101248328

Spis treści

Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

11

Rozdziaá 1. RYS HISTORYCZNY ROZWOJU NARZĉDZI ĝCIERNYCH I POLERSKICH . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Literatura do rozdziaáu pierwszego. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

15 26

Rozdziaá 2. WIADOMOĝCI OGÓLNE O NARZĉDZIACH ĝCIERNYCH I POLERSKICH . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

2.1. Systematyka konwencjonalnych narzĊdzi Ğciernych . . . . . . . . . . . .

2.1.1. Oznaczanie konwencjonalnych narzĊdzi Ğciernych. . . . . . . .

2.1.2. Ogólna charakterystyka konwencjonalnych narzĊdzi Ğciernych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

2.1.2.1. TwardoĞü i struktura narzĊdzi Ğciernych spojonych 2.1.2.2. Spoiwa w konwencjonalnych narzĊdziach Ğciernych 2.2. Systematyka oznaczania supertwardych narzĊdzi Ğciernych . . . . .

2.2.1. Oznaczanie charakterystyki warstwy roboczej Ğciernic supertwardych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

2.2.1.1. ĝcierniwa supertwarde . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

2.2.1.2. Uziarnienie Ğcierniw supertwardych . . . . . . . . . . . . .

2.2.1.3. Koncentracja ziaren supertwardych. . . . . . . . . . . . . .

2.2.2. Spoiwa w supertwardych narzĊdziach Ğciernych . . . . . . . . .

2.2.2.1. TwardoĞü supertwardych narzĊdzi Ğciernych . . . . . .

2.3. Systematyka narzĊdzi Ğciernych nasypowych . . . . . . . . . . . . . . . . .

2.3.1. ĝcierniwa stosowane w narzĊdziach nasypowych . . . . . . . .

2.3.2. Typy (odmiany konstrukcyjne) nasypowych narzĊdzi Ğciernych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

2.4. NarzĊdzia z wáóknin Ğcierno-polerskich. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Literatura do rozdziaáu drugiego. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

27 31 40 42 46 50 52 58 59 66 70 71 73 74 77 80 82 85

6

Spis treści

Rozdziaá 3. OTRZYMYWANIE I ZASTOSOWANIE KONWENCJONALNYCH NARZĉDZI ĝCIERNYCH I POLERSKICH . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3.1. NarzĊdzia Ğcierne ze spoiwem ceramicznym. . . . . . . . . . . . . . . . . .

3.1.1. Spoiwa ceramiczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3.1.1.1. WáaĞciwoĞci spoiw ceramicznych i metody ich badaĔ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3.1.2. ĝcierniwa stosowane w ceramicznych narzĊdziach Ğciernych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3.1.3. Procesy wytwarzania narzĊdzi Ğciernych ceramicznych . . .

3.1.4. Odmiany ceramicznych narzĊdzi Ğciernych. . . . . . . . . . . . . .

3.1.4.1. ĝciernice do szlifowania szybkoĞciowego. . . . . . . . .

3.1.4.2. ĝciernice wielkoporowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3.1.4.3. ĝciernice do ostrzenia narzĊdzi skrawających . . . . .

3.1.4.4. ĝciernice do szlifowania gwintów . . . . . . . . . . . . . . .

3.1.4.5. ĝciernice do szlifowania kóá zĊbatych . . . . . . . . . . .

3.1.5. Impregnacja ceramicznych narzĊdzi Ğciernych . . . . . . . . . . .

3.2. NarzĊdzia Ğcierne ze spoiwami Īywicznymi . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3.2.1. Spoiwa Īywiczne fenolowo-formaldehydowe . . . . . . . . . . . .

3.2.1.1. ĩywice sproszkowane . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3.2.1.2. Plastyfikatory . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3.2.1.3. Wypeániacze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3.2.1.4. Elementy konstrukcji wzmacniających . . . . . . . . . . .

3.2.2. ĝcierniwa stosowane w Īywicznych narzĊdziach Ğciernych . .

3.2.3. Procesy wytwarzania narzĊdzi Ğciernych Īywicznych . . . . .

3.2.3.1. Proces przygotowania masy Ğciernej. . . . . . . . . . . . .

3.2.3.2. Proces prasowania Īywicznych narzĊdzi Ğciernych . .

3.2.3.3. Proces utwardzania Īywicznych narzĊdzi Ğciernych . .

3.2.4. Wybrane odmiany narzĊdzi Ğciernych ze spoiwem Īywicznym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3.2.4.1. Przecinaki Ğciernicowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3.2.4.2. ĝciernice z obniĪonym Ğrodkiem T27. . . . . . . . . . . .

