Punt04 februari 2013

4

Special:

ondernemen

Hoe overleef je als kunstenaar?

Modellencarrière:

‘ Jij bent het product’

4 x eigen baas: van ijssalon tot tassenlijn

Maandelijks onafhankelijk magazine van Avans Hogeschool i jaargang 21 i februari 2013

ambities worden

ondernemingen

In bedrijf met Starterslift Studeer of werk je bij Avans Hogeschool en wil je graag een eigen bedrijf beginnen? Kom dan eens praten en ontdek waarmee wij jou kunnen helpen!

Coos Salomons AKV|St. Joost coos.salomons@starterslift.nl 06 543 555 34 Kamer 61.402 Lovensdijkstraat 61, Breda Berry Timmers Academie voor Marketing en Business Management (AMBM) berry.timmers@starterslift.nl 06 128 552 33 Kamer 61.402 Lovensdijkstraat 61, Breda

Marjolein Rojo Academie voor Marketing marjolein.rojo@starterslift.nl 06 461 179 93 Onderwijsboulevard 215, ’s Hertogenbosch

meer info

www.starterslift.nl

Stichting Starterslift wordt mede mogelijk gemaakt door bijdragen van de provincie Noord-Brabant, het Ministerie van Economische Zaken Landbouw en Innovatie, en het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling, in het kader van OP-Zuid.

morgen zijn we er nog dichterbij

1 DAG wERKEn 1 DAG bijKomEn KWF Kankerbestrijding zorgt voor minder kanker, meer genezing en een betere kwaliteit van leven voor patiënten.

Kijk vandaag nog op kwfkankerbestrijding.nl om te zien wat ú kunt doen. iedereen verdient een morgen

EEn niErpatiënt moEt Er vEEl voor ovEr hEbbEn om EEn bEEtjE normaal tE lEvEn. Wat hEEft u ovEr voor EEn niErpatiënt? StEun onS! KijK Wat u Kunt doEn op niErStichting.nl

08 10 commentaar

07 Praktijkervaring net zo belangrijk

als mastertitel

achtergrond

rondvraag

12 Afstuderen binnen je eigen bedrijf 14 Zijn er Avansstudenten met

een briljant idee?

buitenland

20 Stage in Toronto: in het weekend

op familiebezoek

achtergrond

26 In zes stappen naar je eigen

onderneming

sport

28 Bouwkundestudent Jack Ansems

traint alleen toppaarden

Arold Roestenburg, Hoofdredacteur Punt aa.roestenburg@avans.nl

12 28

COLOFON Punt is een uitgave van Avans Hogeschool en wordt gratis aan studenten en mede­ werkers ter beschikking gesteld. Het blad verschijnt maandelijks met uitzondering van de hogeschoolvakanties. De redactie werkt volgens beginselen van onafhanke­ lijke journalistiek, zoals vastgelegd in het redactiestatuut.

De redactie wordt terzijde gestaan door een Raad van Advies, die toeziet op de na­ leving van het redactiestatuut, en fungeert als klachteninstantie.

20

inhoud

Voorwoord Het zijn zware tijden. De Nederlandse economie krimpt en het kabinet neemt forse bezuinigingsmaatregelen. Niet echt het moment om als zelfstandig ondernemer te starten, zou je denken.

Toch zijn er heel wat Avansstudenten die het juist wel aandurven om nu, naast hun studie, te beginnen met een eigen bedrijf. Van werken als model tot het uitbaten van een ijssalon. Voorbeelden te over in deze speciale uitgave van Punt die helemaal draait om ondernemerschap.

Natuurlijk kunnen we niet allemaal een carrière tegemoet zien als lingeriekoningin Marlies Dekkers en bemiddelaar Laurens Simonse. Maar is dat zo erg? Beide succesvolle oud-studenten zijn al tijdens hun opleiding gestart met hun onderneming. Je studietijd is ook een goed moment om de eerste stappen te zetten op weg naar je eigen bedrijf. Zo kun je bij Starterslift gebruik maken van faciliteiten als huisvesting en financiële middelen. Bij een aantal academies kun je zelfs afstuderen op je businessplan zoals je kunt lezen op bladzijde 12 van deze Punt.

Bovendien heb je nu hoogstwaarschijnlijk nog geen dure woning of gezin om je druk over te maken.

Mocht je onderneming dan niet zo uitpakken als je gehoopt had, kun je altijd opnieuw beginnen. Of alsnog voor iemand anders gaan werken.

Hoofdredacteur: Arold Roestenburg, 076-5250906, aa.roestenburg@avans.nl Eindredacteur: Suzanne Wolters, 076-5238882, sm.wolters@avans.nl Deelredactie Breda: Susan Docters, 076-5250893, s.docters@avans.nl Tedje van Gils, 076-5250569, tj.vangils@avans.nl Deelredactie Den Bosch/Tilburg:

Laura Janssen, 076-5250861, lcw.janssen@avans.nl Chiel Timmermans, 073-6295719, m.timmermans1@avans.nl Raad van Advies: Erik Blokland, Hans de Brouwer, Petra Driessen, Hans Pekaar.

Redactie-adres: Hogeschoollaan 1 Breda, kamer HA001/Onderwijsboulevard 215 ‘sHertogenbosch, kamer OE002.

Postadres: Postbus 90116, 4800 RA Breda/ Postbus 732, 5201 AS ‘s-Hertogenbosch.

E-mail: punt@avans.nl.

Advertenties: Bureau Nassau, 020-6230905, info@bureaunassau.nl.

Landelijke nieuwsdienst: Hoger Onderwijs Persbureau.

Layout: Seña Ontwerpers, info@senaontwerpers.nl.

Fotografie: Beeldveld/Wilfried Scholtes, Paul Vermeulen en Niek Brunninkhuis/PHOTO40.

Aan dit nummer werkten verder mee: Kim Bell, Chantalle Boerebach, Anna van Dooren.

Druk: Drukkerij De Bink Leiden.

Coverfoto: PHOTO40. punt 3

.

Marie Ernst is vierdejaars Milieukunde in Breda en komt uit Oostenrijk

kort >> 4

opleiding moet zorgen voor stageplekken

25,6 % student moet zelf stage zoeken

waarschijnlijk van Nederlandse afkomst. Goed nieuws voor jullie, ik heb namelijk een interessante ontdekking gedaan. Er bestaat een belangrijk detail in jullie cultuur dat jullie hoogstwaarschijnlijk nog nooit hebben opgemerkt. Hoe ik dat kan weten? Ik heb ongeveer zes Nederlanders erop aangesproken en die verklaarden mij meteen voor gek. Maar na wat uitleg en praktijkproeven knikten zij allemaal instemmend. Ben simpelweg een oplettende observator. Gek vonden ze mij trouwens nog steeds.

Onderwerp van deze column is de obligate Nederlandse vinger. Nu eisen jullie terecht een verklaring. Ik ben geen echte partychick maar af en toe krijgen vrienden mij met een beetje moeite mee naar een concert, festival of club. Bij bepaalde liedjes, waar ik nog geen patroon in herken, gebeurt dan het ongelofelijke. Bijna alle aanwezigen, ongeacht hun leeftijd, tillen hun linker- of rechterhand op, buigen die licht en steken de wijsvinger in de lucht om vervolgens ritmisch met de muziek mee te bewegen. Een extatisch gevoel ontwaakt, een verbondenheid onder de obligate vingers.

Op het eerste gezicht is er ook niet veel verschil te zien met de manier waarop het Oostenrijkse publiek zijn liefde voor de muziek tot uiting brengt.

Alleen gebruiken wij niet slechts één wijsvinger, wij zetten allebei de handen in, met al onze vingers. Nou ja, wij moeten altijd iets overdrijven.

De attente lezer vraagt zich nu af waarom ik mij genoodzaakt voel om over zoiets te schrijven. Het antwoord is simpel. Ik weet het gewoon niet. Desondanks is mijn observatie een feit. Maar ik beloof: morgen zal ik Dr. Freud bellen voor een afspraak.

30,9 %

De obligate Nederlandse vinger Het merendeel van mijn lezers is

opleiding moet voor stageplekken zorgen als er een tekort is

43,6 %

columnmarie

Opleidingenshuffle in 2013 Per september 2013 zal er nogal wat veran­ deren bij Avans. Opleidingen gaan wisselen van academie en nieuwe academies ont­ staan. Meest in het oog springend in het besluit van het College van Bestuur is het plaatsen van de opleiding Communicatie bij Communication & Multimedia Design in Breda en het plaatsen van Gezondheids­ zorgtechnologie bij de Academie voor Gezondheidszorg. Meer over de structuur­ wijzigingen lees je op de website van Punt.

Opleiding moet stageplek regelen Wie is er verantwoordelijk voor een goede stageplek? De opleiding of de student zelf? De mening van de Puntlezers is aardig verdeeld.

Tweedejaarsstudenten Fysiotherapie hebben veel moeite met vinden van een stageplek. Daarom heeft de opleiding besloten de studenten een handje te helpen door via internet een oproep te doen bij bedrijven. Hulp waar studenten van andere opleidingen niet altijd op zitten te wachten, zo blijkt uit de reacties op de website van Punt. Frederique: ‘Ik moet er niet aan denken dat school mijn stage zou kiezen.

Ik kies een stage die past bij mijn ambities en toekomstvisie. School kan dit voor mij toch niet matchen?’

