MAK 1/2020

Мултимедиялни часопис за младих число 1 / януар 2020 / цена: 100 динари

ЗМИСТ У ФОКУСУ

03 Р. Джуджар: Розгварка зоз Сашу Сереґину 06 Л. Вереш: Новорочна еуфория

МАК-ОВ КОЛАЖ Упечатки бруцошох о студийох Од наиходзацих испитох нє обчекуєм вельо,

8

будзем ше намагац кельо сом годна и нє циль ми „оганяц” високи оцени, алє закончиц факултет у року и висц отамадз зоз потребним знаньом за

МАК-ОВ КОЛАЖ

08 Й. Ноґавица: Упечатки бруцошох о студийох

далєй, алє и виполнєта зоз краснима памятками, новима познанствами и пайташствами за цали

KВИТКИ МУДРОСЦИ

живот.

10 Е. Чизмар: Квитки мудросци

ЧОМ TAK ГУТОРИМЕ?

11 МАК-ова редакция: Сиямски двойнята

14

ШВЕТ НАУКИ И ТЕХНОЛОГИЇ

ЗДОГАДНЇМЕ ШЕ

12 Е. Чизмар: Милениялски пратки 13 Т. Салаґ: Литературни вечар младих 2019

ШВЕТ НАУКИ И ТЕХНОЛОҐИЇ

14 Т. Будински: Людзе маґнети

Людзе маґнети Людзе маґнети нє маю способносц прицагованя

предметох як маґнети, вони лєм маю можлївосц затримац их за себе уж кед их положели, “заквачели” их, за свою скору..

СПОРТ И РЕКРЕАЦИЯ

16 Я. Хома: Рукомет – спорт хтори каждей жими актуални

16

СПОРТ И РЕКРЕАЦИЯ

УПОЗНАЙ СЕБЕ

18 Ц. Надь: Тест о технолоґиї

Рукомет – спорт хтори каждей жими

актуални

АЛТ ШОУ У МАК-У

20 А. Орос: Роботни одпочивок

Шицки любителє спорту нєсцерпезлїво дочекали 2020. рок, хтори олимпийски рок (маю буц

КИНОТЕКА

22 К. Малацко: Найлєпше и найгорше з 2019.

року

отримани Олимпийски бависка у Токию). През историю, олимпийски рок, тє. сами Олимпийски бависка були цошка вельке, дзе ше у прешлосци

ВЛАСНИ ПЕЧАЦ

24 Побиднїцки фотки з 22. „Дньовки”

аж претарговало войни, з цильом почитованя и участвованя на Олимпийских бавискох.

МАК Мултимедиялни часопис за младих www.ruskeslovo.com → рубрика МАК Facebook: MAK MAGAZINE Instagram: mak.magazine mak.magazine@gmail.com Число 1 януар 2020 Директор: др Борис Варґа

2 MAK 01-2020

Oдвичательна редакторка: Рената Джуджар Дизайн и компютерски обробок: Златко Емейди Язична редакторка: Ясмина Дюранїн На насловним боку: „Таїнствена любов ” Автор фотоґрафиї: Андреа Новак

Видава НВУ „Руске слово” Булевар ошлєбодзеня 81/VII 21 000 Нови Сад Жиро рахунок: 160-923244-82 Интеза банка, Нови Сад Друкує „Sajnos d.o.o.” Нови Сад CIP – Каталогизација у публикацији Библиотека Матице српске, Нови Сад

008+32(=161.2) (497.113) MAK : мултимедиялни часопис за младих / редакторка Рената Джуджар. – Рок 1, ч. 1 (1972) - .

– Нови Сад : Руске слово, 1972-. – Илустр. ; 28 cm ISSN 0350-8080 COBISS.SR-ID 15945730

Рената Джуджар

У ФОКУСУ

Розгварка з Александру Вушурович

ДРАГА ОД САМАРИ ПО КЕРЕСТУР И БЕОҐРАД

Дакедишня волонтерка керестурского Медзинародного волонтерского кампу Александра Вушурович (Саша Сереґина) з Русиї нам виприповедала як пришла до Сербиї и як и чом ту и остала. Одкаль ши по походзеню?

– Походзим зоз Самари, то варош у заходней часци Русиї и „лєм” коло 1 000 км оддалєни од Москви, цо у наших розмирох анї нє вельо, то коло 14–16 годзини путованя на гайзибану. Варош менял назву през историю, до Револуцийох ше волал Самара, потим го комунисти пременовали до Куйбишеф (назва по партийскому чиновнїкови) и после розпаду Совєтского союзу врацена му назва Самара. Кеди ши першираз пришла до Сербиї?

– Мойо перше путованє до Сербиї бул приход праве до Руского Керестура. То було лєта давного 2009. року. Пришла сом до Медзинародного MAK 01-2020

3

У ФОКУСУ

волонтерского кампу кед сом мала 20 роки. Под час Кампу отримовал ше Водова фест. Теди на Водовей участвовали озбильни мена з нашей музичней сцени – Атеист реп, Електрични орґазам. Як ши дознала за тот Камп?

– Наменски сом глєдала камп, прето же сом и скорей того була на пар кампох, єден бул у Русиї у Алтейских горох – то тотално „опалєне” место на жемовей кулї J. Тото искуство уплївовало на тото же бим ше заинтересовала за кампи. Балкан ме окреме прицаговал и цильовала сом праве Сербию, нє знам чом, алє то вироятно дацо подсвидомо. На концу сом нашла Волонтерски камп у Керестуре и ту почина моя приповедка. Поведз нам дацо о препровадзеним чаше у Керестуре.

– На кампу зме мали два главни задатки – рисованє муралу и помоц коло Водовей. Екипа у Кампу була углавним зоз восточней и централней Европи. Волонтерох було з України, Мадярскей, Ческей, Словацкей и других державох.Здогадуєм ше же з Керестура були Шейла Зарубица и Марина Гайдук (Дудаш). Интересантно нам було поровновац руски язик з другима славянскима язиками. Заключели зме же ше дзивка зоз Словацкей найлєпше спорозумйовала з Руснацами. Мали зме преподаваня о Руснацох и їх култури у Замку. Дознала сом же Енди Воргол Руснак и ище вельо того о Руснацох, їх култури и обичайох.Ношим красни памятки з Керестура. Яке станє теди було у Русиї?

– Лєпше як тераз, поготов цо ше дотика политичней клими. Теди сом обачела и розлики помедзи Сербию и Русию.

