Skip to main content

EV 2026 nr 01 - NL

Page 1


Van Saet Security: ondernemen in een

In zijn showroom demonstreert Kristoffer Van Saet een toestel voor een bijzondere opdracht: een camera met een indrukwekkende resolutie van 41 megapixels, goed voor haarscherpe 8K-beelden. “Morgen monteren we hem boven de werktafel van een klant die duikerspakken herstelt,” vertelt hij. “De opnames dienen als bewijs dat elke stap van de reparatie volgens de juiste procedure is uitgevoerd. Dat precisiewerk moet dus perfect gedocumenteerd worden.”

De toepassing illustreert hoe snel de sector evolueert. Niet alleen wordt de hardware krachtiger, ook de gebruiksmogelijkheden breiden razendsnel uit. “Dat maakt de beveiligingssector zo’n boeiende wereld om in te werken,” besluit Kristoffer.

Van Saet Security werd opgericht in 2014. Hoewel Kristoffer opgroeide in een gezin waar elektriciteit dagelijkse kost was — zijn vader runde een elektriciteitsbedrijf — koos hij aanvankelijk voor een heel andere richting en studeerde boekhouden. Maar het ondernemersbloed kruipt waar het niet gaan kan. “Ik zag potentieel voor een beveiligingsbedrijf in een straal van 30 kilometer rond Bonheiden. In 2014 heb ik die kans gegrepen,” vertelt hij. “Ik ben daarbij echt van nul gestart. Ik volgde opleidingen elektriciteit en beveiliging bij Syntra en dankzij mijn achtergrond in boekhouding stond ik sterk genoeg om de stap naar het ondernemerschap te zetten. Cijfers interpreteren en balansen lezen: het helpt meer dan je denkt.”

De aanpak bleek succesvol: Van Saet Security groeide jaar na jaar, met toegangscontrole, alarmsystemen, camerabewaking en brandbeveiliging als kernactiviteiten. Zeven jaar geleden stapte ook broer Matthias in het bedrijf, eerst als medewerker en later als vennoot. Gerichte overnames versnelden de groei: in twaalf jaar tijd evolueerde het familiebedrijf naar een stevige kmo met vandaag 35 à 40 medewerkers.

Net als veel sectorgenoten botst Van Saet Security op de beperkingen van een krappe arbeidsmarkt. Personeel vinden blijft een grote uitdaging, zodat ongeveer 80% van het marketingbudget naar rekrutering gaat. Tegelijk zet het bedrijf sterk in op zichtbaarheid, met sociale media en videocontent als belangrijkste kanalen. “Wie ons opzoekt of in de buurt woont, krijgt via korte filmpjes een helder beeld van wat we doen,” zegt Kristoffer. De partner van een van de beveiligingstechniekers gaat wekelijks een dag op pad om video’s te maken. Ook referenties naar enkele bekende klanten worden daarbij slim ingezet. Zo bouwt Van Saet Security niet alleen aan technologische innovatie, maar ook aan een sterk werkgeversmerk dat nieuw talent moet aantrekken.

 Els Heyrman

 Boris Vermeersch

snel evoluerende beveiligingsmarkt

100,5

Elektrobarometer breekt opnieuw door de grens van 100

Werkvolume herstelt duidelijk

36% van de elektrobedrijven rapporteert een toename van het werkvolume ten opzichte van september, terwijl 18% een daling meldt. Dat is een aanzienlijke verbetering tegenover de voorgaande kwartalen. Ook de verwachtingen voor de komende maanden zijn positiever: 30% van de ondernemers verwacht meer werk, tegenover 18% die een afname voorziet.

Er blijft een uitgesproken verschil tussen handelaars en installateurs. Elektrohandelaars zijn beduidend voorzichtiger: één op drie meldt minder werk en verwacht een verdere terugval. Bij de installateurs daarentegen verwacht één op drie net een toename van het aantal opdrachten.

Winstgevendheid

stabiliseert, maar druk blijft

De winstgevendheid van de elektrobedrijven blijft een aandachtspunt, al zijn de cijfers gunstiger dan in het vorige kwartaal. 20% van de bedrijven meldt een verbetering van de rentabiliteit, terwijl 16% een verslechtering ziet. Bij 64% blijft de situatie stabiel.

Ook de vooruitzichten ogen beter: 23% verwacht een verdere verbetering, terwijl 18% rekening houdt met een verslechtering.

Die positieve signalen worden evenwel getemperd door structurele knelpunten. Het probleem van wanbetalers blijft hardnekkig: 20% van de bedrijven merkt een toename van slechte betalers tegenover 9% die een afname ziet. Daarnaast neemt de concurrentiedruk eerder toe (19%) dan af (2%), wat extra druk zet op de prijzen en dus op de winstgevendheid.

De Elektrobarometer stijgt in het vierde kwartaal van 2025 tot 100,5 en klimt daarmee opnieuw boven de symbolische grens van 100 punten. Dat wijst op een verbeterend ondernemersklimaat in de elektrosector. Vooral het werkvolume herstelt duidelijk in vergelijking met de vorige kwartalen. De rentabiliteit is bij de meeste elektrobedrijven eerder stabiel, hoewel de druk niet weg is. Wanbetalingen en concurrentiedruk blijven belangrijke aandachtspunten. De tevredenheid over de eigen bedrijfssituatie is groot, al blijft de inschatting van de algemene economische context duidelijk minder positief.

Sterk vertrouwen in eigen bedrijf, economie blijft zorgen baren

De tevredenheid over de eigen bedrijfssituatie blijft hoog en nagenoeg onveranderd: 56% van de ondernemers is tevreden, 31% neutraal en 13% ontevreden.

De perceptie van de algemene economische situatie blijft daarentegen zwak. Slechts 19% van de ondernemers beoordeelt de economische context positief, terwijl 36% ontevreden is. Dat is wel een lichte verbetering ten opzichte van het vorige kwartaal toen nog 44% negatief oordeelde.

Zoals in eerdere kwartalen zijn handelaars beduidend pessimistischer dan installateurs: 67% van de handelaars is ontevreden over de economische situatie, tegenover 32% bij de installateurs.

Tewerkstelling

blijft stabiel

Net als in de voorgaande kwartalen blijft de werkgelegenheid in de sector grotendeels stabiel. Bij 81% van de bedrijven bleef het aantal medewerkers ongewijzigd. 12% nam extra personeel aan, terwijl 7% een afname meldde. De vooruitzichten voor de komende maanden zijn eerder positief te noemen: 22% van de ondernemers plant aanwervingen, tegenover 12% die een daling verwacht.

Netwerken op Nelectra’s Winterreünies

Begin dit jaar brachten onze provinciale werkingen hun leden samen tijdens een gezellige Winterreünie. In Antwerpen kon men Antwerpse wijnen met winterse gerechten proeven, in West Vlaanderen genoot men van een casino-avond met culinaire verwennerij, in Oost Vlaanderen ontdekten de leden een heerlijke wijn en gerechtenpairing en in Limburg werd men verwend met typische Belgische keuken én een charmante act. Stuk voor stuk boeiende avonden vol inspirerende gesprekken, netwerking en een vooruitblik op 2026.

Wij hopen je terug te zien bij de volgende editie of op één van onze andere events of infosessies. Nog geen lid? www.nelectra.be/ik-word-lid

ElektroVisie-artikels gedeeld binnen ons netwerk

Wist je dat ons magazine ElektroVisie niet alleen gelezen wordt door elektro-installateurs, elektroretailers en beveiligingsondernemers? Ook partners uit het Nelectra netwerk, zoals preventie en beschermingsdienst Prebes en ANPI, het controle organisme voor brand- en diefstalpreventie, volgen onze publicaties op de voet. Beide organisaties namen zelfs contact op met onze redactie om artikels over te nemen in hun eigen magazines. Zo verscheen het ElektroVisie-artikel "Zonnepanelen met stekker, let op de veiligheid" in Veiligheidsnieuws van Prebes en "Conformiteit in de praktijk: normen en regelgeving in België" in het ANPI magazine. We zijn trots dat we de expertise die we in ElektroVisie met je delen, ook kunnen uitdragen binnen ons netwerk. Het is een mooie erkenning voor de inzet van onze hardwerkende redactie.

Flexi-jobs in alle sectoren vanaf de zomer 2026

Vanaf de zomer 2026 kunnen flexi-jobs in principe in alle sectoren worden ingezet. De federale regering wil het systeem openstellen voor elke sector.

Alleen wanneer een sector er expliciet voor kiest om niet in het flexi-systeem mee te stappen (de zogenaamde “opt-out”), zullen in die sector geen flexi-jobs mogelijk zijn. Via een opt-outprincipe kan elk paritair comité zelf beslissen in welke mate en voor welke functies het flexi-jobs toelaat of uitsluit.

Vandaag is het systeem al mogelijk in bepaalde sectoren, zoals horeca en zelfstandige kleinhandel (PC 201). In de elektrotechnische sector (PSC149.01) geldt die algemene mogelijkheid momenteel nog niet. Belangrijk is dat deze uitbreiding nog niet definitief is vastgelegd in een wet. Het gaat momenteel om een voorontwerp van wet dat zich nog in het wetgevend traject bevindt. De timing richting zomer 2026 blijft dus een planning, geen zekerheid. Nelectra volgt dit dossier verder op en zal haar leden informeren zodra er meer duidelijkheid is over de definitieve regelgeving en de sectorale afspraken.

Nationaal akkoord 2025-2026 in PSC 149.01: behoud van flexibiliteit Binnen PSC 149.01 hebben de onderhandelaars van Nelectra sterk ingezet op het behoud van flexibiliteit voor werkgevers in onze sector. Er komt daarom geen beperking op de mogelijkheid voor bedrijven binnen PSC 149.01 om flexi-jobs in te zetten zodra de federale wetgeving hieromtrent gefinaliseerd is. Uiteraard moeten ook flexi-jobwerknemers beschikken over de nodige competenties en vereiste veiligheidscertificaten.

Uitbreiding van de vrijwillige overuren

Vrijdag 5 december 2025 heeft de federale ministerraad groen licht gegeven voor de uitbreiding van de vrijwillige overuren.

Er wordt één systeem van 360 vrijwillige overuren gecreëerd, zonder motief of inhaalrust. Deze overuren worden niet in rekening gebracht voor de toepassing van de interne grens van de arbeidsduur. Ze kunnen worden toegepast in alle sectoren.

De vrijwillige overuren zouden voortaan voorbehouden zijn voor voltijdse werknemers en voor deeltijdse werknemers die al minstens drie jaar deeltijds werken bij hun werkgever en op voorwaarde dat er een tijdelijke toename van werk is. De inwerkingtreding is voorzien op 1 april 2026.

