30-31 Groeten uit Wilhelminaoord 32 Corso Frederiksoord
33 ZomerZinnen
34 Culturele gemeente Noordenveld
COLOFON
VIJF! Cultuur Magazine 2026 Werelderfgoed tot leven. Cultureel Programma 5 jaar UNESCO Werelderfgoed Koloniën van Weldadigheid
Hoofdredacteur: Gerrit Kamstra
Redactie: Bert Dijenborgh, Gerrit Kamstra
Correctrice: Esselien de Groot.
Vormgeving: VDS Crossmedia Emmen, Patrick Kramer
Fotografie: Maurice Vos, Bonnita Postma, Neeltje ten Westernend, Bart Lindenhovius, BUOG, De PROEF., Philine van den Hul, Maallust, Hellen Abma, Nienke Maat, Annemieke van der Togt, Absoluut, Theo Jansen, Simon van Boxtel, Nienke de Groot, Werelderfgoed, Elise de Witte, Loek Buter
Met dank aan: Mariëlle Kooij, Jaap Vermeer, Gijs Klompmaker, Diane Versteeg, Tineke Knorren, Joshua Kelly, Kim van der Belt, Leander Breen, Hellen Abma, Pieter Stellingwerf, Kees Botman, Sandra Lok, Willem Kalderbach, Anita ter Veld, Neeltje ten Westenend, Anne Reenders, Patricia Snel, Ingrid Mascini, Ellen Klaus, Michiel Rohlof, Annette Timmer, Evelien Alkema, Theresia Tuinman, Debby Davidse, Leonie Remigius van der Zee, Marleen Kosterink, Marjolein Rink,Wendy Schutte,
Koepelkerk Veenhuizen sfeervol decor Muziek in het
Monument
Zondag 17 mei middagconcert met Hermine Deurloo, Cor Bakker en Reinout Douma
Marianne Wiersma, Anne Rispens, Willem Bakering en Ans Speelman.
Distributie: Volle Zalen
Uitgever: Dijenborgh Communicatie VIJF! is een uitgave van het Projectbureau culturele programmering, in opdracht van de provincie Drenthe en Dijenborgh Communicatie, Zwarte mees 40, 7827 BH EMMEN
E-mail: info@dijenborghcommunicatie.nl
Voorwaarden: VIJF! kan niet verantwoordelijk en/of aansprakelijk gehouden worden voor eventuele fouten, omissies of onvolkomenheden in de gegevens. Een deel van de informatie wordt door derden aangeleverd en VIJF! is daarom niet aansprakelijk voor de juistheid, volledigheid of actualiteit van deze informatie. Gebruikers van VIJF Magazine kunnen op geen enkele wijze rechten ontlenen aan de door VIJF! aangeboden informatie en prijzen, of de gevolgen van eventuele via de informatie ontstane transacties.
De monumentale Koepelkerk in Veenhuizen vormt zondagmiddag 17 mei het decor voor een bijzonder concert binnen de concertreeks Muziek in het Monument. Mondharmonicaspeler Hermine Deurloo en pianist Cor Bakker verzorgen samen met Reinout Douma een muzikaal programma waarin verschillende muzieksoorten samenkomen.
Virtuoos samenspel
Hermine Deurloo geldt als een van de meest vooraanstaande mondharmonicaspelers van Europa. Met haar warme klank en indrukwekkende techniek weet zij het instrument een verrassend veelzijdig karakter te geven. Pianist Cor Bakker is bij het grote publiek bekend van televisie en theater en staat bekend om zijn elegante spel en muzikale flexibiliteit. Reinout Douma completeert het gezelschap en brengt met zijn muzikale ervaring en gevoel voor arrangement een extra dimensie aan dit bijzondere concert.
Intieme muzikale middag
Deze zondagmiddag nemen de musici de aanwezigen mee op een muzikale reis langs bekende jazzstandards, filmthema’s en eigen interpretaties van geliefde melodieën. De combinatie van mondharmonica en piano zorgt voor een bijzonder klankpalet dat perfect tot zijn recht komt in de akoestiek van de Koepelkerk.
Muziek in het Monument
Het concert is onderdeel van Muziek in het Monument. Dit voorjaar worden vier concerten georganiseerd in de monumentale kerken in de Koloniën van Weldadigheid. Een bijzondere concertreeks die de verschillende Koloniën van Weldadigheid; Ommerschans, FrederiksoordWilhelminaoord, Willemsoord en Veenhuizen met elkaar verbindt.
Koloniën van Weldadigheid
De Koloniën van Weldadigheid zijn dit jaar vijf jaar UNESCO Werelderfgoed. Muziek in het Monument is onderdeel van het feestelijke programma dat in 2026 wordt gevierd. Provincies, gemeenten en stakeholders hebben de handen ineengeslagen om het unieke gebied, met haar talrijke monumenten, op de kaart te zetten en het beleefbaar te maken voor inwoners en bezoekers. Muziek in het Monument sluit hier naadloos bij aan. Concertgangers kunnen niet alleen genieten van fijne muziek maar ook van de karakteristieke ambiance waarin het wordt opgevoerd.
EEN MUZIKALE REIS LANGS BEKENDE JAZZSTANDARDS, FILMTHEMA’S EN EIGEN INTERPRETATIES
Kaartverkoop gestart
Toegangskaarten à € 17,50 (exclusief servicekosten) zijn verkrijgbaar via www.kolonienvanweldadigheid.nl.
VIJF! Past bij de kracht van dit unieke gebied en Drenthe
In 2026 vieren de Koloniën van Weldadigheid hun eerste 5-jarig jubileum als UNESCO-werelderfgoed. Het thema is ‘VIJF! Werelderfgoed tot leven. Een jaar waarin cultuur, geschiedenis en gemeenschap samenkomen en Drenthe laat zien hoe rijk onze verhalen zijn. Commissaris van de Koning Agnes Mulder blikt vooruit en vertelt waarom VIJF! past bij de kracht van dit unieke gebied.
Reuring
“In Drenthe houden we van deze reuring. Ik zie hoe mensen elkaar opzoeken, samen dingen meemaken en bouwen aan onze toekomst. Dat raakt me. Cultuur speelt daarin een grote rol, omdat het onze kunsten, ons erfgoed en onze verhalen draagt. Verhalen die ons verbinden met het verleden, het heden en de toekomst.”
Cultuur
“Deze verhalen kom ik overal tegen. In musea, in locatietheater, in bibliotheken en tussen de hunebedden. Maar ook in ons bloeiende verenigingsleven en in het naoberschap dat ons zo eigen is. Voor mij is dat allemaal Drentse cultuur.”
Beweging
“VIJF! Sluit prachtig aan bij wat we hier belangrijk vinden. In 2026 komt de cultuur volop tot leven in de Koloniën van Weldadigheid. Er is hard gewerkt om dit unieke gebied erkend te krijgen.
Daarom vieren we vijf jaar na de UNESCOerkenning een bijzonder jubileum én de kracht van een gebied dat al twee eeuwen mensen in beweging brengt.”
Vooruitstrevend
“De Koloniën waren ooit een vooruitstrevend sociaal experiment om armoede te bestrijden. Woeste gronden werden productief landschap. De verhalen die hier ontstonden gaan over hoop, discipline, strijd en verandering. Ze raken me nog steeds, juist omdat ze zo persoonlijk zijn. Ruim een miljoen Nederlanders en Belgen hebben hier hun wortels.”
Eigentijds
“VIJF! Brengt deze geschiedenis opnieuw tot leven. Makers laten zich inspireren door het verleden en geven het een frisse, eigentijdse stem. Tegelijk vormt 2026 een startpunt voor een programma dat verder reikt dan dit jubileumjaar. Samen met Noordenveld, Westerveld en Weststellingwerf bouwen we aan een stevige culturele infrastructuur, waarin initiatieven jaarlijks kunnen terugkeren.”
Ontmoetingen
“2026 wordt een jaar vol hoogtepunten en ontmoetingen. De Congresdag en Publieksdag brengen de Nederlandse Werelderfgoederen samen. Het festivalweekend Groene Hop laat bijvoorbeeld zien hoe cultuur en landschap elkaar versterken. En door het hele jaar heen ontstaan nieuwe verbindingen tussen bewoners, makers en bezoekers. Dankzij de inzet van velen, vooral vrijwilligers. Ik nodig iedereen van harte uit om zich te laten inspireren en verrassen!”
Commissaris van de Koning in de provincie Drenthe, Agnes Mulder
Werelderfgoed tot leven
Bij het samenstellen van dit cultuurmagazine viel één ding direct op: hoeveel er gebeurt in het gebied van de Koloniën van Weldadigheid. Overal zie je initiatieven ontstaan, ideeën groeien en samenwerkingen beginnen. Het jubileumjaar 2026 — vijf jaar UNESCO Werelderfgoed — voelt dan ook als een logisch én bijzonder moment om dat zichtbaar te maken. De geschiedenis van de Koloniën blijft inspireren. Makers, kunstenaars en organisaties hebben zich laten raken door de verhalen van deze plek en hebben die vertaald naar nieuwe activiteiten of bestaande initiatieven extra glans gegeven. Samen met Marketing Drenthe brengen we die verhalen graag dichterbij — voor inwoners, bezoekers en iedereen die nieuwsgierig is naar dit bijzondere gebied.
In dit magazine nemen we je mee langs een breed en verrassend programma. Van festivals en theatervoorstellingen tot exposities, lezingen en workshops. Vanaf april tot en met het einde van het jaar is er van alles te ontdekken en te beleven. Wat misschien nog wel mooier is: dit jaar is geen eindpunt, maar een begin. Veel van deze initiatieven krijgen een vervolg en bouwen samen aan een blijvende culturele basis in de regio. De Koloniën van Weldadigheid zijn daarmee niet alleen een plek van historie, maar ook van verbeelding, ontmoeting en toekomst. Onder de titel VIJF! vieren we dit jubileum op verschillende plekken in het landschap — tussen natuur, erfgoed en verhalen. Laat je verrassen, neem de tijd om rond te kijken en beleef het zelf. VIJF! Je bent van harte welkom.
