ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2016

FREE PRESS URBAN LIFE | INTERVIEW | CULTURE | ART ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2016 | #0022

Νατάσσα Πουλαντζά Η ζωγραφική είναι αρκετά μοναχική τέχνη.

Κωνσταντίνος Τζούμας Όλοι υφιστάμεθα τη λεηλασία του χρόνου. Εγώ μέχρι στιγμής, είμαι αυτό που λένε γερό σκαρί.

πεζοδρόμιο | 2

πεζοδρόμιο | 3

πεζοδρόμιο | 4

STAFF

EDITORIAL #22

Έκδοση // Pave P.C. Διευθυντής Χρήστος Αρκομάνης

Καλώδια, DSL, οπτικές ίνες και άλλα παράλογα

Αρχισυνταξία Χρήστος Αρκομάνης Γιάννης Μαρκούτης Παραχώρησαν τα κείμενά τους: Λίλα Βαρελά Χρήστος Γιαλαμάς Παναγιώτης Δουλόπουλος Θανάσης Καρανίκας Γιώργος Καργιολάκης Αθηνά Κατσή Μαρία - Κάρμεν Κυπαρίσση Χρήστος Μακρής Γιώργος Μπαλτάς Μαριάννα Μπεβενίου Μαριά Μπολτσή Κωνσταντίνος Παγανός Ελένη Πρίτσα Δημήτρης Ράκος Μαρία Τέγου Κώστας Τσέλιος Δανάη Τ.

Γιάννης Μαρκούτης Μπορούμε να ζήσουμε χωρίς το Πάσχα; Κάθε άλλο παρά ρητορικό είναι το ερώτημα, καθώς με δυσκολία συναντά κανείς αισιόδοξα πρόσωπα τούτες τις μέρες. Καθένας μοιάζει να προσβλέπει σε μία μικρή, προσωπική του ανάσταση. Η αγορά στεγνώνει γρηγορότερα κι από το οικογενειακό πορτοφόλι, ενώ όλο και περισσότεροι Έλληνες εμφανίζονται απαισιόδοξοι σχετικά με το μέλλον τους. Σε σχετική έρευνα που διεξήγαγε το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας κατά τις 29 και 30 Μαρτίου, το 71% των ερωτηθέντων πιστεύει πως μέσα στους επόμενους 12 μήνες, η οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού τους θα χειροτερεύσει. Δεν βοηθά όμως και η ειδησεογραφία, καθώς όσα συμβαίνουν κάποια χιλιόμετρα μακριά από το κατώφλι μας «σκουραίνουν» κι άλλο τις πρώτες ζεστές μέρες της άνοιξης. Κατά τα άλλα, το προσφυγικό εξακολουθεί να αποτελεί το πιο πολυσυζητημένο θέμα της τρέχουσας επικαιρότητας, και ως συνήθως για τους λάθος λόγους. Η Ειδομένη έχει αρχίσει να αδειάζει, έστω και με αργούς ρυθμούς, αλλά οι πρόσφυγες αποτελούν πλέον μέρος, ενός φαύλου κύκλου ο οποίος δεν έχει σταματημό. Κανείς δεν ξέρει πού θα καταλήξουν και κανείς, δυστυχώς, δεν μπορεί να εγγυηθεί για την σωματική, καθώς και την ψυχική, ακεραιότητά τους. Επίσης, η εικόνα του παιδιού που γεννήθηκε κυριολεκτικά μέσα στις λάσπες ενός χωραφιού στην Ειδομένη, είναι κυριολεκτικά σοκαριστική και ντροπιαστική για όλους μας. Σε καμία σύγχρονη δημοκρατία δεν θα ήταν ανεκτό, κάποιος να γεννιέται χωρίς μια στέγη πάνω απ’ το κεφάλι του. Ούτε να κοιμάται υπό αυτές τις συνθήκες, αλλά αυτό είναι άλλο, ακόμα μεγαλύτερο, θέμα. Δυστυχώς η συμφωνία ΕΕ – Τουρκίας χωλαίνει από παντού και το προσφυγικό αναμένεται να μας απασχολήσει για πολύ καιρό.

Εµπορική Διαχείρηση Φώτης Αρκομάνης sales@pezodromiomag.gr

Διαφήµιση 2441079000 adv@pezodromiomag.gr

Στα του οίκου μας τώρα, γιατί δεν σκοπεύω να αφιερώσω ούτε μια γραμμή από αυτό το κείμενο στους βομβιστές αυτοκτονίας που αιματοκύλησαν το Βέλγιο και το Πακιστάν, στον αέρα πλανιέται η απειλή της νέας φοροεπιδρομής. Ένα είναι το βέβαιο, πως εδώ και αρκετά χρόνια οι μισθωτοί όπως και οι επιχειρήσεις έχουν γονατίσει. Δεν χρειάζεται να είναι κανείς οικονομική και μαθηματική διάνοια για να αντιληφθεί ότι περαιτέρω φορολογικές επιβαρύνσεις θα μειώσουν τα έσοδα του κράτους, αντί να τα αυξήσουν. Φαίνεται πως αυτή η, αέναη, κρίση δε μας δίδαξε τίποτα και εμμένουμε στη λογική του «Πονάει κεφάλι, κόψει κεφάλι». Ξέχωρα από τις a priori περικοπές εισοδημάτων, ήδη ακούγεται πως στο μέλλον θα αυξηθεί το τέλος κινητής τηλεφωνίας, ενώ θα μπει χαράτσι και στη χρήση του Διαδικτύου. CERN δεύρο έξω...

Μηνιαία εφημερίδα, διανέμεται δωρεάν. Απαγορεύεται η αναδημοσίευση, αναπαραγωγή, ολική ή μερική, ή διασκευή ή απόδοση του περιεχομένου της έκδοσης με οποιονδήποτε τρόπο, μηχανικό, ηλεκτρονικό ή άλλο, χωρίς προηγούμενη γραπτή έγκριση του εκδότη. Το περιεχόμενο των δημοσιευμάτων δεν αποτελεί επίσημη θέση της ιδιοκτήτριας εταιρείας, η οποία, σε καμία περίπτωση, δεν υιοθετεί τις εκπεφρασμένες θέσεις και απόψεις των συντακτών, ούτε φέρει οποιαδήποτε ευθύνη γι’ αυτές.

Η χρήση υπηρεσιών κινητής τηλεφωνίας και Internet και η προτίμηση κάποιου παρόχου, γίνεται από τον πολίτη έχοντας κατά νου το κόστος, καθώς και την ποιότητα των υπηρεσιών που παρέχονται. Δεδομένης και της κατάργησης του roaming από τις αρχές του 2017, δεν θα αποτελέσει έκπληξη αν δούμε έναν σημαντικό αριθμό συμπατριωτών μας να αποκτούν sim από την Ολλανδία, τη Βουλγαρία ή και τη Γερμανία. Ελπίζω μια ενδεχόμενη αύξηση του τέλους που προαναφέρθηκε, αν τελικά συμβει, να είναι μικρή. Το πραγματικό όμως πρόβλημα που συνιστά και την κορυφή του παγόβουνου είναι η σκέψη, γιατί μόνο ως τέτοια μπορώ να τη δεχτώ, τη φορολόγησης της χρήσης του Internet.

Επίσης η εφημερίδα ΠΕΖΟΔΡΟΜΙΟ, όπως και ο ιστότοπος www.pezodromiomag.gr συνιστούν ελεύθερο βήμα έκφρασης των πολιτών. Το περιεχόμενο και εδώ των δημοσιευμάτων δεν αποτελεί επίσημη θέση της ιδιοκτήτριας εταιρείας, η οποία, σε καμία περίπτωση, δεν υιοθετεί τις εκπεφρασμένες θέσεις και απόψεις των συντακτών, ούτε φέρει οποιαδήποτε ευθύνη για αυτές.

Πότε; Tον 21ο αιώνα, σε μια Ελλάδα που είναι ουραγός στη χρήση του Διαδικτύου. Θα ξεκινήσω όμως από αλλού: Πρόσφατα, βρεθήκαμε σε αυτό τον μικρό πλανήτη να συζητάμε για το αν η πρόσβαση σε καθαρό νερό αποτελεί ανθρώπινο δικαίωμα. Σημεία των καιρών. Σε μια κοινωνία που βαδίζει συνεχώς μπροστά, το ίδιο θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα πρέπει να συνιστά και η πρόσβαση σε φθηνό και γρήγορο Internet. «Φτωχός είναι όποιος δεν μπορεί να ακολουθήσει την τεχνολογία», μου είχε αναφέρει ένας φίλος, πολλά χρόνια πριν την κρίση. Σήμερα πλέον αντιλαμβάνομαι πλήρως τι εννοούσε. Γνωρίζω κόσμο που έχει δημιουργήσει έναν τεχνολογικό μικρόκοσμο στο σπίτι του. Από το γρήγορο Internet, τις παιχνιδομηχανές και την δορυφορική τηλεόραση, μέχρι τα tablets που βρίσκονται συνεχώς συνδεδεμένα στο Netflix και το Spotify. Ανθρώπους που μπορεί να μην έχουν μεγάλη αγοραστική δύναμη, αλλά επενδύουν με γνώμονα την ποιοτική τους ενημέρωση και διασκέδαση. Αυτό το μικρό, τεχνολογικό τους άβατο αποτελεί και ένα μικρό κεκτημένο. Ας μη βάλουμε χέρι και κει...

Επιμέλεια εξωφύλλου: Αλέξανδρος Σουλιώτης

www.pezodromiomag.gr Pave Ι.Κ.Ε. Μπλατσούκα 36 Καρδίτσα | 43100 T. 24410 79000 F. 24410 79444

Αν ενδιαφέρεστε να σας αποστέλλεται το έντυπο κάθε μήνα, επικοινωνήστε μαζί μας στο email syndromi@pezodromiomag.gr ή τηλεφωνήστε μας στο 2441079000

Φορολογώντας τη χρήση του Διαδικτύου σε κινητά τηλέφωνα και υπολογιστές, η τεχνολογική ουραγός, Ελλάδα, κάνει ένα ακόμα πισωγύρισμα. Υπάρχει αλήθεια κάποιος Θεός της Τεχνολογίας για να μας σώσει; Καλό Πάσχα...

πεζοδρόμιο | 5

πεζοδρόμιο | 6

Κατοπτεύσεις

Έτος Αριστοτέλη το 2016 Το 2016 ανακηρύχθηκε Έτος Αριστοτέλη από την UNESCO με αφορμή τη συμπλήρωση 2.400 χρόνων από τη γέννηση του μεγάλου Έλληνα φιλοσόφου κι έπειτα από σχετική πρόταση που υπέβαλε η Ελληνική Εθνική Επιτροπή. Η πρόταση εγκρίθηκε από την 38η Γενική Διάσκεψη του διεθνούς οργανισμού, που πραγματοποιήθηκε τον περασμένο Νοέμβριο στο Παρίσι.

Selfiemania και υγεία Σύμφωνα με την Google κάθε μέρα σε ολόκληρο τον κόσμο βγαίνουν 93 εκατομμύρια selfies και όπως υποστηρίζει η Κιμ Καρντάσιαν τουλάχιστον οι 1.200 είναι δικές της. Η έκθεση όμως στην φωτογραφική κάμερα καταστρέφει το δέρμα. Όλα ξεκίνησαν από την Μέιριν Μπέιγκ, μία 26χρονη Λονδρέζα μπλόγκερ, η οποία έβγαζε καθημερινά 50 selfies για το Instagram και το μπλογκ της, όταν μία μέρα παρατήρησε κάποιες αλλαγές στο δέρμα της.

Δημήτρης Ράκος

30ημέρες

Απελευθερώθηκε η Παλμύρα Ελεύθερη και πάλι η Παλμύρα. Παρατηρητές εκτιμούν ότι η ανακατάληψη της Παλμύρας θα σηματοδοτήσει την αρχή της πτώσης του ISIS και την ισχυροποίηση του Σύρου πρόεδρου Αλ Άσαντ.

Ο Μπαράκ Ομπάμα στην Αβάνα Μια νέα εποχή στις σχέσεις ΗΠΑ-Κούβας Χρήστος Μακρής Ένα από τα πιο σημαντικά γεγονότα του μήνα ήταν η επίσκεψη του προέδρου των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα στην Κούβα. Ελάχιστοι στον κόσμο πίστευαν πως θα βίωναν μια τέτοια στιγμή. Το αεροπλάνο Air Force One προσγειώθηκε στην Αβάνα την Κυριακή στις 20 Μαρτίου του 2016. Είναι ο πρώτος Αμερικανός πρόεδρος που επισκέπτεται τη χώρα μετά από σχεδόν έναν αιώνα, από την επανάσταση του Φιντέλ Κάστρο το 1959. Συνοδευόμενος από την οικογένειά του, ο Ομπάμα περπάτησε στην Αβάνα και που παρά τον βροχερό καιρό, χειροκροτήθηκε από εκατοντάδες ανθρώπους. Η στιγμή θεωρείται ιστορική, ανάλογη με αυτή της πτώσης του τοίχους του Βερολίνου και σηματοδοτεί το κλείσιμο και του τελευταίου κεφαλαίου του Ψυχρού πολέμου. Λίγες μέρες αργότερα οι Rolling Stones, ξεσήκωσαν χιλιάδες Κουβανούς με την μουσική τους. Αξιοσημείωτο γεγονός, αν σκεφτεί κανείς πως η Κούβα είναι μια χώρα όπου η ξένη, ροκ μουσική απαγορευόταν δια νόμου! Η συναυλία ήταν δωρεάν για όλους όσους ήθελαν να την απολαύσουν, οι οποίοι άρχισαν να συγκεντρώνονται 18 ώρες πριν από την ώρα που θα άρχιζε και υπολογίζεται πως ξεπέρασαν το μισό εκατομμύριο. Ένα ακόμη σημάδι, που δείχνει ότι η Κούβα είναι έτοιμη για τη μεγάλη αλλαγή. Η Κούβα είναι εδώ και δεκαετίες αποκλεισμένη εμπορικά από τις ΗΠΑ και ο πρόεδρος Ομπάμα δεσμεύτηκε πως θα εισηγηθεί στο Κογκρέσο να άρει το εμπάργκο μετά την αποχώρησή του από την προεδρία. Η επίσκεψη αυτή, αποτελεί το αποτέλεσμα μιας πολιτικής στρατηγικής βάθους τριών χρόνων, υπό συνεχείς διαπραγματεύσεις. Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι αναφέρουν πως ο στόχος της επίσκεψης, είναι να δοθεί το μήνυμα πως οι ΗΠΑ δεν αποτελούν μια εχθρική δύναμη που αναζητά την αλλαγή του καθεστώτος. Αποτελεί μεν μια συμβολική επίσκεψη, αλλά γεμάτη προσδοκίες. Ο Ομπάμα δεν συνοδευόταν όμως μόνο από την οικογένειά του, αλλά και από 11 μεγαλοεπιχειρηματίες και επενδυτές οι οποίοι προσβλέπουν στο χτίσιμο νέων διαύλων επικοινωνίας με το καθεστώς της χώρας. Από το 2006 οπότε και ανέλαβε την ηγεσία της χώρας ο αδερφός του Φιντέλ Κάστρο, Ραούλ, αυτοί οι δίαυλοι χτίζονται αργά και σταθερά. Ο Ραούλ το 2015 αποκατέστησε τις διπλωματικές σχέσεις με τις ΗΠΑ, ανοίγοντας τις πρεσβείες τους στις πρωτεύουσες και χαλάρωσε τον έλεγχο της αγοράς στη χώρα του, επιτρέποντας ως ένα βαθμό την ιδιωτική πρωτοβουλία. Ως αποτέλεσμα, εκατοντάδες τουριστικά θέρετρα και εστιατόρια έχουν ανοίξει στη χώρα. Οι Κουβανοί αξιωματούχοι υπολογίζουν πως στο μέλλον θα προσελκύσουν 2 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως σε επενδύσεις από το εξωτερικό. Από το 2014 έχουν κατατεθεί προσφορές και προτάσεις για ξενοδοχεία, μαρίνες και εργοστάσια βιοτεχνολογίας και φαρμάκων ύψους 9 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Όμως η νομοθεσία της Κούβας επέτρεψε μόνο σε μερικά από αυτά να υλοποιηθούν. Η γραφειοκρατία, το ίδιο το καθεστώς, ο τεράστιος δημόσιος τομέας και το διπλό νόμισμα που έχει υιοθετήσει η Κούβα δυσκολεύει την εξωστρέφεια της οικονομίας. Όμως η επίσκεψη αυτή ανοίγει νέους ορίζοντες. Ήδη οι μεγαλύτερες Αμερικανικές αεροπορικές εταιρίες έχουν αιτηθεί άδεια για πτήσεις προς και από τη Κούβα. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ θα επιτρέψει 20 πτήσεις την ημέρα μεταξύ ΗΠΑ και Αβάνας και 10 πτήσεις σε άλλες πόλεις της Κούβας για το ερχόμενο καλοκαίρι. Η διεπιστημονική κοινότητα ήδη έχει άρει τον αποκλεισμό από τις βιβλιοθήκες και τους ερευνητικούς πόρους από τους Κουβανούς επιστήμονες απελευθερώνοντας τις τεράστιες δυνατότητες των ερευνητικών τους ιδρυμάτων. Λόγω του εμπάργκο των ΗΠΑ, η πρόοδος των κουβανών επιστημόνων και των επιτευγμάτων τους ήταν σχεδόν απρόσιτη για τους Αμερικανούς ασθενείς. Το Κουβανικό Κέντρο Μοριακής Ανοσολογίας έχει κατασκευάσει ένα αρκετά υποσχόμενο εμβόλιο κατά του καρκίνου των πνευμόνων το οποίο ήδη τίθεται προς διάθεση των ασθενών εδώ και πέντε χρόνια. Παρ’ όλα αυτά, οι αλλαγές προς αυτή την κατεύθυνση, αλλά και όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα περιφρονούνται σε πολλές περιπτώσεις. Η Κούβα δεν παύει να αποτελεί μια χώρα όπου η έννοια του κράτους ως οντότητα είναι πιο ισχυρή από το άτομο, η οικονομία διαχειρίζεται πλήρως από το κράτος, η αντίθετη άποψη ποινικοποιείται και οι διαμαρτυρίες αποτρέπονται βίαια και με την απειλή φυλάκισης. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων δημοσίευσαν λίστες με πάνω από 8000 ανθρώπους που φυλακίστηκαν για τα πολιτικά τους πιστεύω, μόνο τον περασμένο χρόνο. Η ελευθερία του λόγου και το δικαίωμα της ελεύθερης, ιδιωτικής πρωτοβουλίας έρχεται σε δεύτερο λόγο μπροστά στην προκαθορισμένη εργασία για το άτομο ανεξαρτήτως φύλου, την εκπαίδευση και την δωρεάν περίθαλψη, τομείς στους οποίους η Κούβα έχει επενδύσει. Ο Ομπάμα στην ομιλία του στο El Grand Teatro de Havana, τόνισε πως οι όποιες αλλαγές γίνουν, θα γίνουν από τη νέα γενιά των Κουβανών, από επιλογή τους και όχι από την όποια πίεση από τις ΗΠΑ, τονίζοντας πως η Δημοκρατία είναι η μόνη λύση. Παραδέχτηκε πως η πολιτική που ακολούθησε η Αμερική μέχρι τώρα δεν είχε αποτελέσματα και πως «μια πολιτική απομόνωσης σχεδιασμένη στα χρόνια του Ψυχρού πολέμου, έχει λίγη λογική στον 21ο αιώνα». Μένει να το δούμε και στην πράξη τα επόμενα χρόνια.

πεζοδρόμιο | 7

πεζοδρόμιο | 8

White Noise Στην Επίδαυρο η Μαρίνα Αμπράμοβιτς Στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου για γυρίσματα βρέθηκε τη Δευτέρα 28 Μαρτίου η Μαρίνα Αμπράμοβιτς, η οποία αυτό το διάστημα βρίσκεται στην Αθήνα και συγκεκριμένα στο Μουσείο Μπενάκη, όπου έως τις 24 Απριλίου παρουσιάζει το πρότζεκτ “AsOne”, προσκεκλημένη του Πολιτιστικού Οργανισμού ΝΕΟΝ.

#BrusselsAttack Η μουδιασμένη αντίδραση μετά τις βομβιστικές επιθέσεις στις Βρυξέλλες δείχνει πώς όντως κάτι αλλάζει, εμείς... Κώστας Τσέλιος Η κάλυψη των γεγονότων ήταν ως συνήθως εκτενής και άρτια. Η τηλεόραση πλέον (δυστυχώς) έχει εξοικειωθεί με τέτοια περιστατικά. Πλάνα από ματωμένα πρόσωπα, ολονυκτίες υπό το φως κεριών που κρατούν παιδικά χέρια, μαρτυρίες ανθρώπων που γλύτωσαν τον θάνατο κατά τύχη, αμέτρητα πάνελ με κύριο θέμα τον εντοπισμό του τι φταίει και φτάσαμε (ως Ευρώπη) εδώ που φτάσαμε. Η προβολή της επόμενης μέρας εμπεριείχε σοβαρότητα, εγκράτεια, μέτρο και τις αναπόφευκτες δόσεις θρήνου. Κάτι όμως έλειπε. Και δεν έφταιγαν τα ΜΜΕ γι’ αυτό. Το έβλεπες από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έως τις κουβέντες στις παρέες. Οι συζητήσεις δεν είχανε την ίδια ένταση σε σχέση με τις δύο επιθέσεις στο Παρίσι. Την πρώτη φορά ηγέτες κρατών περπάτησαν συμβολικά στους δρόμους της πρωτεύουσας της Γαλλίας, με την πλειοψηφία του δυτικού κόσμου να διακηρύττει #JeSuisCharlie και την δεύτερη να μιλάει για την γενιά του Μπατακλάν και να καλύπτει την φωτογραφία του προφίλ του στο Facebook με την γαλλική σημαία. Μετά τις Βρυξέλλες είχαμε ένα ξερό, σχεδόν κυνικό #BrusselsAttack, λες και έγινε για να βγει η υποχρέωση. Δεν απουσίαζε το πένθος, έλειπε όμως το πάθος. Μέχρι ένα σημείο αυτή η έλλειψη θα μπορούσε να δικαιολογηθεί. Τα προηγούμενα χτυπήματα είχανε σημειολογικό χαρακτήρα. Ο θάνατος των δημοσιογράφων του Charlie Hebdo ταυτίστηκε με επίθεση στην ελευθερία του λόγου και τα χτυπήματα σε εστιατόρια και συναυλιακούς χώρους (και την αποτυχημένη προσπάθεια στο Σταντ Ντε Φρανς κατά την διάρκεια ποδοσφαιρικού αγώνα) στο δυτικό τρόπο ζωής/διασκέδασης. Το Βέλγιο όμως είναι ένα τελείως διαφορετικό «τέρας» αφού στόχοι ήταν τα μέσα μεταφοράς, ένας από τους βασικούς πυλώνες λειτουργίας μίας μεγαλούπολης. Εδώ δεν μιλάμε για επίθεση στα ιδανικά, αλλά στην προσπάθεια ανθρώπων να κυκλοφορήσουν, πιθανόν να πάνε στην δουλειά τους, κάτι (που αν αναλογιστεί κανείς είναι πολύ πιο τρομακτικό) αλλά εντελώς «αντιτουριστικό».

30ημέρες

Ένοχος για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας κρίθηκε ο Κάραζιτς Δικαστές του ΟΗΕ αποφάνθηκαν ότι ο πρώην ηγέτης των Σέρβων της Βοσνίας Ράντοβαν Κάρατζιτς είναι ένοχος για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, περιλαμβανομένων δολοφονιών και διώξεων, στις πόλεις της Βοσνίας, μία από τις δύο κύριες κατηγορίες τις οποίες αντιμετώπιζε.

Γιόχαν Κρόιφ Την τελευταία του πνοή άφησε χθες, σε ηλικία 68 ετών, ο επονομαζόμενος και «ιπτάμενος Ολλανδός», θρύλος του ποδοσφαίρου, Γιόχαν Κρόιφ. Ο Ολλανδός άσος υπήρξε ένας εκ των κορυφαίων ποδοσφαιριστών του κόσμου και συνέδεσε το όνομά του με την Εθνική Ολλανδίας, τον Άγιαξ και την Μπαρτσελόνα.

Αν πρέπει να το τραβήξουμε και λίγο ακόμα, το στάτους της πρωτεύουσας του Βελγίου δεν είναι και από τα πιο δημοφιλή… οι Βρυξέλλες έχουν ταυτιστεί με τα κεντρικά γραφεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα περίφημα (δαιμονοποιημένα) κέντρα αποφάσεων και είναι αναμενόμενο να εμπνεύσουν λιγότερη συμπάθεια. Όλοι αυτοί οι παράγοντες έπαιξαν τον ρόλο τους ώστε το #BrusselsAttack να συζητηθεί λιγότερο. Υπάρχει όμως και κάτι ακόμη, στο οποίο θα φτάσουμε αφού αναφερθούμε σε όλους τους Τραμπ αυτού του πλανήτη, που ξεφύτρωσαν μέσα από το χάος και υπόσχονται λύσεις. Η απάντηση που αντιτάσσει συνήθως η πιο συντηρητική πλευρά σε τέτοιες περιπτώσεις, μεταξύ υστερίας και «ελαφρά τη καρδία», είναι περισσότερη αστυνόμευση, καταπάτηση ατομικών δικαιωμάτων, κλείσιμο των συνόρων, πελώρια τείχη, έξοδος από την Ευρωπαϊκή Ένωση (την επίθεση στις Βρυξέλλες την κάνανε Βέλγοι υπήκοοι, αλλά μην αφήνουμε τις λεπτομέρειες να μας χαλάνε μια ωραία ιστορία) κι άλλα τέτοια χαρούμενα. Και το πρόβλημα είναι ότι υπάρχει κόσμος που θα στηρίξει οτιδήποτε του υποσχεθεί μια στιγμιαία, μαγική λύση, ανεξαρτήτως κόστους. Διότι είναι σημαντική η αίσθηση (ή, η ψευδαίσθηση) ότι κρατάς την τύχη στα χέρια σου. Πρόσφατα μιλούσα με φίλο μου, που μου εκμυστηρεύτηκε ότι έχει κλείσει εισιτήρια για Λονδίνο, αλλά σκέφτεται να ακυρώσει το ταξίδι αφού φοβάται τρομοκρατική επίθεση. Στατιστικά μιλώντας, είναι μεγαλύτερη η πιθανότητα να πεθάνει κάποιος από πνιγμό ενώ τρώει (1/4404) ή από ατύχημα με το ποδήλατο (1/4147 - με κράνος το ποσοστό πέφτει, να φοράτε κράνος) από το να υπάρξει θύμα τρομοκρατικής επίθεσης κι όμως όλοι μας φοβόμαστε το τελευταίο. Κι αυτό συμβαίνει γιατί δεν υπολογίζουμε τις στατιστικές όταν νιώθουμε ότι σε μια κατάσταση, όπως στο ποδήλατο, έχουμε τον έλεγχο. Πως να προστατευτείς όμως από έναν άνθρωπο που θα κάνει επίθεση αυτοκτονίας αδιαφορώντας πρώτα απ’ όλα για την δική του ζωή; Αυτό το αίσθημα της ανασφάλειας οδηγεί κάποιους στο να στηρίξουν οποιονδήποτε θα υποσχεθεί να του δώσει πίσω (φαινομενικά) τον έλεγχο της ζωής του αδιαφορώντας για τον τρόπο. Επειδή όμως το τελευταίο διάστημα έχουν συμβεί πολλά τα οποία μας κάνανε σοφότερους, η πλειοψηφία γνωρίζει ότι αυτές οι υποσχέσεις πάσχουν, ξέρει ότι δεν υπάρχουν μαγικά ραβδιά που θα λύσουν μέσα σε μια νύχτα το συγκεκριμένο πρόβλημα και γι’ αυτό έχει αρχίσει να υψώνει εσωτερικά τείχη. Το σύντομο χρονικό διάστημα ανάμεσα στις τρομοκρατικές επιθέσεις καταδεικνύει με τον πιο γλαφυρό τρόπο (δυστυχώς) τη νέα, σκληρή πραγματικότητα στην οποία έχουμε ήδη αρχίσει να σκληραγωγούμαστε, αναπτύσσοντας μια (μικρού βαθμού προς το παρόν) αναισθησία ως άμυνα. Είναι η μεγάλη αλλαγή που έχει αρχίσει να συντελείται στην καρδιά του προηγμένου δυτικού κόσμου. Διότι όταν ο πλανήτης καίγεται σε δέκα σημεία, η Ευρώπη δεν είναι δυνατόν να συνεχίσει να ζει σε μια ροζ φούσκα κι αυτό κατά βάθος το ξέρουμε. Και πιθανόν έτσι εξηγείται και η πιο σθεναρή αντιμετώπιση των γεγονότων των Βρυξελλών. Ίσως είναι ασυναίσθητα μια προσπάθεια προσαρμογής η αντιμετώπιση τέτοιων ζητημάτων με «κρύα καρδιά», ένα είδος εσωτερικής θωράκισης για τα δύσκολα που έρχονται...

