Page 1

Sa!

kijkt anders

Woensdag 18 november 2015

Jaargang 2 Nummer 46

www.sa24.nl

HALLO IPAD PAGINA 22

SKANS VERHUIST

MARTEN KUPERUS

NATUURFANS IN BEELD

GROEN LICHT

GOALGETTER

GREENMAPPER

Er is eindelijk duidelijkheid over de toekomst van De Skâns. De gemeenteraad van Opsterland besloot maandagavond om 9,2 miljoen euro te investeren in de accommodaties in Gorredijk, waaronder de verhuizing van De Skâns naar een nieuw te bouwen MFA bij de Burgemeester Harmsma School.

De naam Marten Jitse Kuperus doet menig verdediger en keeper op de Friese amateurvelden bibberen. Niet vreemd, de spits van UDIROS is een plaag voor iedere tegenstander. In elf seizoenen scoorde hij 245 keer en ook dit seizoen staan er alweer 14 treffers achter zijn naam.

Wie zijn de bezoekers van ‘De 7 bossen van Beetsterzwaag’? Waar komen zij vandaan en wat waarderen de liefhebbers nu juist aan deze plek? De website Greenmapper.nl brengt de ‘fans’ van specifieke natuurgebieden in beeld en geeft hen zo een stem.

PAGINA 3

PAGINA 25

PAGINA 27

Woning van de week

Andryssingel 6 Hemrik Vraagprijs  275.000,– K.K. www.sierdmoll.nl


Familieberichten Sa lang wie se ús buorfrou

Trientsje Koopmans - van der Meer De buorren fan de Skoatterlânskewei Jobbegea, 12 novimber 2015

Spaar voor een gratis rookworst

Fryske procureur 100 gram € 1,45

Kom naar de winkel Eigen gemaakte salami en de eerste stempel 100 gram € 1,99 krijgt u gratis.

Familieberichten in Sa! Sa! wil graag dicht bij haar lezers staan. Daarom bieden wij ook de mogelijkheid tot het plaatsen van familieberichten. Neem voor de mogelijkheden contact op met Rik Dijkstra: rik@sa24.nl of 06- 2189 4828.

VOORGERECHTEN

• Een heerlijke iets wat zoete tomatensoep met stukjes vlees • Licht gebonden mosterdsoep met Friese droge worst • Franse uiensoep met een krokante kaasstengel • Mandje stokbrood met huisgemaakte kruidenboter • Rundercarpaccio met huisgemaakte pesto, pijnboompitten en kaas ( meerprijs € 2,50 ) • Gerookte eendenborstfilet op een bedje van sla met rode portsaus ( meerprijs € 2,00 ) • Salade met dun gesneden gebraden kipfilet met een zoetzure dressing, sesamzaadjes en gefrituurde uitjes • Gemengde salade met komkommer, walnoten en brie met honing gegratineerd • Champignons met pesto gegratineerd met oude kaas uit de oven • Duo van Noorse garnalen met cocktailsaus en garnalenkroketjes ( meerprijs € 2,00 ) • Gerookte forel met bieslookmayonaise op een bedje van sla

HOOFDGERECHTEN

• Rijk gevuld varkenstoofpotje in rode wijnsaus • Varkenshaasje overgoten met champignonroomsaus ( meerprijs € 2,50 ) • Combinatie van spareribs en chickenwings met chilli- en knoflooksaus (meerprijs € 3,50) • Huisgemaakte kipsaté met satésaus en kroepoek • Wrap gevuld met pittig gemarineerde kip, ui en paprika met kaas uit de oven geserveerd met een dip van mayonaise, kerrie en gember • Roergebakken ossenhaaspuntjes (diamanthaas) in teriyakisaus ( meerprijs € 3,50 ) • Een bladerdeegpunt gevuld met rundergehakt, champignon, ui, paprika, tomaat, pesto en kaas uit de oven • Gebakken pangafilet met remouladesaus • Stoofpotje van diverse vis in kreeftensaus • Zalm in z’n eigen vet gegratineerd geserveerd met bieslooksaus ( meerprijs € 3,50 ) • Taartje van bladendeeg gevuld met groenten en pesto gegratineerd met oude kaas en topping van rucola

NAGERECHTEN

• Roomijs met slagroom • Dame blanche met slagroom • Roomijs met advocaat en slagroom • Warme apfelstrudel met roomijs en slagroom (meerprijs € 1,50) • Vanille / hazelnootijstaart met karamelsaus en slagroom • Chocoladeijsbavarois met slagroom • Slagroomsoesjes met chocoladesaus en roomijs • Griekse yoghurt met honing en walnoten • Boerenjongens met kaneelijs en slagroom (meerprijs € 1,50)

• Koffie / thee of cappuccino met lekkernij • Alcoholische koffie : Irish/Spanish/Italian/ Friese Coffee ( meerprijs € 3,00 )

Wij heten u van harte welkom!


Sa!

18 november 2015

3

www.sa24.nl

Definitief besluit over toekomst Skâns

Groen licht voor MFA Gorredijk Er is eindelijk duidelijkheid over de toekomst van De Skâns. De gemeenteraad van Opsterland besloot maandagavond om 9,2 miljoen euro te investeren in de accommodaties in Gorredijk, waaronder de verhuizing van De Skâns naar een nieuw te bouwen MFA bij de Burgemeester Harmsma School. BEETSTERZWAAG Spannend werd het niet meer. Binnen een half uur was duidelijk dat het plan van het college niet alleen steun kreeg van de collegepartijen Opsterlands Belang, CDA, ChristenUnie en D66, maar ook van de grootste oppositiepartij PvdA. Daarmee

toonden 15 van de 20 raadsleden zich overtuigd van de argumentatie dat verhuizing van De Skâns de beste en op termijn de goedkoopste oplossing is. Alleen oppositiepartijen VVD, FNP, OpsterLanders en BAS zien veel meer in een renovatie van De Skâns. Zij

vinden bewezen dat renovatie juist goedkoper is dan nieuwbouw en dat de politiek moet luisteren naar de inwoners van Gorredijk, die zich in hun ogen voor renovatie hebben uitgesproken. Discussie over hun voorstellen om het collegevoorstel van tafel te schuiven, bleef echter uit. Deze oppositiepartijen presenteerden hun alternatief vorige week al. En dus hadden college en collegepartijen voldoende tijd om een antwoord te bedenken. Wat overbleef waren complimenten voor het tegengeluid. Volgens wethouder Piet van Dijk laat de gedach-

Beweging in hoek Tsjerkewâl BAKKEVEEN Er lijkt schot te komen in de ontwikkeling van de hoek Tsjerkewâl-Mjûmster Wei in Bakkeveen. De gemeente Opsterland overweegt de leegstaande panden op de beeldbepalende plek in het centrum van het dorp aan te kopen. Woningcorporatie WoonFriesland heeft deze panden al langer in eigendom. In 2009 kwam het dorp met succes in actie tegen plannen om hier een appartementencomplex van drie etages hoog te bouwen. Daarna bleef het lang stil. Bouwbedrijf Van der Veer en recreatieondernemer Jan Willem Russchen, beide uit het dorp, hadden plannen om er tien appartementen te bouwen. Maar dat plan leed vanwege de kosten ook schipbreuk. Twee van de drie panden waren lang bewoond door anti-krakers. “Maar anderhalve maand geleden waren zij ineens verdwenen”, vertelt Emy Hoogenboom van Plaatselijk Belang. “Even later stonden de panden op Funda te koop.” WoonFriesland wil

van De Skâns die mee kan denken over het definitieve ontwerp. Ter versterking van het draagvlak. Bij de kleinere oppositiepartijen leidde dit tot hoongelach: dat had dan wel veel eerder gekund. Johan Sieswerda (OpsterLanders): “Een wassen neus, windowdressing en een poging om het gezicht te redden.” Het accommodatieplan voor Gorredijk gaat verder dan de verhuizing van De Skâns. De nieuw te bouwen MFA bij de Burgemeester Harmsma School biedt ook onderdak aan een nieuwe openbare basisschool ter vervanging van Trimbeets en De Flambou. Bovendien wordt Sportcentrum Kortezwaag uitgebreid, zodat alle sport zich daar concentreert.

Niet opnieuw inspraak

De hoek Tsjerkewâl-Mjûmster Wei wacht op actie. FOTO: SIETSE DE BOER

dus van de panden af. Naast de drie afzonderlijke huizen, staat ook een kale bouwkavel van 910 m2 te koop. Een potentiële koper heeft een optie op Tsjerkewâl 1. Opsterland doet in principe niet meer aan actief grondbeleid en koopt dus geen strategische stukken grond aan. Toch overweegt wethouder Piet van Dijk een uitzondering te maken. “Het is een strategische locatie en het wordt tijd dat er iets gebeurt. Ik vind het jammer dat WoonFriesland er niet in is

geslaagd er een mooi project van te maken.” Het liefst koopt Van Dijk de panden om deze direct aan een ontwikkelaar door te verkopen. Wie dat is en waarom Opsterland partij in deze deal moet zijn, wil Van Dijk niet zeggen. “Ik wil er alles aan doen om het vlot te trekken.” Plaatselijk Belang hoopt dat het lukt. Hoogenboom: “Het verpaupert en in Bakkeveen is wel behoefte aan appartementen.”

Ouderwetse paal voor moderne school GORREDIJK Donkere wolken én vrijdag de 13e. Het deerde de leerlingen van openbare basisschool Vlieger-Tsjerne niet. Opgetogen kwamen ze naar de locatie waar ze vanaf augustus 2016 iedere dag naar school gaan. Dan is de nieuwe openbare basisschool klaar. Vrijdagochtend werd de officiële eerste paal geslagen. Eindelijk. De scholen hebben er lang op gewacht. Door met touwen het heiblok omhoog te trekken en daarna te laten vallen op een kleine houten paal werd op ouderwetse manier geheid. De kinderen van Timpaan Kindercentra waren ook aanwezig, zij krijgen ook een plek in de nieuwe school. De nieuwe duurzame school wordt volgens wethouder Piet van Dijk een eigentijdse

te achter het plan zich echter niet vangen in berekeningen over afschrijvingstermijnen en BTW-constructies. “Wij geloven in de kracht van het ontmoeten van generaties in een nieuwe MFA. Dat kunst en cultuur een bindmiddel kunnen zijn tussen generaties.” Romke de Jong (D66) omschreef het als een non-discussie. “It giet der net om wat it goedkeapste is, mar wat it bêste is foar De Gordyk.” Op initiatief van de PvdA bevat het krediet wel maximaal 150.000 euro om de eerste drie jaar aanloopverliezen in de exploitatie van een nieuwe MFA op te vangen. Libbe de Vries: “Wy wolle in nij stichtingsbestjoer net opsadelje mei in ûnmooglike taak.” Een meerderheid was ook voor het instellen van een klankbordgroep van inwoners van Gorredijk en gebruikers

BEETSTERZWAAG De publieke tribune in de raadzaal zat maandagavond in aanloop naar het Skânsdebat ruim voor half acht al vol. Opvallende afwezigen waren Luit Beenen, Henk Hoen en Wytze Kooi, fervent voorstanders van de renovatie van de huidige Skâns. Zij maakten later op de avond, verkleed als Sinterklaas en Pieten, toch hun opwachting. Het was een vreemd intermezzo tussen de oriënterende en de besluitvormende raadsvergadering. Een optreden met een verhaal. De voorstanders van de Skânsrenovatie wilden in de oriënterende raadsvergadering opnieuw inspreken om hun kant van het verhaal onder de aandacht te brengen. Volgens de regels kan iedereen tijdens een oriënterende raadsvergadering inspreken, ook over een onder-

werp dat niet op de agenda staat. Volgens burgemeester Ellen van Selm bedoeld om burgers de gelegenheid te geven willekeurige onderwerpen onder de aandacht van raadsleden te brengen. Maar volgens de burgemeester niet bedoeld om opnieuw in te spreken over een onderwerp dat eerder al eens op de agenda stond van een oriënterende raadsvergadering. “Op 5 oktober heeft iedereen kunnen inspreken. Toen heeft de raad besloten dat het voorstel besluitrijp is. Dus nu is de politiek aan zet en is inspraak niet meer mogelijk.” Dat viel verkeerd bij de vier tegenstanders die wilden inspreken. “Onbehoorlijk bestuur”, vond Jantienus Have. “Tussentijds zijn de spelregels veranderd”, vond Rebecca Siebinga.

EP:Van EP: Van der Molen

Prijsdoorbraak!

399,-

De grondleggers van de nieuwe school aan het werk.

school met veel aandacht voor de leef- en leerruimte voor kinderen en veel ICT-toepassingen. Overdag wordt de school

gebruikt voor het onderwijs, na schooltijd door de kinderopvang van Timpaan.

Full HD LED TV TX-40C300E / A++ • 40 Inch / 102 cm • 400 Hz • 2x HDMI • USB 2.0 EP: die doet het

Hoofdstraat 88 - 8401 CC Gorredijk (0513) 46 20 65 - www.ep.nl/epvandermolen


Doe vaker wat u gelukkig maakt: een vuurtje stoken.

Wij maken graag uw keukendroom waar!

De Luno van Hase staat voor het perfecte samenspel tussen design en functionaliteit. Mulder Haarden en Kachels Leppedyk 1a | 9245 HB Nij Beets Tel.: 0512 - 46 11 31 www.mulderhaarden.nl

Tolbaas 20 Gorredijk

bij 5 apparaten van SMEG

www.kristalkeukens.nl

Bij aankoop van een complete keuken

GRATIS VAATWASSER *geldig tot 2016


Sa!

18 november 2015

5

www.sa24.nl

Evenwicht tussen ecologie, cultuurhistorie en verkeersveiligheid

Historische laanbomen onder de loep Opsterland zet de komende jaren de kettingzaag in niet meer vitale historische laanbomen. Jaarlijks gaat het naar verwachting om zo’n 80 bomen met een gemiddelde leeftijd van 150 tot 200 jaar. Herplant is alleen aan de orde als dat op anderhalve meter uit de weg kan. BEETSTERZWAAG Het is een indrukwekkend aantal. Ruim 2.600 eeuwenoude bomen staan er aan vier historische Opsterlandse lanen. Een paar weken geleden toonden ze nog hun prachtige herfstkleuren. Maar de bomen vragen ook veel onderhoud en bedreigen soms de verkeersveiligheid. Doordat er grote takken uit kunnen vallen en doordat ze vaak dicht op de weg staan. Het gaat om de Gerdyksterwei/Sweachsterwei tussen Beetsterzwaag en Gorredijk, de Duerswâldmer Wei van Wijnjewoude naar Bakkeveen, de Beetsterweg van Beetster-

zwaag naar de A7 en de Tolheksleane naar Frieschepalen. Veel van deze bomen zijn 150 tot 200 jaar oud. Ze staan aan oude verbindingswegen. Maar deze verbindingswegen zijn in de ontwikkeling van zandpad tot nu ook steeds breder geworden. Dus is de afstand weg-boom soms maar enkele tientallen centimeters. Een uitwijkmanoeuvre op de weg eindigt dan al snel tegen de boom. De afgelopen jaren heeft dat tot ongelukken geleid, deels met dodelijke afloop. Na de stormen van 2013 vroeg de Opsterlandse gemeenteraad om beleid voor

deze bomen. Het college van B en W bekeek verschillende scenario’s en kiest nu voor de optie om de bomen die niet of sterk verminderd vitaal zijn te kappen. Het gaat dan jaarlijks om 70 tot 80 bomen. Waar voldoende ruimte in de berm is worden nieuwe bomen aangeplant op 1,5 meter uit de weg. Deze herplant is niet altijd even eenvoudig, schrijft het college aan de raad. Tussen Beetsterzwaag en Gorredijk zijn bijvoorbeeld 15 jaar geleden diverse nieuwe beuken geplant, maar de concurrentie van andere bomen is te groot. Ze groeien niet goed. De beperkte herplant kost de komende dertig jaar bijna 12.000 euro per jaar. Met het reguliere onderhoud van deze bomen is jaarlijks 55.000 euro gemoeid.

