Page 1

Signature and Name of Invigilator

OMR Sheet No. : ......................................... (To be filled by the Candidate)

1. (Signature) __________________________

Roll No.

(Name) ____________________________ 2. (Signature) __________________________

(In figures as per admission card)

Roll No.____________________________ (In words)

(Name) ____________________________

D-0009 Time : 1 1/4 hours] Number of Pages in this Booklet : 24

Test Booklet No.

PAPER-I

Instructions for the Candidates 1. Write your roll number in the space provided on the top of this page. 2. This paper consists of sixty (60) multiple-choice type of questions, out of which the candidate would be required to answer any fifty (50) questions. In the event of the candidate attempting more than fifty questions, the first fifty questions attempted by the Candidate would be evaluated. 3. At the commencement of examination, the question booklet will be given to you. In the first 5 minutes, you are requested to open the booklet and compulsorily examine it as below : (i) To have access to the Question Booklet, tear off the paper seal on the edge of this cover page. Do not accept a booklet without sticker-seal and do not accept an open booklet. (ii) Tally the number of pages and number of questions in the booklet with the information printed on the cover page. Faulty booklets due to pages/questions missing or duplicate or not in serial order or any other discrepancy should be got replaced immediately by a correct booklet from the invigilator within the period of 5 minutes. Afterwards, neither the Question Booklet will be replaced nor any extra time will be given. (iii) After this verification is over, the Test Booklet Number should be entered in the OMR Sheet and the OMR Sheet Number should be entered on this Test Booklet. 4. Each item has four alternative responses marked (A), (B), (C) and (D). You have to darken the oval as indicated below on the correct response against each item. B C Example : A D where (C) is the correct response. 5. Your responses to the items are to be indicated in the Answer Sheet given inside this Booklet, which is common for Paper I and Paper II. If you mark at any place other than in the ovals in the Answer Sheet, it will not be evaluated. 6. Read instructions given inside carefully. 7. Rough Work is to be done in the end of this booklet. 8. If you write your name or put any mark on any part of the Answer Sheet, except for the space allotted for the relevant entries, which may disclose your identity, you will render yourself liable to disqualification. 9. You have to return the test question booklet and OMR Answer sheet to the invigilators at the end of the examination compulsorily and must not carry it with you outside the Examination Hall. 10. Use only Blue/Black Ball point pen. 11. Use of any calculator or log table etc., is prohibited. 12. Negative Marking :- For each incorrect answer 0.5 marks shall be deducted.

X-00

X

[Maximum Marks : 100 Number of Questions in this Booklet : 60

¯Ö¸ü߁ÖÖÙ£ÖµÖÖë êú ׻֋ ×­Ö¤ìü¿Ö 1. ¯ÖÆü»Öê ¯Öéšü êú ‰ú¯Ö¸ü ×­ÖµÖŸÖ Ã£ÖÖ­Ö ¯Ö¸ü †¯Ö­ÖÖ ¸üÖê»Ö ­Ö´²Ö¸ü ×»Ö׏֋ … 2. ‡ÃÖ ¯ÖÏ¿­Ö-¯Ö¡Ö ´Öë ÃÖ֚ü (60) ²ÖÆãü׾֍ú»¯ÖßµÖ ¯ÖÏ¿­Ö Æïü, וִ֭Öë ÃÖê ˆ´´Öߤü¾ÖÖ¸ü úÖê ׍úÃÖß ³Öß ¯Ö“ÖÖÃÖ (50) ¯ÖÏ¿­Ö úÖ ˆ¢Ö¸ü ¤êü­ÖÖ ÆüÖêÖÖ … ˆ´´Öߤü¾ÖÖ¸ü «üÖ¸üÖ ¯Ö“ÖÖÃÖ ÃÖê †×¬Öú ¯ÖÏ¿­ÖÖë úÖ ˆ¢Ö¸ü ¤êü­Öê ¯Ö¸ü ˆ´´Öߤü¾ÖÖ¸ü «üÖ¸üÖ ×¤üµÖê ÖµÖê ¯ÖÏ£Ö´Ö ¯Ö“ÖÖÃÖ ¯ÖÏ¿­ÖÖë úÖ ´Ö滵ÖÖӍú­Ö ׍úµÖÖ •ÖÖµÖêÖÖ … 3. ¯Ö¸ü߁ÖÖ ¯ÖÏÖ¸ü´³Ö ÆüÖê­Öê ¯Ö¸ü, ¯ÖÏ¿­Ö-¯ÖãÛß֍úÖ †Ö¯ÖúÖê ¤êü ¤üß •ÖÖµÖêÖß … ¯ÖÆü»Öê ¯ÖÖÑ“Ö ×´Ö­Ö™ü †Ö¯ÖúÖê ¯ÖÏ¿­Ö-¯ÖãÛß֍úÖ ÖÖê»Ö­Öê ŸÖ£ÖÖ ˆÃ֍úß ×­Ö´­Ö×»Ö×ÖŸÖ •ÖÖÑ“Ö êú ׻֋ פüµÖê •ÖÖµÖëÖê וÖÃ֍úß •ÖÖÑ“Ö †Ö¯ÖúÖê †¾Ö¿µÖ ú¸ü­Öß Æîü : (i) ¯ÖÏ¿­Ö-¯ÖãÛß֍úÖ ÖÖê»Ö­Öê êú ׻֋ ˆÃ֍êú ú¾Ö¸ü ¯Öê•Ö ¯Ö¸ü »ÖÖß úÖÖ•Ö úß ÃÖᯙ úÖê ±ú֛Íü »Öë … Öã»Öß Æãü‡Ô µÖÖ ×²Ö­ÖÖ Ã™üߍú¸ü-ÃÖᯙ úß ¯ÖãÛß֍úÖ Ã¾ÖߍúÖ¸ü ­Ö ú¸ëü … (ii) ú¾Ö¸ü ¯Öéšü ¯Ö¸ü ”û¯Öê ×­Ö¤ìü¿ÖÖ­ÖãÃÖÖ¸ü ¯ÖÏ¿­Ö-¯ÖãÛß֍úÖ êú ¯Öéšü ŸÖ£ÖÖ ¯ÖÏ¿­ÖÖë úß ÃÖӏµÖÖ úÖê †“”ûß ŸÖ¸üÆü “Öîú ú¸ü »Öë ׍ú µÖê ¯Öæ¸üê Æïü … ¤üÖÂê Ö¯ÖæÖÔ ¯ÖãÛß֍úÖ ×•Ö­Ö´Öë ¯Öéšü/¯ÖÏ¿­Ö ú´Ö ÆüÖë µÖÖ ¤ãü²ÖÖ¸üÖ †Ö ÖµÖê ÆüÖë µÖÖ ÃÖß׸üµÖ»Ö ´Öë ­Ö ÆüÖë †£ÖÖÔŸÖ ×úÃÖß ³Öß ¯ÖύúÖ¸ü úß ¡Öãיü¯ÖæÖÔ ¯ÖãÛß֍úÖ Ã¾ÖߍúÖ¸ü ­Ö ú¸ëü ŸÖ£ÖÖ ˆÃÖß ÃÖ´ÖµÖ ˆÃÖê »ÖÖî™ü֍ú¸ü ˆÃ֍êú ãÖÖ­Ö ¯Ö¸ü ¤æüÃÖ¸üß ÃÖÆüß ¯ÖÏ¿­Ö-¯ÖãÛß֍úÖ »Öê »Öë … ‡Ã֍êú ׻֋ †Ö¯ÖúÖê ¯ÖÖÑ“Ö ×´Ö­Ö™ü פüµÖê •ÖÖµÖëÖê … ˆÃ֍êú ²ÖÖ¤ü ­Ö ŸÖÖê †Ö¯Öúß ¯ÖÏ¿­Ö-¯ÖãÛß֍úÖ ¾ÖÖ¯ÖÃÖ »Öß •ÖÖµÖêÖß †Öî¸ü ­Ö Æüß †Ö¯ÖúÖê †×ŸÖ׸üŒŸÖ ÃÖ´ÖµÖ ×¤üµÖÖ •ÖÖµÖêÖÖ … (iii) ‡ÃÖ •ÖÖÑ“Ö êú ²ÖÖ¤ü ¯ÖÏ¿­Ö-¯ÖãÛß֍úÖ úß Îú´Ö ÃÖӏµÖÖ OMR ¯Ö¡Öú ¯Ö¸ü †Ó׍úŸÖ ú¸ëü †Öî¸ü OMR ¯Ö¡Öú úß Îú´Ö ÃÖӏµÖÖ ‡ÃÖ ¯ÖÏ¿­Ö-¯ÖãÛß֍úÖ ¯Ö¸ü †Ó׍úŸÖ ú¸ü ¤ëü … 4. ¯ÖϟµÖêú ¯ÖÏ¿­Ö êú ׻֋ “ÖÖ¸ü ˆ¢Ö¸ü ׾֍ú»¯Ö (A), (B), (C) ŸÖ£ÖÖ (D) פüµÖê ÖµÖê Æïü … †Ö¯ÖúÖê ÃÖÆüß ˆ¢Ö¸ü êú ¤üߑÖÔ¾Öé¢Ö úÖê ¯Öê­Ö ÃÖê ³Ö¸üú¸ü úÖ»ÖÖ ú¸ü­ÖÖ Æîü •ÖîÃÖÖ ×ú ­ÖߓÖê פüÖÖµÖÖ ÖµÖÖ Æîü … B C D ˆ¤üÖÆü¸üÖ : A •Ö²Ö׍ú (C) ÃÖÆüß ˆ¢Ö¸ü Æîü … 5. ¯ÖÏ¿­Ö-¯Ö¡Ö I †Öî¸ü ¯ÖÏ¿­Ö-¯Ö¡Ö II êú ׻֋ ‹ú Æüß ˆ¢Ö¸ü ¯Ö¡Öú Æîü •ÖÖê ‡ÃÖ ¯ÖÏ¿­Ö ¯ÖãÛß֍úÖ êú †­¤ü¸ü פüµÖÖ ÖµÖÖ Æîü … ¯ÖÏ¿­ÖÖë êú ˆ¢Ö¸ü êú¾Ö»Ö ˆ¢Ö¸ü-¯Ö¡Öú ¯Ö¸ü Æüß †Ó׍úŸÖ ú¸ü­Öê Æïü … µÖפü †Ö¯Ö ˆ¢Ö¸ü ¯Ö¡Öú ¯Ö¸ü פüµÖê ÖµÖê ¤üߑÖÔ¾Öé¢Ö êú †»ÖÖ¾ÖÖ ×úÃÖß †­µÖ ãÖÖ­Ö ¯Ö¸ü ˆ¢Ö¸ü דÖÅ­ÖÖÓ׍úŸÖ ú¸ŸÖê Æïü, ŸÖÖê ˆÃ֍úÖ ´Ö滵ÖÖӍú­Ö ­ÖÆüà ÆüÖêÖÖ … 6. †­¤ü¸ü פüµÖê ÖµÖê ×­Ö¤ìü¿ÖÖë úÖê ¬µÖÖ­Ö¯Öæ¾Öԍú ¯ÖœÍëü … 7. ú““ÖÖ úÖ´Ö (Rough Work) ‡ÃÖ ¯ÖãÛß֍úÖ êú †Û­ŸÖ´Ö ¯Öéšü ¯Ö¸ü ú¸ëü … 8. µÖפü †Ö¯Ö ˆ¢Ö¸ü-¯ÖãÛß֍úÖ ¯Ö¸ü †¯Ö­ÖÖ ­ÖÖ´Ö µÖÖ ‹êÃÖÖ úÖê‡Ô ³Öß ×­Ö¿ÖÖ­Ö ×•ÖÃÖÃÖê †Ö¯Öúß ¯ÖÆü“ÖÖ­Ö ÆüÖê Ã֍êú, ׍úÃÖß ³Öß ³ÖÖÖ ¯Ö¸ü ¤ü¿ÖÖԟÖê µÖÖ †Ó׍úŸÖ ú¸üŸÖê Æïü ŸÖÖê ¯Ö¸ü߁ÖÖ êú ×»ÖµÖê †µÖÖêµÖ ‘ÖÖê×ÂÖŸÖ ú¸ü פüµÖê •ÖÖµÖëÖê … 9. †Ö¯ÖúÖê ¯Ö¸ü߁ÖÖ ÃÖ´ÖÖ¯ŸÖ ÆüÖê­Öê ¯Ö¸ü ¯ÖÏ¿­Ö-¯ÖãÛß֍úÖ ‹¾ÖÓ OMR ˆ¢Ö¸ü-¯Ö¡Öú ×­Ö¸ü߁֍ú ´ÖÆüÖê¤üµÖ úÖê »ÖÖî™üÖ­ÖÖ †Ö¾Ö¿µÖú Æîü †Öî¸ü ¯Ö¸ü߁ÖÖ ÃÖ´ÖÖÛ¯ŸÖ êú ²ÖÖ¤ü ˆÃÖê †¯Ö­Öê ÃÖÖ£Ö ¯Ö¸ü߁ÖÖ ³Ö¾Ö­Ö ÃÖê ²ÖÖÆü¸ü ­Ö »Öêú¸ü •ÖÖµÖë … 10. êú¾Ö»Ö ­Öß»Öê/úÖ»Öê ²ÖÖ»Ö ¯¾Öևՙü ¯Öî­Ö úÖ Æüß ‡ÃŸÖê´ÖÖ»Ö ú¸ëü … 11. ׍úÃÖß ³Öß ¯ÖύúÖ¸ü úÖ ÃÖӐ֝֍ú (îú»Öãú»Öê™ü¸ü) µÖÖ »ÖÖÖ ™êü²Ö»Ö †Öפü úÖ ¯ÖϵÖÖêÖ ¾ÖÙ•ÖŸÖ Æîü … 12. ­ÖêÖêיü¾Ö †Óú ¯ÖϝÖÖ»Öß : ¯ÖϟµÖêú Ö»ÖŸÖ ˆ¢Ö¸ü êú ׻֋ 0.5 †Óú ú֙êü •Ö֋ѐÖê … P.T.O.


