖ و ﺧﻴﺎﺑــﺎنﻫــﺎي ﺳﺎﻧﻔﺮاﻧﺴﻴــﺴﻜﻮ ﺧﻠــﻮت‪ .‬ﺑــﺎد ﺧﻨــﻚ ﺧﻠــﻴﺞ‬ ‫ﺻﻮرت ﺑﻬـﺮوز را ﻧـﻮازش ﻣـﻲدﻫـﺪ‪ .‬روي ﺻـﻨﺪﻟﻲ اﻳـﺴﺘﮕﺎه اﺗﻮﺑـﻮس ﻣـﻲﻧـﺸﻴﻨﺪ و‬ ‫ﺑــﻪ ﻣﻨﻈــﺮهاي ﻛــﻪ ﺑــﺎ ﺳــﺨﺎوت ﻓــﺮاوان در ﺑﺮاﺑــﺮش ﮔـﺴﺘﺮده ﺷــﺪه ﻣــﻲﻧﮕــﺮد‪ .‬ﺑــﻪ‬ ‫ﺳــﺎﺧﺘﻤﺎنﻫــﺎي ﻋﻈﻴﻤـﻲ ﺧﻴــﺮه ﻣــﻲﻣﺎﻧــﺪ ﻛــﻪ ﻫـﺮ ﻳــﻚ ﺑــﺎ دهﻫــﺎ ﻃﺒﻘــﻪ‪ ،‬ﻫﻤــﻪ از‬ ‫ﺷﻴﺸﻪ و ﻧـﻮر‪ ،‬ﻋـﻴﻦ زﻣـﺮد و ﺑﺮﻟﻴـﺎن در دل ﺷـﺐ ﻣـﻲدرﺧـﺸﻨﺪ‪ .‬در ﻗـﺪﻳﻢ ﻣﻌﺎﺑـﺪ‬ ‫را ﺑــﺰرگ و ﻋﻈــﻴﻢ درﺳــﺖ ﻣــﻲﻛﺮدﻧــﺪ ﺗــﺎ اﻧــﺴﺎنﻫــﺎ در ﺑﺮاﺑــﺮ »ﺧﺪاوﻧــﺪ« اﺣــﺴﺎس‬ ‫ﻋﺠﺰ ﻛﻨﻨﺪ‪ ،‬اﻣﺮوز اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖﻫـﺎ ﻫـﺴﺘﻨﺪ ﻛـﻪ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﻪ اﻧـﺴﺎنﻫـﺎ اﻳـﻦ اﺣـﺴﺎس را‬ ‫ﺑﺪﻫﻨــﺪ‪ .‬ﻫــﺮ ﭼــﻪ ﺳــﺎﺧﺘﻤﺎنﺷــﺎن ﺑــﺰرگﺗــﺮ و ﭘﺮﺟﺒــﺮوتﺗــﺮ ﺑﺎﺷــﺪ‪ ،‬ﻛﺎرﻣﻨــﺪﻫﺎ‬ ‫ﺑﻴﺸﺘﺮ اﺣﺴﺎس ﺿﻌﻒ ﻣﻲﻛﻨﻨـﺪ‪ ،‬و ﺑﻴـﺸﺘﺮ ﺑـﻪ ﻛـﺎر ﻛـﺮدن در اﻳـﻦ ﺳـﺎﺧﺘﻤﺎنﻫـﺎي‬ ‫ﺷﻴــﺸﻪاي اﻓﺘﺨــﺎر ﺧﻮاﻫﻨــﺪ ﻛــﺮد‪ .‬ﺑﻬﺘــﺮ ﻛــﺎر ﻣــﻲﻛﻨﻨــﺪ‪ ،‬زودﺗــﺮ ﻫــﻢ ﻣــﻲﺷــﻮد‬ ‫اﺧﺮاجﺷﺎن ﻛﺮد و از ﺷﺮﺷﺎن ﺧﻼص ﺷﺪ‪.‬‬