Geen kaalslag Wethouder

Jonkman

vindt

Tijd voor Sinterklaas

Een warm welkom voor Sinterklaas in Gorredijk. FOTO: SIETSE DE BOER GORREDIJK Het was gelukkig net droog aan het begin van de middag toen Sinterklaas afgelopen zaterdag met een schip vol Pieten en cadeautjes aanmeerde in het centrum van Gorredijk. Burgemeester Ellen van Selm stond de goedheiligman op te wachten, waarna hij al wandelend over de kaden en de Hoofdstraat bij kon praten met de kinderen. Later was hij te gast in De Skâns waar hij de hoofdrol speelde in een eigen theatervoorstelling. Sinterklaas heeft nog een paar drukke weken voor de boeg. Komend weekend wacht hem in meerdere dorpen een gezellige intocht.

Ureterp

Zaterdag 21 november is Sinterklaas eerst in Ureterp. Om 12.45 uur start een optocht op de Skoalleane die eindigt op het Lijteplein. Daar is het groot feest. Nadat Sinterklaas en zijn Pieten zijn onthaald, wordt er in De Wier een toneelstuk opgevoerd. De voorstelling voor

de kinderen van groep 1 en 2 begint om 14.30 uur. De oudere kinderen zijn om 15.45 uur aan de beurt. Entree: 2,50 euro.

Oude- en Nieuwehorne

De Sint krijgt zaterdagmiddag 21 november een speciaal vervoersmiddel voor zijn intocht in Oude- en Nieuwehorne. De start is om 13.30 uur bij het voormalige parkeerterrein van UDIROS. In optocht gaat het dan naar dorpshuis De Kiekenhof waar de voorzitter van Plaatselijk Belang de Sint welkom heet.

Beetsterzwaag

Zaterdag 21 november om 14.00 uur arriveert Sinterklaas bij Drogisterij Ans in de Hoofdstraat. In optocht gaat het dan naar De Buorskip waaromstreeks 15.00 uur het kinderfeest begint voor de kinderen van groepen 1 t/m 4.

Oldeberkoop

Aan het einde van de zaterdagmiddag (21 november) ar-

riveert Sinterklaas in Oldeberkoop. Om 17.00 uur wordt hij daar op bijzondere wijze binnengehaald. In de avonduren worden de Spaanse gasten verwelkomd op het evenemententerrein op de Doevekampe, tegenover hotel Lunia. Na de begroeting gaat de goedheiligman met kinderen en ouders naar het centrum. Het vervoermiddel van Sinterklaas is goed verlicht, zodat hij de hele tocht voor de kinderen goed te zien is. Op het verlichte parkeerterrein in het dorp is er voor Sint en zijn Pieten een echt welkomstfeest. Met voor iedereen warme chocolademelk en speculaas, aangeboden door de Bercoper Ondernemersvereniging.

Museum Opsterlân

Museum Opsterlân is tot en met 5 december de residentie van Sinterklaas. Sint heeft zijn eigen winkeltjes in het museum: de bakkerij voor de pepernoten, het postkantoor, de speelgoedwinkel en nog veel meer. En natuurlijk is ook de slaapkamer van Sinterklaas te zien, op de momenten dat hij zelf niet slaapt. Kinderen en hun ouders zijn welkom bij tal van activiteiten. Ze kunnen kijken, proeven, ruiken, meten, wegen. Bovendien is voor Sinterklaas alle hulp welkom bij het boodschappen doen. De residentie is geopend van dinsdag t/m vrijdag van 11.00 tot 17.00 uur. ‘s Zaterdags van 13.00 tot 17.00 uur. Sint en zijn Pieten zijn in ieder geval zaterdagmiddag 28 november zelf in het museum aanwezig. www.museumopsterland.nl

Bomen dicht op de Duerswâldmer Wei. FOTO: SIETSE DE BOER

deze historische bomen belangrijk voor de groene identiteit van Opsterland. Als is het iedere keer een afweging tussen verkeersveiligheid, cultuurhistorie en natuur. “Deze lanen zijn het behouden waard. Met dit nieuwe beleid

volgt er beslist geen kaalslag. Het is de weg van de lange adem. We mogen alleen bomen vellen wanneer dat echt noodzakelijk is. Bovendien gaat het altijd gepaard met ecologisch onderzoek.”

Boeren in beeld voor bermonderhoud BEETSTERZWAAG De gemeente Opsterland gaat de mogelijkheden bekijken om boeren in te schakelen voor een deel van het bermonderhoud in het buitengebied. Er loopt sinds 2012 in Opsterland al een proef, waarbij de boeren tegen vergoeding een deel van de hekkelwerkzaamheden van de gemeente overnemen. Het bespaart de gemeente de kosten van het hekkelen en van de dure afvoer van het hekkelafval. De proef begon aan de oostkant van de gemeente. Hoewel de boeren rond Wijnjewoude en Bakkeveen aanvankelijk enthousiast waren, deden er uiteindelijk maar zes boeren mee aan de proef. Dit jaar sloten circa dertig boeren rond Gorredijk,

Langezwaag en Tijnje zich bij de proef aan. De gemeente maakt met iedere boer afzonderlijke afspraken. Het is iedere keer maatwerk, afhankelijk van de boer en de omstandigheden. Sommige boeren hekkelen en voeren het hekkelafval af, andere hekkelen alleen. Sinds dit jaar maait Opsterland de bermen in het buitengebied uit kostenoverwegingen veel minder. Niet iedereen is blij met de gevolgen van deze bezuiniging. Vandaar dat de VVD-fractie met het voorstel kwam om de hekkelproef mogelijk uit te breiden naar het totale bermonderhoud. De gehele raad nam dit voorstel over. Het college van B en W gaat hier nu mee aan de slag.


VANDAAG BESTELD. MORGEN LEZEN! BESTEL UW BOEKEN SNEL EN COMFORTABEL OP ONZE WEBSITE!

b

Planteyn boeken Planteyn boeken Langewal 19 Gorredijk T 0513 461254 M info@planteyn.nl www.planteyn.nl

Theaterconcert

Mannen van Naam “morgen is ver”

zaterdag 21 november Aanvang 20.30 uur | € 14,De Skâns Gorredijk

Loaijersstrjitte 2 | 0513 - 468600 | www.skans.nl


Gemeentehuis Hoofdstraat 82, 9244 CR Beetsterzwaag Postbus 10.000, 9244 ZP Beetsterzwaag T (0512) 386 222 - E gemeente@opsterland.nl Twitter @opsterland

Wo. 18 november 2015

Mededelingen van de gemeente

Storing openbare verlichting T (088) 945 02 50 Openingstijden Publiekscentrum ma. t/m vrij. 09.00 – 12.30 uur do. 17.00 – 20.00 uur ’s middags kunt u alleen op afspraak terecht

Wat heeft de raad van Opsterland besloten?

Gebiedsteam Opsterland Beetsterzwaag, Hoofdstraat 82 (gemeentehuis) ma. t/m vr. 09.00 - 12.30 uur

Op maandag 9 november 2015 heeft de raad vastgesteld: · de begroting voor 2016

Gorredijk, Schansburg 1 (bibliotheek) ma. 13.30 - 16.30 uur

De eerstvolgende reguliere raadsvergadering is op maandag 30 november 2015. De vergaderingen van de raad vinden plaats in de raadzaal van het gemeentehuis in Beetsterzwaag en beginnen 19.30 uur. De agenda en overige vergaderstukken worden van tevoren gepubliceerd op de raadswebsite.

Ureterp, Lijteplein 9 (bibliotheek) wo. 15.00 - 17.00 uur T (0512) 386 222 - E gebiedsteam@opsterland.nl

Voor actuele raadsinformatie zie: www.opsterland.nl/gemeenteraad. U kunt ook contact opnemen met de griffie, telefoon (0512) 386 299, e-mail griffier@opsterland.nl.

Bekendmakingen Bakkeveen Ingediende aanvraag APV vergunning - oliebollenactie op 29, 30 en 31 december 2015

Beetsterzwaag Ingediende aanvragen omgevingsvergunning - kap van een beuk, Fundatielaan - kap van 2 eikenbomen, It Merkelan 37 Verleende omgevingsvergunning - kap van 2 eiken, De Bou 1

Ingediende aanvraag evenementenvergunning - kerstfair, 9 december 2015 van 08.00 tot 22.30 uur, Hoofdstraat en Pastorielaan Verleende standplaatsvergunning - verkoop kerstbomen, van 6 tot 25 december 2015, Kuiperslaan 32

Frieschepalen

Gorredijk

Ureterp

Ingediende aanvragen omgevingsvergunning - kapvergunning van 4 beuken voor aanleg fietspad, plan Loevestein

Lippenhuizen

Ingediende aanvragen omgevingsvergunning - kap diverse bomen waaronder eiken, esdoorns en beuken, Butewei 16 A

Wijnjewoude

Verleende omgevingsvergunning - bouw bijgebouw, Bûtewei 20

Ingediende aanvragen omgevingsvergunning - bouw schuur, Ald Duerswald 6 - verbouw woonhuis, Tjalling Harkeswei 76

Ingediende aanvragen omgevingsvergunning - realiseren aanbouw woning, Tolheksleane 49

Kijk voor meer informatie op www.opsterland.nl

Iepenloft Opsterlân Weer een mooi én fris toilet?

Heeft uw wc ook gebruik sporen en krijgt u die niet meer schoon? Wij kunnen bijna alle wc’s weer als nieuw krijgen. Vraag nu om een offerte. Ook verzorgen wij uw wissel en tussentijdse schoonmaak van uw (vakantie)woning. De Fisker 13 - 9001 NW Grou - Tel. 0566-624965 info@schoonmaakbedrijfblomke.nl - www.schoonmaakbedrijfblomke.nl

Lang en lokkich Iepenloft Opsterlân siket spilers en dûnsers Yn ‘e maityd fan 2016 is Iepenloftspul Opsterlân werom yn it fertroude bosk fan Sparjebird op De Himrik. It bosk feroaret yn ien grut betoverjend mearkelân. Under rezjy fan Wiesje Jansma spylje we it sprankeljende en romantyske stik Lang en Lokkich. Mei de styfmem en -susters yn travestyrollen, in deminte ‘goede fee’, in prins dy’t net trouwe wol en Readkapke dy’t fereale wurdt op de wolf. Mei lakeien en elfkes dy’t it dekor hieltyd feroarje. Foar dizze foarstelling sykje wy spilers en dûnsers.

Is dat wat foar dy? Kom dan nei de audysje:

Freed 11 desimber (19.00 oere) foar dûnsers (6-16 jier)

Sneon 12 desimber (9.30 oere) foar spilers

Plak: De Skâns op De Gordyk Mear ynformaasje: www.iepenloft-opsterlan.nl of by regisseur Wiesje Jansma (0515 – 41 64 13 of jan.enwiesje@hotmail.com)


Meest

VERANTWOORDE

BRON: GfK CONSUMENTENONDERZOEK

Geldig in week 47 (zondag 15 t/m zaterdag 21 november 2015)

Weekendpakker

Crystal Clear

Alle pakken of flessen à 1,5 liter, combineren mogelijk 3 stuks 3.51-3.69

do vr za

Alléén geldig op 19, 20 en 21 november

PLUS Varkensfiletrollade Per kilo

KILO

3 VOOR

12.48

6.

2.

49

24

50% KORTING

Mora Snacks

Alle varianten, combineren mogelijk 2 stuks** Bijv. Mora Frikandellen, 2 pakken à 5 stuks 2.08

PLUS Runderriblappen Per kilo

VOORDEEL VERPAKKING

1.56

2e

6.

HALVE PRIJS Douwe Egberts of Senseo Koffiepads

Per stuk

1.49

0.

6.

99

UI

T

G

Dagvers LI M B UR

PLUS Hele rasterof kruimelvlaai Alle varianten, geschikt voor 8-10 personen Per stuk

BESTE WIJN

2015

ED LK A

G

E

49

Spaar nu voor gratis boodschappen

99

PLUS Bloemkool

Alle zakken à 36 stuks, combineren mogelijk 2 zakken 7.98-8.30

2 VOOR

10.98

KILO

SUPER

Hardys

Alle flessen à 75 cl, combineren mogelijk 2 flessen

MARKT

BRON: NIELSEN CONSUMENTENONDERZOEK

U kunt nu sparen voor het gratis boodschappenpakket. Dat zijn 22 gratis producten ter waarde van 50 euro! U kunt sparen van zondag 1 november 2015 t/m zaterdag 30 januari 2016. Bij elke €10,- aan boodschappen** en bij speciale actieproducten, ontvangt u al een gratis spaarzegel. Met 70 zegels is uw spaarkaart vol. Kijk voor de actievoorwaarden op plus.nl/boodschappenpakket * *M.u.v. wettelijk niet toegestane artikelen. Inhoud kan afwijken van afgebeelde producten.

EXTRA ZEGEL

EXTRAEXTRA ZEGELSZEGEL

3.99-5.59

2.99

GRATIS EXTRA ZEGEL ZEGELS 2 VOOR 9.98

6.99

47/15 Aanbiedingen zijn niet bestemd voor wederverkopers en/of grootverbruikers. Prijswijzigingen en/of zetfouten voorbehouden. Voor alle producten in deze advertentie geldt, tenzij anders vermeldt, maximaal 5 dezelfde aanbiedingen per klant. **De prijs kan per product verschillen, uw korting wordt aan de kassa verrekend.

Wilt u per mail op de hoogte blijven van de laatste aanbiedingen bij PLUS? Meld u dan nu aan via plus.nl

Openingstijden: ma - wo 8.00 - 20.00 | do - vr 8.00 - 21.00 | za 8.00 - 20.00 | zo 13.00 - 18.00

Berkenbosch | Molenlaan 8 | 9244EA Beetsterzwaag | T: 0512-381232

www.plus.nl

GRAT ZEGE


Sa!

18 november 2015

Hjerst

www.sa24.nl

Lyclamaweg 15, Oldeberkoop

Een krant ondekt

15

9

Zoveel mensen, zoveel verhalen. Een verslaggever van Sa! belt in een willekeurig gekozen dorp in een willekeurige straat aan op nummer 15.

“Ja hoor, kom binnen.” En of we koffie willen. Daar zeggen we geen nee tegen na anderhalf uur langs hobbelende zandpaden en stille lanen op zoek naar een nummer 15 in Hoornsterzwaag. “Was het echt zo erg?” Ja, dat was het. Twee niet thuis en één lieve oude dame die de overval toch te plotseling vond. OLDEBERKOOP Na de vruchteloze zoektocht rijden we door naar Oldeberkoop waar we gelukkig meer dan welkom zijn bij Judith Bokelaar. “Jullie treffen het, ik ben net thuis. Voor welke krant zei je? De Sa!?” Eerlijk bekent Judith dat alle huis-aan-huisbladen bij haar rechtstreeks van de voordeurmat in de papierbak belanden. “Er staat toch nooit iets in over Oldeberkoop, we horen eigenlijk nergens bij.” Toevallig is de krant net bezorgd. “O kijk, een echtpaar uit ons dorp 65 jaar getrouwd. Die ken ik wel. Ik denk dat ik jullie krant toch maar ga lezen.”