4 MAK 01-2020

Пришла ши до Сербиї, врацела ши ше до Русиї и як то же ше знова врацаш до Сербиї?

– На тим препутованю упознала сом свойого терашнього супруга, перше зме ше забавяли на далєкосц, приходзел вон до Русиї, та вец и я до Сербиї и то так тирвало єден час док сом нє пришла занавше до Сербиї. Була сом млада, та ми преселєнє нє представяло проблем. Повеш нам як ше ти нашла у Белдоксу?

– То тиж интересантна приповедка. Мой супруг снователь и директор Белдоксу. Вон дипломовал банкарство и робел у банки и страцел дзеку за тоту роботу и напущел ю. Почал робоц койцо приватно же би прежил. Ту ше нашол єден пайташ хтори знїмал филми и вон пошол з тим пайташом до Индиї на три мешаци зняц єден филм. Мой супруг нє знал нїч о филмох, алє помали та научел. Добре ше препровадзели у Индиї, зняли фил, вимонтрали го и на концу го предали РТС-у, та вец ище єдней телевизиї и так им рушело. Потим вон пошол и до Мексику дзе знїмал сериял „Места моци Майох и Астекох”, та вец му ше поспишело предац и тот телевизийом и так ше почал занїмац зоз филмом. Почал путовац по филмских фестивалох и одлучел порушац фестивал документарного филму и так перше виданє Белдоксу було 2007. року и од теди по тераз Белдокс ше розвил до найвекшого фестивалу документарного филма у Сербиї, маме коло 120 филми, значни мена за госцох... А як ше я нашла у тим?

– Я дипломовани архитекта, алє по преселєню до Сербиї нє могла сом ше ту уклопиц до фаху и помали сом ше почала уключовац до Фестивалу и тераз сом штварти сталнозаняти член тиму J. Кед пририхтованя за фестивал у тирваню вец нам ше придружую ище двацецеро людзе до роботи.

У ФОКУСУ

Поведз нам дацо о Белдоксу 2019 – На Белдоксу хтори отримани у 2019. року була сом редакторка програми „Лавиринти правди”. Тота програмa була пошвецена виволаньом правди и правосудства. На тей програми було 5 документарни филми и 3 дискусиї. Мали зме филм о судзеню Раткови Младичови, хтори нам бул перши филм хтори зме вибрали за тоту програму, oдносно од нього и рушела идея же бизме направели таку ґрупу филмох. Мали зме филм о Рут Бейдер Ґинсберґ, судийки америцкого суду хтора постала позната ширцом швета пре нєсебичну борбу за женски права. Бул ту филм Асколда Курова „Процес – Держава Русия процив Олеґа Сенцова”. Як бул филм о Раткови Младичови прилапени у Сербиї?

– Поправдзе, лєпше як цо зме обчековали. Обчековали зме вшелїячини, алє нє лєм пре филм, алє и пре госцох, учашнїкох на тих дискусийох. Госци були: Гажски тужитель за войново злодїйства у Сребреници Питер Меклоски, адвокат одбрани Бранко Лукич, режисере филма Роб Милер и Хенри Синґер и други. Филм наисце направени максимално обєктивно, указани и єден и други бок.

под директну контролу власци дружтво церпи пошлїдки хтори нє мож вишправиц. То ше случує помали, крочай по крочай, та людзе то обача уж кед позно, кед шицко пошло предалєко. Думаш же маме нєшка у держави тоталитаризем?

– Ище як. Я припатрач з боку и за тоти 9 роки обачела сом озбильну тенденцию ґу тоталитаризму хтора ме бриґує. Наисце єст розлику тераз у односу на климу кед сом пришла, а то найбаржей обачлїве у медийох. Белдокс 2020 ше отрима у маю у Беоґрадзе и у Новим Садзе. По законченю фестивала одкупиме даскельо филми и рушаме на турнею по варошох Сербиї, 2019. року зме були и у Керестуре на „Дньовки” и то ми барз мило. Видзиме ше на Белдоксу 2020 J

Як у Русиї патра на воєни подїї з 90 рокох?

– Там людзе углавном поверхово упуцени до того. Знаю за ключни фиґури, за Милошевича, за Младича, за Радована Караджича... Яка порука вицагнута з тих филмох?

– Тоту програму зме направели праве пре актуалносц тей теми. У прегваркох за приступ ЕУ питанє правосудства и почитованє права ключне, а ми каждого року обачуєме стаґнацию и нєдостаток реформох. Чим правосудство спаднє MAK 01-2020

5

Лидия Вереш

У ФОКУСУ

Н оворочна Н оворочна Н оворочна Час кед ше преславюю Крачун и Нови рок, мож шлєбодно повесц же найкрасши период у року. Теди шицки еуфорични и возбудзени. Гоч яки бул стари, новому року ше вше шицки радую. Питали зме ше нашим читачом зоз Дюрдьова як вони дочекали 2020. рок, як го дочекали и цо маю пожадац другим читачом МАК-у. Новорочну еуфорию сом започала на дньовей журки у ПАБ ‘N’ CLUB СИНДИКАТ у Новим Садзе, вєдно зоз 6 MAK 01-2020

пайташками зоз факултету . Було нам барз фино, весело, шицки були розположени. Музика була рижнородна, понеже бул ди-джей. Вечар зме ше позберали у пайташки и там зме дочекали пол ноци. Вашим читачом бим пожадала вельо здравя, щесца и же би вецей часу препровадзели зоз особами котри любя у новим 2020. року. (Катарина Гарди) Нови 2020. рок сом дочекала зоз товаришками и товаришами у Новим Садзе у ТD Music Caffe-у. Там грал єден бенд и барз нам було фино. Танцовали

зме, шпивали и у вешелю дочекали Нови рок. Шицким читачом бим, насампредз, пожадала здравє, най буду здрави през цали рок, а потим вельо музики, писнї, танцу и вельо ошмиху. Кед маце здравє, добре розположенє у себе и ошмих на твари, вец шицко гевто друге будзе як треба. (Тамара Салаґ) На дочеку 2020. року сом була у єдним клубу у Новим Садзе вєдно зоз пайташку. Вєдно зме ходзели до штреднєй школи и после єй законченя зме ше предлужели дружиц.