Redactie, Bert Dijenborgh, Gerrit Kamstra
Levend landschap vol verborgen verhalen
Nederland
Koloniën
van Weldadigheid
Wereldwijd uniek sociaal experiment
Het is 1818. Het gaat niet goed met het Koninkrijk der Nederlanden. Napoleon en zijn leger hebben het land als ‘Koninkrijk der Armen’ achtergelaten. Een derde van de bevolking is afhankelijk van de hulp van anderen. Een groep sociaal bewogen burgers, ambtenaren en intellectuelen richt daarom de ‘Maatschappij van Weldadigheid’ op. Het manifest daarvoor wordt geschreven door generaal Johannes van den Bosch. Hij wordt de eerste directeur.
De Maatschappij van Weldadigheid sticht zeven landbouwkoloniën: vijf in Nederland en twee in België. Deze Koloniën van Weldadigheid bevinden zich aan de rand van het land waar woeste heidegrond wordt ontgonnen. Duizenden armen uit de steden krijgen
UNESCO Werelderfgoed
België
Frederiksoord
Wilhelminaoord
Willemsoord
Veenhuizen
Ommerschans
Wortel
Merksplas
UNESCO Werelderfgoed
Een UNESCO Werelderfgoed behoort tot de meest bijzondere gebouwen en gebieden van de wereld. Ze vertellen de verhalen over hoe mensen met elkaar en met hun omgeving omgaan.
In 2021 erkende UNESCO de cultuurlandschappen van Frederiksoord-Wilhelminaoord en Veenhuizen in Nederland en Wortel-Kolonie in Vlaanderen als van uitzonderlijke en universele betekenis voor de hele mensheid.
Daarmee werden vier van de zeven oorspronkelijke Koloniën van Weldadigheid toegevoegd aan de prestigieuze Werelderfgoedlijst. UNESCO zag hiervoor twee redenen:
hier werk, onderdak en onderwijs. In de Vrije Koloniën worden voornamelijk arme gezinnen ondergebracht.
In de Onvrije Koloniën krijgen voornamelijk wezen, landlopers en bedelaars onderdak.
Zelf ontdekken, beleven en ervaren Nu, ruim 200 jaar later, zijn de sporen van het gedachtegoed van de Maatschappij van Weldadigheid nog altijd terug te vinden in het karakteristieke landschap en de talrijke monumenten die het siert. Het unieke gebied, en de ideeën van toen, zijn een enorme inspiratie voor de uitdagingen die we ook nu nog in onze samenleving ervaren. Ontdek de Koloniën van Weldadigheid. Welkom!
Het landschap is zo ontworpen en ingericht dat het de bewoners stimuleert tot rationeel en productief gedrag. Anders gezegd: de rechte lijnen van de wegen en lanen, het ritme en de regelmaat van de gebouwen zouden de bewoners stimuleren tot logisch denken en efficiënt werken.
Het sociale experiment wilde arme mensen én de arme gronden ontwikkelen. Een utopisch idee gebaseerd op de ideeën uit de 18e-eeuwse Verlichting werd in de praktijk gebracht. De ‘verheffing’ van inwoners met werk, onderwijs en morele vorming stond centraal.
Werelderfgoed tot leven
Cultureel Programma UNESCO Werelderfgoed Kolonièn van Weldadigheid
Maart/september Culturele Gemeente Noordenveld/ De Karavaan Diverse locaties, gemeente Noordenveld
Vanaf maart, doorlopend Design Deal/Ketter & Co Oude Gracht 4 , Veenhuizen
Vanaf maart , doorlopende activiteiten
Kunst Kracht Kunstenaarscollectief; Broedplaats en expositie Oude Gracht 26, Veenhuizen
Doorlopende activiteiten De Boekpub Hospitaallaan 1, Veenhuizen
12 april Muziek in het Monument Channah Hewitt met ensemble Noordpoolorkest Reestkerk, Oud Avereest
16 april College Veenhuizen met Jan Meeus Nationaal Gevangenismuseum, Veenhuizen
16 april Weldadigheidslezing Sander Schimmelpenninck Koloniekerkje, Wilhelminaoord
26 april Muziek in het Monument, Ellen ten Damme met ensemble Noordpool Orkest Koloniekerkje, Wilhelminaoord
8 mei Werelderfgoedcongres Nationaal Gevangenismuseum, Veenhuizen
Werelderfgoed Publiekspresentaties en optredens van o.a Victor Mids Nationaal Gevangenismuseum, Veenhuizen
8/9 mei Erfgoedspektakel, theatrale rondleidingen en VR-voorstellingen Diverse locaties, Veenhuizen
16/17 mei Canondagen Museum De Proefkolonie, Frederiksoord Nationaal Gevangenismuseum, Veenhuizen
17 mei Muziek in het Monument, Hermine Deurloo, Cor Bakker en Reinout Douma Koepelkerk, Veenhuizen
21 mei College Veenhuizen met Carlo Schippers Nationaal Gevangenismuseum, Veenhuizen
23 mei Bajesdag Nationaal Gevangenismuseum, Veenhuizen
23/24 mei Erfgoedspektakel, VR-voorstellingen Diverse locaties, Veenhuizen
20/21 juni Festival Noordergloed Diverse locaties, Veenhuizen
20/21 juni Erfgoedspektakel, theatrale rondleidingen en VR voorstellingen Diverse locaties, Veenhuizen
24 juni
Boekpresentatie, De Wees van Westerbeek, Patricia Snel Huis Westerbeek/ Museum De Proefkolonie, Frederiksoord
28 juni Literatuurfestival Zomerzinnen
4/5 juli Festival Nieuwe Gilde
De PROEF., Majoor van Swietenlaan15, Frederiksoord
De PROEF., Majoor van Swietenlaan 15, Frederiksoord
30 juni Weldadigheidslezing, Michelle van Tongerloo Koepelkerk, Veenhuizen
4/5 juli
Erfgoedspektakel, VR-voorstellingen
Diverse locaties Frederiksoord
14/15/16 augustus Festival Veenhuizen Diverse locaties, Veenhuizen
21, 22, 23 augustus
27, 28, 29 augustus
3, 4, 5 september
Muziektheatervoorstelling:
Koelonie, Het weldadig loflied van de koe
Muziektheatervoorstelling:
De PROEF., Majoor van Swietenlaan 15, Frederiksoord
Koelonie, Het weldadig loflied van de koe Madre Mia, Stoomweg 3A, Veenhuizen
Muziektheatervoorstelling:
Koelonie, Het weldadig loflied van de koe Spokendam, Noordwolde
12/13 september Corso Frederiksoord Frederiksoord
2 oktober Congres Hedendaagse Armoede Museum De Proefkolonie, Frederiksoord
12/13 september Open Monumentendagen Landelijk en in alle Koloniën van Weldadigheid
17 september College Veenhuizen met Ahmed Abutaleb Nationaal Gevangenismuseum, Veenhuizen
Maallust, Veenhuizen
10 t/m 24 oktober De Kloof, (jeugd) theatervoorstelling door Roestvrij Theater In de bossen van Frederiksoord
11 t/m 18 oktober
Groeten uit Wilhelminaoord, presentatie van het onderzoek van Neeltje ten Westenend Koloniekerkje, Frederiksoord
18 oktober Kolonistendag Museum De Proefkolonie, Frederiksoord
2 t/m 8 november
Week van de Gelijke Kansen
Lancering Podcastserie over thematiek Koloniën van Weldadigheid o.a. Spotify door Museum De Proefkolonie
8 november Weldadigheidslezing Gevangenismuseum Veenhuizen
14 november Groene Hopfestival Brouwerij Maallust, Veenhuizen december Afsluitend Evenement Nader te bepalen
Activiteiten / tentoonstellingsprogramma
2026 KUNST KRACHT
tot en met de zomer van 2026 aan de Oude Gracht 26 in Veenhuizen
Maart t/m augustus 2026
- Werkperiode VERDWAALD Sterre van Bommel en Fleur Versleijen
Twee jonge Minerva alumni realiseren groot werk in KUNST KRACHT na succesvolle crowdfunding bij voordekunst: www.voordekunst.nl/projecten/19086sterre-van-bommel-en-fleur-versleijen
Onderzoek DAISIES (jong collectief met Minerva studenten) in Veenhuizen voor residencies voor jonge kunstenaars in KUNST KRACHT
8 mei t/m 21 juni 2026
Werelderfgoed tentoonstelling van de kunstenaars van kunstenaarscommunity kuunst.nu op twee locaties in Veenhuizen, de showroom en tentoonstellingsruimte KUNST KRACHT
9 mei 2026
- Openstelling diverse ateliers KUNST KRACHT tijdens Werelderfgoed dagen
- werkperiode beeldend kunstenaar Laura van Gaans (Havelte)
www.lauravangaans.nl
19 september t/m 27 september 2026
- solotentoonstelling beeldend kunstenaar Ida van der Lee (Lieveren) www.idavanderlee.nl
Volg de activiteiten van KUNST KRACHT op de website van kuunst.nu en stichting Kunst & Cultuur
Kunst Kracht
van vier kuunst.nu kunstenaars
Ruimte voor ontmoeting en groei
“Ik voel me soms een pitbull,” zegt Hellen Abma lachend, wanneer ik haar spreek over haar rol als aanjager van beeldende kunst in Drenthe. Als adviseur ziet ze dagelijks waar kunstenaars tegenaan lopen — en vooral wat er ontbreekt.
