Skip to main content

101041604

Page 1


1. Wprowadzenie

1.1. J zyk, znaki, przedmiot i zakres zapisu konstrukcji

1.2. Model systemowy w dzia aniach technicznych

1.3. Konstrukcja, cechy konstrukcyjne, zapis w procesie projektowo-konstrukcyjnym

2. Formy i elementy gra ki konstrukcyjnej

2.1.

2.2. Linie jako znaki zapisu gra cznego

2.3. Elementy normalizacji zapisu

2.4. Rzuty prostok tne – metoda

2.5.

2.6.

Zadania do samodzielnego wykonania.

4. Elementy rysunku maszynowego

4.1. Stosowanie uproszcze w zapisie konstrukcji

Zadania do samodzielnego wykonania.

4.2. Elementy rysunku maszynowego – opis struktury zewn trznej

4.3. Rysunki elementów i mechanizmów maszyn

4.4. Rysunki wykonawcze i z o eniowe

4.5. Zapis schematyczny i symboliczny

5. Elementy rysunku hydraulicznego, pneumatycznego i elektrycznego

6. Wspó czesne formy zapisu konstrukcji (SolidWorks)

Ju od dawna problem opracowania i utrwalenia czytelnej formy zapisu my li twórczej intrygowa umys y projektantów i konstruktorów. Wspóln cech prezentowanych przez nich dzie jest prosta forma przekazu i przejrzysto . Rozwój ró norodnych form zapisu konstrukcji mo na prze ledzi na przyk adzie wielu prac, pocz wszy od tych powsta ych w czasach staro ytnych, obejmuj cych analizy geometryczne, rysunki konstrukcyjne obiektów architektonicznych, budowli, prostych mechanizmów. W okresie redniowiecza mo emy znale rysunki odzwierciedlaj ce cechy obiektów u ytkowych. Wemy np. zapis gra czny mechanizmu nawadniania i dystrybucji wody utworzony przez Leonarda da Vinci, uchodz cego za ikon ludzkiej kreatywno ci i pomys owo ci (rys. 1.1).

Rys. 1.1. Zapis mechanizmu nawadniania i dystrybucji wody utworzony przez Leonarda da Vinci w 1490 roku ród o: https://arthive.com/leonardodavinci/works/308215~Mechanism_for_irrigation_and_water_distribution

Tego typu dzie a zadziwiaj nas swoj mia o ci i pomys owo ci , a tak e pomagaj nam zrozumie , jak innowacyjne by o podej cie mistrza, zarówno w sztuce, jak i w mechanice. Sam rysunek wydaje si by zrozumia y, nawet teraz, po ponad pi ciu wiekach. W ród dokumentów Leonarda da Vinci znajduj si dziesi tki analiz geometrycznych, arytmetycznych, aci skich zwrotów, studiów nad mechanik i optyk jako dowód jego nieustannego zaanga owania w nauk . Jego ciekawo , duch obserwacji i wytrwa o le u podstaw niezwyk ej kreatywno ci. Zwró my te uwag na zapis wci garki o trzech pr dko ciach wg projektu Felippe Brunelleschiego (rys. 1.2), jak precyzyjnie oddaje istot funkcjonowania mechanizmu. Czy na podstawie takiego zapisu byliby my w stanie po pierwsze zrozumie zasad dzia ania, a po drugie odtworzy i zaproponowa budow prototypu urz dzenia?

Rys. 1.2. Zapis gra czny wci garki o trzech pr dko ciach Felippe Brunelleschiego, wykonany przez Leonarda da Vinci, ok. 1480, Biblioteca Ambrosiana, Mediolan ród o: https://www.galileonet.it/leonardo-da-vinci-mostra-milano/

2.4. Rzuty prostok tne – metoda europejska i ameryka ska

Rzutem nazywamy przedstawienie gra czne przedmiotu w okre lonej podzia ce, wykonane wed ug ustalonego sposobu rzutowania zgodnie z ogólnymi zasadami rysunku technicznego. Rzuty prostok tne maj szerokie zastosowanie w pracach projektowo-konstrukcyjnych. Stosuje si je bardzo cz sto do tworzenia dokumentacji wykonawczej. Przedstawienie przedmiotu na kilku rzutniach, ci le ze sob powizanych, pozwala na przekazanie w dok adny i jednoznaczny sposób du o wi kszej liczby informacji. Ale zrozumienie tre ci zawartych na rysunku sporz dzonego metod rzutów prostok tnych jest trudniejsze bez odpowiedniego przygotowania. Pewnym u atwieniem mo e by to, e konstruktor podczas tworzenia postaci konstrukcyjnej danej cz ci maszyny korzysta ze znanych standardów gur p askich: prostok tów, okr gów itp. i przestrzennych: prostopad o cianów, walców, sto ków itp. Umiej tno rozpoznawania tych gur w po czeniu ze znajomo ci zasad rysunkowych pozwala na wyobra enie sobie kszta tu i po o enia elementów narysowanego przedmiotu.

Rzutowanie prostok tne metod europejsk – E (pierwszego k ta) polega na wyznaczaniu rzutów prostok tnych przedmiotu na wzajemnie prostopad ych rzutniach, przy za o eniu, e przedmiot rzutowany znajduje si mi dzy obserwatorem a rzutni .