De aangekondigde uitbreiding moet nog het verdere wetgevingsproces doorlopen. Het voorontwerp wordt voor advies voorgelegd aan de Raad van State en moet nadien nog worden goedgekeurd door het parlement en gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad.

De interessante overurenstelsels die op 31 december 2025 zouden aflopen, werden nog eenmaal tijdelijk verlengd tot 30 maart 2026 zodat er geen vacuüm zou ontstaan.

de pols

Nationaal akkoord 2025-2026 ondertekend in PsC149.01 voor de elektriciens

Elke twee jaar onderhandelen vakbonden en werkgevers

binnen het Paritair Subcomité 149.01 voor de elektriciens (installatie en distributie) over een nieuw sectoraal akkoord waarin loon- en arbeidsvoorwaarden worden vastgelegd voor de komende periode.

Als werkgeversfederatie verdedigt Nelectra daarbij steeds de belangen van zelfstandigen en kmo’s.

Na enkele maanden onderhandelen en meerdere overlegrondes, bereikten we met de sociale partners uiteindelijk een evenwichtig akkoord voor zowel de arbeiders als de werkgevers in de sector.

Gezien de wettelijk voorziene loonmarge van 0% die voor 2025-2026 geen stijging van de loonkosten toelaat bovenop de automatische loonindexering, betreft het geen klassieke loonsverhoging maar zijn er wel alternatieve koopkrachtmaatregelen voorzien.

We zetten de belangrijkste punten uit het akkoord hieronder even op een rijtje:

Maaltijdcheques

Invoering of verhoging maaltijdcheques vanaf 1 oktober 2026 met keuze voor de werkgever tussen twee scenario’s:

• Ofwel € 1 per dag (mits behoud ecocheques 250€/jaar);

• Ofwel € 2 per dag (incl. omzetting ecocheques 250€/jaar).

Voor bedrijven die in plaats van maaltijdcheques een forfaitaire maaltijdvergoeding toekennen (de zogenaamde baanvergoeding voor niet-sedentaire werknemers), is een gelijkaardige regeling voorzien.

De inwerkingtreding is voorzien op 1 oktober 2026. Bedrijven die de maaltijdcheque/maaltijdvergoeding in 2026 reeds invoerden of verhoogden, zullen dit in rekening kunnen brengen.

Opleidingspremie

Verhoging van het premiekrediet voor werkgevers die hun arbeiders opleidingen laten volgen:

• € 23,30 per uur voor kleine ondernemingen

• € 19,06 per uur voor grotere ondernemingen

Mobiliteit

Behoud van het voordelig sectoraal systeem van de mobiliteitsvergoeding, mits kleine aanpassing van de voorwaarden voor het mobiliteitsverlof. Vanaf 01.01.2026 wordt deze dag mobiliteitsverlof toegekend vanaf 25.000km aan mobiliteit per jaar (in plaats van 27.000km voorheen).

Fietsvergoeding

Stijging van de fietsvergoeding naar €0,32/km met invoering van maximum 40km/dag.

Flexibiliteit

Geen beperkingen op flexi-jobs in de sector. De mogelijkheid tot invoering nieuwe arbeidsregelingen (grote flexibiliteit) wordt verlengd tot 30.06.2027.

FBZ Volta

Indexatie aanvullende vergoedingen vanuit het Fonds voor Bestaanszekerheid.

Verhoging van de tussenkomst voor kinderopvang tot 428€ per jaar.

Andere

• Verlenging cao's einde loopbaan

• Aanbeveliging inzake nachtarbeid

• Aanbeveling rond toepassing AI

Meer info?

Alle details en de volledige tekst van het Nationaal Akkoord 2025-2026 kan je nalezen op onze website. Leden van Nelectra die hierover nog vragen hebben of persoonlijk advies wensen, kunnen daarvoor terecht bij Nelectra: info@nelectra.be of 02/550.17.11.

Volta ondersteunt graduaatsopleidingen voor sterke instroom in elektrotechniek

Om de instroom van goed opgeleide technici in de elektrotechnische sector te versterken, heeft Volta een structurele samenwerking opgezet met Kruispunt van elektrotechniek en hogescholen die een graduaatsopleiding hernieuwbare energiesystemen, Internet of Things, of HVAC-systemen aanbieden. Deze opleidingen, die sinds 2019 de vroegere HBO5-opleidingen vervangen, situeren zich op niveau 5 en vormen een brug tussen secundair onderwijs en een professionele bachelor. Ze duren gemiddeld twee jaar en bevatten een groot aandeel werkplekleren, waardoor studenten heel wat praktijkervaring opdoen.

Door de hervorming van het secundair onderwijs kiezen meer studenten uit de arbeidsmarktfinaliteit voor een graduaatsopleiding, al dan niet als opstap naar een bachelor. Tegelijk zijn afgestudeerden meteen inzetbaar in bedrijven, dankzij hun combinatie van technische kennis en praktijkcompetenties.

Sinds het vorig academiejaar heeft Volta, onze paritaire organisatie ook belast met onderwijs, werk gemaakt van een structurele samenwerking met de graduaatsopleidingen hernieuwbare energiesystemen, Internet of Things, en HVAC-systemen. Hogescholen die zo’n graduaatsopleiding aanbieden konden een convenant afsluiten met de sector, waarin wederzijdse engagementen werden opgenomen om de uitbouw van deze opleidingen ten volle te faciliteren.

Rexel Belgium opnieuw erkend als Top Employer 2026

Rexel Belgium is trots om voor de vijfde keer op rij de Top Employer-certificatie te ontvangen. In 2026 mag Rexel zich dus opnieuw een Top Employer noemen – een erkenning die het resultaat is van een consistent en toekomstgericht HR-beleid waarin mensen, cultuur en ontwikkeling centraal staan.

De Top Employer-certificatie wordt toegekend door het onafhankelijke Top Employers Institute en erkent organisaties die uitblinken in hun HR-praktijken, met bijzondere aandacht voor onder meer talentontwikkeling, welzijn, bedrijfscultuur en leiderschap.

Voor Rexel Belgium is deze vijfde opeenvolgende erkenning het bewijs van een duurzame en consequente aanpak.

ElektroHelden: duizenden Vlaamse leerlingen worden strijders tegen e-waste

In 2023 lanceerden Recupel en GoodPlanet het educatieve project ElektroHelden, waarbij leerlingen uit de derde graad van het lager onderwijs de strijd aangaan tegen e-waste. Volgens de laatste studie van UNITAR is e-waste de snelst groeiende afvalstroom ter wereld. Ook de recente studie van Recupel toont duidelijk aan hoe groot het probleem is:

• 549 miljoen: totaal aantal elektrische apparaten in Belgische huishoudens

• 55 miljoen: ongebruikte elektrische apparaten in Belgische huishoudens

• 43,4 miljoen: ongebruikte elektrische apparaten nog in perfecte staat

• 106: gemiddeld aantal elektrische apparaten per gezin

• 12: aantal ongebruikte elektrische apparaten per gezin

Dankzij het project ElektroHelden komen jongeren spelenderwijs in aanraking met de principes van de circulaire economie. Ze leren hoe ze de levensduur van elektrische apparaten kunnen verlengen en wat de positieve impact is van het hergebruiken en recycleren van e-waste.

Recupel en GoodPlanet trokken met ElektroHelden al naar Leuven, Aalst, Brugge, Antwerpen en Gent. In 2026 staat een nieuwe editie in Deinze en Geraardsbergen gepland. In totaal werden al 2.523 leerlingen uit de derde graad van het lager onderwijs omgeschoold tot echte ElektroHelden. Samen zamelden zij maar liefst 89.256 apparaten in, waarvan 74.810 voor recyclage en 14.446 voor hergebruik.

Dankzij het project ElektroHelden leren kinderen op een positieve manier over het belang van het inzamelen van gebruikte elektr(on) ische apparatuur en worden ze vervolgens echte ambassadeurs die hun vrienden en familie aanmoedigen om deel te nemen aan hun inzamelacties.

FACT-app breidt uit met woordenboek ‘Elektriciteit’

Volta, Kruispunt van elektrotechniek, de Provincie WestVlaanderen en VDAB lanceren een nieuw thematisch woordenboek ’Elektriciteit’ in de FACT-app. De uitbreiding helpt werknemers, werkgevers en cursisten de complexe vaktaal beter te

begrijpen en correct te vertalen. De woordenlijst bevordert dan ook de toepasbaarheid op de werkvloer.

FACT (First Aid Communication Tool) bestaat sinds 2020 en bevat inmiddels een tiental woordenboeken voor verschillende knelpuntberoepen. Moeilijke begrippen worden uitgelegd in klare taal en zijn voorzien van illustraties en audio.

De app vertaalt tussen 11 talen: Nederlands, Engels, Frans, Pools, Roemeens, Spaans, Arabisch, Farsi Dari, Oekraïens, Pashto en Somalisch. Via een autocomplete-functie kunnen gebruikers snel termen opzoeken en een pluspunt aan de app is dat de vertalingen zijn gecontroleerd door native speakers.

De FACT-app kan gebruikt worden zonder login of wachtwoord en geïnstalleerd worden om meteen direct offline te gebruiken. De app is gratis beschikbaar in de appstores (App store - Google Play) en is inmiddels door meer dan 80.000 mensen gedownload.

De FACT-app is een initiatief van de Provincie West-Vlaanderen en werd ontwikkeld als onderdeel van het Interreg V FrankrijkWallonië-Vlaanderenproject AB Réfugiés-Emploi met steun van de Provincie West-Vlaanderen, VDAB, Le Forem, het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling en de Waalse Regio.

Belgiës grootste batterijpark geopend

In Vilvoorde werd eind januari het grootste batterijpark van België officieel ingehuldigd. Samen met de andere flexibele

elektriciteitsopslag- en elektriciteitsproductie-eenheden van ENGIE ondersteunt dit batterijpark de verdere ontwikkeling van hernieuwbare energie en draagt het bij tot de stabiliteit van het hoogspanningsnet.

De bouw van het batterijpark ging officieel van start met de eerste spadesteek op 5 juli 2024. Amper 14 maanden later, in september 2025, nam ENGIE al de eerste helft (100 MW) van het batterijpark in dienst. Nog eens 2 maanden later, in november 2025, volgde ook de tweede 100 MW, 2 maanden voor de oorspronkelijk voorziene datum. Dankzij deze snelle oplevering kon het batterijpark tijdens de afgelopen winterweken al volop bijdragen tot de netstabiliteit en de optimale benutting van de beschikbare wind- en zonne-energie. Het totale volume elektriciteit dat de batterijen in deze periode opslagen en op een later moment weer in het net geïnjecteerd hebben, bedraagt ca. 40 gigawattuur, wat overeenkomt met 50 volledige laad- en ontlaadcycli. Ter referentie: 1 volledige lading van 800 megawattuur volstaat om het gemiddelde dagelijkse elektriciteitsverbruik van zo’n 96 000 Belgische gezinnen te dekken.