“Het grootste probleem is de infrastructuur,” legt ze uit. “Kunstenaars zitten verspreid over de hele provincie en er is geen kunstacademie. Daardoor mis je vanzelf ontmoetingen, uitwisseling en zichtbaarheid. In de Randstad ontstaat dat bijna vanzelf. Hier moet je het echt organiseren.” Die behoefte aan verbinding was de aanleiding voor Kunst Kracht, gevestigd in het voormalige Gestichtswacht-gebouw in Veenhuizen. Een plek die moet uitgroeien tot een levendige broedplaats voor beeldend kunstenaars. “Het moet een plek zijn waar je niet alleen werkt, maar elkaar ook tegenkomt,” zegt Hellen. “Waar je ideeën kunt delen, plannen kunt maken en elkaar verder helpt.”
In het gebouw komen werkruimtes voor individuele kunstenaars en collectieven. Daarnaast is er ruimte voor exposities, lezingen en zogeheten salons, waarin kunstenaars elkaars werk bespreken. “We willen hier echt een dynamische plek van maken,” zegt ze. “Niet alleen produceren, maar ook reflecteren en verdiepen.” Een belangrijke wens voor de toekomst is het opzetten van een artist in residency-programma. Daarmee wil Kunst Kracht ook kunstenaars van buiten Drenthe tijdelijk naar Veenhuizen halen. “Dat zorgt voor nieuwe perspectieven,” legt Hellen uit. “Andere invloeden, andere manieren van werken. Juist die uitwisseling brengt extra dynamiek en kan het netwerk hier versterken.”
De noodzaak daarvoor is groot. Veel jonge kunstenaars trekken weg naar steden als Groningen of Zwolle, waar opleidingen en netwerken beter ontwikkeld zijn. “En als ze eenmaal weg zijn, komen ze vaak niet meer terug,” zegt Hellen. “Terwijl we hier juist zoveel ruimte en kwaliteit hebben. We moeten ze iets bieden om te blijven — of om terug te komen.” Tegelijkertijd ziet ze ook een tegenovergestelde beweging. “Er komen steeds meer kunstenaars uit de Randstad deze kant op vanwege de rust en de ruimte. Dat is prachtig. Maar we willen ons eigen talent óók behouden.”
Het kunstenaarschap is volgens haar vaak een eenzaam beroep. “Je werkt vanuit een intrinsieke motivatie. Er is niet altijd een directe vraag naar wat je maakt. En het is best lastig om er financieel van te leven. Juist daarom is het belangrijk dat je elkaar kunt vinden.” Kunst Kracht wil daarin een rol spelen door ruimte te bieden voor
experiment en onderzoek. Kunstenaars werken hier tijdelijk, meestal zo’n drie maanden, waarna er weer nieuwe makers instromen. “ Zo blijft het in beweging en geef je meerdere mensen een kans.” Ze noemt een voorbeeld: “Transformatie en de invloed daarvan op de omgeving vormen een belangrijk element in het werk van Sascha van Holt. Door de oneindige kracht van transformatie te onderzoeken, probeert ze processen van vorming en afbraak te doorgronden. Processen zoals corrosie en kristallisatie spelen hierin een belangrijke rol. Hier heeft ze de ruimte om langdurige opstellingen te maken en te volgen. Dat soort werk is op veel plekken lastig te realiseren.”
KUNSTENAARS
MOETEN
HIER ZELF WILLEN ZIJN — DAN ONTSTAAT ER VANZELF ENERGIE
Volgens Hellen zit de echte kracht van Kunst Kracht niet alleen in de ruimtes, maar in wat er tussen mensen ontstaat. “De interactie maakt het verschil. Dán wordt het een echte broedplaats.” Ze hoopt dat Kunst Kracht samen met initiatieven als CAMPIS in Assen en DIEP in Emmen een netwerk vormt dat kunstenaars aantrekt én vasthoudt. “Dat kan echt een vliegwiel worden voor de provincie. Ook de plek zelf speelt een rol. “Veenhuizen heeft een enorme geschiedenis. Het is interessant om kunstenaars daarmee te laten werken. Zij kunnen nieuwe verhalen maken die passen bij deze tijd.”
Hellen ziet zichzelf vooral als iemand die dingen in beweging zet. “Kunstenaars moeten hier zelf willen zijn — dan ontstaat er vanzelf energie. Mijn rol is om dat op gang te brengen.” Ze glimlacht. “Ik weet hoe moeilijk het kan zijn om zichtbaar te blijven. Soms heb je gewoon een beetje wind in de rug nodig. Als ik daaraan kan bijdragen, is dat precies waar ik het voor doe.”
Kunst Kracht
Hele jaar doorlopende activiteiten, Oude Gracht 26, Veenhuizen
De Koelonie
De Koelonie is een voorstelling over een virtuoos, klassiek geschoolde sopraan die bij gebrek aan werk vanuit het westen in de kost komt bij een Drentse boer, nazaat van de kolonisten. Zij moet de boer helpen op de boerderij. Aanvankelijk gaat dit moeizaam. Zij probeert met haar muziek het Drentse publiek te bereiken, maar vindt geen aansluiting. Langzaam aan begrijpt ze de Drentse volksaard en ontdekt ze muziek waarmee zij hun harten wel sneller doet kloppen…
In de proefkolonie Frederiksoord kregen kansarmen een huis, een koe en een lapje grond. Uitgangspunt was dat mensen op die manier in hun eigen levensonderhoud zouden kunnen voorzien. De koe gaf melk en mest, maar trok ook de ploeg om het land te bewerken. Er werden groenten en vlas verbouwd. Van het verbouwde vlas werden kleren gemaakt. Het verbouwde eten werd grotendeels ingeleverd om zo de pacht aan de Maatschappij van Weldadigheid te kunnen betalen. Bij genoeg productie lukte het zelfs om af te lossen. Wie een koe had kon vooruitboeren. De koe werd het symbool van de vooruitgang. De koe van de kolonie is een uitvergrote koe, door vrijwilligers van het vlechtmuseum gevlochten.
De Koelonie is een voorstelling van BUOG met: Een koe, De Dennis Hendriks band, Een sopraan, Anne Katic, Jan de Ridder en een groot koor.
DE BOEKPUB
Achter het Gevangenismuseum vind je De Boekpub: een sfeervolle boekwinkel vol boeken van zelf publicerende en onafhankelijke auteurs. Dit assortiment maakt de winkel uniek in Nederland. Hier ontdek je verhalen die je niet snel ergens anders tegenkomt.
De Koelonie in Frederiksoord
Centrale grasveld van de PROEF.
Première – donderdag 20 augustus, daarna op 21, 22 en 23 augustus
De Koelonie in Veenhuizen
Grasveld voormalig Derde Gesticht, bij Madre Mia op 27, 28 en 29 augustus
De Koelonie in Noordwolde
Voor deze groep vrije schrijvers bestaat een boekenprijs: Literaire Parel. Deze wordt 13 juni a.s. uitgereikt in Akoesticum in Ede voor Beste Boek, Beste Plot en Beste Personage. De prijswinnaars kun je ontmoeten op 31 oktober tijdens een Meet & Greet in De Boekpub. Gedurende die hele dag vinden er interviews, lezingen en signeersessies plaats.
Spokedam op 3, 4 en 5 september
Kaarten bestellen vanaf 1 mei op buog.nl meer informatie info@buog.nl
De Boekpub is meer dan een boekwinkel. Maandelijks komen schrijvers bijeen om te sparren in Schrijfpub. Voor degenen die wat meer handvatten kunnen gebruiken voor het schrijven, zijn er workshops creatief schrijven die eigenaresse Ans Speelman, zelf schrijver, geeft.
Voor data, zie www.deboekpub.nl.
Noordergloed
Veenhuizen oplicht
Wie Veenhuizen kent, kent de lange lanen, de monumentale panden en de stilte die soms bijna tastbaar is. Maar op 20 en 21 juni verandert er iets. Dan dwarrelen er klanken over het gras, brandt er ’s avonds een kampvuur onder een langzaam donker wordende hemel en klinkt er gelach tussen de bomen. Festival Noordergloed laat Veenhuizen oplichten. Letterlijk én figuurlijk. Midden in het landschap van de Koloniën van Weldadigheid. Het initiatief komt van Stichting Eensgezind, opgericht door en voor inwoners van het dorp. Hun wens: kunst en cultuur laten wortelen in de plek waar ze zelf wonen. Ik spreek Sandra Lok, productieleider van Noordergloed.
“Veenhuizen heeft al zoveel verhalen in zich,” zegt ze. “Met Noordergloed voegen we daar nieuwe lagen aan toe.”
Het festivalhart klopt tegenover het Nationaal Gevangenismuseum
Tegenover het Nationaal Gevangenismuseum komt het Festivalhart. Hier ruil je je ticket om voor een polsbandje. De geur van versgebakken eten waait vanaf de foodtrucks over het plein. Mensen staan met een drankje in de hand. Fietsen worden geparkeerd, vrienden begroet. “Je moet hier gewoon kunnen landen,” zegt Sandra. “Even zitten in het gras. Kijken wie je tegenkomt.”
Op het middenterrein van het museum verrijst het hoofdpodium. Zaterdag spelen hier vijf acts, waaronder Ellen ten Damme met haar band. “Dat contrast,” glimlacht Sandra, “die krachtige muziek tegen zo’n historische achtergrond — dat is precies wat dit festival bijzonder maakt.”
Dwalen van tuin naar kerk
Noordergloed vraagt om beweging. Niet alles speelt zich op één plek af. Je stapt op de fiets of wandelt over de brede lanen. Bij cultuurplaats
Madere Mia klinkt muziek tussen oude muren. Kinderen schuiven naar voren voor een voorstelling van Het Houten Huis. Hier voelt alles intiemer, alsof de muziek speciaal voor jou wordt gespeeld. “Die tuin ademt rust,” zegt Sandra. “Je zit er bijna ín de muziek.”