3.2.4.3. ĝciernice Īywiczne do obróbki zgrubnej z duĪymi naciskami . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3.2.4.4. ĝciernice tarczowe z wkáadkami gwintowanymi . . .

3.2.4.5. ĝciernice do szlifowania lastryka, betonu, ceramiki i kamienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3.3. NarzĊdzia Ğcierne ze spoiwem gumowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3.3.1. Surowce do wytwarzania spoiw gumowych . . . . . . . . . . . . .

3.3.2. Proces technologiczny wytwarzania narzĊdzi Ğciernych ze spoiwem gumowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3.3.2.1. Wytwarzanie narzĊdzi Ğciernych ze spoiwem z gumy silikonowej. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3.3.3. Asortyment narzĊdzi Ğciernych ze spoiwem gumowym . . .

3.3.3.1. Tarcze prowadzące do szlifowania bezkáowego . . . .

3.3.3.2. Przecinaki Ğciernicowe ze spoiwem gumowym . . . .

89 90 91 100 109 115 123 124 125 130 132 134 138 145 146 146 149 152 158 165 171 172 173 177 179 180 189 191 197 198 199 200 202 210 211 211 214

Spis treści

7 3.3.3.3. NarzĊdzia Ğcierne ze spoiwem gumowym do obróbek Ğcierno-polerskich . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3.4. NarzĊdzia Ğcierne ze spoiwem poliuretanowym . . . . . . . . . . . . . . .

3.4.1. Wytwarzanie porowatych elastycznych narzĊdzi Ğciernych . . .

3.4.2. WáaĞciwoĞci poliuretanowych narzĊdzi Ğciernych i moĪliwoĞci ich zmian . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3.4.3. Asortyment poliuretanowych narzĊdzi Ğciernych i polerskich . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3.4.3.1. ĝciernice polerskie do polerowania krawĊdzi szkáa páaskiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3.5. NarzĊdzia Ğcierne ze spoiwem epoksydowym. . . . . . . . . . . . . . . . .

3.6. NarzĊdzia Ğcierne ze spoiwem szelakowym . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3.7. NarzĊdzia Ğcierne ze spoiwem magnezytowym . . . . . . . . . . . . . . .

3.7.1. Otrzymywanie narzĊdzi Ğciernych ze spoiwem magnezytowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3.7.2. Asortyment magnezytowych narzĊdzi Ğciernych . . . . . . . . .

3.8. NarzĊdzia Ğcierne ze spoiwem krzemionkowym. . . . . . . . . . . . . . .

Literatura do rozdziaáu trzeciego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Rozdziaá 4. OTRZYMYWANIE I ZASTOSOWANIE SUPERTWARDYCH NARZĉDZI ĝCIERNYCH I POLERSKICH . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

4.1. NarzĊdzia supertwarde ze spoiwem metalowym spiekanym . . . . .

4.1.1. Spoiwa metalowe spiekane . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

4.1.1.1. Proces spiekania spoiw metalowych . . . . . . . . . . . . .

4.1.2. ĝcierniwa supertwarde stosowane w narzĊdziach Ğciernych ze spoiwem metalowym spiekanym. . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

4.1.3. Procesy wytwarzania narzĊdzi supertwardych ze spoiwem metalowym spiekanym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

4.1.3.1. Wytwarzanie segmentów supertwardych ze spoiwem metalowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

4.1.3.2. àączenie segmentów Ğciernych z korpusem metalowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

4.1.3.3. Wytwarzanie Ğciernic supertwardych ze spoiwem metalowym spiekanym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

4.1.4. Wybrane rodzaje narzĊdzi supertwardych ze spoiwem metalowym spiekanym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

4.1.4.1. ĝciernice diamentowe do obróbki szkáa . . . . . . . . . .

4.1.4.2. ĝciernice diamentowe do przecinania, wiercenia i szlifowania materiaáów budowlanych, ceramiki i kamienia naturalnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

4.2. NarzĊdzia supertwarde ze spoiwem metalowym lutowanym. . . . .

4.2.1. Wytwarzanie narzĊdzi Ğciernych supertwardych ze spoiwem metalowym lutowanym . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

4.2.2. Asortyment narzĊdzi diamentowych ze spoiwem metalowym lutowanym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

216 219 220 223 226 231 235 238 241 242 245 247 250

259 260 261 269 274 282 282 291 295 301 301 308 319 322 323

8

Spis treści

4.2.3. NarzĊdzia supertwarde z regularnego azotku boru CVBN ze spoiwem metalowym lutowanym . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