FOR OFFICE USE ONLY

1

21

41

2

22

42

3

23 24

43 44

25 26

45 46

27 28

47 48

29

49

10

30

50

11

31

51

12 13

32 33

52 53

14

34

54

15

35

55

16

36

56

17 18 19

37 38

57 58

39 40

59 60

4 5 6 7 8 9

20

Marks Obtained

Question Number

Marks Obtained

Question Number

Marks Obtained

Question Number

Marks Obtained

Total Marks Obtained (in words) ........................................... (in figures) .......................................... Signature & Name of the Coordinator ................................... (Evaluation)

X-00

Date .........................

2


Paper – I

¯ÖÏ¿−Ö-¯Ö¡Ö – I Note : This paper contains Sixty (60) questions, each question carrying two (2) marks. Candidate is expected to answer any Fifty (50) questions. In case more than 50 questions are attempted, only the first 50 questions will be evaluated.

−ÖÖê™ü : ‡ÃÖ ¯ÖÏ¿−Ö-¯Ö¡Ö ´Öë ÃÖÖšü (60) ²ÖÆãü×¾Öú»¯ÖßµÖ ¯ÖÏ¿−Ö Æïü, ¯ÖÏŸµÖêú ¯ÖÏ¿−Ö êú ¤üÖê (2) †Óú Æïü … †³µÖ£Öá úÖê ¯Ö“ÖÖÃÖ (50) ¯ÖÏ¿−ÖÖë êú ˆ¢Ö¸ü ¤êü−Öê Æïü … µÖפü ¯Ö“ÖÖÃÖ (50) ÃÖê †×¬Öú ¯ÖÏ¿−ÖÖë êú ˆ¢Ö¸ü פüµÖê ŸÖÖê ¯ÖÏ£Ö´Ö ¯Ö“ÖÖÃÖ (50) ¯ÖÏ¿−Ö Æüß •ÖÖÑ“Öê •ÖÖµÖë*Öê … 1.

Which of the following skills are needed for present day teacher to adjust effectively with the classroom teaching ? 1. Knowledge of technology 2. Use of technology in teaching learning 3. Knowledge of students’ needs 4. Content mastery (A) 1 & 3 (B) 2 & 3 (C) 2, 3 & 4 (D) 2 & 4

2.

Who has signed an MOU for Accreditation of Teacher Education Institutions in India ? (A) NAAC and UGC (B) NCTE and NAAC (C) UGC and NCTE (D) NCTE and IGNOU

3.

The University which telecasts interaction educational programmes through its own channel is (A) Osmania University (B) University of Pune (C) Annamalai University (D) Indira Gandhi National Open University (IGNOU)

1.

×−Ö´−Ö×»Ö×+ÖŸÖ ´Öë ÃÖê úÖî−Ö ÃÖß úÖµÖÔãú¿Ö»ÖŸÖÖ Æîü •ÖÖê †Ö•Ö êú †¬µÖÖ¯Öú êú ×»Ö‹ ú/ÖÖ-†¬µÖÖ¯Ö−Ö ´Öë ÃÖ´ÖÖµÖÖê•Ö−Ö ú¸ü−Öê ´Öë ¯ÖϳÖÖ¾Ö¿ÖÖ»Öß ×ÃÖ¨ü ÆüÖêŸÖß Æîü ? 1. ¯ÖÏÖîªÖê×*Öúß úÖ –ÖÖ−Ö 2. †¬µÖÖ¯Ö−Ö †×¬Ö*Ö´Ö ´Öë ¯ÖÏÖîªÖê×*Öúß úÖ ¯ÖϵÖÖê*Ö 3. ×¾ÖªÖÙ£ÖµÖÖë úß †Ö¾Ö¿µÖúŸÖÖ†Öë úÖ –ÖÖ−Ö 4. ×¾ÖÂÖµÖ ¯Ö¸ü †×¬ÖúÖ¸ü (A) 1 †Öî¸ü 3 (B) 2 †Öî¸ü 3 (C) 2, 3 †Öî¸ü 4 (D) 2 †Öî¸ü 4

2.

×−Ö´−Ö×»Ö×+ÖŸÖ ´Öë ÃÖê ×úÃÖ−Öê ³ÖÖ¸üŸÖ úß †¬µÖÖ¯Öú ׿Ö/ÖÖ ÃÖÓãÖÖ−ÖÖë ÃÖê †×¬ÖþÖßéú×ŸÖ êú ×»Ö‹ ÃÖ´Ö—ÖÖîŸÖÖ-¯Ö¡Ö ¯Ö¸ü ÆüßÖÖ/Ö¸ü ×úµÖê Æïü ? (A) ‹−Ö.‹.‹.ÃÖß. †Öî¸ü µÖæ.•Öß.ÃÖß. (B) ‹−Ö.ÃÖß.™üß.‡Ô. †Öî¸ü ‹−Ö.‹.‹.ÃÖß. (C) µÖæ.•Öß.ÃÖß. †Öî¸ü ‹−Ö.ÃÖß.™üß.‡Ô. (D) ‹−Ö.ÃÖß.™üß.‡Ô. †Öî¸ü †Ö‡Ô.•Öß.‹−Ö.†Öê.µÖæ. (‡*−ÖÖê)

3.

×−Ö´−Ö×»Ö×+ÖŸÖ ´Öë ÃÖê úÖî−Ö ÃÖÖ ×¾Ö¿¾Ö×¾ÖªÖ»ÖµÖ Æîü •ÖÖê †¯Ö−Öê ×−Ö•Öß “Öî−Ö»Ö ÃÖê †−ŸÖ¸ü ×ÎúµÖÖ ÃÖ´²Ö−¬Öß ¿Öî×/Öú úÖµÖÔúÎ ´Ö ¤ü¿ÖÖÔŸÖÖ Æîü ? (A) ˆÃ´ÖÖ×−ÖµÖÖ µÖæ×−Ö¾ÖÙÃÖ™üß (B) µÖæ×−Ö¾ÖÙÃÖ™üß †Öò±ú ¯Öæ@Öê (C) †−−ÖÖ´Ö»ÖÖ‡ µÖæ×−Ö¾ÖÙÃÖ™üß (D) ‡Óפü¸üÖ *ÖÖѬÖß −Öê¿Ö−Ö»Ö †Öê¯Ö−Ö µÖæ×−Ö¾ÖÙÃÖ™üß (‡*−ÖÖê)

X-00

3

P.T.O.


4.

Read the following passage and answer the Question Nos. 4 to 9 : The decisive shift in British Policy really came about under mass pressure in the autumn and winter of 1945 to 46 – the months which Perderel Moon while editing Wavell’s Journal has perceptively described as ‘The Edge of a Volcano’. Very foolishly, the British initially decided to hold public trials of several hundreds of the 20,000 I.N.A. prisoners (as well as dismissing from service and detaining without trial no less than 7,000). They compounded the folly by holding the first trial in the Red Fort, Delhi in November 1945, and putting on the dock together a Hindu, a Muslim and a Sikh (P.K. Sehgal, Shah Nawaz, Gurbaksh Singh Dhillon). Bhulabhai Desai, Tejbahadur Sapru and Nehru appeared for the defence (the latter putting on his barrister’s gown after 25 years), and the Muslim League also joined the countrywide protest. On 20 November, an Intelligence Bureau note admitted that “there has seldom been a matter which has attracted so much Indian public interest and, it is safe to say, sympathy … this particular brand of sympathy cuts across communal barriers.’ A journalist (B. Shiva Rao) visiting the Red Fort prisoners on the same day reported that ‘There is not the slightest feeling among them of Hindu and Muslim … A majority of the men now awaiting trial in the Red Fort is Muslim. Some of these men are bitter that Mr. Jinnah is keeping alive a controversy about Pakistan.’ The British became extremely nervous about the I.N.A. spirit spreading to the Indian Army, and in January the Punjab Governor reported that a Lahore reception for released I.N.A. prisoners had been attended by Indian soldiers in uniform. Which heading is more appropriate to assign to the above passage ? (A) Wavell’s Journal (B) Role of Muslim League (C) I.N.A. Trials (D) Red Fort Prisoners

5.

The trial of P.K. Sehgal, Shah Nawaz and Gurbaksh Singh Dhillon symbolises (A) communal harmony (B) threat to all religious persons (C) threat to persons fighting for the freedom (D) British reaction against the natives

6.

I.N.A. stands for (A) Indian National Assembly (C) Inter-national Association

(B) Indian National Association (D) Indian National Army

7.

‘There has seldom been a matter which has attracted so much Indian Public Interest and, it is safe to say, sympathy … this particular brand of sympathy cuts across communal barriers.’ Who sympathises to whom and against whom ? (A) Muslims sympathised with Shah Nawaz against the British (B) Hindus sympathised with P.K. Sehgal against the British (C) Sikhs sympathised with Gurbaksh Singh Dhillon against the British (D) Indians sympathised with the persons who were to be trialled

8.

The majority of people waiting for trial outside the Red Fort and criticising Jinnah were the (A) Hindus (B) Muslims (C) Sikhs (D) Hindus and Muslims both

9.

The sympathy of Indian soldiers in uniform with the released I.N.A. prisoners at Lahore indicates (A) Feeling of Nationalism and Fraternity (B) Rebellious nature of Indian soldiers (C) Simply to participate in the reception party (D) None of the above

X-00

4


4.

5.

6.

7.

8.

9.