У ФОКУСУ

еуфория еуфория еуфория То нам була нагода же бизме ше позберали, прето же пре факултет и обовязки ше нє стретаме часто. Було нам барз фино, весело, музика була супер, а и кед ши зоз добрим дружтвом добра атмосфера заґарантована. Читачом жадам же би були щешлїви, же би жили, як би ше поведло, зоз „полнима плюцами”, бо тоти роки цошка швидко преходза. И же би виполнєли, кед нє шицки, голєм векшину своїх жаданьох. (Кристина Тодорович) За дочек Нового року сом була у Лозници. През дзень сом була у Тршичу, родним месту Вука

Стефановича Караджича. То ми нє першираз же сом там, алє першираз сом була кед шнїг и ище ми було красше. Вечар сом зоз товаришами була у клубу „Венера (Код Попка)“. Барз нам було фино. Шпивали зме, танцовали и зоз ошмихом зме вошли до Нового року. Шицким читачом бим пожадала вельо здравя, щесца и любови. (Тамара Чордаш) За Нови рок сом була у пайташки у Чуроґу. Направели зме „домашню“ журку, нїч окремне. Було нам барз фино, прето же себе вше направиме добру атмосферу, а и кед добре

дружтво, журка нє може буц подла. Читачом бим пожадала же би мали вельо щесца и здравя у Новим року и же би коло себе мали вше мили особи. (Ивана Цап) Нас єденацецеро ше позберало у пайташа. Дружтво було познате, та забава була заґарантована, гоч зме остали у Дюрдьове. У Новим року бим шицким пожадала вельо любови и здравя насампредз. Же би вше були нашмеяни и же би вше були зоз особами котри їм одвитую. (Мария Барна) MAK 01-2020

7

Йована Ноґавица

МАК-ОВ КОЛАЖ

УПЕЧАТКИ БРУЦОШОХ О СТУДИЙОХ Прешол ище єден, на перши попатрунок, цалком обични рок. Як цо и кажди, та и тот рок бул напарти и “бурни” алє тото по чим го розликую шицки бруцоше, та и я, то же дефинитивно бул єден зоз найуспишнєйших рокох потераз. По моїм думаню, образованє представя єден з найважнєйших елементох у живоце, а у нєшкайши час, живот без образованя чежко же мож и задумац. Єден од главних цильох през цалу штредню школу ми бул уписац Правни факултет у Беоґрадзе и нєдавно сом тот циль и витворела, медзитим то бул лєм початок. Тераз видзим же уписац факултет представя тоту лєгчейшу часц. Кед сом ше преселєла до Беоґраду, з початку ше чежко було прилагодзиц “швидкому” животу у варошу. Понеже бивам ту блїзко, любим ше кажде рано прешейтац по факултет. Кажде рано стретам людзох котри нєпреривно дзешка понагляю и нє оглядаю ше. Медзитим, нє требало ми вельо най полюбим тот вельки варош. Приємно ме нєсподзивало же людзе сцу помогнуц гоч ме анї нє познаю. Гоч кому сом ше питала за помоц кажде ми помогнул, а и кед нє могол, любезно ми ше пребачел. Беоґрад ма барз красни места котри 8 MAK 01-2020

мож обисц, а за тото треба лєм добра дзека. Там нїґда нє допито, кажди дзень мож даґдзе индзей висц и дацо нове видзиц и то предносц того велького варошу. Кельо ми ше пачи Беоґрад, тельо ми ше пачи и факултет. Свидома сом же то лєм початок и же нє раз зосцем дому, напущиц и школованє и варош, алє шицко то состойна часц студентского живота. Ище вше ше прилагодзуєм цалком иншакей системи школованя, иншаким професором, та и менталитету студентох. Ученя єст вельо, ґрадиво обсяжне, алє затераз ми то нє представя вельки проблем, бо учим тото цо ме интересує и цо ми єдного дня будзе требац, а то видно и по перших резултатох. Досц длуго сом рихтала єден чежши испит котри ше вола Римске приватне право и поспишело ми ше положиц го у предроку, праве на Вилїю, зоз найвисшу оцену и зоз тим сом заокружела цали успишни 2019. рок. Од наиходзацих испитох нє обчекуєм вельо, будзем ше намагац кельо сом годна и нє циль ми „оганяц” високи оцени, алє закончиц факултет у року и висц отамадз зоз потребним знаньом за далєй, алє и виполндєта зоз краснима памятками, новима познанствами и пайташствами за цали живот.

ВАЛЕРИЯ КОВАЧ – Уписала сом Високу дїловну школу фахових студийох у Новим Садзе. За тот варош сом ше одлучела прето же шицки мойо пайташки праве там уписали факултети, а щиро даґдзе индзей бим анї нє шмела, Нови Сад уж познам, а и барз ми ше пачи. За тераз сом задовольна и нє випадло шицко таке страшне як цо сом обчековала же будзе. Колоквиюми сом шицки положела, алє мам страх пре испити, нє знам як то шицко ма випатрац. Дом ми хиби кед сом даскельо тижнї за шором у Новим Садзе, иншак анї нє так барз. АНТОНЕЛА НАДЬ – Мой вибор бул Филозофски факултет у Новим Садзе, напрям Журналистика. Укратко – презадовольна сом. Ґрадива єст надосц, алє ми ше пачи же ше шицке тото ґрадиво нє муши “штребац”, мож го научиц з розуменьом. Уж сом мала испит зоз руского язика и достала сом дзешатку, так же ми за тераз нє чежко, бо учим тото цо ме интересує. Од шлїдуюцих испитох нє обчекуєм вельо, я ше максимално порихтам, та уж як будзе.

МАК-ОВ КОЛАЖ

НИКОЛИНА ШАРИЧ – Опредзелєла сом ше за приватни Факултет за правни и дїловни студиї „др Лазар Вркатич” у Новим Садзе напрям Анґлистика. То ми бул други вибор, понеже сом нє „упадла” на Филолошки факултет у Беоґрадзе. На тим факултету професоре барз любезни и намагаю ше най шицки зрозумиме ґрадиво. З оглядом же сом нє учела порядно задовольна сом як сом поробела колоквиюми. Живот у варошу з початку бул барз чежки, з оглядом же сом од вше жила у валалє, алє помали ше прилагодзуєм. Нє виходзим часто, моя каждодньова релация то квартель–факултет, алє ходзим на фолклор и то єдине цо ме у тей хвильки опущує. З початку сом нє мала пайташки, бо сом була циха и поцагнута, алє помали упознавам вше вецей пайташки. АЛЕКСАНДРА КОЛОШНЯЇ – Уписала сом Медицински факултет у Новим Садзе, напрям Радиолоґийни технїчар. Од вше сом сцела студирац дацо вязане за медицину, а тот напрям ми випатрал интересантни и нє таки чежки, тиж тот напрям уведзени однєдавна и у Новим Садзе цо ми барз одвитує, бо сом нєдалєко од