πεζοδρόμιο | 9

πεζοδρόμιο | 10

30ημέρες

Πρόγραμμα δωρεάν ξεναγήσεων στον πολιτιστικό πλούτο της Αθήνας Το πρόγραμμα που περιλαμβάνει δωρεάν ξεναγήσεις στους πολιτιστικούς χώρους της Αθήνας από έμπειρους ξεναγούς, θα συνεχιστεί μέσα στο επόμενο διάστημα, από τις 7 Απριλίου, μέχρι τις 30 Ιουνίου. Ενημερωθείτε για τις δράσεις του και παρακολουθήστε τις ξεναγήσεις που σας ενδιαφέρουν.

Μέγας Αλέξανδρος και Αμφίπολη. Νέα στοιχεία! Μεγάλες διαφωνίες μεταξύ των επιστημόνων προκαλεί η Αμφίπολη, καθώς ένα νέο εύρημα από τον ευρύ χώρο των νεκροταφείων της Αμφίπολης στα πέριξ του περιβόλου του μνημειακού οικοδομήματος, εικάζεται ότι απεικονίζει τον... Μέγα Αλέξανδρο να φέρει τα όπλα του αφηρωισμένου φίλου του Ηφαιστίωνα. Ταυτόχρονα ίχνη καύσης εν μέσω ιζημάτων και επιχώσεων στέλνουν τη χρονολόγηση στα μέσα του 3ου ή του 4ου π.Χ αιώνα.

Μάρτιο – Νοέμβριο το MotoGP Οι δοκιμές και οι προετοιμασίες έχουν ολοκληρωθεί - λιπαντικά, γράσα, καθαριστικά και φίλτρα έχουν συσκευαστεί και οι ομάδες είναι καθ’ οδόν για το Κατάρ στη Μέση Ανατολή. Το MotoGP 2016 είναι έτοιμο για δράση! Ατέλειωτες ώρες θέασης.

«Ό,τι του Φανεί»

Ιονία Οδός και Αρχαιότητες Όταν τα μεγάλα έργα υποδομής συναντούν το παρελθόν

Μαρία Τέγου Η ιστορία έχει δείξει ότι κατά τη διεξαγωγή σημαντικών κατασκευών και έργων υποδομής στη χώρα μας είθισται να γινόμαστε μάρτυρες σημαντικών καταλοίπων του παρελθόντος. Τρανταχτά παραδείγματα, το Μετρό της Αθήνας αλλά και το υπό κατασκευή Μετρό Θεσσαλονίκης έφεραν στο φως σημαντικά ευρήματα μιας άλλης εποχής που δύσκολα θα ανακαλύπτονταν υπό άλλες συνθήκες. Από τον κανόνα όπως ήταν φυσικό, δεν θα μπορούσε να λείπει και η Ιονία Οδός που από την πρώτη στιγμή υπήρξε μέριμνα από κατασκευαστική εταιρία για το ενδεχόμενο ανακάλυψης αρχαιολογικών ευρημάτων. Ωστόσο,πολλές φορές,τα ευρήματα αυτά αποτελούν τρομερό βραχνά στην αποπεράτωση των εργασιών. Όμως όλα μπορούν να γίνουν όταν υπάρχει θέληση! Για περίπου μια δεκαετία βρίσκονται σε εξέλιξη τα έργα για την κατασκευή της Ιονίας Οδού, ενός εκ των σημαντικότερων αυτοκινητοδρόμων της χώρας καθώς μετά την ολοκλήρωσή της, θα αποτελεί τον κύριο οδικό άξονα, όπου τα 196 χιλιόμετρά της θα ενώνουν σε μια διαδρομή όλη τη Δυτική Ελλάδα. Πρόκειται για τον οδικό άξονα με ακτίνα από το Αντίρριο μέχρι τα Ιωάννινα. Το γιγαντιαίο αυτό έργο, μιας και πρέπει να διαπεράσει την ραχοκοκαλιά της Πίνδου με το δύσβατο και ιδιαίτερο ανάγλυφο του εδάφους, πρόκειται να παραδοθεί, μετά τη νέα παράταση που του δόθηκε, το καλοκαίρι του 2017. Η διάνοιξή της αποτέλεσε τροχοπέδη, καθώς αφενός οι εργασίες σταμάτησαν για μεγάλο χρονικό διάστημα λόγω της οικονομικής κρίσης και αφετέρου εξαιτίας των πολύ σημαντικών αρχαιολογικών ευρημάτων που ήρθαν στο φως. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα, σε κάποιες περιπτώσεις να επιταχθεί η χάραξη νέας διαδρομής σε τμήματα του οδικού άξονα όπου τα ευρήματα θα διατηρηθούν in situ εν είδει υπαίθριου μουσειακού εκθέματος. Οικισμοί, νεκροταφεία, αγροτικές και εργαστηριακές εγκαταστάσεις, ιερά πόλεων και αγροτικά ιερά ήρθαν στο φως, και ήδη έχουν αλλάξει τον αρχαιολογικό ρου της περιοχής. Έτσι, η κοινοπραξία Νέα Οδός με αρωγό τις εκάστοτε Εφορείες Αρχαιοτήτων και υπό την καθοδήγηση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου (ΚΑΣ) τροποποιήσαν τις κατασκευαστικές εργασίες όπου κρίθηκε αναγκαίο, για να διεξαχθούν σωστικές ανασκαφές. Το Υπουργείο Υποδομών ενέκρινε την πραγματοποίηση συμπληρωματικών εργασιών έπειτα από εντολή του ΚΑΣ που αφορούν στη διατήρηση ή μετακίνηση αρχαιοτήτων. Στο σύνολό της η κατασκευή του αυτοκινητοδρόμου αποκάλυψε πολύ σημαντικά οικιστικά κατάλοιπα και αγροτικές θέσεις. Από τις σημαντικότερες διαφοροποιήσεις που υπέστη η αρχική χάραξη της Ιονίας Οδού είναι η ανύψωση του οδοστρώματος κοντά στην περιοχή της αρχαίας Μακύνειας όπου και εντοπίστηκαν ερείπια Βυζαντινού ναού τα οποία θα διατηρηθούν in situ. Έτσι, οι ταξιδιώτες θα έχουν την ευκαιρία να δουν εξ ολοκλήρου απομεινάρια του παρελθόντος κατά τη διάρκεια της διαδρομής. Σε πολλές περιπτώσεις οι αρχαιότητες θα αποσπαστούν και θα μεταφερθούν παραπλεύρως του αυτοκινητοδρόμου ώστε να είναι ορατές καθ’ οδόν, ενώ κατάλοιπα που δεν σώζονται σε καλή κατάσταση, θα αποδομηθούν. Η πληθώρα των κινητών ευρημάτων έχει μεταφερθεί από τις κατά τόπους Εφορείες Αρχαιοτήτων και θα ακολουθήσει η καταγραφή και ταξινόμησή τους.

Oύτως ή άλλως, ζούμε σε μια χώρα με πλούσιο παρελθόν και είναι φυσικό κατά τη διάρκεια τόσο μεγάλων και εκτεταμένων έργων ότι θα βρεθούμε μπροστά στην ανακάλυψη καταλοίπων αυτού. Σε περιπτώσεις, όπως το Μετρό της Αθήνας, είδαμε με έκπληξη οι αρχαιολογικές ανακαλύψεις να γίνονται ένα με τις σύγχρονες κατασκευές, συμβιώνοντας αρμονικά. Φωτεινό παράδειγμα, ο σταθμός του Μετρό στο Μοναστηράκι που ανακαλύφθηκε τμήμα της κοίτης του Ηριδανού ποταμού και με τις κατάλληλες μελέτες οι κάτοικοι της πρωτεύουσας, αλλά και οι τουρίστες, απολαμβάνουν το πάντρεμα μιας σύγχρονης και μιας αρχαίας κατασκευής. Και σε άλλους σταθμούς μετρό στην πρωτεύουσα μπορούμε να θαυμάσουμε την τέχνη του παρελθόντος εν είδει ανοικτού μουσείου, όπως ο σταθμός του Συντάγματος στον οποίο εκτίθενται πληθώρα αγγείων και όχι μόνον. Άλλωστε, θα μπορούσαμε να δούμε τις αρχαιότητες και εν γένει τα ιστορικά κτίρια που μας περιβάλλουν σαν μιαν ανάσα ξεγνοιασιάς γύρω μας, σαν έναν ιστορικό περίπατο ενώ τρέχουμε στους φρενήρεις ρυθμούς μας!

πεζοδρόμιο | 11

πεζοδρόμιο | 12

Trick Or Treat? Πόσο μακριά φτάνει το σύμπαν;

Sci-hub

Το μεγαλύτερο πειρατικό δίκτυο επιστημονικών εργασιών στον κόσμο και η πολύπαθη ιστορία του

30ημέρες

Μαρία – Κάρμεν Κυπαρίσση

Αστρονόμοι ανακαλύπτουν με το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Χαμπλ τον GN-z11, που είναι ο πιο μακρινός γαλαξίας που έχει ανακαλυφθεί ως τώρα. Πόσο μακριά θα φτάσει ακόμα το σύμπαν όσο το ξέρουμε;

Αποσύρεται η Adele Μακριά από τα μουσικά δρώμενα για την επόμενη πενταετία σκοπεύει να μείνει η διάσημη Βρετανίδα τραγουδίστρια Adele, προκειμένου να χαρεί την οικογένειά της, τον 41χρονο σύντροφό της Simon Konecki και τον τρίχρονο γιο της Angelo. Την είδηση για την πενταετή «απόσυρση» της Adele, δημοσιεύει η βρετανική εφημερίδα Daily Mail, επικαλούμενη άτομα από το κοντινό περιβάλλον της ερμηνεύτριας. Κι όχι, δεν ήταν πρωταπριλιάτικο αστείο!

Ο Πάπας Φραγκίσκος πλένει και φιλά πόδια μεταναστών

Από τους πειρατές των 7 θαλασσών των περασμένων αιώνων, περάσαμε στην πειρατεία του διαδικτύου και από την πειρατεία της μουσικής και των ταινιών των περασμένων δεκαετιών στην πειρατεία της επιστήμης (!). Διότι όταν όλο και περισσότερα πράγματα σταματούν να είναι δωρεάν, τότε θα βρίσκονται πάντα κάποιοι που θα σπάνε τους κωδικούς και θα τα απελευθερώνουν.

Sci-hub λοιπόν ή αλλιώς η μεγαλύτερη παγκόσμια «δωρεάν βιβλιοθήκη» του σήμερα. Ιδρύθηκε το 2011 από την καζακστανικής καταγωγής Alexandra Elbakyan, ερευνήτρια της Νευροτεχνολογίας και προγραμματίστρια, όταν στην προσπάθειά της να βρει επιστημονικές δημοσιεύσεις για να στηρίξει την εργασία της, συνειδητοποίησε ότι το κόστος υπερέβαινε τις οικονομικές δυνατότητες ενός μέσου επιστήμονα. Μέχρι εκείνη τη στιγμή προκειμένου να έχεις πρόσβαση σε ένα επιστημονικό έγγραφο έπρεπε να είσαι συνδρομητής σε κάποια ιστοσελίδα και να πληρώσεις και μάλιστα αδρά, ήτοι περίπου 30 δολάρια την ώρα ή 50 δολάρια τη μέρα για να μπορέσεις να «κατεβάσεις» προκειμένου να διαβάσεις μια εργασία 20 σελίδων. Σε ποιον; Μα σε ποιον άλλο; Σε κάποιον όμιλο που διαχειρίζεται την παγκόσμια κυκλοφορία των επιστημονικών περιοδικών και βιβλίων που είχε πάρει τα πνευματικά δικαιώματα από κάποιο επιστήμονα. Διαπιστώνοντας τα ανωτέρω, η Elbakyan και έχοντας ως πεποίθηση πως η γνώση πρέπει να μοιράζεται από άνθρωπο σε άνθρωπο δωρεάν, αποφάσισε να φτιάξει αυτή την πλατφόρμα, βάζοντας πρώτη η ίδια τα αποτελέσματα της δικής της έρευνας. Αυτή τη στιγμή φιλοξενεί 47 εκατομμύρια (παρακαλώ!) επιστημονικές ακαδημαϊκές εργασίες και έγγραφα και κάθε μέρα μεγαλώνει τον αριθμό αυτό και αποτελεί ένα διαδικτυακό τόπο με πάνω από 200.000 επισκέπτες την ημέρα. Και όλα αυτά διότι δεν χρειάζεται να πληρώσεις απολύτως τίποτα, αλλά ούτε και να δημιουργήσεις λογαριασμό. Χρησιμοποιώντας γνωστούς κωδικούς πανεπιστημίων και ιδρυμάτων πετυχαίνει να ξεκλειδώσει την εργασία που ήδη έχει κάποιος οίκος, την κατεβάζει σε μορφή .PDF και έπειτα τη μοιράζει. Σήμερα έχει τη δυνατότητα να μπορεί να σπάει ακόμα περισσότερους κωδικούς, καθώς υπάρχουν επιστήμονες που ως δωρεά δίνουν τα στοιχεία τους, στο πνεύμα του διαμοιρασμού της γνώσης, αλλά και της αδιανόητης οικονομικής επιβάρυνσης από τους εκάστοτε οίκους όταν ακόμα και πανεπιστήμια όπως το Harvard έχουν δηλώσει πως δεν μπορούν να σηκώσουν αυτό το οικονομικό βάρος. Ωστόσο το Μάιο του 2015 κατηγορήθηκε από την εταιρεία-κολοσσό έκδοσης επιστημονικών συγγραμμάτων Elsevier, για κλοπή και παράνομη χρήση υλικού πνευματικής ιδιοκτησίας. Η Sci-hub θεωρεί πως η Elsevier είναι αυτή που παραβιάζει το άρθρο 27 της Διακήρυξης των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών, σύμφωνα με το οποίο ο κάθε άνθρωπος έχει το δικαίωμα να μετέχει και να απολαμβάνει τα αγαθά της πολιτιστικής ζωής της κοινότητας, την τέχνη και την πρόοδο των επιστημών. Παρ’ όλα αυτά, στα τέλη του 2015, το περιφερειακό δικαστήριο της Νέας Υόρκης διέταξε το κλείσιμο και την απαγόρευση της χρήσης του domain name sci-hub. org. Οι διωκτικές αρχές έθεσαν σε διαθεσιμότητα τη διεύθυνση, ώστε να μην επιτρέπεται στους επισκέπτες να την εντοπίσουν στον παγκόσμιο ιστό. Η δημιουργός δεν πτοήθηκε, παρά αναγκάστηκε να μετακινήσει τους servers της ιστοσελίδας στο deep web καθώς και να αλλάξει το domain name σε sci-hub.io και έτσι, από το Φεβρουάριο του 2016 ανήκει στις ιστοσελίδες του Ηνωμένου Βασιλείου εφόσον το .io αντιστοιχεί στις Βρετανικές Ατόλλες. Κυριολεκτικά εκμεταλλευόμενη το νομικό κενό, η δημιουργός (που την αποκαλούν και «Ρομπέν των Δασών της Επιστήμης») δρα και πάλι ανενόχλητη, μοιράζοντας τη γνώση σε χιλιάδες ευτυχείς επιστήμονες, ωσότου κάποια άλλη μεγάλη εταιρία, με τεραστίων διαστάσεων συμφέροντα τη μηνύσει στο αγγλικό πλέον δίκαιο. Είναι ένα κυνηγητό που μπορεί να διαρκέσει πολλά χρόνια, αλλά ως τότε, ας το απολαύσουμε!

Ο Πάπας Φραγκίσκος για ακόμα μία φορά συγκέντρωσε πάνω του τα φώτα της δημοσιότητας, σπάζοντας και πάλι τα κατεστημένα ήθη του Βατικανού. Αυτή τη φορά επέλεξε να το κάνει στην ακολουθία του Νιπτήρος, όπου είθισται να πλένει τα πόδια κάποιων πιστών, σε αναπαράσταση της πράξης του Ιησού προς τους μαθητές του, αλλάζοντας όμως όλα τα δεδομένα. Σε μία ιδιαίτερα φορτισμένη και γεμάτη κατάνυξη ακολουθία, ο Πάπας επέλεξε φέτος να πλύνει τα πόδια δώδεκα μεταναστών από διάφορες χώρες και θρησκείες, σε έναν καταυλισμό που βρίσκεται στο Castelnuovo di Porto, λίγο έξω από την Ρώμη. Οι πρόσφυγες και μετανάστες τον υποδέχθηκαν με ένα μεγάλο πανό με το καλωσόρισμα σε διάφορες γλώσσες, ενώ εκτός από τους περίπου 900 που φιλοξενούνται εκεί, στην τελετή βρέθηκαν και δεκάδες άλλοι που έτρεξαν να δουν από κοντά τον Πάπα.

Listen to: Haruka Nakamura - The scenery which has music

πεζοδρόμιο | 13

Επισκευές Smartphone - Tablet Αλλαγή Μπαταρίας | USB Φόρτισης Ηλεκτρονικές Βλάβες Αλλαγή Οθόνης

Επισκευές Laptop - Desktop Συστήµατα Παρακολούθησης CCTV 0,0 0,2 0,4 0,6 0,8 1,0

www.recode.gr | info@recode.gr Χαρίτου 3 | Καρδίτσα τηλ.2441303138

Advanced Rework

πεζοδρόμιο | 14

πεζοδρόμιο | 15

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΖΟΥΜΑΣ

Γιώργος Μπαλτάς

Η συνάντησή μου με τον Κωνσταντίνο Τζούμα έγινε στο καθημερινό του στέκι, το καφέ «ΦΙΛΙΟΝ». Μόλις μπήκα, η μυρωδιά του φρεσκοψημένου καφέ με χτύπησε στο πρόσωπο! Είχα πιάσει θέση απο νωρίς, για να τον υποδεχτώ. Όταν ξεπρόβαλε στην πόρτα με το χαρακτηριστικό fedora καπέλο του και το υπέροχο φουλάρι του, σκέφτηκα αμέσως πόσο ουσιαστικά κομψός παραμένει. Είναι η περίπτωση αυτή του άντρα, που τα χρόνια του πρόσθεσαν γοητεία, φινέτσα και κυρίως σοφία. Εμβληματική φιγούρα του Κολωνακίου αποτελεί εδώ και δεκαετίες, όπως και -κατά τη γνώμη μου- την επιτομή του «σικ» Αθηναίου. Έχοντας μια σημαντική και ποικίλη καριέρα στις τέχνες τα τελευταία χρόνια, η μεγάλη του αγάπη είναι όπως λέει και ο ίδιος, το ραδιόφωνο. Χειμαρρώδης και καθηλωτικός συνομιλητής, μου διηγήθηκε με εξαιρετική γλαφυρότητα τη ζωή του στη Νέα Υόρκη, την Αθήνα που αγάπησε, καθώς και την περιπέτεια της υγείας του, που του άλλαξε τη ζωή. Απολαύστε τον.

πεζοδρόμιο | 16 Έχετε ασχοληθεί με πολλά πράγματα, κυρίως τέχνες. Είστε άνθρωπος των τεχνών, όχι της επιστήμης. Θέλει πάρα πολύ δουλειά η επιστήμη. Θέλει να στρώσεις κάτω τον πισινό σου και να δουλέψεις και να σκύψεις και εργαστήρια και έρευνα και μελέτη κτλ. Δεν το’ χω. Εμένα μου αρέσει η μελέτη, από μικρός διάβαζα, αλλά μου αρέσει να διαβάζω ρομάντζα, λογοτεχνία, βιογραφίες. Μου άρεσε η ελαφρότητα..

Εξακολουθείτε να γράφετε; Όχι, δεν συνεχίζω. Τα τρία μου βιβλία τα έγραψα σε μια περίοδο, που φανταζόμουν ότι πλησίαζε το τέλος. Είχα μία περιπέτεια με την υγεία μου και λέω, «αυτό πρέπει να το κάνω τώρα, γιατί...». Διάβαζα κάτι βιογραφίες, που μίλαγαν για όλα τα άλλα, εκτός από αυτά, που πραγματικά ενδιαφέρουν έναν άνθρωπο για τον συνάνθρωπό του. Πως πέρασε, πως βίωσε, σε τι διλήμματα βρέθηκε, πως τα υπερπήδησε ή όχι και κυρίως τις αδυναμίες, την σκοτεινή πλευρά. Εκεί έχει ενδιαφέρον. Οι περισσότερες βιογραφίες ήταν αγιοποιημένες, ωραιοποιημένες. Μιλάνε για την ταμπακιέρα. Από μικρός είχα μια περιέργεια για το κορμί του άλλου ή της άλλης. Αλλά και για το τι κάνει αυτός με τον εαυτό του, πως την βγάζει; Δεν μπορούσα να καταλάβω, γιατί αυτό δεν μας αφορά. Κυρίως μας αφορά. Γι’ αυτό και μπήκα στην περιπέτεια να γράψω, αυτά τα τρία βιβλία, τα «Ως εκ θαύματος», «Complete Unknown» και «Πανωλεθρίαμβος», γιατί έλεγα, ας μιλήσουμε μια φορά για τα πράγματα κανονικά, ως έχουν, αντί να γίνονται υπεκφυγές και να δημιουργούνται για μία ακόμη φορά μυστικά. Δεν υπάρχει πιο παραμορφωτική πληροφορία, που έχουμε για τους συνανθρώπους μας, από την απόκρυψη, από τα μυστικά. Είναι φοβερό πράγμα. Νομίζω ότι, το ότι έχουμε μια παραμορφωμένη εικόνα του κόσμου που ζούμε, οφείλεται στην απόκρυψη. Μαθαίνεις μετά από χρόνια ότι «αυτός, ενώ παράλληλα είχε κάνει αυτό και αυτό, είχε αυτές τις συνήθειες ή έκανε όπιο ή κυνηγούσε πάρα πολύ νεαρές λολίτες...». Καταλαβαίνεις ότι είναι τόσο τραγικό. Ή δεν αντέχεις το κόστος των επιλογών; Δεν μπορείς να έχεις και την πίτα αφάγωτη και τον σκύλο χορτάτο. Πρέπει να αναλάβεις και τις ευθύνες σου.

Να είσαι δηλαδή ο εαυτός σου. Εγώ είμαι αυτός. Δεν χρειάζεται να αγαπηθούμε όλοι. Ούτε χρειάζεται να καταργήσει ο ένας τον άλλον, εξαιτίας των ιδιαιτεροτήτων ή του γούστου του. Μπορεί και να συγκατοικήσουμε. Συχνά τώρα τελευταία, έχει παραμορφωθεί πάρα πολύ ο κόσμος. Με τους τζιχαντιστές, με κάτι κόμματα ακραία, σαν να πρέπει να επιβάλλει κανείς, μόνο ένα πράγμα, ένα τρόπο ζωής και όλα τα άλλα να εξαφανιστούν. Συγκατοίκηση; Κανείς, αντιλαμβάνομαι. Το να φύγεις εσύ από την μέση για να μείνω εγώ.

Μιας και αναφέρατε τη συγγραφική σας τριλογία, σε κάποια σελίδα του «Complete Unknown», γράφετε αυτολεξεί: «Να ακούς τους θορύβους, τους ψιθύρους, όλο το βάθος του τοπίου. Αν ήμουν εκατομμυριούχος, το μόνο πάθος που θα επέτρεπα στον εαυτό μου, θα ήταν το όπιο». Είναι μια υπερβολή. Καταρχήν είναι υπερβολή το, αν θα ήμουν εκατομμυριούχος. Και εξίσου υπερβολή, είναι ότι θα διάλεγα απ΄όλα αυτά να κάνω όπιο. Αυτό το λες σε κάποια στιγμή, που πραγματικά ανακάλυψες τις μαγικές επιπτώσεις-ιδιότητες του οπίου.

να με αποπλανούν. Αλλά να έρθει κάποιος και να μου πει να πάμε να πιούμε και να γίνουμε λιώμα από αλκοόλ ή να πιούμε ουσίες, δεν υπήρχε περίπτωση. Υπήρξε μια εποχή και κυρίως με αφορμή τη Νέα Υόρκη, που το σώμα εκτοξεύτηκε στην διαπασών. Και καλά έκανε. Κράτησε όσο κράτησε και αυτό όμως, ήρθε η ώρα του που τέλειωσε, σε σημείο που να πιάνω τον εαυτό μου ενάρετο, άκουσον-άκουσον, παρά το γεγονός ότι η ιδέα του να με αποκαλούν αμαρτωλό και άσωτο τότε, το τι με κολάκευε, δεν μπορείς να φανταστείς. Αλλά όπως λέει και ο λόρδος Βύρων, όταν είμαστε νέοι, είμαστε εν μέσω λογίων και όταν μεγαλώνουμε γινόμαστε εμείς λόγιοι και οι νέοι είναι οι άσωτοι.