Anderen vinden dat de opleiding hen wel moet ondersteunen zoals student HBO-Rechten Marcel: ‘Zelf al meer dan zeventig sollicitaties verstuurd, niet alleen brieven, maar ook social media en netwerk ingezet. Helaas, op sommige vakge­ bieden is het haast onmogelijk iets te vinden. Ook nabellen en vragen om reactie levert vaak niets op. Ik krijg veel positieve reacties, maar helaas is er geen plek. Dan houdt het op. Het is niet makkelijk en studiegenoten hebben hetzelfde probleem.

Bedrijven worden overspoeld met aanvragen. Maar weinig studenten vinden die ene beschikbare plek. Op zo’n moment moet de school gaan helpen.’

Deeltijd - De Academie voor de Tech­ nologie van Gezondheid en Milieu stopt met haar deeltijdopleidingen.

Te weinig studenten melden zich aan waardoor de opleidingen niet meer rendabel zijn.

Boetes - Eerstejaarsstudenten Com­ municatie deden onderzoek naar fiet­ sen zonder licht en brachten advies uit aan Veilig Verkeer Nederland: ‘Waarschu­ wen heeft geen zin, direct boetes uitdelen!’

bijbaan

Adviseur van de koningin

Op de valreep van 2012 scoorde Avans opnieuw goed op een lijstje. Na al tot beste grote hogeschool te zijn gekroond door Elsevier en de Keuzegids Hoger Onderwijs, waren het deze keer studenten met een handicap die Avans een top drie plek gunden op de ranglijst van alle Nederlandse hogescholen. De studenten zijn vooral te spreken over de hulpmiddelen die de hogeschool biedt en het begrip van docenten. Begeleiding en kennis zouden nog wat beter kunnen.

Foto menno ridderhof

Paul Rüpp, voorzitter van het College van Bestuur van Avans, is op 1 januari begonnen aan een heel bijzondere bijbaan. Hij is voor de koningin namelijk de nieuwe kamer­ heer van de provincie Noord-Brabant. Rüpp zal Hare Majesteit begeleiden bij officiële bezoeken in Brabant. In sommige gevallen wordt de kamerheer ook betrokken bij de voorbereiding van een bezoek. Bij het bereiken van de zeventigjarige leeftijd worden kamerheren opgevolgd en tegelijkertijd benoemd tot kamerheer honorair. De benoe­ ming heeft geen invloed op de functie van Rüpp binnen Avans.

Avans op 3

WhatsApp - Google Drive, Google Calendar, Trello, WhatsApp en Google Hangout. Volgens studenten van de Academie voor ICT en Business is dat de beste mix van online tools voor projectgroepen.

Videocollege - Het is de bedoeling dat Verpleegkundestudenten vaker colleges gaan volgen van docent Patrick Boyle in Cleveland. Avans heeft de juiste middelen voor dit soort lessen op afstand.

Techniek - VVD en PvdA willen dat er meer aandacht komt voor techniek op de basisschool. Techniek moet populairder worden. Alle pabostudenten moe­ ten extra technieklessen krijgen.

.

punt 5

WAAROM

helpt Avans studentondernemers?

DAAROM

6

‘Studenten die graag een eigen bedrijf willen opzetten, faciliteren we’, zegt Frans van Kalmthout van het College van Bestuur. ‘Er zijn studen­ ten die tijdens hun opleiding een idee krijgen voor een eigen product.

Waarom zouden die moeten wachten tot na hun afstuderen voordat ze daar iets mee kunnen doen? Het duurt al zo lang voordat je bedrijf van de grond komt. Daar zijn namelijk naast een goed idee ook geld, een marktonderzoek, een businessplan en een ondernemende geest voor nodig. Starterslift kan studenten, meestal derde- of vierdejaars, daar­ mee helpen. Iemand die apps maakt, heeft vooral een goede computer nodig. Maar als je een technisch product op de markt wil zetten, komt daar van alles bij. Denk aan patenten of leveranciers. Daar kun je je pas na het afstuderen echt op richten, maar de voorbereiding kan al tijdens de studie plaatsvinden.’

Heb jij ook een interessante vraag? Mail ons: punt@avans.nl

commentaar

Praktijkervaring net zo belangrijk als titel

Master niet altijd van waarde teKSt Laura Janssen illustrATie anna van dooren

Avans wil dat 70 procent van haar docenten in 2017 een mastertitel heeft. De maatregel komt uit politiek Den Haag. Dat wil dat de kwa­ liteit van het hbo omhoog gaat. Het idee is dat studenten meer leren van iemand voor de klas die substantieel hoger opgeleid is dan zijzelf, en niet een paar maanden eerder nog in diezelfde collegebanken zat.

Volgens bestuursvoorzitter Paul Rüpp gaat Avans het streefpercenta­ ge makkelijk halen, mede doordat academies elkaar onderling mogen compenseren. Avans heeft haar personeelsbeleid flink aangescherpt.

Alle nieuwe docenten moeten een mastergraad hebben of bereid zijn snel te starten met een masteropleidingstraject. Praktijkervaring, pas­ sie voor het vak en goed kunnen lesgeven zijn nu minder van belang als je als sollicitant niet het juiste papiertje hebt.

Maar de vraag is of de kwaliteit van het hbo omhoog gaat door praktijkdocenten in te wisselen voor academici. Het meest ideale is natuurlijk een hbo-docent met masterdiploma én jarenlange praktijkervaring, maar die zijn schaars. In sommige vakgebieden valt er eenvoudigweg geen mastergraad te behalen. Of de praktijkerva­ ring weegt veel zwaarder, zoals in de domeinen kunst, gezondheid en techniek. Krijgen we straks docenten bij Verpleegkunde die alle medicijnen bij de Latijnse naam kennen, maar nog nooit een spuit hebben gezet?

Straks moet een techniekstudent, bijvoorbeeld een mbo-instromer, aan die ene wereldvreemde wiskundige voor de klas uitleggen hoe hij een soldeerbout moet gebruiken. Is dat nou kwaliteitsverbetering? ●

.

punt 7

Eigen baas Avansstudenten

zijn ondernemende types. Sommigen hebben van hun

onderneming een succes gemaakt

en besteden daar naast hun studie

veel tijd aan. Waarin ondernemen zij?

fotografie Photo40

8

het geheim van lekker ijs

‘Het recept zit ondertussen in mijn hoofd’

‘Als ik aan het einde van de dag het ijs proefde en het was niet lekker, be­ gon ik gewoon weer opnieuw.’ Bas van Hulsen, vierdejaarsstudent Small Business en Retail Management in Breda, verbeterde jarenlang zijn ijs.

Of eigenlijk de basismix ervoor. ‘Want die maakt uiteindelijk het verschil.’

Als jonge knul verkocht hij al ijs in de zaak van zijn ouders, Deli Plaza in Mierlo, waar toen vooral kaas en wijn werden verkocht. Maar in 2008 wilde Bas het zelf leren: ijs maken. Bij het ijscentrum in Wageningen werd hij daarvoor opgeleid. ‘De truc zit hem in de perfecte verhouding van melk, suiker, en andere ingrediënten van de basismix.’

Het draait dus allemaal om dat ene geheime recept. ‘Na al die liters ijs draaien, zit het ondertussen in mijn hoofd. Het staat wel op papier, dat ligt ergens in een kast. Maar om verwarring te scheppen heb ik aan de binnenkant van de deur een neprecept opgehangen’, verklapt hij.

Dat Bas lekker ijs kan maken, bewees hij door als ‘broekie’ afgelopen jaar bij het Europees kampioenschap in Berlijn als tweede te eindigen. ‘Zuur voor al die ijsmakers die al veertig jaar in het vak zitten, maar ik ben er best trots op.’

Nu is Bas mede-eigenaar van Deli Plaza, waar hij zijn eigen ijs maakt en verkoopt. In de wintermaanden maakt hij vooral veel ijstaarten, zo'n vierhonderd per jaar. En bergen chocoladeletters. Maar het liefst staat hij achter de ijsmachines.

In de laatste maanden van zijn studie werkte hij de details uit voor het opstarten van een tweede zaak, waar hij nu ook op afstudeert. Bas kan niet wachten om in maart, als het ijsseizoen weer begint, de deuren in Weert te openen: ‘Daar zag ik nog kansen. Er zijn in Weert al twee ijs­ salons, maar na veldonderzoek blijkt: mijn ijs is gewoon lekkerder.’

streetdance op ek-niveau

‘De aanmeldingen bleven maar binnenstromen’

Buurthuis Haarsték in het pittoreske Haarsteeg klinkt als het decor voor klaverjassen en bingo. Als het domein voor bejaarden die volksdansen.

Maar het zijn allesbehalve stijve pasjes die Daisy Damen er haar leer­ lingen leert. De tweedejaarsstudent Management, Economie en Recht in Den Bosch runt sinds een jaar haar eigen dansschool in Vlijmen. Dat haar lessen streetdance en hiphop ook in het buurthuis zijn te volgen, is min of meer uit nood geboren: ‘Ik begon met vijftien kinderen in een zaal in het fitnesscentrum van Vlijmen. Maar de aanmeldingen bleven maar binnenstromen. Ik ben toen als een gek gaan zoeken naar een tweede zaal in de buurt en kwam uiteindelijk terecht in Haarsteeg.’

