Page 1

Sa!

Kristal Keukens Kristal Wij maken graag uw keukendroom waar!

Gorredijk Tolbaas 20

www.kristalkeukens.nl

kijkt anders

Woensdag 15 februari 2017

Jaargang 4 Nummer 7

www.sa24.nl

SLIM INVESTEREN PAGINA 19

VOEDSELBANK

JAAP VAN DER MEIJ

DUURZAME ENERGIE

UITGIFTE IN GEVAAR

ZOEKEN IN KELDER

IN DE PRAKTIJK

Als de Voedselbank Opsterland de komende weken niet structureel meer aanvoer krijgt, verdwijnt de wekelijkse extra uitgifte op woensdag. De circa tweehonderd cliënten krijgen dan alleen een keer per twee weken een basispakket. Voorzitter Nikita Brameijer: “Zo kunnen we niet verder.”

Het beeld voor De Skâns in Gorredijk is van zijn hand, net als de ‘Aardschotel’ in Ureterp en een beeldengroep bij Revalidatie Friesland in Beetsterzwaag. Beeldend kunstenaar Jaap van der Meij krijgt komende zomer volop aandacht van vijf musea, waaronder Museum Opsterlân.

Zonnepanelen, nul op de meter, pelletkachels, aardwarmte, moderne houtkachels, HR++ glas. Duurzame energie is een onderwerp waarover veel te doen is. Sa! brengt deze week zes pagina’s met verhalen rond dit thema. Met tips en inspirerende praktijkvoorbeelden.

PAGINA 3

PAGINA 11

PAGINA 17-27

Woning van de week

SPINNERIJ 30 GORREDIJK

Vraagprijs € 169.500,- VON www.sierdmoll.nl


Familieberichten overleden

dankbetuiging

Nei in lange periode fan siikwêzen is rêstich fan ús hinnegien ús leave mem, skoanmem, beppe en oerbeppe

In hân, in wurd, in gebaar docht sa goed asto immen dy’st leaf hast ferlieze moatst.

Jaap Blaakmeer

Jacoba Dijkstra - Meijer Cobie

Wy wolle eltsenien tanksizze foar de waarme belangstelling nei it ferstjerren fan myn man, ús heit en pake. Sjoukje Bern en bernsbern Beetstersweach

It is goed sa

* Terwispel 11 maart 1934

† De Gordyk 10 febrewaris 2017

Sûnt 29 maaie 2010 widdo fan Tjalke Dijkstra De Tynje: Bettie en Theun Peter en Yvonne Zoë Petra Anouk Terwispel: Alie en Piter Marloes Amarins en Henkjan Joery Skriuwadres: Fam. de Grouw - Dijkstra, Master Roordawei 5, 8406 ES De Tynje Nei de winsk fan ús mem en beppe nimme wy hjoed yn besletten rûnte ôfskie.

Familieberichten in Sa! Sa! wil graag dicht bij haar lezers staan. Daarom bieden wij ook de mogelijkheid tot het plaatsen van familieberichten. Neem voor de mogelijkheden contact op met Arend Waninge (arend@sa24.nl) of 06 - 5247 1013

Zorgeloos huren aan het Hofland REINY VAN DER VEGT & SARISSA SCHOPPERT

www.tijuitvaart.nl 0511-474730

Malischa Kledingverhuur Keuze uit bijna 20.000 kostuums ook voor groepen verkoop diamond FX schmink, stomerijdepothouder Openingstijden maandag t/m vrijdag van 10:00 tot 20:00 uur zaterdag van 10:00 tot 12:30 uur

(wijzigingen voorbehouden, zie website voor de meest actuele tijden)

Tolhûsleane 10 8401 GA GORREDIJK - Tel: 0513 466 130 / 0630 032 835 - www.malischa.nl

Nieuw in verhuur

12 huurappartementen 

Gloednieuwe appartementen Luxueus wonen in hartje Gorredijk Complete keuken met apparatuur Voorzieningen binnen handbereik

Dyn nije thús

facebook.com/wonenaanhofland

www.wonenaanhofland.nl

Belangstelling?

058 233 73 33


Sa!

3

15 februari 2017 www.sa24.nl

Voedselbank luidt noodklok

Wekelijkse voedselpakket op de tocht Als de Voedselbank Opsterland de komende weken niet structureel meer aanvoer krijgt, verdwijnt de wekelijkse extra uitgifte op woensdag. De circa tweehonderd cliënten krijgen dan alleen een keer per twee weken een basispakket. Voorzitter Nikita Brameijer: “Zo kunnen we niet verder.” RENSKE WOUDSTRA GORREDIJK Eind september

vorig jaar berichtte Sa! al over de sterk teruglopende aanvoer van producten bij de Voedselbank. Sindsdien is de situatie volgens Brameijer alleen nog maar verslechterd. Vori-

ge week meldde een vaste leverancier van brood nog de aanvoer te stoppen omdat er nu een afnemer is die voor die broden betaalt. “Bovendien stokt de aanvoer vanuit de landelijke organisatie. Daar zit een probleem waar

ik nog niet de vinger op kan leggen. Achttien Voedselbanken hebben een structureel tekort, Opsterland is daar een van.“ Brameijer vindt de situatie wrang, omdat juist de centrale organisatie de lokale voedselbanken aanspoorde om wekelijks pakketten uit te delen, het liefst voor in de week. Opsterland doet dit nu bijna een jaar. “Eens per twee weken op vrijdag is er een standaardpakket, iedere week op woensdag aangevuld met een extra pakket. Maar het lijkt er nu op dat we uitdeling op woensdag moeten staken.”

De laatste weken gebruikt de Voedselbank Opsterland al de voorraad producten die vrijwilligers in november bij een actie bij Albert Heijn inzamelden. “Maar die voorraad is bijna op.”

op korte termijn kijkt Brameijer vooral naar de eigen organisatie. “We krijgen minder dan ons wordt toegezegd. Het lijkt een distributieprobleem. We werken er hard aan om het op te lossen.”

Vorig jaar kondigde de Voedselbank aan om dagelijks bij de supermarkten producten in te zamelen. Brameijer: “Dat zet geen zoden aan de dijk. We kunnen dan alleen maar producten ophalen die tegen de uiterste datum zitten en die we niet zomaar kunnen invriezen.” Voor de oplossing

Voedselbank Opsterland heeft ongeveer tweehonderd clienten. De verwachting is dat dit aantal gaat stijgen omdat Voedselbank Nederland sinds januari soepelere voorwaarden hanteert. “We zien nu al een lichte toename in het aantal cliënten, maar we denken dat er nog meer komen.”

OWO voor precario

Lastige bushalte op Hegedyk GORREDIJK Buschauffeurs van Arriva kunnen veel, maar de Hegedyk inslaan vanaf de nieuwe rotonde in de Badweg-Nijewei en dan ook nog eens netjes voor de halte stoppen is te veel gevraagd. De situatie op de foto doet kolderiek aan en ging vorige week als een tierelier rond op de

Facebooksite ‘Bouwfoutjes’. Het ontwerp van de rotonde is mede gemaakt met de buurtbewoners. Zij willen graag een snelheidshobbel zodat het verkeer niet met hoge snelheid de Hegeyk in rijdt. Vrijdag was er overleg tussen de buurtbewoners, Arriva en de gemeente Opsterland.

“Iedereen is wel tot de conclusie gekomen dat dit niet gaat werken”, aldus woordvoerster Nynke Bijstra van de gemeente Opsterland. De paal wordt verwijderd en de partijen gaan met elkaar in overleg om te kijken hoe ze op een andere manier de snelheid op de rotonde kunnen beperken.

Zorgen over brandweer BEETSTERZWAAG Verschillende fracties in de Opsterlandse gemeenteraad maken zich zorgen over de ontwikkelingen bij de brandweer. Collegepartijen Opsterlands Belang, ChristenUnie en CDA riepen burgemeester Ellen van Selm maandagavond op om de belangen van Opsterland en de vrijwillige brandweerlieden scherp voor ogen te houden. Weening: “Der wurdt mooglik snien yn de organisaasje, wy binne bang dat it korps yn Opsterlân útklaaid wurdt.

Dat motiveart de frijwilligers net.” Marcel van Opzeeland (OB) haalde bijvoorbeeld het behoud van een duikteam van de brandweer in Gorredijk aan. Dat stuitte Rynk van der Woude (CDA) juist tegen de borst. “Graach gjin voorwaarden foarôf. Allinnich operasjonele redenen moatte bepalend wêze oft der wol of net in dûkteam op De Gordyk bliuwt.” De PvdA-fractie vond de waarschuwingen van de collegepartijen aan de vroege kant. Zij wil eerst wachten

op de plannen die in april/ mei worden gepresenteerd. Van Opzeeland: “Dan zijn we misschien te laat.” De zorgen bij de raadsfracties ontstonden na een presentatie van de Veiligheidsregio Fryslân eind januari. Hierin kwam onder andere het dekkingsplan 2.0 aan de orde dat moet zorgen voor een efficiëntere Friese brandweer en kortere aanrijtijden. Eind dit jaar moet het dekkingsplan zijn vastgesteld.

BEETSTERZWAAG Dinsdag reed er een koerier langs de gemeentehuizen van de drie OWO-gemeenten om een ondertekende brief van de drie colleges naar Den Haag te brengen. Zij roepen minister Plasterk van Binnenlandse Zaken op om de precariobelasting ongemoeid te laten. Plasterk verdedigt donderdag in de Tweede Kamer een voorstel om de belasting op kabels en leidingen door gemeentelijk grondgebied af te schaffen. ‘Voor het gebruik van grond door netwerkbeheerders is een passende vergoeding niet onlogisch, net zoals andere bedrijven en particulieren ook moeten betalen als zij grond van de gemeente in gebruik nemen’, schrijven de gemeentebestuurders. Volgens wethouder Rob Jonkman (Opsterland) is precariobelasting een goede manier om de gevolgen van jarenlange bezuinigingen vanuit Den Haag op te vangen en zo de voorzieningen in steden en dorpen zoveel mogelijk op peil te houden. “Er lopen onderzoeken naar andere manieren om gemeenten aan inkomsten te helpen. De precariobelasting is daar uiter-

mate geschikt voor.” Jonkman ziet dat de netwerkbeheerders een naar het lijkt succesvolle lobby hebben gevoerd om de precariobelasting de nek om te draaien. “Deze netwerkbeheerders maken jaarlijks enorme winsten. Zij kunnen de precariomiljoenen best missen.” De drie gemeenten ergeren zich bovendien aan de weerstand tegen de precariobelasting van gemeenten die deze belasting zelf niet heffen en het verwijt dat de gemeenten die dat wel doen ‘misbruik’ maken. Plasterk gebruikt die argumenten ook. Netwerkbeheerders moeten de betaalde belasting wettelijk namelijk omslaan over alle consumenten, ook al wonen zij in gemeenten die geen precariobelasting innen. Jonkman: “Wij heffen op een legale manier belasting. Dat hadden die andere gemeenten ook kunnen doen.” Opsterland int jaarlijks 1,7 miljoen euro aan precariobelasting, maar kan het geld nog niet gebruiken omdat netwerkbeheerder Enexis/Liander nog een juridische procedure voert over deze belasting.

Motorbootvaren Prijs voor De Nije Kompanjons GORREDIJK De vrijwilligers van De Nije Kompanjons ontvingen vrijdag op Boot Holland de Nationale Motorbootvaren Prijs 2016. Een opsteker voor de organisatie die zich inzet voor de Turfroute. Bij de beoordeling door de jury speelde mee dat de Turfroute een van de oudste initiatieven in Nederland is om waterwegen te behouden voor de recreatievaart. Er waren zeven genomineerden voor de Nationale Motorbootvaren Prijs 2016. De Stichting De Nije Kompanjons zet zich al sinds 1974 in voor het voortbestaan van de

Turfroute als toeristische trekpleister.

Rechtgezet

Vorige week berichtte Sa! over de financiële perikelen. Per abuis is vermeld dat De Nije Kompanjons jaarlijks 50.000 euro ophaalden met de verkoop van vignetten aan gebruikers van de Turfroute. Afgelopen jaar was dat echter maar 27.000 euro, waarvan de stichting 21.500 euro afdroeg aan de provincie. Het budget voor de promotie van de Turfroute werd aangevuld met geld uit eigen reserves.


Nieuws van de Buurtsportcoaches! Sponsoravond - 28 februari 2017

Aanmelden?!

Haalt jullie vereniging genoeg uit sponsoring?

via Ilse Sjonger

Sponsorinkomsten zijn erg belangrijk voor

verenigingen. Het werven en behouden van sponsoren is echter niet altijd gemakkelijk. Daarom helpt Sport in Opsterland de

verenigingen uit de gemeente graag op weg met een sponsoravond vol praktische tips en

i.sjonger@sportfryslan.nl of www.sponsoravond.nl/ gemeenteopsterland

ideeĂŤn over sponsoring.

Dinsdag 28 februari van 19:00 - 22:00 Dorpshuis Langezwaag

sportinopsterland

sportopsterland

www.sportinopsterland.nl


Sa! Ureterp zoekt meer beleving

Aanpak Lijteplein Ureterp komt met plannen om het Lijteplein, en dan vooral de kruising met de Weibuorren, opnieuw in te richten. Buurtbewoners en ondernemers vinden dat het anders kan en anders moet. Doel is een impuls voor het winkelgebied en een aantrekkelijker centrum. AREND WANINGE URETERP Het is

nu een jaar of zeven geleden dat het centrum van Ureterp op de schop ging, maar helemaal tevreden is Ureterp er nooit mee geweest. Het harde rijden op de Weibuorren en de slechte bestrating, de regelmatige leegstand op het Lijteplein, de hoge stoepen, de slechte verlichting, het parkeren rond De Lijte. Voldoende ergernissen. Maar onder het mom dat Opsterland graag initiatieven uit de bevolking ziet, komt centrummanager Klaas de Winter in actie. Samen met een commissie van ondernemers pakt hij de handschoen op om tot een alternatieve inrichting te komen. Een kleine twintig

geïnteresseerden kwamen dinsdagavond bijeen om zich over het Lijteplein te buigen. Een van de conclusies uit een eind vorig jaar gepresenteerd onderzoek is dat het winkelgebied aantrekkelijker moet worden. Er is behoefte aan meer beleving en meer activiteit. Dan stoppen mensen ook eerder, zo is de gedachte. De inrichting van het kruispunt van het Lijteplein, de Weibuorren en de Kûpersleane staat in de discussie al snel centraal. De Winter: “At minsken oer de Weibuorren ride, binne se der foarby foardat se it yn de gaten ha.”