Verhalen bij het vuur
Wanneer de avond valt, verzamelt het publiek zich rond het kampvuur. Het hout knispert, vonken stijgen op tegen een donkere hemel. Daar vertelt Patricia Snel over De Vondeling van Veenhuizen. In de grote kerk brengt Het Erfgoedspektakel een voorstelling waarin verleden en heden elkaar raken. In het verenigingsgebouw spelen kinderen uit Veenhuizen zelf mee in een voorstelling over hun eigen dorp. Buiten, in de tuin, zet theatergroep Absoluut een absurdistische wereld neer waarin het onverwachte de boventoon voert. “Het hele dorp wordt podium,” zegt Sandra. “Je loopt een hoek om en ineens sta je midden in een voorstelling.”
DIE KRACHTIGE
MUZIEK TEGEN ZO’N
HISTORISCHE ACHTERGROND — DAT IS PRECIES WAT DIT FESTIVAL BIJZONDER MAAKT
Fietsend door geschiedenis en muziek
Bezoekers kunnen fietsen huren en verschillende routes volgen. Langs monumentale panden, over stille paden en langs velden. Er zijn routes voor liefhebbers van singer-songwriters, voor gitaarmuziek, voor wie meer wil weten over het
Gumbo Kings
verhaal van de Koloniën van Weldadigheid. Onderweg hoor je fragmenten muziek in de verte, zie je mensen zitten in het gras, voel je de vrijheid om te blijven of door te gaan. Voor kinderen zijn er workshops en een jongerenpodium. Hun energie mengt zich met die van het publiek dat nieuwsgierig van plek naar plek trekt.
Ontmoeting in een bijzonder decor
Wat Noordergloed volgens Sandra uniek maakt, is de ontmoeting. “Je deelt iets met elkaar. Een lied, een voorstelling, een uitzicht. En daarna raak je in
Wouter de Wegloper
gesprek. Dat gebeurt hier vanzelf.” Er is aandacht voor toegankelijkheid, al zijn sommige locaties door het onverharde terrein minder makkelijk bereikbaar. Vrijwilligers — inmiddels al zo’n dertig — staan klaar om te helpen. Ook een aantal gedetineerden uit Veenhuizen helpt mee met de opbouw. Het is een festival dat letterlijk door het dorp wordt gedragen. Veenhuizen is geen decor zonder geschiedenis. De monumentale gebouwen en de rechte lanen dragen verhalen van discipline, armoede en heropvoeding.
Soms voel je dat gewicht nog steeds. “Juist daarom past Noordergloed hier,” zegt Sandra “Ik hoop dat bezoekers zowel die geschiedenis voelen als de lichtheid van wat we nu toevoegen.” Dat je kunt fietsen door een landschap dat ooit streng en gesloten was — en nu muziek hoort, kinderen ziet spelen, mensen ziet lachen. Dat cultuur even lucht geeft. Dat Veenhuizen, al was het maar twee dagen, niet alleen herinnerd wordt om wat was — maar ook om wat nu sprankelt.
Weldadigheidslezingen
In de afgelopen jaren heeft Sander Schimmelpenninck zich op meerdere manieren verdiept in de vraag hoe de kloof tussen arm en rijk verkleind kan worden. Heden ten dage is de overheid vooral gefocust op het bestrijden van armoede op economisch gebied, bijvoorbeeld met uitkeringen en toeslagen. Maar het ontwikkelen van burgerschap is minstens even belangrijk, zal Sander Schimmelpenninck betogen in zijn lezing.
Na de lezing sluit Sander Schimmelpenninck aan bij een paneldiscussie met Angelie Sens (historicus en auteur biografie Johannes van den Bosch) en Paul Meurs (architect en onderzoeker op het gebied van erfgoed). In deze paneldiscussie – die geleid wordt door Wilbert van der Kamp – zal het perspectief op burgerschap vanuit de Koloniën van Weldadigheid centraal staan.
in armoede te helpen. Ook wordt er aandacht besteed aan het gegeven dat in de Koloniën van Weldadigheid elke kolonist recht had op gezondheidszorg – voor die tijd uniek. Daarmee was dit één van de elementen waarmee de Koloniën de voorloper van onze huidige verzorgingsstaat waren.
Op zondag 8 november volgt de derde lezing van dit jaar. Deze lezing vindt plaats tijdens de Voorouderdag van het Nationaal Gevangenismuseum in Veenhuizen.
Noordergloed
20 en 21 juni op diverse locaties in Veenhuizen
Voor het festivalprogramma kijk op: www.noordergloed.com
Stap in het avontuur van Wouter de Wegloper en ontdek de Koloniën van Weldadigheid door de ogen van een kind. Wanneer Wouter vanuit het weeshuis in Veenhuizen belandt, moet hij zijn plek vinden tussen strenge regels, hard werken en plagerijen. Maar Wouter laat zich niet zomaar kisten…
Dit luxe Gouden Boekje neemt jong en oud mee langs het unieke kolonielandschap van Veenhuizen en Frederiksoord-Wilhelminaoord, sinds 2021 UNESCO-Werelderfgoed. Een warm verhaal vol moed, geschiedenis en verwondering.
Deze Weldadigheidslezing is de eerste in een serie van drie. De volgende lezingen staan gepland op dinsdag 30 juni en zondag 8 november. Op 30 juni legt straatarts Michelle van Tongerloo het verband tussen armoede en hoe de gezondheidszorg is georganiseerd. Ze zal daarbij putten uit haar eigen ervaringen als straatarts in Rotterdam. Waar de maatschappelijke instituties falen, springt zij in met haar stichting Lekker Geven om mensen
HEDEN TEN DAGE IS
DE
OVERHEID
VOORAL GEFOCUST OP HET BESTRIJDEN VAN ARMOEDE OP ECONOMISCH GEBIED
Sander Schimmelpenninck
De wees van Westerbeek
Bestsellerauteur Patricia Snel keert terug naar de geschiedenis van de Koloniën van Weldadigheid.
Na het succes van De vondeling van Veenhuizen (meer dan 25.000 ex. verkocht), haar indringende en op feiten gebaseerde roman over de Kinderkolonie in Veenhuizen, brengt zij met De wees van Westerbeek opnieuw een aangrijpend stuk geschiedenis van de Koloniën van Weldadigheid tot leven, ditmaal de Proefkolonie in Frederiksoord. En wist u dat 1 op de 16 Nederlanders nazaat is van iemand uit de Koloniën?
De wees van Westerbeek, een spannende en ontroerende historische roman, verschijnt op 16 juni 2026. Wilt u meer over Patricia, haar lezingen of wandelingen door de kolonie weten? Kijk dan op www.patriciasnel.nl of volg haar op Instagram @patricia.snel_auteur.
Kiki Schippers Esme van der Boom
Werelderfgoed Nederland
Publieksdag om ons met elkaar te verbinden
Op zaterdag 9 mei staat Veenhuizen in het teken van de Werelderfgoed Publieksdag van het Koninkrijk der Nederlanden. Op het middenterrein van het Gevangenismuseum presenteren alle dertien Werelderfgoederen zich aan het publiek. De toegang is gratis, dat geldt voor zowel het evenement als het museum. Ik spreek met Debby Davidse, programmamanager bij Stichting Werelderfgoed Nederland, en haar collega Leonie Remigius–van der Zee. Samen werken zij aan de organisatie van deze bijzondere dag. “Dit wordt echt een feest,” begint Debby enthousiast. “Niet alleen informatief, maar vooral ook beleven. We willen dat mensen erfgoed voelen.”
Vrede begint bij begrip Werelderfgoed is onlosmakelijk verbonden met UNESCO, de VN-organisatie voor Onderwijs, Wetenschap en Cultuur. Na de Tweede Wereldoorlog werd UNESCO opgericht met een duidelijke missie: vrede begint in het hoofd van mensen. Leonie vult aan: “Door bijzondere natuur- en cultuurplekken te erkennen, laten we zien hoe rijk en divers de wereld is. Dat vergroot respect en stimuleert dialoog.” Debby knikt. “De ‘E’ van UNESCO staat voor Educatie. Dat vinden wij cruciaal. Werelderfgoed moet voor iedereen beleefbaar zijn. Het is van ons allemaal.”
Een bijzondere plek voor een jubileum
Dat de publieksdag juist in Veenhuizen plaatsvindt, is geen toeval. De Koloniën van Weldadigheid werden vijf jaar geleden erkend als UNESCOWerelderfgoed. “Het is goed om hier een feestelijk evenement aan te koppelen,” zegt Debby. Eerder organiseerden we Werelderfgoeddagen voor publiek in Rotterdam, nu is Noord-Nederland aan de beurt. “Werelderfgoed vind je verspreid door het hele land en zelfs door het hele koninkrijk.” Leonie benadrukt dat toegankelijkheid een belangrijk uitgangspunt is. “We willen dat iedereen zich welkom voelt, ook mensen met een beperking. Erfgoed moet je kunnen beleven, niet alleen bekijken.”
Wat maakt iets Werelderfgoed?
De status van UNESCO-Werelderfgoed krijg je niet zomaar. Daar gaat een jarenlang en intensief traject aan vooraf. Alleen locaties met unieke en uitzonderlijke universele waarden komen in aanmerking voor die erkenning. “Erfgoed vertelt wie we zijn,” zegt Debby. “Het maakt deel uit van ons DNA. Denk bijvoorbeeld aan de Martinitoren. Voor veel Groningers is het ondenkbaar dat die er niet meer zou staan. Zo sterk is de band tussen erfgoed en identiteit.” Volgens Leonie is juist die persoonlijke verbondenheid belangrijk. “Als je begrijpt waarom iets waardevol is, ga je er ook zorgvuldiger mee om.”