Inmiddels telt The Motion Creator, zoals haar dansschool heet, zeventig leden en geeft ze dertien uur per week les. ‘Maar daar bovenop ben ik elke dag een paar uur kwijt aan het controleren van betalingen of het beantwoorden van mailtjes.’ Bovendien begeleidt ze haar dansgroepen bij wedstrijden. Twee groepen wonnen in hun leeftijdscategorie onlangs een kwalificatiewedstrijd voor het Europees kampioenschap street­ dance en hiphop. Zelf danste Daisy jarenlang op professioneel niveau en gaf ze drie jaar les aan wedstrijddansers in Den Bosch. Afgelopen jaar werd één van die groepen dankzij haar choreografie Europees kampioen.

Op het gebied van danstechnieken hoeft de pas 20-jarige student dus niks meer bijgeleerd te worden. ‘Maar ik merk af en toe wel dat ik minder levenservaring heb’, bekent ze. ‘Hoe vertel je een kind bijvoor­ beeld dat het niet goed genoeg meekomt met de wedstrijdgroep? Dat heb ik wel moeten leren.’ Daarnaast overweegt ze een diploma te halen om Zumbalessen te kunnen verzorgen: ‘Maar ik heb nu al te weinig zaalruimte, laat ik dat eerst maar eens aanpakken.’

.

punt 9

van treinbankje naar tas

Het begon als een student company op haar mbo-opleiding. Maar sinds een paar maanden is Charlot Verhe­ ijen, eerstejaarsstudent Bouwkunde in Den Bosch, eigen baas. 2ndare heet haar bedrijf: tweede durf. ‘Ik laat tassen maken van de oude bekleding van NS-treinen. Elke tas is één uniek bankje. De koper krijgt er een kaartje bij met trein- en coupénummer voor de complete beleving.’

In de webshop van 2ndare.nl is de tas te koop voor 99 euro. ‘Er zit veel werk in. De lappen skai (nepleer) haal ik op bij de treinremise van de NS in Elburg, schoongewassen en in repen geknipt.

Daarna gaat het materiaal naar het tassenatelier in Waalwijk. China of Polen was goedkoper geweest, maar bij zo’n duurzaam product wil je niet dat er kinderhandjes aan hebben gezeten.’

Momenteel verkoopt Charlot één mo­ del: een groene schoudertas, gemaakt van de bankjes uit de oude dubbel­ dekkers van de NS. Maar er gaan meer treinstellen uit de roulatie: ‘Over een tijdje start ik met een rood model van skai en een blauwe van stof, met een zwart streepje erin. Alles in beperkte oplage natuurlijk: als de treinbank­ jes op zijn, zijn de tassen ook op. Zo blijft het product vrij exclusief.’ Het ludieke idee trok al de nodige mediaaandacht: ‘2ndare heeft onder andere in Spoor gestaan, het NS-ledenblad, en ook Metro en Volkskrant Magazine hebben gebeld.’

Charlot is naast haar studie al haar tijd kwijt aan haar bedrijf. ‘Zo’n 25 uur per week steek ik in 2ndare: bestellin­ gen wegwerken, mails beantwoorden, naar Elburg, Waalwijk of het NSkantoor in Utrecht. Ik ben nooit echt vrij. Ik maak ook geen winst, nog niet, maar het idee dat ik afval recycle bin­ nen mijn eigen bedrijf geeft een heel goed gevoel.’

10

‘Ik wil niet dat er kinderhandjes aan hebben gezeten’

‘Ik wilde een band opbouwen met mijn klanten’

schoonheidssalon aan huis

Aan de lopende band mensen be­ handelen die je daarna nooit meer ziet? Dat is niks voor deeltijdstudente Communication and Multimedia Design in Breda, Rosa Tijssen. Ze heeft al bijna zeven jaar een eigen schoonheidssalon aan huis in Tilburg.

‘Na het vmbo heb ik de opleiding voor schoonheidsspecialiste gevolgd en liep ik stage bij Therme. Toen ik zag hoe mensen daar te werk gingen, wist ik het gelijk: ik wil voor me­ zelf beginnen. Telkens vragen: “En, meneer, mevrouw, lekker dagje sauna vandaag?” Nee, ik wilde een band opbouwen met mijn klanten.’

Als 19-jarige begon Rosa voor zichzelf.

‘Ondernemen zit in mijn bloed.

Als kind speelde ik altijd al ‘eigen bedrijfje’ en mijn vader heeft een eigen zaak.’ Inmiddels heeft ze een groot klantenbestand opgebouwd.

‘De meeste klanten die bij mij komen, zijn vaste klanten. Die komen om de zes of acht weken terug voor een behandeling. Ik heb ook wat ‘kleine klantjes’ die bijvoorbeeld alleen voor het epileren komen.’

Naast haar deeltijdstudie werkt Rosa 15 tot 20 uur in de week in haar schoonheidssalon. ‘Het is goed te combineren met school. Ik ben twee avonden in de week en om de week op zaterdag open. Al varieert dat ook weer heel erg. Ik kan tenslotte mijn eigen tijd indelen.’ Rosa ziet haar toekomst nog niet heel duidelijk voor zich. ‘Ik houd alle opties open.

Gevarieerd werk vind ik erg leuk, ik hou van afwisseling. Ik werk nu ook nog bij een juwelier, maar binnenkort hoop ik een baan in de communicatie te vinden. Mijn salon wil ik er sowieso naast houden, maar je weet nooit hoe het loopt. Misschien wordt mijn salon zo groot dat ik iemand in dienst moet nemen.’

.

punt 11

Studenten zijn het liefst al eigen baas voordat ze zijn afgestudeerd. Maar afstuderen bij je eigen bedrijf is niet gemakkelijk punten scoren. ‘Ondernemen is geen hobby, het is keihard werken.’

Afstuderen bij je eigen bedrijf:

WAAROM ZOU JE KEIHARD VOOR IEMAND ANDERS WERKEN? tekst Susan Docters illustratie Kim Bell

‘S

tudenten kiezen vaak voor een afstudeerstage bij een bedrijf waar ze later willen gaan werken. Waarom zou je als (toekomstig) zelfstandig ondernemer een half jaar keihard voor iemand anders gaan werken?’ Berry Timmers vraagt het zich hardop af. Hij is docent bij de Academie voor Marketing en Business Management (AMBM) én begeleidt vanuit Starterslift onder andere jonge Avansondernemers.

Afgelopen jaar studeerden de eerste stu­

12

denten af bij hun eigen onderneming. Zo’n vijfentwintig studenten Small Business en Retail Management (SBRM) en Commerciële Economie (CE) volgden dit traject, en afgelo­ pen september meldden zich zeven nieuwe studentondernemers.

Ondernemersskills

Als eigen baas is het natuurlijk verleidelijk om jezelf een dikke voldoende te geven voor je afstudeerstage, daarom beoordeelt Timmers vanuit Starterslift de ondernemersskills.

Voor de studenten die denken dat ze er op

deze manier ‘makkelijk’ vanaf komen: helaas.

‘Je kunt een geniaal idee hebben en daar enorm enthousiast over zijn. Maar dat is niet genoeg: ondernemen is geen hobby, het is keihard werken’, zegt Timmers.

Een nieuw product in de markt zetten, een bestaand bedrijf laten groeien, starters met een gloednieuw idee of zelfs ondernemende studenten die een tweede bedrijf starten.

Timmers ziet het allemaal voorbij komen.

‘Het moet een concreet en tastbaar idee zijn.

En haalbaar. Geen onrealistische droom waar je geen investeerders voor kunt vinden.’

‘Elke student zou moeten kunnen ondernemen’

overzien of hebben last van koudwater­ vrees’, aldus Timmers. ‘Na zes maanden moet het er allemaal zijn: een uitgewerkt idee, een ondernemersplan en ook het financiële plaatje moet kloppen.’

Negen van de tien

Drive

Welke tarieven moet je vragen? En heb je al nagedacht over de inrichting van je winkel?

‘Tijdens gesprekken proef je de drive van de student. Als je eigen baas wordt, doe je dat vanuit een onderbuikgevoel.’ Timmers ziet zijn pupillen niet aan het werk in de prak­ tijk. Tijdens de contactmomenten toetst hij daarom - onder andere middels een fitviability model en checklists - hoe het staat met hun ondernemerskwaliteiten.

‘Zelfstandig ondernemers moeten zelf­ standig kunnen werken. Als zij de opdracht

meekrijgen om hun vestigingsplaats te onderzoeken, moet er na twee weken resultaat zijn zodat de volgende stap geno­ men kan worden. Ik breng de studenten in contact met andere ondernemers, maar zij moeten het zelf doen.’

Vooral het doorzettingsvermogen van de studenten wordt op de proef gesteld. ‘Het kost twee keer zoveel energie en tijd om af te studeren en te ondernemen tegelijk.

De ideeën moeten ook nog op papier gezet worden. Zelfs studenten die fantastisch zijn voorbereid, kunnen het soms niet meer

Verschillende andere academies laten afstuderen bij een eigen onderneming mondjesmaat toe. Dat dit traject niet direct Avansbreed wordt omarmd, heeft te maken met het hoofddoel van een opleiding, zegt Rob de With. Studenten van een ICT-oplei­ ding studeren af op een informaticavraag­ stuk en een afgestudeerde fysiotherapeut moet alle kennis hebben van het menselijk lichaam. De With toetst als AMBM-docent studenten op hun opleidingscompetenties, net zoals bij een ‘reguliere’ stage. ‘Tijdens de eindkwalificatie toetst de opleiding de algemene hbo-, maar ook opleidingscompe­ tenties. De opleidingscompetentie “onder­ nemen” weegt - logischerwijs - bij Small Business zwaar.’

De overheid stimuleert ondernemerschap, het is een doelstelling in het Meerjarenbe­ leidsplan van Avans én studenten vragen ernaar. De With: 'Ondernemen zou meer aangespoord moeten worden vanuit alle academies. Elke student zou het moeten kunnen: negen van de tien succesvolle fysiotherapeuten, ICT’ers, accountants en advocaten zullen ook een eigen bedrijf gaan opstarten.’ ●

.

punt 13

rondvraag

Heb jij een briljant idee? nee

Hans Hesen vierdejaars Bouwkunde Tilburg ‘Nadat ik ben afgestudeerd wil ik eerst werkervaring opdoen bij een bouwbe­ drijf. Over tien jaar zie ik mezelf werken bij een klein bouwbedrijf dat zich inzet voor renovatie van monumenten. Het zou zonde zijn als monumenten gesloopt moeten worden omdat ze bijvoorbeeld al lang leeg staan of vervallen zijn.

Ik wil me daarvoor inzetten, monumen­ ten mogen niet gesloopt worden. Oude gebouwen fascineren me, dat zijn de mooiste gebouwen die er zijn. Ik vind dat de overheid te weinig doet aan het behouden van monumenten. Er zijn ge­ noeg initiatiefnemers die geld zouden willen geven om monumenten te reno­ veren. De overheid zou hetzelfde doel voor ogen moeten hebben als ik.’

14

Jurre Kuilder tweedejaars Communication & Multi­ media Design Den Bosch ‘Ik heb een eigen bedrijf. Dat is briljant, toch? Ik maak karakteranimaties in 3D voor spellen op de iPad. Ik ben bijvoor­ beeld benaderd door spelfabrikant Jum­ bo om het spel Fishing Game te maken.

Ik heb het spel niet zelf bedacht, maar ik heb onder andere de visjes gemaakt en de vijver vormgegeven. Ik werk in de zomer­ vakantie keihard aan een spel en daarvan kan ik mijn studie betalen. Het verdient aardig goed. Over tien jaar hoop ik mijn eigen bedrijf in gamedesign te hebben met mensen in dienst. Het zou ideaal zijn als ik drie dagen in de week kon werken en de overige dagen aan mijn eigen pro­ jectjes zou kunnen werken. Ik hoef niet zoveel geld te verdienen, als het maar leuk is.’

ja

ja

Lonneke Schouw eerstejaars Fysiotherapie Breda ‘Als ik afgestudeerd ben over een paar jaar, zou ik in een revalidatiecentrum willen werken. Het liefst zou ik me specialiseren in kinderfysiotherapie. Ik heb een zwak voor kinderen, ze zijn altijd zo lief. Het lijkt me ook uitdagend om met kinderen te werken. Je weet namelijk nooit hoe ze reageren.

Oncologiefysiotherapie lijkt me ook mooi werk. Je krijgt dan zoveel waardering van je patiënten. Het lijkt me ook leuk om een eigen praktijk te beginnen met meerdere fysiotherapeuten. Als dat zou lukken, wil ik de praktijk wel klein en persoonlijk houden.

In mijn werk wil ik meer doen dan het mas­ seren van de standaardpatiënten met rug­ klachten. Ik hou namelijk van uitdagingen, daarom trekt oncologie- of kinderfysiothe­ rapie me zo.’

Door de crisis starten nu minder ondernemers, maar het zijn er nog steeds meer dan een aantal jaar geleden. Er gaan echter ook meer bedrijven failliet. Met een uniek, origineel idee, heb je als ondernemer kans om te overleven.

Maartje van Dijk tweedejaars Sociaal Pedagogische Hulpverlening Breda

Tessa van Gerwen eerstejaars International Business and Languages Den Bosch

‘Ik ben niet echt het type om een onder­ neming te leiden. Ik studeer Sociale Pe­ dagogische Hulpverlening en werk veel liever met kinderen in een groep dan dat ik een eigen bedrijf zou starten. Econo­ mie doet me niet zoveel, laat mij maar met kinderen werken.

Het lijkt me sowieso moeilijk om in deze tijd van economische crisis zo’n grote stap te nemen. Ik denk niet dat ik dat zou durven. Je moet daar wel echt goed over nadenken. Wat mijn ultieme droombaan is, weet ik nog niet. Dat het iets met kin­ deren wordt is wel duidelijk. Ik weet al­ leen nog niet precies wat. Gelukkig heb ik nog twee jaar de tijd om dat te beslissen.’

‘Ik zou het wel aandurven om mijn ei­ gen onderneming te starten, al is het ook prettig om in dienst van iemand te werken. Dan weet je tenminste waar je aan toe bent. Als ik mijn eigen onderne­ ming zou mogen beginnen, zou ik een galerie openen met moderne kunst. Ik zou allerlei kunstwerken verkopen: van beelden tot schilderijen. Die moeten niet te duur zijn, want het moet toegan­ kelijk zijn voor iedereen. Het liefst zou ik een galerie in het buitenland willen, in Spanje of Italië. Ik denk dat kunst daar beter verkocht wordt dan in Nederland.

Ik zou mensen in dienst hebben die al­ lerlei talen spreken, zodat zij kunnen onderhandelen met de kunstenaars.

Ja, zo’n eigen galerie lijkt me wel wat.’

nee

nee

ja

Ruud Smulders tweedejaars Human Resources Management Breda ‘Een paar jaar geleden heb ik op het mbo een ondernemingsplan geschreven. Ik zat er toen ook echt aan te denken om een eigen onderneming te starten in de tuinwereld, maar een concreet plan had ik nog niet. Ik merkte dat er wel heel veel dingen bij komen kijken en nu het zo slecht gaat met de economie, is het moeilijk om jezelf er tussen te wringen.

Er komen te veel risico’s bij kijken en het vraagt heel veel van je. Voor nu is het plan om een eigen onderneming te starten dus een beetje afgezwakt, maar ik zal het wel altijd in mijn achterhoofd houden. Eerst wil ik een vaste baan, daarna kan ik altijd nog kiezen voor het ondernemerschap.’

nee

ja

.

punt 15

Indruk maken met je uiterlijk teKSt Chiel Timmermans fotografie Photo40

16

Door de moordende concurrentie zijn de juiste looks en lichaamsmaten niet genoeg om op te vallen als model.

In de wereld van catwalks en fotoshoots moet je jezelf weten te verkopen. ‘Als het bureau niks voor je regelde, had je geen werk.’

>

.

punt 17

‘M Shauny

ijn vrienden worden er af en toe helemaal gek van. “Doe eens normaal,” zeggen ze dan. Maar ik kan er niks aan doen. Zodra er een camera in zicht is, spring ik automatisch in de fotoshoot-houding. Ook als ik op vakantie ben. Ik denk er niet eens bij na als ik met mijn benen netjes over elkaar zit en een missen-smile opzet.’

Model zijn wordt een soort tweede natuur, wil Shauny Bult er maar mee zeggen. De student Bouwmanagement en Vastgoed in Tilburg is net terug van een trip naar de Filippijnen, waar ze namens Nederland mee­ deed aan de Miss Earth-verkiezing. Vier jaar geleden werd ze ontdekt toen ze in Boxtel pasfoto’s liet maken voor haar rijbewijs. In de jaren die volgden, stond ze als model geregeld op de catwalk, behoorde ze tot het promotieteam van Malibu en was ze tijdens de Nederlandse première van The Avengers verkleed als het karakter Black Widow. ‘Het is weer eens wat anders dan achter de kassa bij Albert Heijn zitten’, lacht Shauny. ‘Je haar zit goed, de make-up is mooi en je mag leuke kleding aan. Daar hou ik wel van.’

‘Het werk is daarnaast afwisselend’, vult Babette de Koning aan. In 2008 werd de Bre­ dase student Commerciële Economie Miss Dordrecht. Sindsdien deed ze veel fotogra­ fie-opdrachten en liep ze modeshows op bruiloftbeurzen, tijdens Fashion Event Breda en voor kledingmerk Escada. Babette: ‘De ene keer is het in Groningen, dan op Cura­ çao, dan in een loods of in een kasteel. Je komt op zoveel plekken en ontmoet zoveel mensen. Geen werkdag is hetzelfde.’

En dan krijg je ook er ook nog royaal voor betaald. ‘Ik kan er veel mooie kleren van

‘Als ik fashion zou willen doen, moet ik veel te veel eten laten staan.’

18

kopen en een leuke wereldreis mee maken’, blijft Babette enigszins cryptisch over haar honorarium. Roxanne Dix, student Human Resource Management in Den Bosch is openhartiger: ‘Het verschilt per opdracht­ gever, maar via het modellenbureau kreeg ik ongeveer dertig euro per uur. Als je bereid bent tot naaktfotografie, dan ontvang je iets van 80 euro per uur. Maar daar ga ik niet aan beginnen. Die foto’s blijven altijd google­ baar, dat kan nooit goed zijn voor je latere carrière.’

Facebook voor modellen

Roxanne timmert pas twee jaar aan de weg als model. In tegenstelling tot veel van haar branchegenoten werd ze niet ontdekt op een dancefestival of op het strand van Bloemendaal, waar vaak wordt gescout door modellenbureaus. Roxanne nam zelf het heft in handen toen ze van haar vriend een fotoshoot cadeau kreeg. Ze schreef zich met de foto’s in bij Model Mayhem. ‘Dat is een soort Facebook voor modellen’, legt Roxanne uit. ‘Je kunt je gratis online inschrijven, je portfolio uploaden en vervolgens reageren op oproepjes van fotografen die model­ len zoeken.’ Het werken via de site is niet bepaald een vetpot. De shoots zijn meestal onbetaald en vaak gaat het om tfp’s, time for prints. Roxanne: ‘Een fotograaf, visagist en model komen dan bij elkaar voor een shoot. Het resultaat stopt iedereen in zijn of haar portfolio.’