X-00

×−Ö´−Ö×»Ö×+ÖŸÖ *ÖªÖÓ¿Ö úÖê ¯ÖלÍü‹ †Öî¸ü ¯ÖÏ¿−Ö 4 ÃÖê 9 ŸÖú úÖ ˆ¢Ö¸ü ¤üßו֋ : ײÖÎ×™ü¿Ö −Öß×ŸÖ ´Öë ×−Ö@ÖÔµÖÖŸ´Öú ¯Ö׸ü¾ÖŸÖÔ−Ö ¾ÖÖÃŸÖ¾Ö ´Öë •Ö−Ö-ÃÖ´ÖæÆü êú ¤ü²ÖÖ¾Ö êú úÖ¸ü@Ö 1945-46 êú ¯ÖŸÖ—Ö›Íü ‹¾ÖÓ ¿ÖßŸÖ êú ´ÖÆüß−ÖÖë ´Öë †ÖµÖÖ •Ö²Ö ¯Öî¸ü›Òü»Ö ´Öæ−Ö ‘¾Öê¾Ö»Ö •Ö−ÖÔ»Ö’ úÖ ÃÖ´¯ÖÖ¤ü−Ö ú¸ü ¸üÆêü £Öê … ˆ−ÆüÖë−Öê ¯ÖÏŸµÖ/ÖŸÖµÖÖ ‡ÃÖ ÛãÖ×ŸÖ úÖê ‘†ŸµÖ−ŸÖ ×¾ÖñúÖê™üú’ ²ÖŸÖ»ÖÖµÖÖ £ÖÖ … ¯ÖÏÖ¸ü´³Ö ´Öë, †ŸµÖ−ŸÖ ´Öæ+ÖÔŸÖÖ ÃÖê, ײÖÎ×™ü¿Ö ÃÖ¸üúÖ¸ü −Öê 20,000 †Ö‡Ô.‹−Ö.‹. îúפüµÖÖë ¯Ö¸ü +Öã»ÖÖ ´Öãú¤ü´ÖÖ “Ö»ÖÖ−Öê (ú´Ö ÃÖê ú´Ö 7000 úÖê ÃÖê¾ÖÖ-´ÖãŒŸÖ ú¸ü−Öê †Öî¸ü ײÖ−ÖÖ ´Öãú¤ü´ÖÖ “Ö»ÖÖµÖê ²ÖÓ¤üß ²Ö−ÖÖ−Öê) úÖ ×−Ö@ÖÔµÖ ×»ÖµÖÖ *ÖµÖÖ … ˆ−ÆüÖë−Öê ‡ÃÖ ´Öæ+ÖÔŸÖÖ ¯Ö¸ü †Öî¸ü ´Öæ+ÖÔŸÖÖ ŸÖ²Ö úß •Ö²Ö ˆ−ÆüÖë−Öê −Ö¾Ö´²Ö¸ü 1945 úÖê פü»»Öß êú »ÖÖ»Ö ×ú»ÖÖ ´Öë ‡ÃÖ ´Öãú¤ü´Öê úß ¯ÖÏ£Ö´Ö ÃÖã−ÖÖ‡Ô ¿Öãºþ úß •Ö²Ö ‹ú ØÆü¤æü, ‹ú ´ÖãÛÃ»Ö´Ö †Öî¸ü ‹ú ×ÃÖ+Ö (¯Öß.êú. ÃÖÆü*Ö»Ö, ¿ÖÖÆü−Ö¾ÖÖ•ÖÌ, *Öã¸ü²Ö+¿Ö ØÃÖÆü לü»»ÖÖë) úÖê ú™ü‘Ö¸êü ´Öë +Ö›ÍüÖ ×úµÖÖ *ÖµÖÖ … ³ÖÖê»ÖÖ³ÖÖ‡Ô ¤êüÃÖÖ‡Ô, ŸÖê•Ö²ÖÆüÖ¤ãü¸ü ÃÖ¯ÖÏæ †Öî¸ü −ÖêÆüºþ ²Ö“ÖÖ¾Ö-¯Ö/Ö êú ¾Öúᯙ ²Ö−Öê … −ÖêÆüºþ −Öê ŸÖÖê ¾Öúß»ÖÖë êú ¯Ö׸ü¬ÖÖ−Ö úÖê 25 ¾ÖÂÖÔ êú ¯Ö¿“ÖÖŸÖ ¯ÖÆü−ÖÖ £ÖÖ … ´ÖãÛÃ»Ö´Ö »Öß*Ö ³Öß ¤êü¿Ö ³Ö¸ü ´Öë Æãü‹ ¸üÖêÂÖ-¯ÖϤü¿ÖÔ−ÖÖë ´Öë ¿ÖÖ×´Ö»Ö Æãü‡Ô … 20 −Ö¾Ö´²Ö¸ü úÖê *Ö㯟ָ֓ü ²µÖæ¸üÖê úß ‹ú ×™ü¯¯Ö@Öß ´Öë µÖÆü þÖßúÖ¸ü ×úµÖÖ *ÖµÖÖ ×ú ‡ÃÖÃÖê ¯Öæ¾ÖÔ ‹êÃÖÖ úÖê‡Ô †−µÖ ´ÖÖ´Ö»ÖÖ −ÖÆüà Æãü†Ö וÖÃÖ−Öê ‡ŸÖ−Öß ×¤ü»Ö“ÖïÖß, µÖÆü úÆü−ÖÖ ³Öß ˆ¯ÖµÖãŒŸÖ ÆüÖê*ÖÖ ×ú ÃÖÆüÖ−Öã³ÖæןÖ, †ÖúÙÂÖŸÖ úß ÆüÖê … ×¾Ö¿ÖêÂÖ ¯ÖÏúÖ¸ü úß ‹êÃÖß ÃÖÆüÖ−Öã³Öæ×ŸÖ ÃÖÖ´¯ÖϤüÖ×µÖú †¾Ö¸üÖ¬ê ÖÖë úÖê »ÖÖÓ‘Ö •ÖÖŸÖß Æîü … ‹ú ¯Ö¡ÖúÖ¸ü (²Öß. ׿־ÖÖ¸üÖ¾Ö) −Öê ˆÃÖß ×¤ü−Ö »ÖÖ»Ö ×ú»Öê êú ²ÖÛ−¤üµÖÖë ÃÖê ´Öã»ÖÖúÖŸÖ êú ²ÖÖ¤ü µÖÆü ׸ü¯ÖÖê™Ôü ×úµÖÖ – ‘ˆ−Ö´Öë ØÆü¤æü †£Ö¾ÖÖ ´ÖãÛÃ»Ö´Ö ÆüÖê−Öê úÖ »Öê¿Ö ´ÖÖ¡Ö ³Öß ³ÖÖ¾Ö −ÖÆüà Æîü ..... »ÖÖ»Ö ×ú»Öê ´Öë ´Öãú¤ü´Öê úß ¯ÖÏŸÖß/ÖÖ ú¸ü ¸üÆêü »ÖÖê*ÖÖë ´Öë ÃÖê ²ÖÆãüÃÖÓ+µÖÖ ´ÖãûִÖÖ−ÖÖë úß £Öß †Öî¸ü ˆ−Ö´Öë ÃÖê ãú”û »ÖÖê*Ö ¾µÖ×£ÖŸÖ ÆüÖê ¸üÆêü £Öê ×ú וÖ−−ÖÖ ¯ÖÖ×úßÖÖ−Ö ÃÖ´²Ö−¬Öß «ü−«ü úÖê •Öß×¾ÖŸÖ ¸ü+Öê Æãü‹ Æïü …’ ײÖÎ×™ü¿Ö ÃÖ¸üúÖ¸ü †ŸµÖ−ŸÖ †¬Ö߸ü ÆüÖê ˆšüß ×ú úÆüà †Ö‡Ô.‹−Ö.‹. êú ³ÖÖ¾Ö ³ÖÖ¸üŸÖßµÖ ÃÖê−ÖÖ ´Öë −Ö ±îú»Ö •ÖÖ‹Ó … †Öî¸ü •Ö−Ö¾Ö¸üß ´Öë ¯ÖÓ•ÖÖ²Ö êú *Ö¾Ö−ÖÔ¸ü −Öê ׸ü¯ÖÖê™Ôü ³Öê•Öß £Öß ×ú †Ö‡Ô.‹−Ö.‹. êú ´ÖãŒŸÖ ×úµÖê *Ö‹ ÃÖî×−ÖúÖë êú þÖÖ*ÖŸÖ-ÃÖ´ÖÖ¸üÖêÆü ´Öë ¾Ö¤üá¬ÖÖ¸üß ³ÖÖ¸üŸÖßµÖ ÃÖî×−ÖúÖë −Öê ³ÖÖ*Ö ×»ÖµÖÖ £ÖÖ … ‡ÃÖ *ÖªÖÓ¿Ö êú ×»Ö‹ ×−Ö´−Ö×»Ö×+ÖŸÖ ´Öë ÃÖê úÖî−Ö ÃÖÖ ¿ÖßÂÖÔú ˆ¯ÖµÖãŒŸÖ ÆüÖê*ÖÖ ? (A) ¾Öê¾Ö»Ö úÖ •Ö−ÖÔ»Ö (B) ´ÖãÛÃ»Ö´Ö »Öß*Ö úß ³Öæ×´ÖúÖ (C) †Ö‡Ô.‹−Ö.‹. êú ´Öãú¤ü´Öê úß ÃÖã−Ö¾ÖÖ‡Ô (D) »ÖÖ»Ö ×ú»Öê êú ²ÖÓ¤üß ¯Öß.êú. ÃÖÆü*Ö»Ö, ¿ÖÖÆü−Ö¾ÖÖ•ÖÌ †Öî¸ü *Öã¹ý²Ö+¿Ö ØÃÖÆü לü»»ÖÖë úÖ ´Öãú¤ü´ÖÖ ×úÃÖúÖ ¯ÖÏŸÖßú ²Ö−ÖÖ ? (A) ÃÖÖ´¯ÖϤüÖ×µÖú ÃÖ´Ö¸üÃÖŸÖÖ (B) ÃÖ³Öß ¬ÖÖÙ´Öú ¾µÖÛŒŸÖµÖÖë êú ×»Ö‹ ¬Ö´Öúß (C) þ֟Ö−¡ÖŸÖÖ êú ×»Ö‹ •Öæ—Ö ¸üÆêü ¾µÖÛŒŸÖµÖÖë êú ×»Ö‹ ¬Ö´Öúß (D) ¤êü¿Ö¾ÖÖ×ÃÖµÖÖë êú ×¾Ö¹ý¨ü ײÖÎ×™ü¿Ö ¯ÖÏןÖ×ÎúµÖÖ †Ö‡Ô.‹−Ö.‹. ÃÖê ³ÖÖ¾Ö Æîü (A) ‡Û@›üµÖ−Ö −Öê¿Ö−Ö»Ö †ÃÖê´²Ö»Öß (B) ‡Û@›üµÖ−Ö −Öê¿Ö−Ö»Ö ‹ÃÖÖê×ÃÖ‹¿Ö−Ö (C) ‡@™ü¸ü-−Öê¿Ö−Ö»Ö ‹ÃÖÖê×ÃÖ‹¿Ö−Ö (D) ‡Û@›üµÖ−Ö −Öê¿Ö−Ö»Ö †Ö´Öá ‡ÃÖÃÖê ¯Öæ¾ÖÔ ×úÃÖß †−µÖ ´ÖÖ´Ö»Öê −Öê ‡ŸÖ−Öß ×¤ü»Ö“ÖïÖß, µÖÆü úÆü−ÖÖ ³Öß ˆ¯ÖµÖãŒŸÖ ÆüÖê*ÖÖ ×ú ÃÖÆüÖ−Öã³ÖæןÖ, †ÖúÙÂÖŸÖ −ÖÆüà úß £Öß … µÖÆü ÃÖÆüÖ−Öã³Öæ×ŸÖ ˆÃÖ úÖê×™ü úß £Öß •ÖÖê ÃÖÖ´¯ÖϤüÖ×µÖú †¾Ö¸üÖê¬ÖÖë úÖê »ÖÖÓ‘Ö •ÖÖŸÖß Æîü … ‡ÃÖ´Öë ×úÃÖúß ÃÖÆüÖ−Öã³Öæ×ŸÖ ×úÃÖÃÖê Æîü †Öî¸ü µÖÆü ÃÖÆüÖ−Öã³Öæ×ŸÖ ×úÃÖêú ×¾Ö¹ý¨ü Æîü ? (A) ´ÖãÃÖ»Ö´ÖÖ−ÖÖë −Öê ײÖÎ×™ü¿Ö ÃÖ¸üúÖ¸ü êú ×¾Ö¹ý¨ü ¿ÖÖÆü−Ö¾ÖÖ•ÖÌ ÃÖê ÃÖÆüÖ−Öã³Öæ×ŸÖ •ÖŸÖ»ÖÖ‡Ô … (B) ×Æü−¤ãü†Öë −Öê ײÖÎ×™ü¿Ö ÃÖ¸üúÖ¸ü êú ×¾Ö¹ý¨ü ¯Öß.êú.ÃÖÆü*Ö»Ö ÃÖê ÃÖÆüÖ−Öã³Öæ×ŸÖ •ÖŸÖ»ÖÖ‡Ô … (C) ×ÃÖ+ÖÖë −Öê ײÖÎ×™ü¿Ö ÃÖ¸üúÖ¸ü êú ×¾Ö¹ý¨ü *Öã¸ü²Ö+¿Ö ØÃÖÆü לü»»ÖÖë ÃÖê ÃÖÆüÖ−Öã³Öæ×ŸÖ •ÖŸÖ»ÖÖ‡Ô … (D) ³ÖÖ¸üŸÖßµÖÖë −Öê ˆ−Ö ¾µÖÛŒŸÖµÖÖë ÃÖê ÃÖÆüÖ−Öã³Öæ×ŸÖ úß ×•Ö−Ö ¯Ö¸ü ´Öãú¤ü´ÖÖ “Ö»Ö ¸üÆüÖ £ÖÖ … »ÖÖ»Ö ×ú»Öê êú ²ÖÖÆü¸ü +Ö›Íêü »ÖÖê*ÖÖë úß ²ÖÆãüÃÖÓ+µÖÖ, •ÖÖê ´Öãú¤üü´Öê úß ÃÖã−Ö¾ÖÖ‡Ô úß ¯ÖÏŸÖß/ÖÖ ú¸ü ¸üÆüß £Öß, •ÖÖê וÖ−−ÖÖ úß †Ö»ÖÖê“Ö−ÖÖ ú¸ü ¸üÆüß £Öß ¾ÖÆü úÖî−Ö £Öê ? (A) ×Æü−¤æü (B) ´ÖãÛÃ»Ö´Ö (C) ×ÃÖ+Ö (D) ØÆü¤æü †Öî¸ü ´ÖãÛÃ»Ö´Ö ¤üÖê−ÖÖë †Ö‡Ô.‹−Ö.‹. êú ´ÖãŒŸÖ ×úµÖê *Ö‹ îúפüµÖÖë êú ÃÖÖ£Ö ³ÖÖ¸üŸÖßµÖ ¾Ö¤üá¬ÖÖ¸üß ÃÖî×−ÖúÖë úß ÃÖÆüÖ−Öã³Öæ×ŸÖ ×úÃÖ ²ÖÖŸÖ úÖ ÃÖÓêúŸÖ Æîü ? (A) ¸üÖ™Òü¾ÖÖ¤ü ‹¾ÖÓ ³ÖÏÖŸÖé³ÖÖ¾Ö úß ³ÖÖ¾Ö−ÖÖ (B) ³ÖÖ¸üŸÖßµÖ ÃÖî×−ÖúÖë úß ×¾Ö¯»Ö¾Öß ¯ÖÏéú×ŸÖ (C) þÖÖ*ÖŸÖ-ÃÖ´ÖÖ¸üÖêÆü ´Öë ³ÖÖ*Ö »Öê−ÖÖ (D) ˆ¯Ö¸üÖêŒŸÖ ´Öë ÃÖê úÖê‡Ô −ÖÆüà 5

P.T.O.


10.

The country which has the distinction of having the two largest circulated newspapers in the world is (A) Great Britain (B) The United States (C) Japan (D) China

11.

The chronological order of non-verbal communication is (A) Signs, symbols, codes, colours (B) Symbols, codes, signs, colours (C) Colours, signs, codes, symbols (D) Codes, colours, symbols, signs

12.

Which of the following statements is not connected with communication ? (A) Medium is the message. (B) The world is an electronic cocoon. (C) Information is power. (D) Telepathy is technological.

13.

Communication becomes circular when (A) the decoder becomes an encoder (B) the feedback is absent (C) the source is credible (D) the channel is clear

14.

The site that played a major role during the terrorist attack on Mumbai (26/11) in 2008 was (A) Orkut (B) Facebook (C) Amazon.com (D) Twitter

15.

Assertion (A) : For an effective classroom communication at times it is desirable to use the projection technology. Reason (R) : Using the projection technology facilitates extensive coverage of course contents. (A) Both (A) and (R) are true, and (R) is the correct explanation. (B) Both (A) and (R) are true, but (R) is not the correct explanation. (C) (A) is true, but (R) is false. (D) (A) is false, but (R) is true.