Je eli przedmiot zostanie umieszczony wewn trz wyobra alnego prostopad o cianu, którego wszystkie ciany s rzutniami, i wyznaczymy na tych rzutniach rzuty prostok tne przedmiotu wg metody E, to po rozwini ciu cian prostopad o cianu otrzymamy uk ad rzutów tego przedmiotu pokazany na rys. 2.20–2.22. Poszczególne rzuty maj nast puj ce nazwy

• rzut w kierunku A – rzut z przodu (rzut g ówny),

• rzut w kierunku B – rzut z góry,

• rzut w kierunku C – rzut od lewej strony,

• rzut w kierunku D – rzut od prawej strony,

• rzut w kierunku E – rzut z do u,

• rzut w kierunku F – rzut z ty u.

2.21. Uk ad rzutni w „rozwini ciu”

Rys. 2.20. Uk ad rzutni w rzutowaniu prostok tnym (metoda europejska)
Rys.

Wymiarowanie

Wymiarowanie nale y do jednej z najwa niejszych i najtrudniejszych czynno ci zwi zanych ze sporz dzeniem rysunku technicznego. Wymiary powinny zapewni spe nienie wymaga stawianych konstruowanemu wytworowi, a ich uk ad ma u atwi jego wykonanie. St d te rysunek musi zawiera równoczenie zapis postaci konstrukcyjnej i niezb dny uk ad wymiarów, gdy wymiary wyznaczaj liczbowe warto ci cech konstrukcyjnych.

Wymiarem rysunkowym nazywana jest wielko liniowa lub k towa wyra ona w okre lonych jednostkach miary, której form gra czn na rysunku jest zespó linii, znaków i liczb. Wymiar przedstawia si za pomoc linii wymiarowej ograniczonej znakiem ograniczenia linii wymiarowej, liczby wymiarowej (poprzedzonej czasami znakiem wymiarowym) oraz pomocniczych linii wymiarowych (rys. 3.1).

Linia wymiarowa Znak wymiarowy

Liczba wymiarowa

Pomocnicze linie wymiarowe

Rys. 3.1. Elementy zapisu wymiarów

Linia wymiarowa to cienka linia prosta lub ukowa zako czona grotami (niekiedy jednym) dotykaj cymi ostrzem linii rysunkowych w punktach, których odleg o ma by podana na rysunku.

Znaki ograniczaj ce lini wymiarow wskazuj skrajne punkty wymiarowanej wielko ci, a ca a linia wymiarowa wraz z grotami jest równa d ugo ci rysunkowej wymiarowanej wielko ci.

Groty rysowane krótkimi cienkimi liniami tworz cymi ostrze mog by otwarte, zamkni te, zamkni te i zaczernione, a k t rozwarcia powinien si zawiera w zakresie od 15° do 90° (rys. 3.2).

Rys. 3.2. Kszta t grotów linii wymiarowej

4. Elementy rysunku maszynowego

Po czenia gwintowe s elementami powszechnie stosowanymi w budowie maszyn. Gwintem nazywamy powierzchni zwojow powsta podczas ruchu rubowego okresowo zmiennej linii falistej lub amanej, le cej w p aszczy nie osiowej walca lub sto ka. Gwint jest zbiorem wyst pów o sta ym przekroju, równomiernie rozmieszczonych na powierzchni bocznej walca lub sto ka (rys. 4.6).

Rys. 4.6. Elementy z gwintem zewn trznym i wewn trznym

Podczas rysowania po cze gwintowych (podobnie jak w przypadku po cze spawanych czy nitowych) powszechnie stosuje si uproszczenia. Polegaj one na tym, e:

• element z gwintem ( ruba, otwór) rysowany jest w taki sposób jak przed wykonaniem gwintu;

• gwint zaznacza si w rzucie na p aszczyzn równoleg do osi gwintu – dwiema cienkimi liniami, obrazuj cymi dna wr bów gwintu (oddalonymi od linii ci g ych grubych, przedstawiaj cych w sposób uproszczony powierzchnie wierzcho ków wyst pów mniej wi cej o skok gwintu –minimum 0,8 mm), natomiast w rzucie na p aszczyzn prostopad do osi gwintu – lini den bruzd rysuje si na d ugo ci oko o 3/4 obwodu, przy czym nie powinna ona zaczyna si ani ko czy na osiach rzutu (poza przypadkiem, kiedy gwint przedstawiony jest w pó widoku lub pó przekroju – rys. 4.7).

Rys. 4.7. Gra czne przedstawienie elementów z gwintem wewn trznym i zewn trznym: a) zapis pogl dowy, b) zapis uproszczony

W po czeniach gwintowych zarys gwintu zewn trznego ma priorytet i przes ania gwint wewn trzny. Zarysy gwintów niewidocznych rysuje si cienk lini kreskow . Niewidoczn cz linii ograniczajcej d ugo u ytkow gwintu rysuje si lini kreskow lub nie rysuje si jej wcale (rys. 4.8).

Rys. 4.8. Sposób przedstawienia zarysów gwintu na elementach po czonych

Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook