Page 1

ŚCIEŻKI DYDAKTYCZNE Nadleśnictwo Stuposiany

skala 1:65 000 NA MAPIE I W OPISACH: • ciekawe obiekty • ścieżki dydaktyczne

Krutyjówka

Pozycja na mapie: 2C | GPS 49°7’97” N 22°44’30” E

Trasa ścieżki przebiega od siedziby Centrum Promocji Leśnictwa w Mucznem do zagrody żubrów. Po drodze w kilku miejscach postojowych można obserwować zabudowę skarpy potoku Muczny, a po jego przekroczeniu przebudowę drzewostanu na gruntach porolnych w nieistniejącym przysiółku Krutyjówka. Ścieżka kończy się po przekroczeniu Potoku Czerwonego wyjściem na wprost kapliczki św. Huberta stojącej przy drodze do Stuposian. Czas przejścia to ok. 1,5 godz.

Nadleśnictwo Stuposiany znajduje się w południowo-wschodniej części Polski. Zarządza lasami Skarbu Państwa o powierzchni niemal 9,5 tys. ha, położonymi na krańcach polskiej części Bieszczadów. Od północnego wschodu i południa sąsiaduje z Ukrainą, od północy i zachodu z Nadleśnictwem Lutowiska, a od południowego wschodu i południowego zachodu z Bieszczadzkim Parkiem Narodowym. Lasy Nadleśnictwa Stuposiany stanowiły przed II wojną światową własność drobnych gospodarstw wiejskich miejscowych górali – Bojków, oraz większych majątków i spółek leśnych. Doprowadziło to do silnej eksploatacji tutejszych drzewostanów. Do 1932 r. surowiec drzewny transportowany był kolejką leśną, która łączyła miejscowości Ustrzyki Górne, Berehy i Sokoliki Górskie.

Stuposiany

NADLEŚNICT WO NADLEŚNICT WO

Stuposiany

Tomasz Dębiec ul. 3 Maja 6/2, 32-500 Chrzanów www.wydawnictwoquercus.pl Tekst: pracownicy Nadleśnictwa Stuposiany Korekta: Małgorzata Haze Projekt graficzny, DTP: Joanna Kozek Zdjęcia: Mariusz Nędzyński, Tomasz Różycki, archiwum Nadleśnictwa Stuposiany

ISBN 978-83-64084-26-3

Obecnie tereny Nadleśnictwa Stuposiany należą do najrzadziej zaludnionych w Polsce. Drzewostany, tak jak w całych Bieszczadach, tworzy głównie buk, zajmując ponad 40 proc. ich powierzchni. Duży udział mają także świerk (32 proc.) oraz jodła (18 proc). W tutejszych lasach licznie występują jelenie, a także żubry, wilki, rysie i niedźwiedzie.

Brenzberg

Trasą Kolejki Wąskotorowej

Pozycja na mapie: 1B GPS 49°10’25” N 22°41’55” E

Początek trasy znajduje się na Wilczej Górze, przy drodze ze Stuposian do Mucznego. Ścieżka na długim odcinku biegnie trasą byłej kolejki wąskotorowej. Ma ok. 8 km długości, może być wykorzystywana jako trasa spacerowo-turystyczna oraz biegowa ścieżka narciarska. Znajdują się na niej tablice edukacyjne, parking oraz taras widokowy z piękną panoramą na Kosowiec i Magurę Stuposiańską.

Jodła

Pozycja na mapie: 1B | GPS 49°10’9” N 22°41’22” E

Pichurów

Pozycja na mapie: 3C | GPS 49°7’34” N 22°47’90” E

Początek ścieżki znajduje się przy parkingu w miejscowości Pszczeliny. Na trasie znajduje się pięć przystanków z tablicami dydaktycznymi. Jej najważniejszym punktem był kiedyś wspaniały okaz jodły pospolitej. Miała ona ok. 200 lat, mierzyła 42 m wysokości i 527 cm obwodu i była najgrubszym okazem tego gatunku w Polsce. Drzewo posiadało znaczny ubytek powstały na skutek infekcji grzybów pasożytniczych. W grudniu 2013 r. zostało powalone pod naporem wiatru.

Trasa ścieżki zaczyna swój bieg przy filarach dawnej kolejki wąskotorowej na drodze z Mucznego do Tarnawy Niżnej. Wędrujemy drogą szutrową, podziwiając po prawej stronie przełom potoku Roztoki. Skarpa nad osuwiskiem została zabezpieczona w ramach projektu małej retencji górskiej. Po półgodzinnej wędrówce kamienne schody prowadzą na taras widokowy. Roztacza się z niego przepiękny widok na szczyty Bieszczadów Wysokich: Halicz, Kopę Bukowską, Krzemień i Bukowe Berdo. Dojście do tarasu zajmuje ok. 40 minut.

Stare Procisne

skala 1:65 000

Pozycja na mapie: 2C | GPS 49°7’63” N 22°45’36” E

Ścieżka historyczna zaczyna się ok. 1 km za Mucznem, przy drodze asfaltowej wiodącej w kierunku Tarnawy Niżnej. Prowadzi ona na grzbiet Jeleniowatego do polany, gdzie stała leśniczówka, w której UPA w sierpniu 1944 r. dokonała bestialskiego mordu 74 Polaków. Na polanie w 2010 r. ustawiono obelisk, tablicę pamiątkową i drewniany krzyż upamiętniający tę zbrodnię. Na polanę Brenzberg można dotrzeć starą drogą, trawersem Jeleniowatego, a zejść nasypem po kolejce wąskotorowej. Wędrówka zajmie ok. 1,5 godz.

Pozycja na mapie: 1A | GPS 49°11’25” N 22°44’58” E

Ścieżka zaczyna swój bieg na miejscu postoju „Hłynny”, gdzie potok Wołosaty wpada do Sanu. Na trasie możemy zobaczyć miejsca bardzo często odwiedzane przez leśne zwierzęta, zaobserwować przebudowę drzewostanu świerkowego oraz zapoznać się z biologią jedynego przedstawiciela świniowatych żyjących w Polsce – dzika. Tablice informacyjne zapoznają nas także z historią wsi Procisne.

Za Domkiem Myśliwskim

Pozycja na mapie: 2C GPS 49°7’73”N 22°44’54” E

Na końcu osady Muczne znajduje się Domek Myśliwski, przy którym ma swój początek trasa spacerowa. Poruszając się szerokim duktem, możemy podziwiać piękno bieszczadzkich lasów. Warto zapoznać się z treścią tablic edukacyjnych. Dowiadujemy się z nich, jak ważną funkcję pełnią niezagospodarowane i – jak by się mogło wydawać – zaniedbane fragmenty terenu nieporośnięte drzewami, butwiejące pnie czy usychające drzewa. Jest to doskonała ścieżka do uprawiania nordic walkingu, a zimą narciarstwa biegowego i skiturowego.

Wokół Mucznego

Pozycja na mapie: 2C | GPS 49°7’51” N 22°44’44” E

Ścieżka spacerowa zaczyna się tuż przy budynku Centrum Promocji Leśnictwa. Trasa biegnie w bardzo malowniczym terenie u podnóża Jeleniowatego, wzdłuż potoku Muczny i Hnyła. Do Mucznego można wrócić ścieżką po drugiej stronie szosy. Świetnie nadaje się do uprawiana nordic walkingu, a zimą jest wykorzystywana do narciarstwa biegowego. Tradycyjnie w drugą sobotę lutego na trasie rozgrywany jest bieg narciarski „Tropem Żubra”.

OBIEKTY TURYSTYCZANE I EDUKACYJNE Kościółek pw. św. Huberta w Mucznem Pozycja na mapie: 2C GPS 49°7’42” N 22°44’44” E

1

W Mucznem możemy obejrzeć niewielki kościół poświęcony w 2015 r. przez metropolitę przemyskiego ks. abp. Józefa Michalika, będący prawdziwą perłą architektury drewnianej. Budowę prowadziła siedmioosobowa grupa cieśli pochodzących z Podhala. Kościół ma myśliwski wystrój nawiązujący do tradycji leśnych i łowieckich.