Alternatieven

De rest van de avond gaan er alternatieven over tafel, waarbij het kruispunt wordt

verhoogd of de Weibuorren een slinger krijgt. Allemaal bedoeld om de snelheid uit het verkeer te halen. “Probleem is wol dat der net folle romte is”, concludeert Jan Falkena, oud-voorzitter van Plaatselijk Belang. Hij heeft ter plekke de ruimte opgemeten. Een ander aandachtspunt is de verlichting. De staatlantaarns staan nu aan één zijde van de Weibuorren en dat levert te weinig licht, is de conclusie. De hoge stoepen rond de Weibuorren moeten ook aan de kant. Onder de deelnemers zijn veel oudere bewoners van de appartementen rond het plein. Zij zien het liefst een gelijkvloerse kruising waar voetgangers eenvoudig het kruispunt over kunnen steken, eventueel met behulp van twee zebrapaden.

RINKE BRANDENBURG

Hij hield heel wat ballen in de lucht: korfballen, volleyballen en gymballen. Twintig jaar stond Rinke Brandenburg aan het roer van omnivereniging UDIROS. En dat verdient een bloemetje, vindt penningmeester Bouwe Heida. “Rinke hat tweintich jier mei sukses lieding jûn oan UDIROS. Hy hat der mei in protte wille in soad tiid yn stutsen.” Onder leiding van

Rinke realiseerde de sportvereniging een nieuwe sporthal (geopend in 2013) waar de drie takken van sport onderdak vinden. “En dêr moast hiel wat foar regele wurde. We bin in omniferiening mei kuorbal, fuotbal en gymnastyk. Dy ferienings sieten op ferskate plakken yn it doarp en derbûten. It hie wol wat fuotten yn ‘e ierde om se allegear ûnder ien dak te krijen.” UDIROS heeft vol-

Blomke

gens Heida mazzel gehad met de expertise van zo’n voorzitter. In zijn werkzame leven was Brandenburg projectmanager bij Smilde. “De bou fan sa’n grut sportkompleks leit wol wat yn it ferlingde fan dat wurk.” Vrijdag nam UDIROS met een groot feest op gepaste wijze afscheid van hun voorzitter. Rinke, inmiddels zeventigplusser, stelde zich niet herkiesbaar voor een volgende periode. Heida: “It is in moai momint om it stokje oer te dragen. UDIROS is mei sa’n fiifhûndert leden in bloeiende feriening. Rinke bliuwt hjir noch wol omskarreljen. Dat is foar de feriening wichtich, want sokke minsken ha in soad kennis.”

Nieuwe kandidaten

Weet u ook iemand die weleens een bloemetje verdient, laat het ons dan weten. Stuur een mailtje naar redactie@ sa24.nl of bel 06-52 47 10 13.

Rinke Brandenburg FOTO: SIETSE DE BOER

Volle bak bij freerunners Met driehonderd deelnemers was de derde editie van het Iepen Frysk Kampioenskip Freerunning afgelopen zaterdag in De Kompenije helemaal vol. Organisator Eijer Producties moest zelfs nee verkopen aan lastminuteaanmelders, de wachtlijst groeide uit tot zestig potentiële deelnemers. Er werd gestreden in twee verschillende ca-

JUBBEGA

tegorieën: Speed en Flow. Bij Speed is het de uitdaging om een van tevoren vastgesteld parcours zo snel mogelijk af te leggen. Dit in tegenstelling tot de Flow waar alleen het beginen het eindpunt bekend zijn en waarbij het er juist om gaat om binnen een bepaalde tijd een zo origineel en mooi mogelijke run neer te zetten.

Een kleiner groepje bewoners en ondernemers gaat de opmerkingen verwerken in een plan. Daarna wil De Winter met het gemeentehuis overleggen om het realiteitsgehalte van het plan te bespreken. “Hoe beter het plan hoe groter de kans op realisatie.”

IN BLOMKE foar... FOAR NIEUWEHORNE

5

15 februari 2017 www.sa24.nl

Vrijwilligers gezocht voor inventarisatie gebouwen BEETSTERZWAAG De Stichting Beekdallandschap Koningsdiep | de Nije Boarn zoekt voor de werkgroep Bouwhistorie vrijwilligers die willen helpen met het inventariseren van waardevolle gebouwen in de gemeente Opsterland.

De werkgroep Bouwhistorie wordt begeleid door kunsten architectuurhistoricus Bé Lamberts. Hij speelde eerder een belangrijke rol bij de totstandkoming van de gemeentelijke monumentenlijst in de gemeente Smallingerland. De werkgroep start op 28 februari (20.00 uur) in De Buorskip in Beetsterzwaag met een presentatie over de inventarisatiemethodiek en de rol van de

vrijwilligers. Geïnteresseerden kunnen zich aanmelden bij Lenneke Büller lb@lennekebuller.nl. Ook binnen de werkgroepen ecologie en landschapshistorie is nog plaats voor vrijwilligers. Vorig jaar startte de stichting, samen met de Rijksuniversiteit Groningen, een Landschapsinventarisatie. Eindresultaat zijn vier kaartensets en bijbehorende rapporten die een beeld geven van de actuele cultuurhistorische (bouwhistorie, archeologie en landschapshistorie), natuurhistorische en ecologische waarden van het beekdal. Ze spelen een belangrijke rol bij de ontwikkeling van het beekdal.

Afscheid Nikita Brameijer BEETSTERZWAAG Nikita Brameijer uit Nij Beets nam maandagavond afscheid van de Opsterlandse gemeenteraad. Het VVD-raadslid dat bezig was aan haar eerste raadsperiode verlaat de raad omdat zij het raadswerk niet langer kan combineren met haar drukke werkzaamheden in een snelgroeiend eigen adviesbureau. “Ik doe iets goed of ik doe het niet. Het lukte mij niet om alles te geven, dus is het beter dat er iemand anders op deze

stoel komt.” Brameijer spoorde in haar slotwoord de Opsterlandse raadsleden nogmaals aan verder te kijken dan hun eigen Opsterlandse pluche. De VVD is voorstander van het opgaan van Opsterland in een groter geheel. Vanaf de volgende raadsvergadering nemen Hielke de Vries en Rinse Haisma de twee VVD-zetels in. De Vries keert terug na een ziekteverlof. Haisma nam tijdelijk zijn plaats in en wordt nu vervanger van Brameijer.


Geldig in week 7

(zondag 12 t/m zaterdag 18 februari 2017)

BESTE

2016

WIJN SUPER

MARKT

R SLIM ME

50

%

Pepsi, Sisi of Seven up

Alle flessen 1,5 liter Per fles** Bijv. Pepsi Cola Max, fles à 1,5 liter

KORTING

Campina Vlaflip, seizoensvla, fruityoghurt of zacht & luchtig

PLUS Klaverland Kaas 48+ stukken

50

%

Alle bekers à 500 gram Per stuk** Bijv. Campina Vlaflip vanille, pak à 1 liter

KORTING

1.45 0.72

KORTING

Fles 75 cl

1.63 0.81

of magere kwark

50%

Park Villa Chardonnay of Merlot OP=OP 4.99 2.49

Alle pakken à 1 liter

BRON: NIELSEN CONSUMENTENONDERZOEK

50%

Alle varianten Per stuk** Bijv. PLUS Klaverland Kaas, stuk jong belegen, per 500 gram

KORTING

5.38 2.69

50% korting op heel veel producten

PLUS Citroenen, mineola’s, limes fairtrade, hand- of perssinaasappelen Citroenen net 500 gram, limes net 3 stuks, mineola’s los per kilo, hand- of perssinaasappelen, net 2 kilo Per net of kilo** Bijv. PLUS Perssinaasappelen, net à 2 kilo

50% KORTING

2.52  1.26

Omo of Robijn Wasmiddel of wasverzachter grootverpakking

50%

Alle flacons à 42-54 scoops Per flacon**

OP=OP

KORTING

Bijv. Robijn Klein & krachtig black velvet, flacon à 1470 ml

12.89 6.44

WEEKENDPAKKER do

vr za

Alléén geldig op 16, 17 en 18 februari

Pringles

Alle bussen à 165 gram Per bus

1.99 0.99

50% KORTING

900 gram VOORDEEL VERPAKKING

PLUS Shoarma Per 900 gram

5.29

3

99 .

07/17

Aanbiedingen zijn niet bestemd voor wederverkopers en/of grootverbruikers. Prijswijzigingen en/of zetfouten voorbehouden.

Voor alle producten in deze advertentie geldt, tenzij anders vermeld, maximaal 5 dezelfde aanbiedingen per klant. **Per product kan de prijs verschillen, uw korting wordt aan de kassa verrekend. *De ‘NERGENS GOEDKOPER’ garantie geldt ten opzichte van alle supermarkten in dezelfde vestigingsplaats als uw PLUS; kijk voor overige voorwaarden op plus.nl/nergensgoedkoper.

Wilt u per mail op de hoogte blijven van de laatste aanbiedingen bij PLUS? Meld u dan nu aan via plus.nl

Openingstijden:ma ma.-do. 8.00- -20.00 20.00| |do vrij. Openingstijden: - wo 8.00 - vr8.00 8.00- 21.00 - 21.00| za. | za8.00 8.00- -20.00 20.00| |zo. zo 8.00 13.00- 20.00 - 18.00

Berkenbosch | Molenlaan 8 | 9244EA 0512-381232 1 | XXXX XX Beetsterzwaag | Plusstad | T:| T:0523 65 63 93 | (Naam) | Plusweg

plus.nl


Gemeentehuis Hoofdstraat 82, 9244 CR Beetsterzwaag Postbus 10.000, 9244 ZP Beetsterzwaag T (0512) 386 222 - E gemeente@opsterland.nl Twitter @opsterland

Wo. 15 februari 2017

Mededelingen van de gemeente

Openingstijden Publiekscentrum ma. t/m vrij. 09.00 – 12.30 uur do. 17.00 – 20.00 uur ’s middags kunt u alleen op afspraak terecht Telefonische bereikbaarheid ma. t/m do. 09.00 – 12.30 uur en 13.30 – 16.00 uur vrij. 09.00 – 12.30 uur

Bekendmakingen Beetsterzwaag Verleende evenementenvergunning - 39e Friese Radio Markt, 27 mei 2017, 09.00 tot 16.00 uur

Gorredijk Verleende omgevingsvergunning - nieuwbouw acht rijwoningen, Jikke Reinbergenstrjitte 58 t/m 72 (even) - kappen drie eiken, Wetterwille 2 Aangevraagde speelautomatenvergunning - hebben van twee kansspelautomaten, Hoofdstraat 90-92

Jonkerslân Verleende omgevingsvergunning - rooien drie bomen, De Nije Sleat 11

Langezwaag Aangevraagde geluidsontheffing - particulier feest, 15 juli 2017, 16.00 tot 03.00 uur, De Plasse 21

Lippenhuizen

Luxwoude Verleende collectevergunning - verkopen bloemen, 1 en 2 mei 2017, Muziekver. De Bazuin

Nij Beets Aangevraagde omgevingsvergunning - nieuwbouw oevergebouw, kadastraal Beetsterzwaag E336 - plaatsen dakkapel, Prikkewei 1B Verleende omgevingsvergunning - plaatsen zonnepanelen, Leppedyk 15 Verleende collectevergunning - verkopen potgrond, 25 maart 2017, zwembad De Blauwe Kamp

Terwispel Verleende collectevergunning - verkopen bloemen, 1 en 2 mei 2017, Muziekver. De Bazuin

Ureterp Verleende omgevingsvergunning - beperkte milieutoets, oprichten vleeskalverhouderij, Lipomwyk 4 - oprichten onbemand tankstation, Weibuorren 120 Verleende evenementenvergunning - Finale Oerrock Playoffs, 25 maart 2017, De Telle 21 Melding - activiteitenbesluit, oprichten vleeskalverhouderij, Lipomwyk 4 - activiteitenbesluit, vervangen schuur, Weibuorren 6

Gebiedsteam Opsterland Beetsterzwaag, Hoofdstraat 82 (gemeentehuis) ma. t/m vr. 09.00 – 12.30 uur Gorredijk, Schansburg 1 (bibliotheek) ma. 14.30 – 16.30 uur Ureterp, Lijteplein 9 (bibliotheek) wo. 14.30 – 16.30 uur T (0512) 386 222 – E gebiedsteam@opsterland.nl

Wijnjewoude Verleende omgevingsvergunning - vergroten eerste verdieping, Klein Groningen 14

Overige Verleende APV vergunning - toertocht voor cliënten Talant, 20 mei 2017, 10.00 tot 15.30 uur, gedeelte van Opsterland

Herinrichting Hegedyk en Nijewei te Gorredijk Momenteel wordt er druk gewerkt aan de herinrichting van de Hegedyk en Nijewei. De eerste resultaten van het inrichtingsplan zijn al zichtbaar. De werkzaamheden brengen overlast met zich mee, met name voor aanwonenden. Bewoners zijn daarom tijdig hierover geïnformeerd. Om de verkeersafwikkeling te borgen voor doorgaand verkeer zijn er omleidingsroutes ingesteld. Houd er rekening mee dat u hiervoor moet omrijden. Wij vragen uw begrip voor deze situatie.