Maximale montagesnelheid, superieur rendement

In de elektrotechniek is tijd uw kostbaarste bezit. OBO Bettermann biedt een gamma dat volledig is ontwikkeld voor maximale montage-efficiëntie. Onze oplossingen versnellen uw workflow in elk project.

Bevestigen, beschermen en verbinden: de kracht van OBO zit in details die de installatietijd verkorten. Denk aan universele lasklemmen, montagevriendelijke buissystemen en halogeenvrije kabeldozen en wartels die aan de strengste veiligheidseisen voldoen. Wij leveren geen losse onderdelen, maar compatibele elementen die naadloos aansluiten. Dit zorgt voor minder zoekwerk en de zekerheid dat alles past. Die snelheid is direct rendabel door kortere doorlooptijden. Met OBO kiest u voor de kortste weg naar een resultaat waar u trots op kunt zijn.

Ben jij al voorbereid op de Cyber Resilience Act (CRA)?

De Cyber Resilience Act (CRA) is een nieuwe Europese verordening die minimale cybersecurityvereisten oplegt voor producten met digitale elementen die op de Europese markt worden gebracht. De regelgeving trad eind 2024 in werking en wordt vanaf december 2027 volledig van toepassing. Het doel? De digitale wereld veiliger maken door ervoor te zorgen dat cybersecurity al vanaf het ontwerp en de ontwikkeling van producten wordt meegenomen. Denk aan principes zoals security-by-design, risicoanalyse, kwetsbaarheidsbeheer en het voorzien van regelmatige updates.

Voor veel ondernemingen — waaronder fabrikanten, leveranciers en dienstverleners van slimme apparaten, software of IoT-componenten — brengt de CRA belangrijke verplichtingen met zich mee.

Bedrijven moeten tijdig actie ondernemen om aan de nieuwe eisen te voldoen. Die zijn bovendien vrij uitgebreid en hebben mogelijk een impact op productontwikkeling, documentatie, incidentrapportering en supplychainbeheer.

Gelukkig staat het bedrijfsleven er niet alleen voor. De Europese Unie biedt, samen met nationale instanties zoals het Centrum voor Cybersecurity Belgium (CCB), gerichte ondersteuning om organisaties hierbij te helpen.

Een van de belangrijkste initiatieven in dat kader is het SECURE-project: een Europees gefinancierd programma dat kmo’s ondersteunt bij het versterken van hun cyberweerbaarheid en hen helpt zich voor te bereiden op de CRA-vereisten.

Wat is het SECURE-project?

Het SECURE-project (Strengthening EU SMEs Cyber Resilience) is een samenwerking tussen nationale cybersecurityautoriteiten, innovatiehubs en experten uit verschillende EU-lidstaten, waaronder België. Het project heeft als doel om kmo’s praktische tools, capaciteit-opbouw, begeleiding en financiële steun te bieden om concreet werk te maken van cybersecurity en CRA-compliance.

Belangrijkste elementen van het project zijn onder andere:

• Cascadefinanciering via open oproepen Kmo’s kunnen financiële steun aanvragen

om gerichte cybersecuritymaatregelen te nemen, zoals risicobeoordelingen, beveiligingsverbeteringen of voorbereidingen op CRA-naleving. Per project kan tot €30.000 worden aangevraagd, met een cofinanciering van 50%. De eerste oproep loopt van 28 januari tot en met 29 maart 2026.

• Praktische hulpmiddelen en begeleiding Via een online platform en publicaties biedt SECURE een groeiend aanbod aan handleidingen, richtlijnen en frameworks. Die helpen bedrijven om de vaak complexe CRA-vereisten beter te begrijpen en praktisch toe te passen.

• Training en kennisdeling

Opleidingen en netwerkevenementen ondersteunen bedrijven bij het versterken van hun cybersecuritycompetenties en bieden de mogelijkheid om ervaringen rond CRA-compliance uit te wisselen.

Waarom is dit relevant voor jou?

Veel bedrijven werken met producten of systemen die digitale componenten

bevatten — denk aan slimme meters, sensoren, beheers- en monitoringsystemen of softwareplatformen. Dergelijke producten vallen onder de reikwijdte van de CRA. Vroegtijdige voorbereiding helpt niet alleen om later kostbare achterstanden of nalevingsrisico’s te vermijden, maar kan ook het concurrentievermogen versterken. Producten en processen worden veiliger, betrouwbaarder en aantrekkelijker voor klanten en partners binnen de EU. Dankzij de ondersteuning van het CCB en het SECURE-project hoeven bedrijven deze uitdaging niet alleen aan te gaan. Er is concrete financiële steun, praktische hulpmiddelen en begeleiding op maat van kmo’s met beperkte middelen.

Praktische tips om te starten

• Breng in kaart welke producten binnen jouw organisatie onder de CRA vallen.

• Bekijk de eerste open oproep van het SECURE-project en beoordeel of je projecten kunt indienen die je helpen bij de CRA-voorbereiding.

• Maak gebruik van de CRA-handleidingen en online tools die beschikbaar zijn via het SECURE-platform en het CCB.

• Stel vroegtijdig een compliance-strategie op, zodat je na 2027 niet voor verrassingen komt te staan.

 Paul Roevens (Unizo Adviseur Digitalisering)

Klaar voor de nieuwe USB-C standaard

Met de Niko dubbele smart USB-C lader met power delivery, 65 W (piek) laad je twee toestellen rechtstreeks op via USB-C, zonder losse adapters. Dankzij slimme load balancing wordt het laadvermogen automatisch afgestemd op de aangesloten apparaten, zodat smartphones, tablets en laptops efficiënt worden opgeladen.

USB-C wordt de Europese norm

USB-C is verplicht voor mobiele elektronica sinds 2024, en vanaf 2026 ook voor laptops. Met Niko kies je dus voor een toekomstgerichte oplossing die meegroeit met nieuwe regelgeving.

• Twee apparaten tegelijk opladen via USB-C

• Load balancing

• Past in standaard inbouwdozen

• Compatibel met alle Niko afwerkingen

• Belgisch vakmanschap met 4 jaar garantie

Vanaf 1 april beschikbaar.

Ontdek de dubbele smart USB-C lader van Niko.

niko.eu/usb-c

Flexicap: slim investeren in energie begint met simuleren

Al gehoord van Flexicap? Deze energie-simulatietool werd ontwikkeld door UGent en Howest -met de steun van VLAIO- en werd ontworpen om huishoudens en kmo’s te helpen bij het optimaliseren van hun energie-investeringen en energieverbruik. Met Flexicap kan je bijvoorbeeld berekenen hoeveel zonnepanelen of welk batterijsysteem je best installeert, wat slimme sturing van warmtepompen en elektrische voertuigen voor je energiekosten betekent, en hoe je financiële én energetische aspecten combineert om weloverwogen beslissingen te nemen.

De manier waarop we elektriciteit produceren en verbruiken, is sterk aan het veranderen. De afschaffing van de terugdraaiende teller, de invoering van het capaciteitstarief en de opkomst van dynamische energietarieven hebben de markt flink door elkaar geschud. Tegelijk neemt de elektrificatie toe: warmtepompen en elektrische voertuigen zorgen voor hogere en vooral andere verbruiksprofielen. Zonnepanelen zijn intussen goedkoper dan ooit, terwijl de vergoeding voor injectie sterk is gedaald, vaak tot bijna nul. De vraag of en hoe je moet investeren in zonnepanelen en batterijen is prangender dan ooit.

Simuleren om inzicht te krijgen

In een dergelijke context volstaat een eenvoudige berekening niet langer. Energie-investeringen hebben een impact op kwartierpieken, zelfverbruik en kosten, en die elementen beïnvloeden elkaar. Simulatiesoftware maakt het mogelijk om die samenhang inzichtelijk te maken en verschillende scenario’s objectief met elkaar te vergelijken. In een

simulatieomgeving kunnen bovendien gemakkelijk honderden configuraties worden doorgerekend, zodat de meest geschikte oplossing duidelijk naar voren komt. Vanuit die nood ontwikkelden UGent en Howest, met steun van VLAIO, een gratis simulatietool die inzet op transparantie en onafhankelijkheid. De tool is toegankelijk voor installateurs die hun klanten advies op maat willen geven, maar ook voor energiemanagers en particulieren. Ze laat toe om energiesystemen realistisch door te rekenen, vertrekkend van het effectieve verbruik.

Hoe werkt het?

De gebruiker start met het opladen van eigen kwartierdata. Wie daar niet over beschikt, krijgt op basis van enkele gerichte vragen een representatief verbruiksprofiel toegewezen. Een bestaande zonnepaneleninstallatie kan hier eveneens worden ingegeven.

Vervolgens kunnen nieuwe installaties toegevoegd worden die nog niet aanwezig zijn. Zo kan onderzocht worden welke grootte van (bijkomende) PV-installatie het

meest aangewezen is, of een batterij zinvol is en wat de impact is van een warmtepomp of van één of meerdere elektrische voertuigen. Voor elk van deze assets kan bovendien gekozen worden of ze slim zullen worden aangestuurd en volgens welke strategie; bijvoorbeeld in functie van het capaciteitstarief of dynamische prijzen. In een volgende stap kiest de gebruiker het energiecontract: vast, variabel of dynamisch. Op basis van al deze inputs voert de tool de simulatie uit en worden zowel energetische als economische resultaten weergegeven. Energetisch gaat het onder meer om de zelfconsumptie, de evolutie van maandpieken en de mate van netonafhankelijkheid. Economisch wordt duidelijk hoe de energiefactuur verandert en wat de terugverdientijd is van de verschillende investeringen.

Daarnaast krijgt elke afzonderlijke installatie een gedetailleerd overzicht van haar performantie. Zo wordt zichtbaar of een batterij of PV-installatie correct gedimensioneerd is en in welke mate slimme sturing aangewezen is.

Elk geaard netsysteem wordt aangeduid met een code die bestaat uit minstens twee letters, eventueel aangevuld met een derde of vierde letter. Deze letters geven specifieke kenmerken van het systeem weer.

De eerste letter benoemt de relatie tussen het net en de aarde:

• T: één punt van het net is rechtstreeks met de aarde verbonden.

• I: alle actieve delen zijn geïsoleerd van de aarde, of één punt is met de aarde verbonden via een voldoende hoge impedantie.

De tweede letter geeft de relatie aan tussen de massa’s van de elektrische installatie en de aarde:

• T: de massa’s zijn verbonden met een eigen aarding, die verschillend en elektrisch onafhankelijk is van een eventuele aarding van het net.

• N: de massa’s zijn verbonden met een punt van een geaarde actieve geleider van het net (N-, M-, L-, L+ of L--geleider).

De eventuele derde of vierde letter geven de uitvoering aan van de beschermingsgeleider en worden gescheiden door een koppelteken van de eerste twee letters en eventueel ook onderling:

• S: de functie van beschermingsgeleider wordt verzekerd door een geleider die uitsluitend hiervoor bestemd is.

• C: eenzelfde geleider vervult zowel de functie van beschermingsgeleider als van actieve geleider van het net (N-, M-, L-, L+- of L--geleider) zijnde de PEN-, PEM- of PEL-geleider.

Transformatoren en omvormers

Naast de terminologie rond netsystemen en geleiders verduidelijkt het AREI ook

een aantal begrippen met betrekking tot transformatoren en omvormers.

Een omvormer is een toestel dat een spanning U1 en/of een frequentie f1 omzet in een andere spanning U2 en/of frequentie f2. Die omzetting kan unidirectioneel verlopen (één richting) of bidirectioneel (in beide richtingen).

Afhankelijk van het type omzetting worden verschillende categorieën onderscheiden:

• DC-DC omvormer (ook onder meer hakker, adapter genoemd): U1 en U2 zijn gelijkspanningen.

• AC-DC omvormer (ook onder meer gelijkrichter, adapter genoemd): U1 is een wisselspanning en U2 is een gelijkspanning.

• DC-AC omvormer (ook onder meer wisselrichter, invertor genoemd): U1 is een gelijkspanning en U2 is een wisselspanning.

AREI bij Nelectra: online én boek

• AC-AC omvormer (ook onder meer transformator genoemd): U1 en U2 zijn wisselspanningen.

Daarnaast wordt ook de frequentieomvormer (of frequentieregelaar) gedefinieerd: een toestel dat een spanning en frequentie (U1, f1) omzet naar een andere spanning en frequentie (U2, f2).

 Rudy Van den Bergh Innovation & Training manager ElectroTest

Nelectraleden kunnen de meest recente versie van het AREI gratis online raadplegen, samen met interessante nota's en thematische fiches met interpretaties van de voorschriften. Je vindt deze documenten onder de rubriek ‘tools en ledenvoordelen’.

Heb je toch liever een gedrukt exemplaar?

Als lid kan je Boek 1 -tegen een voordeelprijsaankopen in onze webshop.

www.nelectra.be/nl-webshop

Dit boek bevat:

• KB tot vaststelling van het nieuwe AREI

• Overzicht van de versies van het nieuwe AREI

• Boek 1. Installaties op laagspanning en zeer lage spanning (versie 05 – van toepassing vanaf 1 maart 2025)

• Concordantietabellen tussen het oude en het nieuwe AREI

• Nota’s van de Algemene Directie Energie: instructies ter attentie van de erkende organismen

• Thematische fiches: interpretaties van de voorschriften van het AREI

• Codex Welzijn op het Werk: bepalingen m.b.t. elektrische installaties

Nelectra mee op pad met de sociale inspectie

“Help,

de sociale inspectie staat voor de deur.”

Een onverwachte controle kan iedereen overkomen. Daarom informeert jouw beroepsfederatie haar leden al jaren over de aangekondigde sociale flitscontroles in de elektrotechnische sector. Vooraf ontvangen leden telkens een handige checklist, opgesteld door de SIOD (Sociale Inlichtingen- en Opsporingsdienst) op vraag van en in samenwerking met jouw federatie Nelectra zodat je je optimaal kan voorbereiden.

En hoe verloopt een onaangekondigde inspectie nu écht in de praktijk? Op 14 januari 2026 gingen Nelectra-medewerkers Layla Redjeb en Els Heyrman mee op pad met de sociale inspectie van de Vlaamse overheid in Brugge én een coördinator van SIOD.

“Vandaag controleren we de tewerkstelling van derdelanders en private arbeidsbemiddeling. In de elektrotechnische sector is er voor elektro-installateurs en koeltechnici een systeem van single permits,” legt inspecteur Koen uit tijdens de briefing op het kantoor in Brugge. “Aangezien dit knelpuntberoepen zijn, laat de overheid toe om werkkrachten uit zogenaamde derdelanden (i.e. afkomstig uit landen buiten de Europese Unie) een tijdelijke arbeidsvergunning te geven. Hiermee kunnen ze tot één jaar in ons land werken”.

“We controleren of er geen misbruiken zijn”, vult coördinator Stijn aan: “controles zijn in het belang van bonafide ondernemingen

want hoe minder fraude, hoe sterker de sector én de hele economie en hoe beter eerlijke ondernemers kunnen werken.”

Gerichte controle op loon- en arbeidsvoorwaarden

Via de databanken sporen de sociale inspecteurs de bedrijven op die elektrotechniekers in dienst hebben met een single permit en bij één van deze firma’s doen we vandaag een controle.

“Daarbij kijken we specifiek naar de loonen arbeidsvoorwaarden: in welke omstandigheden werken de medewerkers, voeren ze effectief de functie uit waarvoor de

vergunning werd aangevraagd en worden ze correct verloond?”, vertelt Koen. “We willen met de controles vermijden dat elektrotechnici naar hier worden gehaald om ander werk te doen zoals gyproc plaatsen”, vult inspecteur Wim aan. “Daarom vragen we soms ook de werkpostfiche op, zodat we een duidelijk beeld krijgen van de taken die de betrokken werknemer in de praktijk uitvoert.”

Wat de loonvoorwaarden betreft, gaan we na of werknemers met een single permit dezelfde verloning en voordelen krijgen als vaste medewerkers. We vragen hen ook expliciet of ze alle wettelijke en sectorale voordelen, zoals ecocheques, effectief ontvangen. Koen: “Bij werknemers met een single permit die via uitzendkantoren werken, stellen we soms vast dat niet alle voordelen uit de sectorale CAO worden toegekend, vaak omdat uitzendbedrijven de CAO onvoldoende kennen. Na het bezoek controleren we niet alleen de loonbrieven, maar ook de bankrekening, om te verifiëren of de bedragen daadwerkelijk zijn uitbetaald.

“Zo willen we vermijden dat werknemers onder valse voorwendselen naar hier worden gehaald en een deel van hun loon moeten afstaan aan wie hen heeft binnengebracht.” We zijn klaar om te vertrekken en rijden naar een grote werkgever in WestVlaanderen waar 14 werknemers in dienst zijn met een single permit. Het gaat om een hooggeschoolde en middengeschoolde arbeidskrachten.

Controles zijn in het belang van bonafide ondernemingen: hoe minder fraude, hoe sterker de sector..

Heb je een afspraak? Neen

Aan de receptie van het bedrijf melden de sociale inspecteurs zich en vragen ze naar een medewerker van de personeelsdienst. Als we even later in een vergaderzaal zitten,

legt de personeelsverantwoordelijke een lijst voor met alle medewerkers die met een single permit aan de slag zijn in het bedrijf. Daarna trekken we naar de werkvloer. De sociale inspecteurs spreken de betrokken werknemers één voor één aan. Eerst en vooral controleren ze de identiteitsbewijzen.

“We hebben in het verleden al verschillende gevallen van identiteitsfraude vastgesteld,” legt inspecteur Koen uit. “Soms wordt een identiteit uitgeleend: iemand schrijft zich in bij een uitzendkantoor, maar een ander voert het werk uit. In zo’n situatie is de werkgever de dupe, want hij stelt onbewust een illegale werknemer te werk.”

Na controle van de identiteitskaart, stellen de inspecteurs in het Engels of het Frans vragen over het loon en hoe dat betaald wordt, hoeveel werkuren ze doen, of ze een vergoeding krijgen voor woon-werkverkeer en of ze ecocheques ontvangen. Ze stellen de buitenlandse arbeidskrachten ook vragen over hoe ze in België zijn terechtgekomen of dit via een tussenpersoon was die ze moesten betalen en hoelang ze hier al werken. Verder polsen ze naar waar ze nu wonen en hoe ze de huur betalen. De

ploegbaas volgt het gesprek en later ook iemand van de vakbond als de inspecteurs hun vragen stellen. “Soms nemen we de buitenlandse werknemers even apart”, vertelt inspecteur Koen, “meestal als we voelen dat ze niet vrijuit spreken maar dat is in dit bedrijf niet het geval”. SIOD-coördinator Stijn vertelt dat er zowel aangekondigde als onaangekondigde controles zijn waarbij op eenzelfde moment verschillende inspectiediensten over de vloer komen. Daarnaast kondigt SIOD, in samenwerking met de sectorfederaties, ruim vooraf, flitscontroles aan in een vooraf bepaalde sector. Deze flitscontroles worden gecommuniceerd via de pers en de sociale mediakanalen van SIOD. “De flitscontroles hebben een ontradend effect maar onze inspectiediensten stellen bij herhaalde inbreuken wel een pv op”, vult Stijn nog aan. Om werkgevers te helpen, ontwikkelde de SIOD op vraag van en in samenwerking met Nelectra een checklist specifiek voor de elektrotechnische sector. Die laat toe aan ondernemingen om zich vooraf goed voor te bereiden, te evalueren en eventuele tekortkomingen tijdig te corrigeren.

We controleren niet alleen de loonbrieven, maar ook de bankrekening, om te verifiëren of de bedragen daadwerkelijk zijn uitbetaald.

Van waarschuwing tot boetes en steeds meer een minnelijke schikking

De controle verloopt vlot en voorlopig lijken er geen inbreuken te zijn. Inspecteur Koen licht toe welke stappen de sociale inspectie kan nemen wanneer er wél problemen worden vastgesteld. “We kunnen een waarschuwing geven of een regularisatie opleggen. Als bijvoorbeeld de vergoeding voor woon-werkverkeer niet werd betaald, kunnen we eisen dat dit met terugwerkende kracht wordt rechtgezet. Een andere mogelijkheid is dat we een proces-verbaal opstellen voor de arbeidsauditeur, die dan kan beslissen om te vervolgen. Alleen de arbeidsauditeur kan geldboetes opleggen; als sociale inspectie kunnen wij dat niet.”

We vernemen ook dat de arbeidsauditeur steeds vaker minnelijke schikkingen voorstelt. Bedrijven verkiezen dat, omdat ze een gemaakte fout liever snel rechtzetten dan jarenlang in een procedure verzeild te raken, aldus de inspecteurs. De controle op de werkvloer zit erop en we verlaten het bedrijf. Aan de receptie komen we de personeelsverantwoordelijke opnieuw tegen. “Krijgen we hiervan nog een verslag?”, vraagt ze. “Als je niets van ons hoort, is alles in orde,” antwoordt inspecteur Wim.

Hoewel het plaatsbezoek afgerond is, volgt er nog een grondige controle van de loonfiches. Daarnaast zal de inspectie ook contact opnemen met het uitzendkantoor dat enkele van de gecontroleerde werknemers tewerkstelt.

 Els Heyrman

 Els Heyrman

“Help, de sociale inspectie staat voor de deur.”

Tips en aanbevelingen voor elektro-ondernemers

In het artikel op pagina 22 en 23 las je het verslag van een sociale controle in een bedrijf. Op deze pagina bundelen we praktische tips en aanbevelingen, zodat je met een gerust hart voorbereid bent op een sociale inspectie.

Wat is belangrijk voor, tijdens en na een controle?

Tijdens een sociale controle is een professionele en open houding aangewezen. Inspecteurs vervullen naast hun controlerende ook een preventieve rol en staan open voor vragen en toelichting. Door correct en zo volledig mogelijk te antwoorden, verloopt een controle vlotter en speelt deze constructieve houding in het voordeel van de werkgever. Wanneer documenten of informatie worden gevraagd die niet meteen beschikbaar zijn, is het belangrijk om daar transparant over te communiceren en duidelijke afspraken te maken over een latere bezorging. Een rustige en transparante aanpak draagt bij tot een vlot verloop van de controle.

Je wacht best niet tot het moment waarop een controle plaatsvindt om onduidelijkheden of problemen aan te kaarten. Stel je zelf vast dat iets mogelijk niet correct is of twijfel je over de naleving van de regelgeving — bijvoorbeeld wanneer een single permit vervallen blijkt te zijn — dan is het aangewezen om proactief contact op te nemen met de bevoegde dienst. Dat toont goede trouw, een element dat wordt meegenomen in de beoordeling van eventuele vastgestelde inbreuken. Afwachten in de hoop dat er geen controle volgt, vergroot alleen maar het risico.

Na afloop van de controle is het belangrijk om duidelijkheid te krijgen over eventuele opmerkingen en om gevraagde regularisaties tijdig en correct op te volgen.

Hoe kan je je als werkgever inhoudelijk voorbereiden?

• Door een actueel en volledig basisdossier bij te houden waarin alle sociale documenten snel beschikbaar zijn.

• Door die documenten regelmatig te laten controleren door het sociaal secretariaat, zeker bij wijzigingen in personeel of regelgeving.

• Door binnen het bedrijf duidelijk te bepalen wie als aanspreekpunt optreedt bij controles.

• Door medewerkers vooraf te informeren over hoe een controle verloopt en welke vragen zij kunnen verwachten.

• Door bij aangekondigde controles tijdig na te gaan of alle gevraagde documenten correct en volledig zijn.

Wat zijn de bevoegdheden van een sociaal inspecteur in de praktijk?

• Een sociaal inspecteur mag zonder voorafgaande verwittiging arbeidsplaatsen betreden, op elk moment van de dag of nacht, wanneer redelijkerwijze kan worden aangenomen dat daar personen aan het werk zijn.

• Bij de start van de controle moet de inspecteur zich steeds identificeren en zijn legitimatiebewijs tonen.

• Bewoonde lokalen mag de inspecteur enkel betreden met toestemming van de bewoner of met een machtiging tot visitatie.

• De inspecteur mag de identiteit controleren van werknemers, zelfstandigen en werkgevers en daarbij identiteits- of verblijfsdocumenten opvragen.

• Hij mag vragen stellen over de functie, de aard van het werk, de loonvoorwaarden en de manier waarop het loon wordt uitbetaald.

• De inspecteur kan personen verhoren, waarbij de rechten van de verhoorde moeten worden gerespecteerd.

• Wanneer de inspectie wordt gehinderd of toegang wordt geweigerd, kan een proces-verbaal wegens belemmering van toezicht worden opgesteld.

Raadpleeg de checklist!

SIOD ontwikkelde -mede op vraag van Nelectra- een checklist voor de elektrotechnische sector met een overzicht van de punten waarop wordt gecontroleerd. Als werkgever kan je deze checklist gebruiken om je maximaal voor te bereiden op een bezoek van de sociaal inspecteur. Zo kan je bij wijze van zelf-evaluatie nagaan of je in orde bent en kan je een eventuele vergetelheid alsnog in orde brengen.

De checklist kan je hier raadplegen:

RTC Vlaams-Brabant:

een sterke hefboom voor het (elektro-)onderwijs

Technologie evolueert sneller dan scholen met hun infrastructuur en uitrusting kunnen volgen. Digitalisering, automatisering en de energietransitie maken het voor scholen dan ook steeds uitdagender om hun opleidingen volledig af te stemmen op de realiteit van de arbeidsmarkt. Nelectra trekt mee aan de kar om de dagelijkse elektrorealiteit naar de schoolbanken te krijgen. Zo zetelt jouw federatie in RTC (Regionale Technologische Centra) Vlaams-Brabant, een belangrijke partner voor scholen, leraren en bedrijven.

Brug tussen onderwijs en arbeidsmarkt

RTC Vlaams-Brabant is een netoverschrijdend en neutraal samenwerkingsplatform dat onderwijsinstellingen, ondernemingen en sectorpartners samenbrengt. Vanuit lokale noden vertaalt RTC vragen uit het onderwijs en de arbeidsmarkt naar concrete acties. De focus ligt daarbij op het versterken van arbeidsmarktgerichte technische competenties bij leraren en leerlingen in het technisch en beroepsonderwijs. Als sectorfederatie is Nelectra betrokken bij deze werking en draagt ze via overleg en samenwerking bij aan het afstemmen van onderwijs op de sectorrealiteit.

Wat doet een RTC concreet?

RTC’s ondersteunen leraren van de 2de en 3de graad en leerlingen van de 3de graad om leerplandoelstellingen en beroepskwalificaties te realiseren. Dat gebeurt onder meer via:

• Het opleiden van leraren over nieuwe en opkomende technologieën

• Het delen en uitlenen van infrastructuur en apparatuur

• Het faciliteren van samenwerking tussen scholen en bedrijven

• Het stimuleren van kennisuitwisseling en werkplekleren

Door deze aanpak kunnen scholen competenties aanbieden die niet altijd volledig binnen de eigen klaslokalen en infrastructuur gerealiseerd kunnen worden.

Een duidelijk aanbod binnen elektro

Binnen het studiedomein Elektriciteit vertaalt RTC Vlaams-Brabant de eigen werking in een breed en actueel opleidingsaanbod. Voor het schooljaar 2025-2026 omvat dit onder andere:

• Een infosessie over het tekenprogramma Schematicals

• Workshops over warmtepompen en energiemanagement

• Een opleidingsdag over Niko Home Control

• Een e-learning over de digitale schakelkast

• Een opleiding over middenspanning @ Fluvius

• Een train-the-trainer over hernieuwbare energietechnieken

• Aanvullende acties rond industriële automatisering, PLC’s en Industrie 4.0

Deze initiatieven sluiten aan bij leerplannen en beroepskwalificaties en helpen zo toekomstige technici klaar te stomen voor een job in de elektrotechnische sector.

Meerwaarde voor sector en onderwijs

De RTC-werking zorgt ervoor dat elektro-opleidingen mee evolueren met de sector. Leraren blijven technologisch up-to-date, leerlingen leren werken met actuele toepassingen en bedrijven krijgen beter voorbereide instromers. Zo groeit de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt op een structurele en duurzame manier

 Ken Leemans (Adviseur sector- en ledenwerking)

Bebat beantwoordt jullie vragen over

thuisbatterijen

Sinds haar oprichting in 1995 zorgt Bebat voor de inzameling, sortering en recyclage van gebruikte batterijen. Vanaf 1 januari 2022 worden ook thuisbatterijen tot 200 kg die op de Belgische markt worden gebracht onderworpen aan de Bebat-milieubijdrage. Dat betekent dat producenten of importeurs een bijdrage per kilogram betalen op het moment van marktintroductie, zodat de gratis terugname en recyclage van die batterijen aan het einde van hun levensduur gegarandeerd is. In de huidige energietransitie worden thuisbatterijen steeds meer ingezet en dat merken we bij Nelectra aan het aantal vragen dat erover binnenkomen. Daarom trokken wij naar Bebat voor een verhelderend gesprek met Barbara Van Riel (Customer Relations Manager) en Martine Vanheers (Directeur Public Affairs & Participants).

Hoe wordt de Bebat-bijdrage toegepast op thuisbatterijen en plug-and-playbatterijen?

Voor Energy Storage Systems (ESS), zoals thuisbatterijen en plug-and-playbatterijen die op de Belgische markt worden aangeboden, geldt bij Bebat een milieubijdrage per kilogram voor batterijmodules die worden ingezet in installaties tot en met 16 MWh.

Het gewicht van de batterij wordt bepaald op basis van de module waar het serienummer op staat, inclusief de behuizing indien aanwezig. Componenten zoals de omvormer of het BMS (Battery

Management System) worden alleen meegeteld als ze geïntegreerd zijn in dezelfde behuizing.

De milieubijdrage is van toepassing op batterijmodules die aan netspanning kunnen worden verbonden en energie kunnen leveren aan het elektriciteitsnet, ongeacht of het systeem stationair of mobiel is, of het nu een netgekoppeld (on-grid) of een autonoom (off-grid) systeem betreft.

Concreet geldt de bijdrage voor plug-and-playoplossingen, residentiële toepassingen (zoals thuisbatterijen) en commerciële en industriële installaties, inclusief batterijparken tot 16 MWh.

De actuele tarieven worden regelmatig aangepast en zijn terug te vinden in de tarieflijst op de Bebat-website.

Waarom hanteert Bebat een bijdrage per kilogram en geen ander model?

De Bebat-milieubijdrage is wettelijk verankerd binnen het kader van de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV). Ze geldt voor alle producenten en importeurs die ESS-batterijen of -modules voor het eerst op de Belgische markt brengen, zowel via fysieke verkoop als via afstandsverkoop.

Bebat heeft bewust gekozen voor een heffing per kilogram en daar hebben we drie redenen voor:

• Kosten en milieu-impact correleren met gewicht

Hoe zwaarder een batterij/module, hoe hoger de logistieke en recyclagekosten, ongeacht het merk. Een bijdrage per kilogram zorgt ervoor dat grote en materiaalintensieve batterijen/modules een proportioneel groter deel van de kosten dragen.

• Eenvoud en controleerbaarheid

Gewicht is objectief, verifieerbaar en eenvoudig te auditen. Andere modellen, zoals heffingen per kWh, per stuk of op basis van verkoopprijs, zijn vaak minder transparant of moeilijker te controleren over de volledige keten.

• Consistent met de Europese batterijregelgeving

De EU-batterijverordening (EU 2023/1542) schrijft geen specifiek tariefmodel voor, maar eist dat bijdragen de reële kosten van inzameling, verwerking en recyclage dekken en niet-discriminerend zijn. Een heffing per kilogram sluit hier goed bij aan.

Wat gebeurt er met de ingezamelde middelen en in welke mate dekt de bijdrage de werkelijke recyclagekost?

De financiële middelen die Bebat via de milieubijdragen ontvangt, worden specifiek ingezet voor vier hoofdactiviteiten:

• Inzameling & logistiek Het opzetten en beheren van een efficiënt inzamelnetwerk voor ESSbatterijen, inclusief containers, transport, veilige opslag en handling van (grote) lithium-ion batterijen.

• Ontmanteling en recyclage Samenwerking met gespecialiseerde ontmantelaars en recyclers voor de verwerking van ESS-batterijen. De meeste thuis- en commerciële ESS-batterijen zijn lithium-ijzerfosfaatbatterijen (LFP), die geen kobalt of mangaan bevatten. De verwerking en de recyclage van deze batterijen zijn duur.

• Veiligheid, preventie en sensibilisering Investeringen in brandveiligheid, specifieke logistiek voor Li-ion batterijen, opleidingen en campagnes. Daarnaast ondersteunt Bebat R&D-projecten en de ontwikkeling van ADR-conforme verpakkingen om transport veilig en regelgevingsconform te maken.

• Rapportering & compliance

Voldoen aan de uitgebreide rapporterings- en traceerbaarheidsvereisten van de gewesten en de EU-batterijverordening, inclusief de voorbereiding op het digitale batterijpaspoort.

De milieubijdrage wordt berekend om de langetermijnkosten gemiddeld te dekken. Voor een relatief nieuwe batterijstroom zoals ESS-batterijen bestaan nog veel onzekerheden, bijvoorbeeld over levensduur, volumes, metaalprijzen en nieuwe recyclagetechnieken. Daarom is de bijdrage:

• bewust kostendekkend en voorzichtig opgesteld, met veiligheidsmarges

• onderhevig aan periodieke herziening op basis van reële kosten en markt/ technologieontwikkelingen

Kortom: de bijdrage is ontworpen om de verwachte volledige ketenkost te dekken. Naarmate er meer praktijkdata beschikbaar komen, kunnen de tarieven in beide richtingen worden bijgesteld.

Hoe gaat Bebat om met marktplaatsen zoals Bol.com en Amazon?

De Belgische regels rond uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV) en de EU-batterijverordening laten weinig ruimte voor interpretatie: ook wie batterijen via verkoop op afstand -bijvoorbeeld via online platforms- aan Belgische eindgebruikers aanbiedt, wordt beschouwd als producent en heeft dezelfde verplichtingen als andere marktspelers.

De meest recente tarieven raadplegen? Meer weten over de Europese en Belgische wetgevingen?

Kennismaken met Eucobat, de Europese vereniging van nationale batterijsystemen waarvan Bebat lid is?

De nieuwe EU-batterijverordening raadplegen?

Dat betekent dat buitenlandse verkopers die via platforms zoals Amazon of Bol.com batterijen of producten met batterijen aan Belgische klanten verkopen, zich moeten registreren als producent in België, hetzij rechtstreeks, hetzij via een gemachtigd vertegenwoordiger. Daarnaast moeten zij hun op de markt gebrachte hoeveelheden aangeven en de bijhorende Bebatbijdragen betalen.

Ook de online platformen zelf krijgen onder de nieuwe EU-batterijverordening en de Belgische wetgeving een duidelijke rol. Zij moeten nagaan of verkopers die via hun platform actief zijn, voldoen aan de UPV-verplichtingen. Dat houdt onder meer in dat ze controleren of er een registratienummer is, of er bewijs is van aansluiting bij een producentenorganisatie zoals Bebat, of dat er een goedgekeurd individueel plan bestaat bij de bevoegde gewestelijke overheden, zoals OVAM, DSD of Leefmilieu Brussel. Wanneer verkopers niet in regel zijn, zijn de platforms verplicht om hen te blokkeren of zelf de UPVverplichtingen op zich te nemen. Bebat werkt in dit kader nauw samen met de bevoegde overheden en -waar mogelijk- rechtstreeks met de platformen om naleving te vergemakkelijken en freeriding tegen te gaan.

Barbara Van Riel

Welke maatregelen garanderen een gelijk speelveld (een zogenaamd level playing field) met buitenlandse verkopers?

Om te zorgen dat buitenlandse verkopers dezelfde verplichtingen dragen als Belgische producenten, zijn enkele belangrijke maatregelen van kracht:

• geharmoniseerde Europese regels

De EU-batterijverordening legt in alle lidstaten dezelfde minimale verplichtingen op rond registratie, UPV, rapportering en productnormen. Dit geldt ook voor afstandsverkopers en niet-EU-bedrijven die in de EU verkopen.

• verplichte registratie in elke lidstaat waar wordt verkocht

Producenten moeten zich registreren in elk land waar ze batterijen aanbieden. Sinds 18 augustus 2025 geldt bovendien de verplichting om een gemachtigd vertegenwoordiger aan te stellen wanneer men zonder lokale vestiging rechtstreeks aan de eindgebruiker verkoopt.

• controle via marktplaatsen Online platforms zoals Amazon en Bol.com zijn verplicht om aanbieders die geen registratienummer of UPV-compliance kunnen aantonen, te blokkeren of zelf de verplichtingen op zich te nemen. Zo wordt voorkomen dat buitenlandse verkopers zich aan de milieubijdragen en andere verplichtingen onttrekken, terwijl Belgische producenten hier wel voor betalen.

• coördinatie via Eucobat Via Eucobat, de Europese vereniging van nationale batterijsystemen waarvan Bebat lid is, wordt informatie uitgewisseld over handhaving, aanpak van freeriders en harmonisatie van regels binnen Europa.

Hoe kan de Europese batterijverordening zorgen voor een gelijker speelveld en oneerlijke concurrentie vermijden?

De nieuwe EU-batterijverordening is er precies op gericht om de regels rond batterijen binnen Europa te harmoniseren en zo een eerlijker speelveld te creëren. Voor alle batterijcategorieën, van draagbare batterijen tot lichte vervoermiddelen (LMT), elektrische voertuigen, industriële systemen zoals ESS en SLI, gelden dezelfde basisregels met betrekking tot de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV) in elke lidstaat. Producenten, afstandsverkopers en online marktplaatsen krijgen in heel Europa een vergelijkbaar pakket aan verplichtingen.

De milieubijdrage is ontworpen om de volledige ketenkost over de hele levensduur van batterijen te dekken.

Daarnaast bepaalt de verordening dat producenten overal in de EU de volledige kosten van inzameling, behandeling en recyclage moeten dragen. Bovendien moet er een garantie zijn voor toekomstige inzamelkosten. Dit zorgt ervoor dat de bijdragen kostendekkend zijn en voorkomt dat bedrijven de verantwoordelijkheid kunnen ontwijken.

De regelgeving bevat expliciete bepalingen voor afstandverkoop, de verplichting tot een gemachtigd vertegenwoordiger en de rol van online platforms, waardoor het veel moeilijker wordt om de UPV te omzeilen. Tegelijkertijd verhogen informatieverplichtingen, het digitale batterijpaspoort en due-diligenceregels rond grondstoffen de markttransparantie, waardoor

Martine Vanheers

GridSync: Powering the future, today!

GridSync focust zich volledig op Poweroad energieopslagsystemen, zowel industrieel als residentieel. Niet als fabrikant, maar als officiële importeur, service- en integratiepartner die instaat voor alles wat nodig is om deze systemen betrouwbaar te laten werken, vandaag én op lange termijn.

Met 8 jaar ervaring in de installatie van industriële batterijsystemen kennen wij de praktijk door en door. Die ervaring zetten we vandaag in met een sterke focus op service, ondersteuning en continuïteit.

POWEROAD: ENERGIEOPSLAG

WAAROP U KAN VERTROUWEN

Poweroad is een internationaal A-merk in energieopslagsystemen, opgebouwd rond CATL-batterijcellen en hoogwaardige elektronica. Deze combinatie vormt een solide en bewezen basis voor toepassingen waar betrouwbaarheid, veiligheid en levensduur essentieel zijn.

De systemen zijn ontwikkeld voor intensief en langdurig gebruik en worden ingezet in zowel industriële omgevingen als residentiële toepassingen.

EÉN AANSPREEKPUNT VOOR

VOLLEDIGE ONDERSTEUNING:

GridSync begeleidt Poweroad-projecten van A tot Z:

• Pre-sales ondersteuning. Advies en ondersteuning bij de keuze van zowel industriële als residentiële systemen.

• Ontwerp & engineering. Technische uitwerking op maat van de toepassing.

• Commissioning. Volledige ingebruikname en configuratie van Poweroad-systemen.

• After-sales & onderhoud. Onderhoud, ondersteuning en snelle interventies bij vragen of storingen.

• Service in België en Europa. Actief in België, met ondersteuning en service voor heel Europa

SNELLE SERVICE DANKZIJ EIGEN

WISSELSTUKKENSTOCK:

Een belangrijk extra voordeel van GridSync is onze uitgebreide stock aan Poweroad wisselstukken. Hierdoor kunnen wij snel schakelen bij servicevragen of interventies en stilstand tot een minimum beperken niet alleen in België, maar in heel Europa.

INDUSTRIËLE ÉN RESIDENTIËLE POWEROAD-OPLOSSINGEN:

Naast grootschalige energieopslag levert GridSync ook residentiële Poweroad batterijsystemen. Deze oplossingen bieden dezelfde kwaliteit en betrouwbaarheid als de industriële systemen en zijn geschikt voor uiteenlopende toepassingen in de residentiële markt.

