2024 Impact Report

Adroddiad effaith Impact report 2024

WWW.NORTHWALESRIVERSTRUST.ORG

EIN BLWYDDYN 2024 OUR YEAR 2024 A YEAR OF ACTION FOR NORTH WALES' RIVERS.

BLWYDDYN O WEITHREDU AR GYFER AFONYDD GOGLEDD CYMRU.

Message from our Chief Executive Officer

Neges gan ein Prif Swyddog Gweithredol

Reflecting on 2024, it has been another rewarding year for North Wales’ rivers with our core projects and flagship river restoration work keeping-

Wrth edrych ar 2024, mae o wedi bod yn flwyddyn werth chweil arall i afonydd Gogledd Cymru trwy ein prosiectau craidd a'n gwaith blaenllaw i adfer afonydd i gadw'r tîm yn brysur.

the team busy. Project Swimways has targeted migratory fish patterns, connecting marine and freshwater environments while engaging communities through snorkeling. We’ve also piloted innovative floating wetland studies, continued researching and raising awareness under Prosiect Torgoch, and strengthened connections between communities and their waterways through our Roots project.

Looking ahead to 2025, we’re excited to continue our work, leading with both science and community at the heart of our efforts.

Mae Prosiect 'swimways' wedi targedu patrymau pysgod mudol, gan gysylltu amgylcheddau morol a dŵr croyw wrth ymgysylltu â chymunedau drwy snorcelu. Rydym hefyd wedi treialu astudiaethau gwlypdir arnofiol, gan barhau i ymchwilio a chodi ymwybyddiaeth o dan Brosiect Torgoch, a chryfhau cysylltiadau rhwng cymunedau a'u ddyfrffyrdd drwy ein prosiect gwreiddiau.

Wrth edrych ymlaen at 2025, rydym yn gyffrous i barhau â'n gwaith, gan arwain gyda gwyddoniaeth a chymuned wrth wraidd ein hymdrechion.

A heartfelt thank you to our small but dedicated team and our incredible volunteers. Your passion and hard work make all the difference.

Diolch o galon i'r tîm bach ond ymroddedig a'n gwirfoddolwyr anhygoel. Mae eich angerdd a'ch gwaith caled yn gwneud byd o wahaniaeth.

Together, we are creating lasting change.

Gyda'n gilydd, rydym yn creu newid parhaol.

Laura Owen Sanderson

Laura Owen Sanderson

2024 34 Wildlife and Habitat Surveys 34 Arolygon Bywyd Gwyllt a Cynefinoedd 41 River Restoration Projects 41 Prosiectau Adfer Afonydd 500+ school children 500+ o blant ysgol

9.6KM of Riparian fencing 9.6KM o ffensio

22 KM OF RIVER OPENED UP 22 KM O afon wedi ei agor 1065 Volunteers 1065 gwirfoddolwyr

22 Training Sessions delivered 22 sesiynau hyfforddi

135 citizen science data inputs 135 mewnbynnau data gwyddoniaeth dinasyddion

The Freshwater Pearl Mussel Project has been a fantastic partnership between North Wales Rivers Trust, Eryri National Park, and the local community, that has worked to restore over 4.5 km of the Afon Eden as a vital refuge for freshwater pearl mussels and other wildlife.

Over the last year, we have continued in-river restoration to improve conditions for fish and other species. Installing fish spawning gravels, boulders, reconnecting the flood plain and planting trees to cool the river. We have engaged the local community through wildlife days, dry-stone walling workshops, and educational activities with the local primary school, including field trips and the creation of a children’s storybook.

Mae’r prosiect misglod perlog wedi bod yn bartneriaeth wych rhwng yr Ymddiriedolaeth Afonydd Gogledd Cymru, Parc Cenedlaethol Eryri, a’r gymuned leol, sydd wedi gweithio i adfer dros 4.5km o’r Afon Eden fel lloches hanfodol i fisglod perlog a bywyd gwyllt arall.