Een schilderij van een kleurrijke clown met bolhoed hangt

boven de bank. “Dat is in 1953 geschilderd door mijn vader, hij was hobbyschilder. Ik weet nog dat het een clown van een Russisch circus was. Wij woonden toen in Den Haag. Mijn vader hoorde dat de clown geportretteerd mocht worden. Hij is toen snel naar huis gegaan om zijn schildersspullen te halen.” Tot haar achtste woonde Judith in Den Haag. Het gezin verhuisde naar Heerenveen, waar vader Piet Bokelaar zijn fabriek Plastic Modern begon. “In 1969 verhuisden we naar de Bekhofweg in Oldeberkoop. Daar hebben we een oud boerderijtje gesloopt. Van Friese geeltjes, afkomstig van een kerk in Heerenveen, hebben ze toen een nieuw

Judith Bokelaar bij het door haar vader geschilderde portret. FOTO: SIETSE DE BOER

huis gebouwd.” Piet Bokelaar was de man die Oldeberkoop naam en faam bezorgde met de oprichting van Open Stal. In 1971 organiseerde hij de eerste editie samen met twee andere hobbykunstenaars. Judith is het dorp trouw gebleven. Al vijftig jaar woont ze er met veel plezier. Maar als ze de kans kreeg, zou ze het

liefst permanent verkassen naar camping Hoeve aan den Weg in Oude Willem. Daar zit ik elk weekend van maart tot oktober. Het is er zo mooi en rustig. Je ziet daar nog konijntjes en heel veel vogeltjes. ’s Morgens word je wakker in een soort volière en je kan er uren lopen zonder een mens tegen te komen. Ik zit daar gewoon te genieten.” Ze moet

nog even doorwerken tot haar pensioen in oktober 2017. “Daar kijk ik hartstikke naar uit, reken maar dat ik dan het hele seizoen op de camping zit.” Ze werkt al vanaf haar zeventiende. Nu is ze acquisiteur bij een facilitair callcenter in Heerenveen en daarnaast verzorgt ze de schoonmaak van een aantal peuterspeelzalen in de regio.

Spijkerpakken tweede op NK

Plan De Fjilden van start

GORREDIJK Brassband De Spijkerpakkenband werd afgelopen zaterdag tweede tijdens de Nederlandse Brassband Kampioenschappen. In Utrecht hielden de Spikers samen met winnaar Pro Rege uit Heerenveen de Friese eer

NIEUWEHORNE

hoog. In een bomvol TivoliVredenburg zette De Spijkerpakkenband met de testpiece ‘Sounds’ van John Golland een overtuigende performance neer, met een volgens de jury zeer imposant slot. Deze uitvoering bleek uiteindelijk

goed voor zilver. Voorzitter Thies Nicolaï van De Spijkerpakkenband kijkt met trots terug op deze prestatie: “We waren dan wel geen winnaar, we zijn afgelopen jaar wederom enorm gegroeid en een beter collectief geworden.”

Verrassende details over oud-Olterterp Het is het kleinste dorp van Opsterland, maar wel een bijzonder dorp. Olterterp is een van de drie dorpen in ons land die helemaal uit een landgoed bestaan. Jaap Stienstra vertelde zaterdagochtend aan leden van de Club van Sa! veel van deze kleine, leuke weetjes over het huidige en het vroegere Olterterp.

keek nog een keer om naar zijn vrouw en toen was de tram onverwacht daar. Een broer van Lolkema las de aankondiging van de rondleiding en belde met Sa! “Myn broer út Ommen wol stommegraach mei jim mei. Kin dat?” Dat kon, het was een waardevolle aanvulling uit de eerste hand op alle kennis van Stienstra.

Dat het parkeerterrein bij Het Witte Huis tot 1936 een haventje was, is voor velen ook een verrassing. Aan het einde van de Olterterpervaart die, als je het weet, nog steeds volledig herkenbaar in het landschap ligt. Pachtboeren dempten de haven eind jaren dertig. Bouwe Lolkema (84) genoot van de rondleiding. Als kind woonde hij in de pachtboerderij direct achter het Hippolytuskerkje van Olterterp. “Wy moasten fan de pleats doe’t ús heit yn 1936 ferûngelokke. Ik wie doe noch mar in jonkje.” Het noodlot sloeg toe toen de vooruitstrevende boer Lolkema met zijn trekker richting de Van Harinxmaweg reed. Hij

Lolkema had mooie details over het pachtcontract van zijn vader. Zo moest de dominee op zondag in de verwarmde woonkamer van de boerderij zijn toga kunnen aantrekken. Bovendien waren de pachtboeren verantwoordelijk voor het onderhoud van het lange Kerkepad van Olterterp naar Oud-Beets. “Op saterdei moast dat skjinfage wurde en brochten se der wyt sân op. Dan koene de adel en de boeren op snein mei droege skuon nei it tsjerke. Der wie yn it bosk in spesjaal plak dêr’t sy it sân weihelje koene.” Dat Olterterp lang in handen was van de familie Van Boelens, dat wisten de deelnemers aan de excur-

OLTERTERP

Toga in voorkamer

sie wel. Maar door de verhalen van Stienstra kijk je heel anders naar de omgeving. Zoals naar het landhuis uit 1907 dat nu het hoofdkantoor van It Fryske Gea is. Het staat op dezelfde plek waar sinds 1792 het Slot Boelens stond. Het huidige Huize Olterterp is gebouwd onder architectuur van Herman Hendrik Sandberg van Boelens. Hij was ingenieur bij de Staatsspoorwegen en met die kennis valt het oog ineens op details. Inderdaad doen elementen van het gebouw denken aan de architectuur van stations.

Wethouder Siebren Siebenga van de gemeente Heerenveen legde vrijdagochtend de officiële eerste steen voor woningbouwproject De Fjilden in Nieuwehorne. In de eerste fase is er plaats voor circa 40 woningen, het totale plan biedt ruimte voor 100 woningen. De Fjilden is gesitueerd op de eerdere sportvelden van sportvereniging UDIROS. De sportvereniging nam in 2014 op een andere locatie

in Nieuwehorne een nieuw sportcomplex in gebruik. De lokale bouwbedrijven DW bouw uit Nieuwehorne en bouwbedrijf Van der Woude uit Gorredijk brachten eerder twee projecten op de markt. DW bouw bouwt een rij van drie woningen en bouwbedrijf Van der Woude bouwt een twee-onder-een-kap-woning, waarvan de eerste is verkocht. De eerste bewoners krijgen waarschijnlijk in februari 2016 de sleutel.

Triest einde

Het landgoed is al sinds eind jaren twintig in handen van een verzekeringsmaatschappij. Stientra legt de deelnemers aan de excursie uit dat er een triest einde kwam aan eeuwenlang familiebezit. De laatste vrijgezelle eigenaar uit de familie had niet alles goed geregeld. Toen zij kwam te overlijden kregen de erfgenamen onaangenaam bezoek van de belastingdienst. Ze namen een forse claim aan successie-

Bouwe Lolkema (links) luistert naar gids Jaap Stienstra.

rechten mee. Dat geld hadden was er niet bij de ergenamen en zo verviel het landgoed aan de Algemene Friesche, een verzekeringsmaatschappij die

hypotheek had verstrekt. Later ging het over naar Aegon en sinds enkele jaren is het landgoed eigendom van a.s.r. verzekeringen.


WINKEL EN WIN JE PRIJS! KIES UW EIGEN HOOFDPRIJS! Actieperiode: donderdag 19 nov. t/m zondag 20 dec. 2015 Actieperiode: za. 13 nov. t/m vr. 10 dec. Vul de loten in en deponeer het in één van de Whi-tonnen

KIES UW EIGEN HOOFDPRIJS !!!

Bij iedere aankoop tussen donderdag 19 november t/m zondag 20 december 2015, bij een WHI lid maakt u kans op: UW ZELFGEKOZEN HOOFDPRIJS.

De WHI-tonnen vindt u bij Hema, Albert Heijn, Planteyn boeken, Jumbo H. Split en Sporthuis v/d Hoef.

VUL DE BONNEN IN EN DEPONEER DEZE IN ÉÉN VAN DE WHI-TONNEN

1 Albert Heijn

21 Kapsalon Ida de Vos

2 Avenue Kapsalon

22 Kontrast Brilmode

Chi Argen Oil verzorgings Kit plus een Chi stijltang t.w.v.€ 225,00

Boodschappen t.w.v. € 300,00 Make over: knippen-kleuren-stylen-visage-en uitgebreid do and don’ts advies t.w.v.€ 150,00

3 Café Neys

Een feest voor 20 personen incl. onbeperkt bier/fris/wijn en warme/koude hapjes (2 uur) t.w.v. € 250,00

Ray-Ban zonnebril naar keuze t.w.v.€ 225,00

23 Leads Jeans en Fashion Cadeaubon t.w.v. € 500,00

24 Makelaardij Sierd Moll

Sponsoring voor sportvereniging naar keuze t.w.v. € 350,00

4 Cuvi

25 Multimate

5 Daan’s Drogisterij

26 Makelaardij Gorredijk, Annelies Atsma

Buddha to Buddha Chain armband t.w.v. € 359,00 Hair & Style Ziza, Daan’s Drogisterij, Oldendays, Romee shoes en Vijn fotografie!! Verwennen-beleven-genieten-verwonder & vereeuwig! Je gaat naar huis met een compleet outfit, totale make-over en vast en zeker met een mooie herinnering aan deze dag! t.w.v. € 750,- Inclusief een hapje en een drankje!

6 De Bakkers van Verloop

52 weken brood en gebak Elke week € 10,00 aan brood- en banketprodukten. Totaal € 520,00

7 De Heeren van Rinsma

Shoptegoed t.w.v. € 300,00 te besteden bij De Heeren van Rinsma

8 Dekema Ruitersport

Dressuurzadel JC 16 mc t.w.v. € 495,00

9 De Rounte, Speciaalzaak in natuurvoeding

Een biologisch diner bij Herberg Het Volle Leven in Appelscha t.w.v. € 200,00

10 De Skâns Gorredijk

Klusbon t.w.v. € 500,00

Jaar-Combi-abonnement Sportcentrum Kortezwaag, 1 x per week sporten t.w.v. € 280,00

27 Peereboom Woninginrichting Wooncheque t.w.v. € 300,00

28 Planteyn Boeken

De nieuwste Dikke Van Dale t.w.v. € 180,00

29 Primera de Primeur

Primera-tegoedbon t.w.v. € 125,00

30 Rinsma Fashion Plaza

Shoptegoed t.w.v. € 300,00 te besteden bij Rinsma Fashion

31 Restaurant De Vrolijke Keizer Dinercheque t.w.v. € 100,00

32 Slagerij De Roos

In 2016 elke week GRATIS € 10,00 vlees t.w.v. € 520,00

€ 100,00 aan theaterbonnen voor voorstellingen in de Skâns, seizoen 2015/2016

33 Sport- en Ontspanningscentrum Kortezwaag

€ 200,00 contant

34 Sporthuis v.d. Hoef

Panasonic 40” Led TV, 102 cm t.w.v. € 499,00

35 Sijtema Juwelier

11 Drukkerij en Copyshop Lageveen 12 EP: Van der Molen 13 Etos

10 x waardebon van Etos, € 20,00 t.w.v. € 200,00

14 Expert Beenen

Inventum Air Fryer GF400 t.w.v. € 129,00

15 Faunafleur

Bloemen en planten voor een verzorgingshuis, school, vereniging, stichting, buurt..... naar keuze t.w.v. € 500,00

16 Gall & Gall

10 x waardebon van Gall & Gall, € 20,00 t.w.v. € 200,00

17 Groenewegen advocaten en notarissen

2 seizoenskaarten ijshockeyclub UNIS Flyers t.w.v.€ 250,00

18 HEMA Warenhuis

Waardebon t.w.v. € 500,00 te besteden bij S.O.C. Kortezwaag Waardebon t.w.v. € 250,00 TW Steel horloge naar keuze t.w.v. € 249,00

36 Noflik & Sûn schoonheidssalon

2 x Clarins Welness Arrangement t.w.v. € 400,00

37 Tuindorado

Bloemen en planten voor een verzorgingshuis, school, vereniging, stichting, buurt.....naar keuze t.w.v. € 500,00

38 Thermen Saunastate

10-badenkaart t.w.v. € 190,00

39 Veenstra Zonwering

Tegoedbon t.w.v. € 300,00 te besteden voor laminaat of maatwerk rolgordijnen uit eigen atelier

40 Autobedrijf Jaap de Vries

1 waardebon t.w.v.€ 100,00

19 Juwelier Wiebe Woudstra

Set winterbanden op velg t.w.v. € 500,00 tot € 950,00 (Afhankelijk van de bandenmaat)

Handgemaakte S!lk armband t.w.v. € 250,00

41 Wouda Schoenen

Boodschappencheque t.w.v. € 250,00

42 Zensa Moda

20 Jumbo Henk Split

1 Paar schoenen naar keuze Modebon t.w.v. € 150,00

Alle prijswinnaars worden telefonisch door de WHI op de hoogte gesteld! Hoe werkt de actie? Bij betaling van uw aankopen ontvangt u bij alle WHI leden een lot. Schrijf uw naam, telefoonnummer en de prijs die u zou willen winnen op het lot. U vindt een overzicht van de PRIJZEN op de affiches bij de deelnemers en in deze advertentie die u kunt bewaren. De loten kunnen tot 20 december 17.00 uur ingeleverd worden in de daarvoor bestemde WHI-tonnen. Een volledig overzicht van de prijzen vindt u ook op de website van de WHI: www.grootgelijknaargorredijk.nl

1e trekking: maandag 30 november

3e trekking: maandag 14 december

2e trekking: maandag 7 december

4e trekking: maandag 21 december

Onjuist ingevulde loten worden uitgesloten van deelname.

GRATIS PARKEREN (let wel op blauwe zones) IEDERE VRIJDAG TOT 21.00 UUR KOOPAVOND EXTRA KOOPAVOND: 3 EN 23 DECEMBER WINTERFAIR 20 DECEMBER - KOOPZONDAG 27 DECEMBER

W W W. G R O O T G E L I J K N A A R G O R R E D I J K . N L


Sa!

18 november 2015

Total look Hair & make-up zoekt beleving

Duurzame kapster Het totale plaatje, daar draait het om, vindt Hannie de Jager van Total look Hair & make-up. Sinds juni dit jaar is het plaatje compleet. De salon is verhuisd naar De Leijen 87 ten westen van Gorredijk. “De omjouwing hjir wurket mei oan de rêst dy’t ik minsken yn myn stoel graach biede wol.” GORREDIJK Total look Hair & make-up bestaat inmiddels tien jaar. Vanaf het begin zoekt Hannie de Jager naar dat kleine stukje extra. Het moet een beleving zijn om neer te strijken in haar kappersstoel of plaats te nemen voor een schoonheidsbehandeling. “Dêr ha ik op it foarige adres oan de Geert van der Zwaagstrjitte ek altyd nei socht, mar dit plakje yn it bûtengebiet makket de beleving kompleet.”

De nieuwe salon is een plaatje. Van grote oude schuurdeuren zijn kappersspiegels gemaakt, op een oude zaagtafel staat

make-up uitgestald, opgerolde handdoeken kregen een plekje in kunstige vakkendozen en de grote tegels op de vloer dragen nog de verfspatten van de kunstenaar die er ooit zijn atelier had. “Dat fyn ik wol moai. Hy makke hjir keunst en no meitsje ik hjir ek in soart keunst mei hier.” Blikvanger is toch wel de grote glazen wand met ruim zicht op de weidse velden, het slingerend laantje en de koeienstal van de buurman. Duurzaamheid past perfect in het plaatje van totale beleving, vindt Hannie de Jager. Om die reden gebruikt ze al vanaf het begin producten van Davines. Davines werkt

Hannie de Jager aan het werk in haar bijzondere salon.