Πως τοποθετήστε στην σημερινή πραγματικότητα της Αθήνας που ζείτε; Δεν τοποθετούμαι, διότι εδώ και χρόνια, είμαι αλλού. Δεν έχω καμία σχέση. Τα κόμματα ποτέ δεν με σαγήνευσαν, δεν είχανε ούτε αρχηγούς ιδιαίτερα ελκυστικούς, για να παραμυθιαστείς, ας πούμε, με κάτι και επίσης τους βρίσκω πάρα πολύ κακόγουστους και ατσούμπαλους. Δηλαδή, από πλευράς αισθητικής, είναι στη μαύρη λίστα. Δεν με ενδιαφέρουν καθόλου. Εμένα οι άνθρωποι που με ενδιέφεραν, ασχέτως με το τι δουλειά κάνανε, ποια ήταν η οικονομική τους επιφάνεια ή η κοινωνική τους τάξη, ήταν οι ωραίοι τύποι, αυτοί με ενδιέφεραν. Και με την παρέα μου, που μεγαλώσαμε στο Πασαλιμάνι, αυτό θέλαμε να γίνουμε. Ούτε μεγάλοι επιστήμονες, ούτε να ασκήσουμε ως αθλητές, καλλιτέχνες, επιστήμονες ή ως, ως… Ωραίοι τύποι, χαλαροί, με χιούμορ, ευαίσθητοι, με μεγάλη ανεκτικότητα για του καθενός το λούκι και βεβαίως ποτέ κανένα σχόλιο για τα γούστα του άλλου. Τα γούστα είναι γούστα. Ξέρω εγώ γιατί ένας πυρηνικός επιστήμονας, κάνει παρέα με μία στριπτιζέζ; Ξέρω εγώ γιατί ένας μαθηματικός, γουστάρει τις τραβεστί; Αυτή την δουλειά θα κάνουμε τώρα; Να βάλουμε τάξη στα γούστα του άλλου;

‘‘ Όλοι υφιστάμεθα τη λεηλασία του χρόνου. Εγώ μέχρι στιγμής, είμαι αυτό που λένε γερό σκαρί’’ Η πόλη σας αρέσει όπως έχει γίνει σήμερα; Όχι, μ’ άρεσε όταν είχε την πλευρά εκείνη όταν μεγαλώσαμε, ερωτευτήκαμε, σουλατσάραμε, γνωρίζαμε ανθρώπους στον δρόμο…

Ποια θεωρείτε την πιο ωραία δεκαετία της; Εγώ την έζησα την δεκαετία του ’60, που παρά την χούντα που είχε προκύψει, οι άνθρωποι ζούσαν πολύ ερωτικά και πάρα πολύ έντονα. Επίσης και ένα κομμάτι της δεκαετίας του ’70 γιατί ήμουνα στην Νέα Υόρκη, αλλά όταν γύρισα, έπεσα επάνω στην μεταπολίτευση, δηλαδή από το ’75 μέχρι το ’80 και κάτι. Όπου όλοι είχαν γυρίσει απ’ έξω, για διάφορους λόγους, Βερολίνο, Λονδίνο, Παρίσι, Ρώμη, Αμερική κτλ, και είχανε κουβαλήσει και τις συνήθειες, τα γούστα τους και ήταν ωραίο αυτό το πράγμα. Όπως εξελίχθηκε τα τελευταία χρόνια, με τους βανδαλισμούς και αυτό το ανελέητο γκράφιτι στους τοίχους, με ότι μπορεί να φανταστεί το μυαλό κάποιου, λες και θα μας αφυπνίσουν, όλες αυτές δηλαδή τις εκθαμβωτικές ασχήμιες των τελευταίων χρόνων που περιλαμβάνονται σε αυτό που λέμε κρίση, είναι μία πόλη που πραγματικά δεν την αναγνωρίζω, είναι σαν να μου διαφεύγει, είναι αχαρτογράφητη, δεν ξέρω τι ακριβώς είναι ή τι θα προκύψει. Υποτίθεται ότι είναι μεταβατική περίοδος και από αυτό που ήταν θα προκύψει κάτι άλλο. Που ελπίζω να προκύψει κάτι άλλο, που να είναι θετικό και πολύ πιο ανθρώπινο. Οι άνθρωποι που βανδαλίζουν την πόλη, τις περισσότερες φορές νομίζω ότι δεν έχουν καμία παράδοση. Οι όμορφες γωνιές, που εσύ έχεις περάσει καλά, σε αυτούς είναι σαν κινέζικα. Διότι, άμα κατέβηκες από την τραχανοπλαγιά, δεν σε νοιάζει αν κάηκε το Αττικόν. Συγνώμη, αλλά δεν καταλαβαίνεις, τι ομορφιά σου έδωσε το Αττικόν, όλα αυτά τα χρόνια. Σου διαφεύγει. Δεν μπορείς να συνεννοηθείς. Είναι άλλη φυλή ανθρώπων.

Οι νέοι είναι σημαντικό κεφάλαιο στη ζωή σας;

Υπάρχει και μια ρομαντική εικόνα γύρω από το όπιο, σαν αυτές των Κινέζων στα κρεβάτια. Βέβαια, σαν εμπειρία. Αν θυμάσαι, ο Τελευταίος Αυτοκράτορας του Μπερτολούτσι, είχε τέτοιες σκηνές, πολύ γοητευτικές. Από τις προσωπικότητες των γραμμάτων και των τεχνών, αυτοί που ήταν οπιομανείς, όπως ο Κοκτώ. Έχω την εντύπωση ότι τα ναρκωτικά, είναι ψυχοδηλωτικά. Αυτό που έχεις μέσα σου, θα στο βγάλουν προς τα έξω. Δεν θα γίνεις εξυπνότερος, επειδή καπνίζεις μαριχουάνα ή επειδή κάνεις που και που μια μυτιά οπίου, αλλά αυτό που έχεις, αν είσαι δημιουργικός άνθρωπος, θα σου βγει σε όλη την μεγαλοπρέπεια. Φυσικά και εδώ τίθεται θέμα μέτρου. Άλλο δοκιμάζω και άλλο εθίζομαι και δεν μπορώ να ξεκολλήσω. Είναι δύο τελείως διαφορετικά πράγματα. Ποιος το καταφέρνει; Μακάρι να ήξερα. Δεν ξέρω, είναι του καθενός οι επιλογές. Μπορεί να μην είναι και επιλογές, αλλά εγώ δεν ήμουν ποτέ στους ανθρώπους που με παρέσυρε κάποιος. Επέτρεπα να αποπλανηθώ, μόνο στα κορμιά εκείνα που με ενδιαφέρανε ερωτικά. Εκεί δεν είχα καμία αντίρρηση

Είναι γιατί έχει ένα τρόπο αυτή η πόλη, την εποχή που έζησα εγώ, μιλάμε για δεκαετία ’70, το ’75, δηλαδή παρά το γεγονός ότι ήταν επικίνδυνη και σέξι, είχε ένα πολύ καλό. Ότι επειδή ήμουνα άγνωστος, είτε εν μέσω διασημοτήτων, είτε εν μέσω εκατομμυρίων αγνώστων, κάθε μέρα σε αυτή την μητρόπολη, ήταν πάρα πολύ ερωτική, γιατί μπορούσες να υποδυθείς ότι ρόλο γούσταρες. Δηλαδή, αισθάνθηκα μέρος της εθνικής ερωτικής μυθολογίας μας. Μπορούσα να μεταμορφωθώ σε ότι ήθελα, δεν είχα να δώσω λογαριασμό σε κανέναν, παρά μόνο στον εαυτό μου. Μια πόλη, που ζεις και μεγαλώνεις και σε ξέρουν από μικρό και έχεις συγγενείς και φίλους, ξέρεις τώρα, δεν κάθεσαι με την ίδια άνεση, που κάθεσαι με αγνώστους…

Ισχύει για όλους μας αυτό. Όπου έχουμε γεννηθεί και έχουμε μεγαλώσει είμαστε πιο επιφυλακτικοί. Σέβεσαι το περιβάλλον σου, την οικογένεια σου... … και γενικά, όταν πηγαίνουμε έξω, όταν ταξιδεύουμε, είμαστε άλλοι άνθρωποι. Ε, αυτό το καλό το έχει η Νέα Υόρκη και αυτή την πολυχρωμία και είναι εντελώς απενοχοποιημένη. Αυτό μ’ άρεσε πάρα πολύ, που περπατούσες στον δρόμο και σου λέγανε διάφορα, σε προσκαλούσανε..

Ίσως ήταν και πολύ ενδιαφέρουσα η εποχή αυτή για τη Νέα Υόρκη. Ήταν πολύ. Ειδικά αυτές οι πόλεις στο εξωτερικό, κάθε τρία χρόνια αλλάζουν. Είμαι σίγουρος, ότι αυτή τη στιγμή το Μανχάταν, που είναι τόσο πανάκριβο, απ’ ότι μαθαίνω, και είναι και ασφαλές αυτή τη φορά, γιατί κάποιος δήμαρχος, κάποια στιγμή το πήρε πολύ σοβαρά και έδιωξε το έγκλημα από τους δρόμους, μπορεί να θυμίζει ήσυχο ελβετικό προάστιο.

πεζοδρόμιο | 17 Η επιστροφή στην Ελλάδα, γιατί; Αισθάνθηκα ότι έγινε ο κύκλος εκεί. Ότι είχε αρχίσει η απομάγευση. Η μαγεία της κράτησε από το ’71 μέχρι το ’75. Μετά θα έπρεπε να γίνω επαγγελματίας. Δηλαδή, να πηγαίνω σε οντισιόν, να έχω μια δουλειά σταθερή κτλ. Εγώ δεν πήγα στην Νέα Υόρκη για να αποκατασταθώ επαγγελματικά. Πήγα επειδή εδώ η κατάσταση δεν ήταν καθόλου ευχάριστη με την χούντα και επειδή είχα περιέργεια να μάθω μερικά πράγματα γύρω από το χοροθέατρο, τον ηθοποιό, τη ζωή την ίδια, γιατί η ζωή η ίδια ήταν πολύ συναρπαστική. Το να γνωρίζεις μια τύπισσα και να καταλήγεις στο κρεβάτι της και το επόμενο πρωί να ξυπνάς στο ίδιο κρεβάτι με την τύπισσα και τον αδερφό της ή τον πρώην της, αυτό δεν ήταν κάτι που συνέβαινε με μεγάλη άνεση στην Αθήνα, για την ακρίβεια σχεδόν καθόλου τότε. Τώρα είμαι σίγουρος, ότι με την τάση που έχουν οι νεοέλληνες, που θέλουν όλα, με μια απληστία, να τα ζήσουν, είμαι σίγουρος ότι γίνεται της τρελής, δεν χωράει αμφιβολία. Και πολύ καλά κάνουν. Αλλά τότε, την εποχή εκείνη, είχε τελειώσει και η περίοδος των παιδιών των λουλουδιών και είχε αρχίσει η περίοδος του David Bowie, της Lisa Minnelli. Είχε μια λάμψη αυτή η περίοδος..

Δακρύσατε με αφορμή τον πρόσφατο χαμό του; Ε ναι, έκανα και εκπομπή κάθε μέρα. Η κυρία Καφεντζή που είναι διευθύντρια του Εν Λευκώ και επιμελείται της μουσικής της εκπομπής μου, από το 2000, ήταν πιο συγκινημένη. Γιατί αυτή με τους μουσικούς έχει πιο συναισθηματικές σχέσεις. Εγώ είμαι όπως με όλους τους ανθρώπους του θεάματος. Χορευτής, ηθοποιός, σκηνοθέτης, συγγραφέας, είμαι και εγώ ένας από αυτούς θέλω να πω… Η Κατερίνα χάθηκε. Τον είχα συναντήσει τον Bowie, στην Νέα Υόρκη, την εποχή που έκανε τον Ziggy, μέρα-μεσημέρι στην 5η λεωφόρο, βλέπω ένα τρομερό τρίο, σε μια Νέα Υόρκη που είναι συνήθως μπλαζέ, να γυρίζουν κεφάλια και να σταματάνε να δούνε. Έξω από το Tiffany’s, με το μακιγιάζ του Ziggy Stardust, το κοκκινωπό μαλλί. Αυτός, η Angie και ο Iggy Pop, για την προώθηση του δίσκου.

Ήταν δηλαδή θέμα promotion. Δεν κυκλοφορούσαν έτσι.

Φτάνοντας προς το τέλος, δεν αναφερθήκαμε καθόλου στον κινηματογράφο. Τα περισσότερα έχουν ήδη ειπωθεί, και φυσικά είστε πασίγνωστος για τις ερμηνείες σας σε εξαιρετικές ταινίες. Θα ήθελα να σας ρωτήσω όμως αν για μια πολύ μεγάλη αμοιβή, θα κάνατε πτώση στα στάνταρντ σας. Είναι πιθανόν. Εμένα με γοητεύει το χρήμα, αλλά με γοητεύει και η περιφρόνησή του ταυτόχρονα. Εξαρτάται δηλαδή, στη φάση που θα με πετύχεις. Αν η τσέπη μου είναι επαρκώς γεμάτη, μπορεί να είμαι και τρομερά σνομπ και να σου πω «μπα, δεν το κάνω αυτό, είναι κατώτερο της περίπτωσής μου». Αν πάλι ας πούμε εκείνη την εποχή έχω πάρα πολύ ανάγκη και μου έρχεται μια πρόταση, ναι, θα ενδώσω φυσικά. Όλοι μας έχουμε περάσει περιόδους, που λες και το χρήμα μας απέφευγε συστηματικά. Να βλέπεις ανθρώπους να βγάζουν λεφτά και εσύ δεν τύχαινε. Ήσουν δύσκολος, δεν σου κάνανε τις προτάσεις που θα ήθελες και πάει λέγοντας. Κάποια στιγμή, χωρίς να κάνεις τίποτα, αλλά έχοντας εμμείνει σε μια γραμμή, έχοντας ρίξει τις ζαριές που δίνουν στον άλλον να καταλάβει ότι υπάρχει μια αισθητική, η οποία είναι πάνω από την τρέχουσα ηθική, η οποία δεν σου επιτρέπει να κάνεις κακογουστιές, γκροτέσκα και μπανάλ πράγματα. Αυτό κάποια στιγμή, σου φέρνει τρομερό ενδιαφέρον εκ μέρους των ανθρώπων, που συχνά συνοδεύεται από χρήμα. Δεν είναι μέσα στα σχέδια, κανένα πλάνο. Ειλικρινά, ποτέ μου δεν ήξερα και ποτέ δεν θα μάθω και επιμένω σ’ αυτό, να παραμείνω έτσι, γιατί περνάω πιο συναρπαστικά. Υπάρχει ακόμα το στοιχείο της έκπληξης. Να μαγευτώ από κάτι, να παραμυθιαστώ, στο βαθμό που μπορώ.

‘‘Τα τρία μου βιβλία τα έγραψα σε μια περίοδο, που φανταζόμουν ότι πλησίαζε το τέλος’’

Όχι, κυκλοφορούσαν και έτσι εκείνη την εποχή, αλλά κυκλοφορούσαν το βράδυ, στο Max’s Kansas City, στο Reno Sweeney, στο Ashley’s, αλλά μέρα-μεσημέρι, στην 5η λεωφόρο, έξω από το Tiffany’s; Είναι ώρα business. Ήταν πολύ εντυπωσιακό. Τα σαυροειδή παπούτσια, τα κομμένα γάντια για να φαίνονται τα νύχια βαμμένα σε διάφορα χρώματα, το μακιγιάζ, βγαλμένα φρύδια και φλογίτσες. Εξαιρετικά. Ήταν πραγματικά πολύ εντυπωσιακό. Αυτή η σκηνή υπήρχε βέβαια, πολύ έντονα τότε, στο Max’s Kansas City. Έδωσε μετά τη σκυτάλη στο Ashley’s και σε ένα σωρό άλλα μαγαζιά. Το CBGB, το Studio54, αυτά ήρθαν αργότερα. Την εποχή εκείνη ήταν…

Τηλεόραση παρακολουθείτε; Υπάρχει τηλεόραση στο σπίτι;

Από τα πράγματα με τα οποία έχετε καταπιαστεί, ποιο είναι αυτό που σας έχει παθιάσει περισσότερο;

Έχετε αγαπημένο σινεμά, εδώ στην Αθήνα;

Νομίζω ότι όταν τα έκανα, οτιδήποτε και αν έκανα, χωρίς να διαθέτω το πάθος εκείνο που μπορεί να σε τυφλώσει, να σε ρίξει στα γόνατα ή μπορεί να σου αποκαλύψει έναν εαυτό που να υπερβαίνει τα όρια σου, όλα τα έκανα από κάποια απόσταση. Με το ένα πόδι έξω και το άλλο μέσα.

Και λίγο παρατηρητής; Ναι. Μου έχει προκύψει από πάρα πολύ μικρός, μου το εντόπισε μία γυναίκα όταν ζούσα στη Νέα Υόρκη. Τα πιο ενδιαφέροντα πράγματα, γύρω από το άτομο μου, γύρω από την ζωή μου, γύρω από την περίπτωση, γύρω από τον εαυτό μου, εν πάση περιπτώσει, εμένα μου προήλθαν από σχόλια και διαπιστώσεις γυναικών και φίλων γκέι. Με τα αγόρια η κατάσταση ήταν πάντα, χωρίς να μπαίνω στον ανταγωνισμό τους, κυνισμός, στην καλύτερη περίπτωση, κρυμμένη ευαισθησία πίσω από τον κυνισμό και βεβαιότητες. Αυτό μου δίνανε συνήθως, οι άρρενες φίλοι μου. Και βαριόμουνα. Τα καλά κομμάτια τα έπαιρνα από τις γυναίκες και τους γκέι φίλους μου. Τώρα γιατί συνέβη αυτό, δεν χρειάζεται να το αναλύσω, δεν είμαι και από τους ανθρώπους που πάνε πάρα πολύ σε βάθος. Νομίζω ότι είμαι βαθύτατα ρηχός. Όχι ένας τύπος, ο οποίος ψάχνει και παλεύει και θέλει να εξιχνιάσει το γνώθι σ’ αυτόν. Δεν με ενδιέφερε ποτέ. Εγώ τον εαυτό μου τον μάθαινα μέσα από τους άλλους. Από την συναναστροφή, από τις αντιδράσεις τους, μου έκανε εντύπωση πόσο ακραία κάποιοι από αυτούς συμπεριφέρονταν, το πόσο υπερέβαιναν τον εαυτό τους και έλεγα, αυτό είναι αξιοθαύμαστο. Εγώ δεν το βίωσα ποτέ μου, δεν κατάφερα δηλαδή να απολέσω εαυτόν, ούτε να ξεπεράσω εαυτόν. Γευόμουνα τα πάντα, μπαινόβγαινα σε διάφορα γκέτο, ωραία ήταν όσο κρατούσε η επίσκεψη, αλλά δεν μπορώ να πω ότι παθιάστηκα με κάτι.

Αυτό μπορεί να είναι και σωτήριο μερικές φορές, το να είσαι και λίγο σε απόσταση. Ότι μπορεί και να σε σώσει σε πολλές περιπτώσεις.. Νομίζω, χωρίς αυτό να μας κάνει ότι είμαστε σε κάποιο ψυχαναλυτικό ντιβάνι, επειδή έχασα την μητέρα μου όταν ήμουν δεκαπέντε χρονών, προφανώς δεν θα ήθελα να ξαναβιώσω απώλεια. Ίσως αυτό με κρατάει σε απόσταση από τα πράγματα για να μην τους δοθώ πάρα πολύ και μετά μου στοιχίσουν που θα αποχωρήσω από αυτά ή που θα με εγκαταλείψουν αυτά. Ίσως αυτό, δεν ξέρω, είναι μια σκέψη που καθώς συζητάμε, προκύπτει, μιας και λέμε διάφορα, λέμε και αυτό. Ειλικρινά δεν ξέρω. Αλλά αυτό που ξέρω, είναι ότι από μικρός, αυτό που μου εντοπίστηκε, είναι ότι σνόμπαρα τα αισθήματα μου. Δεν τους έδινα πάρα πολύ μεγάλη σημασία. Πάρα πολύς κόσμος, θα έλεγα ο περισσότερος, έχει σε μεγάλη υπόληψη και εκτίμηση τα αισθήματά του. Σου λέει, «είμαι ερωτευμένος», «πονάω». Εγώ δεν τα πολυπίστευα, ήξερα ότι είναι παροδικά. Ότι θα έρθουν και θα φύγουνε. Αποδεικνύονταν, ότι έτσι είναι. Δεν μπορεί να λες, ότι αν με εγκαταλείψεις θα αυτοκτονήσω, θα πεθάνω και μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα, να είσαι τόσο ευτυχισμένος μέσα στην αγκαλιά κάποιας άλλης ή κάποιου άλλου. Δηλαδή, πως γίνεται αυτό το πράγμα;

Υπάρχει, αλλά είναι πλέον ένα έπιπλο, το οποίο υπάρχει εκεί πέρα, επειδή υπήρχε κάποτε. Δεν έχω χρόνο. Προτιμώ να πάω σε ένα σινεμά. Να χωθώ σε μία σκοτεινή αίθουσα. Με μεγάλες προσδοκίες, μαζί με αγνώστους, γι’ αυτό που θα μου προκύψει από την οθόνη. Αυτό το συναίσθημα μου αρέσει πάρα πολύ και δεν θέλω να το χάσω. Από παιδί το είχα. Όταν με πρωτοπήγαν σινεμά οι δικοί μου, τι θα δούμε, μέσα στο σκοτάδι με αγνώστους και οι μυρωδιές και τα τριξίματα…

Μου άρεσε πάρα πολύ το Αττικόν, το οποίο το κάψανε, όποιοι το κάψανε τέλος πάντων… Τους μισώ δηλαδή, πώς να σου πω. Τώρα πάω, όπου είναι πιο βολικά. Στο ΟΠΕΡΑ, στο ΙΝΤΕΑΛ, στο ΈΛΛΗ, στο EMBASSY. Πάω και στο ανακαινισμένο ΑΣΤΟΡ…

Μου δίνετε την αίσθηση ενός ανθρώπου πολύ νέου, δηλαδή εννοώ πολύ μικρότερου από την ηλικία του. Αυτό που αποπνέετε σαν ψυχοσύνθεση, σαν physic, σαν τα πάντα. Είστε συμφιλιωμένος με την ηλικία; Δεν μου έχει περάσει από το μυαλό ποτέ. Παρά το γεγονός ότι οι διαπιστώσεις είναι ακριβώς αυτές που περιγράψατε. Μου λένε συχνά συνάδελφοι στο θέατρο, που έρχονται να με δούνε στα καμαρίνια, συμμαθητές, «Είσαστε», λέει, «με αυτόν συνομήλικοι»; Μερικοί άνθρωποι, δεν διαχειρίζονται πάρα πολύ καλά το μεγάλωμά τους και άλλους πάλι δεν τους συμπεριφέρεται με ευγένεια ο χρόνος. Τους λεηλατεί τρομερά. Όλοι υφιστάμεθα τη λεηλασία. Εγώ μέχρι στιγμής, είμαι αυτό που λένε γερό σκαρί.

Πριν από δέκα χρόνια αντιμετωπίσατε ένα σοβαρό πρόβλημα υγείας. Πέρασε το φινάλε, έστω και σαν σκέψη από το μυαλό σας; Έλεγα ότι μπορεί να τελειώσει, αλλά σκεφτόμουν ότι έχω ζήσει μέχρι τώρα συναρπαστικά: Tα κορμιά αγαπηθήκανε, λατρευτήκανε, ουσίες διάφορες, ταξίδια, ελεγκάνζα, ωραία, υπήρξε μια στοιχειώδης πολυτέλεια, υπήρξα κουλ και ηδυπαθής, άρα μπορούμε και να φύγουμε τώρα, έτσι; Τι μου έλειψε; Έλεγα μια φορά, αν ξαναγεννιόσουνα θα ζούσες τα ίδια; Όχι, θα ήθελα να ζήσω άλλα πράγματα, να εξερευνήσω το βυθό της θάλασσας, τους ουρανούς, ό,τι δεν έχω κάνει στην ζωή μου. Να χωθώ σε κανένα επιστημονικό εργαστήριο γενετικής, αυτά είναι τα πράγματα που είχα ενδιαφέρον. Τα οποία δεν τα έχω ζήσει ποτέ, γιατί είμαι από τους ανθρώπους που πλατσουρίζουν στην παραλία, ενώ από κάτω είναι ο βαθύς ωκεανός, που κρύβει μυστικά μεγαλειώδη. Το πολύ που έχω αισθανθεί είναι η μοναξιά των υπερατλαντικών πτήσεων. Αλλά εκεί στο διάστημα, πω πω Θεέ μου, τι γίνεται εκεί, το σύμπαν αυτό όλο, είναι τρομερό. Και με τις χημειοθεραπείες που έκανα το 2004, το πρόβλημα εξαφανίστηκε.

Κλείνοντας, τι σημαίνει για σας η λέξη πεζοδρόμιο; Κοίτα να δεις σύμπτωση: Το free press σας, λέγεται ΠΕΖΟΔΡΟΜΙΟ. Σε ανύποπτο, χρόνο, σε ερωτήσεις όπως «Κύριε Τζούμα, σπουδάσατε;», «γιατί δεν πήγατε να σπουδάσετε;», έλεγα πάντα ότι δεν μου άρεσε καθόλου το αμφιθέατρο του πανεπιστημίου, δεν μου άρεσε η φοιτητική ζωή. Δεν μου άρεσαν αυτά, στα οποία, ομαδικά, επιδίδονταν οι φοιτητές. Ήταν έξω από τα γούστα μου. Εγώ είχα, από πολύ μικρός, διαλέξει τη δράση του δρόμου και φυσικά επειδή στον δρόμο δεν μπορείς να βαδίζεις εκεί που πάνε τα αυτοκίνητα, άρα του πεζοδρομίου. Αυτό φυσικά στην αργκό, παραπέμπει σε κάτι άλλο, «αυτή είναι μία του πεζοδρομίου» δεν με χαλάει καθόλου. Από εμπειρίες στο πεζοδρόμιο, όρεξη να’ χεις..