дому, а и цале мойо дружтво уписало факултети у тим месце. Презадовольна сом зоз факултетом, аж сом ше и приємно нєсподзивала. Професорох єст вшелїяких и з нїма зме нє таки опущени як цо зме були зоз професорами у штреднєй. Нє виходзим часто, гоч сом була прешвечена же ше часу за журки вше найдзе. Найбаржей ми ше пачело упознаванє з новима людзми, бо за нови познанства у Керестуре нєт вельо нагоди. КРИСТИНА ГАЙДУК – Мой перши вибор бул Медицински факултет у Новим Садзе, напрям Интеґрисани студиї медицини, алє ми ше то нє поспишело уписац, так же мой други вибор бул тиж Медицински факултет, алє напрям Здравствене допатранє. За тот напрям сом ше одлучела, бо то найвисши ступень образованя медицинских шестрох и прето же тот напрям прияти и у иножемстве. Презадовольна сом зоз шицким. Професоре коректни, сцу помогнуц каждому, поготов тим цо ше першираз стретаю зоз розличнима медицинскима терминами. Менталитет людзох ме приємно нєсподзивал. Нїхто нє патри хто цо ма облєчене, хто як випатра и хто одкадз приходзи. Хвильково свой

шлєбодни час препровадзуєм у волонтираню. Нє любим виходзиц, та анї нє нащивюєм студентски журки и подобне. Часто зоз дружтвом видземе до кафичу, або ше дружиме у дачиїм квартелю. МАРИНА РОМАН – Уписала сом Филозофски факултет у Новим Садзе, напрям Анґлийски язик и литература. За тото сом ше опредзелєла, бо любим анґлийски язик и учела сом го 12 роки. За Нови Сад сом ше опредзелєла прето же уж познам тот варош, ту факултети уписали и шицки мойо найблїзши пайташки, а щиро у Беоґрадзе бим нє шмела студирац. Колоквиюми сом поробела и лєпше як цо сом обчековала, алє сом од испитох найбаржей престрашена. Свидома сом же треба вельо учиц, алє дам шицко од себе та як будзе. Живот у варошу супер, нє хиби ми нательо дом кельо сом думала же будзе. Лєгко ше знаходзим и наисце ми ше пачи Нови Сад. Нє виходзим часто на журки, частейше ходзим з пайташками на кафу и прешейтац ше, дакеди ходзиме и до шопинґу або до кину.

MAK 01-2020

9

КВИТКИ МУДРОСЦИ У МАК-У

Жедла ми го швиня.

Зоз шунку лєгам, зоз шунку ставам.

Оцец це прекартал.

Вдерене, а нє потрафене. Шейном дейном.

10 MAK 01-2020

Пририхтала МАК-ова редакция

ЧОМ ТАК ГУТОРИМЕ?

СИЯМСКИ ДВОЙНЯТА Вираз сиямски двойнята означує блїзку, нєроздвойну повязаносц двох особох, лєбо стварох, зявеньох, док прави „сиямци”, од хторих тот вираз и походзи, давно умарли. Чанґ и Енґ були народзени у Сияму (нєшкайши Тайланд). Чанґ и Енґ були физично злучени, у єдней часци першох були зроснути. Интересантне же их у їх жеми нє волали сиямски двойнята, алє китайски двойнята, прето же ше їх родичи приселєли з Китаю. Народзели ше 1811. року. Двойнята жили у биди по 1829. рок док их нє пренашол тарґовец и моряк Абел Кофин и одведол до Зєдинєних Америцких Державох. Приказовал их публики и у Америки, и у Европи и так постали популарни. Здобули шветову славу, заробели вельо динари и остали жиц у Сиверней Каролини дзе достали америцке державлянство.

Занїмали ше зоз тарґовину, а познєйше купели фарму и жили од обрабяня 110 гольтох своєй жеми и од хованя статку. Интересантне же Чанґ и Енґ були щешлїво оженєти з двома Американками, шестрами Аделаид и Сали и з нїма мали двацецеро дзеци. Чанґ и Аделаид мали седем дзивчата и трох синох, док Енґ и Сали мали седем синох и пейц дзивчата. Шицки дзеци були нормални и здрави, окрем єдного сина и дзивчеца хтори були глухонєми. Чанґ и Енґ вєдно умарли, истого дня и то у скоро исти час – 17. януара 1874. року у своїм 63. року живота. О їх живоце єст написани и роман „Двойо”. Авторе того дїла – Ирвин Велс и його дзивка Ема, винєсли вельо интересантносци зоз живота Чанґа и Енґа. Чанґ и Енґ мали вельке богатство, алє то нє значи и же

им живот бул лєгки. Їх живот бул чежки, а часто приходзело и до вельких зраженьох. Наприклад Чанґ курел и пил, а Енґ нє подношел алкогол и циґари. Вони ше пре тото часто и побили, та дакеди закончовали аж и на суду. Но, їх злученосц дакеди мала и предносци. Дзекуюци злученосци ше раз спашели од пенєжней кари и гарешту. Раз, кед були у Филаделфиї, Чанґ вдерел єдного патрача и требал буц покарани, медзитим судия мал проблем – кед пошлє Чанґа до гарешту, вец будзе покарани и Енґ хтори нєвиновати. Очкодовани бок похопел исте тото и одустал од тужби. И так ше шицко щешлїво закончело. Нєшка ридко хто зна за Чанґа и Енґа, алє вони у цалим швеце остали познати як сиямски двойнята. Тот вираз вошол и до медицинскей терминолоґиї.

MAK 01-2020

11

Емилия Чизмар

ЗДОГАДНЇМЕ ШЕ

МИЛЕНИЯЛСКИ ПРАТКИ

Концом новембра, у просторийох Подручней канцелариї Националного совиту Руснацох, ткв. Руским доме, у орґнизациї младих КУД „Жатва”, реализована нєформална роботня вишиваня, або як то учаснїци наволали – сучасни пратки. Проєкт финансовало Роботне цело за младих Националного совиту Руснацох. Учаснїци роботнї препровадзели пополаднє у вишиваню. Векшина уж дакеди, на даяких праткох була учена же як ше вишива, та єдна другей указовали кажди з крочайох, хтора у чим була схопнєйша. Баяко, хасновали ше и YouTube туторияли, wikihow и Pinterest за рижни идеї. Язики дакус схопнєйше робели як руки, алє през тоти даскельо годзини шицки були нєсподзивани як им одвитовала така файта розваги. Свойо упечатки подзелєи Даниєла, Ваня, Танита и Марина: – Руски дом достал праву намену. Предкладам штриканє за други раз.