Tijnje

Verleende evenementenvergunning - Piter Run/Piter Walk, 11 maart 2017, start Buorsterwyk

Verleende collectevergunning - verkopen bloemen, 1 en 2 mei 2017, Muziekver. De Bazuin - verkopen potgrond, 25 maart 2017, De Boljeiers

Verlengen beslistermijn - bouw MFA, Buorsterwyk 36 (geen bezwaar mogelijk)

Verleende standplaatsvergunning - houden van productietraining, 7 maart 2017, 14.00 tot 19.00 uur, parkeerplaats Breewei

Kijk voor meer informatie op www.opsterland.nl

Geen Timpaancompensatie

Breuk in Toeristisch Netwerk

TERWISPEL Opsterland compenseert het dorpshuis in Terwispel niet voor de gederfde inkomsten als gevolg van het faillissement van Timpaan Kindercentra. Het dorpshuis had daar vorig jaar om gevraagd. Timpaan liet niet alleen een onbetaalde huurrekening na, opvolger De Torteltuin betaalt aanzienlijk minder huur. Dat scheelt het dorpshuis jaarlijks 3.000 euro. Om de voorzieningen overeind te houden is het bestuur

BEETSTERZWAAG Oost- en Weststellingwerf stappen uit de Stichting Toeristisch Netwerk Friese Wouden. De toeristische promotieorganisatie voor de Zuidoosthoek van Friesland wordt nu alleen nog gedragen door de gemeenten Opsterland, Smallingerland en Heerenveen. De Stellingwerven voeren te weinig draagvlak onder ondernemers en te weinig voortgang aan als reden voor deze stap. Volgens wethouder Rob Jonk-

met deze lagere huur akkoord gegaan. Ze vindt echter wel dat het faillissement van Timpaan onder andere het gevolg was van het veranderde beleid rond peuteropvang. Daarom vindt ze het logisch om op het gemeentehuis aan te kloppen voor steun. Het college vindt de exploitatie en dus het maken van huurafspraken echter een taak van het dorpshuisbestuur. Bovendien is er op de begroting geen post die deze eventuele subsidie zou kunnen dekken.

man heeft dit geen grote gevolgen voor de samenwerking in de regio. Op vragen van raadslid Willemijn Bruining (Opsterlands Belang) antwoordde hij maandagavond dat de vijf gemeenten op toeristisch gebied wel samen blijven werken in de Streekagenda en dat het dus geen effecten heeft op provinciale steun voor toeristisch beleid. Wel is de aanjager in het Netwerk Friese Wouden straks alleen nog actief in de drie overgebleven gemeenten.

Van Steendam bij LOOF

Presidium blijft besloten

Kunsthuis LOOF vertegenwoordigt al enige tijd met succes de Belgische kunstenaar Stan Van Steendam op grote Nederlandse kunstbeurzen. In de solo-tentoonstelling KOSMOS presenteert Van Steendam van 18 februari t/m 26 maart zijn onderzoek naar materie, vorm en natuur in Jubbega. Zijn abstracte werken getuigen van een intense innerlijke concentratie. Dat laat zich zien en ervaren als een ‘onverklaarbare’ herkenning. In de tentoonstelling presenteert Van Steendam ook een aantal grote werken gecombineerd met miniaturen die als

BEETSTERZWAAG Vergaderingen van het presidium van de Opsterlandse gemeenteraad blijven besloten. Een poging van Opsterlands Belang (OB) om deze vergaderingen van fractievoorzitters en de voorzitter van de raad voortaan openbaar te maken, kreeg alleen steun van OpsterLanders. Niet alleen de besluiten van de politiek moeten transparant zijn, betoogde Marcel van Opzeeland (OB), maar ook hoe een besluit procesmatig tot stand komt. En dus moet in zijn ogen bijvoorbeeld de pers kunnen aanschuiven bij de presidiumvergaderingen. Andere fracties waren dat

JUBBEGA

geheime codes (‘secret cyphers of the universe’) van het universum dienen. De hangende, liggende en staande werken dagen de beschouwer uit om zelf de grens tussen schilderij en sculptuur te bepalen. Voor dit werk is nu al belangstelling uit Engeland, Duitsland, Californië en België. Via het exclusive Online Preview systeem kunnen vaste klanten en verzamelaars op een afgesloten deel van de website van LOOF alle werken van de expositie een week voor de opening zien, een optie nemen of direct aanschaffen. kunsthuisloof.nl

niet met hem eens. “Het presidium is puur procesmatig. Wordt het presidium openbaar, dan bestaat de kans dat er een politiek debat ontstaat. Dat hoort in de raad”, aldus Sjors Veenstra (CDA). Zelfs Evert Wilstra (FNP), die in het verleden veel op de trom sloeg over openbaarheid, zag niets in het voorstel. “In wurkfergadering is in wurkfergadering. Dan binne der wol oare ynformaasjegearkomsten dy’t iepenbier wurde kinne.” Dat standpunt kreeg meer steun. Ook de PvdA vindt dat de grens aan de hoeveelheid besloten informatiebijeenkomsten voor raadsleden nabij is.


Amstel, Heineken of Brand

2 kratten Amstel 24x30 cl, Heineken 24x30 cl of Brand 24x30 cl

2

eHALVE PRIJS

Geldig van 1 januari t/m 31 december 2017. Kijk voor de voorwaarden op Jumbo.com/bieraanbiedingen. 2e halve prijs: 25% korting op de totaalprijs van 2 producten. Max. 4 kratten per klant per bezoek.

Henk Split geen 18, geen alcohol

Gorredijk, Badweg 34


Sa!

9

15 februari 2017 www.sa24.nl

Eerste seniorenjaar judoka Natascha Ausma

Scoren maar vooral ervaring opdoen De weer fitte Natascha Ausma uit Lippenhuizen judoot komend weekeind op de Grand Prix in het Duitse Düsseldorf. Sinds kort woont ze in Arnhem en traint ze op topsportcentrum Papendal in Arnhem. “Ik krijg hier allemaal nieuwe visies en impulsen. Daar word je beter van.” NIELS VAN MARLE LIPPENHUIZEN Beter

worden, daar draait het om bij de twintigjarige Natascha. “Ik heb nog steeds de Olympische Spelen van 2020 als doel.” Met dat in het achterhoofd besloot ze het nieuwe beleid van Judo Bond Nederland dan ook te volgen: centralisatie van de beste judoka’s op Papendal. Daar staat een gloednieuwe judo-accommodatie, die binnenkort wordt vernoemd naar tweevoudig olympisch kampioen Wim Ruska.

Inspiratie

“Het was een lastige keuze en ook zeker wennen. Ik had het bij de trainingen in Heerenveen en in Groningen, waar ik geneeskunde studeerde en op kamers woonde, heel erg naar mijn zin. Gelukkig kan ik de studie nu volgen aan de Radboud Universiteit in Nijmegen en heb ik in Arnhem fijne woonruimte gevonden. Overigens, net als in Groningen, met huisgenoten die niet aan topsport doen. Ik wil het niet

altijd alleen maar over sport hebben.” Op Papendal krijgt ze bovendien al genoeg inspiratie om zichzelf uit te dagen. “Ik heb hier verschillende trainers en daar leer je veel van. Ik krijg allemaal nieuwe visies voorgeschoteld.”

‘VAN EEN COMPLEET ANDER KALIBER’ Natascha (links) op de mat op het toernooi in Sofia.

Het eerste mooie resultaat heeft dat al opgeleverd. Begin februari veroverde ze in het Bulgaarse Sofia een bronzen medaille tijdens de European Open, na zeges op een Australische, Duitse en Japanse concurrente. Tussendoor verloor ze van de latere Duitse kampioene. Hierdoor belandde ze in de herkansing waar ze vervolgens met twee ippons flink huishield. De bronzen medaille - waarmee ze haar

rig jaar oktober opliep tijdens het NK.” Bij een armklem van tegenstander Antoinette Hennink - die daarmee de finale won - overstrekte Natascha haar arm. Door de beschadiging in de elleboog mocht ze twee maanden lang de judomat niet op. “Er was het een en ander ingescheurd. Ik kon wel andere dingen doen om fit te blijven, zoals fietsen of hardlopen. Maar daar haal ik minder plezier uit. Het mooiste is om op de tatami staan.”

Ervaring

gevoerd. De oefening was uiteindelijk goed voor een tweede plaats. Bij het onderdeel bal verliep de uitvoering ook goed en werd het team derde.

keer in de fout, maar op het inhoudelijk gedeelte van de oefening werd toch nog plek vijf bereikt. Met het lint werd het team Stânfries 1 tweede.

Stânfries 1, met naast Rozenberg en Vleeshouwer Rianne de Jong, Monique van der Werf en Marijke Meesters, ging met de knotsen een paar

Tweede wedstrijd

moet zijn. De dames bereiden zich nu voor op de tweede plaatsingswedstrijd op 1 april in Almere. Als de teams van Stânfries ervoor zorgen dat ze over beide plaatsingswedstrijden bij de eerste zes ploegen zitten, mogen ze op 13 mei naar de nationale titelstrijd in Leeuwarden.

prestatie van een jaar eerder op hetzelfde toernooi evenaarde - leverde Natascha een startbewijs op voor de Grand Prix van komend weekeinde in Düsseldorf.

Na armblessure

“Ik was heel erg tevreden over het toernooi en het resultaat in Sofia”, vertelt Natascha. “Ik was heel benieuwd waar ik qua niveau zou staan. Het was mijn eerste echte wedstrijd na mijn armblessure, die ik vo-

In haar eerste jaar als senior kijkt Natascha verder dan alleen de resultaten in de klasse tot 70 kilogram. “Van de junioren naar de senioren is een hele stap. Je krijgt tegenstanders van een compleet ander kaliber tegenover je. Het gaat daarom niet altijd om scoren op toernooien, maar vooral om ervaring opdoen. Zo staat de bond er ook in.”

Prima start ritmische gymnasten Stânfries GORREDIJK Gymnastiekvereniging Stânfries was zaterdag in Utrecht met twee damesgroepen van de partij bij de eerste plaatsingswedstrijd Ritmische Gymnastiek voor groepen op C/D-niveau.

Knotsen

Met een aantal goede resultaten legden de gymnasten de

basis voor kwalificatie voor het Nederlands Kampioenschap. Stânfries 2, bestaande uit Hilde Koopmans, Amber Engel, Larissa van der Woude, Ilja Rozenberg en Femke Vleeshouwer, startte met het verplichte materiaal knots. Ondanks beperkte trainingsmogelijkheden met nieuw materiaal werd de oefening keurig uit-

Stânfries verwacht dat met een goede tweede plaatsingswedstrijd plaatsing voor het NK voor beide teams mogelijk

Jonker onbedreigd in Langezwaag In een prachtig winters landschap werd zaterdag de 29e editie van de Acht van Langezwaag gelopen. Zo’n 370 deelnemers genoten van de routes door Langezwaag, Katlijk, Oranjewoud, De Knipe. Het deelnemersveld was iets kleiner dan in 2016, toen de teller net de vierhonderd passeerde. Desondanks was de organisatie na afloop zeer tevreden. Tevredenheid was er ook bij Jan Sytze Jonker, die als eerste over de finish kwam bij de race over 16,1 kilometer. De atleet uit Hemrik bleef als enige onder het uur (55,59 minuten) en was daarmee ruim de snel-

LANGEZWAAG

Jan Sytze Jonker (183) is in vorm. FOTO: SIETSE DE BOER

ste. “Mijn vorm is momenteel goed. Ik voel me heel sterk en maak grote sprongen vooruit. De beperkte tegenstand was jammer.” Veel concurrenten kozen het NK 10 kilometer in het Noord-Hollandse Schoorl, een dag later. “Op zich had ik daar ook wel willen lopen, al had ik daar zeker niet kunnen winnen, maar het paste helaas even niet in het schema. En Langezwaag is altijd een leuke run, met een mooie route. Al was het koud, zeker met de wind tegen op het lange rechte eind.” Foppe van der Heide en Folkert Visser, uit respectievelijk Drachten en Burgum, finishten op bijna

vijf minuten achterstand van Jonker als tweede en derde. Sandra Faber, ook al uit Hemrik, was de sterkste bij de vrouwen, met een tijd van 1.11,42. Op de halve marathon (21,1 kilometer) was Jan Pullen (Hardenberg) duidelijk de sterkste. Hij liep het parcours in 1.16,36 en troefde daarmee Henri Veldman uit Bontebok af die in 1.19,59 finishte. Marinka Pultrum uit Luxwoude moest ook genoegen nemen met het zilver, achter Marije van der Kooij. De loopster uit Sibrandabuorren kwam na 1.35,37 over de streep en was daarmee een kleine anderhalve minuut sneller dan Pultrum.


Sa!

11

15 februari 2017 www.sa24.nl

Uitgraven van kelder bij voormalige Adelskerk Oud Beets

Op zoek naar Jaap van der Meij

Het beeld voor De Skâns in Gorredijk is van zijn hand, net als de ‘Aardschotel’ in Ureterp en een beeldengroep bij Revalidatie Friesland in Beetsterzwaag. Beeldend kunstenaar Jaap van der Meij krijgt komende zomer volop aandacht van vijf musea, waaronder Museum Opsterlân. GORREDIJK Van Jaap van der Meij (1923-1999) zijn vooral beeldhouwwerken en muurschilderingen te vinden in Friesland, Groningen en Drenthe. In ruim vijfentwintig jaar realiseerde hij zo’n zestig kunstwerken, meestal in opdracht van de overheid. Voor het project ‘Kunst met een Opdracht, kunst en gemeenschap’ is tentoonstellingsmaker Hanneke Heerema op zoek naar de man achter deze kunstwerken. In de zomermaanden juli en augustus worden tentoonstellingen en lezingen georganiseerd die steeds een ander aspect van Jaap van der Meij belichten. In het project werken vijf musea samen: Tresoar, de Amelander Musea, Museum Dr8888, Mu-

seum Heerenveen en Museum Opsterlân.

Atelier Adelskerk

In Museum Opsterlân staat het atelier centraal dat Van der Meij in de jaren 60 had bij de inmiddels afgebroken Adelskerk van Oud Beets. ‘U mag overal aankomen’ stond er op een stuk board bij de ingang van de kerk. Van der Meij opende het atelier op 4 juli 1963. Het moest een atelier zijn waarin de kunstenaar zich niet afsloot, maar waarin mensen in en uit konden lopen. Hij gaf de bezoekers de gelegenheid zelf te zoeken en te experimenteren door verschillende ‘interactieve’ kunstwerken te creëren. Het kerkje was een ontmoetingsplek

voor (zijn) studenten van de Academie Vredeman de Vries en jongeren uit de omgeving. De feesten in het kerkje waren beroemd en berucht.