16.

January 1, 1995 was a Sunday. What day of the week lies on January 1, 1996 ? (A) Sunday (B) Monday (C) Wednesday (D) Saturday

X-00

6


10.

×−Ö´−Ö×»Ö×+ÖŸÖ ´Öë ÃÖê ×úÃÖ ¤êü¿Ö ÃÖê ÃÖ²ÖÃÖê †×¬Öú ×¾ÖŸÖ¸ü@Ö ¾ÖÖ»Öê ¤üÖê ÃÖ´ÖÖ“ÖÖ¸ü ¯Ö¡Ö ¯ÖÏúÖ×¿ÖŸÖ ÆüÖêŸÖê Æïü ? (A) *ÖÏê™ü ײÖΙêü−Ö (B) µÖæ−ÖÖ‡™êü›ü Ùêü™ËüÃÖ (C) •ÖÖ¯ÖÖ−Ö (D) “Öß−Ö

11.

†´ÖÖî×+Öú ÃÖÓ“ÖÖ¸ü úÖ úÖ»ÖÖ−ÖãÎú´Ö ÆüÖêŸÖÖ Æîü (A) ÃÖÓêúŸÖ, ¯ÖÏŸÖßú, æú™ü, ¸Óü*Ö (B) ¯ÖÏŸÖßú, æú™ü, ÃÖÓêúŸÖ, ¸Óü*Ö (C) ¸Óü*Ö, ÃÖÓêúŸÖ, æú™ü, ¯ÖÏŸÖßú (D) æú™ü, ¸Óü*Ö, ¯ÖÏŸÖßú, ÃÖÓêúŸÖ

12.

ÃÖÓ“ÖÖ¸ü êú ÃÖÖ£Ö ×−Ö´−Ö×»Ö×+ÖŸÖ ´Öë ÃÖê úÖî−Ö ÃÖÖ ú£Ö−Ö ÃÖÓ²ÖÓ×¬ÖŸÖ −ÖÆüà Æîü ? (A) ÃÖÓ¤êü¿Ö ´ÖÖ¬µÖ´Ö Æîü … (B) ×¾Ö¿¾Ö ‹ú ‡»ÖꌙÒüÖê×−Öú òúæú−Ö Æîü … (C) ÃÖæ“Ö−ÖÖ ¿ÖÛŒŸÖ Æîü … (D) ™êü»Ö߯Öî£Öß ¯ÖÏÖîªÖê×*Öúß Æîü …

13.

ÃÖÓ“ÖÖ¸ü ¾Öé¢ÖÖúÖ¸ü ÆüÖê •ÖÖŸÖÖ Æîü •Ö²Ö (A) ×›üúÖê›ü¸ü ‹−ÖúÖê›ü¸ü ²Ö−Ö •ÖÖŸÖÖ Æîü … (B) ¯ÖÏן֯ÖãÛ™ü úÖ †³ÖÖ¾Ö ÆüÖêŸÖÖ Æîü … (C) ÄÖÖêŸÖ ×¾Ö¿¾ÖÃÖ−ÖßµÖ ÆüÖêŸÖÖ Æîü … (D) “Öî−Ö»Ö ×−Ö²ÖÖÔ¬Ö ÆüÖêŸÖÖ Æîü …

14.

×−Ö´−Ö×»Ö×+ÖŸÖ ´Öë ÃÖê ×úÃÖ ÃÖÖ‡™ü −Öê 2008 ´Öë ´ÖãÓ²Ö‡Ô ´Öë Æãü‹ †ÖŸÖÓú¾ÖÖ¤üß Æü´Ö»Öê (26/11) ´Öë ¯ÖÏ´Öã+Ö ³Öæ×´ÖúÖ ×−Ö³ÖÖ‡Ô £Öß ? (A) †ÖòãÔú™ü (B) ±êúÃÖ²Öãú (C) †´Öê•Ö−Ö.úÖò´Ö (D) ×™Ëü¾Ö™ü¸ü

15.

†×³Öú£Ö−Ö (A) : ú/ÖÖ ´Öë ¯ÖϳÖÖ¾Ö¿Öᯙ ÃÖÓ“ÖÖ¸ü êú ×»Ö‹ ú‡Ô ²ÖÖ¸ü ¯ÖÏÖê•ÖꌿÖ−Ö ¯ÖÏÖîªÖê×*Öúß úÖ ˆ¯ÖµÖÖê*Ö ú¸ü−ÖÖ ¾ÖÖÓ”û−ÖßµÖ ÆüÖêŸÖÖ Æîü … úÖ¸ü!Ö (R) : ¯ÖÏÖê•ÖꌿÖ−Ö ¯ÖÏÖîªÖê×*Öúß êú ˆ¯ÖµÖÖê*Ö ÃÖê ¯ÖÖšËüµÖÎú´Ö úß ×¾ÖÂÖµÖ-¾ÖßÖã úÖ ¾µÖÖ¯Öú ÃÖ´ÖÖ¾Öê¿Ö ÆüÖêŸÖÖ Æîü … (A) (A) ŸÖ£ÖÖü (R) ¤üÖê−ÖÖë ÃÖÆüß Æïü ŸÖ£ÖÖ (R) ÃÖÆüß ¾µÖÖ+µÖÖ Æîü … (B) (A) ŸÖ£ÖÖ (R) ¤üÖê−ÖÖë ÃÖÆüß Æïü, ¯Ö¸ÓüŸÖã (R) ÃÖÆüß ¾µÖÖ+µÖÖ −ÖÆüà Æîü … (C) (A) ÃÖÆüß Æîü, ¯Ö¸ÓüŸÖã (R) *Ö»ÖŸÖ Æîü … (D) (A) *Ö»ÖŸÖ Æîü, ¯Ö¸ÓüŸÖã (R) ÃÖÆüß Æîü …

16.

1 •Ö−Ö¾Ö¸üß, 1995 úÖê ¸ü×¾Ö¾ÖÖ¸ü £ÖÖ … 1 •Ö−Ö¾Ö¸üß, 1996 úÖê úÖî−Ö ÃÖÖ ×¤ü−Ö £ÖÖ ? (A) ¸ü×¾Ö¾ÖÖ¸ü (B) ÃÖÖê´Ö¾ÖÖ¸ü (C) ²Öã¬Ö¾ÖÖ¸ü (D) ¿Ö×−Ö¾ÖÖ¸ü

X-00

7

P.T.O.


17.

When an error of 1% is made in the length and breadth of a rectangle, the percentage error (%) in the area of a rectangle will be (A) 0 (B) 1 (C) 2 (D) 4

18.

The next number in the series 2, 5, 9, 19, 37, ? will be (A) 74 (B) 75 (C) 76 (D) None of the above

19.

There are 10 true-false questions in an examination. Then these questions can be answered in (A) 20 ways (B) 100 ways (C) 240 ways (D) 1024 ways

20.

What will be the next term in the following ? DCXW, FEVU, HGTS, ? (A) AKPO (B) ABYZ (C) JIRQ (D) LMRS

21.

Three individuals X, Y, Z hired a car on a sharing basis and paid Rs. 1,040. They used it for 7, 8, 11 hours, respectively. What are the charges paid by Y ? (A) Rs. 290 (B) Rs. 320 (C) Rs. 360 (D) Rs. 440

22.

Deductive argument involves (A) sufficient evidence (C) seeing logical relations

(B) critical thinking (D) repeated observation

23.

Inductive reasoning is based on or presupposes (A) uniformity of nature (B) God created the world (C) unity of nature (D) laws of nature

24.

To be critical, thinking must be (A) practical (C) individually satisfying

25.

X-00

(B) socially relevant (D) analytical

Which of the following is an analogous statement ? (A) Man is like God (B) God is great (C) Gandhiji is the Father of the Nation (D) Man is a rational being. 8


17.

•Ö²Ö ‹ú ÃÖ´ÖúÖê@Ö úß »Ö´²ÖÖ‡Ô †Öî¸ü “ÖÖî›ÍüÖ‡Ô ´Öë ‹ú ¯ÖÏ×ŸÖ¿ÖŸÖ úß ³Öæ»Ö ÆüÖê ŸÖÖê ˆÃÖ ÃÖ´ÖúÖê@Ö êú /Öê¡Ö±ú»Ö ´Öë ³Öæ»Ö úß ¯ÖÏןֿ֟֟ÖÖ ŒµÖÖ ÆüÖê*Öß ? (A) 0 (C) 2

(B) 1 (D) 4

18.

2, 5, 9, 19, 37, ? úß ÀÖéÓ+Ö»ÖÖ ´Öë †*Ö»Öß ÃÖÓ+µÖÖ úÖî−Ö ÃÖß ÆüÖê*Öß ? (A) 74 (B) 75 (C) 76 (D) ˆ¯Ö¸üÖêŒŸÖ ´Öë ÃÖê úÖê‡Ô −ÖÆüà

19.

‹ú ¯Ö¸üß/ÖÖ ´Öë 10 ¯ÖÏ¿−Ö ÃÖÆüß-*Ö»ÖŸÖ êú Æïü, ‡−Æëü ×úŸÖ−Öê ŸÖ¸üßúÖë ÃÖê Æü»Ö ×úµÖÖ •ÖÖ ÃÖúŸÖÖ Æîü ? (A) 20 (C) 240

(B) 100 (D) 1024

20.

×−Ö´−Ö×»Ö×+ÖŸÖ ´Öë ÃÖê †*Ö»ÖÖ ¯Ö¤ü (™ü´ÖÔ) úÖî−Ö ÃÖÖ ÆüÖê*ÖÖ ? ›üß ÃÖß ‹ŒÃÖ ›ü²»µÖæ, ‹±ú ‡Ô ¾Öß µÖæ, ‹“Ö •Öß ™üß ‹ÃÖ, ? (A) ‹ êú ¯Öß †Öê (B) ‹ ²Öß ¾ÖÖ‡Ô •Öî› (C) •Öê †Ö‡Ô †Ö¸ü ŒµÖæ (D) ‹»Ö ‹´Ö †Ö¸ü ‹ÃÖ

21.

ŸÖß−Ö ¾µÖÛŒŸÖµÖÖë X, Y, Z −Öê ‹ú úÖ¸ü ×´Ö»Ö ú¸ü ×ú¸üÖµÖê ¯Ö¸ü »Öß †Öî¸ü úÖ¸ü ¾ÖÖ»Öê úÖê 1,040 ¹ý¯Ö‹ úß †¤üÖµÖ*Öß úß … ˆ−ÆüÖë−Öê úÖ¸ü úÖê Îú´Ö¿Ö: 7, 8, 11 ‘Ö@™üÖë êú ×»Ö‹ ¯ÖϵÖÖê*Ö ×úµÖÖ … Y «üÖ¸üÖ ×úŸÖ−ÖÖ ×ú¸üÖµÖÖ †¤üÖ ×úµÖÖ *ÖµÖÖ ? (A) 290 ¹ý¯Ö‹ (B) 320 ¹ý¯Ö‹ (C) 360 ¹ý¯Ö‹ (D) 440 ¹ý¯Ö‹

22.

×−Ö*Ö´Ö−ÖÖŸ´Öú ŸÖÔú ´Öë ÃÖÛ´´Ö×»ÖŸÖ Æîü (A) ¯ÖµÖÖÔ¯ŸÖ ÃÖÖ/µÖ (C) ŸÖÖÙúú ÃÖ´²Ö−¬Ö ¤êü+Ö−ÖÖ

(B) (D)

†Ö»ÖÖê“Ö−ÖÖŸ´Öú ×¾Ö“ÖÖ¸ü ¯Öã−Ö: ¯Öã−Ö: †¾Ö»ÖÖêú−Ö

23.

†Ö*Ö´Ö−ÖÖŸ´Öú ²ÖÖîרüúŸÖÖ †Ö¬ÖÖ׸üŸÖ Æîü µÖÖ ¯Öæ¾ÖÖÔ¯Öê/ÖÖ ú¸üŸÖß Æîü (A) ¯ÖÏéú×ŸÖ úß ‹úºþ¯ÖŸÖÖ (B) ×¾Ö¿¾Ö úÖê ‡Ô¿¾Ö¸ü −Öê ²Ö−ÖÖµÖÖ (C) ¯ÖÏéú×ŸÖ úß ‹úŸÖÖ (D) ¯ÖÏéú×ŸÖ êú ×−ÖµÖ´Ö

24.

ÃÖ´ÖÖ»ÖÖê“Ö−ÖÖŸ´Öú דÖ−ŸÖ−Ö ÆüÖê−Öê êú ×»Ö‹ ÆüÖê−ÖÖ “ÖÖ×Æü‹ (A) ¾µÖÖ¾ÖÆüÖ׸üú (C) ¾ÖîµÖÛŒŸÖú ÃÖÓŸÖÖêÂÖ

25.

X-00

(B) (D)

ÃÖÖ´ÖÖוÖú ÃÖÓ*ÖŸÖŸÖÖ ×¾Ö¿»ÖêÂÖ@ÖÖŸ´Öú

×−Ö´−Ö ´Öë ÃÖê úÖî−Ö ÃÖÖ ÃÖ´ÖÖ−ÖÖ£ÖÔú ¾ÖŒŸÖ¾µÖ Æîü ? (A) ´Ö−Öã嵅 ‡Ô¿¾Ö¸ü úß ŸÖ¸üÆü Æîü … (B) ‡Ô¿¾Ö¸ü ´ÖÆüÖ−Ö Æîü … (C) *ÖÖѬÖß •Öß ¸üÖ™Òü êú ׯÖüŸÖÖ Æïü … (D) ´Ö−Öã嵅 ‹ú ²ÖÖîרüú ¯ÖÏÖ@Öß Æîü … 9

P.T.O.