– Интересантнєйше як цо сом думала.

– Нє верела сом же ми на концу насправди будземе тельо вишивац, кед воно, пополаднє, кафи повипивани, а у рукох те квитки, те лїсцочка, словечка, будзе з нас. А будзе, як ми ше видзи, ещи пратки тей жими.

– Кед атмосфера позитивна вец нє чежко робиц и научиц дацо нове. Думам же би требало направиц ещи таки роботнї и по других местох же би и млади научели вишивац, шиц, штрикац и нє думац вецей же то лєм за старших и же то допите. А чи ви знаце чом ше гутори „вибивац” и же з часу на час треба обрациц вишивку, же би з верху нє були ружички, а од сподку сцила и харибда?

12 MAK 01-2020

фото: Оля Русковски и Емилия Чизмар

Тамара САЛАҐ

ЗДОГАДНЇМЕ ШЕ

ЛИТЕРАТУРНИ ВЕЧАР МЛАДИХ У ДЮРДЬОВЕ Дзевяти по шоре Литературни вечар младих отримани 14. децембра 2019. року у Дюрдьове у просторийох КУД ,,Тарас Шевченко”. Як и потераз, у програми участвовали млади зоз наших местох. През стихи и тексти на руским, а и сербским язику, представели ше Силвия Маґоч з Коцура, Катарина Фейди, тиж з Коцура, Саша Сабадош зоз Зомбору, Кристиян Сопка з Руского Керестура, чий текст пречитала Мария Хромиш зоз Дюрдьова и Томи Рац, тиж з Руского Керестура, чийо писнї пречитала Валентина Салаґ зоз Дюрдьова. Попри писаней творчосци, присутни мали нагоду уживац и у музики. Два писнї на руским язику одшпивали Дарина Михняк и Марко Буила з Коцура, а два писнї на анґлийским язику одшпивал бенд зоз Руского Керестура котри ше вола ,,Дахто, дацо, даґдзе” (ДДД), а його члени Виктор Хрин, Желько Сопка, Деян Гарди и Павле Новта. На самим концу програми публика и учашнїки могли видзиц и послухац спот Марини Романовей зоз Руского Кесрестура и познатей ґрупи САРС. По законченю програми, шицки присутни могли поопатрац виставу фотоґрафийох, чий автор млади и талантовани Лука Вуячич з Нового Саду. Вечар предлужени у бавеню рижних дружтвених бавискох, пикаду и дзелєню упечаткох о тим вечару. Литературни вечар младих орґанизовали млади зоз Културно-уметнїцкого дружтва ,,Тарас Шевченко” з Дюрдьова.

MAK 01-2020

13

Тереза Будински

14 MAK 01-2020

ШВЕТ НАУКИ И ТЕХНОЛОҐИЇ

ШВЕТ НАУКИ И ТЕХНОЛОҐИЇ Можебуц дахто з нас чул, можебуц нє, алє 2011. року у Сербиї по рижних емисийох, вистох, ше почали першираз зявйовац людзе хтори себе наволовали же су людзе маґнети. Причина же себе так наволовали була же кед би прислонєли на свойо цело метални предмети як цо то видлїчки, ложки, шерпенки, тоти предмети би ше без проблема могли затримац на їх скори як кед би їх цело мало способносц прицаговац их. Нормално, науковцох интересовало же як би то було можлїве, та почали випитовац же цо ше скрива за тим „феноменом”. Доктор физики Милован Шуваков, вєдно зоз руководительом виглєдовацкей станїци „Петница”, Неманьом Дьордєвичом и потримовку Центра за промоцию науки, одлучели же би нащивели шицки особи у Сербиї хтори за себе гуторели же су маґнети, же би видзели по чим ше тоти людзе розликую од тих цо нє маю тоту способносц. Явяли ше им людзе рижних рокох и то зоз велїх местох зоз цалей Сербиї. Кед ше им випитовали же як би потолковали тото зявенє, велї з нїх твердзели же то файта моци хтору достали ище на родзеню як дар од Бога, дзе дзекуюци биоенерґиї вони способни затримовац тоти метални предмети на своїх першох, рукох, чолу... То нє бул достаточни арґумент за науковцох, та предлужели далєй преучовац зявенє. Поровнуюци прави прикмети маґнетох, першу розлику хтору обачели то тота хтору и ми можеме каждодньово обачиц –

же кед ше маґнет намесци най мирує, а кус далєй ше од нього намесца метални предмети, без премесцаня маґнета з того места, вон ма способносц прицагованя тих предметох ґу себе, за розлику од людзох маґнетох. Людзе маґнети нє маю способносц прицагованя предметох як маґнети, вони лєм маю можлївосц затримац их за себе уж кед их положели, “заквачели” их, за свою скору. Друга розлика хтору обачели була тота же людзе маґнети нє затримовали на своєй скори лєм метални предмети, алє мали способносц затримовац и пластични, склєняни, древени предмети цо знаме же, поровнуюци з маґнетами, вони нє маю тоту можлївосц. Тоти два розлики уж були крочай ґу тому же би ше людзе маґнети нє могли наволац же су маґнети, алє о чим ше ту вец роби? Першу предпоставку хтору направели науковци то тота же чи ше одвит случайно нє скрива у скори. У скори ше находза лойни шлїжнїки, хтори луча лой и з тим лученьом масца скору. Прето би то могло буц єдно од можлївих лоґичних заключеньох же чом ше предмети затримую то єст лїпя за скору. Кед прислонїме предмети на скору дзе нєт власки, нєзависно од чого направени предмет, вон ше залїпи за скору праве прето же є масна. Сама по себе скора ма характеристику же є лїпкаца, цо значи же кед бизме то вжали як можлїве ришенє, вецка людзе маґнети анї нє таки окремни, бо би маґнет могла буц и обрана кура на чию скору, без пирйох, би ше предмети без проблема могли

залїпиц. Понеже то вжали як хипотезу хтору сцели доказац, мушели доказац же процивне твердзенє нє ма смисла, так же вони доказовали же чи суха скора тиж може затримовац предмети. Тото твердзенє преверйовали так же напудерисали скору шицким особом хтори ше им явели и участвовали у тим експерименту. Циль бул же би намасцели свою скору зоз пудером и на таки способ зняли масносц зоз нєй. На таку скору, людзе маґнети, знова пробовали положиц рижни предмети, алє случело ше обчековане – предмети вецей нє могли стац на їх скори як цо то могли скорей, бо ше нє мали можлївосц залїпиц за ню. На концу, заключенє може буц же кажде з нас за себе може повесц же є чловек маґнет, бо ту ше нє роби о нїякей файти феномена лєбо надмоци, алє ришенє ше скрива лєм у масносци и лїпкацосци скори. До конца, анї нє барз правилно спомнуц маґнет у тим шицким, бо знаме ше пудер нє може анї єдному маґнету знїщиц характеристику прицагованя. После шицкого, заш лєм доказане же прави людзе маґнети, зоз шицкима маґнетнима характеристиками, ище нє исную.