Domek Myśliwski

Pozycja na mapie: 2C GPS 49°7’44” N 22°44’35” E

2

Nadleśnictwo Stuposiany oferuje pobyt w Domku Myśliwskim wybudowanym w stylu góralskim o wysokim standardzie. Został on wyremontowany w 2013 r. Jego położenie w bardzo atrakcyjnym miejscu, w pobliżu szlaków prowadzących w najwyższe partie okolicznych gór, a także ścieżek przyrodniczych, ułatwia poznawanie tego skrawka Bieszczadów.

Punkty widokowe Nadleśnictwo Stuposiany przygotowało trzy punkty widokowe.

3

Pichurów, mieści się przed Tarnawą Niżną, w niedalekiej odległości od szosy. Z tarasu widokowego roztacza się piękny widok na Bieszczady Wysokie.

Pozycja na mapie: 3C GPS 49°6’38” N 22°47’18” E

4

Platforma do obserwacji bobrów, znajdująca się tuż za miejscowością Muczne przy drodze asfaltowej wiodącej w kierunku Tarnawy Niżnej.

Pozycja na mapie: 3C GPS 49°7’56” N 22°46’42 E

Taras widokowy na ścieżce „Trasą kolejki wąskotorowej” z piękną panoramą na Kosowiec i Magurę Stuposiańską.

Pozycja na mapie: 2B GPS 49°10’16” N 22°41’41” E

5


Centrum Promocji Leśnictwa w Mucznem Pozycja na mapie: 2C | GPS 49°7’51� N 22°44’44� E

Leśny Kompleks Promocyjny „Lasy Bieszczadzkie�

6

Leśny Kompleks Promocyjny „Lasy Bieszczadzkie�, powołany w 2011 r., tworzą cztery nadleśnictwa – Baligród, Cisna, Lutowiska i Stuposiany. Jest jednym z 25 tego typu obszarów na terenie naszego kraju – inne znajdują się w Beskidach, Borach Tucholskich czy na Mazurach. LKP tworzy się w miejscach, gdzie występują duşe kompleksy leśne. Prowadzona tam gospodarka jest nakierowana na wielofunkcyjność lasów, z naciskiem na ich funkcje społeczne – udostępnianie terenów leśnych oraz edukację. 1DGOHĞQLFWZR /HVNR

Centrum Promocji Leśnictwa w Mucznem to dawny hotel robotniczy z lat 70. XX w. Obiekt przeszedł gruntowną modernizację, dzięki czemu moşe się poszczycić świetnym zapleczem edukacyjnym i wypoczynkowym. CPL organizuje zajęcia edukacyjne w salach i w pawilonie wystawowym oraz lekcje w terenie. Oferuje teş część konferencyjną, noclegową oraz zaplecze gastronomiczne. Pełna oferta na stronie internetowej: www.lasybieszczadzkie.pl.

Jak zachowywać się w lesie? Nie stwarzaj zagroşenia poşarowego. Nie rozpalaj ognisk poza miejscami do tego wyznaczonymi.

Nie zaśmiecaj terenów leśnych.

W trakcie spacerĂłw i grzybobrania swoje odpady zabieraj ze sobÄ….

SamochĂłd pozostaw

1DGOHÄžQLFWZR 8VWU]\NL'ROQH

na specjalnie przygotowanym do tego miejscu postojowym.

1DGOHÄžQLFWZR %DOLJUyG 1DGOHÄžQLFWZR /XWRZLVND

1DGOHĞQLFWZR .RPDĔF]D 1DGOHĞQLFWZR &LVQD

Pawilon Wystawowy Fauny i Flory Bieszczadzkiej 7

 O    

Nie spuszczaj psa ze smyczy

podczas spacerów w lesie. Psy mogą być niebezpieczne dla mieszkających w lesie zwierząt.