In de kelder van de Adelskerk bracht Van der Meij het Noorse sprookje ‘Karin Houtrok’ met fluorescerende verf en lampen in beeld, een fascinerend geheel. Het verhaal gaat dat deze muurschilderingen in de catacomben van de kerk, nu bedolven onder zoden en puin, nog steeds te vinden zijn. Onder leiding van archeologisch bureau RAAP, de archeologische dienst Fryslân en met behulp van vrijwilligers wordt de kelder tussen 1 maart en 1 mei uitgegraven. Dan wordt duidelijk of het een mooi verhaal is of dat er zich inderdaad bijzondere wandkunst in de kelder bevindt.

Vrijwilligers

Jong en oud is welkom om bij dit project te helpen. Bij de opgravingen zijn échte helpende handen hard nodig. Voor het stevige werk, maar ook voor het smeren van de broodjes

Topbands op Taptoe Ureterp Drum- en Showband Oerterp viert haar vijftigjarig bestaan op zaterdag 13 mei met een taptoe. De deelnemers zijn inmiddels bekend. Grote trekker is het Pasveerkorps uit Leeuwarden, ook dit jaar weer deelnemer aan het Wereld Muziek Concours in Kerkrade. Ook Jong Advendo uit Sneek staat op het programma.

URETERP

“We wolle sjen litte oan de jeugd dat muzyk meitsjen leuk is”, vertelt Jikke de Vegt van de organisatie. Ook Show-

band Oerterp heeft te maken met een teruglopend aantal leden, de vaste spelerskern raakt op leeftijd. “It wurdt dan lestiger om oan optochten mei te dwaan. We wolle de jeugd graach triggerje om by ús te kommen.” Overige deelnemers zijn Showband Noordenveld uit Roden, Showband Concordia uit Zevenhuizen, dweilorkest De Oertetters uit Ureterp en Showband Oerterp zelf. Na een streetparade is de taptoe op de sportvelden van Ureterp. Het is de derde keer dat Ureterp een taptoe krijgt.

en het zetten van koffie. Verhalen en feiten over Jaap van der Meij van mensen die hem gekend hebben zijn ook meer

dan welkom. Vrijwilligers kunnen zich melden bij Museum Opsterlân: 0513 – 462 930 of info@museumopsterlan.nl.

Nieuw bestuur OB “Finansjeel is it net mooglik om it faker te dwaan. In bytsje topband is prizich.” De taptoecommissie is al een paar jaar met de organisatie bezig. De Vegt: “We moatte sponsers sykje en ha jild byelkoar brocht mei aksjes.” Zo kweekten de korpsleden pompoenen en courgettes om langs de weg te verkopen en hielden ze een huis-aan-huis oliebollenactie. Zaterdag 4 maart gaan de muzikanten met toiletpapier langs de deuren. showbandoerterp.nl

Prijzen met lof op solistenconcours Swen Bosma (Langezwaag) en Erwin de Vries (Ureterp) behaalden zaterdag tijdens het solistenconcours in Ureterp beide een eerste prijs met lof. Jaarlijks organiseren de muziekfederaties van Opsterland en Ooststellingwerf een solistenconcours om muzikanten te stimuleren zich muzikaal te ontwikkelen. In Ureterp waren zaterdag 20 muzikanten. Jurylid Arnold Span beoordeelde de solisten op dynamiek, ritmiek, techniek, zuiverheid en uitvoering. De solisten die op alle onderdelen gemiddeld met een 8 werden beloond, behaalden een eerste prijs. De jury vond de kwaliteit van de solisten hoog. De meesten hadden dan ook een eerste prijs.

Het beeld van Van der Meij bij De Skâns. FOTO: SIETSE DE BOER

URETERP

BEETSTERZWAAG Anko Postma uit Nij Beets is de nieuwe voorzitter van Opsterlands Belang. Samen met oud-raadslid Gea de Vries uit Hemrik trad hij vorige week toe. Ymko de Graaf uit Beetsterzwaag maakt al langer deel uit van het bestuur. Het is voor het eerst sinds lange tijd dat er geen raadslid in het bestuur van Opsterlands Belang zit. In het verleden koos de lokale partij daar bewust wel voor.

Volgens fractievoorzitter Marcel van Opzeeland kent die constructie voordelen. “Er is dan direct contact tussen de fractie en het bestuur.” Tijdens de discussie in de integriteitskwestie rond oud-raadslid Sikke Marinus kwamen ook de nadelen naar voren. Marinus was destijds ook voorzitter van de partij. Volgens Van Opzeeland blijft de raadsfractie verantwoordelijk voor de politieke inhoud.

Filosoferen over Eurotopia BAKKEVEEN We leven in een gemeenschappelijk Europa. Maar willen we nog wel een Europese gemeenschappelijke eenheid? Is het (opnieuw) formuleren daarvan zinvol of zijn we eigenlijk al te laat? Of is een gemeenschappelijke vijand hét middel om eensgezindheid te brengen op het continent dat er maar niet in wil slagen één te worden?

Filosofische Ontmoetingen organiseert op woensdag 22 fe-

bruari (20.00 uur) op landgoed Nieuw Allardsoog hierover een discussieavond naar aanleiding van de VPRO-documentaire over Eurotopia. Aan de hand van een aantal fragmenten bespreekt een panel onder leiding van wethouder Piet van Dijk van de gemeente Opsterland de stand van Europa. In het panel zitten onder andere Jelte Wiersma (journalist Elsevier) en Bert Looper (Tresoar). Entree: gratis. filosofischeontmoetingen.nl

Actie Ma Kelly’s Erwin de Vries.

Met in totaal 93 punten sprongen Swen Bosma en Erwin de Vries erbovenuit. Zij haalden een eerste prijs met lof. Per onderdeel scoorden zij gemid-

deld een 9 of hoger. De winnaars plaatsten zich voor het provinciale solistenconcours.

FRIESCHEPALEN De benefietactie ter gelegenheid van 10 jaar Ma Kelly’s heeft 3.375 euro opgebracht. Dit geld gaat naar de vrijwilligers van het Hospice Smelnehaven in Drachten.

De cheque is vorige week in ontvangst genomen door coordinator VPTZ Hiske Bekkema en vrijwilligster VPTZ Marga Marinus.


Sa!

Eekhoornexcursie It Fryske Gea

Voor echte speurneuzen organiseert It Fryske Gea op maandag 20 februari (10.00 uur) een eekhoornexcursie voor kinderen van 6 tot 12 jaar. De deelnemers gaan met een natuurgids op zoek naar de snelste bewoner van natuurgebied Ketliker Skar. Opgeven voor vrijdag 17 februari (15.00 uur) via 0511-539618. Deelname: leden gratis, niet-leden 4 euro. itfryskegea.nl

KATLIJK

Kinderkledingruilfeest

Kinderen snel uit hun hippe kleertjes gegroeid? Dan is het kinderkledingruilfeest in het dorpshuis van Luxwoude een goede gelegenheid om ze om te ruilen voor een goede maat. Het ruilfeest wordt gehouden op vrijdag 17 februari (19.30 uur). Er mag maximaal een shopper vol kleding ingebracht worden waarna ook maximaal een shopper vol geruilde kleding mee naar huis mag. Naast boeken kunnen ook cd’s, dvd’s en puzzels worden ingeleverd om te ruilen. Aanmelden via kledingruilbeurs@gmail. com . Entree: 3 euro. kledingruilbeurs.weebly.com LUXWOUDE

Mindfulness

Marcel de Groot

GORREDIJK Na 15 jaar gaat Marcel de Groot opnieuw het theater in met het programma #Held. Met gloednieuw repertoire, wat ouder werk en hier en daar een ter zake doende cover of vertaling. In de jaren negentig bracht Marcel platen uit als Manen kweken met de hit ‘Mag ik naar je kijken’, en het veelgeprezen ‘De Liefde, De Wals en De Kater’. Nu is het tijd om zijn eigen held te zijn en helemaal op zichzelf te staan. Vrijdag 17 februari (20.30 uur) in De Skâns, entree: 17 euro. skans.nl

Winterwandeltocht

Zondag 19 februari (14.00 uur) wordt in Jubbega een Winterwandeltocht georganiseerd met keuze uit 7,5 of 15 kilometer. De start is bij café De Turf. Na afloop is er snert of bonensoep. Deelname: 5 euro; t/m 12 jaar gratis.

JUBBEGA

Yn wankel lykwicht

Toanielferiening Kliuwend Omheech spilet yn ‘t Trefpunt trije kear it stik ‘Yn wankel lykwicht’ fan Edward Albee. It echtpear Agnes en Tobias kriget it swier foar de kiezzen. Troch de komst fan allegear net wolkomme gasten wurdt harren wankele lykwicht swier op ‘e proef steld. Sa wennet de alkoholyske suster Clair by harren yn en stean ynienen har freonen Harry en Edna op ’e stoep om by harren yn te lûken. En as dochter Julia nei de fjirde echtskieding wer thús wenjen komt, rint it hielendal út de klauwen. De try-out foar jeugd oant 16 jier is op freed 24 febrewaris (19.30 oere; 2,50 euro). Utfieringen saterdei 25 febrewaris (20.00 oere) en sneon 4 maart (20.00 oere). Kaarten fia 0512-461760 of wytsedehaan@ziggo.nl. Tagong: 10 euro.

NIJ BEETS

Midwinterconcert Spijkerpakkenband

GORREDIJK De Spijkerpakkenband geeft op zaterdag 18 februari (20.00 uur) haar jaarlijkse Midwinterconcert. In De Skâns is de Noorse tubaspeler Eirik Gjerdevik te gast om samen met de Spikers op te treden. Eirik is regerend nationaal brassbandkampioen in de eerste divisie. In 2015 stonden band en solist samen op het podium tijdens het Gouden Spiker Festival in Ureterp. Op het podium ook een geheime vocale ‘special guest’. Entree: 10 euro. spijkerpakkenband.com

COLOFON REDACTIE

Arend Waninge 06 – 52 47 10 13 redactie@sa24.nl Kopij aanleveren voor maandag 12.00 uur. Sa! kijkt graag anders. Het vroeg melden van evenementen, jubilea, bedrijvennieuws etc. geeft de grootste kans op extra aandacht.

13

15 februari 2017 www.sa24.nl

ADVERTENTIEVERKOOP Rik Dijkstra advertenties@sa24.nl Ate Eijer 06 – 52 24 98 55 ate@sa24.nl Advertenties aanleveren voor vrijdag 17.00 uur

OPMAAK

Evert Wilstra Kreaasje

BAKKEVEEN Sietske Russchen organiseert vanaf 24 maart een Mindfulnesstraining in Bakkeveen. Mindfulness betekent op een vriendelijke manier aanwezig zijn in het huidige moment, in het nu. Deelnemers leren hun aandacht bewust te vestigen op het hier en nu, zonder oordeel en zonder ergens naar te streven. Mindfulnesstraining is geschikt voor iedereen die de kwaliteit van leven wil vergroten en zou helend werken bij piekeren, stress, chronische pijn, angst, depressie en burn-out. De acht bijeenkomsten worden gehouden op vrijdagochtend. sietskerusschen.nl

Fotografie-excursie

Het Ketliker Skar is vrijdag 17 februari (9.00-11.00 uur) het decor van een fotografie-excursie. Een ervaren fotograaf van It Fryske Gea neemt de deelnemers mee in een landschap vol kleur en inspiratie. Vooral de verschillende boomsoorten en Schotse hooglanders zijn erg fotogeniek. Opgeven tot 16 februari (15.00 uur) via 0512-381 448 of itfryskegea.nl. Deelname: leden gratis; niet-leden 4 euro; t/m 12 jaar 2 euro.

KATLIJK

Unieke muziekdienst

BAKKEVEEN In PKN-kerk De Mande wordt op zondag 19 februari (11.00 uur) een unieke muziekdienst gehouden met als thema ‘Durf te leven’. De muziek wordt verzorgd door diverse muzikanten, op het podium maar ook als wandelend en zingend geheel. Euwe en Sybolt de Jong bespelen diverse harmoniums en het kerkorgel. Zang is er van sopraan Anouk van Laake, countertenor Rienk de Jong, tenor Gerben Bos en bariton Elbert de Jong.

Survivalcurcus

DE KNIPE Ter voorbereiding op de survivalrun De Knipe op 27 en 28 mei organiseert Survivalvereniging Pauwenburg een survivalcursus. Een uurtje in de week gezellig, maar wel intensief, trainen waarin deelnemers kennismaken met de basistechnieken van de survival. Zoals touwklimmen door middel van de voetklem, de apenhang en vele andere technieken en handigheidjes. De cursus bestaat uit 10 lessen op de survivalbaan bij sportpark De Jister. De cursus start op vrijdag 17 maart. Minimumleeftijd: 8 jaar. Deelname: Ouder-kind 35 euro per persoon; Vanaf 16 jaar 50 euro per persoon. Opgave en info via svokc.nl.

Open dag aula

BEETSTERZWAAG Op 18 februari (10.00-14.00 uur) biedt de protestantse kerk Beetsterzwaag-Olterterp de mogelijkheid om de verbouwde en vernieuwde aula bij de kerk te komen bekijken. De vernieuwde aula heeft aan de buitenzijde een eigen ingang gekregen en kan nu ook onafhankelijk van het kerkgebouw worden gebruikt. Daarmee is de enige aula in Beetsterzwaag nu een dorpsvoorziening geworden. Locatie: Achter de Hiemen 41.

Schilderen met naaimachine

OLDEBERKOOP Deelnemers aan de workshops van Dionne Swift hadden niet verwacht dat ze met hun gewone naaimachine kunstwerken konden maken. Werk dat dertien studenten tijdens en na een masterclass met Dionne maakten is tot 29 april in de galerie te zien. Op 24 en 31 maart, 1, 2 en 15 april zijn er demonstraties machinaal borduren. Galerie HAWAR is op vrijdag en zaterdag (13.00-17:00 uur) geopend. Locatie: Oosterwoldseweg 33. hawar.nl

AGENDA DO 16 FEB

20:00 UUR | GORREDIJK Lezing ecosysteem bodem De Skâns

VR 17 FEB

09:00 UUR | KATLIJK Fotografie-excursie Ketliker Skar 15:00 UUR | KATLIJK Eekhoornexcursie Ketliker Skar 19:30 UUR | LUXWOUDE Kinderkledingruilfeest Dorpshuis 20:30 UUR | GORREDIJK Marcel de Groot: #Held De Skâns

ZA 18 FEB

10:00 UUR | BEETSTERZWAAG Open dag aula Kerk Achter de Hiemen 41 20:00 UUR | GORREDIJK Concert Spijkerpakkenband De Skâns 20:00 UUR | JUBBEGA Toanielútfiering O&O Café De Alde Slûs

ZO 19 FEB

11:00 UUR | BAKKEVEEN Muziekdienst Durf te Leven PKN-kerk De Mande 14:00 UUR | JUBBEGA Winterwandeltocht Café De Turf

WO 22 FEB

20:00 UUR | GORREDIJK Film Out out Nature Filmhûs De Gordyk 20.00 UUR | GORREDIJK Filosofische ontmoetingen Nieuw Allardsoog


Twee tickets Lenteconcert NNO-Trio

De prijswinnaar van de woordzoeker van deze week gaat voor een middagje klassiek tijdens het Lenteconcert van het NNO-trio in het kerkje van Olterterp op zaterdag 11 maart, inclusief een High Wine na afloop.