Met een digitale map vol foto’s stapte ze vervolgens naar een modellenbureau in Rot­ terdam: ‘Ik kreeg een contract en zij zouden opdrachten voor mij zoeken. Buiten het

‘Naaktfoto’s blijven altijd googlebaar, dat kan nooit goed zijn voor je latere carrière.’

Roxanne

bureau om mocht ik geen opdrachten aan­ nemen. Het enige probleem was dat als het bureau niks voor je regelde, je dus ook geen werk had. En dat gebeurde bij mij.’

‘Dan ben je een soort eigendom van het modellenbureau’, zegt Shauny, die net als Babette freelance voor een bureau werkt.

‘Ik stuur na iedere klus een factuur op. Als mijn moeder bijvoorbeeld vraagt of ik voor haar werk model kan staan, dan hoef ik haar dus niet door te sturen naar het modellen­ bureau, waardoor de kosten hoger worden.

Bovendien zorgt mijn modellenbureau juist voor veel leuke opdrachten.’

Lichaamsmaten

Alle drie de dames doen vooral commercieel werk: ‘Dus meer de doorsnee vrouw uit het Kruidvat-krantje of in de IKEA-reclame’, zegt Shauny. ‘Je hebt ook high fashion, wat de echte topmodellen doen, maar daarvoor ben ik te breed. Dan moet je echt maatje 32 of 34 hebben. Ik heb maat 36. Als ik fashion zou willen doen, moet ik veel te veel eten laten staan. Dat is niks voor mij.’

Unique selling point van de Boxtelse zijn haar felblauwe ogen. ‘Ze vragen me geregeld of ik kleurlenzen in heb. Daarnaast ben ik vrij lang, 1.80 meter. Ik weet niet precies waarom dat zo gunstig is, maar je hoort mij niet klagen.’

‘Het is belangrijk dat de verhoudingen van je lichaam kloppen', vult Roxanne aan. ‘Dus niet dat je cup E hebt en maar 1.65 meter bent.

Ik heb volgens de fotografen lange benen, terwijl ik maar 1.72 meter lang ben.’ Babette relativeert het belang van de lichaamsma­ ten: ‘Voor het commerciële modellenwerk doen de lichaamsmaten er niet eens zoveel toe. Ook met maatje 40 of 42 kun je model zijn. Het ligt er maar net aan naar wat voor soort vrouw de klant op zoek is. De ene keer willen ze een fors iemand, dan weer zoeken ze iemand met rood haar.’

Product

Dat betekent overigens nog niet dat iedereen geschikt is voor het modellenwereldje. Je moet tegen een stootje kunnen volgens Babette: ‘Als je telefoons verkoopt, zeiken mensen misschien de telefoon af. Maar in de modewereld ben jij het product. Je wordt als model door een klant ingehuurd om zijn kleding te dragen. Vrijwel altijd waren ze tevreden, maar ik heb ook ooit gehad dat een ontwerper zei: “Wat heb jij een lelijk lichaam in die kleding”.’

Bovendien gaat het tussen modellen onder­ ling ook geregeld hard tegen hard: ‘Maar wel achter je rug’, vertelt Roxanne. ‘Een opdracht­ gever, voor wie ik binnenkort een fotoshoot ga doen, had van iemand gehoord dat ik nooit kom opdagen. Wat een onzin, ik kende die persoon niet eens. Er wordt zoveel gerod­ deld.’ Babette kan dat beamen: ‘Dan hebben modellen het onderling over een meisje dat is aangekomen of een slechte huid heeft. Op de werkvloer wordt altijd geroddeld, alleen gaat het in dit geval om je uiterlijk. Dan moet je wel sterk in je schoenen staan.’ ●

Babette

.

punt 19

S

Schilderijtjes ‘Die heb ik van mijn vader gekre­ gen toen we samen in Londen waren, net nadat mijn ouders waren gescheiden.’

tudent in Canada

‘Mijn huisgenootje doet mee aan Idols’ ‘Canada is altijd een speciaal land geweest voor mijn familie’. Nikki Vlessert, derdejaars Gezondheidszorgtechnologie in Tilburg, loopt stage in Toronto.

Canada was het enige land waar Nikki aan dacht toen ze hoorde dat ze in het buitenland stage mocht lopen. ‘Na de oorlog zijn veel broers en zussen van mijn oma naar Canada verhuisd. De meeste familiele­ den wonen in Peterborough, ongeveer twee uur rijden vanaf Toronto.

In de weekenden ga ik daar soms naartoe. Ik heb eerst geprobeerd om daar een stageplek te vinden maar ik ben stiekem heel blij dat het niet is gelukt en ik nu in Toronto zit. De grote stad is toch veel leuker.’

Hamster ‘Mijn hamster heet Puck. Best wat mensen op deze verdieping hebben er een. Hij is heel erg lief.’

Het was nog even spannend of Nikki wel een verblijfplaats zou heb­ ben. ‘Op kamers gaan is hier echt te duur. Via een website had ik een paar leuke gastgezinnen gevonden en heb ik voor de goedkoopste gekozen, echt Nederlands. Toen ik bijna mijn visa had ontvangen, kreeg ik een WhatsAppje van de moeder: ‘Btw, we decided that we keep our house only for our children’. Ik was dus niet welkom. Meteen heb ik de andere gezinnen gemaild en uiteindelijk voor een superleu­ ke familie gekozen. Hun dochter studeert momenteel in Nederland en dat was ook de reden waarom ze mij graag wilden. Ze hebben ook een Chinese in huis. Die reist heen en weer tussen Canada en China omdat ze meedoet aan de Chinese Idols en in Canada zangles krijgt.’

20

Foto Beeldveld/wilfried scholtes

‘De organisatie waar ik stage loop, Baycrest, is gespecialiseerd in seniorenzorg volgens de richtlijnen van het jodendom. Het doel van mijn stageonderzoek is erachter komen wat de grenzen en moge­ lijkheden zijn op het gebied van communicatietechnologie in relatie tot de zorgvraag.’

studentenkamer

Anne van den Broek, tweedejaars Social Work in Den Bosch, betaalt 353 euro per maand voor 2 keer 10 m2 (aparte slaapkamer).

trouwfoto ‘Dat is mijn oma toen ze ging trouwen, in 1945. Het kroontje dat ze op heeft heb ik na haar overlijden van haar gekregen.

Dus deze foto betekent veel voor me.’

Blad met kaarsen ‘Geurkaarsen vind ik sfeervol en gezellig en ze ruiken lekker.’

.

punt 21

De studie Autonome Beeldende Kunst bungelt steevast onderaan de lijstjes als het gaat om toekomstperspectief en arbeidsmarktkansen. Drie afgestudeerde beeldend kunstenaars van de Akademie voor Kunst en Vormgeving|St. Joost vertellen hoe zij overleven.

teKSt Laura Janssen fotografie Beeldveld/Wilfried Scholtes

Liever verf dan nieuwe

D

anni van Amstel verdient haar brood als postsorteerder en Tim Hoefnagels als orderpikker. Tot de zomer ontving Danni, die installaties maakt, nog 600 euro per maand uit de Wet werk en inkomen kunstenaars. ‘Maar die is afgeschaft. Die inkomsten mis ik echt. Ik huur een atelier en woon in een klein sociale huur-apparte­ ment. Materialen koop ik van spaargeld. Omdat ik maximaal negen uur kan maken als postsordeerder, zoek ik naar een tweede baan. Liefst in de culturele sector, maar daar is nauwelijks betaald werk.’

Anti-kraak

Beeldhouwer Tim woont na een aantal jaar anti-kraak in Den Bosch, weer thuis bij zijn ouders. ‘Dat scheelt in de kosten en ik woon vlakbij mijn atelier: een leegstaande oude basisschool in Maarheeze. Daar­ voor betaal ik 300 euro per maand. Dat is veel, maar ik heb een zee van ruimte.’

En die heeft Tim nodig, want zijn kunstwerken zijn vaak megagrote in­ stallaties, meestal van hout. ‘Door dat formaat zijn mijn materiaalkosten vrij hoog. Gelukkig ken ik wat bedrijven die me tegen korting gereed­ schap willen geven, of gratis resthout.’

22

Een uitkering heeft Tim nooit gehad. ‘Daar ben ik zwaar op tegen. Ik ben 23, ik ben gezond. Waarom zou ik een uitkering aanvragen? Ik heb zelf gekozen voor het kunstenaarschap.’

Lucasprijs

Fotograaf en schilder Femke Dekkers (op de foto) studeerde af in deeltijd, na een korte loopbaan in de zorg. Dankzij een startstipendium van het Mondriaan Fonds en twee dagen werken bij de bibliotheek in Breda, kan zij rondkomen. ‘Dat stipendium is een subsidie van twee keer 8.000 euro. Dat lijkt veel geld, maar het is hard nodig voor alle onkosten. Kunst maken kost veel tijd. Ik huur een atelier voor 200 euro per maand. Dat kan dankzij dat stipendium.’

Femke won in 2011 de Lucasprijs. ‘Zo'n prijs maakt wel verschil. Je naam staat in de krant, er is even heel veel aandacht voor je. Na mijn afstude­ ren is het druk geweest. Ik zei “ja” tegen elke expositie of opdracht. Nu ben ik selectiever geworden.’