Een dag vol beleven, doen en ontdekken Tijdens de publieksdag presenteren alle dertien Werelderfgoedlocaties zich met interactieve activiteiten. Je vindt er informatie over elk Werelderfgoed en daarnaast is er een bruisend programma. Zo is er minitheater over de Waddenzee, zijn er technische proefjes van
het Ir. D.F. Woudagemaal en kunnen kinderen bij Kinderdijk zelf molentjes maken. Het moet actief zijn,” zegt Debby. “Alle zintuigen willen we prikkelen. Kinderen krijgen een stempelboekje en ontdekken spelenderwijs wat Werelderfgoed betekent. Als zij naar huis gaan met het gevoel: dit hoort bij mij, dan is onze missie geslaagd.” Leonie lacht: “En stiekem leren de ouders net zo veel.”
Bezoekers kunnen genieten van demonstraties, quizzen, muziek, theatervoorstellingen en foodstands. Alleen voor eten en drinken wordt een bijdrage gevraagd; de rest is vrij toegankelijk.
ERFGOED KAN HELPEN OM ELKAAR BETER LEREN
TE BEGRIJPEN
Meer dan stenen en landschap
Aan het einde van het gesprek vraag ik wat zij hopen dat bezoekers meenemen na 9 mei. Debby hoeft niet lang na te denken. “Ik hoop dat mensen met een bredere blik naar erfgoed kijken. Dat ze beseffen dat het niet alleen gaat om gebouwen of natuurgebieden, maar om verhalen.” Leonie vult aan: “En dat die verhalen ons verbinden. Erfgoed kan helpen om elkaar beter leren te begrijpen.”
Misschien is dat wel de kern van deze dag: begrip krijgen voor de diversiteit aan natuur en cultuur.
De 13 Nederlandse Werelderfgoederen
Eise Eisinga Planetarium, Neder-Germaanse Limes, Hollandse Waterlinies, Koloniën van Weldadigheid, Van Nellefabriek, Grachtengordel van Amsterdam, De Waddenzee, Rietveld Schröderhuis, Droogmakerij De Beemster in Noord-Holland, Ir. D.F. Woudagemaal, Willemstad - Curaçao, Molencomplex Kinderdijk-Elshout, Schokland en omgeving.
Werelderfgoed
8 mei Werelderfgoed Congres, Gevangenismuseum in Veenhuizen
9 mei Werelderfgoed publieksdag in het Gevangenismuseum in Veenhuizen
Meer informatie: www.werelderfgoed.nl
Roestvrij Theater presenteert
DE KLOOF
Artistiek leider van Roestvrij Theater, Leander Breen, droomde er al vroeg van om ooit een eigen theatergezelschap te leiden. Toen hij acht jaar oud was, zag hij in Diever — het dorp waar hij opgroeide — een kindervoorstelling. Daar begon zijn fascinatie voor theater. Hij wist meteen dat hij daar deel van wilde uitmaken. Op zijn negentiende richtte hij Roestvrij Theater op. Met het gezelschap wil hij jongeren in Drenthe in aanraking brengen met theater en hen kansen bieden om hun talent te ontwikkelen. Iets wat hij zelf miste toen hij opgroeide. “Je zou daarvoor niet helemaal naar Groningen of Amsterdam moeten reizen,” zegt hij.
Voor Leander is locatietheater de meest pure vorm van theatermaken. Het past volgens hem goed bij Drenthe. “De verhalen liggen hier voor het oprapen.” Het bijzondere van locatietheater is dat je nooit precies weet wat je kunt verwachten. Het publiek staat soms in de modder, in de wind of in de regen — en dat hoort erbij. Het vraagt iets van zowel bezoekers als makers. Tegelijkertijd kan het publiek verrast worden door de schoonheid van een plek. “Je gaat anders kijken naar een plek die je misschien al je hele leven kent.”
Door de jaren heen heeft Roestvrij Theater op veel locaties in Drenthe gespeeld. Voor Leander zijn die plekken inmiddels verbonden met herinneringen aan de voorstellingen die daar zijn gemaakt. “Als ik door de provincie rijd, zie ik overal plekken waar we ooit gespeeld hebben. Dat voelt als een enorme rijkdom.” Een voorstelling begint meestal met een leeg vel en een thema. Gaandeweg groeit daar een verhaal uit. Het mooie van theater vindt Leander dat je mensen kunt verrassen en een nieuw perspectief kunt bieden. “Bezoekers kijken even door de ogen van het theatergezelschap. Vaak herkennen ze iets van zichzelf in het verhaal.”
Voor de nieuwe voorstelling De Kloof werkt Roestvrij Theater met jongeren rond het thema hedendaagse financiële armoede. Wat betekent het om als jongere met schulden op te groeien? Voor het maken van de voorstelling zijn gesprekken gevoerd met
ervaringsdeskundigen. Het verhaal verbindt het verleden met het heden. Zo wordt ook gekeken naar de ideeën van Johannes van den Bosch, die twee eeuwen geleden met de Maatschappij van Weldadigheid de armoede wilde bestrijden met landbouwkoloniën.
De voorstelling gaat niet alleen over problemen, maar ook over hoop en toekomst. Het publiek volgt een jongen van zijn achtste tot zijn achttiende jaar en ziet hoe hij opgroeit en vragen stelt over zijn situatie. De voorstelling schuurt, maar eindigt in een bijna sprookjesachtige sfeer. Volgens Leander is het belangrijk dat mensen beter begrijpen wat armoede werkelijk betekent. “Het gaat niet alleen over geld, maar ook over wat het met je zelfbeeld en je denken doet. En hoe belangrijk het kan zijn dat iemand een luisterend oor biedt.”
“DE VERHALEN LIGGEN HIER VOOR HET OPRAPEN.”
Het maken van de voorstelling vraagt veel inzet van de spelers. Ze repeteren een half jaar lang twee keer per week. In die periode leren ze elkaar goed kennen — met alle mooie en moeilijke momenten die daarbij horen.
“Wat je in ieder geval leert, is discipline,” zegt Leander. “En als je als theatermaker iets positiefs kunt betekenen in dat puberbrein, dan maakt dat mij heel gelukkig.”
Voor de voorstelling ontstaat tijdelijk een klein theaterdorp op locatie. Zodra de speelperiode voorbij is, verdwijnt het weer. Wat overblijft zijn de herinneringen — van spelers én publiek. “Dat is iets waar ik zo enorm trots op kan zijn.”
De Kloof 10 t/m 24 oktober in de bossen van Frederiksoord Meer weten: roestvrijtheater.nl
Repetitie Roestvrij Theater
Festival Veenhuizen 2026
Drie dagen muziek in een uniek decor
Ontdek Festival Veenhuizen! Een intiem zomerfestival vol livemuziek, midden in een bijzonder jaar. De Koloniën van Weldadigheid vieren vijf jaar UNESCO Werelderfgoed, de gemeente Noordenveld is culturele gemeente van Drenthe – en Festival Veenhuizen viert het met een extra festivaldag op zondag.
Van 14 t/m 16 augustus ben je welkom om het mee te beleven.
Festival Veenhuizen brengt een frisse mix van klassiek, jazz, folk en meer. De programmering is in handen van Fuse (bekend als huisband van Podium Klassiek), dat met nieuwsgierigheid en vakmanschap nieuw talent en topmusici samenbrengt in verrassende programma’s. Verwacht concerten van hoog niveau, maar altijd dichtbij. Je hoort de ademhaling van de musici, voelt de spanning van een eerste noot en ervaart hoe stilte net zo krachtig kan zijn als muziek.
Tegen het decor van historische gebouwen, statige lanen en wondermooie natuur verrijst een festival dat intiem en levendig tegelijk is.
Je wandelt of fietst van concert naar concert, stuit op pop-ups, schuift aan bij een onverwachte muzikale ontmoeting of strijkt neer op een gezellige plek voor een hapje en een drankje.
LAAT JE MEEVOEREN DOOR MUZIEK EN VERHALEN
Wat Festival Veenhuizen bijzonder maakt, is de balans tussen muziek, plek en publiek. De concerten krijgen alle ruimte, het erfgoed vormt een natuurlijk decor en de luisteraars zijn betrokken en aandachtig. Geen massaliteit, wel een unieke beleving – precies wat het festival zijn karakter geeft.
De extra zondag voelt als een cadeau: nog meer tijd om te dwalen, te luisteren en je te laten verrassen. Om het bijzondere van dit jaar samen te vieren.
Festival Veenhuizen
Laat je meevoeren door muziek en verhalen. Festival Veenhuizen – 14 t/m 16 augustus. Tickets vanaf half juni via festivalveenhuizen.nl
Het Erfgoedspektakel, een initiatief van erfgoedorganisatie BOEi, is een reizend cultureel feest dat op unieke erfgoedplekken plaatsvindt. Met steun van de Provincie Drenthe en de VriendenLoterij komt het Erfgoedspektakel ook naar Drenthe met twee nieuwe, eenmalige en bijzondere voorstellingen. Vijf jaar UNESCOWerelderfgoed Koloniën van Weldadigheid wordt gevierd in Veenhuizen, tussen mei en juli. Iedereen is welkom!
Erfgoedspektakel Drenthe: spektakel in Veenhuizen
Kerklaan_6.mp4
De voorstelling “Kerklaan_6.mp4” is een live VRvoorstelling waarin technologie het nieuwe geloof blijkt.
Wat gebeurt er als er niemand meer meekijkt? In deze live VR-voorstelling volgen we de UTP-kabels terug naar hun herkomst. We staan voor De Grote Kerk van Veenhuizen, de krakende deuren van een - schijnbaar verlaten - heiligdom slaan open. Niet het Woord, maar de Technologie heeft het hier overgenomen. We zien de dreiging op de CCTV-camera in de cel, een donkere steeg en de achterkamer van de nieuwe priester. Plekken die veilig zijn bij gratie van observatie.