4.3. NarzĊdzia supertwarde ze spoiwem galwanicznym . . . . . . . . . . . .

4.3.1. Wytwarzanie narzĊdzi supertwardych ze spoiwem galwanicznym. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

4.3.2. NarzĊdzia supertwarde ze spoiwem metalowym niklowym nanoszonym chemicznie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

4.3.3. Asortyment narzĊdzi supertwardych ze spoiwem galwanicznym i osadzanym chemicznie . . . . . . . . . . . . . . . .

4.4. NarzĊdzia supertwarde ze spoiwem ceramicznym . . . . . . . . . . . . .

4.4.1. Spoiwa ceramiczne do narzĊdzi supertwardych . . . . . . . . . .

4.4.2. Wypeániacze spoiw ceramicznych narzĊdzi supertwardych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

4.4.3. ĝcierniwa supertwarde stosowane w ceramicznych narzĊdziach Ğciernych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

4.4.4. Wytwarzanie narzĊdzi Ğciernych supertwardych ze spoiwem ceramicznym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

4.4.5. Zakres zastosowaĔ w obróbce Ğciernej ceramicznych narzĊdzi supertwardych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

4.5. NarzĊdzia supertwarde ze spoiwem Īywicznym . . . . . . . . . . . . . . .

4.5.1. Spoiwa Īywiczne do narzĊdzi supertwardych. . . . . . . . . . . .

4.5.2. Wypeániacze spoiw Īywicznych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

4.5.3. ĝcierniwa supertwarde stosowane w Ğciernicach Īywicznych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

4.5.4. Wytwarzanie supertwardych narzĊdzi Ğciernych ze spoiwem Īywicznym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

4.5.5. Zakres zastosowaĔ Īywicznych narzĊdzi supertwardych. . .

Literatura do rozdziaáu czwartego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Rozdziaá 5. OTRZYMYWANIE I ZASTOSOWANIE NASYPOWYCH NARZĉDZI ĝCIERNYCH I WàÓKNIN ĝCIERNO-POLERSKICH. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

5.1. WáaĞciwoĞci nasypowych narzĊdzi Ğciernych . . . . . . . . . . . . . . . . .

5.1.1. PodáoĪa nasypowych narzĊdzi Ğciernych . . . . . . . . . . . . . . . .

5.1.2. Spoiwa nasypowych narzĊdzi Ğciernych . . . . . . . . . . . . . . . .

5.1.3. ĝcierniwa i nasypy stosowane w nasypowych narzĊdziach Ğciernych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

5.2. Otrzymywanie nasypowych narzĊdzi Ğciernych . . . . . . . . . . . . . . .

5.2.1. Procesy dzielenia bazowej jumbo roli . . . . . . . . . . . . . . . . . .

5.3. Asortyment nasypowych narzĊdzi Ğciernych. . . . . . . . . . . . . . . . . .

5.3.1. Pasy Ğcierne bezkoĔcowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

5.3.1.1. Rodzaje pasów bezkoĔcowych. . . . . . . . . . . . . . . . . .

5.3.2. Fole polerskie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

5.3.3. ĝciernice listkowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

5.3.3.1. ĝciernice listkowe trzpieniowe. . . . . . . . . . . . . . . . . .

5.3.3.2. ĝciernice listkowe nasadzane. . . . . . . . . . . . . . . . . . .

326 327 331 338 342 350 353 356 357 361 363 365 365 368 370 374 377 379

389 390 390 396 399 408 413 415 415 419 424 429 431 433

Spis treści

9 5.3.3.3. ĝciernice listkowe talerzowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

5.3.4. Arkusze oraz krąĪki Ğcierne i fibrowe. . . . . . . . . . . . . . . . . .

5.3.4.1. KrąĪki fibrowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

5.3.4.2. Arkusze i krąĪki Ğcierne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

5.3.4.3. KrąĪki Ğcierne typu Roloc . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

5.3.5. Galanteria Ğcierna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

5.3.5.1. Opaski Ğcierne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

5.3.5.2. Kapturki Ğcierne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

5.3.5.3. Zwijki Ğcierne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

5.4. WáaĞciwoĞci wáókninowych narzĊdzi Ğciernych . . . . . . . . . . . . . . .

5.4.1. Charakterystyka wáóknin Ğciernych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

5.5. Otrzymywanie wáókninowych narzĊdzi Ğciernych . . . . . . . . . . . . .

5.6. Asortyment wáókninowych narzĊdzi Ğciernych . . . . . . . . . . . . . . . .

5.6.1. NarzĊdzia Ğcierne z miĊkkiej wáókniny niewzmocnionej . .

5.6.2. NarzĊdzia Ğcierne z grubej wáókniny. . . . . . . . . . . . . . . . . . .

5.6.3. NarzĊdzia Ğcierne ze wzmocnionej wáókniny maszynowej . .

5.6.4. NarzĊdzia Ğcierne z wáókniny zwojowanej i prasowanej . . .

5.6.4.1. ĝciernice z wáókniny zwojowanej . . . . . . . . . . . . . . .