11

www.sa24.nl

volgens het principe sustainable beauty, duurzame schoonheid. Een natuurlijke lijn voor haar, make-up en schoonheid. Maar ook met oog voor het milieu. Voorbeeld: het Italiaanse bedrijf gaat ervan uit dat in de salons het afval in drie bakken wordt gescheiden. “Dan sjochst dat se yn Itaalje fierder binne as hjir. Ik ha by Omrin west te freegjen of soks hjir ek koe. Dêr seinen se: goai alles mar yn ien bak.” Ook qua inrichting van de salon is rekening gehouden met de duurzaamheidsgedachte. “Ik ha bygelyks in sproeikop dy’t minder wetter brûkt.” “Witst dat yn ‘e shampoo-lijn ingrediïnten sitte dy’tst ite kinst?” Toegegeven, er blijven kleine hoeveelheden chemicaliën noodzakelijk. “Dêrom donearret it bedriuw ien euro per produkt oan Zero Lifegate dy’t dêrfan nije beammen plantet.” Jaarlijks volgt Hannie trainingen in Londen en Parijs. Over de nieuwste technieken als blowdry bijvoorbeeld of de slimme manier om ook tijdens mist volume in je haar te houden. Ze is kapster, schoonheidsspecialiste en visagist en neemt de tijd voor haar klanten. Een knipbeurt is een beleving, beginnend met een hoofdmassage in combinatie met een kopje koffie met wat lekkers en uitgebreid overleg over de wensen voor coupe en kleur. “En ik nim ek de tiid om út te lizzen hoe’t minsken thús krekt sa’n resultaat krije kinne as by de kapper.” Haar specialisme is constant op zoek gaan naar het nieuwe. “Sa is der no in tekstuerbehanneling (krullen en ontkrullen) sûnder datst hier kwytrekkest lykas foarhinne.”

Mannen van Naam GORREDIJK Rasmuzikanten Ton Smulders, Ad Grooten en Wilbert van Duinhoven stonden alle drie ooit aan de basis van feestband Pater Moeskroen. Ze besloten terug te keren naar hun roots: persoonlijker dan ooit. En onder de naam: Mannen van Naam. Ze richten zich op het hier en nu en nemen het publiek mee naar een intieme wereld, die de dag van morgen even doet vergeten. ‘Morgen is Ver’ is het tweede theaterprogramma van Mannen van Naam. Net als in hun veelgeprezen

voorstelling ‘Verder’ gaan de liedteksten over alles wat hen na aan het hart ligt. Over de mooie mensen om hen heen, over de mensen die ze dicht bij zich willen houden. En over bijzondere mensen die gemist worden. De Mannen van Naam komen opnieuw verrassend uit de hoek met humoristische liedjes en opzwepende Keltische deunen op banjo en accordeon. De Mannen van Naam zijn te zien in De Skâns op zaterdag 21 november (20.30 uur). Entree: 14 euro. www.skans.nl

Droog Brood: Kissy Kissy GORREDIJK Droog Brood werd eerder met ‘De kip met de gouden enkels’ genomineerd voor de VSCD-prijs voor beste cabaretvoorstelling van het seizoen. De Volkskrant waardeerde hun vorige voorstelling met maar liefst 4 sterren: ‘Prachtig vormgegeven en ijzersterk geacteerd’ en ‘Absurdisme van hoog niveau’. Hun nieuwste humorparel ‘Kissy Kissy’ is het achtste theaterprogramma van cabaretduo Droog Brood. Sinds Bas Hoeflaak en Peter

van de Witte hun vorige voorstelling schreven zijn de heren vader geworden. Dit vaderschap bleek een rijke bron van inspiratie. Kissy Kissy gaat namelijk over vermoeidheid; vermoeidheid en de staat waarin je gaat verkeren als je zo lang vermoeid bent dat je eraan gewend raakt en het vergeet. Droog Brood is te zien op donderdag 26 november (20.30 uur) in De Skâns. Entree: 17,50 euro. www.skans.nl

Column

Goed kauwen Samen met mij eten was nooit een supersociale bezigheid. Het was vaak gewoon schrokken. Hoe vol het bord ook lag, vaak had ik het als eerste op. Alsof het hooi en de koeien wachtten. Hapjes op tafel waren ook niet veilig. Graag veel en zo snel mogelijk. Op een borrel stelde ik mij strategisch op, zodat de schaal bittergarnituur bovengemiddeld vaak bij mij langskwam. Ik was ook dicht bij het wereldrecord ‘hele zak chips leegeten’. Dat ging steeds sneller, maar de beleefde lol werd navenant minder. En toch ging het maar door. Een niet te stoppen onderhuidse aandrang. Het gezonde denken ging even opzij. Voor- en achteraf wist ik

heel goed dat het verkeerd was. Maar dat telde niet op het moment dat het misging. Het klinkt als een verslaving. Volgens mij is het dat ook. Het kan snel veranderen. Nu het bord niet meer zo vol is, neem ik ineens volop de tijd. Iedere hap houd ik langer in mijn mond. Ik kauw beter en het lijkt ineens wel of het eten ook anders smaakt. Mijn smaakpapillen weten niet wat hen overkomt. Nu moeten ze echt aan het werk. Tussendoor nog eens een paar glazen water en het buikje blijft toch steeds mooi vol. Minder en intenser, dat zijn de toverwoorden. Nu moet ik eerlijk toegeven dat diëtiste Dini mij ook helpt aan hele lekkere recepten. Met

veel kruiden en knoflook. Het is best uit te houden. Het lijnzaadbrood vind ik zelfs superlekker. Kern van mijn dieet: koolhydraatarm en eiwitrijk. Zodat de immense vetvoorraad als brandstof wordt aangesproken. Het is goed vol te houden en er is al 7,5 kilo verdwenen. Toch is er zo nu en dan een duiveltje dat roept dat ik nog maar drie weken bezig ben. Dat de grote uitdaging nog moet komen. Maar mij maakt het niet meer uit. Ik ben begonnen, het werkt en de omgeving reageert super op mijn plannen. De 110 kilo is in zicht….. Arend Waninge

‘WERELDRECORD HELE ZAK CHIPS LEEGETEN’

Arend Waninge werkt sinds eind oktober aan het verlagen van zijn gewicht en het verbeteren van zijn conditie. Hij krijgt hierbij begeleiding van Fysio Gorredijk. In columns op sa24.nl en in de krant doet hij regelmatig verslag van zijn ervaringen.


Cabaret

DRoog BROOD “kissy kissy”

donderdag 26 november Aanvang 20.30 uur | € 17,50 De Skâns Gorredijk

Loaijersstrjitte 2 | 0513 - 468600 | www.skans.nl


Sa!

18 november 2015

13

www.sa24.nl

Kippenvel op Liphúster Muzykjûn Twee behoorlijk sarcastische figuren bekritiseerden vrijdagavond op de bekende ironische manier vanuit hun vertrouwde loge de artiesten op het podium. Dit keer hadden Statler en Waldorf het Muppet-theater ingeruild voor de gymnastiekzaal van Hûs de Mande. LIPPENHUIZEN Met vileine humor veegde het cynische duo de vloer aan met de optredens van jonge en oude musici op deze gedenkwaardige vrijdag de dertiende. Hun ongezouten kritiek kon de pret op deze Liphúster Muzykjûn niet drukken. En uiteindelijk moesten de bejaarde mannen hun meerdere erkennen in Syb van der Ploeg en Wiebe Kaspers die met hun prachtige zang de valse noten van de oudjes moeiteloos kraakten. Statler en Waldorf restte weinig anders dan applaus geven. Zelfs zij kregen kippenvel tijdens de uitvoering van oude en nieuwe liedjes uit het brede repertoire van Syb, Wiebe en De Kast. Het ene lied nog mooier dan het andere. Bijna een uur speelden de Friese rasmuzikanten. De pauze stond in het teken van de traditionele

verloting voor de toekomstige multifunctionele accommodatie. Rond de zomer van 2018 is, volgens voorzitter Gerrit Jonker van de werkgroep uit het dorp, het gebouw klaar en kunnen school, dorpshuis en sportvereniging THOR hun nieuwe onderkomen betrekken. Hij nam met een brede grijns de cheque van 1.000 euro in ontvangst die hij van het bestuur van de stichting Doarpsaktiviteiten, de organisator van de Muzykjûn, overhandigd kreeg.

Turner

Aan het begin van de avond maakte Kevin Kootstra zijn opwachting. De oud-inwoner van Lippenhuizen reist inmiddels heel Europa af voor internationale turnwedstrijden waar hij hoge ogen weet te gooien. Hij vertelde dat hij zijn op-

Optreden van de Djembégroep van obs De Flecht. FOTO: HARRY BLOKZIJL

merkelijke carrière graag wil voortzetten als trainer van de jeugd. Vervolgens traden de djembégroep van basisschool De Flecht en het jonge pianoduo Pianissimo op, waarna de gelouterde artiesten Bauke & Campbell en troubadour Adri de Boer het stokje overnamen. Adri zong een aantal

liedjes van zijn nieuwe album ‘Tiid’ en had voor zijn woonplaats ook een première in petto. De nieuwe videoclip bij het nummer ‘Oer it waad’ werd voor het eerst in Lippenhuizen getoond. De achtste editie van de Muzykjûn was daarmee een memorabele en waarschijnlijk ook nog eens

de laatste die in het dorpshuis is gehouden. Volgend jaar organiseert de stichting in september een straatfestival in het kader van het 700-jarig bestaan van Lippenhuizen.

Fusie PRIMO en Comperio uitgesteld BEETSTERZWAAG De voorgenomen fusie van de onderwijskoepels PRIMO (Opsterland) en Comperio (Oost- en Weststellingwerf) staat op losse schroeven. De gemeenteraad van Weststellingwerf ging vorige week niet akkoord met de statuten van de nieuwe onderwijskoepel. Ook de Opsterlandse raad had maandagavond nogal wat vragen. Raadsleden zijn vooral bang dat de kleine scholen onder druk komen te staan in de steeds groter wordende organisatie. Bovendien zijn er vragen overj de invloed die de raad overhoudt op het onderwijsbeleid. Wethouder Wietze Kooistra wees de raadsleden erop dat Opsterland acht jaar geleden het onderwijs al heeft

verzelfstandigd en de raad dus al jaren weinig invloed heeft. “En de ôfrûne jierren bin der weinich klachten west oer it ûnderwiis.” Volgens directeur Jan Veenstra van PRIMO-Opsterland verandert er voor de Opsterlandse situatie dan ook weinig. Toch wilden de raadsleden maandagavond nog geen besluit nemen. Dat gebeurt over twee weken. Veenstra vindt dit jammer. “It hie in sinjaal nei Weststellingwerf wêze kinnen.” Dat Weststellingwerf niet akkoord ging, is volgens Veenstra een kink in de kabel. De beoogde fusiedatum 1 januari 2016 is niet langer haalbaar. Het schuift nu op z’n minst enkele maanden op. Bovendien is het de vraag of de nieuwe onderwijskoepel

aan de eisen van Weststellingwerf kan en wil voldoen. De raad in Wolvega wil intensief een vinger aan de pols houden. Kooistra: “Wat sy freegje, dêr ha wy al lang ôfskied fan naam.” Mocht Weststellingwerf afhaken, dan ontstaat er volgens Veenstra een volledig nieuwe situatie. De raad in Ooststellingwerf, de colleges van de gemeenten en staatssecretaris Dekker van Onderwijs stemden al wel in met de fusie. PRIMO-Opsterland en Comperio willen fuseren om de kwaliteit van het bestuur en de onderwijsondersteuning in de drie gemeenten op peil te houden. Onder de beoogde nieuwe koepel vallen straks 40 openbare basisscholen en circa 4.250 leerlingen.

Opsterlandse raad kritisch Iepenloftspul ‘Lang en lokkich’ Yn ‘e maitiid fan 2016 sjen dat, om werklik lang en wol en Readkapke dy’t fereale op Sinterklaasactie Tûmba DE HIMRIK

Het provinciaal antidiscriminatiebureau Tûmba mengt zich in de Zwarte Pietendiscussie door posters en discussiemateriaal op scholen te verspreiden. Dat schiet een meerderheid van de Opsterlandse raad in het verkeerde keelgat. “Opsterland ondersteunt Tûmba om racisme en discriminatie te bestrijden. De Zwarte Pietendiscussie valt daar niet onder”, aldus Marcel van Opzeeland (Opsterlands Belang). In een motie riepen Opsterlands Belang, ChristenUnie, D66, BAS, BEETSTERZWAAG

VVD en CDA het college op om het bestuur van Tûmba op de vingers te tikken en aan te dringen op het onmiddellijk staken van de actie. De motie schoot de PvdA in het verkeerde keelgat. Roel Vogelzang: “It echte probleem is no de frijheid fan mieningsútering. Tûmba hat dy frijheid, tot de rjochter yngrypt. It kolleezje moat him net as boadskipjonge brûke litte. Dit draagt júst by oan polarisaasje.” Johan Sieswerda (OpsterLanders) sprak over een motie van censuur. Ook FNP stemde tegen.

is Iepenloftspul Opsterlân, nei in útstapke yn Beetstersweach, werom yn it fertroude bosk fan Sparjebird op De Himrik. En it sil betoverjend wêze, it bosk feroaret yn ien grut mearkelân. Under rezjy fan Wiesje Jansma wurdt it sprankeljende en romantyske ‘Lang en Lokkich’ spile. In stik dat earder spile waard troch it RO-teater en no oerset is yn it Frysk. Yn it stik rinne de mearkes Jiskepûster en Readkapke trochelkoar hinne en de ein fan beide mearkes is dêrtroch folslein oars as oars. It stik lit

lokkich libje te kinnen, it better is om fan de baande paden ôf te wiken en de stim fan jins hert te folgjen. Op it grutte bal foar de prins, dêr’t in breid foar him socht wurde moat, komme Readkapke, de wolf, Jiskepûster en har styfsusters Paris en Hilton allegear byelkoar. Wylst de dûnserij alhiel út ‘e hân rint, sjogge we de romantyske balkonsêne tusken de prins en Jiskepûster flak foar’t de klok tolve slacht.... Mei de styfmem en -susters yn travestyrollen, in deminte ‘goede fee’, in prins dy’t net trouwe

wurdt op de wolf. Mei lakeien en elfkes dy’t it dekor hieltyd feroarje, mei moaie muzyk en dûns, prachtige kostúms beljochting.

Audysjes

Op 11 en 12 desimber binne der audysjes fan it Iepenloftspul Opsterlân. Op 11 desimber (19.00 oere yn De Skâns) in dûnsaudysje foar 6- oant 16jierrigen. De audysje foar de toanielspilers is op saterdei 12 desimber (9.30 oere yn De Skâns). www.iepenloft-opsterlan.nl


Sa!

18 november 2015

15

www.sa24.nl

Te gast op het gemeentehuis

Samen ontbijten met de burgemeester Groep 4 van de gbs Eben Haëzer uit Ureterp was vrijdagochtend al vroeg op pad om samen met burgemeester Van Selm te ontbijten in de raadzaal van het gemeentehuis. Het is onderdeel van Het Nationaal Schoolontbijt, dat het belang van een gezonde start van de dag benadrukt. BEETSTERZWAAG “Mogen we hier zitten?” Enthousiast hollen de kinderen de raadzaal van het gemeentehuis in. “Normaal zitten hier allemaal grote mensen saai te praten”, vertelt burgemeester Ellen van Selm. Maar nu schuiven de kinderen rond de hoefijzertafel om samen met de burgemeester te ontbijten. “Wie van jullie heeft vanmorgen thuis al een beschuitje gegeten?”, vraagt de burgemeester. Zeven van de eenentwintig kinderen steken hun vinger op. Verder op het menu: brood met speculoos, een broodje met hagelslag en pindakaas en “Ik weet niet eens wat ik gegeten heb, zo’n honger had ik.”