Dros y flwyddyn diwethaf, rydym wedi parhau adfer yn yr afon i wella amodau i bysgod a rhywogaethau eraill. Yn gosod man claddu wyau, clogfaen, ailgysylltu gorlifdir a phlannu coed i oeri'r afon.

Rydym wedi ymgysylltu'r gymuned leol drwy ddyddiau bywyd gwyllt, gweithdai walio, a gweithgareddau addysgol gyda’r ysgol gynradd leol, gan gynnwys teithiau maes a chreu llyfr stori i blant.

Ysgol bro hedd wyn pupils field trip Trip maes disgyblion Ysgol bro hedd wyn

Community wildlife day Diwrnod bywyd gwyllt cymunedol

Nathan Jackson

creu taith gerdded bywyd gwyllt Rydym wedi datblygu taith gerdded bywyd gwyllt sy’n amlygu nifer o’n hymyriadau allweddol sydd wedi’u cynllunio i wella bioamrywiaeth. Mae’r daith gerdded hon yn arddangos cynefinoedd newydd a choridorau cysylltiedig ar gyfer pysgod a dyfrgwn, tra hefyd yn creu cartrefi cŵl, dyfrllyd i’r misglod perlog dŵr croyw sydd mewn perygl.

creating a wildlife walk We’ve developed a wildlife walk that highlights several of our key interventions designed to enhance biodiversity. This walk showcases new habitats and connected corridors for fish and otters, while also creating cool, watery homes for the endangered freshwater pearl mussels.

Be sure to join us for our guided wildlife walks throughout 2025 at this unique location.

Gwnewch yn siŵr eich bod yn ymuno â ni ar gyfer ein teithiau cerdded bywyd gwyllt trwy 2025 yn y lleoliad unigryw hwn.

Mae’r Prosiect Gwlyptiroedd Arnofiol yn astudiaeth beilot sy’n asesu’r manteision posibl o’r gwlyptiroedd arnofiol er mwyn gwella ansawdd dŵr a bioamrywiaeth mewn llynnoedd ac afonydd lleol. Hyd yma mae'r prosiect wedi cynnwys monitro tri llyn ar Ynys Môn, mae gan dau ohonynt wlyptiroedd wedi’u gosod yn barod.

Yn ogystal a hyn, rydym wedi gweithio gyda tirfeddianwyr o gwmpas Llyn Maelog ar ymyriadau ffermio.

Mae'r gymuned wedi cymryd rhan flaenllaw yn y project gan gymryd rhan ym mhopeth o fonitro ansawdd dŵr i adeiladu'r gwlypdir.

The Floating Wetland Project is a pilot study which is assessing the potential benefits of floating wetlands for improving water quality and biodiversity in local lakes and rivers. The project so far has involved the monitoring of three lakes on Ynys Mon, two of which have had wetlands installed.

Alongside this we have worked with landowners around Llyn Maelog on farming interventions.

The community have been heavily involved in the project taking part in everything from water quality monitoring to building the wetland.

Llyn Penrhyn Floating wetland gwlypdir arnofiol Llyn Penrhyn

Floating wetland education programmes Rhaglenni addysg gwlypdir arnofiol

Roedd 2024 yn flwyddyn wych ar gyfer Prosiect Torgoch. Casglwyd data gwaelodlin gadarn ar y poblogaethau torgoch brodorol trwy e-DNA, monitro ansawdd dŵr ac astudiaeth Palaeoecolegol. Gan ddefnyddio'r data hwn, gwnaethom lunio cynlluniau i wella mannau claddu wyau, a fydd yn cael eu cwblhau yn 2025.

Rydym hefyd wedi gweithio'n agos gyda'r gymuned leol i greu 'hwb afon' sy'n defnyddio gwyddonwyr dinasyddion i gasglu data ar infertebratau a chemegau. Ochr yn ochr â'r wyddoniaeth, rydym wedi estyn allan i wahanol aelodau o'r gymuned drwy greu darn animeiddio stop-symudiad, rhywbeth sydd wedi bod yn ganolbwynt i ddigwyddiadau allgymorth.