πεζοδρόμιο | 18

Πάσχα των Ελλήνων Πάσχα

πηγή: σκιτσογ ρά www.p avlidis φος : Βαγ γ cartoo ns.comέλης Παυλ ίδ /blog/ ?p=29 ης 90

Όταν ακούς να γίνεται συζήτηση για ημιαργίες κάτι υποψιάζεσαι, κάτι πλησιάζει. Όταν δε ακούς στα φαστφουντάδικα παραγγελίες του τύπου: «Ένα χάμπουργκερ με νηστίσιμο μπιφτέκι και κασέρι» τότε καταλαβαίνεις πως το Πάσχα είναι κοντά. Η εκούσια αποχή από τις ηδονές είναι πανταχού παρούσα. Η στέρηση που βίωσαν όλοι το προηγούμενο διάστημα είναι μεγάλη. Τόσο μεγάλη που όλα πρέπει να γίνουν μέσα σε λίγες ώρες. Όλα πρέπει να γίνουν τηρώντας ευλαβικά το πρωτόκολλο με αυστηρό πρόγραμμα. Το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου επιβάλλεται η παρουσία στην εκκλησία με λαμπάδες υπερπαραγωγή και με ανοιξιάτικο φινετσάτο ντύσιμο 15 λεπτά πριν το «Δεύτε λάβετε φως», αγορασμένο από την πασίγνωστη πολυεθνική αν και όλοι σφάζονται στα social media να υποστηρίξουν την τοπική αγορά και τα Ελληνικά προϊόντα. Αμέσως μετά, αποχώρηση για τραπέζωμα στο σπίτι, με το απαραίτητο σταύρωμα του κουφώματος της κεντρικής πόρτας με τη λαμπάδα πριν την είσοδο εντός. Αλήθεια, τα ψιλά γράμματα των ασφαλειών καλύπτουν αυτές τις φθορές; Ενώ ετοιμάζεται το τραπέζι, η αυστηρή οικογενειακή τηλεοπτική κριτική επιτροπή μετά από αλλεπάλληλο zapping αποφασίζει πως το καλύτερο πρόγραμμα για άλλη μια χρονιά το έχει η κρατική τηλεόραση που την βρίζουν σε κάθε λογαριασμό της Δ.Ε.Η. Συντονίζονται λοιπόν εκεί μιας και όλα τα ιδιωτικά παλιοκάναλα παίζουν χαμηλότατου επιπέδου προγράμματα που διαφθείρουν τη νεολαία μας και γι’ αυτό είμαστε σε αυτά τα κακά χάλια. Οι νεότεροι σηκώνονται από το τραπέζι γρήγορα-γρήγορα μιας και τα μηνύματα πέφτουν βροχή ενώ οι γονείς τους συμβουλεύουν να γυρίσουν νωρίς, γιατί το πρωί έχει εγερτήριο για ψήσιμο. Σε κάτι που δεν προλαβαίνουν ποτέ να συμμετάσχουν βέβαια. Επιστρέφοντας ξημερώματα με αισθήματα πληρότητας και κορεσμού σπίτι να την πέσουν για ύπνο, βρίσκουν γονείς, συγγενείς και φιλοξενούμενους να έχουν ξυπνήσει και να αρχίζουν τις προετοιμασίες για το ψήσιμο. Οι πρώτοι τσακωμοί έχουν ξεκινήσει, οι ψησταριές στήνονται, οι φωτιές ανάβουν και το ραδιόφωνο ξεκινά να παίζει. Στην αρχή χαλαρά, στην πορεία στη διαπασών. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει από σκυλάδικα μέχρι pop και κλαρίνα. Η καταλληλότερη στιγμή να σηκωθούν και οι νεότεροι που ακόμη κοιμούνται, αφού όσους δεν τους ξεσήκωσε η μουσική σίγουρα, η μπόχα από τα κατακόκκινα αυγά που σπάνε όλοι, θα το πράξει. Σε αντίθεση με τη βραδινή έξοδο επιλέγουν ένα πιο “rustic” look. Με άλλα λόγια ό,τι πιο άχρηστο υπάρχει. Φόρμες ξεβαμμένες από διάλυμα υποχλωριώδους νατρίου από κάτω με διαφημιστικό t-shirt μεγέθους XXL από πάνω για να μην φαίνονται και τα νέα τατουάζ, μην τα δει τίποτα και η γιαγιά και τρέχουμε. Τελευταία πινελιά στο συνολάκι, το καπέλο με logo Βαμβακόσπορος Σάντρα. Με το έξυπνο κινητό ανά χείρας στέλνουν ευχές και like σε φωτογραφίες της προηγούμενης βραδιάς. Κάπου εκεί, αφού ανοίξει το μάτι έρχεται και η πρώτη εθιμοτυπική Πασχαλινή κοντινή κλασική φωτογραφία παρέα με το αρνί στη σούβλα, κάτι σαν αυτή του φαντάρου αγκαλιά με την καρδιά στο στρατό. Τη μοναδική στιγμή, διακόπτουν τα πιτσιρίκια που τα αμόλησαν οι γονείς τους να κάνουν το χαμό προκειμένου να τα ξεφορτωθούν. Χωρίς σταματημό σε βομβαρδίζουν απανωτά με ανόητες ερωτήσεις του τύπου «Γιατί γυρίζει η σούβλα; - Τι θα φάμε; - Τι χρώμα είναι τα αυγά;» με αποτέλεσμα να ξυπνά ο Ηρώδης μέσα σου. Ένας μυαλοπώλης από την απέναντι γωνία, δίνει εντολή οι νεότεροι να βγάλουν το laptop έξω για περαιτέρω παραγγελιές. Από πού ανοίγει ο υπολογιστής μπορεί να μη γνωρίζει, το YouTube όμως το ξέρει. Γνωστός και μη εξαιρετέος πρήχτης των εργαζόμενων σε νυχτερινά μαγαζιά. Οι γηραιότεροι από την άλλη πλευρά, μαζεμένοι σε μία γωνία συζητούν πόσο τους κόπηκαν οι συντάξεις, αν πήραν δελτία κοινωνικού τουρισμού και αν έκλεισαν για μπάνια στα Λουτρά Αιδηψού. Πόσο πεθύμησαν τη ζεστή ρηχή θάλασσα της περιοχής, καθώς και τα λουκούμια μαζί με τους ακανέδες που αγοράζουν κάθε χρονιά. Ποιος πέθανε, ποιος παντρεύτηκε, ποιος χώρισε, ποιος γιατρός γράφει όλα τα φάρμακα, τα καλά, όχι τα γενόσημα που θέλουν να τους πεθάνουν για να γλιτώσει το κράτος λεφτά. Την ίδια ώρα, η οικοδέσποινα τηγανίζει πατάτες, κόβει σαλάτες, σερβίρει μπύρες και κρασιά, μπαινοβγαίνοντας συνεχώς στο σπίτι. Η πόρτα του ψυγείου περνάει το υψηλότερων προδιαγραφών crash test. Δυσκολότερο και χειρότερο και από αυτό που περνάνε τα συρτάρια των IKEA πιεζόμενα από υδραυλικά μηχανικά έμβολα. Αν δε διαλυθεί σήμερα, του χρόνου θα πλέκουν το εγκώμιο για την αγορά της. Άλλη μια άριστη επιλογή που θα έρθει με τη σειρά της, να συμπληρώσει το παζλ της τέλειας ζωής. Ο ανταγωνισμός για το καλύτερο αρνί είναι μεγάλος, όπως κάθε χρονιά άλλωστε. Κατά ένα περίεργο τρόπο όμως, πάντα προηγείται ο πρωτευουσιάνος φιλοξενούμενος πολυλογάς με τη μεγάλη ιδέα για τον εαυτό του. Οι πατέντες για το αυτόματο γύρισμα της σούβλας είναι σε τέτοιο βαθμό ευρηματικές που θα έκαναν τον ΜακΓκάιβερ να σκύψει το κεφάλι από ντροπή και τους MythBusters να αποτύχουν παταγωδώς να τις καταρρίψουν. Μπαταρίες αυτοκινήτου, πλακέτες κασετοφώνου, σύρματα, τενεκέδες με τσιμέντο και παλούκια, αλυσίδες και ότι μπορεί να φανταστεί κανείς συνδέονται με ένα μαγικό τρόπο δημιουργώντας, ένα υπερεργαλείο καλύτερο και από το HAARP, που σκοπό έχει να καταστρέψει τον πλανήτη με τη δημιουργία σεισμών, εκρήξεις ηφαιστείων και ακραίων καιρικών φαινομένων. Σε αντίθεση με το HAARP, το έργο

Αν δεν σε πήρε ο ύπνος στην ταινία Ben Hur βλέποντας τον Charlton Heston να τραβάει κουπί στη γαλέρα, τότε έχεις νομίζω την υπομονή να διαβάσεις το κείμενο… Κωνσταντίνος Παγανός του υπερεργαλείου του ψήστη είναι άγιο. Δημιουργήθηκε από τον ίδιο για να υπηρετήσει τις διαταγές του για την ολοκλήρωση του ιερού σκοπού. Το ύψος της σούβλας, η πιθανή κλίση που μπορεί να δοθεί, ο αριθμός των στροφών, ο καταμερισμός των κάρβουνων και τόσα άλλα, σε συνδυασμό με τα κιλά του αρνιού, επεξεργάζονται με τον προσωπικό αλγόριθμο του καθενός, ώστε να επιτευχθεί το καλύτερο δυνατό ψήσιμο. Από την ανάλυση δεν ξεφεύγει το κοκορέτσι της διπλανής σούβλας όπου και μπαίνει ο σημαντικότατος παράγοντας «χωνεμένη τροφή». Γι’ αυτό άλλωστε των ψητοπωλείων είναι πάντα γευστικότερο, επειδή σε αντίθεση με τα καταστήματα η οικοδέσποινα περνάει τα έντερα με καθαρτικό υγρό και μετέπειτα από βαριούχο υποκλυσμό για περαιτέρω έλεγχο. Και έρχεται η μεγάλη στιγμή να βγούνε τα εδέσματα από τη φωτιά. Πλην του τσιγκούνη φυσικά που επέλεξε για άλλη μια χρονιά αργή μέθοδο ψησίματος, με αποτέλεσμα να μοιάζουν όλα τα υπόλοιπα σκοροφαγωμένα από τις πιρουνιές, εκτός από το δικό του που είναι και το μόνο που φωτογραφίζεται με κοντινά πλάνα. Το συγκεκριμένο όταν βγει από τη φωτιά πηγαίνει κατευθείαν στο σπίτι για μεταποίηση και αποθήκευση στον μπαουλοκαταψύκτη 500lt που διαθέτει, αφού το τραπέζι έχει σχεδόν ετοιμαστεί με τα κρέατα των άλλων. Ναι, είναι αυτός που του αρέσει να το τρώει κρύο κατά τη διάρκεια όλου του χρόνου, αλλά και το ζεστό που έχει ήδη σερβιριστεί το καταβροχθίζει αμάσητο. «Φάτε, φάτε, του χρόνου δεν ξέρουμε αν θα έχουμε έτσι που μας κατάντησαν» ακούγεται και μετά σιωπή μεγαλύτερη και από αυτή της Μεγάλης Παρασκευής. Ο ήλιος κρύβεται, το αεράκι σταματά, το κελάηδισμα των πουλιών χάνεται και η μουσική στο mute. Πέφτουν όλοι με τα μούτρα στα κοψίδια. Αν κανείς προσπαθήσει να φάει με μαχαιροπίρουνο, γίνεται περίγελος, αφού δεν γνωρίζει να τρώει και να απολαμβάνει. Με το πέρας του φαγητού, σειρά παίρνουν οι κλασικές ατάκες του τύπου: «Πως φάγαμε έτσι σαν τα ζώα ξανά;», «Ο κόσμος πεινάει και εμείς». Οι ζώνες των παντελονιών χαλαρώνουν και στο τραπέζι καταφθάνουν οδοντογλυφίδες και σόδες. Και κάπου εκεί ανάμεσα στα κρυφορεψίματα είναι η καταλληλότερη στιγμή να εκμαιεύσεις τα βαθύτερα νοήματα από τις υψηλού επιπέδου φιλοσοφικές αναλύσεις. Να μάθεις για το νόημα της ζωής. Όσο περνάει η ώρα η ατμόσφαιρα γίνεται όλο και πιο καταθλιπτική, με αποκορύφωμα αργά το απόγευμα. Αφού έχουν ρίξει όλοι από ένα υπνάκο πλην της οικοδέσποινας, για να μην ξεχνιόμαστε, ρίχνουν στην πλάτη τους ζακετάκια βγαίνουν στην αυλή και παραγγέλνουν φρούτα, γλυκά του κουταλιού και καφέδες. Αφού λύθηκαν όλες οι απορίες σχετικά με το νόημα της ζωής μετά το μεσημεριανό φαγητό, αρχίζουν οι οικονομικοπολιτικές αναλύσεις και όχι μόνο. Δάνεια, καταθέσεις, εργασιακά, βουλευτές, δημοσιογράφοι, αεροψεκασμοί, κοίλη γη, νεφελίμ και ελοχίμ. Όλες οι μελέτες που έγιναν σε καφενεία, τσιπουράδικα, φωτοτυπάδικα, πεζοδρόμια κτλ. πέφτουν στο τραπέζι. Τα παιδιά κουράζονται και αρχίζουν να τους τραβολογούν να πάνε σπίτι. Οι άνδρες ανένδοτοι. Οι γυναίκες τους παρακαλάνε σιχτιρίζοντας την ώρα και την στιγμή που τους παντρεύτηκαν και χαράμισαν τη ζωή μαζί τους. Οι μεγαλύτεροι ηλικιακά κανονίζουν ήδη ποια μέρα θα πάνε για εξετάσεις αίματος μετά από τέτοιο τσιμπούσι που έκαναν, μιας και προσφέρεται ακόμη δωρεάν από κράτος, πριν το κόψουν και αυτό οι άτιμοι κατακτητές, ενώ οι νεότεροι την κάνουν για βόλτα έξω. Η οικοδέσποινα που δεν έχει προλάβει να πάει ούτε για κατούρημα μένει μόνη στο βομβαρδισμένο τοπίο και κάνει το λάθος να κατευθυνθεί προς την τουαλέτα. Αδύνατον να ανοίξει τη βρύση. Οι μπαταρίες του μπάνιου γλιστράνε από τη λίγδα περισσότερο και από το σαπούνι. Έχει μάλιστα την εντύπωση πως τα πλακάκια έχουν πιτσικάρει από τη βρώμα του χωνεμένου κρέατος που έχει διεισδύσει από τους αρμούς. Η αρνίλα που έχει ποτίσει το σπίτι είναι τέτοιου μεγέθους που για να φύγει χρειάζεται να «φάει» τουλάχιστον 1 εκατοστό επιχρίσματος με το σβουράκι που αγόρασε πρόσφατα ο ανεπρόκοπος. Η απελπισία της είναι τόσο μεγάλη που αναστενάζει βαθιά και αναφωνεί: «Με πορδές δεν βάφονται τα αυγά». Αλλά τώρα που το καλοσκέφτεται, μήπως βάφονται τελικά; Όχι μόνο επειδή βρωμοκοπάνε όταν τα σπας, αλλά κυρίως γιατί με μια προσεκτικότερη παρατήρηση, διαπιστώνεις πως οι περισσότεροι απλώς και μόνο με το κλάσιμο καλοπερνούν. Στηριζόμενοι στον κόπο κάποιων άλλων φυσικά, μιας και δωρεάν γεύμα στη φύση δεν υπάρχει. «Λοιπόν σήμερα δεν ξέρω αν το προσέξατε, αλλά είμαστε μια ωραία ατμόσφαιρα είμαστε» που αναφέρει και ο Ντίνος Ηλιόπουλος στη γνωστή Ελληνική ταινία. Jesus Christ Superstar βοήθα τις απανταχού οικοδέσποινες. Άντε βρε, Καλό Πάσχα.

πεζοδρόμιο | 19

πεζοδρόμιο | 20

Το Πάσχα των εθίμων και της κρίσης Το Πάσχα, οι βιοτεχνίες και η οικονομική Ανάσταση που περιμένουν

Μαριάννα Μπολτσή

Ξεκινώντας από τον Ιουδαϊσμό ως ανάμνηση της Εξόδου των Εβραίων και τη συνακόλουθη απελευθέρωσή τους από τη δουλεία, το Πάσχα, η μεγάλη γιορτή της Χριστιανοσύνης, υιοθετήθηκε από τους Χριστιανούς ως εορτασμός αναφορικά με τον θάνατο και την ανάσταση του Ιησού Χριστού. Το Πάσχα γιορτάζεται με ξεχωριστό τρόπο σε κάθε γωνιά της χώρας, μέσω της αναβίωσης ηθών και εθίμων που δίνουν έναν ξεχωριστό χαρακτήρα στη συγκεκριμένη γιορτή. Το έχουμε δε συνδέσει με πράγματα και στιγμές που έχουν μείνει αναλλοίωτα στη μνήμη μας, όπως τα κόκκινα αυγά, τα τσουρεκάκια της γιαγιάς μας ή τη λαμπάδα που περιμέναμε να μας φέρει ο νονός. Και όπως όλες οι γιορτές στην Ελλάδα, έτσι και το Πάσχα, εκτός από θρησκευτικό και εθιμοτυπικό χαρακτήρα, έχει και χαρακτήρα εμπορικό – καταναλωτικό. Μάλιστα, υπάρχουν επαγγέλματα που αυτή την εποχή του χρόνου έχουν την τιμητική τους, αφού είναι άμεσα συνδεδεμένα με τα έθιμα και την παράδοση του Πάσχα. Από αυτά, άλλα συνεχίζουν να υφίστανται βλέποντας τον τζίρο τους να μεγαλώνει εκείνες τις ημέρες, ενώ άλλα τείνουν να εκλείψουν. Το έθιμο των κόκκινων αυγών Το βάψιμο κόκκινων αυγών τη Μ. Πέμπτη, την «Κοκκινοπέφτη» όπως την αποκαλούσαν, είναι έθιμο προχριστιανικό. Το κόκκινο χρώμα συμβολίζει το αίμα της θυσίας του Χριστού, ενώ το αυγό συμβολίζει τον ερμητικά κλειστό Του τάφο. Παλιότερα συνήθιζαν να βάφουν τα αυγά τα μεσάνυχτα, με το ξεκίνημα της νέας ημέρας και κατά παράδοση, το πρώτο αυγό που βάφεται σε κάθε σπίτι ανήκει στην Παναγία, ενώ ακόμα και σήμερα, πολλές νοικοκυρές το φυλάνε στο εικονοστάσι όλο το χρόνο μέχρι το επόμενο Πάσχα. Όσον αφορά το έθιμο του τσουγκρίσματος των αυγών προέρχεται είτε από τη Βόρεια Αγγλία, όπου ξεκίνησε ως παιχνίδι στο οποίο ο κάτοχος του πιο γερού αυγού ήταν ο νικητής, είτε έχει τις ρίζες του στο Βυζάντιο και συμβολίζει την Ανάσταση: όπως το κλωσόπουλο σπάει το κέλυφος του αυγού και βγαίνει στο φως της ζωής, έτσι κομματιάζονται τα δεσμά του θανάτου και από τα βάθη του τάφου ξανάρχεται η ζωή. Το έθιμο αυτό καθιερώθηκε για πρώτη φορά στη βυζαντινή αυλή από το Μεγάλο Κωνσταντίνο και τη μητέρα του Αγία Ελένη. Αν και τα τελευταία χρόνια οι βαφές των αυγών που κυκλοφορούν στο εμπόριο επιτρέπουν τους χρωματικούς πειραματισμούς, δίνοντας στο γιορτινό τραπέζι μία πολύχρωμη νότα, εντούτοις εξακολουθεί να προτιμάται το κλασικό κόκκινο χρώμα για το βάψιμο των αυγών, καθώς επίσης και το βάψιμο με κρεμμύδια, παντζάρια και υφάσματα. Ο ιδιοκτήτης της βιοτεχνίας βαφών «Νίκη», κος Θανάσης Σωτηρίου αποδίδει τη προτίμηση του κόκκινου χρώματος τόσο στη τήρηση της παράδοσης, όσο και στην οικονομική κρίση. «Έχουμε κίτρινο, πράσινο και μπλε χρώμα. Όμως, τα τελευταία 2 χρόνια ανέρχεται στο 85% η πώληση του κόκκινου και στο 15% τα υπόλοιπα τρία. Ο κόσμος πλέον δεν παίρνει δεύτερο φάκελο για να βάψει και κίτρινα, πράσινα ή μπλε αυγά. Παίρνει κόκκινο, ίσα-ίσα για να τιμήσει το έθιμο και να τα τσουγγρίσει». Η βιοτεχνία βαφών «Νίκη», με το χαρακτηριστικό λαγουδάκι να κοσμεί τη συσκευασία τους, μετρά ήδη 71 χρόνια λειτουργίας. Ο κος Σωτηρίου μας μιλάει για τη βιοτεχνία του και για τις δυσκολίες που μπορεί να αντιμετωπίζει εν μέσω κρίσης: «Η επιχείρηση υπάρχει από το 1945. Είμαστε η τρίτη γενιά. Τώρα τη λειτουργώ με την αδερφή μου. Είμαστε μια οικογενειακή βιοτεχνία, όχι βιομηχανία και ασχολούμαστε μόνο με τις βαφές αυγών. Το όνομα της βαφής «Νίκη» δεν προέρχεται από κάποιο γυναικείο όνομα. Δεν έχουμε καμία Νίκη ή Νικολέτα στην οικογένεια. Προέρχεται από το Νίκη με την έννοια «νικήσαμε». Εδώ στην Αθήνα, τα γερμανικά στρατεύματα φύγανε τον Οκτώβριο του ‘44 και το Πάσχα (Απρίλιος του ‘45) ο παππούς και ο πατέρας μου έβγαλαν τις βαφές. Ασχολούνταν, όμως, και κατά τη διάρκεια της κατοχής. Εκείνη την εποχή ο κόσμος έπλεκε κάλτσες, πουλόβερ κλπ. Ο παππούς μου και ο πατέρας μου πήγαιναν στα χωριά και έπαιρναν μαλλί από βοσκούς, τα πλένανε, τα καθαρίζανε και, με τη χύμα βαφή που παίρνανε από το εργοστάσιο, τα βάφανε σε διάφορα χρώματα και τα πουλούσαν για πλέξιμο. Αφού είδανε ότι η βαφή πουλούσε, σκέφτηκαν να χρησιμοποιήσουν τη βαφή και στα αυγά. Και έτσι ξεκίνησε». «Η παραγωγή έχει μειωθεί τα τελευταία χρονιά. Όμως, επειδή είμαστε τόσα χρόνια εται ρεία, δίνουμε από το Βανκούβερ μέχρι και τη Μελβούρνη. Έχουμε το πελατολόγιο μας, είναι στάνταρ.

Είναι και το προϊόν τέτοιο, όμως, που όπως και να έχει η κατάσταση, μπορεί να πάρει κάποιος έστω την πιο φθηνή βαφή αυγών, αλλά θα πάρει. Είναι ένα προϊόν που, λόγω του εθίμου μας, θα το πάρουμε. Μπορεί εκεί που παίρναμε δυο φακελάκια να πάρουμε ένα, αλλά θα το πάρουμε, θα κυκλοφορήσει. Οπωσδήποτε στην Ελλάδα έχουμε μείωση. Από το εξωτερικό συντηρούμαστε ως επί το πλείστον», αναφέρει χαρακτηριστικά ο ίδιος. Τι δυσκολίες, όμως, μπορεί να αντιμετωπίζει το συγκεκριμένο επάγγελμα; Αυτές εντοπίζονται κυρίως στη προμήθεια της πρώτης ύλης. Όπως μας αναφέρει ο ίδιος ο κος Σωτηρίου, «αν δεν έχεις τις γνώσεις και την εμπειρία, την πάτησες! Έτυχε ακόμη και σ’ εμένα, με τόσα χρόνια εμπειρίας. Μου έδωσαν μια βαφή η οποία ήτανε σαν άμμος, βαριά, που δεν μπορούσε να περάσει στα μηχανήματα που διαθέτουμε. Ευτυχώς, είδα το δείγμα και δεν το πήρα. Γι’ αυτό πάντοτε προμηθευόμαστε πρώτη ύλη από χώρα της Ε.Ε. Δεν συνεργαζόμαστε με τρίτες χώρες γιατί υπάρχουν αυτά τα προβλήματα. Υπήρξε π.χ. μία εταιρεία, της οποίας η βαφή έβγαζε ασπράκια». Μία ακόμη σημαντική δυσκολία έγκειται στον ανταγωνισμό που επικρατεί: «Υπάρχει μεγάλος ανταγωνισμός από τη Μαλαισία, από την Ινδία, απ’ όλο τον κόσμο πλέον. Ο καθένας κρίνει τι θέλει. Εμείς έχουμε μόνο τις βαφές. Παίρνουμε λίγο πιο ακριβά από την Ε.Ε., αλλά τουλάχιστον έχουμε ήσυχο το κεφάλι μας από θέμα ποιότητας. Όσο για το μέλλον, Αισιοδοξούμε! Ευτυχώς, έχουμε δικτυωθεί με το ίντερνετ. Μπορεί να έχει μειωθεί η παραγωγή στην Ελλάδα, αλλά καλύπτουμε και κάποιες άλλες ορθόδοξες χώρες ή τουλάχιστον προσπαθούμε. Περισσότερο, βέβαια, πουλάμε στον Καναδά και στην Αυστραλία, καθώς είναι πολύ μεγάλο το ελληνικό στοιχείο εκεί». Ο κος Σωτηρίου αναφέρει πως ο γιός του θα ασχοληθεί με τη βιοτεχνία, καθώς οι σπουδές του έχουν σχέση με το επάγγελμα. «Όσο υπάρχει οικογένεια στέκονται οι εταιρείες και μεγαλώνουνε. Όταν αρχίζει να μπαίνει πολύς κόσμος μέσα στην εταιρεία, αρχίζουν να δημιουργούνται προβλήματα». Τα τελευταία χρόνια οι σοκολατοβιομηχανίες έχουν μπει κι αυτές στο πασχαλινό κλίμα, παρασκευάζοντας και προωθώντας στο εμπόριο σοκολατένια αυγά, που ελκύουν μικρούς, αλλά και μεγάλους. Super market, ζαχαροπλαστεία, ακόμη και φούρνοι προμηθεύονται μεγάλα σοκολατένια αυγά που, συνήθως, κρύβουν κάποιο δώρο για τα παιδιά.