Wybe (7)

Wybe heeft alleen een appel op zijn bord. “Ik yt faak in appel mei in broadsje moarns.” Vandaag eet hij eerst maar de appel op, straks nog een broodje. En ja, hij ontbijt altijd. “As ik út bêd kom, doch ik earst de klean oan. Dan gean we meimekoar iten.” De appel bij het ontbijt is voor hem vaste

prik. Niet omdat het moet van zijn ouders: “Ik fyn in appel gewoan lekker.” Soms eet hij met het bord op schoot voor de televisie, maar dat mag alleen in het weekeinde. “En as we op fekânsje binne, krije we faak in lekker broadsje, in croissant.”

Ellen (burgemeester)

“Ik eet ’s morgens altijd één boterham met appelstroop. Dat vind ik lekker en dan een kopje kruidenthee erbij. Het is belangrijk om ’s morgens te ontbijten, dan begin je de dag met energie. Anders heb je rond koffietijd al weer zin in een koekje.” De burgemeester maakt graag even tijd vrij om met de schoolkinderen te ontbijten: “We doen dit in het kader van Het Nationaal Schoolontbijt, maar ik vind het ook leuk om de kinderen in het gemeentehuis te ontvangen. Dan raken ze een beetje bekend met de gemeente.”

Ilse (6)

Ilse smeert een krentenbroodje. Vandaag eet ze brood, maar thuis staat ’s morgens

Een ontbijt in de raadzaal.

iets anders op tafel. “Ik yt altyd brij. Dat fyn ik wol lekker. Mei in beker molke derby.” Wat haar vader ’s morgens eet, weet ze niet. “Dy is altyd al betiid fuort. Mar ús mem yt ek brij. Myn grutte broer net, dy wol bôle ha.” Ja, ze brandt wel eens haar mond aan de pap. En als er een keer geen pap meer in huis is? Ilse moet even nadenken, maar komt dan vlot met het antwoord: “Dan gean we direkt nei de winkel om nije te heljen.”

Sivan (7)

Het eerste wat Sivan ’s morgens doet, is een parmantige kuif in zijn haar maken. Dan de kleren aan en vervolgens met het gezin aanschuiven aan de ontbijttafel. “Ik yt elke moarn in stikje bôle mei pasta. En op it twadde stikje doch ik hagelslag. Ik drink der in beker molke by.” Soms is de hagelslag of pasta op. Hindert niet: “Dan

Deelnemers kerstmarkt gezocht Op zaterdag 19 december houdt de Stichting Cavia uit Bakkeveen een kerstmarkt en een open dag. De stichting vangt jaarlijks gemiddeld 3.000 cavia’s op. Op BAKKEVEEN

dit moment wachten ongeveer 350 cavia’s op een nieuw baasje. Het belooft een bijzondere kerstmarkt te worden. Er is nog plaats voor deelnemers aan deze kerstmarkt. Een

kraampje van 2 meter kost 20 euro. Belangstellenden kunnen contact opnemen met 06-2853 2952 of mailen naar stichtingcavia@hotmail.com. www.stichtingcavia.nl

Nachtexcursie Mandefjild BAKKEVEEN `s Nachts dwalen door de natuur met de volle maan en de sterrenhemel ter oriëntatie is een bijzondere ervaring. It Fryske Gea organiseert op woensdag 25 november (19.00-21.00 uur) een

nachtwandeling met gids door It Mandefjild. Door de rust en het beperkte zicht staan andere zintuigen op scherp. De verrassing zit dan in de vele vogels en de sterrenhemel. Tijdens de wandeling wordt

veel verteld over het leven van de nachtdieren, zoals uilen, boommarters en vleermuizen. Aanmelden kan tot 24 november via www.itfryskegea.nl of 0512-381448. Deelname kost 4 euro, voor leden gratis.

Met de klok mee: Ellen, Wybe, Sivan en Ilse. FOTO’S: SIETSE DE BOER

doch ik der gewoan flokken op.” Hij heeft goed in de gaten waarom het belangrijk is om

’s morgens goed te ontbijten. “Oars hâldst it net fol.”

Euterpe scoort BEETSTERZWAAG Muziekvereniging Euterpe presteerde afgelopen zaterdag goed tijdens het Concertconcours in Hoogeveen en liet de concurrentie ver achter zich. Met een gemiddeld puntenaantal van 93 (waar 100 het maximum is) op de concourswerken kreeg Euterpe een eerste prijs met promotie. Daarnaast scoorde Euterpe ook de meeste punten op het inspeelwerk. Beide

prestaties werden beloond met een trofee. De jury was vol lof over de muzikaliteit van de fanfare uit Beetsterzwaag. Mooie, echte fanfareklank, goede sfeer, kleurrijk en muzikaal zijn een aantal steekwoorden uit het juryrapport. De jury zei verrast te zijn en te hebben genoten van dirigent en orkest. Euterpe treedt op 19 december op in eigen dorp tijdens een kerstconcert.

Galerie Hoogenbosch

Janny van der Molen

GORREDIJK Galerie Hoogenbosch opent op zondag 22 november (15.00 uur) een nieuwe expositie met werk van drie kunstenaars. Siert Dallinga uit Amsterdam maakt met de kettingzaag houten beelden, maar hij geeft ook schilderlessen. Onder andere aan Thijmen van Kooy uit Soest. Na groepslessen gaf Dallinga een tijdlang een-op-eenlessen aan Van Kooy. Zondagmiddag zijn meester en leerling aanwezig om te vertellen over hun samenwerking. In de expositie, tot en met 24 decem-

GORREDIJK De volgende Preek van de Leek in het kerkje van Kortezwaag wordt op zondag 22 november (16.00 uur) uitgesproken door Janny van der Molen. Titel: Heldendom. Is dat niet iets van vroeger? Janny van der Molen (1968) uit De Knipe is schrijfster van voornamelijk verhalende non-fictieboeken over geschiedenis, religie en filosofie. Haar meest recente werk ‘Geniaal - over slimme mensen die de wereld beter maakten’ verscheen eind augustus. De geschiedenisboeken leren ons volgens

ber, is ook werk van Van Kooy te zien. Hij omschrijft zichzelf als een bankier die schildert, waarbij nachtlandschappen een populair onderwerp zijn. Zondagmiddag vertelt ook Maria Hees uit Doetinchem over haar werk en laat ze zien hoe zij haar glassieraden maakt. In de expositie is haar werk te zien. Een sieradencollectie van geblazen, verzilverd en gezandstraald Boheems glas. www.galeriehoogenbosch.nl Sieraad van Maria Hees.

Janny over helden. Helden op zee, in wetenschap, maatschappij en tijdens de oorlog. Ze vertelt zondag over een aantal van haar persoonlijke helden. Over beroemde helden zoals Charles Dickens en Marie Curie, maar ook over onbekende en dwarse helden zoals haar beppe. Soms lijkt het alsof deze tijd geen helden meer voortbrengt. Maar is dat zo? Of lopen er wel degelijk hedendaagse helden rond die in de geschiedenisboeken van morgen zullen staan? Entree: gratis.


Sa!

18 november 2015

16

www.sa24.nl

De skets Doe’t ik yn in laadsje mei paperassen omsneupte, dat fan ús heit en mem ôfkomstich wie, fûn ik in skets fan in keallebolle. Neat bysûnders soe men sizze, der binne wol folle mear sketsen. Nee dus. Hjoeddedei wurde der gjin sketsen mear makke en hawwe alle kij in pear fan dy giele flappen yn ’e earen hingjen. It Europeeske registraasjenûmer dat op dy flappen stiet, is in soart ID-kaart en is mei alle gegevens fan bist en eigener opslein yn in sintrale kompjûter. Eartiids gie dat oars. Doe waard al frij gau nei dat it keal der wie, troch in man dy’t dêr in oplieding yn hân hie, in tekening fan it bist makke. Op in stik papier, dêr’t de bûtenline fan in ko opstie, waard in lofter- en rjochterkant yntekene en dat wie dan mei de nedige ynformaasje in paspoart foar syn as har fierdere libben. As de ko as bolle ferhannele waard, moast de skets derby wêze. Utsein as it bist nei de slachter gie, dan bleau de skets noch wolris by de boer yn ’t laadsje lizzen. Op 1 maart 1957 is it boltsje, dêr’t ik de skets fan ha, berne. Op ’e pleats fan Djurre Gaastra oan ’e Griene Dyk yn Terwispel

en syn namme wie gewoan Jan. Djurre en Jetske wennen op in, foar dy tiid, grutte pleats neist de Koaibosk. De Gaastra’s hienen in goed beslach fee en hja sieten ek yn it ‘Friesch rundvee stamboek’. Dat sil ek wol de reden west ha wêrom ús heit by harren in boltsje kocht. Wysels sieten net yn it stamboek, mar ús heit wist drommels goed as it in goeie as in minne bolle wie. Teminsten wat de bûtenkant oanbelange. Sadwaande is Jan by ús telâne kaam. Jan syn heit, dy’t hy nearne sjoen hat, hjitte Adema’s Sam mei stamboeknûmer 42186. In bolle fan oansjen út it ferneamde Adema laach. Jan syn mem, dy’t Jan syn heit ek nearne sjoen hat, hjitte Luitje 28. As Luitje 28 deunsk wie en graach de leafde bedriuwe woe, kaam Adema’s Sam net efkes om ’e hoeke sjen, mar hja moast it dwaan mei in tin buiske dêr’t it sied by har nei binnen brocht waard. Boppedat krige se noch de earm fan ’e ynseminator yn ’e kont. By Djurre en Jetske op’e pleats wienen it allinne mar b.o.m-kij. Wat dat oanbelange soe Jan it by ús op ’e pleats al in stik better krije dan syn heit. Adema’s Sam mocht, op it KI-stasjon yn Terwispel, sa no en dan op

in keunstko omhobbelje om syn sied kwyt te reitsjen. Lykas guon mannen dat dogge mei opblaaspoppen as oare keunstsinnige attributen. By ús gie it allegear noch op ’e natuerlike wize. By ús koenen de kij genietsje fan Jan syn fjoerwurk. En dat sil grif nofliker oanfield hawwe as de earm fan ’e ynseminator. No stie Jan by ús ek net tusken de Corrie’s, Hieke’s en Boukjes. Nee, Jan hie in LAT-relaasje mei harren. Jan stie oan ’t tsjoar tsjin de Polderdyk oan en syn froulju wienen foar him út it each. Alle dagen krige Jan in amerfol mei krêftfoer en waard it tsjoar in

eintsje fersetten, sadat hy wer farsk gers foar de bek krige. Us heit soarge derfoar dat Jan yn kondysje bleau. Dat wie ek wol nedich, want as ien fan syn froulju deunsk waard, dan moast hy der klear foar wêze. Us heit brocht de ko dan nei Jan ta, en yn ’e bedelte fan ’e Polderdyk rêde dy him der wol mei. De skeante fan ’e Polderdyk wie ek wol maklik as opstapke. Foaral doe’t Jan krekt út it jongfolk kaam en noch yn ’e groei siet, hie it der by in grutte ko noch wolris oan dat hy de hichte helje koe. As ús heit sa’n grutte ko tsjin de Polderdyk oan drukte, koe

Jan hat him in jier as wat aardich fernuverje kinnen by ús oan ’e Polderdyk. En dat net allinne mei syn eigen froulju, mar dêr kaam ek noch wol gauris in frommeske fan ’e buert. Men kin wol sizze dat Jan him net ferfeeld hat. Mar ek oan dat alles kaam in ein, der moast wer farsk bloed yn it fee komme. Nei’t Jan by ús weigien is, hat hy syn prestaasjes nea wer sjen litte kinnen. Teminsten dêr gean ik mar fan út, want oars wie syn skets ek net yn it laadsje lizzen bleaun. Henkie fan de Polderdyk

Sa!

Henkie fan de Polderdyk BRITSUM “As je âlder wurde, gean je mear prakkesearjen. Froeger fûnen je alles mar hiel gewoan, mar hoe âlder je wurde, hoe bysûnderder dy lytse dinkjes faak wurde.” Hendrik Liemburg skriuwt koarte ferhalen oer minsken en dingen fan eartiids en fan no. Under de skriuwersnamme Henkie fan de Polderdyk hat er krekt syn tredde ferhalebondel útbrocht. Hendrik is 67 jier ferlyn berne op ‘e Damslûs oan ‘e Polderdyk tusken Langsweagen en Terwispel. “Sa’n bysûnder plak. It is der net mear. It Klidze Rjocht is tichtsmiten en de Damslûs is der úthelle. Allinne de pleats stiet der noch.” Skriuwe docht er eins pas sân jier, sûnt syn pensjoen. “De ienfâld fan ferhalen boeit my. Bygelyks doe’t ús pakesizzer fan fiif by ús oan tafel siet en frege of pake en beppe ek seks hân ha. Soks is dochs geweldich?” Soksoarte wierbarde juwieltsjes groeie by Liemburg út ta boeiende ferhalen. Jawis, it ferhaal wurdt wolris wat oandikke. “Begjinst mei in spjelde en dat wurdt úteinlik in kopspi-

Jan wat heger wei begjinne.

Club van Sa!

Sa! mei twa fan de nije boekjes fan Henkie fan de Polderdyk ferlotsje ûnder har leden. Dat wurdt dien ûnder de leden dy’t op 27 novimber ynskreaun binne. It nije boek fan Henkie fan de Polderdyk is te keap (10 euro) by de boekhannels Planteyn (De Gordyk), v.d. Velde (Drachten) en Overdiep (Hearrenfean).

Henkie en Adri de Boer

ker.” It ferhaal fan de bolle Jan bygelyks. “Yn in doaze fol guod fan ús heit en mem fûn ik in âld skets fan dizze bolle. Dat is in prachtich begjin fan in ferhaal.” Mar ek hjoeddeiske moetings bin gauris ynspiraasje foar in nije kreaasje. “Wy gean der gauris

mei de karavan op út. Somtiden net fierder dan kamping De Turfhoeke op ’e Gordyk. Dêr troffen wy in man mei in wûnderangel, dat hat ek wer in ferhaal opsmiten. En wat te tinken fan dy frou dy’t foarige hjerst op ’t Amelân neaken yn ’e Noardsee stie te dûnsjen. Sa’n ferhaal komt jo oer.” Hendrik Liemburg hat gjin li-

terêre aspiraasjes. “Want wat is literêre kwaliteit no eins. Ik tink dat op syn meast fjouwer fan de tsien minsken dat omskriuwe kinne. Foar dy oare seis skriuw ik myn ferhalen. It binne ferhalen wêr’t de minsken harren yn fine kinne, maklik te lêzen en sûnder drege stikken.”

TERWISPEL Op 27 novimber (20.00 oere) fersoargje Henkie fan de Polderdyk en sjonger-trûbadoer Adri de Boer tegearre in jûn yn de tsjerke fan Terwispel. Adri lit in tal ferskes hearre en Henkie fertelt in tal fleurige nije ferhalen. Yntree: 5 euro.


Sa!