Questions from 26 - 27 are based on the following diagram in which there are three intersecting circles. H representing The Hindu, I representing Indian Express and T representing The Times of India. A total of 50 persons were surveyed and the number in the Venn diagram indicates the number of persons reading the newspapers.

26.

How many persons would be reading at least two newspapers ? (A) 23 (B) 25 (C) 27 (D) 29

27.

How many persons would be reading almost two newspapers ? (A) 23 (B) 25 (C) 27 (D) 48

28.

Which of the following graphs does not represent regular (periodic) behaviour of the variable f(t) ? 1.

2.

3.

4. (A) 1 (C) 3 X-00

(B) 2 (D) 4 10


¯ÖÏ¿−Ö ÃÖÓ+µÖÖ 26 - 27 −Öß“Öê פüµÖê *ÖµÖê ›üÖµÖ*ÖÏÖ´Ö ¯Ö¸ü †Ö¬ÖÖ׸üŸÖ Æïü … ‡ÃÖ ›üÖµÖ*ÖÏÖ´Ö ´Öë ŸÖß−Ö ¯ÖÏן֓”êû¤üß ¾Öé¢Ö Æïü … H פü ×Æü−¤æü úÖ ¯ÖÏןÖ×−Ö׬֟¾Ö ú¸üŸÖÖ Æîü, I ‡Ó×›üµÖ−Ö ‹ŒÃÖ¯ÖÏêÃÖ úÖ ¯ÖÏןÖ×−Ö׬֟¾Ö ú¸üŸÖÖ Æîü ŸÖ£ÖÖ T פü ™üÖ‡´ÃÖ †Öò±ú ‡Ó×›üµÖÖ úÖ ¯ÖÏןÖ×−Ö׬֟¾Ö ú¸üŸÖÖ Æîü … ãú»Ö ×´Ö»ÖÖ ú¸ü 50 ¾µÖÛŒŸÖµÖÖë úÖ ÃÖ¾Öì/Ö@Ö ×úµÖÖ *ÖµÖÖ ŸÖ£ÖÖ ¾Öê−Ö ›üÖµÖ*ÖÏÖ´Ö ´Öë ¤üß *Ö‡Ô ÃÖÓ+µÖÖ ÃÖÓ²ÖÓ×¬ÖŸÖ ÃÖ´ÖÖ“ÖÖ¸ü-¯Ö¡Ö úÖê ¯ÖœÍü−Öê ¾ÖÖ»Öê ¾µÖÛŒŸÖµÖÖë úß ÃÖÓ+µÖÖ ‡Ó×*ÖŸÖ ú¸üŸÖß Æîü …

26.

27.

28.

×úŸÖ−Öê ¾µÖÛŒŸÖ ú´Ö ÃÖê ú´Ö ¤üÖê ÃÖ´ÖÖ“ÖÖ¸ü ¯Ö¡Ö ¯ÖœÍüŸÖê Æïü ? (A) 23

(B)

(C)

(D) 29

27

25

×úŸÖ−Öê ¾µÖÛŒŸÖ †×¬Öú ÃÖê †×¬Öú ¤üÖê ÃÖ´ÖÖ“ÖÖ¸ü ¯Ö¡Ö ¯ÖœÍüŸÖê Æïü ? (A) 23

(B)

(C)

(D) 48

27

25

×−Ö´−Ö×»Ö×+ÖŸÖ *ÖÏÖ±úÖë ´Öë ÃÖê úÖî−Ö ÃÖÖ ×−ÖµÖ×´ÖŸÖ (†Ö¾Ö׬Öú) “Ö»Ö êú ¾µÖ¾ÖÆüÖ¸ü f(t) úÖ ¯ÖÏןÖ×−Ö׬֟¾Ö −ÖÆüà ú¸üŸÖÖ ? 1.

2.

3.

4.

X-00

(A) 1

(B)

(C)

(D) 4 11

3

2 P.T.O.


Study the following graph and answer the questions 29 to 31 :

No. of Patients Registered

29.

30.

31.

X-00

In which year total number of patients registered in hospital X and hospital Y was the maximum ? (A) 2003

(B)

(C)

(D) 2006

2005

2004

What is the maximum dispersion in the registration of patients in the two hospitals in a year ? (A) 8000

(B)

(C)

(D) 2000

4000

6000

In which year there was maximum decrease in registration of patients in hospital X ? (A) 2003

(B)

(C)

(D) 2006

2005

12

2004


×−Ö´−Ö×»Ö×+ÖŸÖ *ÖÏÖ±ú úÖ †¬µÖµÖ−Ö úßו֋ †Öî¸ü ¯ÖÏ¿−Ö 29 ÃÖê 31 ŸÖú úÖ ˆ¢Ö¸ü ¤üßו֋ :

¯ÖÓ•ÖßéúŸÖ ¸üÖê×*ÖµÖÖë úß ÃÖÓ+µÖÖ

29.

30.

31.

X-00

×úÃÖ ¾ÖÂÖÔ ´Öë †Ã¯ÖŸÖÖ»Ö X †Öî¸ü †Ã¯ÖŸÖÖ»Ö Y ´Öë ¯ÖÓ•ÖßéúŸÖ ¸üÖê×*ÖµÖÖë úß ÃÖÓ+µÖÖ †×¬ÖúŸÖ´Ö £Öß ? (A) 2003

(B)

(C)

(D) 2006

2005

2004

‹ú ¾ÖÂÖÔ ´Öë ¤üÖê−ÖÖë †Ã¯ÖŸÖÖ»ÖÖë ´Öë ¯ÖÓ•ÖßéúŸÖ ¸üÖê×*ÖµÖÖë úÖ †×¬ÖúŸÖ´Ö ×¾ÖÃÖ•ÖÔ−Ö ŒµÖÖ Æîü ? (A) 8000

(B)

(C)

(D) 2000

4000

6000

×úÃÖ ¾ÖÂÖÔ ´Öë †Ã¯ÖŸÖÖ»Ö X ´Öë ¸üÖê×*ÖµÖÖë êú ¯ÖÓ•Ößú¸ü@Ö ´Öë †×¬ÖúŸÖ´Ö ú´Öß †Ö‡Ô ? (A) 2003

(B)

(C)

(D) 2006

2005

13

2004

P.T.O.


[For Blind Students Only] Read the following passage carefully and answer the questions 26 to 31 : London’s phenomenal growth was probably at its fastest in the sixteenth century, a period when the population was growing everywhere. Many people were attracted to the rapidly growing port, which handled upto 90% of total English foreign trade and gave rise to a wide range of ancillary industries. Other sectors provided goods and services for the court, which now settled permanently in the capital, and for the growing numbers of the rich and ambitious who were attracted by court’s presence. This concentration of the wealthy made London a great leisure centre and the main purveyor of professional services, especially in medicine and law. Population growth now tended to become cumulative. More people needed even more people to provide them with goods and services that they required to survive in a large city. London was always an unhealthy place and mortality rates were much higher than elsewhere in the country, sometime rising to catastrophic heights, as in the terrible plagues of 1603, 1625 and 1665, the last of which killed 80,000 people, 1/6th of the total population of the city. Such high death rates coupled with rather low fertility, meant that London could never grow by its own natural increase. In the century after 1650, when London continued to grow but the English population remained fairly stable, immigration to the city drained the countryside of people and gave London its highest-yet population. It has probably then, in the early eighteenth century London of Defoe and Hogarth, that the city also had its greatest significance as a school centre and a school of manners and ideas for the rest of the country. 26.

London’s rate of population increase was at its greatest in the seventeenth century because (A) Its death rate was the highest in Britain at that time (B)

It was a time when the population growth was declining everywhere

(C)

Migrants were drawn to London because of the vast increase in trading

(D) Its high rate of mortality was offset by a low birthrate

27.

In comparison to the rest of the country, the population decline in London in the seventeenth century was as a result of (A) frequent outbreaks of plague (B)

low rate of fertility

(C)

immigration to other parts of the country

(D) movement of people to other countries X-00

14


[êú¾Ö»Ö −Öê¡ÖÆüß−Ö †³µÖÙ£ÖµÖÖë ÆêüŸÖã]

×−Ö´−Ö×»Ö×+ÖŸÖ »Öê+ÖÖÓ¿Ö úÖê ¬µÖÖ−Ö¯Öæ¾ÖÔú ¯ÖœÍüú¸ü ¯ÖÏ¿−Ö-ÃÖÓ+µÖÖ 26 ÃÖê 31 úÖ ˆ¢Ö¸ü ¤üßו֋ … ÃÖÖê»ÖÆü¾Öà ¿ÖŸÖÖ²¤üß – ‹ú ‹êÃÖÖ ÃÖ´ÖµÖ •Ö²Ö Æü¸ü ãÖÖ−Ö úß †Ö²ÖÖ¤üß ²ÖœÍü ¸üÆüß £Öß – ´Öë »ÖÓ¤ü−Ö úÖ †³ÖæŸÖ¯Öæ¾ÖÔ ×¾ÖúÖÃÖ Æãü†Ö •ÖÖê µÖÆüÖÑ Æãü‹ ¯ÖÆü»Öê êú ×¾ÖúÖÃÖÖë ´Öë ŸÖß¾ÖÎŸÖ´Ö £ÖÖ … ŸÖê•Öß ÃÖê ×¾Öú×ÃÖŸÖ ÆüÖêŸÖê ‡ÃÖ ²ÖÓ¤ü¸ü*ÖÖÆü – •ÖÆüÖÑ ÃÖê ãú»Ö †Ó*Ö¸êü•Öß ×¾Ö¤êü¿Ö-¾µÖÖ¯ÖÖ¸ü úÖ 90 ¯ÖÏ×ŸÖ¿ÖŸÖ ÃÖÓ“ÖÖ×»ÖŸÖ ÆüÖêŸÖÖ £ÖÖ ŸÖ£ÖÖ •ÖÆüÖÑ †−ÖãÂÖÓ*Öß ˆ¤ËüµÖÖê*ÖÖë úß ¾µÖÖ¯Öú ÀÖéÓ+Ö»ÖÖ ¯Ö−Ö¯Ö ¸üÆüß £Öß – úß ŸÖ¸ü±ú ²ÖÆãüŸÖ ÃÖÖ¸êü »ÖÖê*Ö †Öéú™ü Æãü‹ … ¸üÖ•Ö¤ü¸ü²ÖÖ¸ü (úÖê™Ôü) – •ÖÖê †²Ö ãÖÖµÖß ºþ¯Ö ÃÖê ¸üÖ•Ö¬ÖÖ−Öß ´Öë ÛÃ£ÖŸÖ Æîü – ŸÖ£ÖÖ úÖê™üÔ úß ˆ¯ÖÛãÖ×ŸÖ ÃÖê ²Ö›Íüß ÃÖÓ+µÖÖ ´Öë †Öéú™ü ÆüÖ−ê Öê ¾ÖÖ»Öê ¬Ö−Öß ŸÖ£ÖÖ ´ÖÆü¢¾ÖÖúÖÓ/Öß ¾µÖÛŒŸÖµÖÖë êú ×»Ö‹ ÃÖÖ´Ö×*ÖϵÖÖÑ ŸÖ£ÖÖ ÃÖê¾ÖÖ‹Ñ †−µÖ /Öê¡ÖÖë «üÖ¸üÖ ˆ¯Ö»Ö²¬Ö ú¸üÖ‡Ô •ÖÖ ¸üÆüß £Öà … ¬Ö−Öß ¾µÖÛŒŸÖµÖÖë êú ÃÖÓëú¦ü@Ö êú úÖ¸ü@Ö »ÖÓ¤ü−Ö ±ãú¸üÃÖŸÖ êú ÃÖ´ÖµÖ úÖê ײ֟ÖÖ−Öê úÖ ‹ú ²Ö›ÍüÖ ëú¦ü ŸÖ£ÖÖ ¾Öé×¢Öú ÃÖê¾ÖÖ†Öë – ×¾Ö¿ÖêÂÖ ú¸ü דÖ×úŸÃÖÖ ŸÖ£ÖÖ úÖ−Öæ−Ö – úÖ ¯ÖϬÖÖ−Ö †Ö¯ÖæÙŸÖúŸÖÖÔ ²Ö−Ö *ÖµÖÖ … †Ö²ÖÖ¤üß úß ¾Öéרü †²Ö ¯ÖãÓ•ÖÖŸ´Öú ºþ¯Ö ¬ÖÖ¸ü@Ö ú¸ü−Öê »Ö*Öß … ‹ú ¾ÖéÆü¤Ëü ¿ÖÆü¸ ´Öë ²ÖÆãüŸÖ ²Ö›Íüß ÃÖÓ+µÖÖ ´Öë ²ÖÃÖê »ÖÖê*ÖÖë êú •Öß×¾ÖŸÖ ¸üÆü−Öê êú ×»Ö‹ †Ö¾Ö¿µÖú ÃÖÖ´Ö×*ÖϵÖÖë ŸÖ£ÖÖ ÃÖê¾ÖÖ†Öë úÖê ˆ¯Ö»Ö²¬Ö ú¸üÖ−Öê êú ×»Ö‹ ²ÖÆãüŸÖ ÃÖÖ¸êü ¾µÖÛŒŸÖµÖÖë úß †Ö¾Ö¿µÖúŸÖÖ £Öß … »ÖÓ¤ü−Ö ÃÖ¤üÖ ÃÖê Æüß Ã¾ÖÖãµÖ êú ×»Ö‹ ‹ú ÆüÖ×−Ö¯ÖϤü ãÖÖ−Ö ¸üÆüÖ Æîü ŸÖ£ÖÖ ¤êü¿Ö êú †−µÖ ãÖÖ−ÖÖë úß †¯Öê/ÖÖ µÖÆüÖÑ ´Ö韵Öã-¤ü¸ü ²ÖÆãüŸÖ †×¬Öú £Öß •ÖÖê ú³Öß-ú³Öß ´ÖÆüÖ×¾Ö¯Ö×¢Ö úÖ ºþ¯Ö ¬ÖÖ¸ü@Ö ú¸ü »ÖêŸÖß £Öß, •ÖîÃÖê ÃÖ−ÖË 1603, 1625 ŸÖ£ÖÖ 1665 êú ³ÖµÖÖ−Öú ¯»Öê*Ö ×•Ö−Ö´Öë ÃÖê †Ö×+Ö¸üß ¯»Öê*Ö ´Öë ¿ÖÆü¸ü úß †Ö²ÖÖ¤üß úÖ 1/6 ³ÖÖ*Ö †£ÖÖÔŸÖË 80,000 »ÖÖê*ÖÖë úÖê úÖ»Ö −Öê ×−Ö*Ö»Ö ×»ÖµÖÖ … ´Ö韵Öã úß ‡ŸÖ−Öß ‰Ñú“Öß ¤ü¸ü ŸÖ£ÖÖ ‡ÃÖúß ŸÖã»Ö−ÖÖ ´Öë ú´ÖŸÖ¸ü •Ö−´Ö-¤ü¸ü êú úÖ¸ü@Ö »ÖÓ¤ü−Ö úß †Ö²ÖÖ¤üß úÖ Ã¾ÖÖ³ÖÖ×¾Öú ×¾ÖúÖÃÖ ú³Öß −ÖÆüà ÆüÖê ¯ÖÖµÖÖ … ÃÖ−ÖË 1650 êú ²ÖÖ¤ü ‡ÃÖ ¿ÖŸÖÖ²¤üß ´Öë •Ö²Ö »ÖÓ¤ü−Ö úÖ ×¾ÖúÖÃÖ ÆüÖêŸÖÖ ¸üÆüÖ ¯Ö¸ÓüŸÖã †Ó*Ö¸êü•Ö †Ö²ÖÖ¤üß »Ö*Ö³Ö*Ö Ûãָü ¸üÆüß, *ÖÏÖ´Öß@Ö /Öê¡ÖÖë ÃÖê ²Ö›Íüß ŸÖÖ¤üÖ¤ü ´Öë »ÖÖê*ÖÖë úÖ ¿ÖÆü¸ü ´Öë †Ö¯ÖϾÖÖÃÖ−Ö Æãü†Ö וÖÃÖêú úÖ¸ü@Ö »ÖÓ¤ü−Ö úß †Ö²ÖÖ¤üß †²Ö ŸÖú úß †×¬ÖúŸÖ´Ö †Ö²ÖÖ¤üß ÆüÖê *Ö‡Ô … ÃÖÓ³Ö¾ÖŸÖ: ŸÖ²Ö †šüÖ¸üÆü¾Öà ¿ÖŸÖÖ²¤üß êú †Ö¸Óü׳Öú úÖ»Ö ´Öë ›êü±úÖê ŸÖ£ÖÖ ÆüÖê*ÖÖ£ÖÔ êú ÃÖ´ÖµÖ êú ‡ÃÖ ¿ÖÆü¸ü úÖê ¤êü¿Ö êú †−µÖ ³ÖÖ*ÖÖë êú ×»Ö‹ ¿Öî×/Öú ëú¦ü ŸÖ£ÖÖ ×¿Ö™üÖ“ÖÖ¸ü ‹¾ÖÓ ×¾Ö“ÖÖ¸üÖë êú ëú¦ü êú ºþ¯Ö ´Öë ´ÖÆü¢ÖÖ ×´Ö»Öß … 26.