Οι λαμπάδες και τα κεριά Λίγο πριν τον Μεσαίωνα το μελισσοκέρι, το υλικό που παράγουν οι μέλισσες για να φτιάξουν τις κυψέλες τους, χρησιμοποιήθηκε ως πρώτη ύλη για κεριά, αντικαθιστώντας το ζωικό λίπος που χρησιμοποιούνταν μέχρι τότε. Τα κεριά αρχικά εξυπηρετούσαν πρακτικές ανάγκες, αφού μετρίαζαν το σκοτάδι στη διάρκεια των προσευχών πού γίνονταν τη νύχτα. Αργότερα, και ιδιαίτερα κατά τα χρόνια των διωγμών των χριστιανών, προσέλαβαν διάφορους συμβολισμούς, άμεσα συσχετισμένους με το καθαρό κερί. Έτσι, το κερί συμβολίζει την καθαρότητα και την πλαστικότητα της ψυχής, τη Θεία Χάρη, την θέωση, τη γνώση, αφού από θεωρητική άποψη μετακινούμαστε από το σκοτάδι στο φως, αλλά και την αγάπη και την ειρήνη, επειδή το κερί καίγεται όταν φωτίζει, αλλά και παρηγορεί τον άνθρωπο με το φως του. Μετά το 1950, η λευκή παραφίνη εισβάλλει ως πρώτη ύλη για την μαζική, πλέον, παρασκευή των κεριών με μηχανικό τρόπο. Έτσι, το κόστος γίνεται σημαντικά μικρότερο σε σύγκριση με το καθαρό κερί. Έκτοτε, η άσπρη λαμπάδα παραφίνης κυριάρχησε στη αγορά, δημιουργώντας πρόβλημα στους κηροποιούς και κηροπλέκτες, που είδαν σταδιακά την παραγωγή τους να μειώνεται. Χριστιανική γιορτή, λοιπόν, το Πάσχα και η λαμπάδα είναι πρωταγωνίστρια στον κλάδο του εμπορίου, αφού διοργανώνονται ακόμη και εκθέσεις στις οποίες διαμορφώνονται οι τάσεις της αγοράς. Η οικονομική κρίση, φυσικά, κάνει τους εμπόρους πιο συγκρατημένους, καθώς υπάρχει πτώση των τιμών πώλησης των λαμπάδων, κάτι που συνεπάγεται και πτώση του τζίρου στα κατά τόπους καταστήματα που δεν μπορούν να αντέξουν τον οξύ ανταγωνισμό των μεγάλων αλυσίδων, των εισαγωγικών εταιρειών και των κινέζων εμπόρων. Οι εισαγωγικές εταιρείες παιχνιδιών αγοράζουν σκέτες λαμπάδες, τις οποίες συναρμολογούν με παιχνίδια, δημιουργώντας πασχαλινά πακέτα. Τα παιδιά, συνήθως, προτιμούν τις λαμπάδες που διαθέτουν παιχνίδια και έχουν μεγαλύτερο οικονομικό αντίτιμο (το οποίο μπορεί να φτάσει και τα 50 ευρώ), από μια απλή και παραδοσιακή λαμπάδα, που κοστίζει από 2 έως 15 ευρώ αν διαθέτει στολισμό. Μαζί με τα μικρά καταστήματα, έχουν πληγεί και τα παραδοσιακά κηροποιεία και οι βιοτεχνίες κηροπλαστικής. Ο κος Κων/νος Ντούλιας, ιδιοκτήτης της επιχείρησης «Μελισσοκομική Ελλάς» που λειτουργεί από το 1981 με έδρα το Λουτρό Καρδίτσας, φαίνεται λίγο πιο αισιόδοξος: «Στη επιχείρηση εργάζονται 5 άτομα. Ναι μεν οι καιροί είναι δύσκολοι, αλλά ποτέ μου δεν παραπονέθηκα. Όσοι εμπορεύονται παραφίνη πουλάνε τόνους. Εμείς πουλάμε κιλά. Μας αρκεί αυτό. Όταν επέλεξα να φτιάξω το εργαστήριο κηροπλαστικής, στην Καρδίτσα υπήρχαν δέκα εργαστήρια. Δεν ήθελα να φτιάξω το ενδέκατο, ήθελα να φτιάξω το πρώτο! Δεν με ενδιαφέρει αν θα πουλήσω τόνους. Θέλω να πουλήσω μια ικανοποιητική ποσότητα σε λιγότερους. Κατά καιρούς κάνουμε επενδύσεις και μπαίνουμε σε προγράμματα που μας βοηθάνε, παρόλες τις δυσκολίες της εποχής. Τα παιδιά μου, μάλιστα, θα ασχοληθούν με την επιχείρηση».

πεζοδρόμιο | 21

πεζοδρόμιο | 22 Όσον αφορά την κατασκευή λαμπάδων από φυσικό κερί, μας εξηγεί ότι ξεκίνησε να ασχολείται πριν από 7-8 χρόνια. Η πρώτη ύλη έρχεται από το εργοστάσιο που βρίσκεται στο Λουτρό και οι λαμπάδες, των οποίων τη διακόσμηση έχει αναλάβει η σύζυγός του, κατασκευάζονται από τον ίδιο στο πατάρι του καταστήματος που διαθέτουν. «Πλησίαζε το Πάσχα και πολλοί πελάτες έρχονταν και μας ρωτούσαν αν έχουμε λαμπάδες από φυσικό κερί. Έτσι είπαμε να δοκιμάσουμε. Φτιάξαμε την τελευταία βδομάδα και δεν προλαβαίναμε να πουλάμε. Είχαμε εκπλαγεί! Τη δεύτερη χρονιά αρχίσαμε 10-15 μέρες νωρίτερα, επιφυλακτικά, με το φόβο μη μας μείνουν, αλλά ευτυχώς συνέβη το ίδιο. Ο κόσμος, μάλιστα, το προτιμάει τα τελευταία χρόνια». Γιατί όμως να προτιμήσει κάποιος τη λαμπάδα από φυσικό κερί; «Καταρχήν γιατί το φυσικό κερί έχει κάποιες ιδιότητες. Φυσικά η παράδοση μπαίνει μέσα στο παιχνίδι. Η παράδοση θέλει η θυσία που γίνεται να είναι από κερί μέλισσας, διότι η μέλισσα υποδηλώνει το αγνό, το καθαρό. Αυτή είναι η καθαρή θυσία. Από εκεί και πέρα είναι και το γούστο». Η λαμπάδα θέλει μεράκι και τέχνη ώστε να είναι λειτουργική. Περνάει δε από διάφορες φάσεις μέχρι να πουληθεί: «Η λαμπάδα γίνεται είτε από φύλλο κερήθρας είτε χυτή. Στη χυτή βουτάμε το φυτίλι μέσα στο λιωμένο κερί. Υπάρχει και η τυλιχτή από φύλλο κερήθρας. Φυσικά, πρέπει να προσέξεις να μη χαλάσεις την ομορφιά του ανάγλυφου, να βάλεις το κατάλληλο φυτίλι, ώστε να έχει λειτουργικότητα, αλλά και τα υλικά με τα οποία θα επιλέξεις να την στολίσεις. Κορδέλες και άλλα διακοσμητικά θα πρέπει να συνδυάζονται, ώστε να βγει κάτι έξυπνο», μας αναφέρει ο ίδιος. Και μπορεί το Πάσχα να είναι πιο κουραστικό από τις υπόλοιπες ημέρες του χρόνου, αλλά, παρά τη κούραση, στο τέλος μένει μόνο η ικανοποίηση ότι η δουλειά τους αναγνωρίζεται. «Είναι ικανοποίηση να έρχεται ο Αθηναίος και να λέει ότι αυτή η λαμπάδα στην Αθήνα θα είχε τριπλάσια τιμή. Η ικανοποίηση δεν είναι τα 10 ή 15 ευρώ, αλλά ότι η δουλειά σου έχει ανταπόκριση».

Φαναράκια Ως παιδιά χρησιμοποιούσαμε χάρτινα ή μεταλλικά φαναράκια για τη μεταφορά του φωτός κατά τη περιφορά του Επιταφίου, αλλά και του Αγίου φωτός το βράδυ της Ανάστασης. Τα τελευταία χρόνια τα αγοράζουν όλο και λιγότεροι, κυρίως από μεγάλες αλυσίδες καταστημάτων που τα κάνουν εισαγωγή, αφού στην Ελλάδα το επάγγελμα του φανοποιού έχει εκλείψει. Ο κος Γιάννης Πατσάκης από τη Σύμη, εξασκεί το επάγγελμα του φανοποιού και, όπως αναφέρει ο ίδιος, είναι ο μόνος εναπομένων φανοποιός στην Ελλάδα. «Η επιχείρηση υπάρχει πολλά χρόνια, πάνω από 50, γιατί είναι μία δουλειά που την έκανε ο παππούς μου και μετά τη συνέχισα εγώ. Η παραγωγή, λόγω κρίσης, δεν έχει αυξηθεί. Το αντίθετο. Απλά προσπαθώ να διατηρηθεί η παράδοση, να μείνει το επάγγελμα, γιατί στην Ελλάδα είμαι ο μόνος που ασχολείται με αυτό το επάγγελμα αυτή τη στιγμή. Αυτή τη στιγμή δεν έχω καν τεχνολογία εξελιγμένη. Δουλεύω όπως δούλευαν εκείνα τα χρόνια, δηλαδή ποδιά και με ματσόλα, για να αναφέρω τα πιο κύρια. Όσο με γνωρίζουν και μαθαίνουν για τη δουλειά μου, άνθρωποι από διάφορα μέρη της Ελλάδας και από το εξωτερικό και τους αρέσει, παραγγέλνουν. Έχει τύχει να κάνουν παραγγελίες και μαγαζιά, αλλά κυρίως παραγγέλνουν μεμονωμένα άτομα από το εξωτερικό και το εσωτερικό που βρίσκουν το προϊόν στο facebook, μέσω του οποίου προωθώ τη δουλειά μου». Στην ερώτηση αν θα το πρότεινε στους νεότερους, απαντά θετικά: «Ναι, γιατί είναι μία τέχνη δημιουργική, μία τέχνη που μ’ αρέσει και που θέλει και φαντασία. Μάλιστα, το επάγγελμα δεν είναι επικίνδυνο. Απλά χρειάζεται προσοχή στο χειρισμό, όπως σε όλα τα επαγγέλματα».

Βεγγαλικά Τα βεγγαλικά, τέλος, που φωτίζουν τον ουρανό το βράδυ της Ανάστασης, είναι ένα καθαρά εισαγόμενο προϊόν, καθώς αυτοσχέδια βεγγαλικά φτιάχνονται κυρίως στη Χίο, όπου πραγματοποιείται ο γνωστός σε όλους Ρουκετοπόλεμος στο Βροντάδο. Μάλιστα, τα περισσότερα από αυτά τα βεγγαλικά είναι παράνομα και κάθε χρόνο κατάσχονται δεκάδες ρουκέτες στα πλαίσια ερευνών που γίνονται για παράνομη χρήση τους τις ημέρες του Πάσχα. Στην υπόλοιπη Ελλάδα τα βεγγαλικά πωλούνται σε κατά τόπους μαγαζιά, αλλά και σε μεγάλες αλυσίδες καταστημάτων, πάντα εισαγόμενα. Όσοι δε τα χρησιμοποιούν πρέπει να είναι πολλοί προσεκτικοί, ώστε να αποφύγουν τυχόν ατυχήματα. Με κόκκινα αυγά, λαμπάδες, βεγγαλικά, φαναράκια και κάθε είδους εδέσματα, με περισσότερα ή λιγότερα έξοδα, Πάσχα είναι, θα περάσει! Η παράδοση μένει και η μνήμη τη συντηρεί. Μαζί της συντηρούνται και οι μικρότερες ή μεγαλύτερες βιοτεχνίες της χώρας μας. Ας μείνουν τουλάχιστον η αισιοδοξία, η αγάπη και η ελπίδα, μέχρι το επόμενο Πάσχα!

πεζοδρόμιο | 23

πεζοδρόμιο | 24

Στείλε μας τη φωτογραφία σου στο photo@pezodromiomag.gr ή χαμογέλασέ μας αν σε συναντήσουμε στο πεζοδρόμιο. Επίσης, ανέβασε τη φωτογραφία σου στο Instagram, βάζοντας #pezodromiomagazine

πεζοδρόμιο | 25

Pezodromio Free Press PezodromioMag Pezodromio

πεζοδρόμιο | 26

Θανάσης Καρανίκας

Σε ένα παράλληλο σύμπαν, κάπου στα μέσα των 90’s, o ελληνικής καταγωγής DJ και παραγωγός με το ευφάνταστο ψευδώνυμο VHS Dreams, κατά κόσμον Γιώργος Δερβέναγας, δημιουργεί με τις μουσικές του ατμόσφαιρες μια διαφορετική εκδοχή του μέλλοντος, απ’ αυτή που τελικά ζήσαμε. Ακουμπώντας κι εξελίσσοντας τη ρετρό αισθητική της ηλεκτρονικής μουσικής των 80’s και των πρώιμων 90’s, ακούγοντας κανείς τις μουσικές του, συνειδητοποιεί πως το παρελθόν θα εμπνέει πάντα το μέλλον, και πως η πραγματικότητα, ανεξαρτήτου εποχής, μπορεί τελικά να μοιάσει σε όλα όσα είχαμε κάποτε ονειρευτεί. Πως θα περιέγραφες τον ήχο σου για κάποιον που δεν σε έχει ακούσει; Και ποιον θεωρείς ιδανικό χώρο ή στιγμή για να την «κατανοήσει» και να την απολαύσει κανείς περισσότερο; Θα τον περιέγραφα ως μια συγχώνευση ήχων όλης της χορευτικής μουσικής των περασμένων δεκαετιών. Μου αρέσει να παίρνω κλισέ στοιχεία από την δεκαετία του ‘80 και του ‘90 και να τα συνδυάζω με σύγχρονα beats και στυλ, για να δημιουργήσω κάτι μεν σύγχρονο που να έχει όμως φανερές επιρροές από το παρελθόν. Ιδανική στιγμή και χώρος είναι ένα κλαμπ, όπου ενώ χορεύεις, κλείνεις τα μάτια σου και μεταφέρεσαι νοητά σε κάποιο underground πάρτι του 1989-1990. Γιατί δραστηριοποιήθηκες εξαρχής στο εξωτερικό; Ήταν πάντα ο σκοπός σου αυτός ή δε βρήκες άμεση ανταπόκριση στα πιο στενά όρια της εγχώριας σκηνής; Από τα 15 μου χρόνια ήθελα να φύγω στο εξωτερικό, γιατί πίστευα ότι αν μπορούσα να κάνω καριέρα σε διεθνές επίπεδο, θα ήταν απλά χάσιμο χρόνου να ασχοληθώ με τα των έσω. Πολλοί διαλέγουν να εγκαθιδρύσουν το όνομα τους στην Ελλάδα πριν κάνουν το επόμενο βήμα προς άλλες χώρες, απλά προτίμησα να μεταπηδήσω στο επόμενο βήμα απ’ την αρχή. Δεν έχω προσπαθήσει να προωθήσω την δουλειά μου εγχώρια, διότι ξέρω ότι η εμπορική ελληνική σκηνή είναι μονομερής και χωρίς ποικιλομορφία. Ούτε η ελληνική underground φάση με απασχολεί ιδιαίτερα, γιατί να περιοριστείς εκεί ενώ μπορείς να κάνεις τη δουλειά σου έχοντας περισσότερη απήχηση στον κόσμο; Το nickname σου και το storyline που το συνοδεύει στο βιογραφικό σου, έχει πολύ ενδιαφέρον. Πως, αλήθεια, το εμπνεύστηκες; Η μυθολογία αυτή έχει δημιουργηθεί ως μια πολιτισμική «κόλλα», ένας τρόπος να φέρω όλες τις καλλιτεχνικές μου επιρροές σε ένα όλον που έχει εσωτερική λογική και συνάφεια. Έπλασα λοιπόν αυτό το παράλληλο σύμπαν όπου η ιστορία μετά το 1982 έχει εξελιχθεί κάπως διαφορετικά απ’ την δική μας, έχοντας ως αποτέλεσμα μια διαφορετική πορεία της ποπ κουλτούρας που φυσικά συμπεριλαμβάνει νέα ρεύματα μουσικής και στυλ όπως το δικό μου. Βάλε τα 80’s και τα early-90’s σε ένα μπλέντερ, ρίξε μια δόση τεχνολογικού ουτοπισμού και ιντερνετικού υπαρξισμού, και το έχεις. Έχουν περάσει 30 χρόνια κι έχουν αλλάξει αρκετά πράγματα απ’ τη δεκαετία των 80’s. Διακρίνεις ωστόσο κάποια κοινά στοιχεία με τη σημερινή εποχή; Θα έλεγα απλώς ότι η εποχή μας είναι η φυσική εξέλιξη μίας μορφής κοινωνίας της οποίας οι απαρχές μπορούν να εντοπιστούν στην δεκαετία του 80’. Η εμμονή με την τεχνολογία, η έννοια της ποπ κουλτούρας ως δύναμη που χαρακτηρίζει όλη την συνειδησιακή ταυτότητα μιας γενιάς, ο καταναλωτικός άνθρωπος, όλα αυτά τα κοινωνικά χαρακτηριστικά που ξεκίνησαν το 1980, στις μέρες μας έχουν εξελιχθεί και ίσως φτάσουν στο ζενίθ τους. Σε χαρακτηριστικό βαθμό ακόμα ζούμε τον κοινωνικό απόηχο των 80’s. Πες μας λίγα λόγια για την Future 80’s Records. Πως έγινε η προσέγγιση και η μετέπειτα συνεργασία; Με βρήκανε αυτοί στο Soundcloud. Τότε είχα πολύ λίγους followers και λίγα κομμάτια ανεβασμένα. Ήμουν έτοιμος να λανσάρω το πρώτο μου E.P. τελείως μόνος μου, είχα μάλιστα ορίσει και ημερομηνία. Όταν μου έστειλαν e-mail, ήμουν εξαιρετικά διστακτικός, γιατί δεν είχα δουλέψει στο παρελθόν με κανέναν. Μετά απο διαπραγματεύσεις καταλήξαμε σε συμφωνία σχετικά με τα λεφτά κ.λπ. και δέχθηκαν επίσης να «σπρώξουν» το E.P. στην ημερομηνία που είχα αποφασίσει. Τελικά απεδείχθη κερδοφόρα η συγκυρία και χαίρομαι που δεν έβγαλα τον δίσκο μόνος μου.

πεζοδρόμιο | 27 Το Βερολίνο, όπου ξέρω ότι περνάς αρκετό χρόνο της ζωής σου, είναι μια υπέροχη πόλη και με σημαντική μουσική ιστορία τόσο στο παρελθόν, όσο και στο σήμερα. Σε τι μοιάζει αλλά και σε τι διαφέρει, για παράδειγμα, με την Αθήνα, τόσο στην καθημερινότητά του, αλλά και πιο συγκεκριμένα για έναν άνθρωπο που δραστηριοποιείται με την τέχνη;

Φαντάζομαι τη διαδικασία της παραγωγής ενός κομματιού, ως κάτι πολύ δημιουργικό κι ευχάριστο, αλλά ταυτόχρονα απαιτητικό και ορισμένες φορές αρκετά κοπιαστικό. Πότε νιώθεις ότι ένα κομμάτι είναι ολοκληρωμένο; Και ποιος/ποιοι είναι αυτοί που το ακούν πρώτοι;

Το Βερολίνο είναι συνώνυμο της ελευθερίας απόψεων και έκφρασης. Μπορείς να είσαι όποιος θέλεις και όπως θέλεις, διαφορετικές και αντιθετικές κουλτούρες συνυπάρχουν σε ένα πολύχρωμο κοινωνικό τοπίο. Είναι ένα κοινωνικό πείραμα που πέτυχε, όπως είναι και μια μικρή ματιά στο επόμενο βήμα μας ως κοινωνία. Δεν υπάρχει τίποτε να συγκρίνει κανείς με την Αθήνα, είναι η μέρα με την νύχτα. Σχετικά με τις καλλιτεχνικές δραστηριότητες, υπάρχει κι εκεί προσωπική ελευθερία επιλογών και δεν είναι κανένας αναγκασμένος να εμπλακεί σε νταραβέρια με πολιτιστικά ιδρύματα αμφιβόλων προθέσεων και φύσεως, ούτε παρακμιακά club που προσπαθούν να σε πληρώσουν πενταροδεκάρες. Η ποικιλομορφία σε μουσικά ρεύματα και η τάση του μέσου Βερολινέζου να ψαχτεί στο καινούργιο είναι παραπάνω από εντυπωσιακή για μένα, ερχόμενος απο ένα χωριό της Ελλάδας.

Τα κομμάτια τα δημιουργώ εξ ολοκλήρου στο μυαλό μου και εννοείται ότι είναι απείρως πιο ευχάριστη διαδικασία απ’ την παραγωγή τους, γιατί σπάνια ολοκληρώνω κάτι ακριβώς όπως το είχα συλλάβει. Συμβιβάζομαι με το καλύτερο που μπορώ να κάνω και τότε το θεωρώ σχετικά ολοκληρωμένο (λέω «σχετικά» γιατί ένα κομμάτι δεν τελειώνει ποτέ, πάντα επιστρέφω σε παλιά κομμάτια για να τους κάνω προσθήκες και βελτιώσεις ακόμα και αν έχουν ήδη κυκλοφορήσει επίσημα). Απλά, όταν είναι σε ένα επίπεδο ικανοποιητικό να ακουστεί απ’ τον κόσμο και με εκφράζει στην τάδε φάση, τότε το ονομάζω τελειωμένο και το βγάζω να ακουστεί. Πρώτα το ακούν στενοί φίλοι και το αφεντικό της Future 80’s Records, αν και στην ουσία η κοπέλα μου αναγκάζεται να το ακούει καθ’ όλη την επίπονη διάρκεια της δημιουργίας του!

Ισχύει ότι στο εξωτερικό, το παράνομο downloading είναι πολύ πιο περιορισμένο σε σχέση με τη χώρα μας, και ότι συχνά διώκεται και ποινικά; Ποιος, τελικά, πιστεύεις πως θα ήταν ο πιο δραστικός τρόπος για να καταφέρει να επιβιώσει η μουσική βιομηχανία;

Παρατηρώ τα τελευταία χρόνια ότι η όλη φάση του DJing έχει αποκτήσει μεγάλη άνοδο και εξέλιξη, και έρχεται όλο και πιο κοντά στα δεδομένα ενός ζωντανού act. Μέχρι που προβλέπεις ότι μπορεί να εξελιχθεί;

Εξαρτάται από το πού βρίσκεται κανείς. Στην Αγγλία δεν νομίζω να υπάρχει μεγάλο πρόβλημα, εστιάζουν στο να διώκουν αυτούς που μοιράζουν τα αρχεία και όχι αυτούς που τα κατεβάζουν παράνομα. Στην Γερμανία έχουν φτάσει σε σημείο να στέλνουν πρόστιμο σε σπίτι επειδή κάποιος κατέβασε το Uptown Funk και δύο επεισόδια του The Walking Dead. Ο τρόπος να επιβιώσει η βιομηχανία είναι απλός, να παρέχει ποιοτικό εμπόρευμα. Ο περισσότερος κόσμος μπορεί μεν να πάει να κατεβάσει παράνομα ένα single, αλλά αν γουστάρει πραγματικά τον καλλιτέχνη θα αγοράσει και το CD του, και το T-shirt με το λογότυπό του κ.λπ. Πάντα θα υπάρχουν αυτοί που θα κατεβάζουν αρχεία παράνομα, αλλά και αυτοί που ψάχνουν για κάτι καλό και θέλουν να διαθέσουν τα λεφτά τους για κάτι που τούς αρέσει. Εκεί πρέπει να εστιάσει η βιομηχανία.

Θα συνεχιστεί αυτή η τάση. Υπάρχει ήδη η τεχνολογία σε στάδιο πρωτοτύπου για διαδραστικές τεχνικές μίξης και performance. Στις επόμενες δεκαετίες θα μπορούμε, φορώντας ειδικά γάντια, να παρουσιάζουμε ένα συνδυασμό κινησιακού show και DJing. Προσωπικά όμως, εγώ παραμένω σταθερός στην κλασική έννοια του DJing. Με ενθουσιάζει περισσότερο το πώς μπορεί κανείς να δημιουργήσει ατμόσφαιρα με μουσικές επιλογές σε ένα set, παρά το τι μπορεί να κάνει με stems στο Ableton Live. Έχω την old school νοοτροπία επί τού θέματος. Θεωρείς ιδανική συνθήκη το να ζεις αποκλειστικά απ’ τη μουσική σου, ή θα ‘θελες να παραμείνεις στην αγνή και ρομαντική πλευρά του πράγματος και να μην, ενδεχομένως, φθαρείς από αυτό, όσον αφορά τις προθέσεις και τα κίνητρά σου; Το μοντέλο του καλλιτέχνη που πρέπει να υποφέρει για να παραμείνει αγνός είναι ένα αρρωστημένο κατάλοιπο αποτυχημένων ανθρώπων. Δεν υπάρχει τίποτε το ρομαντικό στην αυτοτιμωρία. Αντίθετα, το να είσαι ευτυχισμένος κάνοντας αυτό που αγαπάς, και με όπλο το ταλέντο, τη θέληση και την σκληρή δουλειά να πετύχεις στη ζωή σου, αυτό είναι μια αληθινά ρομαντική ιστορία. Ο καλύτερος ρομαντισμός είναι αυτός που αποδέχεται την πραγματικότητα. Η γενιά μας είναι τυχερή γιατί εν έτει 2016 είναι δυνατό να ζεις αποκλειστικά απ’ την τέχνη σου χωρίς να χρειάζεται να συμβιβάσεις το όραμά σου. Η αγορά έχει ανοίξει, υπάρχει κοινό για κάθε λογής στυλ, και με ελάχιστο budget μπορείς απ’ την άνεση της κρεβατοκάμαράς σου να βγάλεις έναν πετυχημένο δίσκο. Ξεχωρίζεις κάποιος καλλιτέχνες ως αγαπημένους σου κι αν ναι, πόσο έχουν εισχωρήσει οι επιρροές τους στη μουσική σου; Καλλιτέχνες συγκεκριμένα ποτέ δεν ξεχώριζα. Περισσότερο ήμουν αφοσιωμένος σε ολόκληρα είδη μουσικής και επηρεαζόμουν απ’ το όλον τους. Υπάρχουν εξαιρέσεις όμως. Εκτός απο διάφορα κομμάτια καλλιτεχνών όπως ο Paul Hardcastle, ο Giorgio Moroder κ.λπ. δύο κομμάτια που με έχουν επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό είναι το “We Came In Peace” των Dance 2 Trance και το “Killer” του Adamski με τον Seal. Θα έλεγα όμως ότι η μεγαλύτερη επιρροή μου είναι οι KLF. Στις επόμενες δουλειές μου θα είναι πιο εμφανής η επιρροή τους. Ποια ξεχωρίζεις ως την πιο όμορφή σου στιγμή στην μουσική μέχρι τώρα;

Σαν δημιουργός της ηλεκτρονικής μουσικής, θεωρείς πως το αποτέλεσμα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον τεχνικό εξοπλισμό και συνεπώς από τα χρήματα που μπορεί κάποιος να διαθέσει για αυτόν; Το αποτέλεσμα εξαρτάται απολύτως απο τον εξοπλισμό, αλλά αυτό δεν έχει να κάνει με την ποιότητα της μουσικής, μόνο με τα χαρακτηριστικά του ήχου ενός καλλιτέχνη. Σκεφτείτε ότι τα synthesizers που χρησιμοποιούσαν oι Depeche Mode και ο Gary Numan θεωρούνταν πολύ ψεύτικα ως προς τον ήχο τους εκείνη την εποχή, αλλά έτσι γεννήθηκε η Synthpop. Στην ηλεκτρονική μουσική, ο εξοπλισμός είναι που καθιερώνει τα χαρακτηριστικά ενός μουσικού στυλ/ρεύματος, πρώτα έρχεται ένα εικονικό synthesizer στην αγορά και ένα νέο στυλ μουσικής, είναι αποτέλεσμα της εκτεταμένης χρήσης του συγκεκριμένου synthesizer απο μια μερίδα καλλιτεχνών. Τα χρήματα δεν παίζουν κανένα ρόλο, μπορείς να είσαι δημιουργικός έχοντας μόνο μερικά free VSTs και όπως ανέφερα ήδη καθορίζουν απόλυτα τον χαρακτηριστικό σου ήχο μεν, αλλά ουδεμία σχέση έχει αυτό με την καλλιτεχνική αξία του ήχου σου.