2024 was a fantastic year for Prosiect Torgoch. We gathered solid baseline data on the native Charr populations through e-DNA, water quality monitoring and a Palaeoecological study. Using this data we worked up plans to improve spawning habitats, which will be completed in 2025.

We’ve also worked closely with the local community to create a ‘River Hub’ to collect citizen science data on invertebrates and chemicals. Alongside the science we widened the projects reach through the creation of a stop-motion animation piece, that has been the focus point of outreach events.

Sediment core being extracted from llyn cwellyn for the paleoecological study astudiaeth paleoecolegol yn Llyn cwellyn

stop motion animation workshop Gweithdy animeiddio stop-symudiad

screening of the animation piece at llyn padarn dangosiad o'r animeiddio yn llyn padarn

The North Wales Rivers Trust Swimways Project is a colloboration with Gwynedd and Ynys Mon councils.

Our work has focused on improving fish migration routes and restoring aquatic habitats across the rivers and tributaries that flow into the Menai Straits.

Restoration works have been carried out to renaturalise rivers, tackle barriers for fish and improve water quality. We have worked with numerous farmers across ynys mon and Gwynedd to help keep rivers clean.

The creation of snorkeling trails has encouraged more people to explore and appreciate our waterways as well as provide accredited training and national qualifications to 100 volunteers. The project has also promoted citizen science, with communities taking part in water quality testing and underwater invasive species monitoring.

Mae prosiect "Swimways" Ymddiriedolaeth Afonydd Gogledd Cymru yn cydweithio â chynghorau Gwynedd ac Ynys Môn. Mae ein gwaith wedi canolbwyntio ar wella llwybrau mudo pysgod ac adfer cynefinoedd dyfrol ar draws y llednentydd sy'n llifo i'r Fenai.

Mae gwaith adfer wedi cael ei wneud i ail-naturioli afonydd, mynd i'r afael â rhwystrau i bysgod a gwella ansawdd dŵr. Rydym wedi gweithio gyda nifer o ffermwyr ar draws Ynys Môn a Gwynedd i helpu cadw afonydd yn lân.

Mae creu llwybrau snorcelu wedi annog mwy o bobl i archwilio a gwerthfawrogi ein dyfrffyrdd yn ogystal â darparu hyfforddiant achrededig a chymwysterau cenedlaethol i 100 o wirfoddolwyr.

Mae'r prosiect hefyd wedi hyrwyddo gwyddoniaeth dinasyddion, gyda chymunedau'n cymryd rhan mewn profion ansawdd dŵr a monitro rhywogaethau ymwthiol tanddwr.

terrestrial and land based surveys Arolygon daearol a thir

Roots project prosiect greiddiau Over the last year we have piloted a number of studies under our Roots Project. This project has focused on engaging both urban and rural communities to uncover their profound connections to land and water. We have investigated freshwater root systems and naturebased solutions to enhance freshwater ecosystems from source to sea.

We developed initiatives aimed at connecting new groups and individuals to their local waterways, through art, science and intergenerational connection.

This project will be continuing into 2025 and beyond, with big plans to have a big impact.

Dros y flwyddyn ddiwethaf rydym wedi creu sawl prosiect peilot o dan ein Prosiect Gwreiddiau. Mae'r prosiect hwn wedi canolbwyntio ar ymgysylltu â chymunedau trefol a gwledig i dadorchuddio eu cysylltiadau dwys â thir a dŵr. Rydym wedi ymchwilio i systemau gwreiddiau dŵr croyw ac atebion sy'n seiliedig ar natur i wella ecosystemau dŵr croyw o'r ffynhonnell i'r môr.

Datblygwyd mentrau gyda'r nod o gysylltu grwpiau ac unigolion newydd â'u ddyfrffyrdd lleol, drwy gelf, gwyddoniaeth a chysylltiad rhwng y cenedlaethau.

Bydd y project hwn yn parhau i 2025 a thu hwnt, gyda chynlluniau mawr i gael effaith fawr.