MAK 01-2020

15

Янко Хома

СПОРТ И РЕКРЕАЦИЯ

РУКОМЕТ –

СПОРТ ХТОРИ КАЖДЕЙ ЖИМИ АКТУАЛНИ Шицки любителє спорту нєсцерпезлїво дочекали 2020. рок, хтори олимпийски рок (маю буц отримани Олимпийски бависка у Токию). През историю, олимпийски рок, тє. сами Олимпийски бависка були цошка вельке, дзе ше у прешлосци аж претарговало войни, з цильом почитованя и участвованя на Олимпийских бавискох. Гоч ше велька векшина спортох хтори нєшка исную бави на отвореним (вонка), єст спорти хтори ше бави нука, у жимских мешацох. Так, кажда жима кед придзе, любителє 16 MAK 01-2020

рукомету можу почац уживац у рукометних змаганьох. И тей жими було так кед у новембру и децембру отримане 24. Шветове першенство у рукомету за жени. Домашнї того першенства була азийска держава, держава дзе слунко виходзи – Япон. Гоч нашо репрезентативки остатнїх рокох нє указали даяке бависко, нашо дзивчата пошли на змаганє зоз скромнима жаданями, же би указали цо лєпше бависко, и зоз єдиним ясним цильом – обезпечиц право участвованя на наиходзацих Олимпийских бавискох. Проґнози прес першенством нє були оптимистични, так же так нашо бавячки и випровадзени на

першенство до далєкого Япону – скромно, без даякей еуфориї. Першенство отримане од 30. новембра по 15. децембра у пейцох городох Япону. На тим першенстве право участвованя здобули 24 репрезентациї, дзе були орґанизовани квалификациї, а тиж учашнїки виборели право наступу на тим першенству на основу скорейших резултатох на континенталних першенствох. Жреб за ґрупи отримани у юнию 2019. року, кед нашо державни репрезентативки нє мали щесца. Були вицагнути до А ґрупи, вєдно зоз Норвежску и Голандию,цо два моцни репрезентациї, хтори познєйше

СПОРТ И РЕКРЕАЦИЯ

на тим першенству виборели наступ у полуфиналу, а Голандия у финалним змаганю була лєпша и завжала перше место. Нашо дзивчата перши круг на першенству прешли, були треци од шейсцох тимох и предлужели свойо участвованє, зоз тим же до другого кругу вошли без пренєшених поенох зоз першей фази, понеже нє достали анї єдно змаганє процив екипох хтори тиж прешли далєй. У другей фази змаганя, наша репрезентация бавела як нїґда. Зазначели два побиди, достали змаганя процив моцней Нємецкей и Южней Кореї, а нєришено одбавели процив Данскей, хтора тиж

спада до круга найлєпших репрезентацийох, указали одличне бависко, алє, нажаль, пре слабе бависко у першим кругу, дзе нє пренєсли анї єден поен, завжали треце место на концу другей фази, цо им принєсло борбу за пияте место на Шветовим першенству. Дуел за 5. место на 24. Шветовим першенстве бавени процив сушедох – Чарней Гори. Нашо рукометашки после чежких и напартих змаганьох указали найвецей цо могли, алє то нє було достаточне за ище єдну побиду – дожите пораженє зоз резултатом 26:28, зоз хторим нашо бавячки завжали 6. место на тим Шветовим першенстве.

Тот резултат нам обезпечел додатни квалификациї за Олимпийски бависка – мож повесц же задоволєл апетити домашнїх патрачох, хтори ше наздаваю успишним квалификацийом и новим участвованю на вельким змаганю на далєким востоку у Азиї. По идуце вельке змаганє хторе тирва од 9. по 26. януар, Европске першенство у рукомету за хлопох у Австриї, Норвежскей и Шведскей дзе участвую нашо хлопи, посиламе спортски поздрави, и читаме ше после того нового рукометного спектаклу.

MAK 01-2020

17

Цецилия Надь

УПОЗНАЙ СЕБЕ

П Превер ревер свойо свойо знанє знанє о о техно техноло лоґ ґиї иї 1. Хтори алат ше хаснує за зменшованє велькосци диґиталних фотоґрафийох? а) Brush б) Filter в) Crop

5. Число 1001 у бинарним систему означує хторе число у децималним систему? а) 5

2. Заокружиц апликацию хтора ше нє хаснує за „часканє” (chat). а) Viber

б) 7 в) 9

б) Skype в) Power point

6. Цо од понукнутого програмски язики? а) C#

3. Хтори емотикон бул перши похасновани?

б) Word в) Java

а) :-)

г) Payton

б) :-D

ґ) Photoshop

в) :-P 7. Предлужиц шор: Samsung, LG, Huawei…

4. Хто основал Фейсбук?

а) Mercedes

а) Бил Ґейтс

б) Nokia

б) Стив Джобс

в) IKEA

в) Марк Цукерберґ

г) McDonald’s

18 MAK 01-2020

УПОЗНАЙ СЕБЕ

12. Андроид оперативни систем розвила хтора компания?

8. Хтора технолоґия ше хаснує за телефонски воланя прейґ интернету?

а) IBM б) Google

а) Bluetooth

в) Microsoft

б) VoIP

г) Samsung

в) Ethernet

ґ) Apple

г) NFC

9. Хтора екстензия ше найчастейше хаснує за формат фотоґрафиї?

13. Линус Торвалдс розвил хтори оперативни систем? а) UNIX

а) PDF

б) Windows

б) ZIP

в) Linux

в) JPEG г) MP3

10. Кельо байти 1024 бити? а) 1 б) 32

14. Гришка у компютерским програмованю ше наволує? а) Spam б) Bug в) Mistake

в) 256 г) 128

15. Хтора примарна фарба Фейсбуку? а) Белава

11. Цо од понукнутих одвитох нє оперативни систем?