1DGOHÄžQLFWZR 6WXSRVLDQ\

%LHV]F]DG]NL 3DUN1DURGRZ\

Pozycja na mapie: 2C | GPS 49°7’51� N 22°44’44� E

 

Nie hałasuj

w czasie pobytu w lesie. Głośne zachowanie nie tylko płoszy zwierzęta, lecz takşe moşe przeszkadzać innym w odpoczynku.

Nie niszcz nieznanych Ci grzybów i roślin. Są one pokarmem dla zwierząt

mieszkających w lesie, a takşe częścią ekosystemu.

Nie podchodĹş do dzikich zwierzÄ…t.

Zwierzę, które nie płoszy się na Twój widok, stanowi zagroşenie, poniewaş jest prawdopodobnie chore bądź ranne.

Biwakuj tylko w miejscach do tego przeznaczonych. Swój namiot rozkładaj tylko

Wędrując po Bieszczadach, nie zawsze mamy moşliwość spotkania zwierząt czy roślin typowych dla tego regionu. W tym miejscu, kaşdy moşe stanąć oko w oko z wilkiem czy niedźwiedziem, a przy okazji dowiedzieć się czegoś o ich biologii. To klimatyczne miejsce mieści się tuş przy Centrum Promocji Leśnictwa w Mucznem.

tam, gdzie będziesz bezpieczny.

Zagroda Pokazowa ĹťubrĂłw

Pozycja na mapie: 2C | GPS 49°8’33� N 22°42’52� E 8

Centrum Promocji Leśnictwa w Mucznem

Umiejscowiona na siódmym kilometrze drogi prowadzącej ze Stuposian do Mucznego. Od powstania Zagrody Pokazowej ŝubrów upłynęło ponad pięć lat. W tym czasie trochę się zmieniło, wykonano obiekty poprawiające warunki bytowe zwierząt, a co roku na świat przychodzi kilka młodych. ŝubry z Mucznego stały się jedną z większych atrakcji Bieszczadów. Świadczy o tym licznik odwiedzających zamontowany przy wejściu do zagrody, który w październiku 2017 r. odnotował półmilionowego gościa. Niewykluczone, szanowny Czytelniku, şe to Ciebie przywitamy z upominkiem, świętując pierwszy milion!

Muczne 2, 38-713 Lutowiska tel. 516 824 694 e-mail: cpl.muczne@krosno.lasy.gov.pl www.lasybieszczadzkie.pl Domek Myśliwski Muczne 9, 38-713 Lutowiska tel. 606 251 654 e-mail: czernatowiczkasia@gmail.com

B

uk o Ta we rn B ic er a do 13 1 46 31 m 1

m

Plenerowe Muzeum Wypału Węgla Drzewnego Pozycja na mapie: 2B | GPS 49°9’30� N 22°42’60� E

9

Nadleśnictwo Stuposiany Stuposiany 4, 38-713 Lutowiska tel. 13 461 00 10, 13 461 01 71 faks 13 461 00 10, 13 461 01 71 e-mail: stuposiany@krosno.lasy.gov.pl www.stuposiany.krosno.lasy.gov.pl Pozycja na mapie: 1A | GPS 49°11’22� N 22°40’58� E Znajdujące się na piątym kilometrze drogi Stuposiany – Muczne Plenerowe Muzeum Wypału Węgla Drzewnego jest ekspozycją całoroczną. Znajdziemy tu mielerz, czyli stos drewna, z którego uzyskiwano węgiel drzewny, retortę – piec do wypalania węgla, barak, w którym mieszkali „smolarze�, oraz misę do uzyskiwania potaşu – ubocznego produktu wypalania węgla, stosowanego m.in. przy produkcji szkła, wyrobów ceramicznych czy mydła.

Š OpenStreetMap (i) autorzy (CC-BY-SA 2.0)

Mapa Nadleśnictwa Stuposiany  
Mapa Nadleśnictwa Stuposiany  
Advertisement