18 november 2015

Producten uit Israël

Garageverkoop

GORREDIJK Zaterdag 21 november (10.00-16.00 uur) laten 35 garages in Gorredijk hun inhoud zien. De eigenaren verkopen hun spullen. Oud, nieuw of zelfgemaakt. De garageverkoop is een initiatief van Ilona Holtrop. “Ik zag dat het in Jubbega een succes was en ik vind dat Gorredijk niet achter kan blijven.” Zelf zet Ilona wel vaker spullen op de oprit bij haar woning te koop, maar het lijkt haar leuk om dit eens met dorpsgenoten tegelijkertijd te doen. “Met het oog op de feestdagen volop kansen om voor een klein prijsje een leuk en netals-nieuw kadootje te scoren.” Via Facebook (Garage/carport markt Gorredijk) melden zich nog steeds nieuwe deelnemers aan. De adressen bevinden zich in heel Gorredijk. De deelnemers zijn herkenbaar doordat ze hun huis en erf versieren met vlaggetjes. Lijsten met deelnemers zijn te vinden op de Facebookpagina en bij een aantal supermarkten.

Joke van Riel verkoopt al jaren producten uit Israël. Met onder andere veel leuke cadeaus. Op vrijdag 20 en zaterdag 21 november (14.00-18.00 uur) houdt ze een openhuis-verkoop aan de Mouterij 64 in Gorredijk. GORREDIJK

Wild Ponies

BAKKEVEEN Vrijdag 20 november (20.30 uur) organiseert Muziekpodium Bakkeveen in samenwerking met De Slotplaats een concert van de Amerikaanse band Wild Ponies. Het duo, Doug en Telisha Williams, dringt met veel passie door tot de ziel van de country folkmuziek. Telisha neemt de leadvocals voor haar rekening en speelt de contrabas. Doug zingt meestal de tweede stem en maakt het muzikaal com-

Yoga bij Kirtan

pleet met akoestisch en soms elektrisch gitaarwerk. Een mannen- en vrouwenstem met summiere begeleiding, Wild Ponies brengt wat eigens. De songs zitten in al hun eenvoud verdraaid goed in elkaar. Doug Williams is een meestergitarist en -contrabassist. Zangeres Telisha zorgt er met haar loepzuivere stem met een hees randje voor dat geen enkel nummer saai wordt. Entree: 15 euro.

JUBBEGA

Interlude

Vocaal Ensemble Interlude uit Gorredijk geeft zondagmiddag 22 november (15.00 uur) een concert in de Dorpskerk van Terwispel. Op het programma staan nummers van Brumel, Grieg, Bruckner, De Klerk, Sullivan, Weelkes, Mendelssohn, Brahms en Schuman. Bovendien zingt InTERWISPEL

terlude ‘I am the true vine’ van Arvo Pärt en Cantate no.110 ‘Unser Mund sei voll Lachens’ van Johann Sebastian Bach. Met solo’s van Kees Smith (orgel), Paul van der Voort (fluit) en Marja de Vries en Andrea Deinum (zang). Entree: 8 euro; tot 17 jaar gratis.

COLOFON REDACTIE

Arend Waninge 06 – 52 47 10 13 redactie@sa24.nl Kopij aanleveren voor maandag 12.00 uur. Sa! kijkt graag anders. Het vroeg melden van evenementen, jubilea, bedrijvennieuws etc. geeft de grootste kans op extra aandacht.

ADVERTENTIEVERKOOP Rik Dijkstra 06 – 21 89 48 28 advertenties@sa24.nl Henk Hilbrands 06 – 31 04 59 56 henk@sa24.nl Advertenties aanleveren voor vrijdag 17.00 uur

OPMAAK Evert Wilstra Kreaasje Ureterp

Muzikale presentaties URETERP Instrumentale Muzika-

le Vorming (IMV) onder schooltijd is al meer dan 30 jaar een begrip op de Opsterlandse scholen. Voor vele generaties de manier om kennis te maken met verschillende muziekinstrumenten. De afgelopen tien weken musiceerden leerlingen uit de groepen 6 op een

koperinstrument, slagwerk, keyboard of gitaar. Leerlingen konden ook kiezen voor zang. Ze geven korte optredens tijdens de IMV-presentaties in MFC De Wier op dinsdag 24 november (12.45 uur), woensdag 25 november (10.30 uur) en donderdag 26 november (12.45 uur).

25 jaar handwerkgroep

WIJNJEWOUDE De handwerkgroep van het Rode Kruis in Wijnjewoude bestaat 25 jaar. Zo’n tien dames komen eens in de veertien dagen op de donderdagmiddag bij elkaar om te breien, te haken en an-

Bij de yogagroepen van Kirtan is het weer een geschikt moment om in te stromen. Er worden vier yogastijlen aangeboden in Yoga & Meditatiecentrum Kirtan (gelegen op de grens van Wijnjewoude-Hemrik). De eerste les is een open les. www.kirtan.nl WIJNJEWOUDE

Friese waterlinie

Karst Berkenbosch houdt op 22 november (14.30 uur) in het kerkje van Jubbega-Schurega een lezing over de strijd rond de Friese Waterlinie in de jaren 1672 en 1673. Bij de Bekhofschans schieten troepen van de bisschop van Münster een soldaat de pijp ‘bij de bek af’. De soldaat overleeft en ook voor Friesland loopt het maar net goed af, ondanks dat de Münsterse soldaten op meerdere plaatsen de Tjonger passeren, onder andere bij de Tolbrugschans in Oudehorne. Het is een spannende tijd met standvastige legerleiders, achterdochtige politici en een opstandige burgerij. En dat tegen de achtergrond van een in alle opzichten lekke waterlinie. Entree: 7,50 euro.

17

www.sa24.nl

dere handwerken te maken. Ter gelegenheid van het jubileum houden ze op donderdag 26 november (13.30-17.00 uur) een openbare verkoop van de gemaakte spullen in It Wâldhûs.

Kompenije Rock

Op zaterdag 21 november (zaal open 20.00 uur) wordt de sporthal van De Kompenije omgetoverd in een rocktempel. De van oorsprong Zuid-Afrikaanse rockster Dilana Smith en haar All Girls Rockband SHI geven in Jubbega een spectaculaire RockShow. Dilana was eerder dit jaar te gast op het dorpsfeest in Hoornsterzwaag. Het voorprogramma wordt verzorgd door Square Melons, een jonge band die dit jaar te beluisteren was op het Flaeijelfeest.

JUBBEGA

Gedachtenismoment

Komende zondag is de laatste zondag van het kerkelijk jaar, de dag waarop de protestantse kerken de overledenen van het afgelopen jaar herdenken. De namen worden genoemd en ter nagedachtenis wordt een kaars aangestoken. Tot slot wordt een algemene kaars voor alle overledenen in de gemeente aangestoken. De kerk in Terwispel biedt iedereen, ook mensen die zelden of nooit in de kerk komen, op zaterdag 22 november (16.00-17.30 uur) de gelegenheid om in de kerk een kaarsje aan te steken. Iedereen is welkom. TERWISPEL

Benefiet Pinksterfeest De Stichting Pinksterfeest Wijnjewoude organiseert op zondag 22 november (15.00 uur) een benefietconcert. De opbrengst van het concert moet helpen het financiële gat van het laatste Pinksterfeest te dichten. Thema: speciaal voor jou! Met kindertheater onder leiding van Greethilda van der Velde-Rozema, het combo Wyn en dominee Joost van den Brink. Locatie: Gereformeerde kerk aan de Merkebuorren. WIJNJEWOUDE

AGENDA DO 19 NOV 20:00 UUR | GORREDIJK Lezing prof.dr. Dirkje Postma De Skâns

VR 20 NOV 14:00 UUR | GORREDIJK Verkoop producten Israël Mouterij 64

ZA 21 NOV 20:00 UUR | JUBBEGA Dilana Rocks De Kompenije 10:00 UUR | GORREDIJK Garageverkoop Diverse locaties 14:00 UUR | GORREDIJK Verkoop producten Israël Mouterij 64 20:00 UUR | BEETSTERZWAAG Dansavond Zalencentrum De Buorskip 20:30 uur | Gorredijk Mannen van Naam De Skâns

ZO 22 NOV 14:30 UUR | JUBBEGA Lezing Friese Waterlinie Kerkje Schurega 15:00 UUR | WIJNJEWOUDE Benefietconcert Pinksterfeest Gereformeerde kerk 15:00 UUR | TERWISPEL Concert Interlude Dorpskerk 15:00 UUR | GORREDIJK Opening expositie Galerie Hoogenbosch 16:00 UUR | GORREDIJK Preek van de Leek Kerkje Kortezwaag 16:00 UUR | TERWISPEL Gedachtenismoment Kerk

WO 25 NOV 19:00 uur | Bakkeveen Nachtexcursie Mandefjild


1+1

25%

GRATIS

AH Handsinaasappelen

Net 2 kilo. Actieprijs per kilo 1.00

2.79

1.99

AH Boerenkool

2 zakken a 300 gram. Actieprijs per kilo 1.98

2.38

1.19

VOORDEEL

AH Kipfilet Schaal 1 kilo

6.49

5.49

AH Rib runderlappen

Alle varianten. Bijv. naturel. Per 500 gram.

4.99

3.75

2e

HALVE PRIJS

AH Zaanse snijder

Van de bakkerij. Alle varianten, combineren mogelijk. Bijv. volkoren

2.38

1.78

AH Grillworst van de versafdeling

Alle varianten. Bijv Milde kipgrillworst in plakken.

1.27

0.95

AH Filet americain van de versafdeling Bijv. naturel.

2.25

1.69

AH Yorkham van de versafdeling Bijv. naturel. Per 100 gram.

2e

Alle varianten. Bijv. gebraden kipfilet

3.76

2.82

1.64 25%

HALVE PRIJS

AH Kip- en kalkoenfilet van de versafdeling

2.19

VOORDEEL

Hero gekoelde sappen Alle varianten. Per fles of set

1.99

0.99

Grolsch krat

24 flesjes a 0,3 liter of 16 beugelflesjes a 0,45 liter. Max 6 kratten per klant.

14.69

9.99

Undurraga Cardonnay Fles 0.75 liter

4.99

3.74


BONUS

50% VOORDEEL

5.99 Hele kip

Naturel of gekruid Bijv. hele kip naturel

2.99

2.79 Suikerbrood

2.00

Fries suikerbrood

14.19 Heineken krat

24 flesjes a 0,3 liter Max 6 kratten per klant

8.49

3.44 Rivella 2 flessen

1+1 GRATIS

1.72


Openingsprogramma

25% VOORDEEL

Donderdag 19 november 9.00 uur 13.00-17.00 uur Live muziek:

Opening; Gratis bloemen voor eerste 100 klanten Mobiele circusworkshop onder begeleiding van clown Hele dag draaimolen Nicsz

Vrijdag 20 november 13.00-17.00 uur 19.00 uur Live muziek:

Page original toiletpapier Pak 24 rollen

Clown die kinderen schminkt Optreden koor Bakker & Niehaus

8.29

5.79

1.99 ALLE AH Chocoladeletters Bijv. puur. Doos 175 gram.

1.49

Zaterdag 21 november 10.00-17.00 uur 10.00-16.00 uur Live muziek:

Glittertattoo’s zetten Hamster Meet&Greet The Given Horse

Zondag 22 november 12.00-17.00 uur Live muziek:

Ballonnenclown Two Faces

Beaujoloais-Villages Primeur 2015. Frankrijk. Fles 0.75 liter

3.99

AH Roomboterappeltaartje Of roomboter speculaas appeltaartje Vers uit onze oven. Per stuk.

3.99

2.99


van donderdag 19 t/m zondag 22 november 2015

Waanzinnige openingsacties Kom op donderdag 19 november om 9.00 uur naar de opening van onze nieuwe winkel in Gorredijk, Hofland 1.

GRATIS gel of nagellak

OP=OP

Etos Xtra Strong gel of nagellak voor de eerste 1000 klanten

1+1 GRATIS Etos luiers, alle varianten, combineren mogelijk, bijvoorbeeld Maxi 40 stuks en Junior 33 stuks samen

14.98 7.49


Sa!

18 november 2015

www.sa24.nl

22

iPads in de klas

‘Je moet als school niet meer zonder willen’ iPads

zijn in het onderwijs allang geen vreemde eend in de bijt meer. Steeds meer scholen gebruiken tablets als ondersteuning in de les. Ook basisschool De Pols in Tijnje is enthousiast. TEKST: BELINDA FALLAUX FOTO’S: SIETSE DE BOER TIJNJE Een gewone dinsdagmiddag in groep 1/2 van obs De Pols. Benjamin (4), Yfke (5) en Anne Jan (6) krijgen een rekenles. Maar in plaats van sommetjes te maken in een schriftje zitten ze alle drie met een felgekleurde koptelefoon op hun hoofd achter een iPad. Een vrolijke app laat hen interactief via allerlei animaties kennismaken met cijfers en getallen. Drie paar kleine vingertjes klikken en vegen geroutineerd over de beeldschermen. De kinderen hebben er duidelijk lol in. Logisch, want wat is er nou mooier dan spelenderwijs leren?

ICT-vaardig team

omarmt. “Onze school staat erg open voor innovatie”, vertelt Jeltsje Lieuwes, directeur van De Pols. “Ons team is jong, enthousiast en ICT-vaardig en samen volgen we de ontwikkelingen in de digitalisering dan ook op de voet. Twee jaar geleden hebben we bij PRIMO een aanvraag gedaan voor financiële ondersteuning voor de aanschaf van iPads. We kregen er toen tien en daar zijn later nog eens tien stuks bij gekomen. Elk lokaal heeft nu de beschikking over vijf iPads en als het nodig is, kunnen er twintig leerlingen uit één klas tegelijk met de tablets werken.”

De samenleving digitaliseert in hoog tempo. En het onderwijs digitaliseert mee. In onze eenentwintigste eeuw leren kinderen allang niet meer uitsluitend via papieren boeken. De technologie blijft zich ontwikkelen en die ontwikkeling opent vele nieuwe wegen om informatie over te brengen. Via apparaten (‘devices’) als iPads bijvoorbeeld. De Pols in Tijnje is een van de Opsterlandse basisscholen die de digitale ontwikkelingen binnen het onderwijs toejuicht en

Virtueel de wereld rond

De school zet de iPads in binnen de reguliere lessen. “We gebruiken ‘m in alle groepen volop voor het oefenen met taal, lezen, Jeltsje Lieuwes, directeur van obs De Pols. spelling en rekenen. Hiervoor zijn apps paalde kleur. Het leuke is dat kinderen op de tablets gezet. De kinderen heb- er heel vaardig mee zijn. Ze zijn vaak ben er veel aardigheid in, ze vinden het thuis al gewend met tablets om te gaan hartstikke leuk om met het apparaat te en weten precies hoe het werkt.” werken. Dat motiveert. We ervaren dat als grote meerwaarde, want het werpt Aanvullend leermiddel z’n vruchten af. Onderwijs met de iPad Vooralsnog is de iPad voor De Pols biedt de mogelijkheid tot differentiatie: een aanvullend leermiddel dat extra je kunt ieder kind individueel bedienen verdieping geeft aan het reguliere lesmet datgene wat het specifiek nodig materiaal. Of digitale methodes in de heeft. Vooral kinderen die moeite met toekomst definitief de papieren lesde stof hebben, gaan vooruit door de boeken vervangen, is nog geen uitgeinzet van de iPad. Voor meerbegaaf- maakte zaak. Lieuwes: “Ons uitgangsde kinderen zijn er speciale apps die punt is het resultaat; dát telt. Binnen nu aansluiten bij hun interesses en die uit- en een half jaar vervangen we onze daging bieden.” Ook in andere lessen huidige rekenmethodes. Bij wijze van wordt de iPad gebruikt, vooral als infor- experiment hebben we kortgeleden matievoorziening. “Bij wereldoriëntatie leerlingen uit groep 5 een paar maanzetten we Google Maps in en gaan de den laten werken met Rekentuin, een kinderen virtueel de hele wereld rond. digitale lesmethode. Na toetsing bleek Voor geschiedeniswerkstukken zoe- dat de kinderen die via de digitale weg ken de leerlingen allerlei extra informa- leerden, niet opvallend beter of slechtie op de iPad. En als we het met de ter scoorden dan leerlingen die volkleuters over kleuren hebben, krijgen gens de oude methode werkten. De ze bijvoorbeeld de opdracht om met kinderen zelf vonden het werken met de iPad iets te fotograferen in een be- Rekentuin leuk. Toch was de leerkracht niet onverdeeld enthousiast. Ze had het gevoel dat ze geen zicht meer had op wat de kinderen deden. Ook miste ze de gebruikelijke instructiemomenten en vond ze dat er binnen de digitale methode een duidelijke handleiding voor de leerkrachten ontbrak.” In de beleving van het team van De Pols moeten de digitale methodes dus nog iets verder worden ontwikkeld. “We wachten die ontwikkelingen met interesse af en staan open voor alle vernieuwingen. Digitalisering is voor ons geen doel op zich; kwaliteit in het onderwijs wel. Onze school biedt basisonderwijs in de breedste zin van het woord. Dat omvat rekenen en taal, maar ook zaken als cultuur, muziek en creativiteit. En ja, ook iPads maken deel uit van het aanbod. Je moet als school niet meer zonder willen, want ze bieden prachtige kansen.”