б) Червена в) Жовта

а) Windows

г) DOS

Точни одвити:

в) Linux

1в; 2в; 3а; 4в; 5в; 6 а,в,г; 7б (бренди мобилних телефонох); 8б; 9в; 10г; 11б; 12б; 13в; 14б; 15a

б) C++

MAK 01-2020

19

Андрей Орос

АЛТ ШОУ У МАК-У

„Емисия за младих – Алт шоу”, каждей стреди од 21,30 г и репризно штварток од 12,30 г на габох Радио Нового Саду (92, 100, и 107,1 меґагерци)

РОБОТНИ ОДПОЧИВОК РОБОТНИ ОДПОЧИВОК РОБОТНИ ОДПОЧИВОК РОБОТНИ ОДПОЧИВОК Силвия Малацко и Саня Чизмар з Руского Керестура пре лєпши заробок, односно пре дупло, лєбо вецей раз векшу плацу як у нашей жеми, у своїх двацетих рокох, лєтни днї препровадзали роботно у готелох на морю у сушедней Горватскей. Вони 2019. року влєцe, по три мешаци робели у двох розличних местох, оддалєних коло 80 километри єдно од другого, а у розгварки нам приблїжели як тото искуство випатрало. На якей позициї сце робели?

Силвия Малацко: Робела сом у малим туристичним месце котре ше вола Рабац у готелу зоз трома гвиздочками, котри ше находзи на єдним брегу. Тот готел досц оддалєни од центру места, так повесц то остатнї обєкт у месце. Коло готелу шицко було фине, ма попатрунок на морйо, а споза нього єст лєс. Змесценє ми було обезпечене у єдним малим месце котре ше находзи 25 километри од спомнутого готела, та сом кажди дзень путовала на службеним авту. Мнє у контракту писало же мойо роботне место келнера алє понеже то мали готел у котрим нєт осем годзини роботи за єдного келнера, часто сом робела и на рецепциї, 20 MAK 01-2020

помагала сом и у кухнї кед требало. Углавним, були зме колеґиялни та зме себе помагали, нє патрели зме на тото же хторе чийо роботне место.

Саня Чизмар: Була сом у Врсару, у месце хторе ше тиж, як и Рабац находзи у Истри, нєдалєко од Поречу, Умаґу и Ровиню. Робела сом у єдним зоз найстарших нудистичних кампох у Европи. Цо ше дотика того искуства зоз нудистами, упечатки цалком фини. На самим початку, кед зме пришли, перши нашо коментари були „Яй, дзе зме то пришли…“ и подобне. То було перши тидзень, док зме ше нє звикли же тим людзом котри у кампу то цалком нормалне, нє шмишне им понеже приходзенє до кампу преношене з колєна на колєно. Так же ше чувстовало же людзе опущени, як кед би були у даякей „гипи комуни“. Цо ше дотика роботи, задовольна сом зоз позицию на котрей сом робела. Робела сом як помоцни кухар. Позитивна ствар же у кухнї вше можеш дацо и поєсц, та сом нїґда нє була гладна J. Котри бул основни мотив же бисце пошли робиц до Горватскей? СМ: Основни мотив ми бул напредованє у келнерованю. Окрем того, мала сом нагоду усовершиц бешеду на анґлийским язику, упознац

рижни народи и култури, як и даяки нови обичаї и вшелїяк остатнє, алє най ше нє циґанїме, вироятно найзначнєйше, пошла сом и пре пенєж котри сом заробела. Єден од мотивох бул и тот же бим ше дакус „склонєла“ зоз валалу, требала ми пременка у живоце. Виполнєла сом цилї хтори сом зарисовала. Оцена цалого препровадзеного часу у Горватскей на скали од 1 по 10, вшелїяк 10+. Можем повесц же сом там була на єдним психичним одпочивку котри тирвал 3 мешаци, а тирвал би и длужей кед бим ше нє мушела врациц до Сербиї пре обовязки на факултету. Физично мож вистац у зависносци од дня, обовязкох, алє психични одпочивок бул кажди дзень.

СЧ: Пошла сом найбаржей пре пенєж и прето же сом дзешка глїбоко у себе мала даяки цилї котри сом себе зарисовала же бим их виполнєла и можем повесц же су на концу и виполнєти. Єден од порушуюцих факторох и за мнє бул же би ше дакус вишло з валалу и направело даяку пременку у живоце, насампредз ґеоґрафийну, алє и културну. Мой ґенерални упечаток позитивни прето же то було першираз же идзем робиц даґдзе на три мешаци, та сом на тей тромешачней екскурзиї, наисце, уживала. Психично сом одпочивала од валалу и дзепоєдних людзох.

АЛТ ШОУ У МАК-У Як сце дознали за тоти роботи? СМ: Приятель моїх родичох ми ище 2018. року гварел же постої опция же бим пошла робиц на 6 мешаци на горватске приморє. Шицко сом кончела прейґ єдней аґенциї, нє знала сом анї дзе идзем, а анї вони нє знали же хто приходзи, нє познали зме ше, алє ше наисце шицко поскладало так як треба. Доказ за тото то же ме ґаздово волали знова, та сом и лєто 2019. року препровадзела у тих людзох и предпоставям же и шлїдуюце лєто препровадзим у истим месце. СЧ: Як и векшина людзох з валалу котри були робиц у Врсару, а було нас дзешецеро, пошла сом прейґ Славка Ройкового з Керестура котри там уж робел у истей фирми, алє у другим кампу, та нас вон упознал и повязал зоз людзми у Горватскей. Вон кед ишол 2018. року сама процедура була вельо компликованша, а нам уж було вельо лєгчейше. Остали бисце жиц у тих местох дзе сце робели? СМ: Условия за живот там одлични, алє думам же сом психично нє порихтана, можебуц о даяки дзешец роки будзем, же бим ше одвоєла од своєй фамелиї и приятельох на длугши час. Тото кед знам кельо оставам, та чи то 3, чи 6 мешаци, и же ше врацим дому то ми одвитує, бо дом там дзе фамелия. СЧ: Живот ми ше там пачи. Фасциновала сом ше же живот там без превелького стресу.