Gweithdai celf Lleisiau'r afon voices of the river art workshops

wetland care home programme providing plants for our suds planters for natural flood management. river rapping session with maesgeirchen community sesiwn rapio afon hefo cymuned maesgeirchen

Rhaglen gartref gofal gwlypdiroedd sy'n darparu planhigion i'n Systemau draenio cynaliadwy ar gyfer rheoli llifogydd yn naturiol.

Mae ein Fforwm Partneriaeth Afon Menai wedi parhau i ffynnu eleni gyda mwy o bobl yn cymryd rhan nag erioed. Rydym wedi llwyddo i greu cynllun rheoli arfordirol ar gyfer y Fenai, gan ganolbwyntio ar Ansawdd Dŵr ac Adfer Cynefinoedd, Lleihau Llygredd a Lliniaru, Hamdden a Thwristiaeth Gynaliadwy, Addysg ac Eiriolaeth, a Datblygu a Llywodraethu'r Fforwm.

Datblygwyd y cynllun drwy fforymau cyhoeddus, lle rhannodd y gymuned eu gweledigaeth ar gyfer Menai cynaliadwy, a chyda mewnbwn gan banel amrywiol o ymgynghorwyr i sicrhau camau ymarferol.

Un o'r prif uchafbwyntiau eleni oedd ein hymgyrch #Caru’rFenai, yn gweithio gyda busnesau lleol, defnyddwyr dŵr, ysgolion, prifysgolion, a chynllunwyr digwyddiadau i godi ymwybyddiaeth am amddiffyn y Fenai, ei rywogaethau unigryw, a'r heriau y mae'n eu hwynebu.

Our Menai Strait Partnership Forum has contiued to flourish this year with more people involved than ever. We successfully created a coastal management plan for the Menai, focusing on Water Quality and Habitat Restoration, Pollution Reduction and Mitigation, Sustainable Recreation and Tourism, Education and Advocacy, and Future Forum Development and Governance.

The plan was developed through public forums, where the community shared their vision for a sustainable Menai, and with input from a diverse panel of advisers to ensure practical actions.

A key highlight this year has been our #Caru’rFenai campaign, working with local businesses, water users, schools, universities, and event planners to raise awareness about protecting the Menai, its unique species, and the challenges it faces.

cITIZEN SCIENtists TESTING ALONG THE mENAI gwyddonwyr dinesig yn profi ar hyd y menai

COMMUNITY PLANNING SESSIONS SESIYNAU CYNLLUNIO CYMUNEDOL

#cARU’RfENAI cAMPAIGN

Thanks to our river ambassadors DIOLCH I EIN LLYSGENNADWYR AFONYDD

Head to our website to sign up for 2025!

CERWCH draw I EIN GWEFAN I gofestru ar gyfer 2025!

pre order our new childrens book Rhag-ARCHEBWCH EIN LLYFR PLANT NEWYDD

Ymunwch â Mabon yr eog a Mabli’r dyfrgi wrth iddynt archwilio rhyfeddodau cudd eu hafonydd yn llyfr cyntaf cyfres newydd sy’n dathlu rhywogaethau afonydd mwyaf gwerthfawr Gogledd Cymru.

Join Mabon the salmon and Mabli the otter as they explore the hidden wonders of their river home in the first book of a new series celebrating North Wales’s most treasured river species.

SGANIWCH I RHAG-ORCHYMYN EICH COPI NAWR Special thanks to Ysgol Bro Hedd Wyn pupils for their invaluable contributions.

SCAN TO PRE-ORDER YOUR COPY NOW

Diolch arbennig i ddisgyblion Ysgol Bro Hedd Wyn am eu cyfraniadau amhrisiadwy.

123 Anywhere St., Any City, ST 12345 123-456-7890 hello@reallygreatsite.com Mon - Fri: 9am - 8pm | Sat: 9am - 6pm

Diolch i... thanks to...

deer river craftsman am gyfrannu ein gwobrau For donating our awards

www.northwalesriverstrust.org

DONATE AT www.northwalesriverstrust.org