Θυμάμαι όταν κυκλοφόρησε το άλμπουμ μου, το TRANS AM, δεν μπορούσα να κοιμηθώ το πρώτο βράδυ. Είχα ξοδέψει μήνες φτιάχνοντάς το και όντας κάποιος που ζει εξ ολοκλήρου απ’ την μουσική, ήμουν πολύ αγχωμένος για το αν θα αρέσει. Αν ήτανε αποτυχία, είχα ετοιμάσει σχέδιο Β για να γλυτώσω απο οικονομική κατάρρευση. Τελικά όταν ξύπνησα το επόμενο πρωί και είδα χαρούμενα μηνύματα στην σελίδα μου από τον κόσμο και το αφεντικό μου να χοροπηδάει απ’ την χαρά του που ήμασταν No.1 σε όλα τα charts του Bandcamp, κατάλαβα ότι οι μήνες δουλειάς απέδωσαν και σκέφτηκα ότι θα μπορούσα να συνεχίσω για λίγο χωρίς ανησυχίες. Ήταν ένα ωραίο συναίσθημα ολοκλήρωσης ενός στόχου. Πες μας λίγα λόγια για τα επερχόμενα βήματα σου, είτε για αυτά που έχεις ήδη σχεδιασμένα, είτε για πράγματα που ονειρεύεσαι να σου συμβούν. Για το 2016 δεν έχω σκοπό να λανσάρω κάποιο καινούργιο δίσκο. Θα ασχοληθώ μόνο με remixes και singles, κάποια δώρα για τους φανς όπως κασέτες, CD, αφίσες κ.λπ. Θέλω να ανοίξω το δίκτυο γνωριμιών μου και να κάνω συνεργασίες για να φέρω καινούργιο κόσμο κοντά στην μουσική μου. Ονειρεύομαι να γνωρίσω πολλούς φανς μου από κοντά, ελπίζω να γίνουν κι άλλα σόου φέτος ώστε να έχω αυτή την ευκαιρία.

πεζοδρόμιο | 28

The Record Store Παναγιώτης Δουλόπουλος

DIIV Is The Is Are

Πέρασαν σχεδόν 4 χρόνια από τότε που έπεσε στα χέρια μου το ”Oshin”, το πρώτο άλμπουμ των αγνώστων DIIV και θυμάμαι ακόμη το σοκ που είχα πάθει όταν πρωτoάκουσα το “Doused”, ένα πραγματικά εκπληκτικό κομμάτι. Έχοντας εντυπωσιαστεί από τον δίσκο τους, περίμενα με ανυπομονησία κάποια νέα τους δουλειά και ήλπιζα να μην αργήσει όσο τελικά άργησε. Έπειτα από πολλές καθυστερήσεις και κάποια single που κυκλοφόρησαν το τελευταίο τετράμηνο του 2015, οι DIIV μας καταθέτουν την πολυαναμενόμενη δεύτερη τους δουλειά, το “Is The Is Are”, θέλοντας έτσι να μονιμοποιηθούν στον χάρτη της indie rock μουσικής.Με μία πρώτη ακρόαση του “Is The Is Are” νιώθεις ότι ο δίσκος μοιάζει να είναι η συνέχεια του ”Oshin”, αφού διατηρούν τις shoegaze επιρροές, έχοντας όμως ελέγξει το reverb ώστε οι κιθάρες να ακούγονται πιο καθαρά. Βέβαια, η επιλογή της μπάντας ώστε το άλμπουμ να περιέχει 17 κομμάτια ίσως να μην ήταν η καλύτερη δυνατή, αφού σε κάποια σημεία είναι λογικό ο δίσκος να κάνει κοιλιά. Τα “Out Of Mind”, “Under The Sun”, “Dopamine” και “Is The Is Are” είναι μερικά κομμάτια που σαφώς ξεχωρίζουν, με τις κιθαριστικές reverb μελωδίες, τα κοφτά ντραμς και τα ιδιαίτερα φωνητικά του Zachary Cole Smith να επιβεβαιώνουν αυτό που ανέφερα πιο πριν, ότι συνεχίζουν τον ήχο που είχαν στο πρώτο τους άλμπουμ και πλέον χαρακτηριστικό του γκρουπ. Στο “Blue Boredom (Sky’s Song)” ο ήχος είναι λίγο πιο σκοτεινός, με την συμμετοχή της Sky Fereira στα φωνητικά να κάνει το κομμάτι να θυμίζει κάτι σε πιο 80’s new wave. Τέλος, το “Healthy Moon” και “Waste Of Breath”, δύο πιο ήρεμες αλλά εξίσου καλές δημιουργίες, κάνουν το “Is The Is Are” να θεωρείται ένα ολοκληρωμένο άλμπουμ, που με αυτό οι DIIV θέλουν να διαψεύσουν όσους τους θεωρούσαν μια indie φούσκα. Κώστας Τσέλιος

Iggy Pop - Post Pop Depression

O Iggy Pop μας αφήνει. Στις συνεντεύξεις που έδωσε για την προώθηση του νέου του άλμπουμ, ο 69χρονος μουσικός αποκάλυψε πως το “Post-Pop Depression” θα είναι η τελευταία του δουλειά. Σίγουρος δεν μπορεί να είναι κανείς αν λέει αλήθεια ή αν το μετανιώσει κάποια στιγμή, αλλά αν κρίνουμε από την All-star ομάδα μουσικών που διάλεξε για να τον πλαισιώσουν, θέλει να κάνει θεαματική έξοδο. Παρέδωσε λοιπόν τα κλειδιά στον άνθρωπο εγγύηση των τελευταίων ετών, Josh Homme. Ο δημιουργός των Queens Of The Stone Age στρατολόγησε τον κιθαρίστα Dean Fertita (QOTSA, The Dead Weather) και τoν Matt Helders, τον ντράμερ-φαινόμενο των Arctic Monkeys κι όλοι μαζί κατευθύνθηκαν βαθιά στην Καλιφορνέζικη έρημο, στο Rancho De La Luna όπου ηχογράφησαν τα εννέα τραγούδια σε μόλις δύο εβδομάδες. Η αλήθεια είναι ότι η μπάρα τοποθετήθηκε εξαρχής αρκετά ψηλά, αφού σύμφωνα με τους δημιουργούς του, το “Post-Pop Depression” είναι η φυσική συνέχεια του “Lust For Life”. Το έξοχο πρώτο σινγκλ “Gardenia” δεν γινόταν να θυμίζει περισσότερο Bowie (παραγωγό του “Lust...” που αναφέραμε παραπάνω), το σπαγγέτι-γουέστερν “Vulture” είναι γκόθικ στην καρδιά και τα “Break your Heart” και “German Days” φέρνουν έντονα στο άλλο σουπερ-γκρουπ που είχε φτιάξει κάποτε ο Homme, τους Them Crooked Vultures. Τo πολιτικοποιημένο “American Valhalla” (παρά)μοιάζει με QOTSA, το αμήχανο “Chocolate Drops” δεν ξέρει τι θέλει να γίνει όταν μεγαλώσει, αλλά όλα αυτά μοιάζουν να μην έχουν σημασία όταν φτάνει η ώρα να ακούσει κανείς το “Sunday”, επίκεντρο και σίγουρα καλύτερο κομμάτι του δίσκου. Τρομερές κιθάρες, ντίσκο μπασογραμμή, ανορθόδοξα ντραμς, backing vocals να ξεπηδάνε από παντού, η αύρα του “Young Americans” να πλανάται στον αέρα και ένα τρομερό ορχηστρικό γύρισμα στο τελευταίο δίλεπτο που κλείνει το μάτι στον Beirut. Όχι, τέτοιο χάος δεν θα έπρεπε να δουλέψει, αλλά τελικά το κάνει και είναι ότι καλύτερο έχει κυκλοφορήσει o Iggy εδώ και πολλά χρόνια. Είναι όντως αυτή η τελευταία δουλειά του James Newell Osterberg Jr; Η αλήθεια είναι ότι ακούγεται εύθραυστος και κουρασμένος, στιχουργικά κινείται κυρίως γύρω από το σεξ και τον θάνατο (οι απώλειες του Bowie, του Lemmy, ακόμη και του Lou Reed, δεν τον έχουν αφήσει ανεπηρέαστο), επιτίθεται μόνιμα στον σύγχρονο τρόπο ζωής και τον ψηφιακό κόσμο και αν μπεις σε αυτή τη διαδικασία να ψάχνεις για σημάδια ακόμα και ο τίτλος βγάζει νόημα. Κι έπειτα είναι και το τελευταίο (αποχαιρετιστήριο;) κομμάτι (“Paraguay”)... ένα εξάλεπτο έπος που σιγοκαίγεται έως ότου ξεθωριάσει πλήρως στην αχανή έρημο. Εν κατακλείδι, το “Post-Pop Depression” δεν είναι ο καλύτερος δίσκος που έχει βγάλει ο Iggy, πετυχαίνει όμως με την βοήθεια του Homme να πει το αντίο όπως το θέλει, με ένα γύρο θριάμβου ενός ανθρώπου που δεν είναι σίγουρος αν τελικά κέρδισε.

πεζοδρόμιο | 29

πεζοδρόμιο | 30

The Record Store Θανάσης Καρανίκας

Junior Boys – Big Black Coat

Σε μια εποχή που οι παραγωγές αυξάνονται με τρελούς ρυθμούς και κατακλύζουν καθημερινά τις διαδικτυακές μουσικές και μη, πλατφόρμες, είναι πολύ σημαντικό να διαθέτεις την πολυτέλεια του να βρίσκεσαι εκτός των δισκογραφικών πραγμάτων για μια ολόκληρη πενταετία, χωρίς είσαι κάποιος που έχει κατακτήσει ήδη την διαχρονική εμπορικότητα. Απ’ το 2011 λοιπόν έχουν να μας απασχολήσουν με καινούργια κυκλοφορία οι αγαπημένοι Καναδοί Junior Boys, όχι όμως και τα δύο μέλη του ντουέτου ξεχωριστά, που δούλεψαν σε προσωπικά τους projects και συνεργασίες εξίσου σημαντικές και επιτυχημένες με την πορεία του γκρουπ απ’ το 2004, όπου πρωτοεμφανίστηκαν, κι έπειτα. Ακούγοντας προσεκτικά το “Big Black Coat” μόνο ως θετική μπορούμε να κρίνουμε αυτή την αγρανάπαυση, αφού καταφέρνουν με πρωτοφανή μαεστρία να συνοψίσουν όλες τις εκφάνσεις και τις τάσεις της electronica των 2010’s, καταθέτοντας φυσικά και τη δική τους σαφή θέση και αισθητική, μέσα σ’ αυτή. Στα έντεκα τραγούδια του δίσκου, θα ακούσει κανείς σχεδόν τα πάντα. IDM ρυθμούς, Electropop εξάρσεις, Italo-Disco sytnh jams, επιρροές απ’ την πρώιμη Detroit Techno, ακόμα και Αcid-Ηouse «μπαλάντες» σαν το αισθησιακό “C’mon baby”. Το “Over it” είναι ήδη το αγαπημένο των εναλλακτικών ραδιοφώνων, ενώ άξια αναφοράς είναι και η -σχεδόν αγνώριστη- διασκευή στο “What You Won’t Do for Love” του Bobby Caldwell, ως συνδετικό κρίκο του παρελθόντος με το σήμερα. Θα λέγαμε, συνοπτικά, πως πιάνουν το νήμα ακριβώς από κει που το άφησε πέρυσι ο Jamie XX με το «In Colours» , δημιουργώντας όμως κάτι περισσότερο εξωστρεφές και πλουσιότερο σε αναφορές, αλλά και διαθέσεις. Ένας δίσκος για την αιώνια νεότητα, τον έρωτα, το πάθος της έκφρασης, ένα δώρο για τη γενιά εκείνη που πασχίζει να παραμείνει συναισθηματικά αγνή και αντισυμβατική. Ακουμπά με πλήρη σεβασμό και έμπνευση σε ένα πολύ μεγάλο μέρος του πλούσιου καμβά ηχοχρωμάτων, αλλά και όλης της μέχρι τώρα ιστορίας, του ηλεκτρονικού ήχου, χωρίς βέβαια να στερείται καθόλου προσωπικής ταυτότητας και ουσιαστικής εξέλιξης. Πράγμα που το καθιστά να μνημονεύεται στο μέλλον, ως μια απ’ τις σημαντικότερες, αναμφισβήτητα, κυκλοφορίες των Junior Boys, αντάξια αυτών που τους καθιέρωσαν.

Γιώργος Καργιολάκης Συνήθως ακούγοντας ένα καινούργιο τραγούδι ή album, ασυναίσθητα το κρίνουμε ανάλογα με τη διάθεση που έχουμε εκείνη τη στιγμή. Το νέο album των Aaron Maine και Frankie Cosmos (Greta Kline) είναι λοιπόν μια μικρή έκπληξη για το 2016, ιδανικό για μεταμεσονύχτιες ενδοσκοπήσεις με τη συνοδεία ενός καλού κόκκινου κρασιού ή malt whiskey.Από την αρχή στο album επικρατεί μια διάχυτη μελαγχολία και το τελικό αποτέλεσμα μοιάζει με to low-fi basement synth-pop. Τα φωνητικά του Maine, γεμάτα απόγνωση και επιτηδευμένη κατάθλιψη δένουν υπέροχα με τη μουσική και συνοδεύονται πολλές φορές από τα backing vocals και το μπάσο της Greta Kline (γνωστή με το stage name Frankie Cosmos). Με το “Underwater” και το “Braid” μεταφερόμαστε στη δεκαετία του 80, αρχικά με ένα ρετρό μουρμουρητό και στη συνέχεια με ένα κομμάτι Chicago house, που θυμίζει Felix da Housecat σε κάτι πιο σκοτεινό.Το ελαφρώς industrial “Be Apart” συνεχίζει στο ίδιο μοτίβο, είναι όμως ένα από τα πιο ενδιαφέροντα κομμάτια του album, μιας και οι Maine και Kline, τραγουδούν σαν ένα άτομο και καταφέρνουν να αναδείξουν όλο το στυλ του album σε αυτό το τραγούδι, τόσο με τη μουσική όσο και με τους στίχους: “the darkness hanging / black water by my side / i will go out tonight”. Στο “Mood” το ντουέτο επανέρχεται στο μοτίβο του “Braid” με ένα πιο easy going και ψυχεδελικό ήχο και στίχο που δίνουν μια νότα αισιοδοξίας και χαλάρωσης, για να ακολουθήσει το “Hour” της αποξένωσης, όπου τα πλήκτρα μοιάζουν σαν ήχους από παλιό ρολόι τοίχου ή εκκλησίας. Στο ιδιαίτερα αισθησιακό “Even the Shadows”, από την άλλη, επικρατεί ο ερωτισμός, τον οποίο θα ξανασυναντήσουμε και αργότερα στο album, και συγκεκριμένα στο “Shaver”, όπου o Maine προσπαθεί να κερδίσει την προσοχή ενός κοριτσιού (και φυσικά το σαξόφωνο εδώ συμβάλλει σημαντικά) και στο “Shape” ένα σύντομο ποίημα για το σεξ και την αφοσίωση. Το ομώνυμο “Pool”, διαθέτει παραμορφωμένα φωνητικά, έξυπνες συνθέσεις και ήχους, αλλά δεν καταφέρνει να ξεχωρίσει μέσα στο album, το οποίο αν και συνεχίζει να είναι ενδιαφέρον στιχουργικά, κάνει κοιλιά με αυτό και το επόμενο κομμάτι, το “Glow”. Το “Car,” αντιθέτως, αποτελεί ακόμη ένα highlight του album και ό,τι πιο κοντά σε rock διαθέτει αυτό, όπου αναδεικνύονται οι δυνατότητες των φωνητικών του ντουέτου, προσδίδοντας στο album μια απόκοσμη ζεστασιά και τη δόση «συναισθηματικής νοημοσύνης» που φαινόταν να έλειπε. Τέλος, στο “Security”, ο Maine αναζητά την ασφάλεια μιας σχέσης, μιας “πατρίδας για τους μελλοθάνατους” και αποτελεί τον επίλογο σε αυτό το album των εσωτερικών αναζητήσεων.

Porches - Pool

πεζοδρόμιο | 31

πεζοδρόμιο | 32 Ελένη Πρίτσα

Ιστορίες από τον εξώστη

Μία Αμερικανική βιογραφική ταινία που αναμένεται να συζητηθεί στους κύκλους των μουσικόφιλων, κυκλοφόρησε στις αρχές αυτού του μήνα και φέρει τον τίτλο Miles Ahead. Πρόκειται για ένα αφιέρωμα στον μεγάλο μουσικό της jazz, Miles Davis, μίας από τις πιο επιδραστικές και αναγνωρίσιμες μορφές της σύγχρονης μουσικής. Ο Davis δεν έχανε ευκαιρία να εξελίσσει συνεχώς την μουσική του, ενώ στο τέλος της καριέρας του οι ήχοι του φλέρταραν μέχρι και με τη hip-hop! Ήταν ένας ταλαντούχος τρομπετίστας από τα 13 του, ενώ ήδη στα 18 βρισκόταν στη Νέα Υόρκη και πραγματοποιούσε το όνειρό του. Επιπροσθέτως, αποτελεί έναν από τους κυριολεκτικά ελάχιστους μουσικούς στον κόσμο που ενώ δεν έπαιξαν ποτέ rock, κατέχουν μια θέση στο Hall Of Fame της. Όσον αφορά το Miles Ahead, ο Don Cheadle φαίνεται πως πήρε εξ ολοκλήρου την ταινία στα χέρια του, καθώς εκτός από σκηνοθέτης της ταινίας, υπογράφει και το σενάριό της μαζί με τους Steven Baigelman, Stephen J. Rivele και Christopher Wilkinson. Ο Don Cheadle στο έργο του αυτό ενσαρκώνει τον Miles Davis και προσπαθεί να προσεγγίσει την αλήθεια για την προσωπική και καλλιτεχνική του πορεία. Πως κατάφερε να γίνει ένας σπουδαίος μουσικός και πόσο αγαπούσε αυτό που έκανε. Πως εξέφρασε τα προσωπικά του ερωτήματα μέσα από τη μουσική του και πως η jazz τον βοήθησε να βρει τον εαυτό του. Στην ταινία συμπρωταγωνιστές του Don Cheadle είναι μεταξύ άλλων η Emayatzy Corinealdy (Frances Taylor), πρωταγωνίστρια της ταινίας Middle Of Nowhere (2012), ο Ewan McGregor (Dave Braden), τον οποίο γνωρίσαμε από το Trainspoting (1996), και ο Michael Stuhlbarg (Harper Hamilton), γνωστός κυρίως για την ερμηνεία του στο A Serious Man (2009), των αδελφών Coen. Η ταινία προβλήθηκε στην Αμερική την 1η Απριλίου από τη Sony Pictures. Δείτε την!

Το Race είναι μία δραματική, βιογραφική ταινία η οποία βασίζεται στην αληθινή ιστορία του Αφροαμερικανού αθλητή-συμβόλου, Jesse Owens. Σκηνοθέτης της είναι ο Stephen Hopkins και σεναριογράφοι οι Joe Shrapnel και Anna Waterhouse. Στην ταινία πρωταγωνιστεί ο Stephan James (Selma), ενώ συμπρωταγωνιστής του είναι ο Jason Sudeikis, γνωστός από την «Οικογένεια Miller». Το καστ πλαισιώνεται ακόμη από τους Jeremy Irons (Πολύ σκληρός για να πεθάνει: Η εκδίκηση), William Hurt (Into The Wild) και Carice van Houten (Black Book). Η υπόθεση της ταινίας στρέφεται γύρω από τον Jesse Owens, ο οποίος το 1936 στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Βερολίνου, μέσα στην καρδιά της ναζιστικής Γερμανίας του Τρίτου Ράιχ, κατάφερε να κερδίσει τέσσερα χρυσά μετάλλια στα αθλήματα στίβου (100 μέτρα, 200 μέτρα, μήκος και σκυταλοδρομίες (4x100). Ο Owens ήταν ο μοναδικός από την οικογένειά του που κατάφερε να σπουδάσει και να ακολουθήσει το όνειρό του. Πήγε στην πολιτεία του Ohio με την συνοδεία του προπονητή του, Larry Snyder, και αμέσως οι δυνατότητές του εντυπωσίασαν. Δεδομένου ότι ζούσε σε μια δύσκολη, για την ιστορία, εποχή, αυτή του Αδόλφου Χίτλερ, έδωσε με τις κούρσες του ένα ηχηρό χαστούκι σε κάθε ρατσιστική συμπεριφορά απέναντί του και κατέρριψε κάθε ψευδοθεωρία περί υπεροχής της Άριας φυλής έναντι των άλλων. Έκτοτε θεωρείται ο μεγαλύτερος αθλητής του στίβου και σύμβολο επιμονής, αποφασιστικότητας και ανεκτικότητας. Η ταινία θα βρίσκεται σε κυκλοφορία στη χώρα μας από τις 21 Απριλίου.

Ένα από τα πιο αγαπημένα παιδικά παραμύθια «ζωντανεύει» στις οθόνες των κινηματογράφων από την Walt Disney Pictures και προβλέπεται να εντυπωσιάσει τους μικρούς μας φίλους. Το Βιβλίο Της Ζούγκλας είναι μία επερχόμενη ταινία φαντασίας από τον σκηνοθέτη του Iron Man, Jon Favraeu, σε σενάριο Justin Marks. Βασίζεται στην ομώνυμη και πασίγνωστη ιστορία του Βρετανού συγγραφέα Rudyard Kipling και αποτελεί remake της ταινίας του 1967. Ένα ορφανό αγόρι με το όνομα Μόγλης (Neel Sethi), μεγαλώνει στη ζούγκλα με τη φροντίδα των ζώων που ζουν σ’ αυτήν. Μαθαίνει τη γλώσσα τους και ζει με βάση τους κανόνες και την κοινωνική ιεραρχία τους. Δεν είναι όμως όλα τα ζώα φιλικά. Στην ουσία μεγαλώνει υπό την προστασία δύο λύκων, της Raksha (Lupita Nyong’o) και του Akela (Giancarlo Esposito), που τον υπερασπίζονται απέναντι στον τρομερό τίγρη Shere Khan (Idris Elba), που απειλεί τη ζωή του και καταδιώκει τον μικρό μας ήρωα. Τελικά, καταφέρνει να τον διώξει από το σπίτι του, τη ζούγκλα, καθώς πιστεύει πως οι άνθρωποι δεν ανήκουν εκεί. Με τη συνοδεία ενός μαύρου πάνθηρα, του Bagheera (Ben Kingsley) και μιας φιλικής καφέ αρκούδας, του Μπαλού (Bill Murray), ξεκινάει ένα ταξίδι στο οποίο θα γνωρίσει καινούργιες περιπέτειες, τη μαγεία της φύσης όπως και άλλα πλάσματα: Tον πύθωνα Kaa (Scarlett Johansson) που προσπαθεί να τον υπνωτίσει και τον γιγαντοπίθηκο King Louie (Christopher Walken). Το Βιβλίο της Ζούγκλας θα κυκλοφορήσει στη χώρα μας στις 21 Απριλίου.

πεζοδρόμιο | 33

The Reader’s Corner

Μαριάννα Μπεβενίου

Η αλήθεια για την υπόθεση Χάρρυ Κέμπερτ (Ζόελ Ντίκερ) Ένα από εκείνα τα βιβλία που εντυπώνονται στο μυαλό του αναγνώστη, που με δυσκολία το αφήνει κανείς από τα χέρια του. Από εκείνες τις δουλειές που θαρρείς πως ο χρόνος κυλά μόνο μέσα από τις σελίδες και μια ιστορία που δύσκολα αφήνει τον αναγνώστη αδιάφορο. Βρισκόμαστε στη Νέα Υόρκη την άνοιξη του 2008, όπου ο νεαρός και επιτυχημένος συγγραφέας Μάρκους Γκόλνταν, έπειτα από το πρώτο και μοναδικό του μυθιστόρημα, πρέπει να παραδώσει το επόμενο βιβλίο του στον εκδότη μετά από μερικούς μήνες. Ο χρόνος τον πιέζει αφόρητα, αφού σε σύντομο χρονικό διάστημα γίνονται οι προεδρικές εκλογές και το βιβλίο του πρέπει να είναι έτοιμο πριν από αυτές. Καθώς τα χρονικά περιθώρια στενεύουν, ο Μάρκους αποφασίζει να καταφύγει στο Νιου Χαμσάιρ, στο σπίτι του μέντορα και αγαπημένου του καθηγητή Χάρρυ Κέμπερτ. Ο Κέμπερτ είναι ένας διάσημος συγγραφέας που έγινε ευρέως γνωστός από το βιβλίο του «Οι ρίζες του κακού» που εκδόθηκε το 1975. Οι μέρες περνούν στο ενδιάμεσο συζητήσεων, όμως ο Μάρκους δεν έχει καταφέρει να γράψει σχεδόν τίποτα και επιστρέφει άπραγος στη Νέα Υόρκη. Μετά από λίγες μέρες μαθαίνει πως ο Κέμπερτ κατηγορείται για τη δολοφονία της Νόλα Κέλλεργκαν, μιας δεκαπεντάχρονης κοπέλας με την οποία φημολογείται ότι ο καθηγητής είχε σχέση. Τα οστά της θα βρεθούν στον κήπο του σπιτιού του Χάρρυ, ενώ μέσα στην τσάντα της θα βρεθεί και το βιβλίο του καθηγητή. Ο Μάρκους αφήνει για άλλη μια φορά πίσω του τη Νέα Υόρκη και επιστρέφει στο Νιου Χάμσαιρ, για να διαπιστώσει ο ίδιος τι πραγματικά συμβαίνει. Είναι εξαρχής βέβαιος πως ο αγαπημένος του καθηγητής είναι θύμα πλεκτάνης. Πολύ γρήγορα τα γεγονότα τον ξεπερνούν και η έρευνα βρίσκεται σε τέλμα. Ο ίδιος, αρχίζει να δέχεται απειλές. Ταυτόχρονα η είδηση αποτελεί το πρώτο θέμα συζήτησης σε όλη την Αμερική και ο Κέμπερτ καταβαραθρώνεται στη συνείδηση των πολιτών. Ο Μάρκους χτίζει γέφυρες επικοινωνίας με τους ντόπιους, όμως δεν καταφέρνει να βρει κάποιο στοιχείο που να αθωώνει τον Χάρρυ. Στη μικρή κοινωνία που βρίσκεται, όλοι κρατούν το στόμα τους κλειστό. Οι απειλές προς το πρόσωπό του όμως συνεχίζονται, με αποκορύφωμα την αφόρητη πίεση που δέχεται και από τον εκδότη του. Κι ενώ φαίνεται πως δε μπορεί να συμβεί κάτι χειρότερο, ο Μάρκους ξεκινά τη συγγραφή του βιβλίου του και τα κομμάτια του παζλ ξεκινούν να ενώνονται. Τι στ’ αλήθεια συμβαίνει με τον Χάρρυ Κέμπερτ; Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη

Η επιστροφή (Μάικλ Πανκ) Το βιβλίο μας αφηγείται την συγκλονιστική ιστορία του Χιου Γκλας και αποτελεί έναν ύμνο στην ανθρώπινη θέληση, όπως και στα όρια της ανθρώπινης αντοχής. Που μπορεί να φτάσει ένας άνθρωπος για να διεκδικήσει όσα του ανήκουν ή ακόμα και να εκδικηθεί; Η αληθινή ιστορία του βιβλίου διαδραματίστηκε το 1823 στην αχαρτογράφητη φύση της Αμερικής, με πρωταγωνιστές τους παγιδευτές και ιχνηλάτες της γουνεμπορικής εταιρείας Βραχώδη Όρη. Άντρες που ζουν μια σκληρή και δύσκολη ζωή με τον κίνδυνο να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της. Ο ιχνηλάτης Χιου Γκλας, ένας από τους πιο αξιόλογους και αποδοτικούς άνδρες της εταιρείας, έχει δοκιμαστεί σε πολλές αποστολές των βουνών, και αναλαμβάνει τη συγκρότηση μιας ομάδας παγιδευτών, η οποία πρέπει να προσεγγίσει τις παγωμένες πλαγιές από τα Βραχώδη Όρη. Κατά τη διάρκεια αυτής της πορείας, ο Γκλας θα δεχτεί την κατά μέτωπο επίθεση μιας αρκούδας η οποία θα τον αφήσει μισοπεθαμένο. Οι σύντροφοί του ήδη τον θεωρούν νεκρό και δύο απ’ αυτούς, μένουν μαζί του ώστε να φροντίσουν την ταφή του. Όμως τελικά αποφασίζουν να τον ληστέψουν και να τον εγκαταλείψουν, χωρίς να λογαριάζουν ένα περίεργο παιχνίδι της μοίρας: Ο σύντροφός τους θα κρατηθεί στη ζωή και θα ξεκινήσει έναν απίστευτο αγώνα επιβίωσης με σκοπό να τους εκδικηθεί. Θα διασχίσει εκατοντάδες μίλια που θα τον φέρουν αντιμέτωπο με Ινδιάνους και κυνηγούς, θα παλέψει με τον πόνο αλλά και την πείνα, θέτοντας ως στόχο τον τελικό προορισμό του που ακούει στο όνομα νέμεσις. Το βιβλίο μεταφέρθηκε πρόσφατα στη μεγάλη οθόνη κάτω από τη σκηνοθετική επιμέλεια του Αλεχάντρο Γκονζάλες Ιναρίτου, με πρωταγωνιστή τον Λεονάρντο ντι Κάπριο. Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Key Books

Η δικηγόρος (Μάρω Βαμβουνάκη) Πόσο καλά γνωρίζουμε τη ζωή του ανθρώπου που συναναστρεφόμαστε καθημερινά; Αυτό είναι το θέμα που πραγματεύεται στο νέο της βιβλίο η πολυδιαβασμένη Μάρω Βαμβουνάκη. Μια γυναίκα επιστρέφει έπειτα από 25 χρόνια στην πόλη που γεννήθηκε, για να εργαστεί ως δικηγόρος. Τα χρόνια της απουσίας της καλύπτονται από μυστήριο και κρύβουν τη δική τους ιστορία. Μάταια όλοι γύρω της προσπαθούν να καταλάβουν ποια ακριβώς είναι αυτή η νεαρή γυναίκα. Ποιος είναι ο λόγος της επιστροφής της μετά από τόσο καιρό και τι ακριβώς ψάχνει να βρει. Τι συνέβη το βράδυ που σαν κυνηγημένη εγκατέλειψε το λιμάνι της Σούδας με το πλοίο «Αγγέλικα» με μια μικρή βαλίτσα; Γιατί επέλεξε να εξαφανιστεί στο ανώνυμο πλήθος της μεγαλούπολης και να μεταμορφωθεί σε μια άλλη; Σε ποια και για πόσο; Τι είναι αυτό που αναζητά με την επιστροφή της; Ξεκαθάρισμα ανοιχτών λογαριασμών, την εκδίκηση ή την απαίτηση για εκπλήρωση παλαιών υποσχέσεων; Μήπως είναι ένας παλιός και μεγάλος έρωτας; Ένας έρωτας με δυο όψεις, αυτή του δώρου και του τιμήματος μαζί. Αλήθεια, πόσο καλός είναι ένας συγγραφέας όταν γνωρίζεις εξαρχής τα πάντα για τους ήρωές του; Όταν δεν είναι οι ήρωες αυτοί που καθοδηγούν την πένα του και γράφουν την ιστορία του; Που δεν έχουν τη ζωντάνια και τη δύναμη να εκπλήσσουν κάθε φορά τον συγγραφέα και να διηγηθούν οι ίδιοι τη ζωή τους; Όσον αφορά τις πόλεις που διαδραματίζεται η ιστορία αυτού του βιβλίου, είναι όπως σημειώνει και η συγγραφέας «... είναι η αντανάκλαση, η προβολή του προσώπου μας. Πάντα θα απορούν οι στοχαστές. Είναι η πόλη που επηρεάζει τους ανθρώπους ή οι άνθρωποι που της δίνουν τα χαρακτηριστικά τους;» Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός

πεζοδρόμιο | 34

Χάρις Αλεξίου «Χειρόγραφο»

πεζοδρόμιο | 35

Στο Νέο Θέατρο Κατερίνας Βασιλάκου Χρήστος Γιαλαμάς

«Πίστη μου αδελφή στο χρόνο, σένα θέλω να ‘χω μόνο, σήμερα...». Με αυτόν τον στίχο από το τραγούδι «Οξυγόνο» του Πέτρου Μάλαμα, ανεβαίνει στο, θεατρικό αυτήν την φορά, σανίδι η Χάρις Αλεξίου. Το πρόσωπο της φωτίζεται μόνον από την οθόνη ενός ipad, απ’ όπου ξεδιαλέγει και προσδιορίζει γεγονοτικά διάφορα, αυστηρά προσωπικά της «σήμερα» από την παιδική της ηλικία μέχρι και πρόσφατα. Μόνη στη σκηνή, εξομολογείται σκόρπιες σκέψεις, βιώματα, συναισθήματα, συγκινήσεις από την προσωπική και καλλιτεχνική της ζωή. «Εικόνες, μνήμες, λόγια που δεν έχουν ειπωθεί, στιγμές μιας ζωής, φυλαγμένα γράμματα, σημειώματα, όνειρα, εφιάλτες, προηγούμενες ζωές, έρωτες, χαμόγελα, συναυλίες, ταξίδια, οι άντρες, τα τραγούδια, ο πατέρας, η λύτρωση, τα “θέλω”, τα “πρέπει”, η γλύκα, το γέλιο, η μνήμη, το χώμα, η χαρά, το σώμα, η ψυχή, το μυαλό, η φωνή», αναφέρει το λιτό δελτίο τύπου της παράστασης. Η μικρή Χαρίκλεια στη Θήβα, η μικρασιάτισσα μάνα της –ο αρχηγός της–, ο θάνατος του πατέρα της, οι έρωτές της, έπειτα η Χάρις πια στην Αθήνα, στο εξωτερικό, οι χιλιάδες συναυλίες, η καριέρα της, ο ερχομός του γιού της, η φωνή της, τα «ψυχολογικά» της, είναι μερικές μόνον σκηνές από τη ζωή της, τις οποίες η Αλεξίου επιδιώκει να επικοινωνήσει στο κοινό της... Κείμενο, με τη θεατρική έννοια του όρου, δεν υφίσταται. Ούτε δομή, χρονολογική ή άλλη, στην παράσταση. Η Αλεξίου απευθύνεται προσωπικά σε κάθε έναν από τους θεατές, επιτρέποντάς του, επειδή και εκείνη το έχει ανάγκη, να εισχωρήσει για λίγο στην ψυχή της Χαρίκλειας ή της Χαρούλας, λησμονώντας ότι πρόκειται ταυτόχρονα για την Χάρις Αλεξίου. Οι σκηνοθετικές οδηγίες του Γιώργου Νάνουρη, λιτές και διακριτικές, βοηθούν ιδιαίτερα ώστε αυτή η εξομολογητική ροή να αποκτήσει έναν απλό μανδύα θεατρικής υπόστασης. Λειτουργικός ο φωτισμός και η σκηνογραφική επιμέλεια. Επί σκηνής, επίσης διακριτικά οι μουσικοί: Παναγιώτης Τσεβάς (ακορντεόν, πιάνο), Γιώργος Λιμάκης (κιθάρα), Τάσος Μισυρλής (βιολοντσέλο), αποδίδουν σε ζωντανή εκτέλεση προσεγμένες επιλογές από το πλούσιο ρεπερτόριο της Αλεξίου, αρκετές από τις οποίες προέρχονται από τις τελευταίες της δουλειές. Επικρατεί μια ισορροπία μεταξύ πρόζας, αν ήθελε κανείς να την χαρακτηρίσει έτσι, και ερμηνείας, και οφείλω να σημειώσω την απολύτως αρμονική ένταξη των επιλεγέντων κομματιών στη ροή της παράστασης. Για ποιο λόγο, ωστόσο, ωθείται η Αλεξίου σε αυτήν την 90λεπτη τόσο προσωπική εξομολόγηση; Γιατί αποφασίζει να μεταφέρει, κατά κυριολεξία, το πάλκο της συναυλίας πάνω σ’ ένα θεατρικό σανίδι, περιστρέφοντάς το, πότε από την έμπροσθεν πλευρά της Χάρις Αλεξίου, πότε από την οπίσθια της Χαρούλας (εξαιρετικό το σκηνικό της Δήμητρας Σπυρίδωνος); Πρόκειται για μια ναρκισσιστική και εγωκεντρική αυτοβιογραφία; Σαφώς, όχι. Η απάντηση, φρονώ, ταυτίζεται με τον δικαιολογητικό, από τη σκοπιά της Αλεξίου, λόγο αυτής της δημιουργίας. Καθ’ όλη τη διάρκεια της παράστασης, αναδεικνύει με τις εξομολογήσεις της το πόσο αναγκαία για την ίδια της την ύπαρξη, ψυχική και σωματική, είναι η επικοινωνία με τον κόσμο και τα όσα της έχει προσφέρει η αγάπη του όλα αυτά τα χρόνια. Καταγράφονται, περαιτέρω, οι απώλειες που έχει υποστεί για να διατηρήσει με απόλυτο επαγγελματισμό αυτήν τη σχέση ζωντανή. Όπως λέει προς το τέλος της παράστασης, είναι ζωτικής σημασίας γι’ αυτήν αυτό το «παραμύθι». Αυτό αποπειράται, λοιπόν, να επιτύχει ξανά. Με άλλον τρόπο αυτήν τη φορά, τονίζοντας, αυτοσαρκαζόμενη (εν είδει αυτοαναφορικού σχολίου σε όσα της έχουν καταλογίσει για τις φωνητικές της δυνατότητες τα τελευταία χρόνια), ότι «δεν έχω πια την φωνή-καμπάνα που είχα όταν ήμουν 30 χρονών». Μόλις που χρειάζεται να σημειωθεί ότι ο στόχος επιτυγχάνεται απολύτως. Οι θεατές συμμετέχουν με συναισθηματική εγρήγορση και αντίδραση σε αυτήν τη διαδραστική ψυχαναλυτική συνεδρία αμφοτέρων των μερών. Το γρέζι της φωνής της είναι εκεί, η ερμηνεία της που έχει στιγματίσει ανεξίτηλα τις στιγμές μας είναι εκεί, τα τραγούδια της είναι εκεί, η Αλεξίου είναι εκεί, και εμείς είμαστε εκεί για εκείνην, αφουγκραζόμενοι τη δική της ανάγκη αυτή τη φορά, να μας εξομολογηθεί, αυτά που εκείνη επιθυμεί. Εν κατακλείδι, η Χαρούλα μας ήταν, είναι και θα είναι, αυτό το κάτι μοναδικό και πολύτιμο προσωπικά για τον καθέναν, που υπερβαίνει τόσο την Χαρίκλεια Ρουπακιά όσο και την Χάρις Αλεξίου. Το «Χειρόγραφο» αυτό, επιβεβαιώνει πανηγυρικά, με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, το ιδιαίτερο αυτό φαινόμενο.

πεζοδρόμιο | 36

Νατάσσα Πουλαντζά Λίλα Βαρελά Βασικό μότο της Νατάσσας Πουλαντζά είναι «όσοι είμαστε, τόσοι τρόποι υπάρχουν». Έτσι και η ζωγραφική της δεν είναι μονοδιάστατη, ούτε μπορεί να χαρακτηριστεί με ένα σαφή ορισμό. «Γενικά δεν έχω ένα τρόπο να δουλεύω, να ζωγραφίζω. Με ενδιαφέρουν όλοι οι τρόποι και όλα τα μέσα. Τα συμπεριλαμβάνω στη δουλειά μου. Υπάρχουν άνθρωποι που λειτουργούν με ένα τρόπο. Εγώ δεν μπορώ να λειτουργήσω με ένα τρόπο. Δηλαδή αλλάζω συνέχεια, με ενδιαφέρουν όλες οι τεχνικές, όλες οι όψεις και πειραματίζομαι μ’ αυτές».

Soundless, 2005, 143 x 199cm, Acrylics on canvas. Οι τίτλοι των έργων αυτών είναι εξαιρετικά ευρηματικοί επίσης. Όπως του έργου Soundless, που απεικονίζει ένα λουλούδι με μορφή χωνιού γραμμοφώνου! «Απλά είναι σαν να βρίσκεται στο κενό, χωρίς αέρα. Είναι ο ήχος χωρίς τον ήχο στην ουσία». Το πώς έγινε ζωγράφος, όμως, είναι μια «απλή ιστορία», όπως τη διηγείται η ίδια. Η ενασχόλησή της με τις τέχνες γενικότερα, ζωγραφική, μουσική, χορό, ξεκίνησε σε πολύ μικρή ηλικία. Αρκετά νωρίς, γύρω στα 14-15, αποφάσισε ότι ήθελε να γίνει ζωγράφος. «Μου ήταν σαφές ότι αυτό θέλω να κάνω στη ζωή μου, δηλαδή δεν είχα κάποιον άλλο προσανατολισμό, πιο πρακτικό». Όσο για το αν επηρέασε τη μετέπειτα επιτυχημένη πορεία της αυτή η βιωματική σχέση με τη ζωγραφική: «Δεν έχω σκεφτεί αλλιώς, με άλλο τρόπο για να μπορώ να το συγκρίνω». Το 1992 ολοκλήρωσε τις σπουδές της στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών στην Αθήνα στον τομέα της Ζωγραφικής και το 1996 ολοκλήρωσε και τις μεταπτυχιακές σπουδές στην Akademie der Bildenden Künste του Μονάχου. Γεννημένη στο Αννόβερο της Γερμανίας το 1965, αλλά μεγαλωμένη στην Ελλάδα, είχε πάντα τη θετική διάθεση των γονιών της για την ενασχόλησή της με τη ζωγραφική. «Έτσι λειτούργησα, κανένας δεν με εμπόδισε σε αυτό. Αυτό είναι ένα βασικό πράγμα. Δεν μου είπε να στρίψω, να κάνω κάτι άλλο, οπότε συνέχισα αυτό που έκανα». Μέχρι πριν δύο χρόνια η δουλειά και η ζωή της βρισκόταν τόσο στη Γερμανία, όσο και στην Ελλάδα, ωστόσο τώρα είναι πιο πολύ στη χώρα μας, παρά την κρίση. Για την ίδια η Ελλάδα είναι ένας πολύ οικείος της τόπος, ωστόσο αυτή η σχέση δεν απεικονίζεται

στα έργα της. «Γενικά λειτουργώ έμμεσα, δεν λειτουργώ άμεσα. Δεν απεικονίζεται καθόλου και δεν είναι στις προθέσεις μου κιόλας». Παρ’ όλα αυτά, έχοντας ζήσει και δουλέψει τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, μπορεί εύκολα να απαριθμήσει τις διαφορές, που έχουν γίνει πιο έντονες τα τελευταία χρόνια. «Πάντα είχαμε έλλειμμα τουλάχιστον σε σχέση με τις τέχνες, όπως και σε σχέση με άλλα πράγματα, και τώρα γίνεται ακόμα πιο έντονο αυτό. Υπήρχε μια περίοδος στην Ελλάδα που ήταν πολύ καλή για τις τέχνες. Από το 2000 ως το 2010 θα έλεγα ότι ήταν η καλύτερη περίοδος που είχε ζήσει η Ελλάδα και μετά έκανε μια πολύ μεγάλη βουτιά, το αισθανόμαστε όλοι οι καλλιτέχνες. Αυτό δεν ενοχλεί στη δημιουργικότητα, ασφαλώς, αλλά στο οικονομικό θέμα». Πάντως, η παραμονή της στην Ελλάδα το τελευταίο διάστημα δεν έχει επηρεάσει το έργο της. «Μπορεί προσωπικά να με επηρεάζει, αλλά η εικόνα μου δεν έχει τέτοια στοιχεία». Από τα πιο γνωστά έργα της, τα «πορτραίτα» λουλουδιών εντυπωσιάζουν τους θεατές. «Αυτό το διάστημα ασχολούμαι με τα πορτραίτα λουλουδιών, η οποία είναι μια σειρά που ξεκίνησε περίπου 10 χρόνια πριν και παραπάνω ίσως. Έχει ξεκινήσει από τον Μάπλθορπ (Robert Mapplethorpe 1946 – 1989), από πορτραίτα του. Ο Μάπλθορπ έκανε επί της ουσίας πορτραίτα ανθρώπων, διασημοτήτων, δικά του αυτοπορτραίτα, γυμνά σώματα κ.λπ. Μέσα σε όλο αυτό, κάποια στιγμή έκανε μια σειρά μόνο με λουλούδια. Εγώ μέσα σε αυτό είδα ανθρώπινες φιγούρες. Είδα τρυφερότητα. Δημιούργησε βίαια πορτραίτα, αρκετές φορές ο Μάπλθορπ. Εγώ διέκρινα σ’ αυτή τη βία, ότι υπήρχε και τρυφερότητα. Οπότε, στα λουλούδια του συμπύκνωνε για εμένα όλη του αυτή τη νοοτροπία του και μια δικιά μου: “ότι δεν υπάρχει άσπρο μαύρο, αλλά ότι όλα αυτά είναι μαζί”. Βία, τρυφερότητα: υπάρχουν αντιθετικές έννοιες οι οποίες πάντα λειτουργούν μαζί». Η έννοια της αντίθεσης περνάει σε όλα τα έργα της καλλιτέχνιδας. «Πάντα λειτουργώ αντιθετικά. Δηλαδή βλέπουμε κάτι και υπάρχει το αντίθετό του μέσα σε αυτό. Μάλλον είναι η δομή μου, εγώ λειτουργώ έτσι, το σκέφτομαι έτσι. Οπότε και τα πορτραίτα για εμένα, τα λουλούδια αυτά, είναι πορτραίτα ανθρώπου και συμπεριφορές ανθρώπου. Είναι καταστάσεις, δεν είναι λουλούδια σκέτα». Οι δυναμικές πινελιές στα έργα της δίνουν το χαρακτηρισμό «χειρονομιακή ζωγραφική», που η ίδια δίνει στα λουλούδια της. Η τεχνολογία έχει προσδώσει στην τέχνη της διαφορετικές δυνατότητες. «Υπάρχει η ανάγκη ως ζωγράφος να το ζωγραφίσω εγώ η ίδια, αλλά συνυπάρχει και η ανάγκη της ιδέας. Δηλαδή, υπάρχει μια ιδέα κάθε φορά. Αυτό που μπορεί να εξυπηρετήσει καλύτερα την ιδέα, αυτό θα χρησιμοποιήσω κάθε φορά. Μπορεί να είναι συνδυασμός, συνδυασμός ζωγραφικής και ψηφιακής εκτύπωσης απευθείας πάνω στη ζωγραφική επιφάνεια. Υπάρχουν κάποια άλλα που είναι μόνο ζωγραφική, ενώ άλλα, είναι μόνο εκτυπώσεις. Θεωρώ ότι δεν έχει σημασία το μέσο, ότι έχει σημασία αυτό που βγάζει η εικόνα στο τέλος». Δίνει άραγε η χρήση της τεχνολογίας έναν αέρα εξωστρέφειας στην τέχνη; Σε έκθεσή της στη Θεσσαλονίκη, η καλλιτέχνης παρουσίασε ένα πρωτότυπο έργο, μια ψηφιακή εφαρμογή, με τίτλο «Game of Fortune». 1500 επισκέπτες της έκθεσης είχαν την ευκαιρία να «παίξουν» με τη ψηφιακή εφαρμογή και να αποκτήσουν δωρεάν ένα μοναδικό ψηφιακό έργο από την ενότητα «…missing piece…», υπογεγραμμένο από τη δημιουργό. «Το παιχνίδι που παρουσίασα στο Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στη Θεσσαλονίκη, ήταν ένα παιχνίδι στο οποίο μπορούσε να διαλέξει κανείς το έργο που αυτός θέλει να τυπώσει. Αλλά έμπαινε στη διαδικασία του παιχνιδιού και έμπαινε και στη διαδικασία του πως δημιουργείται ένα έργο. Με ενδιέφερε, λοιπόν, πάρα πολύ να μπει ο θεατής

Psychedelic Princess, 2009, 75,2 x 55,2cm , Μελάνι σε χειροποίητο χαρτί τυπωμένο σε plexiglass. Η ίδια θεωρεί εξαιρετικά ενδιαφέροντα αυτά που λαμβάνει ο κόσμος από τα δικά της έργα. «Μου έρχονται πίσω πράγματα τα οποία πολλές φορές δεν έχω σκεφτεί. Για κάποιους είναι σκέτη ομορφιά, για άλλους είναι τροφή για σκέψη και για σκέψεις που δεν έχω κάνει και εγώ η ίδια. Είναι ανοιχτό ένα έργο, όταν μπορείς να συνομιλήσεις: εγώ με το θεατή και ο θεατής με το δημιουργό του».

πεζοδρόμιο | 37

σε αυτή τη λογική. Να γίνει ο ίδιος δημιουργός. Στην ουσία έφτιαχνε αυτός το έργο του». Όντως, οι θεατές ενδιαφέρονται περισσότερο για κάτι στο οποίο μπορούν να μετέχουν. «Μπαίνουν πιο εύκολα σε αυτή τη διαδικασία. Είναι σημαντικό ο θεατής να μπορεί να καταλαβαίνει, αλλιώς δεν υπάρχει επικοινωνία και η Τέχνη είναι επικοινωνία. Δηλαδή για να πεις κάτι πρέπει να μην αφήσεις τον άλλο απ’ έξω σε καμία περίπτωση». Οι περισσότεροι καλλιτέχνες βέβαια επιθυμούν μια δυναμική σχέση με το κοινό, μια συνεχή ερωταπάντηση με τους θεατές. «Νομίζω ότι γίνεται μεγαλώνοντας και ωριμάζοντας. Τουλάχιστον για εμένα, για τη ζωγραφική που είναι και αρκετά μοναχική τέχνη. Δεν είναι μουσική που τη μοιράζεσαι πιο άμεσα, χορός που είσαι με άλλους μαζί. Στην αρχή ήταν μια πολύ πιο προσωπική και εσωστρεφής κατάσταση, στην πορεία ήρθε και η ανάγκη της επικοινωνίας μαζί και όταν κάποια στιγμή σκέφτεσαι και λες αυτό που θέλεις, τότε θέλεις να επικοινωνήσεις, πλέον. Για εμένα άλλαξαν αυτά στη πορεία. Στην αρχή ζωγράφιζα και με ικανοποιούσε το να το ολοκληρώσω. Δεν σκεφτόμουνα το να βγει προς τα έξω και πως θα βγει». Στο βιογραφικό της ξεχωριστή θέση έχουν οι ομαδικές εκθέσεις στις οποίες έχει λάβει μέρος. «Θεωρώ ότι η ομαδική έκθεση στην ουσία είναι πιο πολύ έκθεση ενός επιμελητή. Είναι η ματιά, ενός ανθρώπου που παρακολουθεί και αγαπάει την τέχνη και είναι σχετικός με αυτή και παρουσιάζει διαφορετικές όψεις μιας έννοιας, μιας ιδέας, από διαφορετικούς καλλιτέχνες. Αυτό έχει ενδιαφέρον για εμάς τους καλλιτέχνες, όταν ερχόμαστε σε επαφή μεταξύ μας και βλέπουμε την αλληλοεκδοχή, μια άλλη ματιά». Η Νατάσσα Πουλαντζά συμμετέχει με 6 ακόμα καλλιτέχνες σε μια αυτοδιαχειριζόμενη ομάδα εικαστικών την “PROVO PRINCIPLES”, που σχηματίστηκε τον Σεπτέμβριο του 2011 και έχει έδρα την Αθήνα. Η ομάδα δραστηριοποιείται σε έναν διαρκώς μεταβαλλόμενο κόσμο, παράγοντας έργα τέχνης ή προσκαλώντας καλλιτέχνες, ομάδες και θεωρητικούς για την πραγματοποίηση site specific projects, που θα λειτουργούν ως «νησίδες σκέψης και προβληματισμού». Στόχος της είναι η παραγωγή και προώθηση ενός διαλόγου μεταξύ τέχνης, ιστορίας της τέχνης, κοινωνικών και πολιτικών προβληματισμών με αναφορά τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Οι PROVO PRINCIPLES έχουν οργανώσει εκθέσεις στην Ελλάδα και έχουν παρουσιάσει τη δουλειά τους και στο εξωτερικό. «Συναντιόμαστε και αποφασίζουμε να φτιάξουμε κάποια κοινά έργα συνήθως. Τώρα αυτό μας προέκυψε σαν ανάγκη κάποια στιγμή, κόντρα σε αυτή τη μοναχικότητα και το κλείσιμο του εργαστηρίου, που είμαστε ο καθένας μόνος του και δουλεύει».

J. Wright of Derby-Satyr 2. (Αρχειακή ψηφιακή εκτύπωση σε χαρτί). Από την ενότητα «Encounters» (2016) «Αυτή η σειρά με τα λουλούδια μέσα στα δέκα χρόνια έχει τρεις-τέσσερις διαφορετικές φάσεις και η τελευταία τώρα, που είναι καθαρά ψηφιακά έργα. Βλέπουμε έργα παλαιότερα γνωστών ζωγράφων απ’ όλες τις περιόδους τα οποία συνομιλούν με έργα, με φωτογραφίες δικές μου από λουλούδια. Δηλαδή φωτογραφίζω κάποια λουλούδια, και τα αφήνω να “εξελίσσονται” κατά μια έννοια, τα αφήνω να μαραίνονται και τα φωτογραφίζω σε όλη τους αυτή τη διαδικασία και μετά τα συνδυάζω με ένα ζωγραφικό έργο, έτοιμο ζωγραφικό έργο του παρελθόντος».

Στα επόμενα σχέδιά της ξεχωρίζει η ατομική έκθεση με τη σειρά «είναι όλα ψέμα», στην Αθήνα τον Ιούνιο. «Η σειρά αποτελείται από δίπτυχα έργα, δηλαδή είναι δύο έργα η κάθε ενότητα. Στην ουσία κάνω αντίγραφα από γνωστά έργα της ιστορίας της τέχνης. Επιλέγω κάποιους καλλιτέχνες που με ενδιαφέρουν. Μπαίνω σε μια διαδικασία να αντιγράψω με ακρίβεια, αλλά όχι με εμμονή. Θέλω να θυμίζει το έργο, δεν με ενδιαφέρει να είναι ακριβές αντίγραφο. Στην ουσία θέλω να είναι σαφής η αναφορά στο έργο και στον καλλιτέχνη που “κοπιάρω”. Πάνω σε αυτά τα έργα, σε αυτούς τους καμβάδες, αφού τους ζωγραφίσω, τυπώνω ψηφιακά προσωπικότητες από το 19ο και τον 20ο αιώνα που θεωρώ σημαντικές και είναι σημαντικές. Λογοτέχνες, φιλοσόφους, στοχαστές, ποιητές. Αυτό το κομμάτι λέγεται “Ανεπίκαιρες Συναντήσεις”. Δηλαδή παίρνω από διαφορετικές εποχές 2 προσωπικότητες οι οποίες συναντώνται πάνω στο τελάρο. Και το δεύτερο κομμάτι, δηλαδή το δίπτυχό του, είναι ένα καθαρά ψηφιακό έργο που είναι μια ένωση αυτών των δύο στην ουσία. Τεχνικά γίνεται στο computer. Αφαιρώ τη “μάσκα” που είναι η προσωπικότητα, ποιητής ή φιλόσοφος, και μένει το ζωγραφικό έργο το οποίο είχε χαθεί πριν, κάτω από την εκτύπωση. Αυτό το κομμάτι λέγεται “Χαμένο Κομμάτι” και αντιπροσωπεύει τον τρόπο που η μνήμη αλλάζει την πραγματικότητα. Δηλαδή, το πρώτο κομμάτι αντιπροσωπεύει την πραγματικότητα, το δεύτερο τη μνήμη».