Via een VR-bril betreed je een Livevoorstelling waarin toezicht en controle zich langzaam om je heen sluiten. Veenhuizen kent deze blikken van vroeger – maar wie kijkt er nu? Wie is de kijker, de beveiliger, de God; het alziende oog? In de De Grote Kerk van Veenhuizen ontvouwt zich een nieuw ritueel.
Sinds 2011 aan de eredienst onttrokken en nu – vijftien jaar later – heropend voor een nieuwe tijd, een nieuw geloof. Orgelklanken dragen u langs digitale biechten, naar een toekomst waarin niets ongezien blijft.
De voorstelling is gemaakt door Aleksej Ovsiannikov, Bram van der Snel, Ies Kaczmarek, Jan Groenland, Koenraad Spijker en Quintijn Relouw van Holy Dirt en Studio Engine Off, in opdracht van het Erfgoedspektakel.
De ontdekking van Veenhuizen
Tijdens deze theatrale wandeling ontmoet je bewoners, een pastoor, een gevangene, de gestichtswacht, de bedelares en de zakenman die aan lager wal raakte. Allemaal leefden ze hier korte of langere tijd. Ontdek zo een Nederlandse geschiedenis die jaren verborgen bleef. Hoe ontwikkelde het dorp zich vanaf de inrichting als Kolonie van Weldadigheid door de Maatschappij van Weldadigheid tot een gevangenisdorp? Hoe leefden gevangenen en bewoners samen in een dorp waar verder niemand naar binnen mocht? Hoe gingen ze samen naar de kerk? Welke bekende volkszanger ging er zogenaamd een paar weekenden ‘op vakantie’? Wat gebeurde er met de bewoners toen het dorp open ging?
En hoe zie je dit terug in Veenhuizen vandaag de dag? Ga mee op deze spannende ontdekkingstocht voor jong
Speeldata: 8+9 mei 23+24 mei 20+21 juni · 4+5 juli
Tijdslots op ALLE DAGEN 14.00 uur, 16.30 uur en 19.00 uur
Locatie: De Grote Kerk – Kerklaan 6, Veenhuizen.
en oud. En één ding is zeker: je blik op Veenhuizen zal nooit meer hetzelfde zijn.
De Ontdekking van Veenhuizen is gemaakt door theatermaker Erris van Ginkel.
De PROEF.: erfgoedherstel en een plek voor ontmoeting
Festival Nieuwe Gilde
Die geschiedenis is nog steeds zichtbaar op het terrein. De eerste tuinen waren siertuinen en gericht op landgoedbeheer. Later verschoof het accent naar voedselteelt en fruitkweek. Na de Tweede Wereldoorlog groeide de school sterk, omdat de vraag naar tuinders toenam. In 2004 sloot de opleiding haar deuren en vertrokken de laatste vijfhonderd studenten. Daarmee verdween een bruisende onderwijsplek.
Het terrein omvat een bijzonder arboretum met ongeveer 530 soorten bomen en struiken van over de hele wereld. Veel daarvan zijn zeldzaam in Nederland. In de twintig jaar na het vertrek van de school raakten de tuinen en gebouwen echter in verval. De afgelopen jaren is hard gewerkt om het terrein weer op te knappen. “We hebben veel achterstallig onderhoud aangepakt,” zegt Joshua. “Bramen, duizendknoop en andere woekeraars hebben we verwijderd en de oorspronkelijke structuur van het terrein weer zichtbaar gemaakt.” Ook de gebouwen kregen een grondige opknapbeurt.
Joshua ziet zichzelf niet zozeer als eigenaar, maar eerder als rentmeester van het gebied. “Veel bomen hier zijn meer dan honderd jaar oud en kunnen nog eeuwen mee. Het is onze taak om deze plek goed te beheren en opnieuw betekenis te geven.” De PROEF. moet geen nieuwe tuinbouwschool worden, maar een plek waar verschillende disciplines elkaar ontmoeten. Thema’s als ecologie, voedsel, landbouw, kunst, cultuur en architectuur komen hier samen. Het doel is om ruimte te bieden voor experiment, samenwerking en kennisuitwisseling. Vrijwilligers spelen daarbij een belangrijke rol. Veel oud-studenten — in de volksmond “tuinhazen” genoemd — voelen zich nog sterk verbonden met de plek. Ongeveer zeventig vrijwilligers helpen regelmatig mee in de tuinen. Sommigen reizen daar zelfs van ver voor.
Festival Nieuwe Gilde
Op het terrein van de voormalige Tuinbouwschool in Frederiksoord werken Joshua Kelly en Kim van den Belt aan De PROEF., een erfgoedherstelproject voor de historische tuinen en gebouwen. Hun ambitie is om hier een levendige sociaal-ecologische campus te ontwikkelen, waar tuinbouw, educatie, kunst en cultuur samenkomen.
“In oktober 2023 zijn we eigenaar geworden van alle panden op dit terrein,” vertelt Joshua Kelly. “De grond is voor veertig jaar in erfpacht van de Maatschappij van Weldadigheid.” Op deze plek stond ooit de oudste tuinbouwschool van Nederland. De school werd opgericht in 1884 en had lange tijd een belangrijke positie in het Nederlandse tuinbouwonderwijs. In eerste instantie was de opleiding bedoeld voor bewoners van de Koloniën van Weldadigheid. Later kwamen ook de zonen van tuinbazen van grote landgoederen hierheen om het vak te leren.
Een belangrijk moment in het jaar is Festival Nieuwe Gilde, dat op zaterdag 4 en zondag 5 juli plaatsvindt. Tijdens dit weekend verandert het terrein tijdelijk in een klein dorp met ruimte voor bouwen, koken, denken en maken. Frederiksoord is een gepland landschap waarin landbouw, tuinbouw en bosbouw van meet af aan samen zijn ontwikkeld. Die samenhang vormt nog steeds de basis van het gebied. Het festival gebruikt het landschap en de geschiedenis als uitgangspunt voor ontmoeting en experiment.
Het programma bestaat uit workshops, gesprekken, muziek, theater, gezamenlijke maaltijden en informele bijeenkomsten. Bezoekers zijn niet alleen toeschouwer, maar ook deelnemer. Daarmee is Nieuwe Gilde geen traditioneel festival, maar eerder een tijdelijke oefenplek voor samenleven en samenwerken. Verspreid door de tuin worden verschillende podia ingericht voor optredens en voorstellingen. Tegelijkertijd laten routes door de tuin bezoekers kennismaken met de planten en gewassen die hier groeien. Zo zijn er wandelingen langs eetbare soorten en andere bijzondere plekken op het terrein.
“HET TERREIN IS EIGENLIJK ÉÉN GROOT LESLOKAAL VAN ACHT HECTARE
Volgens Kim draait het bij De PROEF. vooral om leren door te doen. “Het terrein is eigenlijk één groot leslokaal van acht hectare. We werken liever met activiteiten en ervaringen dan met informatieborden. Mensen ontdekken hier dingen door zelf te kijken en vragen te stellen.” Naast het festival organiseert De PROEF. het hele jaar door activiteiten, zoals workshops, lezingen, demonstraties en culturele evenementen. Nieuwe Gilde vormt daarbij een moment waarop alles samenkomt en bezoekers kunnen ervaren wat er op deze plek gebeurt.
De geschiedenis van de tuinbouwschool speelt daarbij nog steeds een belangrijke rol. Veel oude tuinhazen en inwoners van Frederiksoord hebben herinneringen aan het terrein. “We werken hier elke dag met 140 jaar geschiedenis,” zegt Kim. “Daar willen we zorgvuldig mee omgaan. Daarom gaan we ook altijd in gesprek met omwonenden voordat we nieuwe plannen ontwikkelen.” De PROEF. wil zo niet alleen het erfgoed van Frederiksoord herstellen, maar er ook een plek van maken waar natuur, kennis en gemeenschap elkaar versterken.
Nieuwe Gilde Festival
4 en 5 juli bij De PROEF. in Frederiksoord Meer informatie of tickets boeken via: nieuwegilde.nl
Semuta
Luigi Grande
Bierbrouwerij Maallust
Van kolonieakker tot brouwketel
Ooit vormde het Drentse Veenhuizen het decor van een ambitieus sociaal experiment. In de negentiende eeuw moesten hier arme en verweesde kinderen een nieuw bestaan opbouwen in de koloniën van de Maatschappij van Weldadigheid, waar arbeid, landbouw en discipline de basis vormden voor een beter leven. De kaarsrechte lanen, boerderijen en akkers herinneren nog altijd aan die tijd. Sinds de Koloniën van Weldadigheid in 2021 de status van UNESCO-Werelderfgoed kregen, wordt dit bijzondere landschap bovendien internationaal erkend als uniek cultuurhistorisch erfgoed.
Twee eeuwen later vormt datzelfde landschap niet alleen een herinnering aan het verleden, maar ook een plek waar nieuwe initiatieven en tradities ontstaan. Landbouw speelt daarin nog steeds een belangrijke rol. Het is dan ook geen toeval dat juist hier aandacht wordt besteed aan één van de vier basisingrediënten van bier: hop. Samen met water, mout en gist bepaalt hop voor een groot deel het karakter van bier; van frisse bitterheid tot bloemige en kruidige aroma’s.
Noord Nederlandse Hopteelt
Die verbinding met het land wordt in Veenhuizen letterlijk zichtbaar op de velden van Eerste Wijk BV. Onder het merk Noord Nederlandse Hop teelt dit sociaal-agrarische bedrijf hop voor bierbrouwerijen in het hele land. De Eerste Wijk beheert sinds 2018 zelfstandig uitgestrekte velden met in totaal vier hectare hop, waar ongeveer 15.000 hopranken groeien langs palen van ruim zes meter hoog. Het team voert alle werkzaamheden, van aanplant tot oogst, zelf uit. De Eerste Wijk is bovendien het laatst overgebleven agrarische bedrijf uit de tijd van de Maatschappij van Weldadigheid en draagt nog altijd dezelfde missie: mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een plek bieden in het werk. De naam ‘Eerste Wijk’ verwijst dan ook direct naar deze historische wortels.