Ook Tim heeft niet te klagen over publiciteit. ‘Een groot artikel met foto in NRC Handelsblad over de kunstenaarslichting 2011 heeft veel positieve reacties opgeleverd. Verder maak ik vaak installaties in opdracht, voor

net afgestudeerd ‘Ik ben 23 en gezond.

Waarom zou ik een uitkering aanvragen?’

Roos-Maris Spekman

LEEFTIJD: 25 jaar AFGESTUDEERD: juni 2012 OPLEIDING: Sociaal Pedagogische Hulpverlening in Breda WERKT BIJ: Stichting Dag- en Woonvoorzieningen (SDW Zorg) in Roosendaal FUNCTIE: assistent-begeleider VERDIENT: 12 euro bruto per uur

schoenen een evenement of expo, en daar is dan ook vaak media-aandacht bij geregeld.’

Zorgen maken

De oud-studenten hopen ooit van hun kunst te kunnen leven, maar al­ leen Femke heeft tot nu toe werk verkocht: ‘Vooral dankzij galeries. Dan wordt wel de opbrengst gesplitst, meestal fifty-fifty. Het zakelijk runnen van een eigen bedrijfje, dat heb ik echt moeten leren.’

De kunst van Tim en Danni is lastig te verkopen, omdat het installaties zijn. Het belangrijkste vinden zij nu veel exposeren en jezelf ontwikkelen.

Zo is Danni met vier andere beeldend kunstenaars het initiatief Stoepkrijt begonnen en wil ze nog haar mastergraad gaan halen. Tim experimen­ teert veel met nieuwe materialen.

Alle drie maken ze zich soms wel zorgen over de toekomst. Femke: ‘Ik kan goed leven met weinig geld, dat scheelt. De zorgsector was ook geen vet­ pot. Op vakantie ga ik zelden. Ik bezuinig makkelijk op een paar schoenen, maar als ik een nieuwe kleur verf zie, dan móet ik die hebben.’ Danni: ‘Ik las laatst dat een zzp’er drie à vier jaar nodig heeft om op te starten en een kunstenaar wel tien jaar.’ ●

Wat doe je bij SDW Zorg?

‘Ik werk met licht verstandelijk gehandicapten die op zichzelf wonen maar af en toe nog wat bijsturing nodig hebben. Soms maken ze onhandige keuzes, bijvoorbeeld een feestje geven tot drie uur ’s nachts terwijl ze de volgende dag aan hun nieuwe baan beginnen.’

Was het moeilijk om een baan te vinden?

‘Deze baan heb ik overgehouden aan mijn bijbaantje. In de zorg is het heel moeilijk om een fulltime baan te vinden op dit mo­ ment. Vooral op hbo-niveau. Ik werk nu op mbo-niveau. De va­ catures die er zijn, zijn vooral voor verzorgende banen. Ook op mbo-niveau dus. Laatst solliciteerde ik bij een bejaardentehuis maar werd ik afgewezen omdat ik overgekwalificeerd ben.’

Heb je voldoende kennis vanuit de opleiding meegekregen?

‘De basiskennis is er. Maar er mist een belangrijk onderdeel in de opleiding. We moeten namelijk vaak medicatie uitdelen, daar­ over hebben we niets geleerd tijdens de opleiding. Alle afge­ studeerde SPH-studenten moeten gelijk bijgeschoold worden.’

Kun je rondkomen?

‘Op dit moment wel. Ik werk op basis van een nulurencontract, ik probeer zoveel mogelijk uren te maken. Vooral slaapdiensten, die zijn niet zo gewild onder mijn collega’s. Overdag heb ik dan tijd om me bezig te houden met SoSupport, het bedrijf dat ik samen met twee andere oud-studenten heb opgestart. We hebben een programma ontwikkeld waarbij studenten met autisme begeleid worden door andere studenten.’

Dus eigen baas in de toekomst?

‘Daarvoor zijn we nu hard aan het knokken. Maar dat duurt nog wel een paar jaar. In maart wordt er bij SDW Zorg gereorgani­ seerd. Dan hoop ik een vaste functie te krijgen, en op mijn niveau.’

. 23

punt

studententijd van

columnwim Avans Zoo Het was begonnen toen de vogel met bijziendheid zo tegen de avond in paniek was komen aanvliegen. ‘Pas op!’, riep hij. ‘Er hangen overal gevaarlijke witte bollen van Avans ZOO!’ ‘Kalmeer!’, had de altijd wat norse kraai gezegd.

‘Hoe zou ik kunnen?!’, riep de vogel met bijziendheid. ‘Ze hangen in heel veel tuinen in West-Brabant, als je erin gaat zitten, gelokt door wat eten, schijn je er niet meer uit te kunnen. Later halen ze je op en stoppen je in Avans ZOO!’ De uil overzag het tafereel van opwinding met een peinzende blik. Avans een dierentuin? Zonder dat de andere vogels het merkten vloog de uil op. Hij wiekte over ‘s-Hertogenbosch waar het Avanslogo, hoewel hij duidelijk oppassergedrag zag, hem geen verontrusting bracht. Boven Tilburg nam hij waar dat er, net als in ‘s-Hertogenbosch, op gezette tijden een zekere ophokplicht leek te bestaan. Pas toen hij een aantal malen boven Breda cirkelde, begon de uil te twijfelen.

Al die glazen wanden, nergens waren de in het gebouw verblijvende wezens werkelijk onzichtbaar.

Het deed de uil denken aan Michel Foucault die in Discipline, Toezicht en Straf ‘het panopticum’ van Jeremy Bentham aanhaalt. Als met het loopje van de tijger in de dierentuin, zo bewogen de wezens zich in en om het gebouw. Maar een ZOO? Net voor hij het vogelbos bereikte, zag de uil een witte bol in een tuin hangen. ‘200’, las hij.

In de bol lag een dode mus.

Wim Boluijt is docent aan de Academie voor Sociale Studies Breda

24

PASCAL BEKKERS Villa naast de kazerne Docent Integrale Veiligheid Pascal Bekkers beleefde twee studietijden: één militaire en één burgerlijke. Een rugblessure maakte een einde aan zijn grote droom: een carrière bij defensie.

‘Na mijn middelbare school ging ik studeren voor beroepsofficier voor de geneeskundige troepen. Ik ging het huis uit om intern te wonen in de Bredase Seeligkazerne. Het was 1990, het staartje van de Koude Oorlog.

Op stage in Duitsland zat ik in legerplaats Seedorf, tussen Bremen en Hamburg, wat in de voorste linie lag tegen de Russen. Toen viel de Muur en werd alles minder relevant.

We hebben flink geleefd daar, samen ver van huis. De soldatentoelage was hoog en veel kon belastingvrij. Sommige militairen reden in dikke Audi’s.

Met drie vrienden huurde ik een villa vlakbij de kazerne, met bar en zwem­ bad. We hadden nauwelijks huisraad, wel een enorme voorraad whiskey.

Juist omdat je in het leger zoveel verantwoordelijkheid hebt, zetten we buiten werktijd de bloemetjes buiten.

Een ongeluk tijdens een oefening betekende het begin van het einde van mijn defensieloopbaan. Ik kreeg een zware rugblessure, kon op een gegeven moment niet eens meer lopen. In 1993 heb ik het leger verlaten.

Wel mét diploma: op de foto zie je mijn beëdiging in 1991. Volgestopt met pijnstillers zat ik op dat moment.

Mijn tweede studie was Personeel en Arbeid, ook in Breda. Ik was lid van de studentenraad en de studievereniging. Die laatste was trouwens niet meer dan een gezelligheidsclubje dat elke woensdagavond bier ging drinken in café Janssen. Als 23-jarige tussen de tieners was ik een stuk serieuzer dan mijn studiegenoten. Toch vanuit het gevoel dat het nu wél moest lukken met mijn carrière.’

Casper (links) werkt in verschillende huizen van Amarant.

‘Geduld is een kwaliteit die niet gemist kan worden’ bijbaan

‘Ik haal veel voldoening uit mijn werk. Als een cliënt zich helemaal suf heeft geoefend op een piano­ stuk en dat dan vol trots aan mij laat horen… Ja, daar word je toch warm van. Muziek is een univer­ sele taal waarmee je veel kunt bereiken. Vooral bij cliënten met een laag niveau met wie je soms geen gesprekken kunt voeren.

Iedere cliënt binnen Amarant heeft een verstandelijke beperking, die staat gelijk aan een IQ van tachtig of lager. Sommigen hebben meer begeleiding nodig dan anderen.

Eén van de cliënten leert bij Amarant bijvoorbeeld om zelfstandig te worden. Daaronder valt ook een werktraject bij een supermarkt, waar hij onder andere leerde omgaan met verantwoordelijkheden.

Na het werktraject is hij in gesprek gegaan met zijn jobcoach van het UWV. Samen met hem heeft hij een vast contract bij de supermarkt kunnen regelen. Nu is hij er in vaste dienst.

Maar er zijn ook jongeren met gedragsproblemen. Die zijn bijvoorbeeld als puber uit huis gegaan omdat de ouders het niet meer aan konden. Ze gebruiken soms drugs, zijn agressief of schelden. Het komt dan wel eens voor dat je iets hebt bereikt en na een incident weer helemaal van vooraf aan moet beginnen.

Geduld is een kwaliteit die niet gemist kan worden in dit werkveld. Je moet als professional een bepaalde afstand houden tot de cliënt. Dat is niet altijd makkelijk omdat je intensief persoonlijk contact hebt. Ik maak een groot deel uit van het leven van deze mensen, dat is soms moeilijk maar ook heel mooi.’