Медзитим, нє верим же бим там остала жиц, бо кед бим могла виберац пошла бим до даєдней другей держави Европскей униї. Прецо млади одходза робиц до Горватскей, алє и других жемох у Европи? СМ: Думам же пре пенєж. Кед пойдзеш отадз там, нє мушиш, як у нас, патриц на цени кед идзеш до предавальньох и маш якушик сиґурносц, знаш за цо робиш, а заш и одпочиваш, бо ши при морю, як цо то було у моїм случаю. СЧ: Причини розлични. Шицко завиши од возросту у котрим пойдзеш. Наприклад, на 18 роки пойду же би уживали, видзели дацо нове, дружели ше после законченей школи, же би мали даяку лєтну авантуру. Старши, можебуц, же би обезпечели фамелию, бо ту у нас нє маю нормални условия и плаци. Нормално, знова повторюєм, пенєж главна причина пре хтору ше одходзи, гоч кельо ми то неґираме. Пенєж котри там заробиш за 3-4 мешаци на валалє чежко можеш заробиц. Видзели зме у медийох же було даскельо физични напади на сезонских роботнїкох зоз Сербиї котри робели у Горватскей. Чи сце мали даяки подли искуства прето же це пришли зоз Сербиї?

патрели лєм на тото хто яки чловек. Остали зме пайташе. СЧ: Нє мали зме нїяки проблеми. Людзе з Горватскей були фасциновани з нами як народом, а и як роботнїками. Чудовали ше же же маме свой язик, основну и штредню школу на нашим язику, у таким малим месце, а жиєме у Сербиї. З дня на дзень зме ше стретали з питанями „Як ви то бешедуєце? То валал чи даяке векше место кед маце таки установи?“ и подобнима питанями. На цо би людзе хтори одходза робиц до Горватскей требали буц порихтани? СМ: Першенствено муша у глави преламац же иду робиц, а вец кед єст часу и одпочинуц. Голєм ше я так порихтала, же будзем вельо робиц, же мушим свой странски язик полєпшац, а кед останє шлєбодного часу за купанє, упознаванє, друженє вец одлично. На концу сом там мала аж и рочни одпочивок. Кед пойдзеце робиц з таким роздумованьом, гоч дзе, будзе вам вельо лєгчейше. СЧ: Думам же би млади требали пойсц робиц, окреме на даяку сезонску роботу прето же то фине искуство. Насампредз, збогаца ше ментално, а вшелїяк и материялно. Треба най буду порихтани на найгорше, зоз становиском же идзеш до нєпознатого, алє ше шицок страх швидко превозидзе.

СМ: Нє мала сом подли искуства и можем повесц же ми тоти людзе котри препровадзели лєто зо мну наисце хибя. Було нас рижних нацийох и вирох и шицки зме MAK 01-2020

21

Кристина Малацко

КИНОТЕКА

Найлєпше и найгорше зоз 2019. року Як знаме, на початку каждого року лєдво чекаме одпатриц велї филми хтори нам уж од давна обецани. Обчекованя и добри и нєдобри, алє шицки чекаю видзиц чи ше тоти обчекованя зисца. Так, филми хтори зме одпатрели у прешлим року, лєбо потвердзели нашо предпоставки, лєбо нє. У шлїдуюцим тексту наведземе даскельо приємни, алє и даскельо нє таки приємни нєсподзиваня.

Єден з найлєпших филмох по думаню велїх то Avengers: Endgame. Шицки знаме же нас Marvel-ово филми ридко кеди розчарую, алє тот филм аж и надишол обчекованя публики. Филм облапел шицко – було ту и комедиї, акциї, траґедиї, як цо то и шлїдзи кед у питаню Marvel-ов филм, алє бул то и конєц єдней длугей приповедки, хтору провадзиме уж роками.

Филм о хторим ше барз вельо бешедовало, и о хторим ше ище бешедує, то филм Joker. Подполно нови попатрунок на єдного з найпознатших антигеройох шицких часох. У тей верзиї, Джокер гуманизовани, до тей мири же ше кажде може повязац и сочувствовац зоз нїм, а цо найчуднєйше же, гоч його поступки страшни и нєгумани, кажде з нас их голєм у одредзеней мири може розумиц.

Нє мож нє спомнуц длугообчековани филм The Irishman. Добре познате сотруднїцтво медзи DeNiro-ом i Scorsese-ом, як и додаток Pacinо-а за векши ефект, допринєсол же бивтот филм бул як велї и обчековали, єден з найлєпших филмох у прешлим року. У филму наиходзиме на ище вельо вельки мена, алє то нє главна причина за патренє того филма. Главна причина то приповедка, тє. сама робота филма, хтору Scorsese и DeNiro так добре представели. Шлєбодно мож повесц же то филм за шицки ґенерациї.

Приємни нєсподзиваня ище були и филми: Knives Out, Marriage Story, Midsommer, Jojo Rabbit и велї други.

22 MAK 01-2020

КИНОТЕКА

Но, мушиме спомнуц и даскельо розчарованя. Перши филм хтори треба спомнуц, праве пре вельки обчекованя хтори нє досцигол, то Godzilla: King of the Monsters. Прешла часц того филма тиж нє була даяке ремек дїло, алє после шицких обецованьох же тота часц будзе дацо цо зме ище нє видзели, шицки зме остали дакус розчаровани. Мож лєм повесц же то совершени приклад ситуациї кед ше вельо сце посцигнуц, а вец ше нє поспиши поробиц анї тото найосновнєйше. Ище єден филм бул розчарованє 2019. року, а то филм Hellboy. Шицки любителє того класику, чи стрипох, чи прешлих филмох зоз познатим Ron-ом Perlman-ом, остали нєприємно нєсподзивани после приказованя того reboot-у. Велї гваря же у филму було превельо креви, цо було нєпотребне, и же му хибел тот шарм, цо прешли два филми голєм до одредзеней мири мали. Остатнї филм хтори спомнєме, то Dark Phoenix. Випатра уж постала традиция же би ше X-Men франшизи закончовали розчаруюцо, та то бул случай и тераз. Но, наздаваме ше же у наиходзацих филмох вязаних за тот универзум, тоти приповедки, шлїдуюуци режисер найдзе способ висцерац и тоту гришку, як знаме, же бул случай и зоз филмом X-Men: The Last Stand, хтори гоч як бул лєпши од прешлорочного филма.

MAK 01-2020

23

ВЛАСНИ ПЕЧАЦ Побиднїцки фотки з 22. „Дньовки”

РУИНИ

I место Кристина Медєши

II место Кристина Шепински

III место Тат’яна Буила