Zaterdag 11 maart (16:00 uur) St. Hippolytuskerk in Olterterp

U kunt de oplossing mailen naar redactie@sa24.nl of opsturen naar Sa! Media, Wetterwille 10L, 8401 GB Gorredijk. Uiterlijk 22 februari. Vermeld ook W7, uw adres en telefoonnummer (voor het bellen van prijswinnaar).

Lenteconcert door NNO-Trio

Prijswinnaars W1 Sudoku

De juiste oplossing van de sudoku in de eerste krant van 2017 was 333 794 246. De twee kaartjes voor Gurbe Douwstra in het Witte Kerkje Hemrik op 29 januari zijn gewonnen door A. Schimmel uit Ureterp.

W2 Zweeds Raadsel

Jane de Jong uit Beetsterzwaag won met de juiste oplossing van het Zweedse raadsel twee kaartjes voor Stephan Fearing op Muziekpodium Bakkeveen op 4 februari jl. De oplossing was: slotontdooier.

E G A L N O T E N A B O U W T N A E

15

15 februari2017 www.sa24.nl

Doe mee & WIN

E M A F V O E R N S T I G V E A E R

PUZZEL

Sa!

K Z E F N O S B V A N R M L N K D E

N A D N E O L V E R N A U W E N E E

© www.puzzelpro.nl

E C S T R O O S E U A A S G L D E N

K H S T N E R I F U Z L E S I H U L

W3 Woordzoeker

BEETSTERZWAAG Op zaterdagmiddag 11 maart (16.00 uur) verzorgt een trio muzikanten van het Noord Nederlands Orkest (NNO) het jaarlijkse klassieke Lenteconcert in de St. Hippolytuskerk in Olterterp.

W4 Kruiswoordraadsel

Frank Mulder (hobo), Frank Brouns (hoorn) en Elena Malinova (piano) spelen dan kamermuziek van onder andere Bowen, Reinecke, Saint-Saëns en Britten. Voor leden van het Noord Nederlands Orkest is Beetsterzwaag bekend van het jaarlijkse grote Zomerconcert in de tuin van Lauswolt.

De woordzoeker van W3 had als oplossing: Wees bij elk weer het zonnetje in huis. De twee kaartjes voor The Soul of Spanish Harlem in De Skâns gingen naar Aaltsje Post uit Terwispel. Carnavalskraker was de juiste oplossing van het kruiswoordraadsel in W4. De twee kaartjes voor Proef de Winter, het paardenevenement in Stoeterij It Swarte Paert op 24 februari gaan naar de familie Heida uit Tijnje.

I T E D I B N T T H O Z A A C E A O

E S I V L E G O K C N L B A H M N K

R N P N G R I E P S E E H L T E E E

E I E E A E L P L R T I K E P L K R

D L I D I A E P T E D N I R A M A T

A L L D N E R A S E S G O A A I H N

V K I U E N R T T H M S U N R A O I

T R N K V W A E A D I D O D S D G L

O A G M A V W R N L I N C M I E G O

O B N A D S L U G E E A K E I E N W

R B I S A M I O N V I T S E O R B S

G E E L F I L T E R L O A R E T E M

R N O O R S I W O I P E K R I G E A

N N B U G E L U S P A C Y S T E R L

Minder bekend zijn de NNO-kamermuziek-ensembles waarmee orkestleden kleine concerten in de regio geven. De musici vinden het leuk om naast het symfonisch repertoire in de grote concertzalen ook kamermuziek te kunnen spelen met een klein ensemble in intiemere locaties zoals een kerkje. Na afloop van het concert wordt een ‘high wine’ georganiseerd in Hotel-Restaurant Het Witte Huis op loopafstand van de kerk. Entree concert: 15 euro; High Wine: 12,50 euro. Kaartverkoop: cultuur@cultbee.nl of 06- 4022 5196.

Woordzoeker De woorden zitten horizontaal, verticaal en diagonaal in alle richtingen in de puzzel verstopt. Ze kunnen elkaar ook overlappen. Zoek ze op en streep ze af. De overblijvende letters vormen achter elkaar gelezen de oplossing. AEGIR AFVOER ALERT AUDIENTIE BIDET BISAM BLONDINE BOEING BROES BUGEL CAIRO CAPSULE CYSTE DIABETES EIEREN ERNSTIG GALNOTEN GEELFILTER GENRE GIETMAL GRIEP GROOTVADER HACHEE HAKEN HEMEL INTREK KASTIE KEIEN KOGELVIS KRAAG KRABBEN KROEG KUDDE LAMSWOL LARVE LENTE LICHTPAARS

METER MOSSEL MUSEA NABOUW NEVADA NONSENS NOOIT NOORS ONREIN ORAAL OUDELUI PEILING POSEIDON RANDMEER RATEL REIKEN RELAAS SALON SCHUUR STANG TAMARINDE TOETS TOURETAPPE TRAAN TROEF VELDHEER VERNAUWEN VLIEGENIER VLOEI WAAIER WARRELIG WEVEN ZACHT ZEGEKAR ZONET


BESPAAR TOT 80% OP UW GASREKENING MET HOUTGESTOOKTE CV

Uw specialist in houtgestooke cv en zonnepanelen

KALKOVEN 18, 9351 NP LEEK | T 0594-510734 | E INFO@JANTRI.NL OPEN: MA T/M VR: 10.00-17.00 UUR OF OP AFSPRAAK. ZATERDAGS GESLOTEN

WWW.JANTRI.NL HAARDEN HAARDEN KACHELS KACHELSSCHOUWEN HOUTCV ZONNEPANELEN KOOKHAARDEN


Sa!

DUURZAME ENERGIE 15 februari 2017

kijkt anders

17

www.sa24.nl

Jan en Annie Adema bouwden een energieneutrale woning

‘In noflik gefoel fan frijheid’ De vaste lasten in de maand? Een bescheiden drinkwaterrekening en de rioolbelasting. De hypotheek buiten beschouwing gelaten, houdt het daarmee op. Voor stroom, warmte en spoelwater zorgen Jan en Annie Adema zelf. “Je sels foarsjen jout in noflik gefoel fan frijheid. Wy wachtsje no noch op akku’s mei foldwaande kapasiteit, dan geane wy ek fan it elektryske net ôf.” TEKST: WIM BRAS FOTO’S: SIETSE DE BOER TIJNJE Jan en Annie Adema wonen net buiten Tijnje, aan de Warrewei op weg naar Aldeboarn. Hun op de klassieke notariswoning geїnspireerde nieuwbouwhuis staat een stukje van de weg op een perceel van om en nabij een hectare. Voor hebben zij ruim zicht over de landerijen, aan de achterkant zomen boomsingels van Staatsbosbeheer het terrein af. Zes jaar geleden konden ze de grond kopen, na 31 jaar in het dorp zelf te hebben gewoond. “Wy woene noch ien kear bûtenút wenje en dit wie ús kâns.” In hun oude huis had Adema al de nodige ervaring opgedaan met energiebesparende maatregelen en er zelfs lol in gekregen te zien hoever hij kon gaan om de energierekening te drukken. “No hiene wy de mooglikheid om it yn ien kear goed te dwaan.”

In nauw overleg met plaatselijk installateur Altena en aannemer Straatman hebben de Adema’s de bouw aangepakt. De achterkant van het huis moest pal op het zuiden komen, zodat het dakvlak volledig met zonnepanelen kon worden belegd. Slechts een kleine verandering ten opzichte van de positie van het voormalige landarbeidershuisje dat op de plek had gestaan, maar de gemeente tekende niettemin bezwaar aan. “Ik bin doe mei de arsjitekt nei Hûs en Hiem west om de sitewaasje út te lizzen. De kommisje wie fuortendaliks oertsjûge.” Vervolgens volgde een keuze voor de warmtebron. Met de zonnepanelen kon Adema ruim het stroomverbruik afdekken, maar de capaciteit zou tekortschieten om ook nog eens een ketelinstallatie te voeden. In overleg met zijn installateur kwam hij uit op een houtgestookte cv-installatie.

‘WY BETELJE NO ALLINNICH NOCH FOAR DRINKWETTER EN RIOELBELESTING’ Rustgevende gedachte

Adema voert twee redenen aan voor zijn streven naar energieonafhankelijkheid. Ten eerste houdt de gaswinning er een keer mee op, verwacht hij. En daarnaast speelt zijn gezondheid een rol. Hij heeft een zeldzame vorm van lymfeklierkanker die onverwacht de kop kan opsteken. Dat is hem al vier keer overkomen en eigenlijk is het een wonder dat hij nog steeds rondloopt. Zware medicatie houdt hem op de been, maar mocht dat op enig moment niet meer toereikend zijn, dan kan zijn vrouw Annie in ieder geval zonder al te veel kosten in het huis blijven wonen. “Dy gedachte jout rêst.”

Houtvergasser

“Altena hat my meinaam nei Jantri yn Leek, dat binne minsken mei in miljeutechnyske eftergrûn. Sy ferkeapje in systeem pas neidat se it earst sels wiidweidich test ha.” De houtvergasser heeft Adema in de schuur naast huis laten plaatsen. De berg kloofhout ligt er voor het gemak pal naast. De installatie heeft niet veel houtblokken nodig om zijn werk te doen, maar dient wel op gezette tijden te worden bijgevuld. Dat is wel een nadeel ten opzichte van een pelletkachel, geeft Adema toe. “Kinst yn ‘e winter net sa maklik in pear dagen fuort.” De oven en het bijbehorende buffervat van 1.500 liter verzorgen

Zonnepanelen, de houtgestookte cv-installatie en de heatpipes op het dak van de schuur.

Jan Adema voert de houtgestookte cv-installatie.

de vloerverwarming en de warmwatervoorzieningen in huis. Een apart boilertje onder het keukenaanrecht warmt het water voor de afwas nog eens verder op tot 65 graden.

Wegstrepen

Het kloofhout betrekt Adema van de gemeente Opsterland en van Staatsbosbeheer. Per jaar verbruikt hij ruim vijftien kuub, een kostenpost van zo’n 450 euro. Aan de andere kant wekt hij met de zonnepanelen vijfentwintig procent meer stroom op dan hij nodig heeft. “Dêr fertsjinje wy op. Dy winst streekje ik wer fuort tsjin de houtoankeap.” Tegen de zomer laat Adema de houtvergasser uitgaan en houdt hij een normale houtkachel in de woonkamer achter de hand voor de wat frissere momenten. Een systeem van zogenaamde heatpipes op de schuur neemt dan de warmwatervoorziening over. De pijpen bestaan uit een omhulsel met vloeistof dat door de zon wordt opgewarmd, in het binnenste stroomt het water dat door de verhitte vloeistof op temperatuur komt. “Wy betelje no allinnich noch foar drinkwetter en rioelbelesting.”

Hoogwaardige isolatie

Adema schat de meerkosten voor zijn energieneutrale huis op zo’n 25.000 euro. Een substantieel deel daarvan ging op aan isolatie. Alle ramen zijn

van driedubbel glas, tussen de buitenmuren zitten geperste isolatieplaten van twaalf centimeter dik, en onder het dak nog eens twintig centimeter isolatie van dezelfde hoogrendementskwaliteit. Maar de meeste aandacht ging toch naar de vloer. Op het gewelf van dertig centimeter dikke tempex-broodjes liggen de isolerende geleidingsplaten waar het slangenstelsel van de vloerverwarming overheen loopt. Daarbovenop ligt nog eens een plak beton van elf centimeter die de warmte goed vasthoudt. Adema overwoog nog even een warmtepomp aan te schaffen om het surplus aan energie op te kunnen slaan. Maar volgens het gemeentelijk adviesbureau moest hij dan 143 meter diep de grond in. “Dan moatst mei in djoere pomp it wetter omleech en omheech bringe. Stoke mei hout wie dochs it foardielichst.” Installateur Altena en de aannemer Straatman hielden het afgelopen jaar bij de Adema’s een open dag om andere dorpsgenoten op de mogelijkheden van energiebesparing te wijzen. Al met al trok de informatiedag zo’n vijftig belangstellenden. Adema: “Ik ha der wol aardichheid yn om minsken in bytsje foar te lochtsjen. Annie hat efter hûs in grutte blommepluktún en de besikers wolle dan faaks ek wat mear oer it hûs witte. Dan jou ik se mar efkes in rûnlieding.”


Rentekorting met de Rabo GroenHypotheek In Nederland wordt steeds meer duurzaam gebouwd. En dat is een goede zaak. Rabobank ondersteunt dat met de GroenHypotheek. Die levert een flinke rentekorting op voor nieuwbouwwoningen met een groenverklaring.

Kijk voor de voorwaarden op rabobank.nl/groenhypotheek Een aandeel in elkaar

Nu met

€ 500

subsidie!

JAnus pellet: slim, schoon én zuinig Pelletkachels zijn in Nederland aan een flinke opmars bezig. En dat is niet zo gek, want pelletkachels gebruiken weinig brandstof en hebben een schone en efficiënte verbranding. De JAnus pellet, met z’n eigentijdse strakke design, is bovendien volledig geautomatiseerd en dus heel gemakkelijk te bedienen. Daar komt nog bij dat u € 500 subsidie kunt krijgen op de aanschaf van een JAnus pellet. Meer weten? Kijk op www.januspellet.nl Schoon stoken met pellets De brandstof van een pelletkachel bestaat uit kleine brokjes afvalhout. De kwaliteit van pellets is zeer constant, waardoor de verbranding efficiënt verloopt. Bovendien zijn pellets een hele schone brandstof: er komen geen takjes, blaadjes en onge-dierte mee in huis.