Foto Beeldveld/Wilfried Scholtes

Foto Beeldveld/wilfried scholtes

Casper Overboom, derdejaars Sociaal Pedagogische Hulp in Breda werkt bij Amarant.

Hij verdient 10,86 euro bruto per uur (+ vakantie- en onregelmatigheidstoeslag).

.

punt 25

Stap voor stap naar je eigen onderneming teKSt Suzanne Wolters illustraties Chantalle Boerebach

Stel, jij hebt hét idee voor een nieuw product of dienst, of denkt dat je je kunt onderschei­ den met iets dat al bestaat. Natuurlijk kun je dan bij een groot bedrijf aankloppen, maar is het niet slimmer om zelf een bedrijf te star­ ten? Dan houd je alles in eigen hand en pluk jij de vruchten van je innovatieve idee. Het is te overwegen om een klein marktonderzoek te (laten) doen. Daardoor weet je bijvoorbeeld wie je concurrenten zijn en of er genoeg po­ tentiële klanten zijn.

Hulp zoeken

Stap 2

Stap 1

Een goed idee

Bronnen: www.starterslift.nl www.lancelots.nl www.kvk.nl 26

Uit onderzoek is gebleken dat ondernemers die een mentor of coach hebben, beter presteren dan andere bedrijven.

Ze groeien meer en maken meer winst. Een goede reden dus om niet in je eentje aan te modderen, maar hulp in te schakelen. Als student of medewerker van Avans kan dat bij Starterslift, dat investeert in startende ondernemers. Ze kijken in een intakegesprek of je geschikt bent als onderne­ mer en of je product of dienst levensvatbaar is. ‘We maken een inschatting of we iemand kunnen helpen', zegt Coos Salomons van Starterslift.

Twijfel je nog of je in de wieg gelegd bent voor het onderne­ merschap? Tijdens de Profiel Workshop van Starterslift kun je daar achter komen. Wie ben je? Waar ben je goed in? Wat voor onderneming wil je opzetten? De workshop helpt je dat scherp te krijgen.

Nu moet je je plannen concreet maken. Daarom schrijf je een ondernemingsplan, waarin je je bedrijf presenteert. Je zet erin wat je gaat doen, hoe je dat gaat aanpakken, wat het kost en hoeveel het oplevert. Een ondernemingsplan is niet alleen noodzakelijk als je een lening gaat aanvragen bij een bank, maar geeft je ook inzicht in de haalbaarheid van je plannen.

Marije Ladage, student aan de Akademie voor Kunst en Vormgeving|St. Joost, nam deel aan het Business Atelier van Starterslift. Doel van die training is een kant-en-klaar businessplan. In negen weken leren deelnemers over bedrijfs­ economie, marketing, sales en recht. ‘Ik heb ge­ leerd waar ik mijn klanten kan vinden en wat ik aan klanten moet vragen om erachter te komen wat ze echt willen’, vertelt Marije. ‘Op financieel vlak weet ik nu bijvoorbeeld hoe ik mijn inkom­ sten en uitgaven voor een jaar moet invullen en wat ik kan terugvragen aan de Belastingdienst.’

Stap 4

Stap 3

Ondernemingsplan schrijven

Bouw aan je onderneming Marije Ladage is als zzp’er (zelfstandige zonder personeel) bezig met het opzetten van een grafisch ontwerpbu­ reau. Ze houdt zich bezig met corporate identity, ofwel de huisstijl van een bedrijf. Daarvoor ontwerpt ze onder andere naam, logo, visitekaartjes, website en briefpapier.

Ze heeft al een aantal klanten en instellingen waarvoor ze werkt en krijgt opdrachtgevers via Kunst&Werk, dat zich binnen AKV|St. Joost bezig houdt met het promoten van ondernemerschap.

‘Juist nu zijn er kansen voor starters’, zegt Salomons. ‘Veel bedrijven houden de hand op de knip. Starters hebben lage tarieven en frisse ideeën, wat interessant is voor be­ drijven.’ Hoewel het aantal startende ondernemers door de crisis terugloopt, waren er vorig jaar nog altijd meer mensen die een eigen bedrijf zijn begonnen dan in 2005.

Hou het succes vast

Het Business Atelier van Star­ terslift levert de deelnemers nog wel eens direct werk op.

‘We zien dat ze elkaar opdrach­ ten geven’, zegt Salomons. ‘Voor bijvoorbeeld het ontwerpen van een logo of het maken van een illustratie.’

Die contacten zijn waardevol en leggen de basis voor een netwerk. Starters kunnen niet zonder een netwerk, omdat ze hun opdrachten vaak via-via krijgen. In een netwerk zitten niet alleen zakelijke relaties, maar ook fa­ milie en vrienden, buren, kennisen, medestudenten. Die informele contacten zijn net zo waardevol. Denk ook aan je online netwerk op sociale media als Twitter, Facebook en LinkedIn. Niet goed in netwerken? Je kunt het leren door het volgen van een training of cursus. Of gooi jezelf in het diepe door naar ondernemers- en netwerkbijeenkom­ sten te gaan. Zorg ervoor dat je in een paar zinnen kunt vertellen wie je bent en wat je doet, ofwel zorg voor een goede elevator pitch.

Stap 6

Stap 5

Vergroot je netwerk

Focus op je doel en laat je niet aflei­ den. Daarvoor moet je wel weten wat je wilt. Wat wil je bereiken met je onderneming? Welke resultaten wil je behalen? Wat moet je daarvoor doen?

Taken waar je niet zo goed in bent of die je veel tijd kosten, kun je beter uitbesteden. Je boekhouding bijvoor­ beeld, of het bouwen van een website, als je als ondernemer antieke kastjes opknapt. Richt je op die dingen waar je echt goed in bent.

Vergeet niet te innoveren. Durf mee te gaan in ontwikkelingen en vooruit te denken, dan loop je straks niet achter op je concurrenten.

.

punt 27

sport

‘Je bent zo goed als je beste paard’ Professioneel ruiter Jack Ansems heeft zijn eigen stal. De Tilburgse student Bouwmanagement en Vastgoed over de paardensport: ‘Die kun je vergelijken met Formule 1.’

28

‘Goede paarden zijn duur. Heel duur’, zegt Jack Ansems. ‘Dan hebben we het over tonnen of soms zelfs miljoenen. Kijk maar eens in de Quote 500. De mannen met de beste paarden staan er allemaal in.’

Jack kan het weten. Hij werkte drie jaar lang voor de stal van VDL-topman Wim van der Leegte (nummer 24 Quote 500, geschat vermogen: 750 miljoen). Hij trainde diens paarden en nam ermee deel aan internationale wedstrijden.

Het baantje dankte hij aan de successen in zijn jeugd. Jack is een generatiegenoot van Maikel van der Vleuten, die afgelopen zomer met het Neder­ landse paardspringteam een zilveren medaille behaalde op de Olympische Spelen. Samen vorm­ den ze de kern van een Nederlands jeugdteam dat op EK’s steevast een medaille haalde.

Waar Van der Vleuten definitief doorstootte naar de wereldtop, bleef Jack daar net onder steken.

Het heeft niet eens zozeer te maken met zijn kwaliteiten als ruiter: ‘Je bent zo goed als je beste paard’, vertelt hij. ‘Wat dat betreft kun je de paar­

densport vergelijken met Formule 1. Daar wint ook vaak de coureur met de beste wagen.’

Op de allerbeste paarden rijdt Jack niet meer. Na zijn tijd bij Van der Leegte besloot hij een eigen stal op te zetten. In het Belgische Poppel, net over de grens bij Goirle, runt hij sinds drie jaar Stal Tandhof. Eigenaren van goede paarden kunnen er hun viervoeter stallen. Jack traint de dieren en rijdt er wedstrijden mee. Doel is om de paarden beter te laten springen, waardoor de waarde toeneemt. In ruil ontvangt hij een soort contri­ butie en deelt hij in de winst als het paard wordt verkocht. ‘Ik krijg tien procent. Dat lijkt niet veel.

Maar als je bedenkt dat sommige paarden voor een paar ton worden verkocht, dan heb je het toch over grote bedragen.’

Met sommige van de twaalf paarden van zijn stal rijdt hij op het hoogste niveau. De absolute top is nu niet realistisch. ‘Maar dat kan zomaar veran­ deren’, aldus Jack. ‘Er hoeft maar één eigenaar te komen met een heel goed paard.’

waar was dat

feestje?

Wat? Kleintje Carnaval

Foto Beeldveld/wilfried scholtes

Waar?

Studentenvereniging Totus, Tilburg Wanneer?

Donderdag 15 november

persoonlijk Melanie Frederiks

eerstejaars Human Resource Management Den Bosch

In welk land zou je graag willen wonen, buiten Nederland?

‘Amerika trekt me heel erg. Het is zo groot en er valt zo veel te zien!’

Wat zou je doen met een miljoen?

‘Ik zou een week gaan shoppen in New York en een appartement kopen voor mezelf. Daar­ naast zou ik een groot deel aan een goed doel willen geven dat zich inzet tegen dierenmis­ handeling.’

vrienden met jezelf zijn?

‘Ik denk het wel. Ik ben oprecht, spontaan en ik maak snel contact met anderen. Je kunt mij overal alleen naartoe sturen, ik vermaak me wel.’

Als je iets mocht veranderen aan de wereld, wat zou dat dan zijn?