Bierbrouwerij Maallust – Groene Hop Festival
In samenwerking met De Eerste Wijk wordt vervolgens de stap van veld naar bier gezet bij Bierbrouwerij Maallust. Daar ontstond ook het idee voor het Groene Hop Festival, een ode aan de jaarlijkse hopoogst. Vers van de rank, zó de ketel in, dat is waar het Groene Hop Festival en dus het brouwen met verse hop, om draait. Waar hop normaal gesproken na de oogst wordt gedroogd en opgeslagen, gaat groene hop vrijwel direct van het veld naar de brouwketel. Het resultaat is bier in zijn meest frisse vorm: aromatisch, levendig en met uitgesproken kruidige en bloemige tonen.
Tijdens het festival staat deze korte weg van veld naar glas centraal. Bezoekers kunnen er niet alleen het groene hopbier Van Bierbrouwerij Maallust en collega-brouwerijen proeven, maar ook ontdekken hoe lokale hopteelt en ambachtelijk brouwen samenkomen. Juist op een plek waar landbouw, arbeid en gemeenschap al twee eeuwen samenkomen, én waar inmiddels vijf jaar UNESCO-Werelderfgoederkenning wordt gevierd, laat de oogst van Noord-Nederlandse hop zien dat de Koloniën van Weldadigheid niet alleen geschiedenis vertellen, maar ook nieuwe tradities laten groeien.
Groene Hop Festival
november bij brouwerij Maallust in Veenhuizen
Groeten uit Wilhelminaoord
Ruimte voor andere perspectieven
Kunstenaar/ontwerper Neeltje ten Westenend geeft een reactie op vier vragen die haar het meest gesteld worden over haar onderzoek ‘Groeiend Archief van Reconstructie’ en over haar eerste presentatie in oktober 2026 in het kader van VIJF! en 5 jaar UNESCO viering.
Kun je kort vertellen waar het project over gaat?
Het kunstproject in Frederiksoord en Wilhelminaoord gaat over tijd, over hoe het verleden te zien is in het heden. En over hoe de geschiedenis van deze vrije Koloniën van Weldadigheid wordt vormgegeven, verteld en bewaard. Ik heb een paar jaar gewoond en gewerkt in een koloniewoning, en later ook bij De PROEF., van waaruit ik het gebied en het dagelijks leven heb leren kennen. UNESCO heeft daarin echt iets teweeggebracht. Het blijkt dat er 400% meer bezoekers naar dit gebied zijn gekomen. Het hotel in Frederiksoord is uitgebreid van vijf naar twintig hotelkamers. De titel ‘VIJF!’ vind ik daarom goed gekozen. Het spreekt de intentie uit om rekening te houden met het gebied. En dat is precies waar mijn onderzoek en kunstproject over gaan. Hoe komen bezoekers en bewoners samen? Hoe maakt het kijken naar het dagelijkse leven in het landschap onderdeel uit van dit landschap, vroeger al maar nu nog steeds?
Je bent al ruime tijd bezig met dit project, kun je iets uitleggen over het proces?
Ik werd gevraagd om te reageren op deze geschiedenis door stichting Land Art Contemporary en was direct gefascineerd door hoe het vormgegeven landschap, de ideeën erachter en de verbeelding van die ideeën van invloed zijn op de levens van bewoners. Ik werk op een betrokken manier waarbij het project vanuit de plek zelf wordt ontwikkeld. Ik wil die begrijpen om te kunnen beslissen wat ik kan uitlichten en toevoegen,
en ook terug kan geven. De koloniën hebben een niet eenduidige geschiedenis van armoedebestrijding, controle en idealen. Er zijn meer manieren om daarnaar te kijken. Dat maakt het voor mij als kunstenaar interessant. Het werk dat ik ga tonen in het Koloniekerkje is de eerste van een serie korte films die de komende jaren gerealiseerd gaan worden en op verschillende plekken in dit gebied te zien zullen zijn.
Wat kunnen we zien in deze eerste presentatie in het Koloniekerkje.
Als eerste presenteer ik mijn onderzoek naar ansichtkaarten. Hiervoor werk ik samen met componist Harry de Wit en met het Drents Archief. De ansichtkaarten, waarvan de meeste uit het begin van de twintigste eeuw, kreeg ik ter inzage van de voormalig directeur van de Maatschappij van Weldadigheid Jan Mensink. Ik kon mijn ogen niet geloven toen hij me drie mappen vol ansichtkaarten van een privéverzamelaar liet zien. Er zitten bijzondere kaarten bij, echte foto’s vaak met mensen die hier toen woonden. De ansichtkaarten zijn gekocht, beschreven en verstuurd door bezoekers. Ze vormen een soort brug tussen bewoners die worden afgebeeld en de bezoeker. De komende maanden werk ik aan de uitwerking van een audiovisuele presentatie met deze foto-film van ansichtkaarten die het kijken en bekeken worden centraal stelt. Het kerkje komt zelf ook regelmatig op de ansichtkaarten voor en is nog steeds een belangrijke plek in de gemeenschap.
En voor het vervolg: waar werk je naar toe? Het is een Groeiend Archief en heeft een open einde. Net als een boom die groeit, steeds vertakt en aanwezig blijft in het landschap. Zo wil ik ruimte maken voor alternatieve verhalen en perspectieven die je met andere ogen naar deze geschiedenis laten kijken. Voor dit project werk ik met Land Art Contemporary en samen ontwikkelen we een vorm die blijft groeien en reflecteren.
NET ALS EEN
BOOM DIE
GROEIT,
STEEDS
VERTAKT
EN AANWEZIG BLIJFT IN HET LANDSCHAP
We werken daarvoor ook samen met Museum De Proefkolonie waar andere delen van het Groeiend Archief volgend jaar in De Tramloods te zien zullen zijn. Kunst kan je anders laten kijken naar de plekken waar je (al heel lang) mee verbonden bent. In de Koloniekerk wil ik met bewoners en bezoekers in gesprek gaan over hoe je een portret kunt maken van de vrije Koloniën van Weldadigheid anno nu, met ook het perspectief van bewoners en de rol van de toeschouwer daarin.
Aankondiging van ‘Groeten uit Wilhelminaoord’:
website: neeltjetenwestenend.nl
Neeltje ten Westenend en Land Art Contemporary presenteren een tentoonstelling over kijken naar de vrije Koloniën van Weldadigheid. Een visuele ervaring waar bezoekers en bewoners samenkomen, met een geluidscompositie door Harry de Wit.
Met dank aan het koloniekerkje, Monique Suring en alle koorleden, Provincie Drenthe, het Mondriaan Fonds, de Maatschappij van Weldadigheid, het Drents Archief en Museum de Proefkolonie.
Groeten uit Wilhelminaoord 11 oktober - 18 oktober 2026 koloniekerkje: Kon. Wilhelminalaan 53, Wilhelminaoord
Bloemencorso Frederiksoord
Dit jaar is er in Frederiksoord alle reden voor een extra feestelijk Bloemencorso. Niet alleen vieren de Koloniën van Weldadigheid hun vijfjarig jubileum als UNESCO Werelderfgoed, ook het Bloemencorso viert mee. In 2026 staat staat de corsocultuur vijf jaar op de vijf jaar op de UNESCO-lijst van immaterieel erfgoed. Het thema van dit jaar: ‘Op het land, in de lucht en in de zee’.
Na maanden van voorbereiden staat op 12 en 13 september weer een weekend vol bloemen, cultuur en beleving op het programma. Het Bloemencorso in Frederiksoord heeft diepe wortels in de geschiedenis van de Koloniën, met een oorsprong die teruggaat tot de voormalige Tuinbouwschool van Frederiksoord. Wat begon met tentoonstellingen van gekweekte planten (vanaf 1890) groeide uit tot een optocht van versierde fietsen en auto’s (vanaf 1960) en uiteindelijk tot de corsowagens die we sinds 1963 kennen. Zo blijft het corso niet alleen een kleurrijk evenement, maar ook een levend stukje geschiedenis dat generaties verbindt.
Op vrijdag worden de wagens traditiegetrouw versierd met duizenden dahlia’s. En dan, op zaterdag 12 september, barst het feest echt los. Vanaf 13.30 uur trekt een vrolijke optocht door Frederiksoord, met het Kindercorso, Juniorwagens en natuurlijk de grote Corsowagens. Het is een bonte stoet vol bloemenpracht, creativiteit en verrassende figuratie. Het is een bijzonder evenement waar jong en oud elk jaar weer naar uitkijkt.
Vanaf 20.00 uur start het verlichte avondcorso, waar de wagens schitteren in een samenspel van licht, bloemen en sfeer. Een unieke ervaring waarbij het corso letterlijk in een ander licht komt te staan.
Ook op zondag 13 september is er van alles te beleven. De corsowagens staan die dag opgesteld, zodat bezoekers ze van dichtbij kunnen bewonderen.
Daarnaast is er een Kunst- en Cultuurfestival, een (fiets)route langs alle Mozaïekborden en zijn er tal van activiteiten voor kinderen en jongeren. Natuurlijk mag ook de prijsuitreiking niet ontbreken, een spannend moment voor alle bouwgroepen.
Gedurende het hele weekend zorgen foodtrucks en een kleine kermis voor extra gezelligheid. Zo is het corso elk jaar een feest waar bezoekers, vrijwilligers en deelnemers samenkomen. Maar wat is een feest zonder jou? We hopen dan ook van harte dat je er dit jaar (weer) bij bent tijdens het tweede weekend van september.
Literatuurfestival Zomerzinnen
Kom zomerse verhalen proeven bij De PROEF.