ÃÖ¡ÖÆü¾Öà ¿ÖŸÖÖ²¤üß ´Öë »Ö−¤ü−Ö úß †Ö²ÖÖ¤üß úß ¾Öéרü úß ¤ü¸ü †×¬ÖúŸÖ´Ö £Öß ŒµÖÖë×ú (A) ײÖΙêü−Ö ´Öë »Ö−¤ü−Ö ´Öë ´Ö韵Öã úß ¤ü¸ü ˆÃÖ ÃÖ´ÖµÖ ÃÖ²ÖÃÖê †×¬Öüú £Öß … µÖÆü ¾ÖÆü ÃÖ´ÖµÖ £ÖÖ •Ö²Ö Æü¸ü ãÖÖ−Ö ¯Ö¸ü •Ö−ÖÃÖÓ+µÖÖ úß ¾Öéרü ´Öë ×*Ö¸üÖ¾Ö™ü †Ö ¸üÆüß £Öß … (C) ¯ÖϾÖÖÃÖß »Ö−¤ü−Ö úß †Öê¸ü Ø+Ö“Öê †Ö ¸üÆêü £Öê ŒµÖÖë×ú ¾ÖÆüÖÑ êú ¾µÖÖ¯ÖÖ¸ü ´Öë ²ÖÆãüŸÖ ³ÖÖ¸üß ¾Öéרü ÆüÖê ¸üÆüß £Öß … (B)

(D)

27.

‡ÃÖúÖ ˆ““Ö ´Ö韵Öã ¤ü¸ü ‡ÃÖêú ×−Ö´−Ö •Ö−´Ö ¤ü¸ü ÃÖê ÃÖ−ŸÖã×»ÖŸÖ ÆüÖê *ÖµÖÖ …

¤êü¿Ö êú ¿ÖêÂÖ ³ÖÖ*ÖÖë úß ŸÖã»Ö−ÖÖ ´Öë, »Ö−¤ü−Ö ´Öë ÃÖÖê»ÖÆü¾Öà ¿ÖŸÖß ´Öë †Ö²ÖÖ¤üß êú ú´Ö ÆüÖê−Öê úÖ úÖ¸ü@Ö ŒµÖÖ £ÖÖ ? (A)

¯»Öê*Ö úÖ ¯ÖÏÖµÖ: ±îú»Ö−ÖÖ

•Ö−Ö−Ö /Ö´ÖŸÖÖ úß ×−Ö´−Ö ¤ü¸ü (C) ¤êü¿Ö êú †−µÖ ³ÖÖ*ÖÖë ´Öë •ÖÖú¸ü ²ÖÃÖ−ÖÖ (D) »ÖÖê*ÖÖë úÖ †−µÖ ¤êü¿ÖÖë ´Öë •ÖÖ−ÖÖ (B)

X-00

15

P.T.O.


28.

After 1600 A.D., the demography of London was characterised by (A) high deathrates and birthrates (B) three major outbreaks of disease, the last of which was responsible for the death of over 80,000 people (C) a rise in population through natural growth (D) population stability

29.

Examples of the economic hegemony of London in the seventeenth century include (A) the movement of the Court permanently to the capital (B) 9/10th of England’s overseas trade passing through its docks (C) a large variety of secondary industries growing up around the port of London. (D) London becoming England’s major intellectual and cultural centre at the time of Defoe and Hogarth.

30.

Which one of the following was not the cause of high rate of death among the people of London ? (A) Increasing low fertility among people (B) Absence of diseases (C) Family planning regulations of the State (D) Migration of population

31.

What made London a great leisure centre ? (A) Growth of ancillary industries. (B) Concentration of wealth among people who were earlier poor. (C) Increased rate of mortality. (D) Due to increase in immigrant population.

32.

Which of the following sources of data is not based on primary data collection ? (A) Census of India (B) National Sample Survey (C) Statistical Abstracts of India (D) National Family Health Survey

33.

Which of the four data sets have more dispersion ? (A) 88 91 90 92 89 91 (B) 0 1 1 0 –1 –2 (C) 3 5 2 4 1 5 (D) 0 5 8 10 –2 –8

34.

Which of the following is not related to information security on the Internet ? (A) Data Encryption (B) Water marking (C) Data Hiding (D) Information Retrieval

35.

Which is the largest unit of storage among the following ? (A) Terabyte (B) Megabyte (C) Kilobyte (D) Gigabyte X-00 16


28.

1600 ‡Ô. ´Öë »Ö−¤ü−Ö úß •Ö−ÖÖÓ×úúß êú »Ö/Ö@Ö £Öê ˆ““Ö ´Ö韵Öã ¤ü¸ëü †Öî¸ü •Ö−´Ö ¤ü¸ëü ¸üÖê*Ö úÖ ŸÖß−Ö ²ÖÖ¸ü ¯ÖÏ´Öã+Ö ºþ¯Ö ÃÖê ±îú»Ö−ÖÖ, †Ö×+Ö¸üß ²ÖÖ¸ü ‡ÃÖ ¸üÖê*Ö êú ±îú»Ö−Öê ÃÖê 80,000 ¾µÖÛŒŸÖµÖÖë úß ´Ö韵Öã Æãü‡Ô … ¯ÖÏÖéúןÖú ˆ−−Ö×ŸÖ êú úÖ¸ü@Ö •Ö−ÖÃÖÓ+µÖÖ ´Öë ¾Öéרü úÖ ÆüÖê−ÖÖ •Ö−ÖÃÖÓ+µÖÖ ´Öë ÛãָüŸÖÖ

(A) (B) (C) (D) 29.

ÃÖ¡ÖÆü¾Öà ¿ÖŸÖÖ²¤üß ´Öë »Ö−¤ü−Ö úß †ÖÙ£Öú ˆ““ÖŸÖÖ êú ˆ¤üÖÆü¸ü@ÖÖë ´Öë ¿ÖÖ×´Ö»Ö Æîü (A) ¸üÖ•Ö¤ü¸ü²ÖÖ¸ü úÖ Ã£ÖÖµÖß ºþ¯Ö ÃÖê ¸üÖ•Ö¬ÖÖ−Öß ´Öë †Ö •ÖÖ−ÖÖ … (B) ‡Ó*»Öî@›ü êú ×¾Ö¤êü¿Öß ¾µÖÖ¯ÖÖ¸ü úÖ 9/10 ³ÖÖ*Ö ‡ÃÖêú ›üÖòú ÃÖê ÆüÖêú¸ü •ÖÖŸÖÖ £ÖÖ … (C) »Ö−¤ü−Ö úß ²Ö−¤ü¸ü*ÖÖÆü êú ‡¤Ôü-×*Ö¤Ôü †−Öêú ³ÖÖÓ×ŸÖ êú ׫üŸÖßµÖ ˆªÖê*ÖÖë úß ˆ−−Ö×ŸÖ … (D) ›êü±úÖê †Öî¸ü ÆüÖê*ÖÖ£ÖÔ êú ÃÖ´ÖµÖ ´Öë ‡Ó*»Öî@›ü ´Öë »Ö−¤ü−Ö úÖ ¯ÖÏ´Öã+Ö ²ÖÖîרüú ‹¾ÖÓ ÃÖÖÓÃéúןÖú êú−¦ü ²Ö−Ö−ÖÖ …

30.

»Ö−¤ü−Ö êú »ÖÖê*ÖÖë ´Öë ˆ““Ö ´Ö韵Öã ¤ü¸ü úÖ ÃÖ²ÖÃÖê ²Ö›ÍüÖ úÖ¸ü@Ö úÖî−Ö ÃÖÖ −ÖÆüà £ÖÖ ? (A) ×−Ö´−Ö •Ö−Ö−Ö /Ö´ÖŸÖÖ ´Öë ¾Öéרü (B) ¸üÖê*ÖÖë úß †−Öã¯ÖÛãÖ×ŸÖ (C) ¸üÖ•µÖ êú ¯Ö׸ü¾ÖÖ¸ü ×−ÖµÖÖê•Ö−Ö ×¾Ö×−ÖµÖ´Ö (D) •Ö−ÖÃÖÓ+µÖÖ úÖ ¯ÖϾÖÃÖ−Ö

31.

»Ö−¤ü−Ö úÖê ±ãúÃÖÔŸÖ úÖ êú−¦ü ×−Ö´−Ö ´Öë ÃÖê ×úÃÖ−Öê ²Ö−ÖÖµÖÖ ? (A) †−ÖãÂÖÓ*Öß ˆªÖê*ÖÖë úß ˆ−−Ö×ŸÖ (B) ˆ−Ö »ÖÖê*ÖÖë, •ÖÖê ¯ÖÆü»Öê ×−Ö¬ÖÔ−Ö £Öê, êú ÆüÖ£ÖÖë ´Öë ¤üÖî»ÖŸÖ úÖ ‡ú½üÖ ÆüÖê−ÖÖ (C) ´Ö韵Öã ¤ü¸ü ´Öë ¾Öéרü (D) •Ö−ÖÃÖÓ+µÖÖ êú ×¾Ö¤êü¿ÖÖë ´Öë •ÖÖ−Öê ´Öë Æãü‡Ô ¾Öéרü

32.