Zinvolle inzet van de iPad BEETSTERZWAAG PRIMO-Opsterland organiseerde op 4 november een iPad-bijeenkomst voor onderwijsprofessionals over de inzet van tablets in het onderwijs. Een van de sprekers was Marco Damen van Amac Educatie, adviseur van organisaties over het gebruik van Apple-producten op school. “Ipads hebben zich binnen het primair onderwijs al bewezen. Het is niet per definitie zo dat papier er in de komende jaren volledig uit gaat en dat de techniek het enige toekomstbeeld is, maar we zien wel dat we door het werken met iPads meer gemotiveerde

leerlingen krijgen die elk op hun eigen niveau de lesstof tot zich nemen. Er zijn diverse manieren waarop leerkrachten iPads zinvol kunnen inzetten. Bijvoorbeeld met ‘augmented reality’-apps. Dat zijn camera-apps waarmee je een extra informatielaag aan een papieren laag kunt toevoegen. Augmented reality betekent letterlijk: toegevoegde realiteit, het vermengen van de echte wereld met computergestuurde beelden. Een voorbeeld hiervan is Layar. Soms zie je in papieren media het Layaricoon bij een artikel staan. Als je dat scant, verschijnt er op je iPad of smart-

phone extra informatie ter verdieping of verduidelijking. Leerkrachten kunnen die toepassing ook maken. Stel, je hebt een papieren werkblad of boek met lesstof en je wilt extra stof voor je leerlingen beschikbaar stellen. Met een app als Aurasma kun je dan een logo of foto in een boek koppelen aan extra digitale informatie, zoals een video, een animatie of een 3D-beeld. Andere slimme apps zijn bijvoorbeeld Green Screen (eigen filmpjes toevoegen aan andere beelden), Explain Everything (een schoolbordapplicatie waarin je teksten en tekeningen kunt toevoegen

en je eigen instructie kunt opnemen) en Book Creator, een app waarmee zowel de leerkracht als de leerling zelf interactieve boeken kan maken. Verder bieden iPads en iBooks gratis functionaliteiten. Zo zijn er opties om binnen een document een woord te definiëren of een woord of een complete tekst te laten voorlezen. Dat laatste is handig voor kinderen die baat hebben bij het gesproken woord. De techniek maakt dat je kunt differentiëren op tempo, niveau en werkwijze, aangepast aan het individu.”


Sa!

18 november 2015

23

www.sa24.nl

Tabletonderwijs in Opsterland

Innoveren met beleid Scholen kunnen niet meer om digitalisering heen, vindt Stichting PRIMO-Opsterland. In dat kader stimuleert en faciliteert PRIMO tabletonderwijs op de 15 Opsterlandse openbare basisscholen. Maar wel met beleid. “We nemen kennis van alle ontwikkelingen en gaan zorgvuldig om met het toepassen ervan.”

Dat het werken met iPads voordelen heeft, is duidelijk. “Met een iPad hebben leerlingen een persoonlijk apparaat in handen waarmee ze mobiel zijn”, aldus Sjoerd Bonnema, beleidsmedewerker onderwijs en ICT bij PRIMO-Opsterland. “Ze kunnen gewoon in de klas aan hun tafel werken en hoeven niet op de gang achter de computer te zitten. Die flexibiliteit is een pré. Computers en servers hebben op scholen hun langste tijd gehad. In de toekomst zullen we meer en meer draadloos en in de cloud gaan werken en daarbij gaan tablets een grote rol spelen. Onderwijs is de laatste jaren onherkenbaar veranderd. Waar ooit krijtjesborden hingen, zien we nu digiborden. En de digiborden worden inmiddels vervangen door smart tv’s met touchscreen. De nieuwe school in Loevestein in Gorredijk, die in 2016 opent, komt er vol mee te hangen. Alle uitgeverijen van lesmaterialen werken nu ook met digitale instructies. Er bestaan applicaties waarmee leerkachten hun eigen lesmateriaal kunnen maken

en dat kunnen delen met anderen. Met een softwareconcept als Flipping The Classroom biedt de leerkracht de klassikale instructie online aan, zodat de leerling er vooraf thuis al mee aan de slag kan of het later als herhaling kan bekijken. ICT heeft zoveel mogelijkheden. Het is onze insteek dat leerlingen op termijn persoonlijk kunnen inloggen in de Google Cloud, zodat ze overal, ook thuis, bij al hun bestanden kunnen komen. In al die kansen zien wij de komende jaren veel winst.”

Zoektocht

PRIMO faciliteert de Opsterlandse scholen breed als het gaat om het uitbouwen van de nieuwe digitale leermogelijkheden. De stichting biedt zowel financiële als inhoudelijke ondersteuning. Bonnema: “De scholen hebben de keuze gekregen uit Chromebooks – waarmee leerlingen makkelijk documenten kunnen bewerken of kunnen surfen op het internet – en iPads. De experimentele fase is bijna voorbij. We merken dat de ene school verder is dan de andere. Sommige zijn de apparaten zelf nog aan het ontdekken, andere zijn al echt beleidsmatig bezig. In de tweede fase gaan wij ons richten op het inhoudelijke verhaal: welke applicaties zijn geschikt, hoe kunnen we de apparaten zo goed mogelijk inzetten? We laten ons hierbij goed informeren door stichtingen als Kennisnet, maar het blijft nog wel een zoektocht. Er zijn veel aanbieders die zich op deze markt storten en

dat is soms verwarrend. We volgen de ontwikkelingen nauwgezet.” PRIMO sluit zich aan bij de conclusies van het Platform Onderwijs 2032, het onderzoek in opdracht van staatssecretaris Sander Dekker naar de onderwijsbehoefte van kinderen die in 2032 aan het werk zullen zijn. “We kunnen lastig inschatten hoe de wereld er dan uitziet, maar we kunnen wel werken aan de flexibiliteit van kinderen om zich aan te kunnen passen. In de komende tijd willen we gebruikmaken van de kennis van bekwame ICT-gebruikers. Als we de goede dingen met elkaar delen en met een open oog voor de omgeving onze innovatiekracht mobiliseren, wordt het zeker duidelijk welke weg we moeten inslaan.” Hoe nuttig iPads ook zijn binnen het onderwijs, ze zullen niet bepalend zijn voor het succes van het onderwijs in deze regio. Bonnema: “Het bewijs dat ICT het onderwijs echt beter maakt, is nog steeds niet geleverd. De bepalende factor is in onze ogen nog steeds de docent. Die verantwoordelijkheid ge-

ven we niet weg aan de iPad. Natuurlijk kan die wel versterkend werken, maar wij steken vooral in op goed leiderschap, goed vakmanschap en een goed kwaliteitsbeleid op scholen. In Opsterland geven we modern onderwijs, maar we zijn wel voorzichtig. Aan het directe instructiemodel zoals we dat nu kennen, houden we de komende jaren vast. Kennisoverdracht blijft

belangrijk; alleen met feiten kunnen opzoeken op een tablet kom je er niet. Onderwijs geven is kinderen inleiden in betekenis, een mentaal kader bieden. Maar ook: liefde bijbrengen voor dingen. Wie dat kan, is écht een goede leerkracht.”

‘WE VOLGEN DE ONTWIKKELINGEN NAUWGEZET’

Sjoerd Bonnema


HERFSTACTIE BIJ KEES EN SITA KAPPERS!

ICT Problemen?

0512 820 330

marmac.nl

ONTDEK DE NAJAARSTREND

EN ONTVANG BIJ EEN KLEURING + AANKOOP TOTAL RESULTS CONDITIONER OF EEN MIRACLE PRODUCT

EEN TOTAL RESULTS SHAMPOO T.W.V. €9,95

GRATIS!


Sa!

18 november 2015

25

www.sa24.nl

Marten Kuperus

Goalgetter op intuïtie De naam Marten Jitse Kuperus doet menig verdediger en keeper op de Friese amateurvelden bibberen. Niet vreemd, de spits van UDIROS is een plaag voor iedere tegenstander. In elf seizoenen scoorde hij 245 keer. Ook dit seizoen staan er alweer 14 treffers achter zijn naam. TEKST: NIELS VAN MARLE FOTO’S: SIETSE DE BOER

Hoe doet Marten dat toch, zo veel seizoenen achter elkaar zo makkelijk scoren? “Ik weet het zelf vaak niet eens. Ik voetbal eigenlijk al mijn hele leven op intuïtie.” En ze gaan er niet alleen heel vaak in, het zijn met de regelmaat van de klok ook nog eens prachtige goals. Zoals anderhalve week geleden, in de wedstrijd om de periodetitel tegen Franeker. Kuperus lepelde de bal van buiten het strafschopgebied met gevoel over de keeper heen. De bal draaide zo de kruising in. “Toen ik de bal aannam, voelde ik dat de keeper te ver voor zijn goal stond en zonder verder na te denken, probeerde ik het.” Raak.

NIEUWEHORNE

Geen loper

Kuperus is echt een man voor in de zestien, een sluipschutter. “Verwacht van mij niet dat ik de hele wedstrijd alle hoeken en gaten induik. Ik ben geen loper, zeker niet zonder de bal. Je zult mij ook niet zo gauw de bal zien ophalen op eigen helft. Niet dat ik lui ben, maar mijn kracht ligt aan de andere kant van het veld. In de zestien, dat is mijn plek.” Inspeelbaar zijn, de bal vasthouden, wachten op aansluiting en dan het strafschopgebied opzoeken en wachten op een kans om uit te halen. Dat is waar de 31-jarige inwoner van Oudehorne als spits van leeft. “Ik geniet van elke goal. Maar ik realiseer mij ook heel goed dat ik zonder de rest van het team niet zoveel zou scoren. Ik ben puur afhankelijk van de ballen die ik krijg.”

Brede selectie UDIROS verwelkomde afgelopen zomer maar liefst acht nieuwe spelers. “Voor onze club was dat niet normaal”, aldus Marten Kuperus. “Ze wilden een zaterdagafdeling oprichten. Dat ging uiteindelijk niet door, omdat ze net geen 14 spelers hadden, de minimale eis.” Vier van die voetballers, afkomstig van Heerenveen maar met een oorsprong in de regio, besloten daarop aan te sluiten bij de zondagselectie. De goede prestaties van UDIROS in het afgelopen seizoen trokken nog meer spelers, het leverde trainer Willem Schokker een luxeprobleem op. Kuperus: “Een paar jongens vielen af voor het eerste team. Gelukkig pakken ze het goed op, we hebben daardoor nu echt een prima tweede team. Ze wonnen ook al de eerste periode. En het geeft ons eerste team de kans om echt mee te blijven doen, omdat we ook in de breedte voldoende kwaliteit in huis hebben.”

49x

In het seizoen 2012/’13 schoot Marten Kuperus maar liefst 49 keer raak, in de vijfde klasse. “Dat was qua niveau niet veel. Of ik baalde dat ik niet op 50 eindigde? Nee joh, dat vond ik totaal niet belangrijk. Wel wilde ik toen heel graag de 100e van ons als team maken. Dat lukte niet, maar ik was er nog steeds blij mee.” Niet dat de teller daar trouwens stopte; dat gebeurde pas bij het duizelingwekkende aantal van 164, in 26 duels.

Hoger niveau

Als kleine jongen begonnen bij UDIROS, mocht Kuperus het als C-junior proberen in de opleiding van SC Heerenveen, samen met jeugdvriend Oebele Schokker. “Ik heb drie jaar bij SC Heerenveen gespeeld. Het laatste half jaar was ik geblesseerd en daarna was er geen plaats meer voor me.” Kuperus stapte over naar de A-junioren van de amateurs van Heerenveen, die ook op een behoorlijk landelijk niveau voetbalden. Na twee jaar besloot hij echter dat het tijd was om terug te keren naar UDIROS. “Toen ik besloot te vertrekken, was dat ook echt de enige optie voor me.” Later was er wel eens interesse van amateurclubs op een hoger niveau. Kuperus vond het echter prima in de vierde klasse. “Het was gewoon fijn. We hebben een eigen installatiebedrijf, dat vraagt heel veel tijd. Ook buiten kantooruren om, zal ik

maar zeggen.” Ooit kriebelde het toch nog een keer. “Oebele vroeg me eens om het te proberen bij Harkemase Boys, tijdens zijn eerste periode daar. Een mooie uitdaging natuurlijk, maar ik had organisatorisch een probleem. Ik kon gewoon doordeweeks niet om drie uur ‘s middags al stoppen met

werken om daarna te kunnen trainen.” Stoppen met voetballen, deed Kuperus al wel een keer. Na de degradatie met UDIROS naar de vijfde klasse, in 2011, koos Kuperus voor zijn gezin. “We hadden net een kleine en daar wilde ik tijd voor vrijmaken.” Maar na een jaar borrelden de voetbalkriebels weer volop en keerde hij terug.

Twee keer op rij

Met succes, want in de twee seizoenen die volgden, promoveerde UDIROS tweemaal op rij. “Echt bijzonder om mee te maken. De club had nog nooit hoger gespeeld dan de vierde klasse.” Op dit niveau bleek de ploeg ook nog eens prima mee te kunnen. Pas in de nacompetitie strandde de jacht op promotie naar de tweede klasse. “Dat was op dat moment ook helemaal niet erg. We hadden een goed team, maar een smalle selectie. We hadden toen niets te zoeken in de tweede klasse.” Inmiddels wil UDIROS wel een stap omhoog maken, dus is de al veroverde periodetitel lekker. “Maar ik vind dat we nu ook echt mee moeten blijven doen om het kampioenschap. Deze groep heeft daar zeker de kwaliteiten voor. Het zou fantastisch zijn om dat mee te maken. De derde klasse is al speciaal, nog een stap hoger zou helemaal uniek zijn.”


Zaterdag 21 november KOMT Sinterklaas met zijn pieten in Hij zal om ongeveer 14.00 uur in Beetsterzwaag aankomen. Verzamelen bij DIO-drogisterij ANS. Vandaar gaat het in optocht naar "de Buorskip" waar omstreeks 15.00 uur het kinderfeest begint. Sinterklaas komt voor de kinderen van 0-4 jaar en voor alle kinderen die in groep 1 t/m 4 zitten. Bij slecht weer is er geen optocht en start het kinderfeest om 15.00 uur.