‘Ik zou dierenmishandeling stoppen. Dieren hebben geen stem, dus dan moet de mens voor het dier opkomen.’

Wat is je vreemdste gewoonte?

‘Volgens mijn vriendinnen trek ik vaak gekke bekken. Daar kan ik me wel iets bij voorstellen, ik doe namelijk altijd gek!’

Wat is je allergrootste wens?

‘Ik wil graag een bekend iemand worden.

Roem, de rode loper, lekkere mannen. Ja hoor, daar zou ik wel mee kunnen leven.’

Waar ben je verslaafd aan?

‘Chocolade, zonder twijfel. Als we dat in huis hebben, kan ik daar echt niet vanaf blijven.’

Hoelang ben je ’s ochtends bezig voordat je de deur uit kan?

‘Maximaal een half uur, kort hè?’

Als je een ander persoon was, zou je dan

.

punt 29

Puntuit H 19 januari - theater

Haantjes

19 januar - festival

Haantjes, naar het boek van Kluun, speelt zich af in het Amsterdam van 1998. Homo Charles overtuigt twee reclamejongens, gespeeld door Daniël Bossevain en Hapert Michielsen, dat ze financieel kunnen binnenlopen door tijdens de Gay Games in Amsterdam in alle nationale vlaggen de kleur rood te vervangen door roze. Achterlijk en hilarisch natuurlijk. Dat geldt ook voor de scène waarin Boissevain zijn homoseksuele opdrachtgever zoent en daarna kotsend over het podium doolt.

Kindergarten In mei lokte de eerste editie van Kindergarten 2.500 mensen naar het Stadspark in Tilburg. Het grote succes krijgt deze winter een indoor-vervolg. Liefhebbers van techno en electro kunnen ditmaal in poptempel 013 uit hun dak op muziek van onder anderen Remy, Bart Skills, MightyFools, Aeroplane en lokale dj-helden als Raymond Bloomberg en Kidnap the DJ.

Schouwburg Tilburg, 20.15 uur, vanaf 14,00 euro.

013 Tilburg, 21.00 uur, 25 euro.

Javier Guzman

3 en 5 februari - cabaret Met mate gebruiken, Javier Guzman is er niet zo goed in. Na een alcoholverslaving, waarop zijn voorstelling Delirium (2007) was gebaseerd, kon de cabaretier dit keer geen genoeg krijgen van cocaïne. Anderhalf jaar geleden staakte hij daardoor al na 3 minuten zijn show om vervolgens tijdens een rustperiode af te kicken in Thailand. De cabaretier is kortom terug bij af en schreef ook daar een voorstelling over: Delirium II. Hij vertelt opnieuw met vlijmscherpe observaties en zelfspot over de strijd tegen zijn verslaving.

Verkadefabriek Den Bosch, 20.30 uur, 14,75 euro.

11 februari - carnaval De Grote Optocht

Het überdansfeest met alle mogelijke muziekgenres wordt begin februari in een carnavalsjasje gestoken. Achter de draaipanelen staat FeestDJRuud met een marathonset.

Maak je borst nat voor kilo's confetti, pallets opblaasbeesten en één lange mash up van polonaisekrakers. Vergeet geen kostuum uit de kast te trekken voor deze pre-carnavalsparty in het kwadraat.

De zondag is misschien het drukst, maar carnavalsmaandag (lees: als alle Hollanders weer de trein naar de randstad hebben gepakt) wordt algemeen beschouwd als de gezelligste dag in Oeteldonk. Het Bossche centrum staat die dag in het teken van de Grote Optocht. De carnavalswagens rijden onder andere langs de Markt en de Parade. Die laatste plek is ideaal voor wie na de praalwagen van Prins Amadeiro meteen de kroeg in wil duiken. Want de bierkraan gaat in cafés als Silva Ducis, Cinq of ’t Pumpke pas echt goed open na de optocht.

Mezz Breda, 22.00 uur, 12,50 euro.

30

Foto typicalnl

7 februari - feest Rauw & Lauw: Polonaise-editie

Centrum Den Bosch, vanaf 12.33 uur, gratis.

GPuntthuis BOEK Saul van Stapele - Witte Panters

●●●● ‘Hiphop’-journalist Saul van Stapele maakte furore met zijn boek over de Nederlandse Crips.

Een straatbende naar Amerikaans voorbeeld. Het boek Crips.nl was non-fictie.

Nu komt de auteur met zijn debuutroman Witte Panters.

Over de blanke rijkeluiskinderen John en Jan-Jaap die idolaat zijn van gansta-rap en aansluiting zoeken bij allochtone jongeren die rondhangen op speelpleintjes. Straatterroristen volgens de media, homies volgens John en Jan-Jaap. De twee dealen wiet en maken voorbijgangers bang, alles om erbij te horen. Het duo leeft naar het voorbeeld van Tupac en 50 Cent, maar krijgt ruzie. Jan-Jaap belandt in de cel, krijgt veel media-aandacht en wordt een landelijke beroemdheid terwijl John wegkwijnt op de zolderkamer in de villa van zijn ouders.

Witte Panters is een vlot geschreven boek doorspekt met straattaal. Af en toe absurd en overdreven maar ook rauw.

Geen hoogstaande literatuur. Wel een aanrader voor liefhebbers van rapmuziek en de hiphopcultuur.

muziek Rihanna - Unapologetic

●

Alweer het zevende album van Rihanna. Ooit een van de meest verfrissende en vernieuwende artiesten, maar inmiddels vooral een commercieel product. Een megahit als ‘Umbrella’ is niet te spotten op Unapologetic. De popmuziek is dreunerig en de eurodance is vlak en van een matig niveau. Waar zijn

de invloeden uit reggae en r&b gebleven? Zelfs het duet met ex-vriend en Rihanna-beater, Chris Brown wordt nergens spannend. Eigenlijk komen alleen de ballads ‘What Now’ en ‘Stay’ redelijk door de keuring.

Het wordt tijd dat Rihanna zich gaat bezinnen op haar toekomst. Relevant is ze al lang niet meer en de media haalt ze vooral nog met de vele semi-naakt foto’s die ze zelf schiet. De ster uit Barbados moet in 2013 gas terug nemen en een bezoek brengen aan Jamaica. Terug naar de reggaeroots en weg van te gladde Amerikaanse popproducenten.

tv wie is de mol? (seizoen 13)

●●●●●

Het dertiende seizoen van Wie is de Mol? is ouderwets spannend van start gegaan. In Zuid-Afrika voeren de kandidaten moeilijke, enge en spectaculaire opdrachten uit in de hoop te ontdekken wie de Mol is.

De kandidaat die vooraf door de meeste mensen verdacht werd, presentator Ewout Genemans, vloog er in de eerste aflevering meteen uit. Maar op de diverse fora wordt alweer druk gespeculeerd over nieuwe hoofdverdachten. Hoewel de deelnemers de laatste jaren steeds minder bekende Nederlanders waren, kun je dat van de kandidaten van dit seizoen niet zeggen. Onder anderen New Kids-acteur Tim Haars, BNN-presentator Zarayda Groenhart en cabaretier Joep van Deudekom doen mee.

Wie is de Mol? blijft spannend om te volgen, ondanks dat het al het dertiende seizoen is. Het zit zo goed in elkaar dat je tot het laatste moment echt niet weet wie de Mol is. De luie kijker komt daar bij de onthulling vanzelf achter, de fanatieke kijker zal er alles aan doen om de aanwijzingen te vinden en zelf de Mol te ontmaskeren.

website CULY.NL

●●●● Wil je een keer iets anders maken dan altijd maar die standaard wraps met kip of gehakt, maar je weet niet wat?

En hoe maak je een flesje bier open zonder handen? Op culy.nl vind je de antwoorden. Culy.nl is geen standaard receptensite.

Je kunt ook nieuwtjes vinden over de hipste eettenten en de nieuwste gadgets op kookgebied.

Zoek je een gezonde snack om een beetje af te vallen na de decembermaand? Geen probleem. Er is namelijk een handige zoekfunctie waarmee je snel en gericht kunt zoeken.

De een zal gelijk naar de keuken rennen om zijn inspiratie te verwerken tot een prachtig gerecht. De ander zal niet verder komen dan de computer terwijl hij zich verlekkert aan alle mooie food foto’s. Voor ieder wat wils dus.

film GANGSTER SQUAD

●●● Het Los Angeles van de jaren 40 wordt beheerst door gangsters. Drugs- en wapenhandel, de prostitutie en de gokindustrie, alles heeft de maffia in haar zak.

Maffiosi dineren schaamteloos in het openbaar met rechters, politiechefs en andere bobo’s. Een klein team van niet-corrupte agenten kan het niet langer aanzien en besluit als geheime eenheid de strijd aan te gaan.

Ze verbranden maffiageld, saboteren drugsdeals en steken de casino’s en bordelen in brand.

Zoals dat hoort in een maffiafilm, zit Gangster Squad vol grof en bloederig geweld. Maar wie verder kijkt, ziet ook de nachtelijke schoonheid van de stad Los Angeles in de jaren 40 met chique clubs en glimmende oldtimers. Erg sfeervol.

Het verhaal is voorspelbaar en simpel. Maar door de mooie plaatjes en het sterke acteerwerk van Sean Penn als maffiabaas en Ryan Gosling als jonge agent, is Gangster Squad al met al een prima film.

.

punt 31

Kom je ook sporten bij het Studentensportcentrum? www.tilburguniversity.edu/sport