VERKRIJGBAAR VIA ONZE PARTNERS: Poweroad-systemen zijn beschikbaar via onze officiële verdelers:

• Ecostal België

• Elektro Bossuyt – Kuurne www.gridsync.be info@gridsync.be · GridSync

het duidelijker wordt welke spelers hun verantwoordelijkheid correct opnemen en welke niet.

Hoewel sommige landen extra nationale eisen kunnen opleggen (“gold plating”), biedt het basisraamwerk een duidelijker

Hoe zwaarder een batterij, hoe hoger de logistieke en recyclagekosten.

en consistenter kader. Bebat werkt via Eucobat en bilaterale samenwerkingen actief mee om deze verschillen zoveel mogelijk te beperken en voor deelnemers een zo eerlijk mogelijk Europees speelveld te garanderen.

Hoe verloopt de regeling in onze buurlanden (NL, DE, FR)?

De EU-batterijverordening is in alle lidstaten van toepassing, maar de manier waarop elk land deze regelgeving implementeert, verschilt.

In Nederland zijn producenten en importeurs verplicht om batterijen en accu’s aan het einde van hun levensduur te laten inzamelen en recycleren. Voor draagbare batterijen en batterijen voor e-bikes wordt dit voornamelijk georganiseerd via Stichting OPEN, terwijl voor zwaardere industriële batterijen producenten zelf een regeling moeten uitwerken en goedkeuring verkrijgen via Rijkswaterstaat. Nederland implementeert de EU-batterijverordening stapsgewijs en tegen 2025–2027 zal het kader grotendeels gelijklopen met dat van andere lidstaten. In Duitsland is de regeling verankerd in het Batteriegesetz (BattG). De Duitse implementatie van de nieuwe EU-batterijverordening is nog lopend, waarbij er discussie bestaat over mogelijke extra nationale verplichtingen bovenop de Europese regels, het zogenaamde “gold plating”. Producenten sluiten zich aan bij één of meerdere terugnamesystemen, zoals Stiftung GRS Batterien, die de producentenverantwoordelijkheid volledig overnemen.

Frankrijk werkt al lange tijd met een uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV) voor batterijen. Hierbij zijn eco-organismen zoals Corepile intussen geïntegreerd in Ecosystem, verantwoordelijk

voor inzameling en recyclage. In alle drie de landen geldt dat de UPV verplicht is, maar de concrete tarieven, de organisatie van de inzameling en de rapporteringsdetails verschillen per land.

Zijn er nog toekomstige wijzigingen te verwachten in de bijdragen of de aanpak?

Ja, de komende jaren zal de regeling zeker verder evolueren, voornamelijk door de gefaseerde inwerkingtreding van de EUbatterijverordening. Deze verordening geldt sinds 2024 en sinds 18 augustus 2025 komen er gaandeweg bijkomende verplichtingen bij op het gebied van UPV, registratie, labeling en data. Sommige due-diligence-verplichtingen zijn uitgesteld tot 2027 via Verordening (EU) 2025/1561.

Daarnaast worden de inzamel- en recyclagedoelstellingen geleidelijk aangescherpt. Dit geldt onder andere voor draagbare batterijen en batterijen voor lichte vervoermiddelen (LMT), terwijl ook de recyclage-efficiëntie en de materiaalterugwinningsquota stapsgewijs hoger worden.

De digitalisering van batterijen, zoals via het batterijpaspoort, verbeterde

traceerbaarheid en de registratie van de CO2-voetafdruk, vraagt bijkomende investeringen in data- en IT-systemen, zowel bij Bebat als bij producenten, en kan de manier van rapporteren en het bepalen van de tarieven beïnvloeden. Als collectief systeem zal Bebat zijn bijdragen en werkingswijze blijven aanpassen om enerzijds volledig conform de Europese en Belgische wetgeving te blijven en anderzijds een stabiel en voorspelbaar kader te bieden voor de deelnemers. Over elke wijziging wordt tijdig gecommuniceerd en de leden worden zoveel mogelijk bij de voorbereiding betrokken.

 Linda Claeys  Bebat

Deze tekst is slechts een samenvatting van ons gesprek met Bebat. Wij bundelden al onze vragen in een handige FAQ. Die staat op onze website, vrij toegankelijk voor Nelectraleden, via volgende link: www.nelectra.be/bebat-faq

Bebat lanceert verificatietool voor serienummers van ESS-batterijen

Begin dit jaar lanceerde Bebat een online tool waarmee via het serienummer kan worden gecontroleerd of een energieopslagbatterij correct werd aangegeven en conform is. Dit is een belangrijke stap om consumenten te beschermen, niet-conforme verkopers te vermijden en een correcte recyclage zonder verborgen kosten te garanderen in een sterk groeiende markt. Producenten, importeurs en distributeurs van ESS-batterijen, waaronder thuis- en plug-and-playbatterijen, zijn immers wettelijk verplicht om in te staan voor de inzameling en recyclage van batterijen aan het einde van hun levensduur.

“Met deze tool willen we duidelijkheid brengen in een markt die zeer snel evolueert. Transparantie is essentieel om vertrouwen op te bouwen, zowel bij consumenten als bij professionals, en om te garanderen dat elke thuisbatterij op een verantwoorde manier wordt behandeld wanneer ze het einde van haar levensduur bereikt,” aldus Martine Vanheers, Director Customer Relations & Public Affairs bij Bebat. Concreet kunnen zowel consumenten als andere actoren uit de sector de administratieve status van een ESS-batterij controleren door het serienummer in te voeren op de website van Bebat,via volgende link:

Elektrische schema’s tekenen: welke software past bij jouw werk?

Trikker, Schematicals, AutoCad, As Built Plan, Eplan, See Electrical, QElectrotech, Draftsight, … het zijn maar enkele namen die in onze recente bevraging naar het gebruik van tekensoftware naar voren kwamen. Dit lijstje maakt vooral één zaak duidelijk: het aanbod is vandaag veel ruimer dan veel installateurs kennen of gebruiken. Toch blijven veel professionals jarenlang trouw aan hetzelfde tekenprogramma, vaak omdat ze ermee leerden werken tijdens hun opleiding of in hun eerste job. Maar net daar zit ook een keerzijde: onbekend is onbemind. In dit artikel laten we vier installateurs aan het woord over het tekenprogramma dat zij vandaag gebruiken.

Wie in de praktijk staat, weet dat elektrische schema's meer dan alleen stroombanen voor stopcontacten en verlichting documenteren. Schema's beschrijven vandaag steeds vaker complexere installaties met domotica, laadinfrastructuur, zonnepanelen, batterijopslag, datanetwerken, toegangscontrole of camerabewaking. De installaties worden bijgevolg technisch

gedifferentieerder en dus ook gevoeliger voor fouten.

Waar schema’s vroeger vooral het sluitstuk waren van een installatie en dienst deden voor het keuringsdossier, spelen ze vandaag een centrale rol doorheen de volledige levenscyclus van een installatie: van as-built dossieropbouw en kwaliteitsborging tot foutdiagnose, aanpassingen

en uitbreidingen. Elektrische schema's zijn dan ook iteratieve werkdocumenten die je best up-to-date houdt:

• om sneller en consistenter te installeren

• om fouten te vermijden

• om de installatie overdraagbaar te maken naar collega’s

• om uitbreidingen of herstellingen efficiënter aan te pakken

Vier installateurs, vier tekenrealiteiten

Welke tekensoftware het best bij je past, hangt sterk af van je werkcontext. Een installateur van huishoudelijke installaties heeft andere noden dan iemand die industriële borden ontwerpt of vooral

DWG-plannen bewerkt voor grotere bouwprojecten. Daarom werken veel professionals met meerdere programma’s: één voor eendraads- en situatieschema’s en een CAD-tool voor plannen of maatwerkcomponenten.

Om dat concreet te maken, spraken we

Verscheure Domotica BV: DraftSight

 Installateur: Filip Verscheure

 Activiteiten: Residentiële smart homes, camerabewaking & energiemanagement

 Tekensoftware: DraftSight standard (professionele CAD-software voor 2D- en 3D-ontwerp)

 Prijs: Vanaf $299/jaar

 Website: https://www.draftsight.com

Voor Filip Verscheure is tekensoftware vooral een praktisch werkinstrument dat hem maximale vrijheid moet bieden bij het ontwerpen van zijn installaties. In zijn projecten, vaak maatwerk en niet altijd standaardinstallaties, vertrekt hij meestal vanuit DWG-plannen van architecten. DraftSight laat hem toe die plannen snel aan te passen en eigen componenten op te bouwen zonder vaste structuren of automatisatieregels van een klassiek tekenprogramma.

Die aanpak heeft duidelijke voordelen. Filip kan niet-standaardcomponenten gebruiken, schema’s aanpassen aan de realiteit op de werf en snel schakelen tussen plan, uitvoering en as-built. De keerzijde is even duidelijk: DraftSight genereert geen automatische eendraadschema’s en houdt geen rekening met AREI-logica. De verantwoordelijkheid voor AREI-conformiteit blijft volledig bij de installateur.

Sterk in:

• volledige vrijheid om zelf componenten te tekenen

• compatibel met AutoCAD-plannen (DWG)

• goed voor planwerk, uitvoering en as-built documentatie

• geen vooraf opgelegde structuur die “meedenkt” voor de gebruiker

Beperkingen:

• DraftSight genereert geen automatische eendraadschema’s

• Het programma bevat geen ingebouwde AREInormchecks

• Je moet zelf discipline en structuur aanbrengen in je schema’s

Geschikt voor:

Het is vooral geschikt voor ietwat ongewone installaties die veel niet-standaardcomponenten bevatten.

met vier professionals uit verschillende contexten. Hun verhalen tonen hoe breed het softwarelandschap vandaag is: van laagdrempelig schematekenen tot CADgebaseerde en open source tools.

 Ken Leemans (adviseur sector- en ledenwerking)

Elektro Coteur: Trikker

 Installateur: Sven Vanduren

 Activiteiten: hoofdzakelijk niet-residentieel

 Tekensoftware: Trikker

 Prijs: €45/maand of €360/jaar (excl. btw)

 Website: https://www.trikker.be/

Voor Sven Vanduren is Trikker al jaren het vaste tekenprogramma in de dagelijkse praktijk. Hij gebruikt het voor quasi alle projecten: van klassieke huishoudelijke installaties tot grotere borden en niet-huishoudelijke schema’s. In een context waar verzekeraars en inspecties steeds strenger vragen naar keuringsverslagen, is snelheid en gebruiksgemak cruciaal om snel eendraads- en situatieschema’s op te maken en aan te passen, ook in een klein team.