5.6.4.2. ĝciernice wáókninowe prasowane . . . . . . . . . . . . . . .

Literatura do rozdziaáu piątego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

438 444 445 449 456 459 459 461 463 465 465 469 473 475 481 484 486 486 489 491

Rozdziaá 6. INNE NARZĉDZIA ĝCIERNE I POLERSKIE . . . . . . . . . . . . .

6.1. Oseáki i pilniki Ğcierne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

6.2. ĝciernice do docierania powierzchni páaskich . . . . . . . . . . . . . . . . .

6.3. Ksztaátki Ğcierne i polerskie do obróbki w wygáadzarkach pojemnikowych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

6.4. Szczotki techniczne do obróbki powierzchni. . . . . . . . . . . . . . . . . .

6.4.1. Szczotki z wytáaczanych wáókien polimerowych zbrojonych ziarnami Ğciernymi. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

6.4.2. Szczotki z formowanych wtryskowo wáókien polimerowych zbrojonych ziarnami Ğciernymi . . . . . . . . . . .

6.5. Tarcze polerskie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

6.5.1. Tkaninowe tarcze polerskie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

6.5.2. Filce polerskie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

6.5.3. Procesy polerowania tarczami polerskimi . . . . . . . . . . . . . . .

6.6. Piáy linowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

6.7. Struny zbrojone . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Literatura do rozdziaáu szóstego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

497 498 503

Rozdziaá 7. CHARAKTERYSTYKA I WàAĝCIWOĝCI UĩYTKOWE NARZĉDZI ĝCIERNYCH I POLERSKICH . . . . . . . . . . . . . . . .

7.1. Metody badania twardoĞci narzĊdzi Ğciernych . . . . . . . . . . . . . . . .

7.1.1. Pomiar twardoĞci metodami akustycznymi. . . . . . . . . . . . . .

7.2. Pomiary niewyrównowaĪenia Ğciernic . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

7.2.1. Dynamiczne pomiary niewywaĪenia Ğciernic supertwardych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

508 512 515 519 523 525 529 532 534 537 543 547 549 555 559 564

10

Spis treści

7.3. PrĊdkoĞci obwodowe Ğciernic i ich wytrzymaáoĞü na rozerwanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

7.3.1. Wymagania bezpieczeĔstwa dotyczące narzĊdzi Ğciernych spojonych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

7.3.2. Wymagania bezpieczeĔstwa dotyczące narzĊdzi Ğciernych supertwardych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

7.3.3. Wymagania bezpieczeĔstwa dotyczące wyrobów nasypowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

7.4. Badania wáaĞciwoĞci eksploatacyjnych narzĊdzi Ğciernych . . . . . .

7.5. Procesy ksztaátowania czynnej powierzchni Ğciernicy . . . . . . . . . .

7.5.1. Metody mechaniczne obciągania Ğciernic . . . . . . . . . . . . . . .

7.5.1.1. Ksztaátowe obciąganie Ğciernic obciągaczami wirującymi. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

7.5.1.2. Obciąganie Ğciernic supertwardych konwencjonalnymi narzĊdziami Ğciernymi. . . . . . . .

7.5.2. Erozyjne metody obciągania Ğciernic supertwardych . . . . . .

7.5.2.1. Elektrochemiczne metody obciągania Ğciernic supertwardych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

7.5.2.2. Obciąganie Ğciernic laserem. . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Literatura do rozdziaáu siódmego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

566 571 577 588 582 590 591 597 600 602 607 610 612

ROZDZIAŁ 1. Rys historyczny rozwoju narzędzi ściernych

17

Rozwój stosowania skaá jako narzĊdzi Ğciernych miaá związek z początkami rozwoju metalurgii, który miaá miejsce ok. 2000 r. p.n.e. Z Egiptu pochodzą informacje o uĪywaniu takich narzĊdzi do szlifowania metali. Znaleziono tam stalowy sztylet wraz z kamieniem do jego ostrzenia datowany na ok. 1500 r. p.n.e.