Lever uw Kassabon in voor prachtige prijzen! Vanaf 21 november t/m 5 december 2015 Prijzen worden aangeboden door:

Goudsmidse van der Velde Rabobank Zuid-Oost Friesland Plus supermarkt Berkenbosch Style@home Shell tankstation Autobedr. Tolman Installatiebedrijf G.van Linde Bloemisterij Koolhaas Kapsalon Figaro Bakkerij Verloop Dieuwke’s hobby & kadoshop Peter Leon Wijnen Bloembinderij Pruisscher Dio Drogisterij-Schoonheidsinstituut Ans Restaurant Lyfs Restaurette ‘t Snackbearske Best 2 wielers

14 in dozijn Restaurant Prins Heerlijck Cafetaria de Jong Hotel restaurant Het Witte Huis Heidi’s clothes De Carolinahoeve Wonen en Mode Yellow House Tsiis.nl Kapsalon Unique Restaurant Baboeshka Brink Groenvoorziening Si-taly Makelaar Koopmans IKCT Koen Blank Sandra Gielesen Fotografie

Lever uw kassabon in voorzien van uw naam en e-mailadres of telefoonnummer.

Koopzondag Beetsterzwaag zondag 29 november van 13.00-17.00 uur

9 december: Kerstfair in Beetsterzwaag van 14.00-21.00 uur Deze activiteiten worden georganiseerd door de Ondernemersvereniging Beetsterzwaag-Olterterp


Sa!

18 november 2015

27

www.sa24.nl

Via Greenmapper invloed op natuurbeleid

Stem aan anonieme landschapsfan Wie zijn de bezoekers van ‘De 7 bossen van Beetsterzwaag’? Waar komen zij vandaan en wat waarderen de liefhebbers nu juist aan deze plek? De website Greenmapper.nl brengt de ‘fans’ van specifieke natuurgebieden in beeld en geeft hen zo een stem.

onderzocht en op basis daarvan het geld gefourneerd, dan was het debat over kosten en baten van heropening evenwichtiger geweest, volgens Sijtsma. “Je meet dan de waardering en zegt na politieke afweging: dit hebben we er met zijn allen voor over.”

TEKST: WIM BRAS FOTO: SIETSE DE BOER

Database

BEETSTERZWAAG Meedoen aan Greenmapper is eenvoudig; met vier klikken op de kaart van de site maakt de landschapsliefhebber zijn voorkeuren kenbaar. Het gekoesterde plekje in de buurt, het mooiste gebied in de regio, de fraaiste natuur van Nederland en het favoriete landschap in het buitenland. Waarderen met een cijfer, eventueel de keuze kort toelichten en klaar is Kees. Een moeite van niks, die evenwel door de macht van het getal een schat aan informatie oplevert voor landschapsonderzoekers, beleidsmakers en andere plannenbedenkers. Omgekeerd heeft de deelnemer aan Greenmapper alleen al door het aanklikken invloed op toekomstige ontwikkelingen in de aangewezen natuurgebieden.

Bonuskaart

“Je kunt Greenmapper vergelijken met de bonuskaart van de supermarkt”, zegt bedenker en wetenschapper Frans Sijtsma uit Veenwouden. “Het onderzoeksinstrument geeft antwoord op de vraag: wie waardeert welke natuur waarom. Zo komen we erachter wie de fans zijn van een gebied.” Sijtsma, als economisch geograaf verbonden aan de faculteit Ruimtelijke Wetenschappen en het Kenniscentrum Landschap van de Rijksuniversiteit Groningen, doet momenteel onderzoek naar de kosten en opbrengsten van investeringen bij het herstel van de boslandgoederen van Beetsterzwaag. Daarbij draait het niet louter om economische aanbevelingen, maar ook om wat de wetenschapper de ‘mobilisatie van sociaal kapitaal’ noemt.

Geld voor beleving

“Veel natuurliefhebbers maken dankbaar gebruik van de openstelling van de bossen en ondernemers uit de buurt profiteren daar weer van. De vraag is hoe je de publieke waardering kunt inzetten voor het behoud van de landgoederen, want de toevallige grondeigenaar kan vandaag de dag het onderhoud niet meer in zijn eentje bolwerken. Greenmapper helpt om de bezoekers en hun motieven in kaart te brengen. Als daaruit bijvoorbeeld aantoonbaar naar voren komt dat de fans van ‘de 7 bossen’ verspreid over Friesland wonen, zou de provincie aan de hand van die vaststelling kunnen bijdragen aan het natuurherstel. En wellicht zitten onder de bezoekers van buiten ook genoeg enthousiastelingen die weer willen meehelpen met snoeiwerkzaamheden of het tellen van vogels en paddenstoelen.” Sijtsma is niet onbekend met Opsterland. De tegenstanders van het Polderhoofdkanaal vroegen hem destijds om een contra-expertise over de economische argumenten voor heropening. “Wat opviel in het maatschappelijk debat was de sterke fixatie op getallen over werkgelegenheid; terwijl gegevens over de vaarrecreatieve beleving nauwelijks aan bod kwamen. Dat laatste is toch de kern. Als wetenschapper erger ik me aan de oneigenlijke argumenten die vaak ten grondslag liggen aan ruimtelijke beslissingen en die de belastingbetalers veel geld kosten.” Hadden gemeente en provincie de publieke beleving over het kanaal feitelijk

Ruimtelijke plannen ontstaan vaak uit gebiedsbeleving, weet Sijtsma. Maar als het aankomt op besluitvorming dan speelt beleving geen rol meer. “De inspiratie waarmee het begon sneeuwt onder in de loop van zo’n proces. Het gaat al gauw over de kosten van parkeerplekken en horecaopbrengsten. Eventueel verricht landschapsonderzoek wordt niet meer gebruikt. Dat stemt droevig. Wat belangrijk is, moet ook een rol spelen in onze besluitvorming en maatschappelijke discussies.” Met zijn vakgroep van de RUG is de onderzoeker sinds enkele jaren bezig met het verzamelen van harde gegevens over de beleving en waardering van natuurgebieden, om die vervolgens vast te leggen in een database. Aan de hand van 13.000 landelijk beantwoorde vragenlijsten kwamen zo de Hotspotmonitor en de Hotspotviewer tot stand; voorlopers van Greenmapper. Deze sites maken onder andere met stippenpatronen inzichtelijk welke natuurgebieden onder het publiek grote populariteit genieten. Meer verfijnd blijkt uit de gegevens dat bijvoorbeeld in de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen opvallend veel fans van de Waddeneilanden wonen. Greenmapper is de meer dynamische online-opvolger van Hotspotviewer. Sijtsma hoopt dat het gebruiksgemak uitnodigt tot nog massalere deelname. Met de vier klikken op buurt, regio, land en wereld geeft de gebruiker zijn keuzes aan. Wie daarbij ook zijn mailadres vermeldt, maakt voortaan deel uit van de virtuele community van zijn favoriete landschap en blijft zodoende perma-

Vul in en win

Frans Sijtsma.

nent op de hoogte van eventuele ontwikkelingen. De praktijk dat je als ‘distant fan’ niets te zeggen zou hebben over het door jou gekoesterde landschap verdwijnt op deze manier, aldus Sijtsma. “Ik woon in Veenwouden maar ik breng vele zomers door op Vlieland; veranderingen op het eiland gaan dus ook mij aan. Net zoals ingrepen in het Bûtefjild hier om de hoek weer voor natuurliefhebbers uit Leeuwarden van belang kunnen zijn. En zo zou het mij niet verwonderen als veel bosbezoekers van Beetsterzwaag uit Drachten en Heerenveen blijken te komen.”

Overbruggen

Volgens Sijtsma geeft Greenmapper antwoord op de vraag wie de eigenaren van het landschap zijn en overbrugt de publiekssite aldus de ‘governance gap’; de schurende praktijk dat bij ruimtelijke plannen dikwijls slechts een klein clubje deskundigen en politici het voor het zeggen heeft. “Met Greenmapper kan iedere betrokkene nu meepraten. Voor beleidsmakers leidt dat tot de gewenste duidelijkheid waarop zij plannen kunnen afstemmen.” www.greenmapper.nl

Wie zich voor 30 november aanmeldt op www.greenmapper.nl, een aantal vragen beantwoordt en een code invult, maakt kans op een mooie prijs. Na het invullen van de vragen wordt gevraagd om een code in te voeren. Wie daar als code 7BOSSEN invult, maakt kans op een Weekend Puur Natuur-hotelvoucher voor twee personen, ter waarde van 99,90 euro.


Sa!

18 november 2015

29

www.sa24.nl

De vrijwilligersorganisatie van het jaar

Nominaties Gouden Turf 2015 Om het belang van vrijwilligers voor de leefbaarheid en de vitaliteit in de dorpen te benadrukken organiseert OpsterLanders jaarlijks de verkiezing van de Gouden Turf, de publieksprijs voor de Opsterlandse vrijwilligersorganisatie van het jaar. Vorige week presenteerde Sa! portretten van de eerste drie genomineerden. Vandaag de tweede serie van drie. Vrijwilligers Zwembad De Delte

De drijvende krachten GORREDIJK “Het begon met een oproep om met vrijwilligers het zwembad in Gorredijk open te houden”, vertelt Tineke Jasper, een van de ruim tachtig enthousiaste vrijwilligers. “Als het zwembad eenmaal weg is, komt het nooit meer terug. Dat kan toch niet, Gorredijk zonder zwembad”, vult Renate Hakze aan. Na de oproep volgde een informatieavond waar ruim vijftig mensen op afkwamen. Iedereen kon voorkeuren voor activiteiten aangeven. Daarna maakte het bestuur werkgroepen voor onder andere techniek, onderhoud, de tuin, de schoonmaak en toezichthouders. Natuurlijk waren er ook mensen nodig voor de kaartverkoop, kantine, EHBO, pr en sponsoring. “We volgden in Heerenveen een cursus van tien weken om ‘erkend toezichthouder zwembad’ te worden”, vertelt Jeffrey Poort. Alle zeven deelnemers slaagden voor het praktijkexamen en de verplichte schriftelijke opdracht. De openingstijden van het bad

werden verruimd. ’s Morgens van 7.00 tot 10.00 uur kon je al een baantje trekken en ’s middags vanaf 15.00 uur. Veel mensen komen na het werk een uurtje zwemmen. Voor hen bleef het bad tot 19.30 uur open. Er werden allerlei extra activiteiten voor jong en oud georganiseerd, zoals disco’s en barbecue. “We kregen veel complimenten en waardering”, vertelt Henriëtte Peereboom, planningsmedewerker. De gasten waren erg tevreden over de temperatuur van het water en over de hygiëne in en rondom het zwembad. Daarom geeft het werk ook veel voldoening. “We zijn een heel gezellig en hecht team”, zegt Renate. “We zijn flexibel en springen regelmatig voor elkaar in, als dat nodig is. Tijdens de vakantie werkten we veel voor elkaar. We voelen ons gewoon verantwoordelijk om alles goed te regelen.” De groep heeft natuurlijk nog wel wensen en ook leuke ideeën om het zwembad nog aantrekkelijker te maken. Ze willen in het nieuwe sei-

Enthousiast voor het zwembad.

zoen graag een glijbaan en wat meer spelmateriaal voor op het grasveld. Ook wordt gedacht aan het geven van bijvoorbeeld snorkelcursussen. Het is noodzakelijk om een duurzamere energievoorziening te ontwikkelen. Een van de vrijwilligers is bezig met het uitwerken van een plan om zonne-energie

in te zetten. Maatschappelijk heeft het zwembad een hele belangrijke functie in Gorredijk. Jezelf ontwikkelen, nieuwe mensen ontmoeten, sportief bezig zijn en als vrijwilliger bij een team horen. Dat is de kracht van deze groep vrijwilligers.

Vrijwilligers Friese Woudenpad

Vereniging Natuur en Milieu Ureterp

Tegenprestatie van wandelaars

Op en rond de Merskerheide

WIJNJEWOUDE Het 147 kilometer lange Friese Woudenpad loopt van Lauwersoog naar Steenwijk. Een groep van vijftien enthousiaste vrijwilligers ontwikkelt en controleert het pad. “Het pad loopt door het mooiste stukje Friesland”, vertelt Willem van Schoonhoven. Hij is verantwoordelijk voor de coördinatie van de route die door prachtige natuurgebieden en langs interessante cultuurhistorische plekjes loopt. Bij Wijnjewoude bijvoorbeeld over de Duurswouder heide. “Ik wandel zelf heel veel; zo’n 3.000 kilometer per jaar. Dan is het ook leuk werk om bij te dragen aan mooie en goed kloppende wandelroutes”, vindt vrijwilliger Henk Pots. “Als je als wandelaar door een foute of ontbrekende bewegwijzering een paar kilometer verkeerd loopt, is dat heel frustrerend.”

URETERP

Wandelen als therapie

Vrijwilliger Harm Moek heeft ook ervaren hoe heerlijk eindeloze wandelingen door de natuur zijn. “Ik ben heel ziek geweest en daarna werkte het wandelen bij mij als therapie. Dan wil je er ook graag een bijdrage aan leveren.” Met stickers en de verfpot trekken de mannen er regelmatig opuit om de bewegwijzering te controleren en te verbeteren. Vaak op basis van meldingen van wandelaars, maar ook op eigen initiatief. Hoewel de LAW-routes al jarenlang onderdeel zijn van het Streekplan Friesland, gaat er toch regelmatig iets

“Deze vereniging betekent veel voor de Merskerheide en zij bewaakt op een goede manier de natuurlijke omgeving van Ureterp.” Met deze argumenten nomineerde het publiek de Vereniging Natuur en Milieu Ureterp voor de Gouden Turf.

mis bij veranderingen in het landschap en de aanleg van wegen. Wandelaars lopen dan tegen blokkades aan. Soms worden bomen met de wit/rode markering gekapt. En gemeenten bezuinigen veel op onderhoud, zodat soms het gras te hoog wordt om nog door te lopen. Sommige paden hebben ook veel te lijden van het gebruik door mountainbikers. De route is beschreven in een prachtig wandelboekje, dat door veel wandelaars nog steeds als gids wordt gebruikt. Het downloaden van GPS-coördinaten gebeurt wel steeds meer. Ook steeds meer verenigingen lopen de route. Er zijn wandelaars, die af en toe een etappe lopen. Anderen maken er een wandelvakantie van, waarin ze van accommodatie naar accommodatie lopen. De route sluit ook aan op andere routes.

De vereniging is in 1973 opgericht omdat de Merskerheide dreigde te versnipperen. Bovendien had een bedrijf uit Drachten snode plannen voor ontgronding van het natuurgebied. Voor die tijd was er al een werkgroepje actief met het inventariseren van de natuur in Ureterp en directe omgeving. De Merskerheide is en blijft een belangrijk aandachtspunt van de natuurvereniging. Vier jaar geleden is een onderhoudsploeg van zes vrijwilligers in het leven geroepen. Zij zagen, snoeien en verwijderen jaarlijks boompjes en struiken en in november maken ze de

Aan het werk in de natuur.

paden vrij van overhangende takken. Maar ook beeldbepalende bomen krijgen de volle aandacht. Het is allemaal handwerk. De Merskerheide is tamelijk onbekend bij het brede publiek, terwijl het gebied bijzondere natuurwaarden bezit. Zo is het de meest noordelijke locatie in Nederland waar kraaiheide groeit. De adder komt hier voor en dit jaar was er zelfs een broedpaar van de bijeneter, een bijzondere vogel. De Merskerheide ligt geïsoleerd en heeft geen directe verbinding met andere natuurgebieden. Onderlinge uitwisseling is er dus niet. Daarnaast heeft het veel last van verdroging, een gevolg van de lage waterstand van de naastliggende landbouwgronden. De vereniging telt circa honderd leden, met een vijfmans bestuur. Excursies worden zoveel mogelijk verbonden aan een jaarlijks thema. Er is veel contact met andere organisaties.


Sa! week 47 - 2015  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you