Die laagdrempeligheid is meteen ook de grootste troef: zodra de basis van schema is opgezet, kunnen ook medewerkers zonder uitgebreide tekenachtergrond er verder mee aan de slag. De keerzijde zit vooral bij complexere toepassingen. Klassieke relais- en stuurkringen zijn moeilijk overzichtelijk uit te tekenen en voor uitgebreide sturingen wijkt Sven uit naar GstarCAD. Ook het bredere AREI-dossier (uitwendige invloeden, kritische kringen, risicoanalyse) zit niet in Trikker vervat en wordt met aparte tools en templates aangevuld. Trikker begeleidt wel, maar dwingt AREI-keuzes niet af: de verantwoordelijkheid voor AREI-conformiteit blijft bij de installateur.

Sterk in:

• zeer gebruiksvriendelijk en snel aan te leren

• vlot eendraadschema en situatieschema tekenen als basisdocumentatie

• breed ingeburgerd in de sector en elektro-opleidingen (makkelijk om nieuwkomers mee te krijgen)

• prijsniveau blijft relatief toegankelijk t.o.v. zwaardere CAD-programma’s

Beperkingen:

• minder geschikt voor complexere sturingsschema’s

• geen volledige AREI-dossieropbouw in één flow (bv. uitwendige invloeden/risicoanalyse)

Geschikt voor:

Voor installateurs die snel en efficiënt eendraadschema’s en situatieschema’s willen opleveren voor voornamelijk klassieke installaties.

Mardico: Schematicals

 Installateur: Dirk Coene

 Activiteiten: Van residentieel naar industrie + laadpalen.

 Tekensoftware: Schematicals

 Prijs €45/maand, €140/6 maanden, €250/jaar, €800/ lifetime (excl. btw)

 Website: https://www.automaticals.com/

Tijdens zijn lange loopbaan maakte Dirk Coene de volledige evolutie van elektrisch tekenen mee: van manuele schema’s op kalkpapier, over AutoCAD 10, Nordined en SEE Electrical, tot vandaag AutoCAD Web en Schematicals. De gebruikte tekenprogramma’s volgden telkens de schaal en complexiteit van zijn activiteiten. Na zijn ‘pensionering’ in 2025 bleef de nood aan correcte schema’s bestaan, maar werd het gebruik occasioneler: af en toe schema's kunnen aanpassen zonder de zware kost van uitgebreidere licenties. Vandaag combineert Dirk AutoCAD Web voor DWG-plannen met Schematicals voor zijn AREI-schema’s.

Schematicals onderscheidt zich voor hem doordat het vertrekt van de opbouw van de verdeelkast en het situatieschema, van waaruit het ééndraadschema volledig automatisch en AREI-conform wordt gegenereerd. Het programma houdt alle connecties bij: één wijziging wordt automatisch overal doorgevoerd, zonder dubbel werk en met minder fouten. Dat levert niet alleen consistente schema’s op, maar ook meteen een keuringsklaar dossier met o.a. kringenlijsten, klemmenlijsten en de tabel van uitwendige invloeden. Daarnaast waardeert Dirk functies zoals kastontwerp met labelprint en de ondersteuning voor domotica- en PV-installaties.

Sterk in:

• automatische generatie eendraadschema vanuit bordopbouw en situatieschema

• AREI-gedreven dossierflow: kringenlijst, klemmenlijsten, uitwendige invloeden

• domotica: automatisch schema + bruikbaar als aansluitschema

• PV-schema’s en liggingsplan (panelen/omvormer/ batterij)

• klemmenlijsten en bijhorende tabellen.

Beperkingen:

• Leercurve: je moet de opbouwlogica eerst onder de knie krijgen, maar echte beperkingen is hij nog niet tegengekomen.

Geschikt voor:

Geschikt voor installateurs die dossiers snel en AREIconform willen opleveren.

Snapcore: QElectroTech

 Installateur: Pieter Feys

 Activiteiten: Building intelligence, building cybersecurity, (sporadisch) PLC-sturingen en integratieprojecten

 Tekensoftware: QElectroTech

 Prijs: gratis (open source)

 Website: https://qelectrotech.org/

Voor Pieter Feys is QElectroTech vooral een pragmatische keuze: hij zocht een tekenpakket dat kwalitatieve schema’s kan afleveren, geïnspireerd op de logica van EPLAN, maar zonder het bijhorende prijskaartje. Hij tekent te weinig om hoge licentiekosten te verantwoorden, maar wil wél meer comfort en minder foutgevoeligheid dan “vrij tekenen” in AutoCAD. AutoCAD gebruikt hij daarom aanvullend, vooral om DWG-plannen te openen of te controleren, maar niet als primaire tekensoftware.

QElectroTech is open source software en daardoor flexibel: wat niet in de bibliotheek zit, kan je zelf tekenen en toevoegen. Pieter moest zelf bijvoorbeeld PLCmodules aanmaken, maar waardeert tegelijk dat het programma automatisch tabellen, componentenlijsten en doorverwijzingen kan genereren, typische zaken die je bij complexere sturingen snel nodig hebt. Voor taken waarvoor QElectroTech minder geschikt is, wijkt hij bewust terug uit naar AutoCAD, terwijl de eigenlijke sturings- en principeschema’s in QElectroTech worden opgebouwd. Het is geen volwaardige vervanger voor EPLAN en het mist de doorgedreven intelligentie en automatisering van residentiële pakketten zoals Trikker of Schematicals. QElectroTech positioneert zich eerder als een functionele tool voor sturingsschema’s en technische logica binnen integratieprojecten. Wie de beperkingen kent en bereid is om zelf bibliotheken en templates op te bouwen, beschikt echter over een flexibel en kostenefficiënt pakket dat degelijk inzetbaar is voor professionele toepassingen.

Sterk in:

• open source en dus bruikbaar zonder licentiekost

• ideaal voor sturingsschema’s en complexere logica (PLC, I/O,…)

• automatische output: componentenlijsten, tabellen, klemmenoverzichten, paginaverwijzingen

• AREI-symbolen zijn aanwezig (community-driven)

Beperkingen:

• geen volwaardige EPLAN-vervanger, eerder “light edition”

• bibliotheken (bv. PLC-modules) moet je vaak zelf opbouwen

• niet vergelijkbaar met Trikker/Schematicals voor residentiële workflows

• open source = updates en nieuwe symbolen hangen af van community-inzet

Geschikt voor:

Installateurs of integratoren die af en toe complexere sturingsschema’s moeten opleveren maar geen dure CADgebaseerde licentie willen of kunnen verantwoorden, en bereid zijn om zelf bibliotheken en templates op te bouwen.

Vervolg: Netwerken op

Nelectra’s Winterreünies

De mens achter….

Je weet wellicht wie bij Nelectra werkt en wat ieder van ons voor jou kan doen. Als dat niet het geval is, vind je het volledige team -met foto, functie en contactgegevens- terug op www.nelectra.be onder de rubriek 'contact'.

Op deze laatste pagina van ElektroVisie willen we ruimte maken om alle collega's één voor één op een iets andere manier aan u voor te stellen: wie zijn we, wat houdt ons bezig en wat doen we als we niet in de weer zijn voor Nelectra?

In dit nummer stellen we Ken Leemans voor. Hij is onze adviseur sector- en ledenwerking en werkt bijna 1 jaar voor Nelectra. Met een achtergrond in het onderwijs en een passie voor elektrotechniek, werkt hij aan het versterken van de elektrotechnische sector. Zijn focus ligt op ledenwerking en de opvolging van onderwijs-gerelateerde en technische thema’s.

Wat is het eerste wat je doet als je ’s morgens opstaat?

De dag start zoals bij zovelen: opstaan en de kinderen klaarmaken voor school. Een klassieke ochtendrush.

Wat is je lievelingsgerecht?

Luikse balletjes met puree of frietjes. Een traditioneel streekgerecht met gehaktballen in een zoetzure saus met onder meer Luikse perensiroop.

Welk boek maakte recent indruk op je?

Hoewel ik initieel geschoold ben als taal- en letterkundige, zijn romans niet echt mijn ding. Ik hou wel van kortverhalen en non-fictie. Heerlijk helder. Weg met krommunicatie van Jan Hautekiet, over de begrijpelijkheid van teksten, las ik bijvoorbeeld met veel plezier. Recent kreeg ik Ronduit. Overpeinzingen van een possibilist van wijlen Caroline Pauwels cadeau en dat ben ik nu aan het lezen.

Op welke verwezenlijking ben je trots?

Als eerste uit mijn gezin heb ik mijn masteropleiding afgewerkt. Dat was niet evident: ik combineerde studeren met bijna voltijds werken en dat werd op een bepaald moment te zwaar. Na een onderbreking heb ik -terwijl ik al werkte- mijn studies toch opnieuw opgenomen. Dat ik heb doorgezet, voelt als een belangrijke persoonlijke mijlpaal.

Waar word je blij van?

Ik volg veel installateurs op sociale media en ik kan genieten van mooie technische installaties en knap uitgewerkte verdeelborden. Ik zou het prachtig vinden om dat zelf te kunnen.

Als je morgen verplicht van job zou moeten veranderen, wat zou je doen?

Dan word ik elektricien! Ik werk graag met mijn handen en hou van de combinatie van denken en doen. In mijn vrije tijd help ik nu al vaak klussen bij familie en vrienden.

Wat is je levensmotto?

Realist tot in de kist. Daarmee bedoel ik: liever realistisch dan overdreven optimistisch. Ik zeg vaak tegen mijn zonen: het leven is geen Facebook. Verwachtingen zijn goed, maar je mag de realiteit niet uit het oog verliezen.

Wanneer krijg je je beste ideeën?

Op onbewaakte momenten: in de auto of onder de douche. Een voormalige leidinggevende noemde dat ooit treffend “douche-inzichten”.

Ken Leemans, adviseur sector- en ledenwerking

CEBEO 2026 TECHNOLOGIE

BRUSSELS EXPO HALL 5 02-04 JUNE

OUR KNOWLEDGE IS ELECTRIC

REGISTER NOW

PROFESSIONELE BEURS

VOOR DE ELEKTRO-INSTALLATEUR EN DE INDUSTRIE

De wereld verandert voortdurend en onze sector staat voor heel wat uitdagingen. Van dinsdag 2 tot en met donderdag 4 juni laten we je kennismaken met de nieuwste producten, oplossingen en mogelijkheden voor de residentiële, tertiaire en industriële markt. Samen met zo’n 150 topfabrikanten dompelen we je onder in alle innovaties op vlak van elektrotechniek en HVAC. Na je bezoek aan Cebeo Technologie ben je klaar voor de toekomst!

Meer info via de QR-code

Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
EV 2026 nr 01 - NL by NELECTRA - Issuu