Et kenon Wolvegasterweg 15 , Oldeberkoop Tel. (0)516 451333, www.etkenon.nl Janco de Jong Tolbaas 2-10, 8401 GD Gorredijk, Tel. (0)513 460575 Twitter: @JAnusJAcobus Facebook: www.facebook.com/houtkachels


DUURZAME ENERGIE

Sa!

15 februari 2017

kijkt anders

www.sa24.nl

19

Mathys Breidenbach investeerde direct in zonnepanelen

Hogere financiering maar lagere lasten

Er liggen acht zonnepanelen aan de achterzijde van de net gekochte woning van Mathys Breidenbach. Een investering die direct geld oplevert. Niet alleen in lagere energielasten, maar ook in de mogelijkheid om een hogere hypotheek af te sluiten. AREND WANINGE GORREDIJK Mathys

Breidenbach (28) werkt al bijna twee jaar bij ZiuZ, in het centrum van Gorredijk. Tot afgelopen december woonde hij echter nog bij zijn ouders in Balk. Mathys voelde dat het tijd werd voor een eigen huisje. En dan het liefst wat dichter bij zijn werk. Dat scheelt dagelijks reistijd. “Gorredijk en Balk lijken qua sfeer wel op elkaar, dus ben ik daar eens gaan rondkijken.” Zijn oog viel op een hoekhuis aan De Helling, woningcorporatie Elkien had het te koop staan. “Toen ik de afgelopen jaren bij mijn ouders woonde kon ik van mijn salaris een leuk potje opbouwen. Eigen geld is tegenwoordig een voorwaarde om een hypotheek af te kunnen sluiten.” Dat heeft alles te maken met de wettelijke eisen om overfinanciering van woningen te voorkomen. Banken mogen dit jaar tot 101 procent van de marktwaarde financieren, vorig jaar was dat nog 102 procent. Maar de extra kosten (belasting, notaris, hypotheekadvies) die bovenop de koopprijs van een wo-

ning komen, zijn vaak hoger. Om een huis te kunnen kopen moet een koper dus over eigen geld beschikken. In de situatie van Mathys was dat minimaal 4.800 euro. Dat was voor hem geen probleem.

Energie besparen

Christiaan Schipper van Hypotheek House Gorredijk bracht Mathys echter op een idee. Wanneer Mathys direct zou investeren in energiebesparende maatregelen, kon hij meer geld lenen en hoefde hij voor de aankoop van het huis minder eigen geld aan te spreken. De rekensom overtuigde Mathys snel, bovendien bleek het dak van de woning geschikt voor zonnepanelen. De investering in de zonnepanelen kostte Mathys uiteindelijk 3.500 euro. Zijn woning werd daardoor ruim 2.000 euro meer waard. Schipper: ”Daarvoor hanteren we vaak een norm van 60 tot 70 procent van de investering. Die meerwaarde kun je direct in de hypotheek meefinancieren.” Banken mogen bovendien de investering in energiebesparende maatregelen, tot maximaal

Mathys Breidenbach. FOTO: SIETSE DE BOER

‘NU HOUD IK MEER GELD OVER VOOR DE INRICHTING’ 9.000 euro, extra meenemen in de financiering. “Door de meerwaarde van het huis en de investering bij elkaar op te tellen kon Mathys bijna 6.000 euro extra financieren. Het benodigde eigen vermogen daalde daarmee tot 2.350 euro.” Mathys is blij met deze keuze. “Nu houd ik meer geld over voor de in-

richting van het huis. Bovendien zijn de netto maandlasten ook nog eens lager. Ik betaal weliswaar 20 euro extra aan hypotheeklasten, maar bespaar aan de andere kant 30 euro in de maand aan energiekosten.” Schipper weet dat veel mensen die een woning willen kopen deze mogelijkheden niet kennen. Naast zonnepanelen kunnen energiebesparende maatregelen ook bestaan uit bijvoorbeeld investeringen in isolatie, een HR-ketel, een warmtepomp, HR++ beglazing of een zonneboiler. hypotheekhouse.nl/gorredijk

Korting rente bij duurzame nieuwbouw

Energiezuinig bouwen: gunstiger lenen Het is geen toekomstmuziek. Het bouwen van energiezuinige of energieneutrale woningen is vandaag al mogelijk. Financiers stimuleren deze ontwikkeling met speciale hypotheekvormen. De Rabobank kent bijvoorbeeld de GroenHypotheek met een rentekorting op hele duurzame woningen. AREND WANINGE ✏ GORREDIJK Om te bepalen hoe energie-

zuinig een woning is, wordt de Energie Prestatie Coëfficiënt (EPC) gehanteerd. De overheid stelt in bouwbesluiten steeds strengere voorwaarden aan de hoogte van de EPC. In 2050 moeten

uiteindelijk alle woningen energieneutraal zijn, een EPC van nul. Voor een nieuwbouwwoning geldt nu een EPCeis van 0,4. Wie nu bij de nieuwbouw van een woning al investeert in een extra duur-

Inzet: Jelle Bijlsma, hypotheekadviseur Rabobank Heerenveen-Zuidoost Friesland.

zame woning kan gebruikmaken van gunstige financieringsvoorwaarden. De Rabobank kent bijvoorbeeld de Rabo GroenHypotheek. Rabobank hypotheekadviseur Jelle Bijlsma: “Is bij een nieuwbouwwoning de EPC lager dan 0,26 dan is maximaal 100.000 euro onder de GroenHypotheek te financieren. Dat betekent dat er gedurende tien jaar een rentekorting wordt gegeven. Is de woning energieneutraal dan is het mogelijk 150.000 euro onder de GroenHypotheek te laten vallen.” Voor appartementen gelden lagere bedragen: 65.000 en 100.000 euro. Voorwaarde voor deze hypotheekvorm is wel dat de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl) een groenverklaring voor de woning afgeeft. De GroenHypotheek geldt alleen voor nieuwbouw. Bij de koop van een bestaande woning gelden ook gunstiger voorwaarden bij investeringen in energiebesparende maatregelen. Een bank mag in dat geval van de wetgever maximaal 9.000 extra hypotheek geven bovenop de normale 101 procent. Wanneer de koper het huis direct helemaal energieneutraal maakt, is zelfs een extra hypotheek van maximaal 27.000 euro mogelijk. Hiervoor is echter geen hogere verstrekkingsnorm van de marktwaarde toegestaan. Hoeveel hypotheek een bank kan verstrekken hangt volgens Bijlsma van twee zaken af. Een bank kijkt allereerst naar de waarde van de woning, de waarde

van het onderpand. Daarnaast speelt het inkomen van de aanvrager een belangrijke rol. De gedachte achter gunstigere voorwaarden voor energiezuinigere woningen is dat de bewoner minder geld kwijt is aan energielasten en dus hogere woonlasten kan dragen. rabobank.nl/groenhypotheek rabobank.nl/duurzaamverbouwen

Energiebespaarlening

Het Rijk, de Rabobank en de ASN Bank hebben het Nationaal Energiebespaarfonds in het leven geroepen om energiebesparende maatregelen te financieren. Het fonds is vooral bedoeld voor particulieren die wel willen investeren in energiebesparende maatregelen, maar daar op dit moment onvoldoende financiële reserves voor hebben. Het fonds verstrekt Energiebespaarleningen, een kortlopende lening tegen gunstige rentetarieven. Jelle Bijlsma: “Wil je bijvoorbeeld 10.000 euro investeren in energiebesparende maatregelen, dan is het niet interessant om een extra hypotheek af te sluiten. Daarvoor zijn de afsluitkosten veel te hoog. Persoonlijke leningen kennen een relatief hoge rente. De Energiebespaarlening is dan een mooi alternatief. Niet zelden is de energiebesparing hoger dan de kosten van de lening.” Voor particuliere woningeigenaren is de Energiebespaarlening maximaal 25.000 euro. energiebespaarlening.nl


BESPAREN OP ENERGIE & TOCH MEER COMFORT? Vakkundig geplaatst isolatieglas maakt het mogelijk!

JANUARI EN FEBRUARI

20% KORTING OP ISOLATIEGLAS

BETER VOOR HET MILIEU

S

SLECHT

6%ARBBTEIW DSOP

INBRAAKWERENDER DAN ENKEL GLAS

UREN

HOUDT HET GELUID BETER TEGEN HOUDT CONDENSVORMING BETER TEGEN ISOLEERT TOT MAX. 500% BETER DAN ENKEL GLAS

De Klok 18 8401 CM Gorredijk T 0513 - 46 20 16 F 0513 - 46 12 48

WWW.BETHLEHEMSCHILDERS.NL

Uw (nieuwe) woning ook energiezuinig maken?

Bespreek dan uw mogelijkheden met Hypotheek House Gorredijk

Meer dan hypotheken alleen!

Check GRATIS uw mogelijkheden!

www.hypotheekhouse.nl

Hoofdstraat 6, Gorredijk | T (0513) 769 067 | gorredijk@hypotheekhouse.nl


DUURZAME ENERGIE

Sa!

15 februari 2017

kijkt anders

21

www.sa24.nl

Familie Seefat vindt dat particulier ook beetje moet ondernemen

Durven kiezen voor onbekend Na dertig jaar dienst legde de verwarmingsketel het loodje en hielden de keukenapparaten er een voor een mee op. Tijd dus voor vernieuwing. Martje en René Seefat kozen voor een onbekend hightech energiesysteem. “Je moet ook een beetje met de tijd mee durven gaan.” WIM BRAS WIJNJEWOUDE

Nee, verstand van duurzaamheidstechnieken hadden ze niet. Maar twee dingen wisten Martje en René in aanloop naar de renovatie zeker: de gasmeter gaat eruit en in plaats daarvan moet er ‘iets’ komen met zon en wind. Milieuoverwegingen speelden maar zijdelings mee in hun besluit. “We wonen aan Weinterp op een eilandje in de ruimte, de kou komt van alle kanten”, aldus René. “We betaalden 125 euro in de maand aan gas en wilden van die afhankelijkheid af. Want niemand weet hoe het straks gaat met de gasprijs.” Ze lieten zich uitgebreid voorlichten. Uiteindelijk leek vloerverwarming in combinatie met zonnepanelen hen wel wat. Met die gedachte klopten ze aan bij Installatietechniek De Boer uit Wijnjewoude.

Vertrouwd

“Wij moeten het van de kennis van anderen hebben en dan ga je op zoek naar vertrouwen. Uit ervaring weten we dat De Boer alleen met kwaliteitsproducten werkt”, verklaart Martje de keuze. ”We redeneerden: dit is waarschijnlijk onze laatste verbouwing, dus dan maar in één keer goed.” De lage

rentestand speelde hen daarbij in de kaart. En waar ze ook opuit zouden komen, zo bleef hun geld in eigen dorp. Ook belangrijk. De zuidkant van hun dak bood evenwel te weinig ruimte voor voldoende zonnepanelen om het hele huis te verwarmen. Maar het aantal mogelijke panelen leverde genoeg stroom om een zogeheten luchtwaterpomp aan te jagen. Martje: “Die staat hier naast het huis en werkt als een soort omgekeerde koelkast. De compressor perst de kou van de buitenlucht samen tot warmte en zet dat door naar de ketelinstallatie in huis. In de kast zorgt de regeltechniek ervoor dat het ketelwater de vloerverwarming op de juiste temperatuur houdt.”

Storingsvrij

Voor de leek een nauwelijks te bevatten proces, geven de Seefats toe. Maar in Zweden is het energiesysteem al jaren in trek om buitenhuizen mee te verwarmen. René: “Je hebt er geen omkijken naar en het functioneert storingsvrij gegarandeerd tot twintig graden onder nul. Daar vertrouwen we op. We verwachten deze investering er in acht jaar uit te hebben.” Ze zaten aanvankelijk meer in over mogelijke ge-

René en Martje Seefat. FOTO: SIETSE DE BOER

luidsoverlast van het buitenapparaat, maar bij een bezoek aan een vergelijkbare installatie in een woonwijk bleek die angst ongegrond. De slaapkamers en de badkamer verwarmen de Seefats met losse infrarood panelen, die ze onafhankelijk van elkaar kunnen afregelen. Martje vergelijkt ze met het straalkacheltje van vroeger, maar dan veel zuiniger. De voeding voor de

panelen komt nu nog gewoon uit het stopcontact, maar het is de bedoeling dat straks een compact geluidsarm windmolentje de benodigde restenergie gaat leveren. “Die bestaat al, maar De Boer raadde ons aan er voorlopig nog even mee te wachten omdat ze nog te storingsgevoelig zijn.” deboerinstallaties.nl

Jan en Diny Mulder blijven fan van houtkachels

Temperatuur in rookkanaal bepalend Houtkachels staan vanwege fijnstof, rookoverlast en stank meer en meer ter discussie. Ten onrechte vindt Diny Mulder van Mulder Haarden & Kachels uit Nij Beets. “Wanneer je een houtkachel op de juiste manier gebruikt, blijft het een hele duurzame manier van verwarmen.” AREND WANINGE NIJ BEETS Mulder

Haarden & Kachels levert bij een nieuwe kachel altijd een temperatuurmeter voor het rookkanaal. En dat is niet zonder reden.

Voor een goedwerkende houtkachel speelt de temperatuur in het rookafvoerkanaal namelijk een belangrijke rol. Diny Mulder: “Bij het opstoken van een houtkachel is het zaak dat de tem-

peratuur zo snel mogelijk op minimaal 250 graden Celsius komt, het liefst binnen vijftien minuten. Dan weet je zeker dat je een goede verbranding hebt en dat de omgeving geen overlast ervaart.” De kleur van de rook zegt volgens Diny al veel. “Witte, of nog beter kleurloze rook is goed. Stinkende en zwarte rook wijzen op te koude rookgassen.” Geeft de temperatuurmeter minimaal 250 graden aan dan weet je als gebruiker ook zeker dat de temperatuur verder in het kanaal ook goed is. “Je merkt het ook aan een betere trek in de schoorsteen.”