πεζοδρόμιο | 38

Τη ζωή με το κουτάλι

Αθηνά Κατσή

Αυγό ή αβγό; Το θέλω κόκκινο και δυνατό! Ο σπόρος της γνώσης φοράει τα καλά του Η ημέρα μεγαλώνει και απολαμβάνουμε τις αργοπορημένες απογευματινές βόλτες και τις ακτίνες του ήλιου να μας χαϊδεύουν, κι όχι μόνο εμείς, όλη η φύση. Τα μπουμπουκάκια και τα πουλάκια. Ιδίως τα πουλάκια, ήρθε ο καιρός που οι πολλές ώρες ηλιοφάνειας ρυθμίζουν το βιολογικό τους ρολόι να ωριμάσουν τα αυγουλάκια τους, να τα κλωσούν, να κάνουν τα παιδάκια τους και πάλι απ’ την αρχή. Ο αέναος κύκλος της ζωής που δεν έχει αφήσει ασυγκίνητο κανένα θνητό, κανένα λαό και κανένα τελετουργικό. Όπως και τον Χριστιανισμό, αυτό που οι Χριστιανοί ονομάζουν Λαμπρή ή Πάσχα γιορτάζεται από πολλές θρησκείες, με διαφορετική ιστορία για τον καθένα αλλά με το ίδιο μήνυμα, την Αναγέννηση – και της Καρδίτσας! Τις ημέρες του εαρινού ηλιοστασίου λατρεύουμε όλοι μια γυναικεία θεότητα Περσεφόνη, Easter, Ostara, Μαγδαληνή που κρατάει αυγά. Τα αυγά είναι το απόλυτο σύμβολο της αναγέννησης αφού είναι ένα γιγάντιο σπέρμα. Οι συμβολισμοί είναι τόσοι πολλοί, οι παραδόσεις περισσότερες, αλλά η αφόρητα ατέρμονη ερώτηση εμμένει, το Πάσχα έφερε το αυγό ή το αυγό το Πάσχα; Όποια και αν είναι η απάντηση, το σίγουρο είναι ότι κάποιος πρέπει να την βάψει… Το χριστιανικό εθιμοτυπικό θέλει τη Μεγάλη Πέμπτη το πρωί να βάφονται τα αυγά εις ανάμνηση του Μυστικού Δείπνου, το χρώμα να είναι κόκκινο όπως το αίμα του Χριστού στο Σταυρό και να τσουγκρίζουμε τα αυγά μετά την Ανάσταση ώστε να αποσφραγισθεί η Νέα Ζωή, όπως ο Χριστός αναστήθηκε από τον σφραγισμένο Τάφο. Γι’ αυτό ίσως τα κόκκινα πασχαλινά αυγά συγκεντρώνουν την ουσιαστική και πρωταρχική έννοια

της Ανάστασης, αφού με το ευχάριστο έθιμο του τσουγκρίσματος σπάμε τα σύνορα και ελευθερώνουμε το σπέρμα της αναγέννησης. Μολονότι τα σύνορα χωρίζουν τους ανθρώπους, οι κύκλοι της ζωής ανταμώνουν και παράλληλα βαδίζουν με περιστροφές αργές ή γρήγορες, φέρνοντας πάντα τη βεβαιότητα της θνητότητας στα σκαλοπάτια της ανθρωπότητας. Σποράκια των θεών κι εμείς γλιστράμε από τα χέρια τους, ψάχνουμε γόνιμο έδαφος, παλεύουμε, πασχίζουμε, φυτρώνουμε, σαπίζουμε, σκοτώνουμε, καρπίζουμε σε ένα αιώνιο παιχνίδι τυχαιότητας, με συνέργεια και άγνοια στα επουράνια σχέδια, περπατάμε στο βηματισμό της καθημερινότητας. Ψάχνουμε για νησίδες ευτυχίας με το δροσερό αεράκι να χαϊδεύει τον ελεύθερο χρόνο μας και το κάδρο να γεμίζει από τα αγαπημένα μας πρόσωπα. Μόνο αυτά είναι ό,τι έχουμε ανάγκη για να είμαστε ευτυχισμένοι. Ο τρόπος απλός για σταγόνες ευτυχίας. Ξυπνάμε τη Μ. Πέμπτη, φτιάχνουμε το καφεδάκι μας και βάζουμε τα αυγά να βράσουν για δέκα λεπτά. Μετά σε μία πλαστική λεκάνη διαλύουμε τη βαφή σε ζεστό νερό κατά τις οδηγίες της συσκευασίας και προσθέτουμε τα βρασμένα αυγά ζεστά. Αφού απολαύσουμε τον καφέ και κάνουμε το πρόγραμμα της ημέρας, αφαιρούμε τα αυγά με γάντια ή κουτάλι και τα αφήνουμε να στεγνώσουν σε απορροφητικό χαρτί. Τα γυαλίζουμε με αγνό παρθένο ελαιόλαδο και τα τοποθετούμε περιχαρείς στις αξεπέραστες πασχαλινές αυγοθήκες. Οι φερέλπιδες ανάδοχοι, πάμε μερικά κόκκινα αυγουλάκια στα βαφτιστήρια μας μαζί με τη λαμπάδα, οι υπόλοιποι κρατάνε τα πιο γερά για την Ανάσταση και όλοι μαζί, βάζουμε μια κόκκινη πινελιά προσφοράς στο κάδρο της Λαμπρής. Καλή Ανάσταση!

πεζοδρόμιο | 39

πεζοδρόμιο | 40

Μέσα στα 3 χρόνια λειτουργίας του, το ψητοπωλείο – fast food 3 Γεύσεις προσφέρει έντονες γεύσεις και λαχταριστές λιχουδιές, με σπεσιαλιτέ το λεμονάτο κοτόπουλο σχάρας, σε μία συνταγή από τον Καναδά.

Delivery εντός και εκτός πόλεως, από τις 12 το πρωί έως και τα μεσάνυχτα.

Kαποδιστρίου 61 | Delivery 24414 00576 και 6989 207799 | Καρδίτσα

Στο στενό της οδού Βάλβη υπάρχει ένας ιδιαίτερος χώρος στον οποίο με το που μπεις θα νιώσεις πως μεταφέρεσαι αυτόματα σε ένα υπέροχο bar του Δουβλίνου. Αυτή είναι η Μαργαρίτα, το κατάστημα όπου η ζεστή ατμόσφαιρα, τα προσεγμένα ποτά και η σαφής άποψη για την καλή μουσική αποτελούν ένα ιδανικό τρίπτυχο επιτυχίας. Αδιάψευστος μάρτυρας, τα 19 χρόνια της. Πεζόδρομος Βάλβη | τ. 24410 42434 | Καρδίτσα

Το Cafeina είναι ένα από τα παλαιότερα coffe & cocktail bar στην πόλη της Καρδίτσας. Από το 2002 βρίσκεται στον πεζόδρομο της οδού Βαλταδώρου στο κέντρο της πόλης. Θα το βρείτε ανοιχτό όλες τις μέρες του χρόνου, από νωρίς το πρωί για έναν χαλαρό καφέ, έως και αργά το βράδυ για τη διασκέδασή σας. Ένα cocktail list από τους καλύτερους και βραβευμένους bartenders της πόλης, τα πολλά all-day parties καθώς και τα πολυποίκιλα event είναι τα στοιχεία που συνθέτουν την ταυτότητα του Cafeina.

Boteco, σαν τα βραζιλιάνικα μπαρ της γειτονιάς, εκεί που οι παρέες μαζεύονται για μια μπύρα “στα γρήγορα”. Eκεί όπου πρωταγωνιστούν τα δροσιστικά κοκτέιλ, τα γευστικά πιάτα, οι αρωματικοί καφέδες και η υπέροχη ατμόσφαιρα. Το Boteco, στον κεντρικό πεζόδρομο της Καρδίτσας, είναι όλα αυτά μαζί!

Πεζόδρομος Βαλταδώρου | τ. 24410 74131 κ. 6972 011394 | Καρδίτσα

Ηρ. Πολυτεχνείου & Πεζόδρομος Δ. Τερτίπη | τ. 6937 289915 | Καρδίτσα

Σε ένα άριστα διακοσμημένο, αλλά παράλληλα ζεστό και φιλόξενο περιβάλλον το Avanti pizza - restaurant μπορεί να φιλοξενήσει και να εξυπηρετήσει όλες τις γαστρονομικές σας επιθυμίες, από ένα απλό γεύμα ως ένα ιδιαίτερο δείπνο, αλλά και κάθε είδους κοινωνική εκδήλωση. Oι συνταγές του που συνδυάζουν κρέας και λαχανικά αποτελούν τη συντριπτική πλειοψηφία των γευμάτων, γεύματα στα οποία πρωταγωνιστεί το ελαιόλαδο στα πλαίσια της Μεσογειακής διατροφής.

Βενιζέλου 98 – Πλατεία Λάππα | τ. 24410 75772 | Καρδίτσα

πεζοδρόμιο | 41

Στην καρδιά της Λάρισας το «Καταλανικό» στέκι Las Ramblas είναι ένα καφέ μπαρ για όλες τις ώρες της ημέρας με specialties μονοποικιλιακούς καφέδες από όλο τον κόσμο και υπέροχα πρωϊνά brunch τόσο με κλασικές γεύσεις αλλά και με εκδοχές τους βγαλμένες από τους σεφ του μαγαζιού. Ξύλο, τούβλο και μεγάλα παρεΐστικα τραπέζια εναρμονίζονται μέσα στο Las Ramblas coffee and breakfast brewers.

Απόλλωνος 8 | τ. 2411110390 | Λάρισα

23 χρόνια Blues. Ιστορικό, διαχρονικό, παλαιωμένο, μοντέρνο. Από την τέχνη του να φτιάξεις έναν καλό espresso ή τα μοτίβα σε μια καλή κρέμα, έως τον τρόπο που θα παρουσιάσεις μια συναρπαστική και αναπάντεχη πορεία προς τα blues, με το ποτό να μας ηρεμεί και να μας φέρνει πιο κοντά, στο Blues κινείται ένας ολόκληρος κόσμος. Δ. Τερτίπη 19 | τ. 24410 71528 | Καρδίτσα

30 χρόνια πριν, άνοιξε στην πόλη μας ένα bar με σκοπό στην αρχή να λειτουργήσει με την μορφή ενός τόπου για άτομα που αγαπούν το jazz και το blues. Σήμερα, το pianobar Πουθενά παραμένει αναλλοίωτο στη φθορά του χρόνου, κρατώντας ένα μοναδικό ύφος και χωρίς να αλλάζει μουσικές προτιμήσεις.

Το Piu είναι ένα από τα πιο πολυσυζητημένα και πιο αγαπημένα μαγαζιά της πόλης. Είτε με την τωρινή του ονομασία, είτε ως Βίβλος παλιότερα, ο προορισμός είναι πάντα ένας, Καζαμπάκα 4 στην πλατεία Δικαστηρίων. Εδώ και χρόνια θεωρείται το ιδανικότερο μέρος συνάντησης και διασκέδασης, και απευθύνεται σε όλες τις ηλικίες.

Πλατεία Στρατολογίας | τ. 24410 73012 Καρδίτσα

Καζαμπάκα 4 – Πλατεία Δικαστηρίων | τ. 24410 41401 | Καρδίτσα

πεζοδρόμιο | 42

Brothers, ή αλλιώς η συνέχεια του Avanti, εξού και η ονομασία! Ένα steakhouse που δημιουργήθηκε με σκοπό να σας προσφέρει διαφορετικές επιλογές στην καθημερινότητά σας και φιλοδοξεί να γίνει το νέο σας στέκι, προσφέροντάς σας ξεχωριστές και ιδιαίτερες γεύσεις.

Πλατεία Στρατολογίας | τ. 24411 00344 | Καρδίτσα

πεζοδρόμιο | 43

Το καφενείο η Γη στον λόφο φρουρίου της Λάρισας είναι ο χώρος στον οποίο καθένας μπορεί να απολαύσει ποιοτικό καφέ, τσίπουρο ή φαγητό σε πραγματικά χαμηλές τιμές. Το περιβάλλον της Γης είναι οικείο, ιδανικό για παρέες αλλά και ανθρώπους που προτιμούν τις εξόδους παρέα με το βιβλίο τους. Καφενείο λαϊκό και παραδοσιακό με αισθητική μοντέρνα και μοναδική. Ξάνθου 22 – Λόφος Φρουρίου | τ. 695 567 7250 | Λάρισα

Το όνομα δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνείας. Το Ρεμπέτικο είναι ένα από τα πιο ιδιαίτερα καταστήματα της πόλης, με ένα ηχόχρωμα που παντρεύει με μεγάλη άνεση το παλιό με το νέο. Είναι ανοιχτό από νωρίς το πρωί μέχρι αργά το βράδυ, ενώ διοργανώνει συνεχώς συναυλίες ρεμπέτικης μουσικής, και όχι μόνο. Ηρακλείτου 12 | τ. 24410 76013 | Καρδίτσα

Βρίσκεται στο πιο πολυσύχναστο σημείο της πόλης, την Πλατεία Δικαστηρίων. Ωραίος χώρος, άνετος, ανοιχτός, φιλόξενος και ζεστός: αυτό ακριβώς που θέλεις για τον καφέ σου. Το βράδυ η διασκέδαση χτυπάει κόκκινο. Ναυαρχίδα του Barcode είναι το εθιμοτυπικό πλέον “Άντε Αγαπήσου!!!” κάθε Παρασκευή. Το Barcode είναι το μαγαζί που δικαιούται να ισχυρίζεται πως έκανε τη διαφορά στη νυχτερινή ζωή της πόλης, και θα συνεχίσει να το κάνει. Καζαμπάκα 4 – Πλατεία Δικαστηρίων | τ. 6983 407232 | Καρδίτσα

Cadillac Records, ή αλλιώς ό,τι πιο κοντινό μπορείς να βρεις σε μια ευκαιρία για απόδραση από τα στενά νοητά όρια της πόλης. Η διακόσμηση είναι λιτή και άνετη στο μάτι, ενώ τα μεγάλα τραπέζια του μπορούν να φιλοξενήσουν δύο και τρεις διαφορετικές παρέες, πράγμα που μπορεί να σταθεί ως αφορμή νέων γνωριμιών. Δ. Τερτίπη & Χατζημήτρου | τ. 24410 75105 | Καρδίτσα

Εδώ και δύο χρόνια η οδός Διάκου έχει αποκτήσει άλλο χαρακτήρα στον τομέα της διασκέδασης, κι αυτό οφείλεται στο Mercato. Έναν προσεγμένο χώρο ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής που παραπέμπει σε σαλόνι σπιτιού. Εκτός από τον καφέ και το ποτό, τη διαφορά κάνει η κουζίνα του, καθώς κάθε μέρα σερβίρονται διαφορετικά και αυστηρώς μελετημένα πιάτα, υπό τους ήχους όμορφης μουσικής. Διάκου 11 – Νέα Αγορά | τ. 24414 00587 Καρδίτσα

Aπό το 2011 έως και σήμερα, το A Mano έχει ταυτιστεί με τον καλό καφέ. Όλα ξεκίνησαν από το take-away κατάστημα στη γωνία των οδών Καποδιστρίου και Αζά. Έπειτα γνωρίσαμε το hotspot της πόλης, στην οδό Υψηλάντου. Εκεί όπου η σύγχρονη αρχιτεκτονική σέβεται το παλαιό, και η εμπειρία του καφέ μεταφράζεται σε άψογη εξυπηρέτηση. Καποδιστρίου & Αζά | Υψηλάντου & Πλαστήρα | Υψηλάντου & Γαριβάλδη τ. 24410 42425 | Καρδίτσα

Δ. Τερτίπη και Σμύρνης γωνία. Μια ξεχασμένη γειτονιά στην οποία το Τόσο Δα τα τελευταία χρόνια έδωσε ζωή και έθεσε τη διασκέδαση της Καρδίτσας σε νέες βάσεις. Δημιούργησε ένα εναλλακτικό ρεύμα και άλλαξε τις συνήθειες της πόλης, καθιερώνοντας τον specialty καφέ, τα cocktails και τα μουσικά ακούσματα πέρα από τα δεδομένα!

Δ. Τερτίπη & Σμύρνης | τ. 24410 42369 | Καρδίτσα

πεζοδρόμιο | 44 Δανάη Τ.

The Cosmic Whisperer Project

ΚΡΙΌΣ

ΖΥΓΌΣ

Τα πουλάκια κελαηδούν, τα λουλουδάκια ανθίζουν και ο Ήλιος στο ζώδιό σας, σας κάνει ακαταμάχητους. Τον Απρίλη θα παίξει πολύς έρωτας, είτε είστε δεσμευμένοι, είτε όχι, και ανοίγονται πολλές προοπτικές για να μπορέσετε να δώσετε πράγματα σε μία σχέση, αφού επιζητάτε peace, love and understanding. Η αυτοπεποίθησή σας λειτουργεί σαν μαγνήτης σε όλους τους τομείς της ζωής, αφού σας βοηθά να αποδώσετε τα μέγιστα και στη δουλειά σας. Κοινώς: profit! Και για να μην ξεχνιόμαστε, φροντίστε να έχετε ένα αξέχαστο πάρτι γενεθλίων!

Ο Ερμής και η Αφροδίτη στον οίκο του έρωτα φέρνουν τη σχέση σας σε πρώτο πλάνο και ζητάτε βαθιά επικοινωνία και τρυφερότητα. Καθαρίστε, λοιπόν, τη ζυγαριά σας από άλλες σκοτούρες και άγχη, όπως τα οικονομικά ή τα υπαρξιακά, για να την έχετε. Ποτέ η ζωή δεν είναι μόνο άσπρο ή μόνο μαύρο. Το θέμα είναι πού επιλέγουμε εμείς να εστιάσουμε. Το ίδιο ισχύει και στον επαγγελματικό τομέα, όπου θα πρέπει να γίνετε ομαδικός παίκτης και να μη λειτουργείτε ανταγωνιστικά για καλύτερο αποτέλεσμα και μεγαλύτερη ψυχική ηρεμία.

ΤΑΎΡΟΣ

ΣΚΟΡΠΙΌΣ

Σαν τα κριάρια, έτσι κι εσείς τον Απρίλιο σφύζετε από ζωντάνια και σεξ απίλ, με τη διαφορά όμως ότι σας βγαίνει πιο πολύ σε πάθος παρά σε τρυφερότητα. Προσέξτε μην παραγίνετε drama queens και παραπονεθούν τα Λιοντάρια ότι τους φάγατε τη θέση! Αστάθεια και αλλαγές συμβαίνουν και στα οικονομικοεπαγγελματικά σας, οπότε φροντίστε να ελέγξετε λίγο το άγχος σας γιατί μπορεί να αποβεί εξουθενωτικό και για την ψυχική υγεία σας, αλλά και για το καημένο το ανοσοποιητικό σας.

Σκορπιοί, φύγετε από το σπίτι πριν αρχίσετε το μποξ με το έτερον ήμισυ, πάρτε το υπόλοιπο ταλαιπωρημένο ζωδιακό και βγείτε για μια μπύρα, γιατί ο Απρίλης φέρνει μεγάλες αντάρες στα ερωτικά. Από την άλλη, οι κακές γλώσσες λένε ότι ίσως να λάβετε και ένα τηλεφώνημα ή μήνυμα έκπληξη που θα σας ανάψει φωτιές. Ουδέν κακόν αμιγές καλού όμως, γιατί αν κάνετε εργασιοθεραπεία υπάρχουν πολλές πιθανότητες η εργατικότητα και η οργάνωσή σας να στρέψουν τον προβολέα του γραφείου πάνω σας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

ΔΊΔΥΜΟΙ

ΤΟΞΌΤΗΣ

Το πρώτο δεκαήμερο του Απρίλη το πάθος ανεβαίνει στο κόκκινο, με ό,τι αυτό συνεπάγεται, και ευνοούνται οι καινούργιες, πολλά υποσχόμενες γνωριμίες σε τομείς που ούτε φανταζόσασταν, όπως το εργασιακό περιβάλλον ή ένα public event. Μην παρασύρεστε όμως από τις 9 1/2 εβδομάδες, γιατί θα πρέπει να είστε σε επιφυλακή και στα επαγγελματικά σας, όπου ευκαιρίες θα ανοίγονται και θα χάνονται σε χρόνο dt ή θα χρειάζεται προσοχή στο να διαχειριστείτε καρποφόρες, αλλά απαιτητικές συνεργασίες.

Είστε από αυτούς που δε σφάζονται αυτό το μήνα, δεδομένου ότι Αφροδίτη και Ερμής σας λούζουν με τόλμη, γοητεία και δίψα για περιπέτεια. Οι αδέσμευτοι, βγείτε έξω και φλερτάρετε ασύστολα, οι δεσμευμένοι σκαρφιστείτε εκπλήξεις και περιπέτειες για να ανανεώσετε τη σχέση σας. Η αυτοπεποίθησή σας αυτή κάνει θαύματα και στον εργασιακό σας χώρο, αφού αφιερώνετε με χαρά, πολλή από την ενέργειά σας. Ωστόσο, σκεφτείτε να πάρετε καμιά μέρα άδεια για εκείνη την περιπέτεια που λέγαμε!

ΚΑΡΚΊΝΟΣ

ΑΙΓΌΚΕΡΩΣ

Ο Άρης στο ζώδιό σας, σας κάνει τέρμα αισθησιακούς αλλά και έτοιμους για καυγάδες, οπότε χρειάζεται βαθιά ανάλυση των πραγμάτων για να δείτε τι πραγματικά θέλετε και πώς θα το αποκτήσετε (χωρίς θύματα). Άσχετα όμως με το τι θα γίνει στον ερωτικό τομέα, τα επαγγελματικά σας γνωρίζουν πλήρη άνθιση, δεδομένου ότι έχετε δύναμη να ανταπεξέλθετε σε όποια πρόκληση πετάξει το Σύμπαν (ή το αφεντικό σας) στα πόδια σας κι αυτό είναι κάτι που φαίνεται στον κόσμο.

Εσείς μπορεί να θεωρείτε ότι είστε υπεύθυνοι και σταθεροί, υπολογίζετε όμως χωρίς τον ξενοδόχο. Πράγματι, το πλανητικό πάρτι που τους φέρνει όλους ανάποδα, επηρεάζει κι εσάς, αφού τον Απρίλη έχετε όρεξη για σκανταλιά και περιπέτεια. Αυτό, αν δεν είστε με κάποιο μαγκούφη ψυχαναγκαστικό, θα φέρει πρωτοφανή ανανέωση στη σχέση σας. Οι ελεύθεροι, πάτε στο μπαρ που θα έχουν μαζευτεί οι ατυχείς και φτιάξτε τους τη διάθεση. Κρατήστε όμως λίγο χρόνο και ενέργεια και για τους υπόλοιπους κοντινούς σας ανθρώπους, γιατί αλλιώς δεν θα γλιτώσετε τη γκρίνια.

ΛΈΩΝ Love is all you need, αλλά μην αφήσετε την ανάγκη για αγάπη να σας καταβαραθρώσει την αυτοπεποίθησή σας, διότι λιοντάρι χωρίς αυτοπεποίθηση ισοδυναμεί με βασιλιά γυμνό. Πρωτοφανής μοναξιά, λοιπόν, τον Απρίλιο, την οποία όμως θα πρέπει να δείτε σαν μια ευκαιρία για αυτοανάλυση και ανασυγκρότηση, ώστε να βγείτε από αυτό more fabulous than ever. Επίσης κάντε υπομονή και στα επαγγελματικά, όπου μπορεί να ζοριστείτε στην αρχή με άγχη και εντάσεις αλλά στο δεύτερο δεκαπενθήμερο η κατάσταση θα βελτιωθεί εμφανώς.

ΥΔΡΟΧΌΟΣ

ΠΑΡΘΈΝΟΣ

ΙΧΘΎΕΣ

Οι κακές γλώσσες λένε ότι Άρης, Ουρανός και Κρόνος κάνουν τη σχέση σας πεδίο μάχης με κούραση, εντάσεις και καυγάδες. Χρησιμοποιείστε αυτή την ενέργεια για να δείτε αν σας γεμίζει πραγματικά αυτό που έχετε και τι μπορείτε να κάνετε για να δοθεί ένα τέλος σε όλο αυτό το φάγωμα (όποιο τέλος κι αν είναι αυτό). Μην ξεχνάτε, Παρθενάκια, η ζωή είναι μικρή για να είναι θλιβερή! Ένταση θα υπάρχει και στον επαγγελματικό τομέα, όμως αν γίνετε διπλωμάτες ή overachievers θα την βγάλετε καθαρή.

Η σύνοδος Άρη και Ουρανού ρίχνει πυρηνικές βόμβες στον ερωτικό τομέα και γι’ αυτό θα πρέπει να είστε διπλά προσεκτικοί και διπλωμάτες αυτό το μήνα. Οι ελεύθεροι ενδέχεται να ξεκινήσετε μια παθιασμένη σχέση, αλλά είστε φτιαγμένοι για κάτι τέτοιο, τρυφερά μου ψαράκια; Η ένταση αυτή μάλιστα φαίνεται να σας κυνηγάει ακόμη και στις επαγγελματικές σας σχέσεις, οπότε ίσως καλύτερα να τα παρατήσετε όλα και να κάτσετε ένα μήνα σπίτι σας, βλέποντας Vikings.

Τον Απρίλη η λέξη «έκπληξη» θα είναι μια ευχάριστη... έκπληξη η οποία θα ανανεώσει εσάς και το άτομο που μοιράζεστε την τράπεζα και την κοίτη σας. Ένα sext έως και ένα απρόοπτο ταξίδι για δύο μπορούν να κάνουν θαύματα για τη σχέση σας και να τη βάλουν σε άλλη βάση. Ωστόσο, κρατήστε λίγη από αυτή τη χαρά, ώστε να αναπτύξετε αντοχές στο εργασιακό σας περιβάλλον, όπου ο ιδεαλισμός σας έρχεται σε μετωπική σύγκρουση με το στρες, τις ευθύνες και τον αγώνα δρόμου.

πεζοδρόμιο | 45

πεζοδρόμιο | 46

πεζοδρόμιο | 47