Ostrzenie stalowych narzĊdzi i broni miaáo miejsce w czasach biblijnych i dlatego interesującym jest zacytowanie wątku biblijnego z okresu ok. 1000 r. p.n.e. Przyszáy król Izraela Dawid ukrywaá siĊ przed królem Saulem wĞród Filistynów. Nauczyá siĊ tam sztuki obróbki Īelaza i jego ostrzenia, poniewaĪ Filistyni mieli w tym zakresie duĪe doĞwiadczenie. Wedáug I KsiĊgi Samuela 13: „Wszyscy Izraelici chodzili do Filistynów ostrzyü swój lemiesz, topór, siekierĊ lub motykĊ. Potem páacili za ostrzenie lemiesza i topora dwie trzecie sykla, a jedną trzecią sykla za siekierĊ lub motykĊ”.

Interesujące są początki historii narzĊdzi Ğciernych spojonych, a szczególnie Ğciernic, czy innych narzĊdzi w postaci bryá (segmenty, oseáki itp.). Pierwsze Ğciernice, czyli koáa z centralnym otworem pojawiáy siĊ w Egipcie i Mezopotamii ok.

2000 r. p.n.e. ChiĔczycy wpadli na ten pomysá ok. 1500 r. p.n.e. [1.4].

O stosowaniu Ğciernic z naturalnego piaskowca w rejonie Bliskiego Wschodu Ğwiadczą kamienie szlifierskie znalezione w ruinach Ğwiątyni w Kafarnaum nad jeziorem Galilejskim, miejscu pierwszego nauczania Jezusa Chrystusa (rys. 1.3).

Rys. 1.3. Kamienie szlifierskie z piaskowca w Kafarnaum nad jeziorem Galilejskim [1.4]

Surowe kamienie szlifierskie byáy stopniowo udoskonalane przez kolejne stulecia i byáy gáównym narzĊdziem do obróbki Ğciernej aĪ do wprowadzenia w XIX wieku nowoczesnych Ğciernic.

Od staroĪytnoĞci aĪ do XIX wieku do róĪnych operacji obróbki stosowano takie naturalne mineraáy jak piasek kwarcowy, pumeks, krzemieĔ, granat, korund naturalny (szmergiel) i diament. Stosowano teĪ rozkruszone skorupy Ğlimaka i maáĪy morskich. Pierwsze informacje o wiązaniu tych materiaáów ziarnistych lakierem lub szelakiem w koáa Ğcierne pochodzą z 1825 r. z Indii. Takie narzĊdzia pojawiáy siĊ teĪ w Europie i w USA wraz z powstaniem w 1880 r. producenta takich narzĊdzi ௅ Waltham Emery Wheel Company [1.3].

5.3. Asortyment nasypowych narzędzi ściernych

425

PodáoĪe poliestrowe ma nominalną gruboĞü w przedziale od 24,5 do 76,2 m i wytrzymaáoĞci na rozciąganie 0,18 MPa [5.44]. Na foliĊ poliestrową pokrytą warstwą spoiwa Īywicznego wprowadzane są konwencjonalne ziarna Ğcierne, czyli elektrokorund i wĊglik krzemu, a ponadto ziarna i mikroziarna diamentowe o uziarnieniu od 0,1 do 60 m. Wytwarzane są równieĪ folie polerskie z tlenkiem ceru i krzemionką.

Folie polerskie są najczĊĞciej barwione na okreĞlone kolory, zaleĪnie od uziarnienia znajdującego siĊ na nich Ğcierniwa. Zakres uziarnienia poszczególnych folii i przykáad stosowanych kolorów zamieszczono na rys. 5.41.

WielkoĞü ziarna [ȝm]

Diament

80

ż

60

ż

45

ż

WĊglik krzemu

Elektrokorund

40 ż

16

ż

ż

ż

ż

ż ż

ż ż

12 9 6

ż ż

ż

ż

ż

2 1

ż

0,5

ż

0,3 0,01

ż

ż

ż

ż

ż

5 3

Krzemionka

ż

30 15

Tlenek ceru

ż

ż

ż

ż

ż

ż

ż

ż ż

ż

ż ż

Rys. 5.41. Uziarnienie folii polerskich z nasypem róĪnych materiaáów Ğciernych i polerskich oraz stosowane kolory folii [5.43]

Ziarna Ğcierne nanoszone są na folie poliestrowe, podobnie jak w przypadku innych nasypowych narzĊdzi Ğciernych, metodą grawitacyjną lub metodą elektrostatyczną. Firma 3M na przykáad rozróĪnia oznakowanie folii Ğciernych w zaleĪnoĞci od metody nanoszenia warstwy Ğcierniwa. Folie nanoszone metodą elektrostatyczną oznaczane są symbolem IMFF (Imperial Microfinishing Film), folie nanoszone grawitacyjnie symbolem ILF (Imperial Lapping Film), a gdy Ğcierniwem jest diament to IDLF (Imperial Diamond Lapping Film) [5.10].