×−Ö´−Ö×»Ö×+ÖŸÖ †ÖÑú›ÍüÖ-ÄÖÖêŸÖÖë ´Öë ÃÖê úÖî−Ö ÃÖÖ ¯ÖÏÖ¸üÛ´³Öú †ÖÑú›ÍüÖ ÃÖÓ*ÖÏÆü@Ö ¯Ö¸ü †Ö¬ÖÖ׸üŸÖ −ÖÆüà Æîü ? (A) ³ÖÖ¸üŸÖ úß •Ö−Ö*Ö@Ö−ÖÖ (B) ¸üÖ™ÒüßµÖ ÃÖï¯Ö»Ö ÃÖ¾Öì/Ö@Ö (C) ³ÖÖ¸üŸÖ êú †ÖÑú›ÍüÖ ÃÖÖ¸ü (D) ¸üÖ™ÒüßµÖ ¯Ö׸ü¾ÖÖ¸ü þÖÖãµÖ ÃÖ¾Öì/Ö@Ö

33.

×−Ö´−Ö×»Ö×+ÖŸÖ “ÖÖ¸ü †ÖÑú›ÍüÖ-×¾Ö−µÖÖÃÖÖë ´Öë •µÖÖ¤üÖ ×¾ÖÃÖ•ÖÔ−Ö ×úÃÖ´Öë Æîü ? (A) (B) (C) (D)

34.

88 0 3 0

91 1 5 5

90 1 2 8

92 0 4 10

89 –1 1 –2

91 –2 5 –8

×−Ö´−Ö ´Öë ÃÖê úÖî−Ö ÃÖÖ ‡−™ü¸ü−Öê™ü úß ÃÖæ“Ö−ÖÖ ÃÖã¸ü/ÖÖ ÃÖê ÃÖ´²ÖÛ−¬ÖŸÖ −ÖÆüà Æîü ? ›êü™üÖ ‹Û−Îú¯ÃÖ−Ö (B) ¾ÖÖ™ü¸ü ´ÖÖÚú*Ö ›üÖ™üÖ Æüև؛ü*Ö (D) ‡Ó±úÖ´Öì¿Ö−Ö ×¸ü™ÒüÖ‡¾Ö»Ö

(A) (C) 35.

X-00

×−Ö´−Ö ´Öë ÃÖê ³Ö@›üÖ¸ü@Ö úß ÃÖ²ÖÃÖê ²Ö›üß ‡úÖ‡Ô úÖî−Ö ÃÖß Æîü ? (A) ™êü¸üÖ ²ÖÖ‡™ü (B) ´Öê*ÖÖ ²ÖÖ‡™ü (C) ×ú»ÖÖê ²ÖÖ‡™ü (D) ×*Ö*ÖÖ ²ÖÖ‡™ü 17

P.T.O.


36.

bit stands for (A) binary information term (C) binary tree

(B) binary digit (D) Bivariate Theory

37.

Which one of the following is not a linear data structure ? (A) Array (B) Binary Tree (C) Queue (D) Stack

38.

Which one of the following is not a network device ? (A) Router (B) Switch (C) Hub (D) CPU

39.

A compiler is used to convert the following to object code which can be executed (A) High-level language (B) Low-level language (C) Assembly language (D) Natural language

40.

The great Indian Bustard bird is found in (A) Thar Desert of Rajasthan (B) Coastal regions of India (C) Malabar Coast (D) Delta regions

41.

The Sagarmanthan National Park has been established to preserve the eco-system of which mountain peak ? (A) Kanchenjunga (B) Mount Everest (C) Annapurna (D) Dhaulavira

42.

Maximum soot is released from (A) Petrol vehicles (C) Diesel vehicles

(B) CNG vehicles (D) Thermal Power Plants

Surface Ozone is produced from (A) Transport sector (C) Textile industry

(B) Cement plants (D) Chemical industry

43.

44.

Which one of the following non-conventional energy sources can be exploited most economically ? (A) Solar (B) Wind (C) Geo-thermal (D) Ocean Thermal Energy Conversion (OTEC)

45.

The most recurring natural hazard in India is (A) Earthquakes (B) Floods (C) Landslides (D) Volcanoes

X-00

18


36.

bit úÖ ŸÖÖŸ¯ÖµÖÔ Æîü (A) ²ÖÖ‡−Ö¸üß ‡Ó±úÖ´Öì¿Ö−Ö ™ü´ÖÔ (C) ²ÖÖ‡−Ö¸üß ™Òüß

(B) (D)

²ÖÖ‡−Ö¸üß ×›üו֙ü ²ÖÖµÖ¾Öê׸ü‹™ü £µÖÖê¸üß

37.

×−Ö´−Ö×»Ö×+ÖŸÖ ´Öë ÃÖê úÖî−Ö ÃÖß ¸îü×+Öú ›êü™üÖ ÃÖÓ¸ü“Ö−ÖÖ −ÖÆüà Æîü ? (A) ‹¸êü (B) ²ÖÖ‡−Ö¸üß ™Òüß (C) ŒµÖæ (D) Ùêüú

38.

×−Ö´−Ö×»Ö×+ÖŸÖ ´Öë ÃÖê úÖî−Ö ÃÖß −Öê™ü¾ÖÔú ˆ¯Öú¸ü@Ö −ÖÆüà Æîü ? (A) ¸üÖˆ™ü¸ü (B) ÛÃ¾Ö“Ö (C) Æü²Ö (D) ÃÖß.¯Öß.µÖæ

39.

‹ú ú´¯ÖÖ‡»Ö¸ü úÖ ¯ÖϵÖÖê*Ö ×−Ö´−Ö úÖê †Öò²Ö•Öü úÖê› ´Öë ²Ö¤ü»Ö−Öê êú ×»Ö‹ ×úµÖÖ •ÖÖŸÖÖ Æîü ? (A) ˆ““Ö ÃŸÖ¸üßµÖ ³ÖÖÂÖÖ (B) ×−Ö´−Ö ÃŸÖ¸üßµÖ ³ÖÖÂÖÖ (C) †ÃÖî´²Ö»Öß ³ÖÖÂÖÖ (D) ¯ÖÏÖéúןÖú ³ÖÖÂÖÖ

40.

´ÖÆüÖ−Ö ³ÖÖ¸üŸÖßµÖ ÃÖÖêÆü−Ö ×“Ö×›ÍüµÖÖ (*ÖÏê™ü ‡Ó×›üµÖ−Ö ²ÖÙü›Ôü דÖ×›ÍüµÖÖ) úÆüÖÑ ¯ÖÖµÖß •ÖÖŸÖß Æîü ? (A) ¸üÖ•ÖãÖÖ−Ö úÖ £ÖÖ¸ü ¸êü×*ÖßÖÖ−Ö (B) ³ÖÖ¸üŸÖ êú ŸÖ™üßµÖ /Öê¡Ö (C) ´ÖÖ»ÖÖ²ÖÖ¸ü ŸÖ™ü (D) ›êü»™üÖ /Öê¡Ö

41.

×úÃÖ ¯Ö¾ÖÔŸÖßµÖ ×¿Ö+Ö¸ü êú ¯ÖÖ׸üÛãÖןÖúß ŸÖÓ¡Ö êú ÃÖÓ¸ü/Ö@Ö êú ×»ÖµÖê ÃÖÖ*Ö¸ü´ÖÓ£Ö−Ö ¸üÖ™ÒüßµÖ ˆªÖ−Ö úß Ã£ÖÖ¯Ö−ÖÖ Æãü‡Ô Æîü ? (A) Óú“Ö−Ö•ÖÓ*ÖÖ (B) ‹ê¾Ö¸êüÙü ¯Ö¾ÖÔŸÖ (C) †−−Ö¯Öæ@ÖÖÔ (D) ¬ÖÖî»ÖÖ¾Ö߸üÖ

42.

ÃÖ²ÖÃÖê †×¬Öú ú••Ö»Ö (úÖ×»Ö+Ö) ×úÃÖÃÖê ×−Öú»ÖŸÖÖ Æîü ? ¯Öê™ÒüÖê»Ö ¾ÖÖÆü−Ö (B) ÃÖß ‹−Ö •Öß ¾ÖÖÆü−Ö ›üß•ÖÌ»Ö ¾ÖÖÆü−Ö (D) ŸÖÖ¯ÖßµÖ ¿ÖÛŒŸÖ ÃÖÓµÖ−¡Ö

(A) (C) 43.

ÃÖŸÖÆüß †Öê•ÖÖê−Ö ×úÃÖÃÖê ˆŸ¯Ö−−Ö ÆüÖêŸÖß Æîü ? ¯Ö׸ü¾ÖÆü−Ö /Öê¡Ö ¾ÖÃ¡Ö ˆªÖê*Ö

(A) (C)

(B) (D)

ÃÖß´Öë™ü ÃÖÓµÖ−¡Ö ¸ÖÃÖÖµÖ×−Öú ˆªÖê*Ö

44.

×−Ö´−Ö×»Ö×+ÖŸÖ *Öî¸ü ¯ÖÖ¸ü´¯Ö׸üú ‰ú•ÖÖÔ ÄÖÖêŸÖÖë ´Öë ÃÖê ×úÃÖúÖ †×ŸÖ ×´ÖŸÖ¾µÖ×µÖŸÖÖ êú ÃÖÖ£Ö ¤üÖÆê ü−Ö ×úµÖÖ •ÖÖ ÃÖúŸÖÖ Æîü ? (A) ÃÖÖî¸ü (B) ¯Ö¾Ö−Ö (C) ³Öæ-ŸÖÖ¯ÖßµÖ (D) ÃÖ´Öã¦üß ŸÖÖ¯ÖßµÖ ‰ú•ÖÖÔ ÃÖÓ¯Ö׸ü¾ÖŸÖÔ−Ö

45.

³ÖÖ¸üŸÖ ´Öë ÃÖ²ÖÃÖê †×¬Öú ÆüÖê−Öê ¾ÖÖ»Öß ¯ÖÏÖéúןÖú †Ö¯Ö¤üÖ úÖî−Ö ÃÖß Æîü ? (A) ³Öæú´¯Ö (B) ²ÖÖœÍü (C) ³ÖæÃ+Ö»Ö−Ö (D) •¾ÖÖ»ÖÖ´Öã+Öß

X-00

19

P.T.O.


46.

The recommendation of National Knowledge Commission for the establishment of 1500 Universities is to (A) create more teaching jobs (B) ensure increase in student enrolment in higher education (C) replace or substitute the privately managed higher education institutions by public institutions (D) enable increased movement of students from rural areas to urban areas

47.

According to Article 120 of the Constitution of India, the business in Parliament shall be transacted in (A) English only (B) Hindi only (C) English and Hindi both (D) All the languages included in Eighth Schedule of the Constitution

48.

Which of the following is more interactive and student centric ? (A) Seminar (B) Workshop (C) Lecture (D) Group Discussion

49.

The Parliament in India is composed of (A) Lok Sabha & Rajya Sabha (B) Lok Sabha, Rajya Sabha & Vice President (C) Lok Sabha, Rajya Sabha & President (D) Lok Sabha, Rajya Sabha with their Secretariats

50.

The enrolment in higher education in India is contributed both by Formal System of Education and by System of Distance Education. Distance education contributes (A) 50% of formal system (B) 25% of formal system (C) 10% of the formal system (D) Distance education system’s contribution is not taken into account while considering the figures of enrolment in higher education

51.

Assertion (A) : The U.G.C. Academic Staff Colleges came into existence to improve the quality of teachers. Reason (R) : University and college teachers have to undergo both orientation and refresher courses. (A) Both (A) and (R) are true and (R) is the correct explanation. (B) Both (A) and (R) are correct but (R) is not the correct explanation of (A). (C) (A) is correct and (R) is false. (D) (A) is false and (R) is correct.

X-00

20


46.

¸üÖ™ÒüßµÖ –ÖÖ−Ö †ÖµÖÖê*Ö «üÖ¸üÖ 1500 ×¾Ö¿¾Ö×¾ÖªÖ»ÖµÖÖë úÖê ãÖÖ×¯ÖŸÖ ú¸ü−Öê úß ×ÃÖ±úÖ׸ü¿ÖÖë úÖ †Ö¿ÖµÖ ŒµÖÖ Æîü ? (A) •µÖÖ¤üÖ †¬µÖÖ¯Ö−Ö êú ¯Ö¤üÖë úÖê ²Ö−ÖÖ−ÖÖ … (B) ˆ““Ö ×¿Ö/ÖÖ ´Öë ×¾ÖªÖÙ£ÖµÖÖë êú ¤üÖ×+Ö»Öê úÖê µÖúß−Öß ²Ö−ÖÖ−ÖÖ … (C) ×−Ö•Öß ˆ““Ö ×¿Ö/ÖÖ ÃÖÓãÖÖ−ÖÖë êú ãÖÖ−Ö ¯Ö¸ü ÃÖ¸üúÖ¸üß ÃÖÓãÖÖ−ÖÖë úÖê ãÖÖ×¯ÖŸÖ ú¸ü−ÖÖ … (D) *ÖÏÖ´Öß@Ö /Öê¡ÖÖë êú ×¾ÖªÖÙ£ÖµÖÖë úÖê ¿ÖÆü¸üß /Öê¡ÖÖë êú ÃÖÓãÖÖ−ÖÖë ´Öë ŸÖß¾ÖÎ *Ö×ŸÖ ÃÖê »ÖÖ−ÖÖ …

47.

³ÖÖ¸üŸÖ êú ÃÖÓ×¾Ö¬ÖÖ−Ö êú †−Öã“”êû¤ü 120 êú †−ÖãÃÖÖ¸ü ÃÖÓÃÖ¤ü úß úÖµÖÔ¾ÖÖÆüß úÖ ÃÖÓ“ÖÖ»Ö−Ö ÆüÖêŸÖÖ Æîü ? (A) êú¾Ö»Ö †Ó*ÖÏ•Öß ´Öë (B) êú¾Ö»Ö ×Æü−¤üß ´Öë (C) ×Æü−¤üß ¾Ö †Ó*ÖÏê•Öß ¤üÖê−ÖÖë ´Öëê (D) ÃÖÓ×¾Ö¬ÖÖ−Ö êú †Â™ü´Ö ¯Ö׸ü׿Ö™ü ´Öë ÃÖÛ´´Ö×»ÖŸÖ ÃÖ³Öß ³ÖÖÂÖÖ†Öë ´Öë

48.