Op zondag 28 juni is het tijd voor Zomerzinnen in Frederiksoord. Stichting Literaire Activiteiten in Drenthe heeft wegens groot succes opnieuw De PROEF. gekozen als dé plek waar lezers en liefhebbers, landelijke en regionale schrijvers, jonge talenten en gelauwerde makers elkaar ontmoeten.
Het festival met literatuur en muziek is in 2007 begonnen in Wezup. Daarna volgden edities op verschillende plaatsen in Drenthe. Sinds 2024 is De PROEF. in Frederiksoord de vaste locatie. De voormalige tuinbouwschool en de tuinen bieden veel mogelijkheden voor optredens binnen en buiten, variërend van kas tot Kolonieschooltje. Dit liet een bezoeker vorig jaar na afloop weten:
“Ik heb veel plezier beleefd aan mijn bezoek aan Zomerzinnen. Wat een mooie locatie, die oude tuinbouwschool, twintig jaar verwaarloosd en nu de plek waar Zomerzinnen plaatsvindt. Fijne verveloosheid, Berlijnse sferen. Dat je als bezoeker ‘je kont kan keren’, even rondsjouwen en ergens kan gaan zitten, tussen de optredens door, is heel prettig.”
Auteur Gerwin van der Werf schreef: “Ik heb het enorm naar mijn zin gehad. Het was leuk om lezers én andere schrijvers te ontmoeten.”
Van der Werf was zelfs zo enthousiast (“goede interviews en veel publiek”) dat hij in Trouw schreef dat Drenthe voor hem dé literaire trend van 2025 was.
Op de gastenlijst dit jaar staat Joke van Leeuwen. Ze schrijft proza en poëzie voor jong en oud, is illustrator en performer. Haar veelzijdige oeuvre is met verschillende prijzen bekroond. Recent kwam haar memoir ‘Plooi u in tweeën’ uit.
wekelijkse column in ‘Tijdgeest’ van Trouw. Hij gaat op basis van een logeerpartij bij De PROEF. een exclusief boekje maken dat op Zomerzinnen wordt gepresenteerd.
Annet Schaap en Fredrike Wind nemen het publiek mee in een muzikale vertelvoorstelling naar het succesvolle boek ‘Krekel’ van Annet Schaap.
Patricia Snel geeft een lezing over ‘De wees van Westerbeek’. Het boek is dan vers van de pers en sluit aan bij VIJF! / 5 jaar UNESCO Werelderfgoed Koloniën van Weldadigheid.
Het programma heeft ook een groen tintje. Zo zijn er rondleidingen door de tuinen. Met speciale aandacht voor de ‘Oma Catalpa speciosa’. Deze eindigde in 2025 op de derde plaats bij de verkiezing ‘Boom van het jaar’.
Verder staat Jac. P. Thijsse (1865-1945) centraal. Hij was oprichter van Natuurmonumenten en schrijver van twintig Verkadealbums. Biograaf Dik van der Meulen (‘Meester in het paradijs, Jac.P. Thijsse en het landschap’) en historicus Eva Vriend (‘De Waterzoon. Jac. P. Thijsse, zijn zoon en onze verhouding tot de natuur’) gaan met elkaar in gesprek over de vraag in hoeverre we mogen ingrijpen in de natuur.
Kijk op corsofrederiksoord.nl voor meer informatie en de ticketverkoop en volg ons op Facebook en Instagram om niets te missen.
Merijn de Boer is de opvolger van Gerbrand Bakker als schrijver op locatie. Merijn de Boer publiceerde meerdere romans en heeft een
Zomerzinnen
28 juni bij De PROEF., Majoor van Swietenlaan 15, Frederiksoord
Kijk voor meer informatie: www.zomerzinnen.nl
Noordenveld hangt de culturele slingers op!
‘Culturele Gemeente’ is een subsidieregeling van de provincie Drenthe, waarmee ieder jaar één gemeente extra ruimte krijgt om cultuurinitiatieven te stimuleren. In 2026 is Noordenveld de laatste gemeente die deze titel draagt. Het doel van de regeling is om cultuur van onderaf te laten groeien: initiatieven van inwoners, verenigingen en makers krijgen een duwtje in de rug om ideeën te realiseren en samenwerkingen te versterken.
Dat dit werkt, blijkt uit de vele initiatieven die zijn ontstaan. Via de subsidieregeling Streekprogramma Voeten in het (Noorden)veld konden organisaties een bijdrage tot maximaal €2.500 aanvragen. Meer dan 45 initiatieven maakten daarvan gebruik. Met relatief kleine bedragen wisten organisatoren veel voor elkaar te krijgen dankzij eigen inzet, vrijwilligers, materialen en aanvullende financiering. Juist die combinatie laat zien hoeveel energie en betrokkenheid er in de dorpen van Noordenveld aanwezig is. Een jaar lang staan kunst, cultuur en ontmoeting centraal in de dorpen van de gemeente. Van Roden tot Norg, van Peize tot Veenhuizen: overal worden letterlijk culturele slingers opgehangen. Ze vormen het herkenbare symbool van een jaar waarin inwoners, verenigingen, kunstenaars en organisatoren laten zien hoeveel creativiteit er in Noordenveld leeft.
Het programma is veelzijdig en verspreid over het hele jaar. Concerten, exposities, festivals, theater, workshops en community art-projecten zorgen ervoor dat er vrijwel elke maand iets te beleven is. Grote evenementen zoals het Filmfestival Veenhuizen, Festival VeenOmeen en Worteldagen maken deel uit van het programma. Tegelijkertijd is er veel uitbreiding van bestaande initiatieven en ontstaan er vernieuwde samenwerkingen tussen organisaties, kunstenaars en verenigingen.
Wat Culturele Gemeente Drenthe 2026 bijzonder maakt, is dat het programma vooral vanuit de gemeenschap zelf ontstaat. Veel activiteiten bouwen voort op bestaande
initiatieven die dit jaar extra ruimte krijgen om te groeien en nieuwe verbindingen aan te gaan. Zo ontstaat een programma dat stevig geworteld is in de dorpen van Noordenveld en ook na 2026 plukken organisaties hier de vruchten van. Het zorgt voor participatie en toegankelijker aanbod voor alle inwoners, maar ook voor bezoekers van Noordenveld.
Noordenveld heeft bovendien een bijzondere plek op de kaart: in de gemeente ligt Veenhuizen, onderdeel van de Koloniën van Weldadigheid en UNESCO Werelderfgoed. Dat dit vijfjarig jubileum samenvalt met het jaar waarin Noordenveld Culturele Gemeente van Drenthe is, maakt het extra bijzonder. Het is een mooie samenloop die laat zien hoe erfgoed, cultuur en gemeenschap elkaar kunnen versterken en er zijn al mooie kruisverbanden ontstaan, zoals bijvoorbeeld het buurtkunstenproject De Karavaan van Welzijn in Noordenveld die samenwerken met Festival Noordergloed en starten in Veenhuizen.
Culturele Gemeente Drenthe 2026 laat zien dat cultuur niet alleen draait om kunst, maar vooral om mensen. Om inwoners die iets organiseren omdat ze hun dorp willen verrijken, om vrijwilligers die zich inzetten voor muziek, theater of erfgoed, en om ontmoetingen die ontstaan rondom cultuur. Met elkaar hangt Noordenveld in 2026 de culturele slingers op en iedereen is welkom om mee te vieren!
Bijzondere overnachtingen in Noordenveld:
De Dwaashoeves
In de Drentse gemeente Noordenveld kun je deze zomer – van juli tot en met oktober – overnachten op bijzondere plekken: de zogeheten dwaashoeves. Deze kunstzinnige verblijven maken deel uit van het programma Voeten in ’t Veld, waarmee Noordenveld zich presenteert als Culturele Gemeente van Drenthe. In Veenhuizen krijgt het project extra betekenis, omdat daar vijf jaar UNESCO Werelderfgoed van de Koloniën van Weldadigheid wordt gevierd.
De dwaashoeves zijn ontworpen door kunstenaars en hebben elk een eigen karakter, geïnspireerd op het landschap en de geschiedenis van NoordDrenthe. Volgens Stichting Amonet, organisator van Folly Art Norg, gaat het om “culturele en kunstzinnige overnachtingen met een speels en eigenzinnig karakter.”
De initiatiefnemers willen met de dwaashoeves verbinding leggen met lokale evenementen, bewoners en creatieve ondernemers. Zo ontstaat een netwerk van plekken waar kunst, landschap en ontmoeting samenkomen. De dwaashoeves openen in de zomer van 2026.
Duet van de Verbeelding: Kunst en muziek komen samen in Roden
In het voorjaar van 2026 krijgt Roden een bijzonder cultureel moment dat Noordenveld als Culturele Gemeente van Drenthe stevig op de kaart zet. Op zaterdag 25 april vindt in ‘Op de Helte’ het Duet van de Verbeelding plaats: een unieke ontmoeting tussen beeldende kunst en muziek, gebracht door drie internationaal gerenommeerde artiesten.
Centraal staat kunstenaar Theo Jansen, wereldwijd bekend om zijn indrukwekkende strandbeesten: bewegende sculpturen van pvc-buizen die lijken te leven en zich voortbewegen als organische wezens. Zijn werk is te zien van Japan tot Amerika — maar dit keer komt het naar Roden. Samen met concertpianisten Sofia Vasheruk en Andrey Nesterenko ontstaat een bijzondere voorstelling waarin kunst en muziek in elkaar overvloeien. Het is geen begeleidend concert, maar een samenspel waarin beide disciplines elkaar versterken en verdiepen.
Een overzicht van alle activiteiten is te vinden op: www.noordenveld.nl/culturele-gemeente-2026
Geïnteresseerden kunnen zich aanmelden via www.dwaashoeves.nl om op de hoogte te blijven van de start van de boekingen.