Droog hout

Diny Mulder bij een moderne houtkachel. FOTO: SIETSE DE BOER

Dinie vertelt hoe ze zelf ’s ochtends het liefst de kachel opstookt. “De basis is natuurlijk altijd droog, schoon hout. Ik leg twee dikkere blokken op de bodem. Vervolgens gebruik ik veel aanmaakhoutjes en twee aanmaakblokjes. Dan krijg je het vuur snel op gang. Daarbovenop kan dan nog een dikker blok. Is de kachel op temperatuur, dan kun je gaan afregelen. Een kachel opstarten met alleen een aantal dikke blokken werkt dus niet. Dan gaat een kachel sudderen en krijg je geen volledige verbranding. Zijn de rookgassen kouder dan 110 graden, dan ontstaat er veel aanslag en in het ergste geval condensvorming. Daarom laat ik de kachel ’s avonds liever uitgaan dan dat

de kachel de hele nacht smeult.” Het juist stoken met een houtkachel moet je volgens Diny leren. Het neemt ook tijd om de juiste werking van de kachel te leren.

Capaciteit

Het opstoken van de kachel is één aandachtspunt. De afmetingen en uitvoering van de rookgasafvoer zijn echter net zo belangrijk. Rookgassen moeten niet te snel afkoelen. Diny: “Bij oude gemetselde stenen kanalen is dat regelmatig een probleem. Die schoorstenen zijn vaak te groot en de stenen absorberen veel warmte.“ Daar komt bij dat bij moderne houtkachels de rookgassen in de kachel een extra weg afleggen om het rendement van de kachel te verhogen. Dan neemt het risico op te lage rookgastemperaturen in de afvoer dus toe. Een derde belangrijk aandachtspunt is de capaciteit van de houtkachel. Volgens Diny is een houtkachel van 5 kW voldoende voor de meest ruimten. Consumenten kiezen echter vaak een grotere kachel omdat het mooier staat en er meer hout op kan. “Dan hoeven ze niet zo vaak bij te vullen. Nadeel is echter dat de kachel vaak te warm wordt. Dan beginnen ze te knijpen en is de verbranding niet optimaal. Met alle gevolgen van dien voor de rookgasafvoer.” mulderhaarden.nl


Uw betrouwbare duurzame totaalinstallateur uit de regio! Bij Installatietechniek De Boer kunt u terecht voor al uw duurzame installaties. Of het nu gaat om zonnepanelen, een zonneboiler of een warmtepomp, wij kunnen ĂŠn willen u graag helpen om uw energierekening naar beneden te brengen! Mede door onze jarenlange ervaring leveren wij hoge kwaliteitsproducten en een hoogstaande service!

Neem contact op voor meer informatie!

Tolleane 8 - 9241 WH Wijnjewoude - T. 0516 - 471415 - www.deboerinstallaties.nl


DUURZAME ENERGIE

Sa!

15 februari 2017

kijkt anders

23

www.sa24.nl

In verhouding laagste investering met hoogste rendement

Al ramen vervangen door HR++

Licht is leven, vindt Eugène Wijffels. Dus toen de net afgestudeerde architect zijn eigen huis ontwierp, tekende hij forse raampartijen en over de lengte van de nok van het dak een halfronde lichtstraat voor zoveel mogelijk natuurlijk licht. “Maar glas is wat betreft energie ook gelijk de zwakke plek van een huis.” WIM BRAS LANGEZWAAG

Het onconventionele huis staat aan de Tsjerkeleane, vanuit de langgerekte achtertuin loop je zo het bosje van Langezwaag in. Aan de voorkant komt eerst de garage om niet nodeloos ruimte te verliezen aan een oprit. Direct daarachter de voorgevel afgetopt met de opvallende lichtkoepel. “Ik wilde geen standaardoplossingen”, vertelt Wijffels. Zo heeft hij het huis in drie zones opgedeeld: aan de ene kant het woongedeelte, aan de andere kant de keukenruimte en de slaapkamer. Daartussen de hal, de gang en de ronde trap naar de vide. Het huis kent verder geen aparte kamers want die vullen zich meestal toch maar met spullen die je niet nodig hebt, aldus de architect. Door de lichtstraat in de nok baadt het hele huis in het licht, de glaspartij in de achtergevel doet daar nog een schepje bovenop.

Koude voeten

Wijffels en zijn vrouw Lisette zijn verknocht aan het huis. “Het is niet te groot of te ingewikkeld. Door de open

indeling en de lichtval gebruiken we alle ruimtes.” Hij zou het nu heel anders doen, maar dat hou je altijd: als architect herhaal je jezelf niet. Bij de bouw in 1992 liep hij voorop met vloerverwarming, de zonnecollector voor de boiler, en pv-panelen om stroom op te wekken. Maar eigenlijk stonden de duurzame oplossingen in de bouwbranche nog in de kinderschoenen. “In de achtergevel plaatsten we het toen populaire thermopane. Ondanks het dubbele glas en de vloerverwarming liepen we toch met koude voeten rond. De glaswand ving bij koud weer te veel warmte af. De thermostaat ging omhoog, maar dan versterk je juist het warmteverlies. Dat werkt dubbelop.”

HR++

Duurzaam bouwen nam de laatste jaren een vlucht. Wijffels heeft zelf de nodige woningen ontworpen. Van alle energiebesparende innovaties staat voor hem het hoogrendementsglas bovenaan. “In verhouding is het de laagste investering met de hoogste opbrengst.” Onlangs heeft hij daarom

Eugène Wijffels. FOTO: SIETSE DE BOER

Specialist

‘COATING HOUDT WARMTE VAN DE ZON TEGEN’ door schildersbedrijf Bethlehem al het glas van zijn eigen huis laten vervangen door het duurzame HR++. Wijffels: “Ik heb ooit het bedrijfspand voor René Bethlehem ontworpen en toen viel me op hoe zorgvuldig hij de bouw uitvoerde. Ik wist dus wat ik wilde hebben en bij wie ik moest zijn.”

Bijkomend voordeel van HR++ is de onzichtbare coatinglaag aan de binnenzijde van het glas die de warmtestralen van de zon tegenhoudt. De isolerende kwaliteiten maken de ruiten al met al wel wat dikker. Plaatsing in de onbehandelde kozijnen van red cedar bleek echter geen probleem. “Dat heb ik aan Bethlehem overgelaten, hij is tenslotte de specialist. Ondanks enige noodzakelijke aanpassingen heeft hij het oorspronkelijke aangezicht van de gevels in ere weten te houden.” bethlehemschilders.nl

Willie Donker wil haar steentje bijdragen aan duurzaamheid

Van ter zijde naar ter zake Als afdelingsleider van het Lauwers College in Buitenpost heeft ze dagelijks met de generaties van straks te maken. Dat zet natuurlijk aan het denken. En ook de natuur om haar huis: je kan je toch niet voorstellen dat zoiets ooit verloren gaat? Voor Willie Donker is duurzaamheid het kernthema van de 21e eeuw. WIM BRAS OUDEHORNE

Donker: “Duurzaamheid blijft een voortdurend aftasten en zoeken naar wat je zelf moet doen. We

zitten nog te veel opgesloten in de eigen bubbel.” Het zijn misschien grote woorden, maar dergelijke gedachten komen zo nu en dan bij haar op als ze

vanuit de woonkamer van de boerderij over de landerijen uitkijkt. “Sinds eind jaren tachtig, toen klimaatwetenschappers publiceerden over de opwarming van de aarde, weten we dat het anders moet. Maar het blijft lastig om onze behoeften af te stemmen op de waarden die er werkelijk toe doen. Voor een eenling ligt de verleiding op de loer om de milieuproblematiek maar te negeren. Maar als wij niet aan de toekomstige generaties denken, wie dan wel?”

Ter zake

Dus probeert Donker haar steentje bij te dragen. “Het moet van ter zijde naar ter zake.” Vier jaar geleden bij de verbouwing van de stal tot woonkamer is het huis grondig geïsoleerd, kwamen er zonnepanelen op het dak en kwam er vloerverwarming. Een warmtepomp was te duur in relatie tot het rendement. Vloerverwarming is aangenaam, maar Donker miste een centraal punt om eens lekker tegenaan te schuiven. “Ik hou nu eenmaal van behaaglijkheid en miste een vuurtje waar ik in kon staren.” De gedachte aan een houtkachel verwierp ze zo gauw die opkwam. Te veel gedoe, dat gesjouw met die houtblokken. Maar wat dan? Een kennis suggereerde om eens te kijken bij kachelspecialist Janco de Jong in Gorredijk. Daar hadden ze iets nieuws. Iets energiezuinigs met pellets, van die samengeDe kachel van Willie Donker brandt op pellets. FOTO: SIETSE DE BOER

perste houtkorrels. “Ik ben niet iemand die direct op internet zoekt naar de goedkoopste aanbieder. Ik hoor liever iemands verhaal en ga dan af op mijn eigen indrukken.”

JAnus pelletkachel

In Gorredijk werd haar uit de doeken gedaan hoe het bedrijf sinds de jaren tachtig de eigen lijn van JAnus houtkachels telkens efficiënter en schoner wist te maken. Sinds 2014 produceert de Gordykster kachelspecialist daarnaast, samen met het Italiaanse Palazzetti, de energiezuinige JAnus pelletkachel. De Italianen leveren de hoogwaardige techniek, Janco de Jong assembleert vervolgens de kachels met de eigen robuuste vormgeving. “Ik was er eigenlijk snel uit”, zegt Donker. “Janco de Jong denkt niet alleen eendimensionaal aan verkopen. Rudolf de Jong kwam bij mij thuis om de situatie te bekijken. Het gebruiksgemak en de milieuvriendelijkheid gaven de doorslag. Ze leveren er schone pellets van Europese makelij bij, die maken de uitstoot van fijnstof verwaarloosbaar. En behalve dan het bijvullen om de paar dagen heb je er verder geen omkijken naar. ’s Morgens om half zeven floept de kachel aan en ’s avonds om tien uur weer uit. En is er geen brandstof, dan slaat de kachel automatisch af.” jancodejong.nl


peuter opvang


DUURZAME ENERGIE

Sa!

15 februari 2017

kijkt anders

25

www.sa24.nl

Duurzame kachel brandt op geperste houtsnippers

Olie maakt plaats voor pellets Een gasleiding ontbreekt aan de Dekemaleane tussen Gorredijk en Jonkerslân. Is ook niet nodig. De familie Strikwerda stookte jarenlang op olie, maar die milieubelastende kachel kijkt nu werkloos toe. Hij is vervangen door een energiezuinige moederhaard, gestookt op pellets.

AREND WANINGE GORREDIJK Terwijl

het buiten licht sneeuwt en er een koude wind blaast, brandt binnen aan de Dekemaleane de kachel. Het is niet zomaar een kachel. Bij de familie Strikwerda staat sinds kort een pelletgestookte moederhaard in de kamer van de verbouwde boerderij. Wanneer de haard aanslaat en je goed luistert, kun je de samengeperste houtsnippers in de kachel horen vallen. Toen de kachel uit de verpakking kwam, schrok Keimpe Strikwerda wel even. “It is bêst wol in grut ding, mar it misstiet hjir net. Wy binne der al ta wend.”

Tijd voor wat anders

Het was best even een omschakeling. Al jaren stookten de Strikwerda’s hun huis warm met een oliegestookte cv-ketel. “Alle jierren foar 600 euro oan diesel. No’t der gjin reade diesel mear is, is dat aardich djoerder wurden.” Toen hij de boerderij in 1996 kocht, onderzocht Keimpe de mogelijkheid om gas aan te leggen. Dat moest 11.000 gulden kosten. “Dat wie ús fierstente djoer.” Het stoken op olie is echter niet

meer van deze tijd, vindt Strikwerda. “It is net goed foar it miljeu, dat kinst oan de reekoanslach ek wol sjen.” Bovendien waren er weleens problemen om het huis op temperatuur te krijgen en werd de kachel ook ouder. “It waard tiid foar wat oars.” Strikwerda kwam uit op een pelletgestookte moederhaard. De moederhaard is geschikt om in de kamer te plaatsen, circa 30 procent van de geproduceerde warmte straalt hij uit naar de omgeving, de rest van de warmte gaat naar de cv-installatie. “Yn ús keuken is it winterdeis te kâld. Wy wolle no in iepen ferbining meitsje mei de keamer. Dan komt de waarmte ek makliker yn de keuken.” Om de keuken nu op gezette tijden een temperatuurboost te geven, maakte installateur Edwin Moleman van De Mol installatie, een mobiele thermostaat. “Dy kinne wy yn de keuken op tafel sette, dan komt de waarmte fansels.”

Bijvullen

In een van de eerste koude nachten werd Strikwerda wakker door het pie-

De nieuwe kachel van Keimpe Strikwerda beleeft drukke dagen. FOTO: SIETSE DE BOER

pen van de kachel. De pelletvooraad bleek op. In koude dagen vraagt dat even extra aandacht. Normaal vraagt de moederhaard een zakje van 15 kilo pellets per dag. Maar bij de koude temperaturen van vorig jaar gaan er dagelijks twee zakken doorheen. Strikwerda heeft een asstofzuiger en maakt de kachel iedere dag schoon. “Mar dat kostet net mear as twa minuten.” Het afstemmen van de kachel op het gebruik

vraagt in het begin even tijd. Moleman: “Jo wolle sa min mooglik brokjes brûke foar sa folle mooglik waarmte. Dy neisoarch fine wy belangryk.” Strikwerda beaamt dat: “Edwin hat kreas wurk levere, hy is tige belutsen by it goed funksjonearjen fan de kachel.” Op dergelijke pelletkachel-moederhaarden zit nu nog een subsidie van 750 euro. demol-installaties.nl

Opsterland helpt bij energiebesparing

Het mes van energiebesparing snijdt aan twee kanten. Het draagt bij aan minder CO2-uitstoot en dus een beter milieu, maar het zorgt ook voor lagere woonlasten. De gemeente Opsterland heeft een aantal regelingen om haar inwoners te stimuleren over te gaan tot energiebesparing. Duurzaam Bouwloket

Opsterland is aangesloten bij het Duurzaam Bouwloket, een digitaal loket waar inwoners terecht kunnen met al hun vragen op het gebied van duurzaam (ver)bouwen, energiebesparing en het opwekken van energie. Het

Duurzaam Bouwloket geeft tips over energiebesparende maatregelen, verstrekt informatie over landelijke, provinciale en gemeentelijke subsidieregelingen en over bedrijven in de buurt die kunnen helpen een woning te verduurzamen. duurzaambouwloket.nl

Advies op maat

De gemeente Opsterland biedt kopers van een bouwkavel in haar gemeente gratis Advies op maat om de te bouwen woning energiezuinig te maken. Met een Advies op maat weet de koper wat de mogelijkheden zijn voor milieuen energiebesparende maatregelen in het nieuwe huis, wat de extra investeringskosten zijn, binnen welke termijn de maatregelen rendabel zijn en welke mogelijke subsidies er zijn als tegemoetkoming in de investeringskosten. Particulieren die hun bestaande woning geheel slopen en een compleet nieuwe woning bouwen, kunnen ook gebruik maken van Advies op maat.