×−Ö´−Ö ´Öë ÃÖê úÖî−Ö ÃÖÖ †×¬Öú †−ŸÖÙÎúµÖÖŸ´Öú †Öî¸ü ×¾ÖªÖ£Öá-ˆ−´Öã+Ö (êúÛ−¦üú) Æî ? (A) ÃÖÓ*ÖÖêšüß (B) ¾ÖÔú¿ÖÖò¯Ö (C) ¾µÖÖ+µÖÖ−Ö (D) ÃÖ´ÖæÆü “Ö“ÖÖÔ

49.

³ÖÖ¸üŸÖ úß ÃÖÓÃÖ¤ü *ÖךüŸÖ ÆüÖêŸÖß Æîü (A) »ÖÖêú ÃÖ³ÖÖ ¾Ö ¸üÖ•µÖÃÖ³ÖÖ ÃÖê (B) »ÖÖêú ÃÖ³ÖÖ, ¸üÖ•µÖ ÃÖ³ÖÖ ¾Ö ˆ¯Ö¸üÖ™Òü¯Ö×ŸÖ ÃÖê (C) »ÖÖêú ÃÖ³ÖÖ, ¸üÖ•µÖ ÃÖ³ÖÖ ¾Ö ¸üÖ™Òü¯Ö×ŸÖ ÃÖê (D) »ÖÖêú ÃÖ³ÖÖ, ¸üÖ•µÖ ÃÖ³ÖÖ ¾Ö ¤üÖê−ÖÖë êú ÃÖד־ÖÖ»ÖµÖ ÃÖ×ÆüŸÖ

50.

³ÖÖ¸üŸÖ ´Öë ˆ““Ö ×¿Ö/ÖÖ ´Öë ¯ÖÓ•Ößú¸ü@Ö ´Öë ׿Ö/ÖÖ úß ¤üÖê−ÖÖë ¯ÖÏ@ÖÖ×»ÖµÖÖë – †Öî¯Ö“ÖÖ׸üú ¯ÖÏ@ÖÖ»Öß ¾Ö ¤æü¸üÃ£Ö ×¿Ö/ÖÖ ¯ÖÏ@ÖÖ»Öß úÖ µÖÖê*Ö¤üÖ−Ö ÆüÖêŸÖÖ Æîü … ¤æü¸üÃ£Ö ×¿Ö/ÖÖ ¯ÖÏ@ÖÖ»Öß µÖÖê*Ö¤üÖ−Ö ú¸üŸÖß Æîü (A) †Öî¯Ö“ÖÖ׸üú ¯ÖÏ@ÖÖ»Öß úÖ 50 ¯ÖÏ×ŸÖ¿ÖŸÖ (B) †Öî¯Ö“ÖÖ׸üú ¯ÖÏ@ÖÖ»Öß úÖ 25 ¯ÖÏ×ŸÖ¿ÖŸÖ (C) †Öî¯Ö“ÖÖ׸üú ¯ÖÏ@ÖÖ»Öß úÖ 10 ¯ÖÏ×ŸÖ¿ÖŸÖ (D) ˆ““Ö ×¿Ö/ÖÖ ´Öë ¯ÖÓ•Ößú¸ü@Ö êú †ÖÑú›ÍüÖë ¯Ö¸ü ×¾Ö“ÖÖ¸ü ú¸üŸÖê ÃÖ´ÖµÖ ¤æü¸üÃ£Ö ×¿Ö/ÖÖ êú µÖÖê*Ö¤üÖ−Ö ¯Ö¸ü ×¾Ö“ÖÖ¸ü Æüß −ÖÆüà ×úµÖÖ •ÖÖŸÖÖ

51.

†×³Öú£Ö−Ö (A) : ×¾Ö¿¾Ö×¾ÖªÖ»ÖµÖ †−Öã¤üÖ−Ö †ÖµÖÖê*Ö êú †úÖ¤ü×´Öú ÙüÖ±ú úÖò»Öê•Ö ׿Ö/ÖúÖë úß *Öã@Ö¾Ö¢ÖÖ úÖê ÁÖêšü ²Ö−ÖÖ−Öê êú ×»Ö‹ †Ûß֟¾Ö ´Öë †Ö‹ … úÖ¸ü!Ö (R) : ×¾Ö¿¾Ö×¾ÖªÖ»ÖµÖ †Öî¸ü ´ÖÆüÖ×¾ÖªÖ»ÖµÖ ×¿Ö/ÖúÖë úÖê ׿Ö/Ö@Ö ¯ÖÏ׿Ö/Ö@Ö ¯ÖÏÖ¯ŸÖ ú¸ü−ÖÖ ÆüÖêŸÖÖ Æîü … (A) (A) ¾Öü (R) ¤üÖê−ÖÖë ÃÖÆüß Æïü †Öî¸ü (R) ˆÃÖúÖ ÃÖÆüß Ã¯Ö™üßú¸ü@Ö Æîü … (B) (A) ¾Ö (R) ¤üÖê−ÖÖë ÃÖÆüß Æïü ×ú−ŸÖã (R), (A) úÖ ÃÖÆüß Ã¯Ö™üßú¸ü@Ö −ÖÆüà Æîü … (C) (A) ÃÖÆüß Æîü, (R) *Ö»ÖŸÖ Æîü … (D) (A) *Ö»ÖŸÖ Æîü, (R) ÃÖÆüß Æîü …

X-00

21

P.T.O.


52.

The primary duty of the teacher is to (A) raise the intellectual standard of the students (B) improve the physical standard of the students (C) help all round development of the students (D) imbibe value system in the students

53.

Micro teaching is more effective (A) during the preparation for teaching-practice (B) during the teaching-practice (C) after the teaching-practice (D) always

54.

What quality the students like the most in a teacher ? (A) Idealist philosophy (B) Compassion (C) Discipline (D) Entertaining

55.

A null hypothesis is (A) when there is no difference between the variables (B) the same as research hypothesis (C) subjective in nature (D) when there is difference between the variables

56.

The research which is exploring new facts through the study of the past is called (A) Philosophical research (B) Historical research (C) Mythological research (D) Content analysis

57.

Action research is (A) An applied research (B) A research carried out to solve immediate problems (C) A longitudinal research (D) Simulative research

58.

The process not needed in Experimental Researches is (A) Observation (B) Manipulation (C) Controlling (D) Content Analysis

59.

Manipulation is always a part of (A) Historical research (C) Descriptive research

60.

X-00

(B) Fundamental research (D) Experimental research

Which correlation co-efficient best explains the relationship between creativity and intelligence ? (A) 1.00 (B) 0.6 (C) 0.5 (D) 0.3 22


52.

†¬µÖÖ¯Öú úÖ ¯ÖÏÖ¸üÛ´³Öú úÖµÖÔ Æîü ×¾ÖªÖÙ£ÖµÖÖë êú ²ÖÖîרüú ßָü úÖê ‰Ñú“ÖÖ ú¸ü−ÖÖ ×¾ÖªÖÙ£ÖµÖÖë êú ¿ÖÖ¸üß׸üú ßָü úÖê ‰Ñú“ÖÖ ú¸ü−ÖÖ ×¾ÖªÖÙ£ÖµÖÖë êú ÃÖ¾ÖÔ¯Ö/ÖßµÖ ×¾ÖúÖÃÖ ´Öë ÃÖÆüÖµÖŸÖÖ ¯ÖÆãÑü“ÖÖ−ÖÖ ×¾ÖªÖÙ£ÖµÖÖë ´Öë ´Ö滵Ö-¯Ö¨ü×ŸÖ ³Ö¸ü−ÖÖ

(A) (B) (C) (D) 53.

54.

ÃÖæ/´Ö (´ÖÖ‡ÎúÖê) †¬µÖÖ¯Ö−Ö †×¬Öú ¯ÖϳÖÖ¾Ö¿ÖÖ»Öß Æîü (A) †¬µÖÖ¯Ö−Ö-†³µÖÖÃÖ úß ŸÖîµÖÖ¸üß êú ¤üÖî¸üÖ−Ö (B) †¬µÖÖ¯Ö−Ö-†³µÖÖÃÖ êú ¤üÖî¸üÖ−Ö (C) †¬µÖÖ¯Ö−Ö-†³µÖÖÃÖ êú ²ÖÖ¤ü (D) ¯ÖÏŸµÖêú ÃÖ´ÖµÖ ×¾ÖªÖ£Öá †¬µÖÖ¯Öú ´Öë ×úÃÖ *Öã@Ö úÖê ÃÖ²ÖÃÖê †×¬Öú ¯ÖÃÖ−¤ü ú¸üŸÖê Æïü ? †Ö¤ü¿ÖÔ¾ÖÖ¤üß ¤ü¿ÖÔ−Ö (B) ú¹ý@ÖÖ †−Öã¿ÖÖÃÖ−Ö (D) ´Ö−ÖÖê¸Óü•Öú

(A) (C) 55.

‹ú ¸ü§ü ¯Ö׸üú»¯Ö−ÖÖ Æîü (A) •Ö²Ö “Ö»ÖÖë êú ²Öß“Ö úÖê‡Ô ׳Ö−−ÖŸÖÖ −Ö ÆüÖê … (B) ¿ÖÖê¬Ö-¯Ö׸üú»¯Ö−ÖÖ êú ÃÖ´ÖÖ−Ö (C) ¯ÖÏéú×ŸÖ ´Öë ¾µÖÛŒŸÖ ×−Öšü (D) •Ö²Ö “Ö»ÖÖë êú ²Öß“Ö ×³Ö−−ÖŸÖÖ ÆüÖê …

56.

ˆÃÖ ¿ÖÖê¬Ö úÖê, •ÖÖê †ŸÖßŸÖ êú †¬µÖµÖ−Ö «üÖ¸üÖ −Ö‹ ŸÖ£µÖÖë úß +ÖÖê•Ö ú¸üŸÖß Æîü, ŒµÖÖ úÆëü*Öê ? (A) ¤üÖ¿ÖÔ×−Öú ¿ÖÖê¬Ö (B) ‹êןÖÆüÖ×ÃÖú ¿ÖÖê¬Ö (C) ×´Ö×£ÖÆüÖ×ÃÖú ¿ÖÖê¬Ö (D) ×¾ÖÂÖµÖ ×¾Ö¿»ÖêÂÖ@Ö

57.

×ÎúµÖÖ-×−Öšü ¿ÖÖê¬Ö Æîü (A) ‹ú ¾µÖÖ¾ÖÆüÖ׸üú ¿ÖÖê¬Ö (B) ¿ÖÖê¬Ö וÖÃÖê ŸÖÖŸúÖ×»Öú ÃÖ´ÖõÖÖ†Öë úÖê Æü»Ö ú¸−Öê êú ×»Ö‹ ×úµÖÖ •ÖÖ‹ (C) †−Öã¤îü‘µÖÖÔŸ´Öú ¿ÖÖê¬Ö (D) †−Öãºþ¯Ö-¿ÖÖê¬Ö

58.

¯ÖϵÖÖê*ÖÖŸ´Öú ¿ÖÖê¬ÖÖë ´Öë ×úÃÖ ¯ÖÏ×ÎúµÖÖ úß †Ö¾Ö¿µÖúŸÖÖ −ÖÆüà Æîü ? (A) †¾Ö»ÖÖêú−Ö (B) •ÖÖê›Íü-ŸÖÖê›Íü (C) ×−ÖµÖ−¡Ö@Ö (D) ×¾ÖÂÖµÖ ×¾Ö¿»ÖêÂÖ@Ö

59.

•ÖÖê›Íü-ŸÖÖê›Íü ÃÖ¤îü¾Ö ×úÃÖúÖ ³ÖÖ*Ö ÆüÖêŸÖÖ Æîü ? (A) ‹êןÖÆüÖ×ÃÖú ¿ÖÖê¬Ö (C) ×¾Ö¾Ö¸ü@ÖÖŸ´Öú ¿ÖÖê¬Ö

60.

´Öæ»Ö³ÖæŸÖ ¿ÖÖê¬Ö ¯ÖϵÖÖê*ÖÖŸ´Öú ¿ÖÖê¬Ö

×−Ö´−Ö×»Ö×+ÖŸÖ ´Öë ÃÖê úÖî−Ö ÃÖÖ ÃÖÆü-ÃÖ´²ÖÛ−¬ÖŸÖ *Öã@ÖÖÓú ÃÖ¾ÖÖì¢Ö´ÖŸÖÖ ÃÖê ÃÖé•Ö−ÖÖŸ´ÖúŸÖÖ †Öî¸ü ²Öãרü´ÖŸÖÖ êú †Ö¯ÖÃÖß ÃÖ´²Ö−¬Ö úÖ Ã¯Ö™üßú¸ü@Ö Æîü ? (A) 1.00 (C) 0.5

X-00

(B) (D)

(B) 0.6 (D) 0.3 ___________ 23

P.T.O.


Space For Rough Work

X-00

24

D-0009 Set-X  

X Number of Pages in this Booklet : 24 Number of Questions in this Booklet : 60 Test Booklet No. Time : 1 1 / 4 hours] Instructions for the...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you