‫‪٣٦‬‬


‫ﺳﻌﻴﺪ ﺳﺎﻣﺎن‬

‫ﺗﺮﻳﻠﻮژي‬

‫ﺑﻬــﺮوز در ﻫﻤــﻴﻦ ﺗﻔﻜــﺮات ﻏــﺮق ﺷــﺪه ﻛــﻪ از درون ﺧﺮاﺑــﻪﻫــﺎﺋﻲ آﻧﻄــﺮف ﺧﻴﺎﺑــﺎن‬ ‫ﺻــﺪاﺋﻲ ﺗــﻮﺟﻬﺶ را ﺟﻠــﺐ ﻣــﻲﻛﻨــﺪ‪ .‬از ﺟــﺎ ﺑﺮﺧﺎﺳــﺘﻪ‪ ،‬ﺑــﻪ ﺳــﻮي ﺻــﺪا ﻣــﻲرود‪.‬‬ ‫در ﺗﺎرﻳﻜﻲﻫﺎ‪ ،‬زﻳﺮ ﻧﻮر ﺑـﻲﺟـﺎن ﭼﺮاﻏـﻲ ﻛـﻪ ﺑـﺮ ﻓـﺮاز ﺳـﻄﻞ آﺷـﻐﺎل ﺑﺰرﮔـﻲ ﺳـﻮ‬ ‫ﺳﻮ ﻣﻲزﻧـﺪ‪ ،‬ﻧـﻴﻢرخ ﻳـﻚ ﻣـﺮد ﺑﻠﻨﺪﻗـﺪ را ﻣـﻲﺑﻴﻨـﺪ‪ ،‬ﻣـﺮد ﻳـﻚ دﺳـﺖ در ﺟﻴـﺐ‬ ‫اﻧﺪاﺧﺘــﻪ‪ ،‬ﺑــﺎدي در ﻏﺒﻐــﺐ دارد و ﭼﻴــﺰي ﻣــﻲﮔﻮﻳــﺪ‪ .‬ﺑﻬــﺮوز ﻧﺰدﻳــﻚ ﻣــﻲﺷــﻮد‪،‬‬ ‫و از ﺧﻮد ﻣﻲﭘﺮﺳـﺪ‪» ،‬ﭼـﻪ ﻣـﻲﮔﻮﻳـﺪ؟« ﺑـﺎز ﻫـﻢ ﻧﺰدﻳـﻚ و ﻧﺰدﻳـﻚﺗـﺮ ﻣـﻲﺷـﻮد‪،‬‬ ‫ﺣــﺎل ﺻــﺪاي ﻣــﺮد از درون ﻫﻴــﺎﻫﻮي ﺧﻮدروﻫــﺎﺋﻲ ﻛــﻪ ﺑــﻪ ﺳــﺮﻋﺖ در ﺧﻴﺎﺑــﺎنﻫــﺎ‬ ‫ﻣﻲدوﻧﺪ ﺑﻪ ﮔﻮﺷﺶ ﻣﻲرﺳﺪ‪:‬‬ ‫»ﺑﻠـﻰ آﻗﺎﻳـﺎن و اﻟﺒﺘـﻪ ﺧـﺎﻧﻢﻫـﺎ! ﭘـﺪران ﻣـﺎ ﻣﺮدﻣـﺎﻧﻰ ﺑـﺎ اﻃـﻼع و ﻓﻬﻤﻴـﺪه ﺑﻮدﻧــﺪ‪.‬‬ ‫ﻫﻤﻴﻦ ﭘﺎﻻن اﻻغ را ﻛﻪ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻣﻰﻓﺮﻣﺎﺋﻴﺪ در ﺧﻠﻘﺖاش ‪«...‬‬

‫ﭘﺎﻳﺎن‬

‫ﭘﺎرﻳﺲ‬ ‫‪ 15‬ژوﺋﻦ ‪2005‬‬

‫‪٣٧‬‬

Trilogy  

saeed saman

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you