Zonneboilersubsidie

Particuliere woningeigenaren die investeren in een zonneboiler kunnen in aanmerking komen voor een subsidie. Voorwaarde is wel dat de zonneboiler een jaarlijkse opbrengst heeft van tenminste 3,0 GJ. Die opbrengst wordt bepaald aan de hand van NPR 7976 ‘Bepaling van de energetische opbrengst van zonneboilers’ of volgens het Zonnekeur voor zonneboilers. Bij een zonneboiler hoort een op het dak te plaatsen zonnecollector of zonnepaneel. Hier is meestal geen vergunning voor nodig, maar in sommige gevallen wel. In de flyer ‘Zonnecollectoren en zonnepanelen’ van de Rijksoverheid staan de regels daaromtrent beschreven (rijksoverheid.nl). Wanneer er wel

een omgevingsvergunning nodig is, dan moet deze bij de gemeente worden aangevraagd.

De Starterslening

Met de Starterslening biedt de gemeente Opsterland starters op de koopwoningmarkt een grotere kans om een woning te kunnen kopen. De Starterslening vult het verschil op tussen de prijs van het huis en het bedrag dat een starter maximaal kan lenen bij de bank, het is dus altijd een aanvulling op een eerste hypotheek bij een andere geldverstrekker. Een huis dat onbetaalbaar lijkt, kan zo soms tóch gekocht worden. Om voor een starterslening in aanmerking te komen mogen de verwervingskosten van de woning (nieuw of bestaand) niet hoger dan 200.000 euro zijn. Uitzondering hierop vormen nieuwbouw koopwoningen die duurzaam CO2-neutraal gebouwd zijn en bij besluit van het college van B en W geoormerkt zijn om voor deze lening in aanmerking te komen. De grens voor de kosten van de woning ligt dan op 230.000 euro.

Meer weten?

Meer informatie over stimuleringsregelingen voor energiebesparing is te vinden op www.opsterland.nl/ subsidies-en-regelingen.


Ruime keus in bouwhout, plaatmaterialen en isolatie! Geschaafd en ongeschaafd hout in ca. 50 kopmaten! SLS 44 x 70 mm SLS 38 x 89 mm Latten 21 x 48 mm

1,29 1,29 0,39

per mtr. per mtr. per mtr.

Isover glaswol Verkrijgbaar in 60, 80, 90, 100, 120, 140 en 170 mm dik

20% KORTING v.a.

0.39

v.a.

2.49

per m2

per mtr.

Steigerplanken

OP=OP!

30 x 190mm. Fijn bezaagd. 500 en 250 cm lang. (500 cm ook vergrijsd verkrijgbaar)

v.a.

1.99

per mtr.

Vloer- en dakplaten

OSB 3 platen met veer en groef 244 x 122 cm, 18 mm dik, van 21,60 voor 16,49 per plaat NIEUW! 244 x 59 cm, 12,5 mm dik, van 8,21 voor 6,99 per plaat Underlayment (elliottis pine) 244 x 122 cm, 18 mm, van 27,15 voor 22,95 per plaat 5% Kwantumkorting bij afname van een vol pak a 50 platen!

ROCKWOOL STEENWOL

25% KORTING * Aanbiedingen zijn geldig t/m 14-3-17 bij aankoop van voorraadartikelen, bij contante betaling/pin of bestelling via onze webshop.

Verkrijgbaar in 50, 60, 70, 90, 100, 120, 140 en 160 mm dik

Woodies schroeven Voldraad VK Torx. Gehele assortiment:

Ryobi afkortzaag Afkort/verstekzaag | Type EMS 254 L | 2000 Watt. Max. zaagcapaciteit 90 x 300 mm

399.Nu tijdelijk inclusief onderstel (RSL02)!

20% KORTING MET GRATIS BITJE IN ELKE DOOS!

DE HEMMEN 7 / DRACHTEN / T (0512) 542 940

FACEBOOK.COM/BOUWMAX / WWW.BOUWMAX.NL

B O U W M A X B E Z O R G S E R V I C E . G R O T E A A N KO P E N K U N J E V LO T, V E I L I G E N V O O R D E L I G T H U I S L AT E N B E Z O R G E N . O F L E E N E E N A A N H A N G WAG E N !

BOUWMATERIALEN / GEREEDSCHAP / IJZERWAREN / TUIN / WERKKLEDING


Sa!

DUURZAME ENERGIE 15 februari 2017

kijkt anders

27

www.sa24.nl

Volgende stap Wijnjewoude Energie Neutraal

Duurzaam Energie Park op voormalige waterzuivering De waterzuiveringsinstallatie aan de Tolleane in Wijnjewoude is buiten gebruik. Eigenaar Wetterskip Fryslân kan alle voorzieningen slopen, maar de Coöperatie Wijnjewoude Energie Neutraal (WEN) ziet veel betere mogelijkheden. Bijvoorbeeld voor plaatsing van zonnepanelen, opwerking van biogas, energieopslag en als experimenteerruimte. TEKST: AREND WANINGE FOTO: SIETSE DE BOER WIJNJEWOUDE Het plan voor een Energie Park is een volgende stap in het streven van WEN om Wijnjewoude in 2025 energieneutraal te maken. De afgelopen jaren is veel tijd gestoken in bewustwording en het wijzen op mogelijkheden om energie te besparen aan de dorpsbewoners. Het Energie Park moet een fikse impuls geven aan het opwekken van groene energie in het eigen dorp. Volgens projectleider Jac Pluis is dat een belangrijke ontwikkeling voor een lokale energiecooperatie. “Met het zelf opwekken van energie wordt een coöperatie veel aantrekkelijker. Dat is ook de ervaring van Us Koöperaasje, de belangenclub van lokale energiecoöperaties.”

WEN zag aanvankelijk kansen in vergisting van het zuiveringsslib uit de waterzuiveringsinstallatie aan de Tolleane, net buiten het dorp. Toen ze zich echter bij het Wetterskip meldden om hierover te praten, bleek dat de locatie op de nominatie stond om gesloten te worden. Dat is inmiddels ook gebeurd. Pieter de Kroon (voorzitter WEN): “Dat bracht ons weer op andere ideeën. Het Wetterskip moet nu op zoek naar een andere invulling van het terrein. Voor

mij is dan duurzaam, dat je eerst op zoek gaat naar andere mogelijkheden voordat je aan slopen denkt.” De vrijwilligers van WEN hebben inmiddels een plan uitgewerkt. Ze zien voor de locatie verschillende mogelijkheden.

Zonnepanelen

Zelf energie produceren via zonnepanelen is populair, maar niet iedere woning is hiervoor geschikt. WEN zoekt daarom al langer naar oplossingen voor deze groep bewoners. Er was een plan voor het plaatsen van een groot aantal zonnepanelen op een ligboxenstal nabij het dorp. Burgers die hierin participeren krijgen dan door deelname aan de postcoderoos (zie kader) een korting van 14 cent per kWh op de energiebelasting. Volgens De Kroon zitten er echter toch te veel haken en ogen aan deze constructie. “Dergelijke constructies houden vaak in dat de deelnemers geen huur voor het dak betalen, maar dat de panelen na 15 jaar eigendom worden van de dakeigenaar. De leden hebben ons opgeroepen na te gaan of er geen oplossingen zijn, waarbij het dorp eigenaar blijft van de zonnepanelen.” Op het terrein van de voormalige waterzuivering is plek

voor een klein zonneveld met 400 zonnepanelen, een aantal waarvoor vanuit het dorp voldoende belangstelling is. Groot voordeel is dat er al een voldoende zware elektriciteitskabel tussen de locatie en het dorp ligt. Dat scheelt een enorme investering. Om heel Wijnjewoude van energie te kunnen voorzien zijn circa 12.000 panelen nodig, schat WEN. In het dorp zelf staat de teller inmiddels op 1.800 panelen. Eerdere plannen om een zonneveld te realiseren op het stuk afgesloten N381 bij het dorp stuitte op bezwaren van de provincie.

Mestvergisting

Samen met een veehouder in het dorp keek WEN naar de mogelijkheden voor monovergisting van mest. Uit berekeningen blijkt dat dit voor een individuele veehouder interessant kan zijn, mits er maar een SDE+ subsidie op de energieproductie wordt verleend. WEN kijkt echter verder. Ze onderzoekt plannen om het geproduceerde biogas te transporteren naar de Tolleane waar het wordt opgewerkt tot A-kwaliteit-gas dat zo het aardgasnet op kan. Een opwerkingsunit vergt een investering van circa 600.000 euro. Pluis: “Maar wanneer je de capaciteit kunt vergroten door gas van meerdere locaties te verzamelen bij een opwerklocatie, wordt de investering relatief veel goedkoper. De bassins die al op de locatie aanwezig zijn, kunnen we hier heel goed voor gebruiken.” Bij vergisting van mest blijft digestaat over, een restproduct organische massa. “Wij willen graag investeren in milieuvriendelijke verwerking van dit restproduct.” Om de gascon-

sumptie in Wijnjewoude volledig te dekken is de mest van 1.200 koeien nodig. Pluis vindt dat het produceren van biogas nog steeds actueel is, ook al krijgen nieuwe huizen vaak al geen gasaansluiting meer. “Veel bestaande huizen zijn niet geschikt om helemaal toe te kunnen met groene elektriciteit. Dus blijft er behoefte aan gas. En anders zoeken we andere afzetmogelijkheden. We kunnen er ook nog op gaan autorijden.”

Energieopslag

Nu Wijnjewoude de mogelijkheden van energieproductie onderzoekt, komt ook het vraagstuk van energieopslag in beeld. Want de energie wordt niet altijd geproduceerd op de momenten dat het nodig is; er zijn in vraag en aanbod seizoensgebonden pieken en dalen. Accu’s om zelfopgewekte energie op te slaan zijn op dit moment nog erg kostbaar, zeker voor particulier gebruik. “Bovendien is deze techniek op dit moment alleen te gebruiken voor het afdekken van het dag/nachtritme en niet geschikt voor seizoensopslag”, aldus Pluis. WEN hoopt dat het mogelijk is kosten te drukken door opslag te bundelen. “Wij willen bij deze ontwikkeling graag vooraan zitten. Hier zijn prachtige mogelijkheden voor een pilot met opslag op wijkniveau. Laat de bedrijven maar komen.”

Experimenteerruimte

WEN ziet op het terrein en in de gebouwen aan de Tolleane ook mogelijkheden om samen met opleidingsinstituten, universiteiten en particuliere bedrijven experimenten uit te voeren op het terrein van duurzame energie.

Ambitie

De plannen van WEN liggen nu op de burelen van het Wetterskip en kabelneteigenaar Liander. Pluis: ”Dit plan zou Liander ook enorm kunnen helpen. Wij helpen hen de pieken en dalen in energietransport weg te nemen.” Onderdeel van het plan is om het terrein met alles erop en eraan over te nemen. De Kroon: “De verwachte opbrengst van de grond na aftrek van de sloopkosten van alle voorzieningen is voor het Wetterskip negatief. Wij hopen op bestuurlijke durf om deze nieuwe weg in te slaan. Het is natuurlijk een prachtig voorbeeld van burgerinitiatief. Daar kunnen ze niet zo maar tegen zijn.” wen.frl

Postcoderoos

De postcoderoos (Regeling Verlaagd Tarief) is door de overheid bedacht om meer lokale initiatieven voor de productie van groene energie aan te jagen. Het betekent dat inwoners van alle postcodegebieden met een andere viercijferige code die grenzen aan het postcodegebied waarin het initiatief tot stand komt, kunnen profiteren van de zogenaamde energiebelastingkorting (14 cent) op iedere opgewekte kWh. Jac Pluis en Pieter de Kroon van Wijnjewoude Energie Neutraal (WEN) voor de locatie aan de Tolleane.


25%

25%

KORTING

Alle Beemster kaas

Bijv. jong belegen in plakken van de zelfbedieningsafdeling Pak 175 gram Actieprijs per kilo 10.49

2.19

1.64

AH Foundation fruit*

Bijv. pitloze witte druiven. Schaal 500 gram Actieprijs per kilo 3.44 *De producten zijn in de winkel te herkennen aan de AH Foundation-sticker op de verpakking

25%

Alle varianten Bijv. kipdijfiletreepjes shoarma Schaal 400 gram

4.00

3.00

2.29

1.72

KORTING

AH Bloemkool Los per stuk

2.39

1.79

AH Verspakket soepen Alle varianten Bijv. pompoensoep Per pakket

25%

KORTING

AH kalkoen- en kipdijfiletreepjes

25%

KORTING

Alle varianten* Bijv. rundervink 2 stuks - Per schaal

1.95

1.46

2.47 €2

KORTING

AH Sla- en rundervinken

3.29

KORTING

AH Roomboterappeltaartje Vers uit onze oven Per stuk

3.99

2.99

Alle La Tulipe en Fat Bastard 0.75 liter Frankrijk. Bijv. La Tulipe Merlot Per fles

5.99

3.99 €6

KORTING

AH Tijgerbrood heel Vers uit onze oven Bruin, wit of volkoren Per heel brood

1.89

1.00

Coca-Cola en Fanta 1 literflessen Alle varianten Per fles

1.58

1.00

Witte en Color Reus 70 en 75 wasbeurten

Vanaf maandagmiddag online bestelbaar Per pak of fles

15.99

19.99-23.99

9.99

Hertog Jan Pils

Krat 24 flesjes à 0.30 liter 6 euro korting

9.99

Sa! week 7 - 2017